ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම ලැයිස්තුව

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3880</id>
    <revision>
      <id>797639</id>
      <parentid>796527</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T03:36:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>No ticket permission since 13 July 2026, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Krd|Krd]] විසින් [[c:File:Seruwila_stupa.jpg|Seruwila_stupa.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>797639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34192" sha1="j08g3v08923j5n9fsxol4uun1incfqh" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{Infobox
| above = ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම ස්ථාන
| header1 = සංඛ්‍යාත්මක තොරතුරු
| label1 = ලෝක උරුම ස්ථාන
| data1 = ස්ථාන 8
| label2 = සංස්කෘතික 
| data2 = ස්ථාන 6
| label3 = ස්වාභාවික
| data3 = ස්ථාන 2
| label4 = මිශ්‍ර
| data4 = 0
| label5 = තාවකාලික ලැයිස්තුව
| data5 = ස්ථාන 6
| label6 = පළමු ලියාපදිංචිය
| data6 = 1982
| label7 = නවතම ලියාපදිංචිය
| data7 = 2010
}}
{{location map+ |Sri Lanka|float=right|width=270 |caption=ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම ස්ථාන පිහිටීම. හරිත තිත් ස්වභාවික ස්ථාන වේ, රතු තිත් සංස්කෘතික වේ.|alt=Map of Sri Lanka with locations of World Heritage Sites |places=
{{location map~ |Sri Lanka|lat=7.30|N|long=80.64 |E|label=[[මහනුවර]] | position=left}}
{{location map~ |Sri Lanka|lat=7.9569|N|long=80.7597 |E|label=[[සීගිරිය]] | position=top}}
{{location map~ |Sri Lanka|lat=8.35|N|long=80.38 |E|label=[[අනුරාධපුර පෞරාණික නගරය|අනුරාධපුරය]] | position=right}}
{{location map~ |Sri Lanka|lat=6.05|N|long=80.22 |E|label=[[ගාලු කොටුව]] | position= bottom}}
{{location map~ |Sri Lanka|lat=7.933333|N|long=81.0 |E|label=[[පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරය]] | position=right}}
{{location map~ |Sri Lanka|lat=7.85|N|long=80.65 |E|label=[[රන්ගිරි දඹුලු ගල් විහරය]] | position=left}}
{{location map~ |Sri Lanka|lat=6.416667|N|long=80.5 |E|label=[[සිංහරාජ රක්ෂිතය]] | position=bottom|mark=Green pog.svg}}
{{location map~ |Sri Lanka|lat=7.45|N|long=80.8 |E|label=[[දුම්බර කඳුවැටිය]] | position=right|mark=Green pog.svg}}
{{location map~ |Sri Lanka|lat=6.813056 |long=80.484444|label=[[ශ්‍රී පාද කඳුවැටිය ආශ්‍රිත වනගත අභයභූමිය|ශ්‍රී පාද අභයභූමිය]] | position=left|mark=Green pog.svg}}
{{location map~ |Sri Lanka|lat=6.8  |long=80.8|label=[[හෝර්ටන් තැන්න ජාතික උද්‍යානය|හෝර්ටන් තැන්න]] | position=right|mark=Green pog.svg}}
}}

[[යුනෙස්කෝ|එක්සත් ජාතීන්ගේ අධ්‍යාපනික, විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික සංවිධානය]] (UNESCO) විසින් 1972 දී පිහිටුවන ලද යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම සම්මුතියට අත්සන් තබා ඇති රටවල් විසින් නම් කරන ලද කැපී පෙනෙන විශ්වීය [[සංස්කෘතික උරුමයන්|සංස්කෘතික]] හෝ [[ස්වාභාවික උරුමයන්]] සහිත [[යුනෙස්කෝ ලෝක ‍උරුම අඩවි|ලෝක උරුම ස්ථාන]] නම් කරයි.&lt;ref name=&quot;convention&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=The World Heritage Convention |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |access-date=21 September 2010 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt; සංස්කෘතික උරුමයන් යනු ස්මාරක (වාස්තු විද්‍යාත්මක කෘති, ස්මාරක මූර්ති හෝ සෙල්ලිපි වැනි), ගොඩනැගිලි කණ්ඩායම් සහ ස්ථාන (පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන ඇතුළුව) වලින් සමන්විත වේ. විද්‍යාව, සංරක්ෂණය හෝ ස්වාභාවික සුන්දරත්වය යන දෘෂ්ටි කෝණයෙන් වැදගත් වන ස්වාභාවික ලක්ෂණ (භෞතික හා ජීව විද්‍යාත්මක සැකැස්මන්ගෙන් සමන්විත), භූ විද්‍යාත්මක හා භෞතික විද්‍යාත්මක සැකැස්ම (වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති සතුන් සහ ශාක විශේෂවල වාසස්ථාන ඇතුළුව) සහ ස්වාභාවික ස්ථාන ස්වාභාවික උරුමයන් ලෙස අර්ථ දැක්වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |archive-date=1 February 2021 |access-date=3 February 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලංකාව]] 1980 ජුනි 6 වන දින සම්මුතිය අනුමත කළේය.&lt;ref name=&quot;Sri Lanka2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sri Lanka |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/lk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210519120812/https://whc.unesco.org/en/statesparties/lk |archive-date=19 May 2021 |access-date=27 March 2022 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt;

වර්තමානය වන විට, ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන අටක් ලැයිස්තුවේ ඇත. පළමු ස්ථාන තුන වන [[පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරය|පොළොන්නරුව පුරාණ නගරය]], [[සීගිරිය- පුරාණ නගරය|සීගිරිය පුරාණ නගරය]] සහ [[අනුරාධපුර පෞරාණික නගරය|අනුරාධපුර පූජනීය නගරය]] 1982 දී ලැයිස්තුගත කරන ලදී. මෑත කාලීන ස්ථානය වන ශ්‍රී ලංකාවේ [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම උස්බිම්|මධ්‍යම කඳුකරය]] 2010 දී ලැයිස්තුගත කරන ලදී. මධ්‍යම කඳුකරය සහ [[සිංහරාජ වනාන්තරය|සිංහරාජ වන රක්ෂිතය]] ස්වාභාවික ස්ථාන වන අතර අනෙක් හය සංස්කෘතික වේ. ඊට අමතරව, ශ්‍රී ලංකාවේ තාවකාලික ලැයිස්තුවේ ස්ථාන හයක් ඇත. 1983–1989 කාලය තුළ ලෝක උරුම කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු ලෙස රට සේවය කළේය.&lt;ref name=&quot;Sri Lanka4&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sri Lanka |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/lk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210519120812/https://whc.unesco.org/en/statesparties/lk |archive-date=19 May 2021 |access-date=27 March 2022 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt;

== ලෝක උරුම ස්ථාන ==
යුනෙස්කෝව [[ලෝක උරුම අඩවිය#තේරීමේ නිර්ණායක|නිර්ණායක දහයක්]] යටතේ අඩවි ලැයිස්තුගත කරයි; සෑම ප්‍රවේශයක්ම අවම වශයෙන් එක් නිර්ණායකයක්වත් සපුරාලිය යුතුය. නිර්ණායක i සිට vi දක්වා සංස්කෘතික වන අතර vii හරහා x ස්වභාවික වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=12 June 2016|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
{{clear}}

{|class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; 
|-
|+ {{sronly|World Heritage Sites }}
! style=&quot;width:100px;&quot; scope=&quot;col&quot; | අඩවිය
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:150px;&quot; scope=&quot;col&quot; | පිංතූරය
! style=&quot;width:80px;&quot; scope=&quot;col&quot; | ස්ථානය ([[Provinces of Sri Lanka|පලාත]])
! style=&quot;width:50px;&quot; scope=&quot;col&quot; | වර්ශය
! style=&quot;width:60px;&quot; scope=&quot;col&quot; data-sort-type=&quot;number&quot;| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}}
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;| විස්තරය
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[අනුරාධපුර (පෞරාණික නගරය)]]
| [[File:SL Anuradhapura asv2020-01 img31 Abhayagiriya Stupa.jpg|150px|alt=A large Buddhist stupa]]
| [[North Central Province, Sri Lanka|උතුරුමැද]]
| 1982
| 200; ii, iii, vi (සංස්කෘතික)
| අනුරාධපුරය ශ්‍රී  ලංකා‌වේ අගනුවරක්ව පැවති අතර අදටත් ශ්‍රී ලාංකීය ශිෂ්ඨාචාර‍යේ සුරැකිව පවතින නටබුන් සදහා ලෝක ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. අනුරාධපුරය නගරය මුල් කරගත් ශිෂ්ඨාචාරය ආසියා‍වේ පැවති විශිෂ්ඨත ම එකකි. දැනට එක්සත් ජාතින්  ‍ලෝක උරුමයක් වන මෙය වර්තමාන අගනුවර වන ‍කොළඹ සිට කි.මී. 205 උතුරින්, උතුරු මැද පළාත මල්වතු ඔය ඉවුර මුල් කර‍ගෙන පිහිටා ති‍බේ. ක්‍රි.පූ 4 වන සියව‍සේ ආරම්භ වූ අනුරාධපුර රාජධානිය, 11 වන සියවස දක්වා ම දකුණු ආසිය‍‍වේ ස්ථාවරත ම ‍‍දේශපාලන හා ආර්ථීක මධ්‍යස්ථනයක් ‍ලෙස වැජඹුණි.‍ බෞද්ධ ලෝකයට පූජනීය නගරයක් වූ, වර්ග කි.මි. 40 පුරා විහිදුනු ‍‍බෞද්ධ ආරාම පිහිටා ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/document/152972|title=Sacred City of Anuradhapura: Advisory Body Evaluation (ICOMOS) / Évaluation de l'organisation consultative (ICOMOS)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=5 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705150829/https://whc.unesco.org/document/152972|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/200/|title=Sacred City of Anuradhapura|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=7 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170707093013/http://whc.unesco.org/en/list/200|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරය]] 
| [[File:Polonnaruwa Vatadage.jpg|150px|alt=Ruins of a Buddhist temple]]
| [[North Central Province, Sri Lanka|උතුරුමැද]]
| 1982
| 201; i, iii, vi (සංස්කෘතික)
| දෙමළ මහාසෑය(රන්කොත් වෙහෙර)-පොළොන්නරුව]]
‍චෝල ආක්‍රමණිකයින් පරදවා පළමුවන විජයබා රජු විසින් අගනුවර කර ගත් ‍පොළොන්නරුව ලංකා‍වේ ‍දෙවන පැරණිතම නගරයයි. එනමුත් ‍පොළොන්නරු රාජධානි‍යේ වැදගත්ම චරිතය වන්නේ ඔහුගේ මුනුබුරු මහා පරාක්‍රමබාහු රජුය. කෙටි චෝල පාලන සමයේ දී ‍මෙම නගරය ජනනාත මංගලම් ‍ලෙස ද හදුන්වා ති‍බේ. එ‍හෙත් ඉන් පසු පත් වූ පාලකයින්‍ අතරින් නිශ්ශංකමල්ල රජු හැරුණු විට පත් වූ අ‍නෙක් පාලකයින් එතරම් සාර්ථක ‍නොවූහ. එම රජවරු ඇති කර ගත් දකුණු ඉන්දියානු විවාහ සම්බන්ධතා පසු කාලීනව ඇති වූ දකුණු ඉන්දියානු ආක්‍රමණවලට ද රාජධානිය දඹ‍දෙණියට සංක්‍රමණය වීමටද හේතු විය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/document/152973|title=Ancient City of Polonnaruwa: Advisory Body Evaluation (ICOMOS) / Évaluation de l'organisation consultative (ICOMOS)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=28 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220828103509/https://whc.unesco.org/document/152973|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/201/|title=Ancient City of Polonnaruwa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=28 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220828103437/https://whc.unesco.org/en/list/201/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[සීගිරිය]]
| [[File:Sigiriya.jpg|150px|alt=A large granite rock with people walking toward it]]
| [[Central Province, Sri Lanka|මධ්‍යම]]
| 1982
| 202; ii, iii, iv (සංස්කෘතික)
| සීගිරිය ලොව අට වන පුදුමය ලෙස හඳුන්වයි. ‍මෙය ඉතා ඈත අතීතයේදී සිංහලයේ රජ කළ,ලොව ප්රථම ගුවන් යානය වන දඩු මොනරයෙන් අහසින් ගමන් කරමින් මුළු ලොවම පාලනය කළ ලෝකාධිපති ලංකේෂ්වර රාවණ අධිරාජ්‍යා විසින් ක්‍රි.පූ 5000 දී ඉදිකරන ලද ආරක්ෂිත මාළිගා සංකීර්ණයක් ලෙස සලකනු ලබයි එතුමාට අමතරව කුවේර රජුත් පසුව පලමුවන කාශ්‍යප රජුත් මෙම මාලිගාව භාවිතා කරන ලදි.සීගිරි ගල මුදු‍නෙහි මාළිගාවක නටබුන්ද, ගල මධ්‍යයේ සිංහ දොරටුවක් ද බිතූ සිතුවම් සහ කැටපත් පවුර පිහිටා ඇත.‍ ‍මෙහි ඇති  ‍වෙනත් වැදගත් අංග ‍ලෙස බිතු සිතුවම්, පර්වතය පහළින් පිහිටා ඇති මාලිගා සංකීර්ණය, දිය අගල්, පවුරු සහ පර්වත‍යේ සිට මිටර සිය ගණනක් දුරට විහි‍‍දෙන උද්‍යාන දැක්විය හැකිය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/document/152974|title=Ancient City of Sigiriya: Advisory Body Evaluation (ICOMOS) / Évaluation de l'organisation consultative (ICOMOS)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=5 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705132910/https://whc.unesco.org/document/152974|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/202/|title=Ancient City of Sigiriya|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=6 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220806053436/https://whc.unesco.org/en/list/202|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[මහනුවර]] පෞරාණීක නගරය 
| [[File:SL Kandy asv2020-01 img33 Sacred Tooth Temple.jpg|150px|alt=A Buddhist temple in white stone and a flag in front]]
| [[Central Province, Sri Lanka|මධ්‍යම]]
| 1988
| 450; iv, vi (සංස්කෘතික)
| මහනුවර නගරයේ පිහිටා ඇති පූජනීය ස්ථානයක් වන දළදා මාලිගා‍වේ බුදුන් වහන්‍‍සේගේ දන්ත ධාතුව තැන්පත් කර ඇත. රාජ්‍ය ‍දේශපාලන වැදගත් සංකේතයක් වන දන්ත ධාතූන් වහන්සේගේ හිමිකරු ර‍ටෙහි පාලකයා බව සැලකෙන මතයක් පුරාණ කාල‍යේ සිටම පවති. වර්ෂ 1592 සිට 1815 දක්වා කාල සීමාවෙහි දී ලංකාවේ අගනුවර ලෙස මහනුවර පැවති අතර දළදා මාලිගාව නිසාවෙන් මහනුවර නගරය එක්සත් ජාතීන්ගේ ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කරනු ලැබීය. වසරකට වරක් ආගමික වතාවත් පැවැත්වී‍මේ අවස්ථාව අස්ගිරි මල්වතු ‍දෙපාර්ශවය අතර හුවමාරු ‍වේ. ත්‍රස්තවාදි ප්‍රහාරයකින් හානි සිදු වුවද දැන් සම්පුර්ණයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/document/153507|title=Sacred City of Kandy: Advisory Body Evaluation (ICOMOS) / Évaluation de l'organisation consultative (ICOMOS)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=5 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705171904/https://whc.unesco.org/document/153507|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/450/|title=Sacred City of Kandy|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=1 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220801225441/https://whc.unesco.org/en/list/450|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |[[සිංහරාජ රක්ෂිතය]]
| [[File:20160128 Sri Lanka 4107 Sinharaja Forest Reserve sRGB (25468886730).jpg|150px|alt=Look at a rain forest from above]]
| [[Sabaragamuwa Province|සබරගමු පලාත]] සහ [[Southern Province, Sri Lanka|දකුණූ පලාත]]
| 1988
| 405; ix, x (ස්වභාවික)
| ශ්‍රී  ලංකා‌වේ  ව‍න උද්‍යානයක් වන සිංහරාජ වනය, යුනෙස්කෝව මගින් ‍ජෛව ගෝලීය රක්ෂිතයක් හා ලෝක උරුමයක් ‍ලෙස නම් කර ති‍බේ. නො ඉදුල් වැසි වනාන්තරයක් වන ‍මෙය, ළඟා වීමට ඇති අපහසු බව නිසා ම දැව කර්මාන්ත‍යේ ග්‍රහණ‍යෙන් මිදී ඇත. ‍මෙය 1889 දී ලෝක උරුමයක් ද 1978 දී ලෝක උරුමයක් ද ලෙස ද නම් කර තිබේ. නැගෙනහිර - බටහිර දිශා ඔස්සේ කි.මි. 21 ද උතුරු- නැගෙනහිර දිශා ඔස්සේ කි.මි. 7 පමණක් වුව ද ඉතා සරු ‍ජෛව විවිධත්වයකට සහ ආ‍වේනික වි‍ශේෂ (කෘමීන්, ශාක, උරගයන්, පක්ෂීන් සහ ක්ෂීර‍පායීන්) රැසකට ‍සෙවණ සපයයි.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/405/|title=Sinharaja Forest Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802042303/https://whc.unesco.org/en/list/405|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[ගාලු කොටුව|පැරණි ගාලු නගරය සහ එහි බලකොටු]]
|[[File:Galle Fort.jpg|150px|alt=Aerial photo of Galle fort]]
|[[Southern Province, Sri Lanka|දකුණු පලාත]]
| 1988
| 451; iv (සංස්කෘතික)
| ගාල්ල, ශ්‍රී  ලංකා‌වේ නිරිතදිග ‍වෙරළ තීර‍යේ ‍කොළඹ සිට කි.මි. 119 දුරින් පිහිටි නගරයකි. පෘතුගීසීන් පැමිණීමට ‍පෙර 16 වන සියව‍සේ දී ධීවර වරායක් ලෙස පැවති මෙය එවකට ගිම්මතිත්ත ‍ලෙස හදුන්වා ඇත. (ඉබන්බතුතා ක්වලි (Qali) ලෙස හදුන්වා ති‍බේ.) 18 වන සියව‍සේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයින් කොළඹ ප්‍රධාන වරාය ‍ලෙස සැලකීමට ‍පෙර ගාල්ල එහි දියුණු‍වේ උපරිමයට එළඹ තිබිණ. 2004.12.26 දින ඇති වු සුනාමි උවදුරින් නගරයට හානි සිදු වූ අතර දහස් ගනණක් ජීවිතක්ෂයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/document/153511|title=Old Town of Galle and its Fortifications: Advisory Body Evaluation (ICOMOS) / Évaluation de l'organisation consultative (ICOMOS)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=5 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705121023/https://whc.unesco.org/document/153511|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/451/|title=Old Town of Galle and its Fortifications|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802020044/https://whc.unesco.org/en/list/451|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[රන්ගිරි දඹුලු ගල් විහරය]] 
| [[File:Dambulla-buddhastupa.jpg|150px|alt=Stupa with sitting Buddhas around it in a cave with painted walls]]
| [[Central Province, Sri Lanka|මධ්‍යම පලාත]]
| 1991
| 561; i, iv (සංස්කෘතික)
| දඹුලු ‍ලෙන් විහාරය (රන්ගිරි දඹුලු ගල් විහාරය) රට මැද භාගයට වන්නට පිහිටි, ලෝක උරුමයක් ‍ලෙස නම් කර ඇති ස්ථානයකි.  ‍කොළඹින් කි.මි. 148 නැ‍ගෙනහිරින්ද මහනුවරින් කි.මි. 72 උතුරින්ද පිහිටා ඇති ‍මෙය ඉතා ‍හොදින් සුරැකිව ඇති විහාර සංකීර්ණයකි. තැනිතලාවෙන් මි.160 උසින් පිහිටි පර්වතයක, 80 ට අධික ‍ලෙන් සංඛ්‍යාවක් පවතින අතර ‍ලෙන් පහක් ආශ්‍රිතව විහාර අංගනය පිහිටා ඇත. බුද්ධ චරිතයට අදාළ ස්තූප සහ බිතු සිතුවම් නිසා ‍මෙම විහාරය ලෝක ප්‍රසිද්ධියට පත් වී ඇත. බුද්ධ ස්තූප 153, සිංහල රජුන්ගේ ප්‍රතිමා 3 සහ දැව ප්‍රතිමා 4 ක් වර්ග මි. 2100 ප්‍ර‍දේශයක පිහිටා ති‍බේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/561|title=Rangiri Dambulla Cave Temple|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226001422/http://whc.unesco.org/en/list/561|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම උස්බිම්]] 
| [[File:Sri Pada 02.jpg|150px|alt=A mountain from far]]
| [[Central Province, Sri Lanka|මධ්‍යම පලාත]] සහ [[Sabaragamuwa Province|සබරගමුව පලාත]]
| 2010
| 1203; ix, x (ස්වභාවික)
| ශ්‍රී ලංකාවේ උස්බිම් තෙත් කලාපීය උද්‍යාන තුනකින් සමන්විත වේ: කඳු මුදුන වන සංරක්ෂණ ප්‍රදේශය, හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානය සහ නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය. ආදම්ගේ කඳු මුදුන බෞද්ධ වන්දනාකරුවන් සඳහා සැලකිය යුතු මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්ව ඇති උසම ස්ථානයයි. එය ආවේණික විශේෂ ඇදහිය නොහැකි පරාසයක් සහිත ජෛව විවිධත්ව උණුසුම් ස්ථානයකි. බටහිර දම් පාට මුහුණැති ලැංගූර්, සිහින් ලෝරිස් සහ ශ්‍රී ලංකා දිවියා වැනි වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති විශේෂ කිහිපයක් පවා මෙහි සොයාගත හැකිය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/1203|title=Central Highlands of Sri Lanka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226001427/http://whc.unesco.org/en/list/1203|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== තාවකාලික ලැයිස්තුව ==
ලෝක උරුම ලැයිස්තුවේ ලියා ඇති ස්ථාන වලට අමතරව, සාමාජික රටවලට නම් කිරීම සඳහා සලකා බැලිය හැකි තාවකාලික ස්ථාන ලැයිස්තුවක් පවත්වා ගත හැකිය. ලෝක උරුම ලැයිස්තුව සඳහා නාමයෝජනා පිළිගනු ලබන්නේ එම ස්ථානය කලින් තාවකාලික ලැයිස්තුවේ ලැයිස්තුගත කර ඇත්නම් පමණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |title=Tentative Lists |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 October 2010 |archive-date=1 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401104537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;වර්තමානය වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ තාවකාලික ලැයිස්තුවේ අඩවි හයක් ඇත.&lt;ref name=&quot;Sri Lanka&quot;&gt;{{Cite web |title=Sri Lanka |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/lk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210519120812/https://whc.unesco.org/en/statesparties/lk |archive-date=19 May 2021 |access-date=27 March 2022 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt;

{|class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; 

|+ {{sronly|Tentative sites }}
! style=&quot;width:100px;&quot; scope=&quot;col&quot; | අඩවිය
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:150px;&quot; scope=&quot;col&quot; | පිංතූරය
! style=&quot;width:80px;&quot; scope=&quot;col&quot; | ස්ථානය ([[Provinces of Sri Lanka|පලාත]])
! style=&quot;width:50px;&quot; scope=&quot;col&quot; | වර්ශය
! style=&quot;width:60px;&quot; scope=&quot;col&quot; data-sort-type=&quot;number&quot;| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}}
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;| විස්තරය
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]] 
| 
| [[Eastern Province, Sri Lanka|නැගෙනහිර]]
| 2006
| ii, v (සංස්කෘතික)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5083/|title=Seruwila Mangala Raja Maha Vihara|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=11 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210511225957/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5083/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ශ්‍රී ලංකාවේ මහවැලි ගඟ දිගේ සේරුවිල සිට ශ්‍රී පාදය පුරාණ වන්දනා මාර්ගය
| [[File:Adam's Peak - January 2020.jpg|150px|alt=A conical mountain]]
| අඩවි කිහිපයක්
| 2010
| ii, iii, vi (සංස්කෘතික)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5531/|title=Seruwila to Sri Pada (Sacred Foot Print Shrine), Ancient pilgrim route along the Mahaweli river in Sri Lanka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=11 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210511225958/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5531/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[රජගල පුරාවිද්‍යා භූමිය|රජගල පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයේ පිහිටි පුරාණ ආරියකර විහාරය]]
| [[File:Rajagala Archaeological Site 1.jpg|150px|alt=Temple ruins with several pillars standing]]
| [[Eastern Province, Sri Lanka|නැගෙනහිර]]
| 2020
| i, iii, iv (සංස්කෘතික)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6454/|title=Ancient Ariyakara Viharaya in the Rajagala Archaeological Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=11 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210511225957/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6454/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | පුරාණ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ භාවනා ආරාම
| [[File:A resting place in Ritigala.jpg|150x150px|alt=A resting place in the Ritigala monastery]]
| [[North Central Province, Sri Lanka|උතුරු මැද]], [[North Western Province, Sri Lanka|වයඹ]]
| 2024
| iii, iv, v (සංස්කෘතික)
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 June 2024 |title=Buddhist Meditation Monasteries of Ancient Sri Lanka |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6774/ |access-date=30 June 2024 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ශ්‍රී ලංකාවේ තේ සංස්කෘතික භූ දර්ශනය
| [[File:Tea plantation Haputale.jpg|150px|alt=Tea plantation (Dambatenne estates) at about 1800&amp;nbsp;m above sea level in Haputale, Hill Country]]
| [[Central Province, Sri Lanka|මධ්‍යම]], [[Uva Province, Sri Lanka|ඌව]]
| 2025
| iv, v, vi(සංස්කෘතික)
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 August 2025 |title=Sri Lanka’s Tea Cultural Landscape|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6888/|access-date=09 October 2025 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | [[රිටිගල ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිතය|රිටිගල දැඩි ස්වභාව රක්ෂිතය]] 
| [[File:Pathway to Ritigala Monastery -SriLanka.png|center|150px]]
| [[North Central Province, Sri Lanka|උතුරු මැද]]
| 2026
| xii,ix,x(ස්වභාවික)
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 March 2026 |title=Ritigala Strike Nature Reserve|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7008/|access-date= 15 June 2026 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt;
|}

==මේ අඩවියත් බලන්න==
*[[ශ්‍රී ලංකා‍වේ ‍ලෝක උරුමයන්]]
*[[ශ්‍රී ලංකාව]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[http://whc.unesco.org/en/list යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි ලැයිස්තුව] &amp;mdash; නිල වෙබ් අඩවිය
*[http://terre.sans.frontiere.free.fr/page_a_voir_a_faire/top_100.htm ලොව ලස්සනම ස්ථාන 100 - 95 - සීගිරිය]
*[http://www.go2srilanka.com/destinations.html ගමනාන්ත - ශ්‍රී ලංකාව - ආකර්ෂණීය ස්ථාන] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071106000919/http://www.go2srilanka.com/destinations.html |date=2007-11-06 }}
*[http://www.imagesofceylon.com ග්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසයේ පින්තූර ]

{{Sri Lanka topics}}
{{World Heritage Sites in Sri Lanka}}
{{Lists of World Heritage Sites in Asia}}

[[Category:Lists of World Heritage Sites|Sri Lanka]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටි ලෝක උරුම අඩවි| ]]
[[Category:Lists of tourist attractions in Sri Lanka|World Heritage Sites]]
[[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ලෝක උරුම ]]</text>
      <sha1>j08g3v08923j5n9fsxol4uun1incfqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6999</id>
    <revision>
      <id>797623</id>
      <parentid>797622</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T12:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හා කලා ශෛලිය */</comment>
      <origin>797623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82072" sha1="sbn2q21b2tntgvt0gswjluxia4uhv94" xml:space="preserve">{{in use}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =[[File:Mahamevnawa Logo.webp|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය]]&lt;br&gt; [[File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg]]
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = සිංහල-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
ඉංග්‍රීසි-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
හින්දි-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
දමිළ-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.එකල බෞද්ධ ජනතාවට ගැළපෙන ආචාර කිරීමේ ක්‍රමයක් සුලබව භාවිතා නොවූ අතර කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් ත්‍රිපිටකය තුල සඳහන් &quot;නමෝ බුද්ධාය!&quot; යන වදන නිරන්තරයෙන් භාවිතා කරනු ලැබීය.පසුව එය ප්‍රචලිත වූ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ඇසූ බොහෝ බෞද්ධයන් එකිනෙකා හමුවන විට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන්න පැවසීමට හුරු විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ උච්චාරණ ශෛලියකන් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී.මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

සිංහල අර්ථ සහිත සජ්ඣායනය බොහෝ ජනතාවක් පැමිණෙන පිරිත් සජ්ඣායන වලදී පමණක් භාවිතා වූ අතර සාමාන්‍යයෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලාට පාලි භාෂාව වැටහෙන බැවින් මහමෙව්නාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර සූත්‍ර සජ්ඣායනයේ දී සිංහල සජ්ඣායනය අවම වශයෙන් සිදු කෙරුණි.කෙසේ නමුත් ඔවුන්ට ආවේණික වචන උච්චාරණ සම්ප්‍රදාය දිගටම භාවිතා වුණි.වර්ෂ 2006,2007 සහ 2008 වසර වලදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් බුද්ධගයා ජාත්‍යන්තර ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන මහෝත්සවය සඳහා මහමෙව්නාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා සම්බන්ධ වූ අතර [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් එහි ප්‍රධානී ධුරය දරනු ලැබීය.එහිදී ද භාවනා කරනු ලැබූවේ ඔවුන්ට ආවේණික උච්චාරණ ක්‍රමය වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සජ්ඣායන ක්‍රමය පසුකාලීනව සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ඉන්දියානු බෞද්ධයන් අතර ජනප්‍රිය වූ අතර වර්ෂ 2024,2025 ආදී වර්ෂ වල පැවති බුද්ධගයා ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන උඅතසවයේදී ඉන්දියානු භික්ෂූන් වහන්සේලා එම උච්චාරණ විලාසය භාවිතා කරන ප්‍රවණතාවක් ද දක්නට ලැබුණි.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

[[File:Mahamevnawa Monks.jpg|thumb|රන්කොත් වෙහෙර මහා අරහන්තක වන්දානවට සහභාගී වී සිටින මහමෙව්නාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා (2018 දී)]]

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt;

== ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හා කලා ශෛලිය ==

මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ බොහෝ ආරාම ශාඛා පොදු ගෘහ නිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සැලසුම් කර ඉදිකර ඇත. ඒවා භාවනා ආරාම සම්ප්‍රදායට අයත් වුවද, ස්ථූපය, බෝධි මණ්ඩපය, පිළිමගෙය සහ ධර්ම ශාලාව වැනි ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ විහාරස්ථානවල දක්නට ලැබෙන මූලික අංග ද ඒවායේ අන්තර්ගත වේ. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප සහිත මහා විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද සංචිතය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.

මහමෙව්නාව ආරාමවල ඉදිකරන ස්ථූප සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් නිර්මාණය කරනු ලබන අතර, ධාතූන් වහන්සේලා සතරැස් කොටුව තුළ පමණක් නිධන් කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික සම්ප්‍රදායට අමතරව, ගර්භය සහ සතරැස් කොටුව යන දෙකෙහිම අලංකාර ධාතු ගර්භයක් නිර්මාණය කර ධාතූන් වහන්සේලා නිධන් කිරීමේ ක්‍රමයක් අනුගමනය කරයි. බෝධි මණ්ඩප ද සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් ඉදිකරනු ලබන අතර, ප්‍රධාන බෝධීන් වහන්සේ වටා පරිවාර බෝධීන් වහන්සේලා සිව්නමක් රෝපණය කිරීම මෙහි බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබෙන සැලසුම් ලක්ෂණයකි. බෝධි මණ්ඩපවල බුද්ධ ප්‍රතිමා බොහෝ විට භූමිස්පර්ශ මුද්‍රාවෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර, කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය ලෙස සැලකෙන නුග වෘක්ෂයක් පිහිටුවන ලද කුඩා බෝධි මණ්ඩප ද ඇතැම් ආරාමවල දක්නට ලැබේ.
[[File:Mahamevnawa Ella.jpg|thumb|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි සත්බුදු මහා සෑය]]
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ වර්ණ හා අලංකරණය සම්බන්ධයෙන් ද මහමෙව්නාව ආරාමවල යම් පොදු ලක්ෂණ පවතී. සුදු පැහැයට අමතරව රන්, මැටි, ක්‍රීම් සහ ලා රෝස වැනි වර්ණ භාවිතා කර ඇති අතර, කැටයම්, උද්‍යාන අලංකරණය සහ බොන්සායි ශාක භාවිතයෙන් ස්වභාවික පරිසරය සමඟ සම්බන්ධ වූ ආරාම පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. සදකඩපහණ, මුරගල් සහ වෙනත් සම්ප්‍රදායික විහාර අංග භාවිතා කිරීමත් සමඟ සිංහ, හස්ති, හංස සහ මොණර රූප ද අලංකරණ අංග ලෙස යොදා ගනු ලැබේ.

ආගමික සංකේත සහ වන්දනා ස්ථාන සැලසුම් කිරීමේදී ද පොදු රටාවක් අනුගමනය කර ඇත. බොහෝ ආරාමවල ධර්ම ශාලාව තුළ ධර්මචක්‍ර මුද්‍රාවෙන් යුතු බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් හෝ ධර්මචක්‍ර සංකේතයක් ස්ථාපනය කර ඇති අතර, විහාර භූමියට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවේ විහාරස්ථානයේ නාමය වෙනුවට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන පාඨය යෙදීම ද බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබේ. ආරාම පරිශ්‍රය තුළ &quot;මහමෙව්නාව&quot; යන නාම පුවරුවක් සහ මහජනතාව සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ ලබාගත හැකි ''සදහම් පොත් මැදුරක්'' ද සාමාන්‍යයෙන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.සාම්පදායික විහාරස්ථාන වල දක්නට ලැබෙන හින්දු දේව ප්‍රතිමා සඳහා වෙනම දේවාල ඉදිකිරීම වෙනුවට, රහතන් වහන්සේලා සහ බෞද්ධ චරිත නිරූපණය කරන ප්‍රතිමා මණ්ඩප සහ බෞද්ධ දෙවිවරුන්ගේ ප්‍රතිමා ඇතැම් නිර්මාණවල අන්තර්ගත කර ඇත.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තමන්ටම ආවේණික බුද්ධ ප්‍රතිමා ශෛලියක් ද හඳුන්වා දී ඇති අතර, එය ජනප්‍රිය වශයෙන් &quot;අසපු ප්‍රතිමා&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ආරම්භක කාලයේ රන් පැහැයෙන් යුතු, ඉන්දියාවේ බුද්ධගයා ප්‍රදේශයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරු යුගයේ තිවංක ප්‍රතිමා සම්ප්‍රදායෙන් ආභාස ලැබූ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කරන ලදී.පසුව එම ශෛලිය තවදුරටත් සංවර්ධනය කරමින් නව ප්‍රතිමා ආකෘති හඳුන්වා දෙන ලදී.

මෙම කලා කටයුතු සඳහා ''මූර්ති කලායතනය'' නමින් ආරාමයට පරිබාහිරව ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස විශේෂිත මූර්ති නිර්මාණ ආයතනයක් පිහිටුවන ලද අතර, එහි නිර්මාණය කරන ලද බුද්ධ ප්‍රතිමා හා මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා මහමෙව්නාව ආරාමවලට අමතරව වර්තමානයේ වෙනත් බෞද්ධ විහාරස්ථානවල ද භාවිතයට ගනු ලබනු දක්නට තිබේ. එම ප්‍රතිමා ශෛලියට අයත් බුද්ධ ප්‍රතිමා දෙකක් [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] සහ [[මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] තුළ ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව මූලික දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.වර්තමානයේ මේ ප්‍රතිමා සඳහා ඇති ප්‍රචලිත බව නිසා වෙනත් ලංකාවේ වෙනත් මූර්ති නිර්මාණ ආයතන ද මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා නිර්මාණයට වර්තමානය වන විට යොමුව තිබෙනු දක්නට තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==

===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>sbn2q21b2tntgvt0gswjluxia4uhv94</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:රටේ දත්ත ඇෆ්ගනිස්තානය</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9185</id>
    <revision>
      <id>797624</id>
      <parentid>773981</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T13:50:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This flag of Afghanistan was first hoisted by Habibullah Khan in 1909, as shown in post stamps and coins. This flag would continue to be used until 1926, when Amanullah Khan would</comment>
      <origin>797624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3085" sha1="4a3xyd4jt21cm5mxmczh72v93wb60ci" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = ඇෆ්ගනිස්ථානය
| flag alias = Flag of the Taliban.svg
| flag alias-1880 = Flag of Afghanistan (1880–1901).svg
| flag alias-1901 = Flag of Afghanistan (1901–1919).svg
| flag alias-1919 = Flag of Afghanistan (1909–1926).svg
| flag alias-1926 = Flag of Afghanistan (1926–1928).svg
| flag alias-1928a = Flag of Afghanistan (1928).svg
| flag alias-1928 = Flag of Afghanistan (1928–1929).svg
| flag alias-1929a = Flag of Afghanistan (1929).svg
| flag alias-1929 = Flag of Afghanistan (1929–1931).svg
| flag alias-1930 = Flag of Afghanistan (1931–1973).svg
| flag alias-1973 = Flag of Afghanistan (1973–1974).svg
| flag alias-1974 = Flag of Afghanistan (1974–1978).svg
| flag alias-1978a = Flag of Afghanistan (1978).svg
| flag alias-1978 = Flag of Afghanistan (1978–1980).svg
| flag alias-1980 = Flag of Afghanistan (1980–1987).svg
| flag alias-1987 = Flag of Afghanistan (1987–1992).svg
| flag alias-1992a = Flag of Afghanistan (1992).svg
| flag alias-1992 = Flag of Afghanistan (1992–2001).svg
| flag alias-1996 = Flag of Taliban (original).svg
| flag alias-1997 = Flag of the Taliban.svg
| flag alias-2001 = Flag of Afghanistan (2001–2002).svg
| flag alias-2002 = Flag of Afghanistan (2002–2004).svg
| flag alias-2004 = Flag of Afghanistan (2004–2013).svg
| flag alias-2013 = Flag of Afghanistan (2013–2021).svg
| flag alias-Taliban = Flag of the Taliban.svg
| link alias-military = Afghan Armed Forces
| link alias-army = Afghan Army{{!}}Islamic National Army
| flag alias-army = Military Flag of the Islamic Emirate of Afghanistan.svg
| flag alias-air force = Flag of the Taliban (Shahada v2).svg
| link alias-air force = Afghan Air Force
| flag alias-Islamic Emirate = Flag of the Islamic Emirate of Afghanistan (with Pashto subtext).svg
| flag alias-football = Flag of Afghanistan (2013–2021).svg
| flag alias-cricket = Flag of Afghanistan (2013–2021).svg
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = 1880
| var2 = 1901
| var3 = 1919
| var4 = 1926
| var5 = 1928a
| var6 = 1928
| var7 = 1929a
| var8 = 1929
| var9 = 1930
| var10 = 1973
| var11 = 1974
| var12 = 1978
| var13 = 1978a
| var14 = 1980
| var15 = 1987
| var16 = 1992a
| var17 = 1992
| var18 = 1996
| var19 = 1997
| var20 = 2001
| var21 = 2002
| var22 = 2004
| var23 = 2013
| var24 = Taliban
| var25 = Islamic Emirate
| var26 = football
| var27 = cricket
| redir1 = AFG
| related1  = Emirate of Afghanistan
| related2  = Kingdom of Afghanistan
| related3  = Emirate of Afghanistan (1929)
| related4  = Republic of Afghanistan (1973–1978)
| related5  = Democratic Republic of Afghanistan
| related6  = Republic of Afghanistan (1987–1992)
| related7  = Islamic State of Afghanistan
| related8  = Islamic Emirate of Afghanistan (1996–2001)
| related9  = Transitional Islamic State of Afghanistan
| related10 = Islamic Republic of Afghanistan
| related11 = Taliban
| cat       = Afghanistan
&lt;/noinclude&gt;
}}</text>
      <sha1>4a3xyd4jt21cm5mxmczh72v93wb60ci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අනුරාධපුර පෞරාණික නගරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10730</id>
    <revision>
      <id>797642</id>
      <parentid>773474</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T03:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* හින්දු ආගම සහ අනුරාධපුරය */ Not reliable</comment>
      <origin>797642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45155" sha1="563pwivjvhafq2wwv2nwgjnu8u296d0" xml:space="preserve">{{දියුණු කරන්න}}
{{Infobox World Heritage Site
| Name        = අනුරාධපුර
| Image       = [[File:SL Anuradhapura asv2020-01 img24 Jetavanaramaya Stupa.jpg|200px]]
| State Party = {{SRI}}
| Type        = සංස්කෘතික
| Criteria    = ii, iii, vi
| ID          = 200
| Region      = ආසියානු-පැසිපික්
| Year        = 1982
| Session     = 6th
| Link        =  http://whc.unesco.org/en/list/200
|caption=[[ජේතවනාරාම දාගැබ]]}}[[ගොනුව:Anuradhapura ancient city අනුරාදපුර.jpg|thumb|391x391පික්|අනුරාධපුර පෞරාණික නගර සිතියම]]
'''[[අනුරාධපුරය]]''', යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රි ලංකාවේ]] පෞරාණික අගනුවරකි. ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්ම [[අනුරාධපුර රාජධානිය|රාජධානිය]] හා මුල්ම අගනුවරද මෙය වේ. අනුරාධපුර නගරය මේ වන විට [[යුනෙස්කෝ ලෝක ‍උරුම අඩවි|යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම]] නගරයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. 

ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු දිග තැනිතලාවේ මුහුදු මට්ටමින් අඩි 295 ක් පමණ උසින් අනුරාධපුරය පිහිටා තිබේ. අද [[උතුරු මැද පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|උතුරු මැද පළාතේ]] අග නගරයයි. අනුරාධපුරය, වත්මන් අගනුවර වන ‍[[කොළඹ]] නගරයේ සිට කිලෝමීටර් 205ක් පමණ උතුරින් උතුරු මැද පළාතේ [[මල්වතු ඔය]] අසබඩ පිහිටා ඇත. අනුරාධපුරය ශ්‍රී ලංකාවේ දීර්ඝතම රජධානියයි. ක්‍රිස්තු පූර්ව 4 වන සියවසේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 11වන සියවස දක්වා අනුරාධපුර රාජධානියේ එනම් සිංහලේ අගනුවර වශයෙන් පැවතුනි. එම කාලය තුල [[දකුණු ආසියාව|දකුණු ආසියාවේ]] ඉතාම බලවත් සහ ස්ථාවර සහ කල්පවත්නා දේශපාලනික පාලන තන්ත්‍රයක් හා ජනජීවිතයක් පැවතුනි. එමෙන්ම එය ඉතා පොහොසත්, අනභිබවනීය සංස්කෘතියක් සහිත ශ්‍රේෂ්ඨ ශිෂ්ටාචාරයක් වී තිබුණි. දැනට වර්ග කිලෝමීටර 40කින් පමණ සමන්විත, විහාරාරාම විශාල ප්‍රමාණයකින් වටවුනු  අනුරාධපුර ‍පෞරාණික නගරය [[බුදු දහම|බෞද්ධ]] ලංකාව තුල ඉතා වැදගත් හා පූජනීය ස්ථානයක් ගනී. ලංකාවේ ප්‍රධානතම පුරා විද්‍යා ස්ථාන වලින් එකක් ලෙස අනුරාධපුර පෞරාණික නගරය හඳුන්වා දිය හැක.

ක්‍රි.පු 4 වැනි සියවසේ ආරම්භ වී 11 වැනි සියවස දක්වා [[අනුරාධපුර රාජධානිය|අනුරාධපුර රාජධානියේ]] අගනුවර ලෙස අනුරාධපුරය පැවතුනේය. මෙම කාලය තුල [[දකුණු ආසියාව|දකුණු ආසියාවේ]] දේශපාලන බලය හා නාගරික ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් ගත් කළ වඩාත් ස්ථාවරව හා කල්පැවතුනු මධ්‍යස්ථානය ලෙස සැලකින. අනුරාධපුරය වර්ග සැතපුම් 16 ක් පුරා පැතිරුණු නගරයකි.

==ප්‍රාග් ඓතිහාසික ලෝහ යුගය==
ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයන්හි සටහන් වන පරිදි අනුරාධපුර නගරය අාරම්භ වී ඇත්තේ ක්‍රි.පූ.5 සියවෙසහි වුවත් පුරාවිද්‍යාත්මක තොරතුරු අනුව එහි ඉතිහාසය ක්‍රි.පූ 10 වැනි සියවස තරම් ඈතට දිව යයි. එහි කරන ලද පුරා විද්‍යා කැණීම් වලදී වඩා පූර්ව කාලයන්හි විසූ ජනයා සම්බන්ධ සාක්ෂ්‍ය ලැබී ඇතත් ක්‍රි.පූ 5 සියවසට එපිට කාලය පිළිබද තොරතුරු ඇත්තේ මද වශෙයනි.

අනුරාධපුරයේ වැඩිදුර සිදු කරන ලද කැණීම් වලදී ‍මෙම පුරවරයේ පැවති ප්‍රාග් ඓතිහාසික ජනාවාසයන් පිළිබද තොරතුරු ලැබී ඇත. ක්‍රි.පූ 900 - 600 දක්වා විහිදුණ ප්‍රාග් ඓතිහාසික ලෝහ යුගයේදී ලෝහ තාක්ෂණය, කුඹල් කර්මාන්තය, අශ්වයන් භාවිතය, ගවයන් ඇති කිරීම සහ වී වගාවද පැවතුණ බව පෙනී යයි. ක්‍රි.පූ 700-600 අතර කාලෙය්දී අනුරාධපුරයේ ජනාවාසය හෙක්ටයාර් 50 ඉක්මවා වර්ධනය විය. නගරය ඊසාන දිගින් සහ වයඹ දිගින් පිහිටි ප්‍රධාන වරායයන් අතර උපායමාර්ගිකව වැදගත් වන පරිදි පිහිටියේය. වගා කළ හැකි සරු බිම් ඒ වටකොට පිහිටා තිබුණි. ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් නගරය ආරක්ෂා කළ ස්වභාවික පවුරක් වූ ඝන වනාන්තරය නගරය හාත්පස අවුරා විය.

==පූර්ව ඓතිහාසික යුගය==

ක්‍රි.පූ 500-250 අතර කාල පරාසයක විහිදුණ මෑත පූර්ව ඓතිහාසික යුගය වංශකතා ඇසුරින් අධ්‍යයනය කළ හැකිය. නගරද්වාර, වෙළෙඳපොළ ආදිය සහිතව නගරය ක්‍රමිකව සැලසුම් කරන ලද්දේ පණ්ඩුකාභය රාජ්‍ය සමයෙහිය. එසමයෙහි ආසියාවේ පැවති විශාලතම නගරයන්ගෙන් එකක් වූ එය ඒ වන විට වර්ග කිලෝ මීටරයක භුමි භාගයක් වසා සිටින්නට ඇතැයි සිතිය හැක

==ආරම්භය==
අනුරාධපුරයෙහි සැලැස්ම මහාවංශයෙහි විස්තර කෙරෙන්නනේ මෙසේය.


ක්‍රි.පූ 4 සියවසෙහිදී [[පණ්ඩුකාභය රජ|පණ්ඩුකාභය රජතුමන්]] විසින් අනුරාධපුරය අගනගරය බවට පත් කරන ලද බවත්, මනා සංවිධිත සැලසුමක් අනුව නගරය සහ එහි උප නගරයන්ද පිහිටුවන ලද බවත් කියැවේ. &quot;අභය වාපි&quot; හෙවත් [[අභය වැව|අභය වැවද]] එතුමන් විසින් කරවන ලදී. කාලවේල සහ චිත්තරාජ නමැති යක්ෂයන් උදෙසා දෙවොල්ද කරවනු ලැබීය. චේතියා නමැති යක්ෂණිය උදෙසා වෙළඹකගේ ස්වරූපයෙන් වූ පිළිරුවක් රාජ මාළිග පරිශ්‍රයේම ඉදි කරවන ලද අතර මේ සියළු යක්ෂ-දේවතාවන් උදෙසා වාර්ෂිකව පුද පූජා පැවැත්වීමද සිදු විය. නගරයේ සුසාන භූමිය, වදක භූමිය, පශ්චිම රාජිණියගේ දෙවොල, වෙස්සවණ උ‍දෙසා වූ නුග රුක, ව්‍යාධදේව උදෙසා වූ තල් රුක,  යෝනයන් සඳහා වාස භූමිය, ආත්ම පූජා මන්දිරය ආදිය පිහිටැවිය යුතු තැන්ද මෙතුමන් විසින් නියම කරන ලදී. වහලුන් නොහොත් චණ්ඩාලයන් විසින් කළ යුතු කාර්යයන් නියම කෙරුණු අතර ඔවුන් උදෙසා ග්‍රාමයක් වෙන් කරන ලදී. නිඝණ්ටයන්, තැන තැන සරන තවුසන්, ආජීවකයන් සහ බ්‍රාහ්මණයන් උදෙසා වාසස්ථාන ගොඩ නඟන ලදී. ග්‍රාම සීමාද නීර්ණය කරනු ලැබීය. අනුරාධපුරය අග නගරය බව‍ට පත් කරමින් ක්‍රි.පූ 4 සියවස තරම් ඈත යුගයකදී පණ්ඩුකාභය රජතුමන් විසින් බිහි කරනු ලැබූ සම්ප්‍රදාය ඉතා වැදගත් වේ.

නගරයට සහ පූජනීය ස්ථානයන්ට කරනු ලැබූ සනීපාරක්ෂක සහ පරිපාලනමය සම්පාදනයන් විසින් පෙන්නුම් කෙරෙනුයේ කාලාන්තරයක් තිසිසේ නගරය කිසියම් මධ්‍යගත සැලැස්මකට අනුව සංවර්ධනය කෙරුණු බවය. පණ්ඩුකාභය රජතුමන්ගේ ඇවෑමෙන් එතුමන්ගේ පුත් [[මුටසීව රජ|මුටසීව]] රාජපදප්‍රාප්ත විය. හැට වසරක් වූ එතුමන්ගේ රාජ්‍ය පාලන කාලය තුළ අනුරාධපුර නගරය තවදුරටත් අගනුවර වශයෙන් පවත්වා ගත් අතර, බුදු සමය දිවයිනට හඳුන්වා දෙනු ලැබූ මුල් අවදියේදී වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරනු ලැබූ &quot;මහාමේඝවන උද්‍යානය&quot; (හෙවත් මහමෙවුනා උයන) පිහිටුවාලීමද එසමයෙහි සිදුවිය. බුදු රජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවන් පෑමෙන් වසර 236 කට පසු ශ්‍රී ලංකාවට බුදු සමය හඳුන්වාදෙන ලද්දේ මුටසීව රජතුමන්ගේ ඇවැමෙන් රාජ්‍යත්වයට පත් එතුමන් පුත් [[දේවානම්පියතිස්ස රජ|දේවානම්පියතිස්ස]] රාජ්‍ය සමයෙහිදීය. ඉන්දියාවෙහි විසූ  [[අශෝක අධිරාජයා]] දේවානම්පියතිස්ස රජතුමන්ගේ සමකාලීනයෙක් විය. මෙම කාලය ක්‍රි.පූ 250 - 210 අතර කාලයයි. ලංකාවෙහි රාජ්‍යත්වයෙහි ආරම්භය සහ ආසියාවෙහි විශිෂ්ඨතම ආගමක් වූ [[බුද්ධ ධර්මය]] මත පදනම් වූ ශිෂ්ඨාචාරයක ආරම්භයද සනිටුහන් කෙරෙන්නේ මෙසමයෙහිය.

==බුද්ධාගම සහ අනුරාධපුරය==
[[ගොනුව:SL Anuradhapura asv2020-01 img01 Jaya Sri Maha Bodhi.jpg|thumb|[[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර]]]]
බුදු දහමේ හඳුන්වා දීමත් සමඟම මෙම නුවර විසල් කැපීපෙනීමක් ලැබුවාක් මෙන්ම මහා ඉඳිකිරීම් යුගයක් ද ඇරඹුනි. [[මහාවංශය|මහා වංශය]] පවසන්නේ [[කුටකන්‍න තිස්ස රජු]] විසින් රියන් හතක් උස තාප්පයක් ජල අගලක් ඉදිරියෙන් පවතින පරිදි පලමු තාප්පය ඉදිකළ බවයි. පසුව [[වසභ රජ|වසභ රජු]] විසින් මෙය රියන් 11 සිට රියන් 18 දක්වා උස්කොට තවදුරටත් බලවත් කරන ලදි. එසේම රජු විසින් ශක්තිමත් දොරටු නිවස්න, වාසල් කඩ ඉදි කර ඇති අතර ඒවායෙහි නටබුන් අදද දැකිය හැක. මහා වංශය තව දුරටත් පවසන්නේ ඉදිකිරීම් හිදී නිමිති කියන්නන් සහ වාස්තු විදුවන් ගේ උපදෙස් ලැබූ බවය.

දේශාටනයේ යෙදුන සුප්‍රකට [[ෆාහියන් හිමි|ෆාහියන් හිමියන්ගේ]] වාර්තාවලට අනුව මෙම නගරයේ සැලැස්ම ‍හා ගොඩනැගීම දුටු උන්වහන්සේ අතිශය මවිතයට පත් වී ඇත. උන්වහන්සේ සඳහන් කරන අන්දමට නගරයේ ජනයා වසය කළ ප්‍රදේශය ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදී පැවතුනි. එක් කොටසක් වෙළඳුන්ට සහ අනිත් කොටස කෘෂිකර්මාන්තයෙන් යැපුන සමාන්‍ය ජනතාවටය. වෙනත් මූලාශ්‍රවලින් මෙම වෙළෙන්ඳන් ගැන තවත් විස්තර ලැබී ඇත. මෙහි සඳහන් වෙළඳුන්ගේ නිවාස ඉතා හොඳ තත්වයේ පොහොසත් ගණයේ ලා සැලකිය හැකි නිවාස විය. සමහර වෙළඳුන් විදේශිකයන් වූ අතර ඔවුන් දක්‍ෂිණ භාරතීය, මධ්‍යධරණී ප්‍රදේශ වලින් පැමිණියවුන් හා පර්සියානුවන් ලෙස හඳුනාගත හැක.

මහාවංශය සඳහන් කරන පරිදි [[දෙවානම් පියතිස්ස රජතුමා|දේවානම්පිය තිස්ස රජතුමා]] සංඝයා වහන්සේලාගේ උපෝසථ කර්ම සඳහා අවශ්‍ය වන සීමාමාලක ආදිය නිමකරවා දී ඇත. රජතුමා හා වැසියන් [[බුදුරජාණන් වහන්සේ|බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] දර්ශනය මත පිහිටා ජීවත් විය යුතු බව එතුමා තදින් විශ්වාස කළේය. බෞද්ධ විහාරාරාම ප්‍රසාද මන්දිර තැනීම ඇරඹීම සඳහා දේවානම්පිය තිස්ස රජතුමා විසින් මහාමේඝ උයනේ සීමා ලකුණු කර තැබීය.

==වාස්තු විද්‍යාත්මක නිර්මාණ==
[[ගොනුව:Ruwanwelisaya.jpg|thumb|300px|රුවන්වැලි සෑ රදුන්]]
විසල් විහාර මන්දිර සංකීර්ණ සහ පැරණි ලෝකයේ උසම ගොඩනැගිලි මහා ගොඩනැගීම් යුගයක් ඇරඹිය. අදටත් [[අනුරාධපුර ජේතවනාරාමය|ජේතවනාරාමය දාගැබ]] ලොව උසම ගඩොලින් තැනූ ගොඩනැගිල්ල වේ. දේවානම්පියතිස්ස රාජ සමයේ ලක්දිවට බුදු දහම පැමිණීමත් සමග කලා ශිල්ප පිළිබඳ මහත් උද්යෝගයක් ඇතිවිය. අනුරාධපුරයේ ගොඩනැගූ මුල්ම චෛත්‍යය වන්නේ [[ථූපාරාමය|ථූපාරාමයයි]]. එතැන් පටන් වෙහෙර විහාර විශාල ප‍්‍රමාණයක් වරින් වර රජ පැමිණි නර පතීන් විසින් අනුරාධපුරයේ ඉදිකර තිබේ. [[දුටුගැමුණු රජ|දුටුගැමුණු රජු]] කි‍්‍රස්තු පූර්ව 161 ත් 137 ත් අතර ඉදිකළ [[මිරිසවැටිය]] හා [[රුවන්වැලිසෑය|රුවන්මැලි සෑය]] සුවිසල් දාගැබ් ඉදිකිරිමේ මූලාරම්භයයි. පසු කළෙක [[වළගම්බා රජ|වළගම්භා රජු]] [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරියත්]] [[මහාසේන රජ|මහසෙන් රජු]] ජේතවනාරමයත් ඉදිකළහ. ශී‍්‍ර ලංකාවේ විශාලතම චෛත්‍ය තුන වන්නේ රුවන්මැලිසෑය, අභයගිරිය හා ජේතවනරාමයයි.  

අනුරාධපුරයට යන බොහෝ දෙනෙකුගේ අපේක්ෂාව වන්නේ [[අටමස්ථානය|අටමස්ථාන]] වන්දනා කිරීමයි. කලින් කල අටමස්ථාන ලෙස හැඳින්වූ ස්ථාන වෙනස් වුවද ශී‍්‍ර මහා බෝධිය, [[ලෝවාමහාපාය]], රුවන්වැලි සෑය, අභයගිරිය, ථූපාරාමය, ජේතවනාරාමය, [[ලංකාරාමය]] සහ මිරිසවැටිය අටමස්ථාන ලෙස සළකණු ලැබේ.

මහා විහාරය සම්මත [[ථේරවාදය|ථෙරවාදී]] බුදු දහමේ මධ්‍යස්ථානය වූ අතර එය ක්‍රි.පූ. 249 දී දේවානම් පියතිස්ස රජු විසින් ඉදිකරන ලදි. අභයගිරි විහාරය [[මහායාන]] බෞද්ධයන් විසින් පිහිටුවන ලදි. ක්‍රි.පූ. 275-310 කාලයේ රජ කළ මහසෙන් රජු විසින් අභයගිරි විහාරය සහ මහා විහාරය අතර ජේතවනාරාම විහාරය ඉදිකළේය. 

නගරාසන්නයේ අති විසල් ස්තූප සහිත වූ ප්‍රධාන විහාර ඉදිකෙරුණි. [[අනුරාධපුර මහා විහාරය|මහා විහාරයට]] අයත් මහා ස්තූපය, ශ්‍රි මහා බෝධිය, ථූපාරාමය ආදිය නගරයට දකුණින් ඇත. අභයගිරිය උතුරින්ද, පුබ්බාරාමය නැගෙනහිරින්ද, තනොවාන ඊසාන දෙසින්ද ගිණිකොන දෙසින් ජේතවනාරාමයද පිහිටා තිබේ. [[දන්ත ධාතුන් වහන්සේ|ශ්‍රී දළදා වහන්සේ]] අනුරපුරයට ගෙන ආවේ [[කීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්ණ රජ|කීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්ණ රජතුමන්]] ගේ කාලයෙහිය. දළදා වහන්සේ වැඩසිටි ගොඩනැගිල්ල දම්මචක්ක ලෙස හැදින්වේ. වසරක් පසා පෙරහරින් එය අභයගිරිය වෙත ගෙන ගොස් දළදා ප්‍රදර්ශණයක් පැවැත්විය.
[[ගොනුව:Thissa Lake තිසා වැව, Thissamaharama, Southern Province, Sri Lanka.jpg|thumb|244x244පික්|[[තිසා වැව]]]]
අනුරාධපුරයේ දැවැන්ත වාරිමාර්ග ක‍්‍රමයක්ද දැකිය හැකියි. ඉන් පළමුවැන්න වන්නේ පණ්ඩුකාභය රජතුමා විසින් කරන ලද අභයවාපී නැමැති වැවයි. අද එය බසවන්කුලම ලෙස හැඳින්වේ. [[තිසා වැව]], [[නුවර වැව]] ආදී වාරිකර්මානත කරමින් අනුරපුර රජ දරුවෝ ලක් පොළොව අස්වැද්දුහ. 

සවිමත් පාලම් ද සහිතව ඉතාමත් විධිමත් මාර්ග පද්ධතියක්ද අනුරාධපුර පැරණි නගරයේ දැකිය හැක.

=== නගරයේ දියුණුව ===
අනුරපුර නගරය පූජා මධ්‍යස්ථානයක් මෙන්ම පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රිය වීම විශාල ජනගහනයක් නගරයේ තිර පදිංචිය සඳහා පෙළඹවීය. එබැවින් වැඩිවෙන ජනගහනය උදෙසා වාසය සඳහා වූ පහසුකම් වැඩිදියුණු විය. වසභ රජු විසින් උමං ජල මඟ ජාලයක් හරහා ජලය සැපයෙන පොකුණු සමූහයක් ඉදිකොට නගරයට ජලය සැපයීය. කෘෂිකර්මාන්තයට අවශ්‍ය ජලය සැපයීම සඳහා තිස්ස (තිසා) වැව, නුවර වැව සහ අභය(වාපි) වැව තැනවීය. මල්වතු ඔය හරස් කොට අක්කර 4408 (17.84 km²) පුරා [[නච්චදූව වැව]] තැනවීය. 

නගරයට උයන් ද ලැබුණි. තිසා වැව මත්තෙහි පවතින රනමසු උයන ඉන් එකකි. නමුත් එය රජ පවුලෙහි සාමාජිකයන් සඳහා පමණක් වෙන් වුනි. 

සෞඛ්‍ය රැකීම සහ අධ්‍යාපනය යනු පරිපාලන විසින් සැලකිල්ල දැක්වූ අනෙකුත් කාරණා වේ. නුවර තුල ආරෝග්‍යශාලා බොහොමයක් විය. හතරවන සියවසයෙහි රජ වූ [[දෙවනි උපතිස්ස රජු]] අන්ධයින්ට සහ ආබාධිතයන්ට නිවෙස හා නේවාසිකාගාර ඉදි කළේය. ක්‍රි.ව. 337-365 දක්වා රජ කළ මහා වෙදදුරෙක් ලෙස කීර්තියට පත් [[බුද්ධදාස රජ|බුද්ධදාස රජතුමා]], සෑම ගම්මාන 10 කටම වෛද්‍යවරයකු පත් කළේය. ගොවි බිම් වලින් එන ලැබීම් වලින් 10න් කොටසක් එම වෙදදුරන් ගේ නඩත්තුව සඳහා වෙන් කෙරුණි. සෑම ගමකම රෝගීන් සඳහා වෙදහලක් (සරණක්) පිහිටවීය. සතුන්ට වෙදකම් කිරීම උදෙසා පවා වෛද්‍යවරු පත් කැරුණි. ක්‍රි.ව. 914 සිට 923 දක්වා රජකම් කළ [[පස්වන කාශ්‍යප රජු|පස්වන කස්සප (කාශ්‍යප) රජු]] අනුරාධපුර දකුණු වාසල්කඩ සමීපයෙහි රෝහලක් ඉදි කළේය. සේන ඇමතියා විසින් දස වන සත වසෙහි මංගල වීදිය ආසන්නයෙහි රෝහල් ඉදි කළ බව පැවසේ. වෛද්‍ය පහසුකම් ගැන ඉතිහාසය, ක්‍රි.පූ. 4 වන සියවස වූ පණ්ඩුකාභය රජු නගරයේ සනීපාරක්ෂාව සඳහා රෝහලක් ඉදිකිරීම දක්වා දිව යයි. නගරය පිරිසිදුව තබා ගැනීම විශාල ශ්‍රම බලකායකට පවරා තිබුණි.

=== මහා නගරය ===
ක්‍රිස්තු වෂර්‍ වල ආරම්භක කාලයේ අනුරාධපුර නගරය එහි උපරිම තලයට පැමිණුනි. වර්‍ග සැතැප්ම 256ක (663 km²) වපසරියක් වටකොට ඉදි කෙරුනු සැතැප්ම 16 (26km) බැගින් දිග  දිග බැමි (තාප්ප), එහි වූ ජනගහනය, අලංකාර දෙවොල්, මහජන මන්දිර හා ගත් කල නිනෙවෙ(හ්) සහ [[බැබිලෝනියාව|බැබිලෝනියා]] ශිෂ්ඨාචාරයන් එකල සිටි උපරිම තලයට සමව අනුරාධපුරය ද පැවතුනි. පෞරාණික ලෝකයේ තිබූ වඩාත්ම සංකීර්‍ණම වාරිමාර්ග පද්ධතිය සහිත වූ මෙම නගරය පිහිටියේ වියලි කලාපය තුල වුවත් පරිපාලනය විසින් වැව් තනා පෙදෙසම වාරිමං තනන ලදි. මෙම බොහෝ වැව් අද ද පවතී. මේ වන විට ලොව පවතින පැරණිතම [[ජලාශ]] ලෙස මේවා සැලකේ.

== අනුරපුර බිඳවැටීම ==
පණ්ඩුකාභය රජුගෙන් ආරම්භ වී දේශීය රජවරු 109 දෙනෙකු විසින් පාලනය කරන ලද අනුරාධපුර රාජධානිය කි‍්‍රස්තු වර්ෂය 1017 දී සොළී ආක‍්‍රමණයෙන් පසු බිඳ වැටුණි. මෙම මහා නගරය ක්‍රි.පූ. 5 වන සියවසයෙහි සිට ක්‍රි.ව. 1017 දක්වා ලංකාවේ අගනගරය ලෙස පැවතුනි. එහි පසුබැස්ම ඇරඹියේ දකුණු ඉන්දීය ආක්‍රමණයන්ට එරෙහිව දිගින් දිගටම වූ යුද වැදීම නිසා රාජධානිය ආර්ථිකමය අතින් දුප්පත් වීමය. ක්‍රි.ව. 1017 දී චෝල අක්‍රමණික හමුදාව අනුරාධපුරය ආක්‍රමණය කළ අතර එය අතහැර ඊට සාපේක්‍ෂව ආරක්‍ෂිත [[පොළොන්නරුව]]ට පරිපාලන නගරය ගෙන ගියේය. අවසන් පාලකයා වූයේ පස්වැනි මිහිදු රජුය. සොළීන් පළවා හළ පළමුවැනි විජයබාහු රජු අනුරාධපුරයේ මාළිගාවක් තනවා එහි සිය රාජභිෂේකය පැවැත්වූවද ඔහු පොළොන්නරුව තම රාජධානිය කර ගතතේය. විජයබාහු, මහා පරාක‍්‍රමබාහු සහ නිශ්ශංකමල්ල වැනි රජවරු වරින් වර අනුරාධපුරය ප‍්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදු කළද එය ක‍්‍රමයෙන් වනගතවී ගියේය. කි‍්‍රස්තු වර්ෂ 1448 අපේ‍්‍රල් 10 වැනිදා [[හයවැනි පරාක‍්‍රමබාහු රජු|හයවැනි පරාක‍්‍රමබාහු රජුගේ]] චන්ද්‍රවති කුමරිය අනුරාධපුරයේදී [[උලකුඩය දේවී]] නමින් අභිෂේක කොට සුන්දර පාණ්ඩ්‍ය නම් කුමරුවකුට සරණපාවා දීම අනුරාධපුරයේ සිදුකරන ලද අවසන් රාජකීය උත්සවයයි. නගරයට සහ එහි වූ වාරි සංකීරණයට වූ අති මහත් විනාශය හේතුවෙන් එය සම්පූර්ණයෙන් ම අතහැර අවුරුදු දහසකට ආසන්න කාලයක් ජරාවාස වන්නට හැරුණි. 

නැවත 1873 දී අනුරාධපුර කච්චේරිය පිහිටුවා රජයේ ඒජන්ත වරයෙකු පත්කිරීමෙන් පසු අනුරාධපුර පැරණි නගරය එළි පෙහෙළි කොට පුරාණ ගොඩනැගිලි පිළිබඳ පර්යේෂණ ආරම්භ කෙරිණි.

== නටබුන් ==
අනුරාධපුරයේ නටබුන් ප්‍රධාන ලෙස වර්ග තුනකට බෙදේ, එනම්, [[දාගැබ්]], [[විහාර මන්දිර]] සහ [[පොකුණු]] ලෙසය. දාගැබ් අඩි කිහිපයක සිට අඩි 1100 (340m) පමණ වට ප්‍රමාණය දක්වා විහිදෙන ආකාරයෙන් විවිධ ප්‍රමාණයෙන් දක්නට ලැබේ. සමහර දාගැබ් වැසියන් විසිපන්දහකට පමණ විසිය හැකි නගරයක් ඉදිකිරීමට යෙදවිය හැකි පෙදරේරු වැඩ වලින් යුක්ත වෙයි. ඔසවන ලද ශෛලමය වේදිකා මත හා ගල් කණු මත කෙර වූ විහාර මන්දිර සෑම දෙසකම දක්නට ලැබේ. මේ අතරින් ක්‍රි.පූ. 164 දී [[දුටු ගැමුණු රජ|දුටු ගැමුණු මහරජතුමා]] විසින් කරන ලද [[ලෝවාමහාපාය]] මහත් පරසිඳුය. සෑම තැනකම පාහේ විසිර ඇති පොකුණු නෑමට සහ බීමට ජලය සැපයීමට ඉදි කොට තිබේ. ක්‍රි. පූ. 245 වසර තෙක් දිව යන ලොව දීර්ඝතම ලිඛිත අතීතයක් ඇති [[ජය ශ්‍රී මහා බෝධිය]] ද නගරයෙහි පිහිටා තිබේ. &lt;!--1905 දී කුරුණෑගල සිට අනුරාධපුරය දක්වා දුම්රිය මඟ තැනුනි.--&gt;

[[ගොනුව:Photograph of Jaya Sri Maha Bodhi Anuradhapura Sri Lanka.jpg|thumb|230x230px|පරිවාර බෝධීන් වහන්සේලාගේ ආරක්ෂාව මැද ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ]][[ගොනුව:SL Anuradhapura asv2020-01 img31 Abhayagiriya Stupa.jpg|thumb|300px|[[අභයගිරි දාගැබ]]]][[ගොනුව:SL Anuradhapura asv2020-01 img29 Kuttam Pokuna.jpg|thumb|300px|[[කුට්ටම් පොකුණ]]]]
[[ගොනුව:Ruwanwalisaya .jpg|thumb|295x295පික්|[[රුවන්වැලිසෑය]]]]

===වෙනත් නටඹුන්===
අනුරාධපුර පූජනීය නගරය හා ඒ අවට තවමත් නිසි ලෙස හඳුනා නොගත් හා පුරාවස්තු මංකොල්ලකරුවන්ගේ ග්‍රහණයට නතුවූ පුරාවිද්‍යා ස්ථාන බොහොමයක් පවතී. ඉන් සමහරක් දෙමළ ආක්‍රමණිකයන් විනාශ කොට ගොස්ය. සංචාරකයන් හෝ වන්දනාකරුවන් මේවාට වැඩි අවධානයක් යොමු නොකරන අතර ඒවා පිළිබඳව තොරතුරු ද අල්පය. එමෙන්ම ශ්‍රේෂ්ඨ [[අවුකන බුදු පිළිමය|අවුකන පිළිම වහන්සේද]] අනුරාධපුර ප්‍රධාන නගරයෙන් ඈත්ව පිහිටීම නිසා වැඩි අවධානයකට ලක් නොවන්නේය....

==අනුරාධපුර පූජා නගරය හා අනුරාධපුර නව නගරය==
[[නිශ්ශංක විජයරත්න]] 1958 සිට 1962 දක්වා සේවය කළේ [[අනුරාධපුර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය|අනුරාධපුරය]] දිසාපතිවරයා ලෙසය.&lt;!--  Reference:  http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=42710  --&gt; ඒ අනුරාධපුර නව නගරය ඉදි වෙමින් තිබූ කලබලකාරී අවධියයි. අනුරාධපුර සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා වූ විජයරත්න මහතා පූජා නගරය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමට කටයුතු කළේය. පූජා නගරය තුළ ඉදි කර තිබූ අන්‍යාගමික ගොඩනැගිලි සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් ඉන් ඉවතට ගෙන ගොස් ඉදි කිරීමට පියවර ගත්තේය. නටබුන් සහිත පූජා භූමියේ පදිංචිකරුවන් නව නගරයේ පදිංචි කරවා පූජා භූමිය තුළ නිදහසේ වන්දනා කිරීමට අවශ්‍ය පරිසරය සකස් කළේය. එනිසා අදටත් අනුරාධපුරය අටමස්ථානය වන්දනා කරනන්ට යන බැතිමතුන්ට අවහිරයකින් තොරව වතාවත් කිරීමට අවකාශ ලැබී ඇත්තේ ඒ හේතුවෙනි. 

එපමණක් නොව 25000ක් පමණ දෙනාට සැලසුම කර තිබූ නව නගර සැලැස්ම ලක්ෂයක් ජනතාව වෙනුවෙන් පුළුල් කිරීමට ද ඔහු කටයුතු කළේය. අනුරාධපුරයට ඇතුළුවීම සඳහා පාලම් දෙකක් ඉදි කළේය. ඇතැම් විරෝධතා නොතකා අනුරාධපුර ගුවන් තොටුපළ ඉදි කිරීමේ වගකීම ද ඉටු කළේය.&lt;ref&gt;[https://www.parliament.lk/uploads/documents/hansard/PUBDOC3256_document.pdf   ෙශෝක පකාශය : ආචාර්ය නිශශංක විජයරත්න මහතා -  ශී ලංකා පාර්ලිෙම්න්තුව] 10 ජුනි 2011 &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.dinamina.lk/2021/08/20/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/128754/%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%A9-%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%A9-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%8A%E0%B7%81%E0%B6%82%E0%B6%9A-%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB  වැඩ ගොඩක් හැඩ කළ නිශ්ශංක ලකුණ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220812120258/http://www.dinamina.lk/2021/08/20/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/128754/%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%A9-%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%A9-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%8A%E0%B7%81%E0%B6%82%E0%B6%9A-%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB |date=2022-08-12 }}. Dinamina, සම්ප්‍රවේශය on 20 අගෝස්තු 2021.&lt;/ref&gt;
   
== ජන සංයුතිය ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
|-
!ජනවර්ගත්වය!!ජන සංඛ්‍යාව!!ප්‍රතිශතය
|-
|-
|[[සිංහල ජනයා|සිංහල]]||51,775||91.42
|-
|[[ශ්‍රී ලාංකික මරක්කල]]||3,825||6.75
|-
|[[ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනතාව|දෙමළ (ස්වදේශීය)]]||850||1.50
|-
|[[ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා|දෙමළ (ඉන්දීය සම්භවය)]]||45||0.08
|-
|අනෙකුත් (අන්තර්ගතව [[බර්ගර් ජනයා|බර්ගර්]], [[ශ්‍රී ලාංකික මැලේවරු|මැලේ]])||137||0.24
|-
|මුළු එකතුව|| 56,632||100
|-
|}
''මූලාශ්‍රය'': {{PDFlink|[http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/PDF/Population/p9p8%20Ethnicity.pdf 2001 ජන සංගණනය]}}

== සම්බන්ධය ==
* ''අනුරාධපුර ඓතිහාසික සහ ආගමික ස්මාරක'', කේ.එම්.අයි. ස්වර්ණසිංහ, ගොඩගේ පොත් මැඳුර; 2003. ISBN 955-20-6016-8
* ''අනුරාධපුර විහාරාරාම'', ශරත්වත්තල, සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්‍යංශය; 1989. 
*Harischandra, B. W.: ''The Sacred City of Anuradhapura'', Reprint. New Delhi, Asian Educational Services, 1998.
*Nissanka, H.S.S.: ''Maha Bodhi Tree in Anuradhapura, Sri Lanka : The Oldest Historical Tree in the World'', New Delhi 1996, (Reprint. Vikas)
* R. A. E. Coningham.: ''The Origins of the Brahmi Script Reconsidered: The New Evidence from Anuradhapura'', Minerva 8(2): 27-31, 1995.
*R. A. E. Coningham.: ''Anuradhapura Citadel Archaeological Project: Preliminary Results of a Season of Geophysical Survey''. South Asian Studies 10: 179-188, 1994.
*A. Seneviratne.: ''Ancient Anuradhapura The Monastic City'', Archaeological Department of Sri Lanka. p. 310, 1994.
*S. M. Burrows, ''The Buried Cities of Ceylon - A Guide Book to Anuradhapura and Polonaruwa'' Reprint, p. 120, 1999.

== මේවාද බලන්න ==
[[ගොනුව:ISURUMUNIYA ROCK TEMPLE.JPG|thumb|269x269පික්|[[ඉසුරුමුණි විහාරය]]]]
* [[ඉසුරුමුණිය]]
* [[රන්මසු උයන (මඟුල් උයන)]]
* [[වෙස්සගිරිය]]
* [[රත්න ප්‍රාසාදය]]
* [[රජ මාලිගා]]
* [[දක්ඛිණ ස්ථූපය]]
* [[සේල චේතිය]]
* [[නඛා වෙහෙර]]
* [[කිරිබත් වෙහෙර]]
* [[කුට්ටම් පොකුණ]]
* [[සමාධි පිළිමය]]
* [[තොළුවිල බුද්ධ ප්‍රතිමාව]]


== අඩවියෙන් බැහැර පි‍ටු ==
{{commonscat|Anuradhapura}}

* [[:en:Draft:Sri_Lanka_Information_Group|'''''SriLanka Information Group''''']] '''= only srilanka'''

* [http://lakdiva.org/mahavamsa/chap010.html Full text of the Mahavamsa, Chap.X]

*[http://www.slmts.slt.lk/anuradhapura.htm The Sacred City of Anuradhapura] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070712031952/http://www.slmts.slt.lk/anuradhapura.htm |date=2007-07-12 }}
*[http://whc.unesco.org/en/list/200/ UNESCO World Heritage List -  Sacred City of Anuradhapura]
*[http://thecolombo.com/data/anura.htm Anuradhapura] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929103037/http://thecolombo.com/data/anura.htm |date=2007-09-29 }}
*[http://www.tantirimale.org/ The Official Website of the Ancient Tantirimale Viharaya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090504205223/http://www.tantirimale.org/ |date=2009-05-04 }}
*[http://www.srilankatourism.org/ Official website of the Sri Lanka Tourism Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140530050836/http://www.srilankatourism.org/ |date=2014-05-30 }}
*[http://www.asiaexplorers.com/srilanka/anuradhapura.htm Anuradhapura in AsiaExplorers]
*[https://web.archive.org/web/20070330010211/http://www.geocities.com/place.names/index.html List of traditional names for cities in the North and East]
*[http://www.lankadeepa.lk/Section/apeurumaya/072008/08072008.htm Lankadeepa:::Urumaya:::Anuradhapura] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090111210923/http://www.lankadeepa.lk/Section/apeurumaya/072008/08072008.htm |date=2009-01-11 }}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

{{ශ්‍රී ලංකාවේ පලාත් අගනුවරවල්}}
{{ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම අඩවි}}
&lt;!--Categories--&gt;
&lt;!--Interwiki--&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර|*]]
[[ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම අඩවි]]
[[ප්‍රවර්ගය:අගනගර - ශ්‍රී ලංකාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන]]
[[ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක]]
[[ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර පෞරාණික නගරය| අනුරාධපුර පෞරාණික]]</text>
      <sha1>563pwivjvhafq2wwv2nwgjnu8u296d0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දත් දිරායාම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12444</id>
    <revision>
      <id>797651</id>
      <parentid>797313</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T06:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16220" sha1="1eiwzpdc3rqs53cqloksy9og5heszr6" xml:space="preserve">{{පරිවර්ථනය}}
{{DiseaseDisorder infobox |
  Name           = දත් දිරායාම (Dental caries)|
  ICD10          = {{ICD10|K|02||k|00}} |
  ICD9           = {{ICD9|521.0}} |
  ICDO           = |
  Image          = Toothdecay.png |
  Caption        = Destruction of a tooth by cervical decay from dental caries.  This type of decay is also known as root decay.|
  Width          = 150 |
  OMIM           = |
  MedlinePlus    = 001055 |
  eMedicineSubj  = |
  eMedicineTopic = |
  DiseasesDB     = 29357 |
}}

== අධෝසටහන් ==
{{reflist|2}}

== මූලාශ්‍ර==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
{{col-begin}}
{{col-break|width=50%}}

'''Printed sources'''
*Ash &amp; Nelson, &quot;Wheeler's Dental Anatomy, Physiology, and Occlusion.&quot; 8th edition. Saunders, 2003. ISBN 0-7216-9382-2.
*Cate, A.R. Ten. &quot;''Oral Histology: development, structure, and function.''&quot;  5th edition, 1998.  ISBN 0-8151-2952-1.
*[http://www.cdc.gov/tobacco/sgr/sgr_2004/pdf/executivesummary.pdf Executive Summary] of U.S. Surgeon General's report titled, &quot;The Health Consequences of Smoking: A Report of the Surgeon General,&quot; hosted on the [http://www.cdc.gov CDC] website. Page accessed January 9, 2007.
*{{cite book | last = Fejerskov | first = Ole | title = Dental Caries: The Disease and Its Clinical Management | url = https://archive.org/details/dentalcariesdise0000unse_j7w4 | date = 2008 | isbn = 1405138890}}
*Freeth, Chrissie. [http://www.britarch.ac.uk/ba/ba43/ba43feat.html &quot;Ancient history of trips to the dentist&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110213204224/http://www.britarch.ac.uk/ba/ba43/ba43feat.html |date=2011-02-13 }} British Archaeology, 43, April 1999. Page accessed January 11, 2007.
*{{cite book | last = Kidd | first = E.A.M. | title = Essentials of Dental Caries | url = https://archive.org/details/essentialsofdent0000kidd | date = 2005 | isbn = 0198529783}}
*Kidd, E.A.M. and B.G.N. Smith. (1990). ''Pickard's Manual of Operative Dentistry'', Sixth Edition. Chapter 1 - Why restore teeth?.
*Neville, B.W., Douglas Damm, Carl Allen, Jerry Bouquot. &quot;''Oral &amp; Maxillofacial Pathology.''&quot; 2nd edition, 2002. ISBN 0-7216-9003-3.
*Rogers, Anthony H (2008). [http://www.horizonpress.com/oral2 Molecular Oral Microbiology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100330205837/http://www.horizonpress.com/oral2 |date=2010-03-30 }} Caister Academic Press [http://www.horizonpress.com/oral2 ISBN 978-1-904455-24-0] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100330205837/http://www.horizonpress.com/oral2 |date=2010-03-30 }}
*Ross, Michael H., Gordon I. Kaye, and Wojciech Pawlina, 2003. ''Histology: a text and atlas.'' 4th edition.  ISBN 0-683-30242-6.
*Rogers, Anthony H (2008). [http://www.horizonpress.com/oral2 Molecular Oral Microbiology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100330205837/http://www.horizonpress.com/oral2 |date=2010-03-30 }} Caister Academic Press [http://www.horizonpress.com/oral2 ISBN 978-1-904455-24-0] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100330205837/http://www.horizonpress.com/oral2 |date=2010-03-30 }}
*Soames, J.V. and Southam, J.C. (1993). ''Oral Pathology'', second edition, chapter 2 - Dental Caries.
*Sonis, Stephen T. &quot;Dental Secrets: Questions and Answers Reveal the Secrets to the Principles and Practice of Dentistry.&quot; 3rd edition. Hanley &amp; Belfus, Inc., 2003. ISBN 1-56053-573-3.
*Summit, James B., J. William Robbins, and Richard S. Schwartz. &quot;Fundamentals of Operative Dentistry: A Contemporary Approach.&quot; 2nd edition. Carol Stream, Illinois, Quintessence Publishing Co, Inc, 2001. ISBN 0-86715-382-2.

{{col-break|width=50%}}
'''Online sources'''
*[http://www.aae.org/patients/faqs/rootcanals.htm FAQs About Root Canal Treatment], hosted on the American Association of Endodontists website. Page accessed August 16, 2006.
*[http://www.ada.org/public/topics/decay_childhood_faq.asp ADA Early Childhood Tooth Decay (Baby Bottle Tooth Decay)]. Hosted on the American Dental Association website.  Page accessed August 14, 2006.
*[http://www.ada.org/prof/resources/topics/methmouth.asp ADA Methamphetamine Use (METH MOUTH)]. Hosted on the American Dental Association website. Page accessed February 14, 2007.
*&quot;[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?rid=dcp2.section.5402 Aspects of Treatment of Cavities and of Caries Disease]&quot; from the Disease Control Priorities Project. Page accessed August 15, 2006.
*Banting, D.W.  &quot;[http://www.nidcr.nih.gov/NR/rdonlyres/5A4386A8-E750-43E9-8450-651F4789D09A/0/David_Banting.pdf The Diagnosis of Root Caries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060930192216/http://www.nidcr.nih.gov/NR/rdonlyres/5A4386A8-E750-43E9-8450-651F4789D09A/0/David_Banting.pdf |date=2006-09-30 }}.&quot;  Presentation to the National Institute of Health Consensus Development Conference on Diagnosis and Management of Dental Caries Throughout Life, in pdf format, hosted on the [[National Institute of Dental and Craniofacial Research]].  Page accessed August 15, 2006.
*&quot;[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?rid=dcp2.section.5380 Dental caries]&quot;, from the Disease Control Priorities Project.  Page accessed August 15, 2006.
*[https://web.archive.org/web/19991010224323/http://www.dent.ucla.edu/ce/caries/ Dental Caries], hosted on the University of California Los Angeles School of Dentistry website. Page accessed August 14, 2006.
*[http://www.nutrition.org.uk/home.asp?siteId=43&amp;sectionId=649&amp;parentSection=321&amp;which=undefined &quot;Dental Health&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070714175457/http://www.nutrition.org.uk/home.asp?siteId=43&amp;sectionId=649&amp;parentSection=321&amp;which=undefined |date=2007-07-14 }}, hosted on the British Nutrition Foundation website, 2004. Page accessed August 13, 2006.
*[http://www.msnbc.msn.com/id/12168308/ Dig uncovers ancient roots of dentistry: Tooth drilling goes back 9,000 years in Pakistan, scientists say], hosted on the MSNBC website.  Page accessed January 10, 2007.
*Doniger, Sheri, B. &quot;[http://de.pennnet.com/Articles/Article_Display.cfm?Section=Archi&amp;Subsection=Display&amp;P=56&amp;ARTICLE_ID=187325&amp;KEYWORD=isolite Sealed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609112521/http://de.pennnet.com/Articles/Article_Display.cfm?Section=Archi&amp;Subsection=Display&amp;P=56&amp;ARTICLE_ID=187325&amp;KEYWORD=isolite |date=2007-06-09 }}.&quot; Dental Economics, 2003. Page accessed August 13, 2006.
*Elliott, Jane. [http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/3722598.stm Medieval teeth 'better than Baldrick's'], hosted on the BBC news website.  October 8, 2004. Page accessed January 11, 2007.
*[http://www.uic.edu/classes/osci/osci590/11_1Epidemiology.htm Epidemiology of Dental Disease], hosted on the University of Illinois at Chicago website. Page accessed January 9, 2007.
*[http://www.adha.org/faqs/index.html Frequently Asked Questions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060816085021/http://www.adha.org/faqs/index.html |date=2006-08-16 }}, hosted on the American Dental Hygiene Association website. Page accessed August 15, 2006.
*[http://www.eapd.gr/Parents/Pregnant%20mother%20all.htm A Guide to Oral Health to Prospective Mothers and their Infants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060505005805/http://www.eapd.gr/Parents/Pregnant%20mother%20all.htm |date=2006-05-05 }}, hosted on the European Academy of Paediatric Dentistry website.  Page accessed August 14, 2006.
*[http://www.aapd.org/media/Policies_Guidelines/G_InfantOralHealthCare.pdf Guideline on Infant Oral Health Care], hosted on the [http://www.aapd.org American Academy of Pediatric Dentistry] website. Page accessed January 13, 2007.
*[http://www.hpb.gov.sg/hpb/default.asp?pg_id=865&amp;aid=198 Health Promotion Board: Dental Caries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100901014808/http://www.hpb.gov.sg/hpb/default.asp?pg_id=865&amp;aid=198 |date=2010-09-01 }}, affiliated with the Singapore government. Page accessed August 14, 2006.
*[http://www.newhealth.govt.nz/toolkits/oralhealth/radiography.htm Health Strategy Oral Health Toolkit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061005034047/http://www.newhealth.govt.nz/toolkits/oralhealth/radiography.htm |date=2006-10-05 }}, hosted by the New Zealand's Ministry of Health. Page accessed August 15, 2006.
*[http://www.healthypeople.gov/Document/HTML/Volume2/21Oral.htm Healthy People: 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060813100704/http://www.healthypeople.gov/Document/HTML/Volume2/21Oral.htm |date=2006-08-13 }}.  Html version hosted on [http://www.healthypeople.gov Healthy People.gov] website.  Page accessed August 13, 2006.
*[http://www.xylitol.net/eng/index.php?action=item-view&amp;item-action=view&amp;item-hash=088f5f675b05714db3f50065561e8692 &quot;History&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070630055737/http://www.xylitol.net/eng/index.php?action=item-view&amp;item-action=view&amp;item-hash=088f5f675b05714db3f50065561e8692 |date=2007-06-30 }}, hosted on the Xylitol.net website. Page accessed October 22, 2006.
*[http://www.ada.org/public/resources/history/timeline_ancient.asp History of Dentistry: Ancient Origins], hosted on the [http://www.ada.org American Dental Association] website. Page accessed January 9, 2007.
*[http://www.dentistry.leeds.ac.uk/OROFACE/PAGES/micro/micro2.html Introduction to Dental Plaque]. Hosted on the Leeds Dental Institute Website. Page accessed August 14, 2006.
*McCauley, H. Berton. [http://www.fauchard.org/dentalworld/2001/DW.08/DWpfaAug01-page1.htm Pierre Fauchard (1678-1761)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070404085126/http://fauchard.org/dentalworld/2001/DW.08/DWpfaAug01-page1.htm |date=2007-04-04 }}, hosted on the Pierre Fauchard Academy website. The excerpt comes from a speech given at a Maryland PFA Meeting on March 13, 2001. Page accessed January 17, 2007.
*[https://web.archive.org/web/20120502113210/http://www.wired.com/medtech/health/news/2004/05/63510 New Drill for Tomorrow's Dentists]. WIRED Magazine, May, 2004.  Page accessed May 24, 2007.
*[http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/supportivecare/oralcomplications/Patient/page5 Oral Complications of Chemotherapy and Head/Neck Radiation], hosted on the [http://www.cancer.gov/ National Cancer Institute] website. Page accessed January 8, 2007.
*[http://www.cdc.gov/OralHealth/factsheets/dental_caries.htm Oral Health Resources - Dental Caries Fact Sheet]. Hosted on the Centers for Disease Control and Prevention website. Page accessed August 13, 2006.
*[http://www.ada.org/public/topics/anesthesia_faq.asp Oral Health Topics: Anesthesia Frequently Asked Questions], hosted on the American Dental Association website. Page accessed August 16, 2006.
*[http://www.ada.org/public/topics/decay_childhood_faq.asp Oral Health Topics: Baby Bottle Tooth Decay], hosted on the American Dental Association website.  Page accessed August 14, 2006.
*[http://www.ada.org/public/topics/cleaning.asp Oral Health Topics: Cleaning your teeth and gums] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080222223237/http://www.ada.org/public/topics/cleaning.asp |date=2008-02-22 }}. Hosted on the American Dental Association website. Page accessed August 15, 2006.
*[http://www.ada.org/public/topics/fillings.asp Oral Health Topics: Dental Filling Options], hosted on the American Dental Association website. Page accessed August 16, 2006.
*[http://www.ada.org/public/topics/dry_mouth.asp Oral Health Topics: Dry Mouth], hosted on the [http://www.ada.org American Dental Association] website.  Page accessed January 8, 2007.
*{{ cite web |url=http://www.planetbiotechnology.com/products.html |title=Planet Biotechnology:Products |publisher=Planet Biotechnology}}
*[http://www.dent.ohio-state.edu/radiologycarie/classification.htm Radiographic Classification of Caries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060823184853/http://www.dent.ohio-state.edu/radiologycarie/classification.htm |date=2006-08-23 }}.  Hosted on the Ohio State University website.  Page accessed August 13, 2006.
*&quot;[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?rid=dcp2.table.5381  Table 38.1.  Mean DMFT and SiC Index of 12-Year-Olds for Some Countries, by Ascending Order of DMFT]&quot;, from the Disease Control Priorities Project.  Page accessed January 8, 2007.
*&quot;[http://www.usc.edu/hsc/dental/PTHL312abc/312b/09/Reader/reader_set.html Teeth &amp; Jaws: Caries, Pulp, &amp; Periapical Conditions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070506034332/http://www.usc.edu/hsc/dental/PTHL312abc/312b/09/Reader/reader_set.html |date=2007-05-06 }},&quot; hosted on the [http://www.usc.edu/hsc/dental/ University of Southern California School of Dentistry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051207020003/http://www.usc.edu/hsc/dental/ |date=2005-12-07 }} website. Page accessed June 22, 2007.
*[http://www.perio.org/consumer/smoking.htm Tobacco Use Increases the Risk of Gum Disease] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070109123411/http://www.perio.org/consumer/smoking.htm |date=2007-01-09 }}, hosted on the [http://www.perio.org/index.html American Academy of Periodontology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051214140958/http://www.perio.org/index.html |date=2005-12-14 }}.  Page accessed January 9, 2007.
*[http://www.med.nyu.edu/patientcare/patients/library/article.html?ChunkIID=11496 Tooth Decay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630212354/http://www.med.nyu.edu/patientcare/patients/library/article.html%3FChunkIID%3D11496 |date=2018-06-30 }}, hosted on the New York University Medical Center website. Page accessed August 14, 2006.
*[http://www.agd.org/consumer/topics/rootcanaltherapy/main.asp What is a Root Canal?], hosted by the Academy of General Dentistry.  Page accessed August 16, 2006.
*[http://www.aaoms.org/public/Pamphlets/WisdomTeeth.pdf Wisdom Teeth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060418102905/http://www.aaoms.org/public/Pamphlets/WisdomTeeth.pdf |date=2006-04-18 }}, packet in pdf format hosted by the American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons. Page accessed August 16, 2006.
*[http://www.who.int/water_sanitation_health/oralhealth/en/index1.html World Health Organization] website, &quot;World Water Day 2001: Oral health&quot;, p. 2. Page accessed August 14, 2006.
*[http://www.who.int/oral_health/media/en/orh_report03_en.pdf The World Oral Health Report 2003: Continuous improvement of oral health in the 21st century – the approach of the WHO Global Oral Health Programme], released by the [[World Health Organization]]. (File in pdf format.) Page accessed August 15, 2006.

{{col-end}}

&lt;/div&gt;

== බාහිර සබැදි ==
*[http://www.animated-teeth.com/tooth_decay/t2_tooth_decay_caries.htm What causes cavities; an indepth look]
*[http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/toothdecaypictures.html Links to tooth decay pictures (Hardin MD/Univ of Iowa)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100814152623/http://www.lib.uiowa.edu/hardin/md/toothdecaypictures.html |date=2010-08-14 }}
*[http://oralhealth.dent.umich.edu/CDRAM/Coronal.htm Caries Diagnosis - Coronal Caries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070723162439/http://oralhealth.dent.umich.edu/CDRAM/Coronal.htm |date=2007-07-23 }} from the University of Michigan, School of Dentistry.
*[http://www.who.int/nutrition/topics/dietnutrition_and_chronicdiseases/en/ Diet, Nutrition and the prevention of chronic diseases] (including dental caries) by a Joint [[WHO]]/[[FAO]] Expert consultation (2003) .
*[http://www.db.od.mah.se/car/data/cariesser.html Image showing various stages of dental caries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070831121542/http://www.db.od.mah.se/car/data/cariesser.html |date=2007-08-31 }}
*[http://www.whocollab.od.mah.se/sicdata.html Global Oral Health - CaPP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101009180752/http://www.whocollab.od.mah.se/sicdata.html |date=2010-10-09 }}, a chart containing caries data from selected countries.
*[http://www.agd.org/public/oralhealth/Default.asp?IssID=296&amp;Topic=C&amp;ArtID=1169 Common questions on dental caries treatment]

[[ප්‍රවර්ගය:ශල්‍ය වෛද්‍යවේය]]
[[ප්‍රවර්ගය:දත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]]</text>
      <sha1>1eiwzpdc3rqs53cqloksy9og5heszr6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වායු තල බමරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19786</id>
    <revision>
      <id>797667</id>
      <parentid>731310</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12314" sha1="f4a8czth9isuqy5qyy355yzmwsozjvu" xml:space="preserve">[[File:Gas turbine applications (numbered).svg|thumb|300px]]

'''වායු තලබමරය''' යනු මූලධර්මයන් අතින් හුමාල තලබමරයට සමාන වූ භ්‍රමණ යන්ත්‍රයකි. එය ප්‍රධාන කොටස් තුනකින් සමන්විත වේ; ඒවා නම් සම්පීඩකය, දහන කුටිය සහ තලබමරය වේ. වාතය, සම්පීඩනය කිරීම මගින් සම්පීඩකයට තුලට ඇතුළු කල පසු එහි ඇති ඉන්ධන මඟින් ඍජුව දහනය කිරීමෙන් හෝ පිටතදී තාප හුවමාරුකාරකයක්(heat exchanger) තුල ඉන්ධන දහනය කිරීම මඟින් රත් කෙරේ. මෙසේ උණුසුම් කරන ලද වාතය දහන ඵල සහිතව හෝ රහිතව තලබමරයක් තුල ප්‍රසාරණය කිරීම මඟින් කාර්යය ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කරගනී.&lt;ref&gt;A Dictionary of Aviation, David W. Wragg. ISBN 10: 0850451639 / ISBN 13: 9780850451634, 1st Edition Published by Osprey, 1973 / Published by Frederick Fell, Inc., NY, 1974 (1st American Edition.), Page 141.&lt;/ref&gt; මෙයින් තුනෙන් දෙකක් පමණ වන සලකිය යුතු කාර්යය ප්‍රමාණයක් සම්පීඩකය ක්‍රියාකරවීම සඳහා යොදා ගනී. තුනෙන් එකක පමණ වන ඉතිරි ඵලදායී කාර්යය ප්‍රමාණය වෙනත් කටයුතු සඳහා යොදාගත හැක.
මෙම උපකරණය එක් පිය කේන්ද්‍රාපසාරී සම්පීඩකයක් (single-stage centrifugal compressor ) සහ තලබමරයක්, රිකපරේටරයක් (recuperator) සහ ලෝපත් බෙයාරිම්(foil bearings) වලින් සමන්විත වේ.

වායු තලබමරය, සම්පීඩිත වාත ධාරාවක වායු හෝ ඉන්ධන් තෙල් දහනය කිරීමෙන් නිපදවාගත් උණුසුම් වායු ප්‍රවාහයක් මඟින් ශක්තිය අවශෝෂණය කරගනී. මෙය යාන්ත්‍රික ලෙස යටිහොය තලබමරයකට(downstream turbine) සම්බන්ධ කරනලද උඩුහොය වායු සම්පීඩකයක් (upstream air compressor) (අරීය හෝ අක්ෂීය ප්‍රවාහය )  හා ඒ අතරමැද දහන කුටියකින් සමන්විත වේ. &quot;වායු තලබමරය&quot; යන්න තලමබර කොටසක් පමණක් හැඳින් වීමටද යොදාගැනේ.
සම්පීඩිත වාතය ඉන්ධන සමඟ මිශ්‍ර කර දාහකය තුල ජ්වලනය කිරීමේදී ශක්තිය මුදාහැරේ. මෙහිදී ඇති වන වායු ඵල තලබමරයේ තල මතින් යැවීම මඟින් තලබමරය කරකැවීම හා යාන්ත්‍රිකව සම්පීඩකය බල ගැන්වීම සිදුකෙරේ. අවසානයේදී වායූන් නොසලයක්(nozzle) හරහා යවා එම උණුසුම් පිටාර වායූන් ප්‍රසාරණය කර වායුගෝලීය පීඩනයට නැවත පත්කිරීම මඟින් ත්වරණය කර එමඟින් අමතර තෙරපුමක් ඇති කෙරේ.
දණ්ඩේ බලය(shaft power)ලෙසින්, සම්පීඩිත වායුන් හා තෙරපීම ලෙසින් යන ඕනෑම සංකලනයකින්  ශක්තිය අවශෝෂණය කෙරේ. එම ශක්තිය [[ගුවන්යානා]], [[දුම්රිය]], [[නැව්]], [[විද්‍යුත් උත්පාදක යන්ත්‍ර]], එමෙන්ම ටැන්කිද බල ගැන්වීම සඳහා යොදා ගැනේ.

==ඉතිහාසය==

[[File:John Barber's gas turbine.jpg|thumb|190px|පේටන් බලපත්‍රයේ දක්වා ඇති John Barber ගේ වායු ටර්බයිනයේ ඇති කටු සටහන.]]

* ක්‍රි.පූ. 150 - ග්‍රීක දාර්ශනිකයෙකු සහ ගණිතඥයකු වන Hero විසින් Aeolipile නම් වන ක්‍රීඩා භාන්ඩය නිපදවන ලදී. එය උණුසුම් ජල භාජනයක් මත පිහිටවූ බ්‍රමකයකි. නිව්ටන්ගේ චලනය පිළිබඳ තුන්වන නියමයට අනුව ක්‍රියා කරන සරළ උපකරණයක් වන එය බොයිලේරුවක් සහ නැමුණු නල දෙකක් සවි කරන ලද ගෝලයකින් යුක්ත විය. &lt;ref name=gas_turbine_history&gt;{{cite web|url=http://www.aviationpros.com/article/10383708/turbine-engine-history|title=Turbine Engine History}}&lt;/ref&gt;

* ක්‍රි.ව. 1232 - චීන ජාතිකයන් විසින් රොකට්, ආයුධ ලෙස භාවිතා කරන ලදී. ඒවද නිව්ටන්ගේ  චලනය පිළිබඳ තෙවන නියමය මත පදනම් වූ ඒවායි.&lt;ref name=gas_turbine_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1500 - ලියනාඩෝ ඩා වින්චි විසින් Chimney Jack නම් වන උපකරණයක කටු සටහනක් එලිදක්වන ලදී. චිමිණියක් දිගේ ඉහලට නගින උණුසුම් වායුව උපකාර කරගෙන පංකා කිහිපයක් කරකැවීම මගින් ප්‍රයෝජනවත් කාර්යක් කරගැනීම එහි අරමුණයි.&lt;ref name=gas_turbine_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1629 - ඉතාලි ජාතික ඉංජිනේරුවකු වන Giovanni Branca විසින් impulse turbine සොයා ගන්නා ලදී. එය Stamping Mill එකකි. නොසලයක් මගින් turbine රෝදයකට වාශ්ප විදින ලද අතර රෝදය හා බැඳුනු ගියර පද්දතියක් මගින් මෝල (mill) ක්‍රියාත්මක වන ලදී.&lt;ref name=gas_turbine_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1687 - ශ්‍රීමත් අයිසෙක් නිව්ටන් විසින් චලනය පිළිබඳ නියම තුන එලිදක්වන ලදී.&lt;ref name=gas_turbine_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1791 - John Barber විසින් ප්‍රථම වායු ටර්බයිනය සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍රය ලබාගන්නා ලදී. එය නිපදවන ලද්දේ අශ්වයන් රහිතව දුවන කරත්ත සඳහා ප්‍රචාලන පද්ධතියක් ලෙසය.&lt;ref name=gas_turbine_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1872 - Dr. F. Stolze විසින් ප්‍රථම සත්‍ය වායු ටර්බයින එන්ජිම නිපදවන ලදී. ඔහුගේ එන්ජිම බහු අවදි ටර්බයින කොටසකින් (multistage turbine section) හා ප්‍රවාහ සම්පීඩක (flow compressor) කොටසකින් සමන්විත විය. මෙම එන්ජිම කිසිම දිනක තමන්ගේ  බලය යටතේ ක්‍රියාත්මක නොවීය.&lt;ref name=gas_turbine_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1903 - නොර්වේ ජාතික Aegidius Elling විසින් ප්‍රථම සාර්ථක වායු ටර්බයිනය නිපදවන ලදී. එය rotary compressors සහ ටර්බයින භවිතයෙන් ක්‍රියාත්මක විය.&lt;ref name=gas_turbine_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1918 - General Electric සමාගම වායු ටර්බයින අංශය ආරම්භ කරන ලදී. Dr. Stanford A. Moss විසින් ප්‍රථම ලෝක යුද්ධ සමයේදී GE turbosupercharger engine නිපදවන ලදී. එම එන්ජිම, පිස්ටන් එන්ජ්මකින් නිකුත් වන පිටාර වායුව මගින් ටර්බයින් රෝදයක් කරකැවීම මගින් supercharging සඳහා centrifugal compressor එකක් ක්‍රියාත්මක කරයි. &lt;ref name=gas_turbine_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1930 - ශ්‍රීමත් Frank Whittle විසින් ජෙට් ප්‍රචාලනය සඳහා වායු ටර්බයිනයක් පිළිබඳ පේටන්ට් බලපත්‍රය සඳහා ඉල්ලුම් කරන ලදී. &lt;ref name=about_history&gt;{{cite web|url=http://inventors.about.com/library/inventors/blenginegasturbine.htm|title=
The History of Engines - How Engines Work}}&lt;/ref&gt;

* ක්‍රි.ව. 1936 - Frank Whittle සිය සොයාගැනීම් කරන අවදියේදීම, ජර්මානු ජාතික සිසුන් දෙදෙනෙකු වන Hans von Ohian සහ Max Hahn විසින් ඔවුන්ගේම එන්ජිමක් නිපදවා පේටන්ට් බලපත ලබාගන්නා ලදී. &lt;ref name=about_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1941 - ශ්‍රීමත් Frank Whittle විසින් ප්‍රථම සාර්ථක turbojet ගුවන් යානය නිපදවන ලදී.&lt;ref name=about_history/&gt;

* ක්‍රි.ව. 1942 - Dr. Franz Anslem විසින් ලොව ප්‍රථම ක්‍රියාකාරී ප්‍රහාරක ජෙට් යානය වන Messerschmitt Me 262 හි භාවිතා කළ  axial-flow turbojet, Junkers Jumo 004  නිපදවන ලදී.&lt;ref name=about_history/&gt;

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

==භාහිර සබැඳි==
{{Commons category|Gas turbines (gas-based turbomachinery)|වායු තල බමරය}}
*http://www.gasturbineworld.co.uk/rovergasturbine.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230306040155/http://www.gasturbineworld.co.uk/rovergasturbine.html |date=2023-03-06 }}
*https://netl.doe.gov/sites/default/files/gas-turbine-handbook/1-1.pdf
*https://publik.tuwien.ac.at/files/PubDat_240372.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230306040200/https://publik.tuwien.ac.at/files/PubDat_240372.pdf |date=2023-03-06 }}
*https://freikolben.ch/en/gas-turbines {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230306040200/https://www.freikolben.ch/en/gas-turbines |date=2023-03-06 }}
*https://www.energy.gov/fecm/how-gas-turbine-power-plants-work
*https://www.monografias.com/trabajos108/estudio-del-efecto-del-aislamiento-termico-turbina-gas/estudio-del-efecto-del-aislamiento-termico-turbina-gas
*https://chemicalengineeringworld.com/gas-turbine-working-and-types/
*https://raigap.livejournal.com/1044444.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230302032619/https://raigap.livejournal.com/1044444.html |date=2023-03-02 }}

{{Heat engines}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:තාක්‍ෂණය]]</text>
      <sha1>f4a8czth9isuqy5qyy355yzmwsozjvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>797638</id>
      <parentid>797535</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T03:13:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63248" sha1="nq9z4we2j23rlgju1qtit9dxu0xhon2" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>nq9z4we2j23rlgju1qtit9dxu0xhon2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මලීෂ වගන්තිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32262</id>
    <revision>
      <id>797662</id>
      <parentid>797538</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T09:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40454" sha1="ec67btdw3o8jyc31n8kqe3ijmevv8za" xml:space="preserve">{{autobiography|date=සැප්තැම්බර් 2011}}
&lt;!-- Please do not remove or change this AfD message until the issue is settled --&gt;
&lt;!-- The nomination page for this article already existed when this tag was added.  If this was because the article had been nominated for deletion before, and you wish to renominate it, please replace &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri&quot; with &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri (2nd nomination)&quot; below before proceeding with the nomination.
--&gt;{{AfDM|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|year=2011|month=සැප්තැම්බර්|day=1|substed=yes|help=off}}
&lt;!-- For administrator use only: {{Old AfD multi|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|date=1 සැප්තැම්බර් 2011|result='''keep'''}} --&gt;
&lt;!-- End of AfD message, feel free to edit beyond this point --&gt;
'''තද පැහැති අකුරු පෙළ'''==රෙවෝ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Revo Pathum Weeramanthri==

[[ගොනුව:උදාහරණ.jpg]]

'''කෙට් චිත්‍රපට නිර්මාණකරැවෙක්'''&lt;nowiki&gt; වශයෙන් ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරමින් විකල්ප සිනමා  මාධ්‍ය තුළින් කේෂ්ත්‍රයට පිවිසුනු අයෙකි. 2008 වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත් වූ Digital Stories - 2008 තරගයේ  අවසන් වටයේ හොදම නිර්මාණ අතරට නිර්මාණ දෙකක් ජයහණය කරන අතර {{&lt;/nowiki&gt;http://www.adicsrilanka.org/Digital_stories_2011_Home.html}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;} 2009 වසරේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ කෙටි චිත්‍රපට උළලේ දෙවන ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මාන {{http://www.lightofasiafoundation.com/index.php/light-of-asia-projects/buddhist-film-festival}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;}හිමිකර ගනියි.  2011 වසරේද පළමු ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මානයක් දිනාගැනීමට හැකිවිය[Light of Asia foundation |http://ylanka.com/lightofasia/wesak.php]ආසියාලෝකය{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} පදනම- ජාතික චිත්‍රරපට සංස්ථාව හා බීඑම්අයිසීඑච් යන ආයතන තරග සංවිධානය කෙරින. 2013 වසරේද ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාවේ වාර්ෂික කෙටි චිත්‍රපට තරගයේද ඔහුගේ ‘‘කවුද?“ කෙටි චිත්‍රපටයට ජයග්‍රහණයක් හිමි විය.</text>
      <sha1>ec67btdw3o8jyc31n8kqe3ijmevv8za</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලෙඩ් නයිට්ට්‍රේට්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37098</id>
    <revision>
      <id>797632</id>
      <parentid>796676</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T18:51:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Д.Ильин</username>
        <id>44648</id>
      </contributor>
      <origin>797632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29991" sha1="15w9rksyhzgqfet1zmczcizfexk9f07" xml:space="preserve">{{pp-move-indef}}
{{chembox
| verifiedrevid = 445289092
| ImageFile = Lead(II) nitrate 1.jpg
| ImageFile1 = lead nitrate.svg
| ImageFileL2 = Lead(II)-nitrate-unit-cell-3D-balls.png
| ImageFileR2 = Lead(II)-nitrate-xtal-3D-SF.png
| IUPACName = Lead(II) nitrate
| OtherNames = Lead nitrate&lt;br /&gt;Plumbous nitrate&lt;br /&gt;Lead dinitrate&lt;br /&gt;Plumb dulcis
| Section1 = {{Chembox Identifiers
|  StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChI =1S/2NO3.Pb/c2*2-1(3)4;/q2*-1;+2
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = RLJMLMKIBZAXJO-UHFFFAOYSA-N
| InChI = 1S/2NO3.Pb/c2*2-1(3)4;/q2*-1;+2
| InChIKey1 = RLJMLMKIBZAXJO-UHFFFAOYSA-N
| CASNo = 10099-74-8
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| EINECS =
| UNNumber = 1469
|  PubChem = 16683880
|  ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| ChemSpiderID = 23300
|  ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEBI = 37187
| SMILES = [N+](=O)([O-])[O-].[N+](=O)([O-])[O-].[Pb+2]
| RTECS = OG2100000
 }}
| Section2 = {{Chembox Properties
| Formula = Pb(NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2
| MolarMass = 331.2 g/mol
| Appearance = White colourless crystals
| Density = 4.53 g/cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; (20&amp;nbsp;°C)
| MeltingPt = 270&amp;nbsp;°C, decomp.
| Solubility = 52 g/100 mL (20&amp;nbsp;°C) &lt;br /&gt; 127 g/100 mL (100&amp;nbsp;°C)
| SolubleOther = insoluble&lt;br /&gt;0.04 g/100 mL&lt;br /&gt;1.3 g/100 mL
| Solvent = [[nitric acid]]&lt;br /&gt;in [[ethanol]]&lt;br /&gt;in [[methanol]]
| RefractIndex = 1.782&lt;ref&gt;{{cite book|last =Patnaik|first=Pradyot|year=2003|title=Handbook of Inorganic Chemical Compounds |publisher=McGraw-Hill|page=475|isbn =0-07-049439-8|url=http://books.google.com/?id=Xqj-TTzkvTEC&amp;pg=PA475|accessdate=2009-06-06}}&lt;/ref&gt;
 }}
| Section3 = {{Chembox Structure
| CrystalStruct = [[Cubic crystal system|Face-centred cubic]]
| Coordination = cuboctahedral
 }}
| Section7 = {{Chembox Hazards
| ExternalMSDS = [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics1000.htm ICSC 1000]
| EUIndex = 082-001-00-6
| EUClass = Repr. Cat. 1/3&lt;br /&gt;Toxic ('''T''')&lt;br /&gt;Harmful ('''Xn''')&lt;br /&gt;Dangerous for the environment ('''N''')
| RPhrases = {{R61}}, {{R20/22}}, {{R33}}, {{R62}}, {{R50/53}}
| SPhrases = {{S53}}, {{S45}}, {{S60}}, {{S61}}
| NFPA-H = 3
| NFPA-F = 0
| NFPA-R = 1
| NFPA-O = OX
| FlashPt = Non-flammable
| PEL =
 }}
| Section8 = {{Chembox Related
| ExternalMSDS = [http://www.mallbaker.com/americas/msds/english/L3130_msds_us_Default.pdf MallBaker MSDS]
| OtherAnions = [[Lead(II) sulfate]]&lt;br /&gt;[[Lead(II) chloride]] &lt;br /&gt; [[Lead(II) bromide]]
| OtherCations = Tin(II) nitrate
| OtherFunctn =
| Function =
| OtherCpds = [[Thallium(III) nitrate]]&lt;br /&gt;Bismuth(III) nitrate
 }}
}}
ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් යනු රසායනික සූත්‍රය Pb(NO3)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; වූ අකාබනික සංයෝගයකි. එය සාමාන්‍යයෙන් වර්ණයක් රහිත ස්පටිකයක් හෝ සුදු පැහැ කුඩක් ලෙස පවතින අතර අනෙක් බොහෝ ලෙඩ්(II) ලවණ මෙන් නොව, ජලයේ හොඳින් දිය වේ.

මධ්‍යම යුගයේ සිට plumb dulcis ලෙස හඳුන්වන මෙය ලෝහක ලෙඩ්(II) හෝ නයිට්‍රික් ඇසිඩ් තුළ ලෙඩ් ඔක්සයිඩ් මඟින් ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් උත්පාදනය කුඩා ප්‍රමාණ වලින් සිදු වන අතර වෙනත් ලෙඩ් සංයෝග සඳහා කෙලින් ම යොදා ගැනේ. 19 වන සියවසේ දී එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපයේ ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් වාණිජ වශයෙන් නිෂ්පාදනය ඇරඹුණි. ඓතිහාසික වශයෙන් වර්ණක නිෂ්පාදනයේ දී තීන්ත සඳහා අමු ද්‍රව්‍ය ලෙස යොදා ගැනීම ප්‍රධාන භාවිතය වූ නමුත් ටයිටේනියම් ඩයොක්සයිඩ් වලින් සාදන විෂ අඩු තීන්ත නිසා අභාවයට පැමිණෙමින් තිබේ. අනෙකුත් කාර්මික භාවිත වනුයේ නයිලෝන් සහ පොලියෙස්ටර වල තාප ස්ථායිකරණය සහ ඡායා තාප ලේඛ කඩදාසි වල ආලේපන යි. වසර 2000 පමණ සිට ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් රත්රන් සයනයිඩ සඳහා යොදා ගැණින.

ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් විෂ සහිත ඔක්සිකාරකයක් වන අතර බොහෝ විට මනුෂ්‍ය ශරීරයට පිළිකා කාරකයක් ලෙස පිළිකා පර්යේෂණ සඳහා වූ අන්තර්ජාතික ඒජන්සිය(International Agency for Research on Cancer) විසින් වර්ගීකරණය කොට ඇත. එම නිසා එය ආශ්වාසයෙන්, අධිග්‍රහණයෙන් සහ ස්පර්ශයෙන් වැළකෙන පරිදි සුදුසු ආරක්ෂිත ස්ථාන වල හැසිරවීම සහ ගබඩා කිරීම කළ යුතු වේ. ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් වල උපද්‍රව සහිත ස්වාභාවය නිසා එහි සීමාසහිත භාවිත නිරන්තර සමීක්ෂණ යටතේ පවතී.

== ඉතිහාසය ==
මධ්‍යම යුගයේ සිට ක්‍රෝමියම් කහ(lead(II) chromate), ක්‍රෝමියම් තැඹිලි(lead(II) hydroxide chromate), සහ සමාන ලෙඩ් සංයෝග වැනි ලෙඩ් සායම් වල දී වර්ණක සඳහා අමුද්‍රව්‍යයක් ලෙස ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් නිෂ්පාදනය කරනු ලැබීය. මෙම වර්ණක, සායම් පෙවීම සහ කපු රෙදි වල මුද්‍රණය කිරීම සහ අනෙකුත් රෙදිපිළි සඳහා යොදා ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;pigments&quot;&gt;{{cite book|title = A Text-book of Inorganic Chemistry|publisher = MacMillan|year = 1950|page = &amp;nbsp;838|first = James Riddick|last = Partington}}&lt;/ref&gt;

1597 දී ජර්මානු විද්‍යාඥ Andreas Libavius විසින් පළමුවෙන් ම නිෂ්පාදිත plumb dulcis සහ calx plumb dulcis සංයෝග වල මධ්‍යකාලීන නම් වල තේරුම එහි රසය නිසා &quot;sweet lead&quot; යැයි නම් කළේය.&lt;ref name=&quot;libavius&quot;&gt;{{cite book|first = Andreas|last = Libavius|authorlink = Andreas Libavius|title = Alchemia Andreæ Libavii|location = Francofurti|publisher = Iohannes Saurius|year = 1595}}&lt;/ref&gt; මතු සියවස් තුළ දී නිසියාකාර අවබෝධයක් නැති නමුත් ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් හි පිපිරීමේ ගුණය lead azide වැනි විශේෂ ස්පෝටක සඳහා භාවිතා විය.&lt;ref name=&quot;pyrotechnica&quot;&gt;{{cite journal|title = Lead nitrate as an oxidizer in blackpowder|journal = Pyrotechnica|volume = IV|date = October 1978|pages=16–18|first = J.B.|last = Barkley|publisher = Pyrotechnica Publications|location = [[Post Falls, Idaho|Post Falls, ID]]}}&lt;/ref&gt;

නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය සරල රසායනික වන අතර ජලීය නයිට්‍රික් ඇසිඩ් තුළ ලෙඩ් ඵලදායී ලෙස දිය වන අතර පසුව ප්‍රතිඵල ලෙස අවක්ෂේප ඇති කරයි. කෙසේ නමුත් නිෂ්පාදිතයෙන් කුඩා ප්‍රමාණයක් සියවස් ගණනාවක් ඉතිරි වූ අතර ලෙඩ් සංයෝග සෑදීමේ අමු ද්‍රව්‍යක් ලෙස ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් හි ව්‍යාපාරික නිෂ්පාදනය 1835 තෙක් වාර්තා නොවීය.&lt;ref name=britannica1911&gt;{{cite web|url = http://www.1911encyclopedia.org/Lead|title = Lead|publisher = [[Encyclopædia Britannica Eleventh Edition]]|accessdate = 2006-10-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=macgregor&gt;{{cite book|first = John|last = Macgregor|title = Progress of America to year 1846|url = https://archive.org/details/cihm_51791|publisher = Whittaker &amp; Co|location = London|year = 1847|isbn = 0-665-51791-2}}&lt;/ref&gt; 1974 දී වර්ණක සහ ගැසලීන් වැනි සංකලන ද්‍රව්‍ය හැර එක්සත් ජනපදයේ ලෙඩ් සංයෝග වල පරිභෝජනය ටොන් 642ක් විය.&lt;ref name=&quot;greenwood&quot;&gt;{{cite book| first = Norman N.|last = Greenwood|coauthors = Earnshaw, A.|year = 1997|title = Chemistry of the Elements|edition = 2nd|pages= 388, 456|location = Oxford|publisher = Butterworth-Heinemann|isbn = 0-7506-3365-4}}&lt;/ref&gt;

== ව්‍යුහය ==
[[Image:LeadNitrateCrystalStructure.svg|300px|left|thumb|Crystal structure &lt;nowiki&gt;[111]&lt;/nowiki&gt; plane]]
The [[crystal structure]] of solid lead(II) nitrate has been determined by [[neutron diffraction]].&lt;ref&gt;{{cite journal|first = W.C.|last = Hamilton|title = A neutron crystallographic study of lead nitrate|journal = [[Acta Crystallographica|Acta Cryst.]]|year = 1957|volume = 10|pages = 103–107|doi = 10.1107/S0365110X57000304|issue = 2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nowotny&quot;&gt;{{cite journal|title = Structure refinement of lead nitrate|first = H.|last = Nowotny|coauthors = G. Heger|journal = [[Acta Crystallographica|Acta Cryst.]]|year = 1986|volume = C42|pages = 133–35|doi = 10.1107/S0108270186097032|issue = 2}}&lt;/ref&gt; The compound [[crystallization|crystallises]] in the cubic system with the lead atoms in a [[cubic crystal system|face-centred cubic]] system. Its [[space group]] is Pa3&lt;sub&gt;Z=4&lt;/sub&gt; ([[Bravais lattice]] notation), with each side of the cube with length 784&amp;nbsp;[[picometre]]s.

The black dots represent the lead atoms, the white dots the nitrate groups 27&amp;nbsp;picometres above the plane of the lead atoms, and the blue dots the nitrate groups the same distance below this plane. In this configuration, every lead atom is [[chemical bond|bonded]] to twelve oxygen atoms ([[bond length]]: 281&amp;nbsp;pm). All N–O bond lengths are identical, at 127&amp;nbsp;picometres.

Research interest in the crystal structure of lead(II) nitrate was partly based on the possibility of free internal rotation of the nitrate groups within the crystal lattice at elevated temperatures, but this did not materialise.&lt;ref name=&quot;nowotny&quot;/&gt;

== සම්මිශ්‍රණය සහ උත්පාදනය ==
ලෙඩ්(II) නයිට්‍රේට් ස්වභාවිකව නොපවතියි. [[ලෝහය|ලෝහමය]] [[ලෙඩ්]] ජලීය [[නයිට්‍රික් අම්ලය|නයිට්‍රික් අම්ලයෙහි]] දියකිරීමෙන් සංයෝගය සාදා ගත හැක:&lt;ref name=&quot;greenwood&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kirkothmer&quot;/&gt;

:3 Pb (s) + 8 H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; (aq) + 2 N{{chem|O|3|&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt;}} (aq) → 3 Pb&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; (aq) + 2 NO (g) + 4 H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O (l)

More commonly, lead(II) nitrate is obtained by dissolving [[lead(II) oxide]], which is readily available as an intermediate in the processing of [[galena]], in aqueous nitric acid:&lt;ref name=&quot;greenwood&quot;/&gt;

:PbO (s) + 2 H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; (aq) → Pb&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; (aq) + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O (l)

In either case, since the [[solvent]] is concentrated nitric acid (in which lead(II) nitrate has very low solubility) and the resulting solution contains [[nitrate]] ions, anhydrous crystals of lead(II) nitrate spontaneously form as a result of the [[common ion effect]]:&lt;ref name=&quot;kirkothmer&quot;/&gt;

:Pb&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; (aq) + 2 {{chem|NO|3|&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt;}} (aq) → Pb(NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; (s)

Most commercially available lead(II) nitrate, as well as [[laboratory]]-scale material, is produced accordingly.&lt;ref name=&quot;adlam&quot;&gt;{{cite book|last = Adlam|first = George Henry Joseph|coauthors = Price, Leslie Slater|title = A [[Higher School Certificate (UK)|Higher School Certificate]] Inorganic Chemistry|location = London|publisher = John Murray|year = 1938}}&lt;/ref&gt;  Supply is in 25&amp;nbsp;kilogram bags up to 1000&amp;nbsp;kilogram [[Flexible intermediate bulk container|big bags]], and in laboratory containers, both by general producers of laboratory chemicals and by producers of lead and [[Inorganic compounds by element#Lead (Plumbum)|lead compounds]]. No large-scale production has been reported.

In nitric acid treatment of lead-containing wastes, e.g., in the processing of lead–[[bismuth]] wastes from lead refineries, impure solutions of lead(II) nitrate are formed as [[by-product]]. These solutions are reported to be used in the [[gold cyanidation]] process.&lt;ref name=&quot;sidech&quot;&gt;{{cite web|title = Product catalog; other products|url = http://www.sidech.be/products.html|publisher = Sidech|location = Tilly, Belgium|accessdate = 2008-01-05}}&lt;/ref&gt;

==ප්‍රතික්‍රියා==
Apart from [[lead(II) acetate]], lead(II) nitrate is the only common soluble lead compound. Lead(II) nitrate readily [[solvation|dissolves]] in water to give a clear, colourless solution.&lt;ref name=&quot;ferris&quot;&gt;{{cite journal|first = L.M.|last = Ferris|title = Lead nitrate—Nitric acid—Water system|journal = Journal of Chemicals and Engineering Date|year = 1959|doi = 10.1021/je60007a002|volume = 5|pages = 242–242|issue = 3}}&lt;/ref&gt; As an [[ionic compound|ionic substance]], the dissolution of lead(II) nitrate involves [[dissociation (chemistry)|dissociation]] into its constituent ions.

:Pb(NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; (s) → Pb&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; (aq) + 2 N{{chem|O|3|&lt;sup&gt;-&lt;/sup&gt;}} (aq)

Lead(II) nitrate forms a slightly acidic solution, with a pH of 3.0 to 4.0 for a 20% aqueous solution.&lt;ref&gt;http://www.mallbaker.com/americas/msds/english/L3130_msds_us_Default.pdf{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

When concentrated [[sodium hydroxide]] solution is added to lead(II) nitrate solution, [[Alkali salt|basic nitrates]] are formed, even well past the [[equivalence point]]. Up through the half equivalence point, Pb(NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;·Pb(OH)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; predominates, then after this point Pb(NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;·5Pb(OH)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; is formed. No simple Pb(OH)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; is formed up to at least [[pH]] 12.&lt;ref name=&quot;kirkothmer&quot;&gt;{{cite book|first = D.F.|last = Othmer|authorlink = Donald Othmer|title = Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology|edition = second completely revised|volume = 12 (Iron to Manganese)|year = 1967|publisher = [[John Wiley]] &amp; Sons|location = New York|pages = &amp;nbsp;272|isbn = 0-471-02040-0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pauley&quot;&gt;{{cite journal|title = Basic Salts of Lead Nitrate Formed in Aqueous Media|first = J. L.|last = Pauley|coauthors = M. K. Testerman|journal = [[Journal of the American Chemical Society]]|year = 1954|volume = 76|issue = 16|pages = 4220–4222|doi = 10.1021/ja01645a062}}&lt;/ref&gt;

=== සංකීර්ණ බව===
Lead(II) nitrate is associated with interesting [[supramolecular chemistry]] because of its [[complex (chemistry)|coordination]] to [[nitrogen]] and [[oxygen]] electron-donating compounds. The interest is largely academic, but with several potential applications. For example, combining lead nitrate and [[diethylene glycol|pentaethylene glycol]] (EO&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;) in a solution of [[acetonitrile]] and [[methanol]] followed by slow [[evaporation]] produces a new crystalline material [Pb(NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(EO&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;)].&lt;ref&gt;{{cite journal|title = Structural Chemistry of Poly (ethylene glycol). Complexes of Lead(II) Nitrate and Lead(II) Bromide|first = Robin D.|last = Rogers|coauthors = Andrew H. Bond, and Debra M. Roden|journal = [[Inorganic Chemistry (journal)|Inorg. Chem.]]|year = 1996|vol = 35|issue = 24|pages = 6964–6973|doi = 10.1021/ic960587b|volume = 35|pmid=11666874}}&lt;/ref&gt; In the crystal structure for this compound, the EO&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt; chain is wrapped around the lead ion in an [[Celestial sphere|equatorial plane]] similar to that of a [[crown ether]]. The two bidentate nitrate [[ligand]]s are in [[Cis-trans isomerism|trans configuration]]. The total [[coordination number]] is 10, with the lead ion in a bicapped [[square antiprism]] [[molecular geometry]].

The complex formed by lead(II) nitrate, [[lead(II) perchlorate]] and a [[thiazole|bithiazole]] bidentate N-donor ligand is binuclear, with a nitrate group bridging the lead atoms with coordination number of 5 and 6.&lt;ref name=mahjoub&gt;{{cite journal|title = A Dimeric Mixed-Anions Lead(II) Complex: Synthesis and Structural Characterization of [Pb&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(BTZ)&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;(NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;)(H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)](ClO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; {BTZ = 4,4'-Bithiazole}|first = Ali Reza|last = Mahjoub|coauthors = Ali Morsali|journal = [[Chemistry Letters]]|volume = 30|issue = 12|year = 2001|page= 1234|doi=10.1246/cl.2001.1234}}&lt;/ref&gt; One interesting aspect of this type of complexes is the presence of a physical gap in the [[coordination sphere]]; i.e., the ligands are not placed symmetrically around the metal ion. This is potentially due to a lead [[lone pair]] of electrons, also found in lead complexes with an [[imidazole]] ligand.&lt;ref name=wan&gt;{{cite journal|title = 2D 4.8² Network with threefold parallel interpenetration from nanometre-sized tripodal ligand and lead(II) nitrate|first = Shuang-Yi|last = Wan|coauthors = Jian Fan, Taka-aki Okamura, Hui-Fang Zhu, Xing-Mei Ouyang, Wei-Yin Sun and Norikazu Ueyama|journal = [[Chemical Communications|Chem. Commun.]]|year = 2002|pages = 2520–2521|doi = 10.1039/b207568g|issue = 21}}&lt;/ref&gt;

This type of chemistry is not unique to the nitrate salt; other lead(II) compounds such as [[lead(II) bromide]] also form complexes, but the nitrate is frequently used because of its solubility properties and its bidentate nature.

=== ඔක්සිකරණය සහ පිපිරීම ===
Lead(II) nitrate is an [[oxidizing agent|oxidising agent]]. Depending on the reaction, this may be due to the Pb&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt;(aq) ion, which has a standard [[reduction potential]] (E&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt;) of −0.125&amp;nbsp;V, or the nitrate ion, which under acidic conditions has an E&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt; of +0.956&amp;nbsp;V.&lt;ref name=&quot;HillPetrucci&quot;&gt;{{cite book|title = General Chemistry|url = https://archive.org/details/generalchemistry0000hill_m5b5_2edi|publisher = Prentice Hall|location = Upper Saddle River, New Jersey|year = 1999|page = &amp;nbsp;781|first = John W.|last = Hill|coauthors = Petrucci, Ralph H.|edition = 2nd|isbn = 0-13-010318-7}}&lt;/ref&gt; The nitrate would function at high temperatures or in an acidic condition, while the lead(II) works best in a neutral aqueous solution.

When heated, lead(II) nitrate crystals decompose to [[lead(II) oxide]], [[Oxygen#Allotropes|dioxygen]] and [[nitrogen dioxide]], accompanied by a crackling noise. This effect is referred to as [[decrepitation]].

:2 Pb(NO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; (s) → 2 PbO (s) + 4 NO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; (g) + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; (g)

Because of this property, lead nitrate is sometimes used in [[pyrotechnics]] such as [[fireworks]].&lt;ref name=&quot;pyrotechnica&quot;/&gt;

== භාවිත==
Due to the hazardous nature of lead(II) nitrate, there is a preference for using alternatives in industrial applications. In the formerly major application of [[lead paint]]s, it has largely been replaced by [[titanium dioxide]].&lt;ref name=&quot;millennium&quot;&gt;{{cite web|url = http://www.millenniumchem.com/Products+and+Services/Products+by+Type/Titanium+Dioxide+-+Paint+and+Coatings/r_TiO2+Fundamentals/Historical+Development+of+Titanium+Dioxide_EN.htm |title = Historical development of titanium dioxide|publisher = Millennium Inorganic Chemicals|accessdate = 2008-01-04|archiveurl = http://web.archive.org/web/20071021023341/http://www.millenniumchem.com/Products+and+Services/Products+by+Type/Titanium+Dioxide+-+Paint+and+Coatings/r_TiO2+Fundamentals/Historical+Development+of+Titanium+Dioxide_EN.htm |archivedate = October 21, 2007}}&lt;/ref&gt; Other historical applications of lead(II) nitrate, such as in matches and fireworks, have declined or ceased as well. Current applications of lead(II) nitrate include use as a heat stabiliser in nylon and polyesters, as a coating for [[thermography|photothermographic]] paper, and in [[rodenticide]]s.&lt;ref name=&quot;greenwood&quot;/&gt;

On a laboratory scale, lead(II) nitrate provides one of two convenient and reliable sources of [[dinitrogen tetroxide]]. By carefully drying lead(II) nitrate and then heating it in a steel vessel, [[nitrogen dioxide]] is produced along with [[Oxygen#Allotropes|dioxygen]] following the decripitation equation shown above. Alternatively, nitrogen dioxide is formed when concentrated nitric acid is added to [[තඹ|copper turnings]]; in this case, substantial [[nitric oxide]] can also be produced. In either case, the resulting nitrogen dioxide exists in equilibrium with its dimer, [[dinitrogen tetroxide]]:

:2 NO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; {{unicode|⇌}} N&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;

In order to remove either impurity, the gas mixture is condensed and fractionally distilled to give a mixture of NO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; and N&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;.&lt;ref name=&quot;greenwood&quot;/&gt; As the dimerisation is exothermic, low temperatures favour N&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; as the dominant form.

To improve the [[Tank leaching|leaching]] process in the [[gold cyanidation]], lead(II) nitrate solution is added. Although a bulk process, only limited amounts (10 to 100&amp;nbsp;milligrams lead(II) nitrate per kilogram gold) are required.&lt;ref name=&quot;habashi&quot;&gt;{{cite book|first = Fathi|last = Habashi|title = Recent advances in gold metallurgy|publisher = Laval University|location = Quebec City, Canada|year = 1998 (est)|url = http://www.ucv.ve/cifi/16%5CArticuloh.htm|accessdate = 2008-01-05|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080330234816/http://www.ucv.ve/cifi/16%5CArticuloh.htm|archivedate = 2008-03-30|url-status = dead|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.e-goldprospecting.com/html/auxiliary_agents_in_gold_cyani.html|title = Auxiliary agents in gold cyanidation|publisher = Gold Prospecting and Gold Mining|accessdate = 2008-01-05}}&lt;/ref&gt; Both the cyanidation itself, as well as the use of lead compounds in the process, are deemed controversial due to the compounds' toxic nature.

In organic chemistry, lead(II) nitrate has been used as an oxidant, for example as an alternative to the [[Sommelet reaction]] for oxidation of [[benzyl]]ic halides to aldehydes.&lt;ref name=SchulzeBerichte1884&gt;{{cite journal |last = Schulze
 |first = K. E. |title = Über α- und β-Methylnaphtalin
 |journal = [[Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft|Chemische Berichte]]
 |volume = 17|page = 1530|year = 1884|doi=10.1002/cber.188401701384}}&lt;/ref&gt; It has also found use in the preparation of [[isothiocyanate]]s from [[dithiocarbamate]]s.&lt;ref name=&quot;OrgSynDains&quot;&gt;{{OrgSynth|author =Dains, F. B.; Brewster, R. Q.; Olander, C. P. |title = Phenyl isothiocyanate|collvol = 1|collvolpages = 447|prep = cv1p0447}}&lt;/ref&gt; Because of its toxicity it has largely fallen out of favour, but it still finds occasional use, for example as a bromide scavenger during [[SN1 reaction|S&lt;sub&gt;N&lt;/sub&gt;1 substitution]].&lt;ref name=&quot;OrgSynRapoport&quot;&gt;
{{OrgSynth|author = Rapoport, H.; Jamison, T.|collvol = 9|collvolpages = 344|prep = cv9p0344|year = 1998|title = (S)-N-(9-Phenylfluoren-9-yl)alanine and (S)-Dimethyl-N-(9-phenylfluoren-9-yl)aspartate}}&lt;/ref&gt;

== සුරක්ෂිතභාවය==
{{main|Lead poisoning}}
Lead(II) nitrate is toxic, and ingestion may lead to acute lead poisoning, as is applicable for all soluble lead compounds.&lt;ref name=&quot;icsc&quot;&gt;{{cite web|title = Lead nitrate, Chemical Safety Card 1000|url = http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics1000.htm |publisher = [[International Labour Organization]], International Occupational Safety and Health Information Centre|month = March|year = 1999|accessdate = 2008-01-19}}&lt;/ref&gt; All [[Inorganic compounds by element#Lead (Plumbum)|inorganic lead compounds]] are classified by the [[International Agency for Research on Cancer]] (IARC) as [[List of IARC Group 2A carcinogens|probably carcinogenic to humans]] (Category&amp;nbsp;2A).&lt;ref name=&quot;IARC1&quot;&gt;{{cite journal|publisher = [[International Agency for Research on Cancer]]|year = 1987|url = http://monographs.iarc.fr/ENG/Monographs/suppl7/suppl7.pdf|format = PDF|title = Inorganic and Organic Lead Compounds|journal = IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans|volume = Suppl. 7|accessdate = 2008-01-19|pages = &amp;nbsp;239}}&lt;/ref&gt; They have been linked to [[renal cell carcinoma|renal cancer]] and [[glioma]] in experimental animals and to renal cancer, [[brain tumor|brain cancer]] and [[lung cancer]] in humans, although studies of workers exposed to lead are often complicated by concurrent exposure to [[arsenic]].&lt;ref name=&quot;IARC2&quot;&gt;{{cite journal|publisher = [[International Agency for Research on Cancer]]|year = 2006|url = http://monographs.iarc.fr/ENG/Monographs/vol87/volume87.pdf|format = PDF|title = Inorganic and Organic Lead Compounds|journal = IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans|volume = 87|isbn=92-832-1287-8|accessdate = 2008-01-01|author = World Health Organization, International Agency for Research on Cancer.}}&lt;/ref&gt; Lead is known to substitute for [[zinc]] in a number of [[enzyme]]s, including [[porphobilinogen synthase|δ-aminolevulinic acid dehydratase]] (porphobilinogen synthase) in the [[heme|haem]] biosynthetic pathway and [[Nucleotidase|pyrimidine-5′-nucleotidase]], important for the correct metabolism of [[DNA]] and can therefore cause fetal damage.&lt;ref name=mohammed&gt;{{cite journal|last = Mohammed-Brahim|first = B.|coauthors = J.P. Buchet, R. Lauwerys|title = Erythrocyte pyrimidine 5'-nucleotidase activity in workers exposed to lead, mercury or cadmium|journal = Int Arch Occup Environ Health|year = 1985|volume = 55|issue = 3|pages = 247–52|pmid = 2987134|doi = 10.1007/BF00383757}}&lt;/ref&gt;

== මේවාත් බලන්න==
{{portal|Chemistry}}
* Pigments containing lead, such as [[White lead]], [[Naples Yellow]], and [[Red lead]]
* Historical compounds, such as [[Hydrochloric acid|Muriatic acid]], [[Sulfuric acid|Vitriol]], [[lead(II) acetate|sugar of lead]], and [[Sodium sulfate|Sal mirabilis]]

== යොමුව==
{{reflist|2}}

== බාහිර ඇමුණුම් ==
{{Commons category|Lead(II) nitrate}}
* {{cite journal|last = Woodbury|first = William D.|title = Lead|url = http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/EcoNatRes/EcoNatRes-idx?type=article&amp;did=ECONATRES.MINYB1982V1.WWOODBURY&amp;isize= |journal = Mineral yearbook metals and minerals|year = 1982|publisher = [[Bureau of Mines]]|pages = &amp;nbsp;515–42|accessdate = 2008-01-18}}
* {{cite journal|title = Lead|url = http://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0368.html|publisher = National Institute for Occupational Safety and Health|journal = NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards|month = September|year = 2005|id = NIOSH 2005-149| accessdate = 2008-01-19}}
* {{cite journal|title = Lead and Lead Compounds Fact Sheet|url = http://www.npi.gov.au/database/substance-info/profiles/50.html|journal = National Pollutant Inventory|publisher = Australian Government, Department of the Environment and Water Resources|month = July|year = 2007| accessdate = 2008-01-19| archiveurl = http://web.archive.org/web/20080111154608/http://www.npi.gov.au/database/substance-info/profiles/50.html| archivedate = January 11, 2008}}
* {{cite journal|title = Lead|url = http://www.afhh.org/hhe/hhe_lead.htm|journal = A Healthy home environment, Health hazards|publisher = US Alliance for healthy homes |accessdate = 2008-01-19}}
* {{cite web|title = Demonstration movie: Bright Orange Yellow How can you get it|url = http://www.metacafe.co.il/watch/330392/bright_orange_yellow_how_can_you_get_it|accessdate = 2008-01-19}}

;Material Safety Data Sheets
* [http://physchem.ox.ac.uk/MSDS/LE/lead_nitrate.html MSDS for lead nitrate, PTCL, Oxford University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070916040907/http://physchem.ox.ac.uk/MSDS/LE/lead_nitrate.html |date=2007-09-16 }}
* {{PDFlink|[http://www.proscitech.com.au/cataloguex/msds/c151.pdf MSDS for lead nitrate, ProSciTech]|126&amp;nbsp;[[Kibibyte|KiB]]&lt;!-- application/pdf, 129167 bytes --&gt;}}
* [http://www.sciencestuff.com/msds/C1980.html MSDS for lead nitrate, Science Stuff Inc] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060328120306/http://www.sciencestuff.com/msds/C1980.html |date=2006-03-28 }}
* [http://avogadro.chem.iastate.edu/MSDS/Pb(NO3)2.htm MSDS for lead nitrate, Iowa State University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060504233922/http://avogadro.chem.iastate.edu/MSDS/Pb(NO3)2.htm |date=2006-05-04 }}
* [https://srmors.nist.gov/msds/view_msds2pdf.cfm?msds=991 MSDS for lead nitrate, NIST]{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}


{{Lead compounds}}

{{DEFAULTSORT:Lead(Ii) Nitrate}}
[[Category:IARC Group 2A carcinogens]]
[[Category:Lead compounds]]
[[Category:Nitrates]]
[[Category:Oxidizing agents]]</text>
      <sha1>15w9rksyhzgqfet1zmczcizfexk9f07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දේශගුණය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42161</id>
    <revision>
      <id>797652</id>
      <parentid>794388</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T06:42:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39929" sha1="jlh3jfnrt0k5jyij0sa3br79gdr4in4" xml:space="preserve">{{atmospheric sciences}}

[[File:ClimateMap World.png|alt=Map of world dividing climate zones, largely influenced by latitude. The zones, going from the equator upward (and downward) are Tropical, Dry, Moderate, Continental and Polar. There are subzones within these zones.|thumb|right|400px|&lt;center&gt;Worldwide Climate Classifications&lt;/center&gt;]]

'''දේශගුණය''' ({{en|Climate}}) යනු නියමිත ප්‍රදේශයක දිගු කාල වකවානුවක් පුරා [[උෂ්ණත්වය]], ආර්ද්‍රතාව, වායුගෝලීය පීඩනය, [[සුළග]], අවක්ෂේපනය, වායුගෝලීය අංශු මාත්‍රයෙහි සහ වෙනත් කාලගුණික විද්යත්මක විචල්‍යන්හි සාමාන්‍ය රටාවේ විචලනය මැනීමයි. කාලගුණය මෙම විචල්‍යන්හි කෙටි කාලීන පවත්නා තත්වයන් පමණක් විස්තර කරන බැවින්, දේශගුණය, [[කාලගුණය|කාලගුණයෙන්]] වෙනස් වේ.

වායුගෝලය, ජලගෝලය, [[හිමගෝලය]], දේශ මතුපිට සහ [[ජෛව ගෝලය]] යන සංඝටක පහ සමන්විත කාලගුණික පද්ධතියෙන් කිසියම් කලාපයක දේශගුණය ජනිත වේ. 

යම් ස්ථානයක දේශගුණය එහි අක්ෂාංශය, භූමිභාගය සහ උන්නතාංශය මෙන්ම සමීපව පිහිටි ජල පද්ධති සහ ඒවායේ දිය වැල් වල බලපෑමකට ලක්වේ. විවිධ විචල්‍යන්හි සමන්‍යයන්හි සහ දර්ශීය පරාසයන්හි, වඩාත් පොදුවේ උෂ්ණත්වය සහ අවක්ෂේපනය අනුව දේශගුණය වර්ගීකරණය කල හැක. ජර්මන් ජාතික ව්ලැඩිමීර් කොපේන් විසින් වඩාත් පොදුවේ භාවිතා වන වර්ගීකරණය පළමුව වර්ධනය කරන ලදී. 1948 සිට භාවිතා වන තොන්ත්වේට් පද්ධතිය, උෂ්ණත්වයේ සහ අවක්ෂේපනයෙහි තොරතුරු සමග වාෂ්පිකරණ-උත්ස්වේදනය අන්තර්ගත කර ඇති අතර, සත්ව වර්ග විවිධත්වය අධ්‍යනයේදී සහ දේශගුණික වෙනස්වීම් හි විභව්‍ය ප්‍රතිවිපාක අධ්‍යනයේදී භාවිතා වේ. බර්ජෙරෝන් සහ අවකාශ සංෂිප්ත වර්ගීකරණ පද්ධතිය කලාපයක දේශගුණය අර්ථ දක්වන වායු ස්කන්ධයේ මූලාරම්භය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. 

පුරාණ දේශගුණ පිළිබඳ අධ්‍යයනය,  පුරා දේශගුණ විද්‍යාව නම් වේ. 19 වැනි සියවසට පෙර දේශගුණයේ පැහැදිලි නිරීක්ෂණ නොමැති බැවින්, [[විල්]] සහ අයිස් මධ්‍යයේ ඇති රොන් මඩ වැනි අජීවයෝග්‍ය සාක්ෂිද, වෘක්ෂ වලල් සහ හුණුගල් වැනි ජීවයෝග්‍ය සාක්ෂිද අන්තර්ගත ප්‍රතියුක්ත විචල්‍යන්ගෙන් පුරාණ-දේශගුණවිද්‍යාව ආධ්‍යාහාර වී ඇත. දේශගුණික ආකෘති යනු අතීත, වර්තමාන සහ අනාගත දේශගුණයේ ගණිතමය ආකෘතිය. දිගු සහ කෙටි කාල වකවානු පුරා, විවිධ සාධකයන්ගෙන් දේශගුණික විපර්යාස හට ගනී. 

== අර්ථදැක්වීම ==

දේශගුණය යනු දිගු කාලීන කාලගුණයෙ සාමාන්‍ය ලෙස පොදුවේ අර්ථ දැක්වේ. සම්මත සාමාන්‍ය කාල සීමාව අවුරුදු 30ක් වුවත්, අරමුණ මත රදා පවතමින් වෙනත් කාල සීමාවන්ද යොදා ගැනේ. සමන්‍යයන්ට අමතරව දිනපතා හෝ අවුරුදු පතා විචලනයන්හි විශාලත්වය වැනි සංඛ්‍යා ලේඛනද, දේශගුණයේ ඇතුලත්ය. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) පදමලාවේ අර්ථ දැක්වීම පහත වේ. 

''දේශගුණය පටුව අර්ථ දැක්වීමේදී &quot;සාමාන්‍ය කාලගුණය&quot; වේ. නැතහොත්,සංඛ්‍යානමය විස්තරයට අනුව අදාල ප්‍රමාණ වල මධ්‍යන්‍ය සහ විචල්‍යතාව මාසයන්ගේ සිට අවුරුදු දහස් හෝ මිලියන ගණන් දක්වා කාල පරාසයක සිට වෙනස් වීමය. ලෝක කාලගුණ විද්‍යාත්මක සංගමය අර්ථ දක්වන පරිදි සාමාන්‍ය කාල පරිච්ඡේදය අවුරුදු 30කි. මෙම ප්‍රමාණයන් බොහෝ විට උෂ්ණත්වය, අවක්ෂේපණය සහ සුළග වැනි මතුපිට විචල්‍යන් වේ. පුළුල් අර්ථ දැක්වීමට අනුව දේශගුණය සංඛ්‍යානමය විස්තරය ඇතුළුව දේශගුණික පද්ධතියේ පවත්නා ගති ස්භාවය වේ.'' 

&quot;දේශගුණය යනු අප බලාපොරොත්තු වන දේ අතර, කාලගුණය යනු හටගන්නා දෙයයි&quot; යන ජනප්‍රිය වැකියෙන් දේශගුණය හා කාලගුණය අතර ඇති වෙනස සාරාංශ කර දක්වයි.  පෞරාණික කාල වකවානුවක් පුරාවට පැවැත එන, අක්ෂාංශ, උන්නතාංශ,  ජලයට ගොඩබිමෙ අනුපාතය, සාගර සහ කඳු වලට ඇති සමීපත්වය ඇතුලත් දේශගුණය නිශ්චය කරන බොහෝ නියත විචල්‍යන් පවතී.  plate භූ කාරක හේතු වැනි ක්‍රියා නිසා මේවා වෙනස් වන්නේ අවුරුදු මිලියනයක් වැනි කාල පරාසයකිනි. අනෙක් දේශගුණික නිර්ණායක වඩාත් සක්‍රීය ඒවා වේ. වෙනත් සාගර ද්‍රෝණි සමඟ සැසදීමේදී, සාගරයේ  තර්මොහේලයින් සංසරණය  උතුරු [[අත්ලාන්තික් සාගරය]] 5 °C (9 °F)කින් උණුසුම්කරණයට  මං පෙත් වී ඇත. අනෙකුත් සාගර දියවැල් ගොඩබිම සහ ජලය අතර තාපය, තවත් ප්‍රදේශයක් පුරා නැවත පතුරවයි. සූර්ය තාප අවශෝෂණය, ජල ධාරණය, සහ වර්ෂාපතනය කෙරෙහි ඝනත්වය සහ වෘක්ෂලතදියේ ආවරණ වර්ගය කලාපීය මට්ටමකින් බලපානු ලබයි.  [[පෘථිවිය උණුසුම්වීම]]ට හෝ ගෝලීය සිසිල්කරණයට මං පෙත් තනන වායුගෝලයේ ඇති [[හරිතාගාර වායු]] ප්‍රමාණයේ වෙනස්වීම, පෘතුවියේ රඳවාගන්නා සූර්ය තාප ප්‍රමාණය නිර්ණය කරයි. දේශගුණය නිර්ණය කරන විචල්‍ය බොහෝ වන අතර, ඒවායේ අන්තර් ක්‍රියාවන්ද සංකීර්ණ වේ. නමුත් අවම වශයෙන් පෞරාණික දේශගුණික විපර්යාසයන් සලකන තාක්, පුළුල් ආකෘතින් තේරුම් ගත් බවට පොදු එකඟතාවයක් පවතී.

== දේශගුණික වර්ගීකරණය ==

සමාන තන්ත්‍රයන්ට දේශගුණය වර්ගීකරණයට විවිධ ක්‍රම ඇත. මුල් අවධියේ, [[පුරාණ ග්‍රීසිය|පුරාණ ග්‍රීසියේ]] යම් පිහිටීමක අක්ෂාංශ මත ප්‍රදේශ වෙන් කර තිබුණේ කාලගුණය විස්තර කිරීම සඳහා ය. නූතන දේශගුණ වර්ගීකරණ ක්‍රම, ප්‍රවේණි ක්‍රම සහ ප්‍රත්‍යක්ෂ මූලක ක්‍රම ලෙස බෙදිය හැක. ප්‍රවේණි ක්‍රමයේදී, දේශගුණය ඇතිවීමට පාදක වූ හේතුව මතත්, ප්‍රත්‍යක්ෂ මූල ක්‍රමයේදී දේශගුණයේ ප්‍රතිවිපාක මතත් අවධානය යොමු කරයි. ප්‍රවේණි වර්ගීකරණයේ උදාහරණ ලෙස, විවිධ වායු ස්කන්ධයන්ගේ සාපේක්ෂ සංඛ්‍යාතය මත පදනම් වූ ක්‍රම හෝ සංක්ෂිප්ත කාලගුණ විපථන තුල වූ පිහිටීම් ඇතුලත් ය. ප්‍රත්‍යක්ෂ මූලක වර්ගීකරණ උදාහරණ ලෙස ශාක දැඩිකමින් අර්ථ දක්වන දේශගුණික කලාප, වාෂ්පිකරණ-උත්ස්වේදනය, හෝ පොදු වශයෙන් යම් ජෛව දර්ශ පදනම් කරගත් දේශගුණ හඳුනා ගැනීමට සැකසූ කොපේන් දේශගුණික වර්ගීකරණ හැදින්විය හැක. ස්භාවයෙන් පොදු වූ ක්‍රමනුකූල සංක්‍රාන්ති වෙනුවට මෙම වර්ගීකරණ ඒවා අර්ථ දක්වන කලාපයන් අතර පැහැදිලිව වෙන් වූ සීමාවන් ඇති කරන බැවින්, මෙම වර්ගීකරණ අසාර්ථක වේ.   
       
=== බර්ජෙරෝන් සහ අවකාශ සංෂිප්තය ===

සරලම වර්ගීකරණය වායු ස්කන්ධ අන්තර්ගත වන්නයි. වඩාත් පිළිගත් වායු ස්කන්ධ වර්ගීකරණය වන්නේ බර්ජෙරෝන් වර්ගීකරණය යි. වායු ස්කන්ධ වර්ගීකරණයේ අකුරු තුනක් යෙදේ. මහද්වීපික වායු ස්කන්ධ(වියළි) සඳහා 'c' අකුරත්, වෙරළබඩ වායු ස්කන්ධ(තෙත)සඳහා 'm' අකුරත් භාවිතා වන අතර, පළමු අකුරෙන් තෙතමනයට අදාල ලක්ෂණ විස්තර කෙරේ. දෙවැනි අකුරෙන්, එහි ප්‍රභව කලාපයේ තාප ලක්ෂණ විස්තර කෙරේ. 'T' වලින් නිවර්තනයත්, 'P' වලින් ධ්‍රැවකත්, 'A' වලින් උත්තරත් හෝ දක්ෂිනත් ධ්‍රවයත්, 'M' මගින් මොසන් සුළගත්, 'E' මගින් සමකයත්, 'S' වලින් උත්තරීතර වායුවත් නිරූපණය කෙරේ. වායුගෝලයේ ස්ථායීතාව නියම කිරීමට තුන්වන අකුර යොදා ගැනේ. වායු ස්කන්ධය එයට පහලින් පිහිටා ඇති ප්‍රදේශයට වඩා සිසිල් නම් 'k' ලෙසත්, ඊට වඩා උණුසුම් නම් 'w' ලෙසත් ලේබෙල් කෙරේ. 1950දි, පළමුවෙන්ම වායු ස්කන්ධ හඳුනාගැනීම් භාවිතා වුයේ [[කාලගුණ අනාවැකි කීම|කාලගුණ අනාවැකි]] සඳහා වුවත්, 1973දී කාලගුණ විද්‍යාඥයින් මෙම සංකල්පය පදනම් කරගෙන සංක්ෂිප්ත දේශගුණ-විද්‍යා පිහිටීමට පටන් ගන්නා ලදී. 

අවකාශ සංෂිප්ත වර්ගීකරණ පද්ධතිය පදනම් වී ඇත්තේ බර්ජෙරෝන් වර්ගීකරණය මතයි. මෙහි කොටස් 6ක් පවතී. වියළි ධ්‍රැවීය(මහද්වීපික ධ්‍රැවකට සමාන), වියළි මධ්‍යස්ත(වෙරළබඩ ධ්‍රැවකට සමාන), වියළි නිවර්ත(මහද්වීපික නිවර්තනට සමාන ), තෙත් ධ්‍රැවීය(වෙරළබඩ ධ්‍රැවකට සමාන), තෙත් මධ්‍යස්ත(වෙරළබඩ ධ්‍රැවීයට හා වෙරළබඩ නිවර්තන අතර දෙමුහුම), තෙත් නිවර්ත(වෙරළබඩ නිවර්තනට සමාන) යන්න එම කොටස් 6යි. මෙම මුලික කොටස් 6,තව දුරටත් බෙදා දැක්විය හැක. 


=== කෙපන් ===

කෝපේන් වර්ගීකරණය මාසික උෂ්ණත්වයේ සහ අවක්ෂේපනයේ මධ්‍යන්‍ය මත රඳා පවතී. වඩාත් බහුලව භාවිතා වන කෝපේන් වර්ගීකරණයේ A සිට E දක්වා ලේබෙල් කර ඇති මූලික අකර වර්ග 5 පවති.මිට අමතරව කෙපන්ගේ දෙශගුණ වර්ගිකරණයේ ඇති තවත් විශේෂිත වර්ගයක් නමි ලොකයේ ප්‍රදාන කදු ආශිතව පවත්නා දේශගුණයයී.මේවා උස්බිම් දේශගුණය (highland climate)නොහොත් වර්ග නොකරන ලද උස්බිම් (undifferentiated)වශයෙන් හදුන්වා දී ඇත.
# A- ආර්ද්‍ර නිවර්තන  
# B- වියලි  
# C- ආර්ද්‍ර මද්යොශ්න   
# D- ආර්ද්‍ර අල්පෝෂ්ණ  
# E- ධ්‍රැවීය                                   
# H -උස්බිම් දෙශගුණය
මෙම මූලික ආකාර වර්ග තවත් ද්විතියික වර්ගීකරණ ලෙස බෙදා දැක්විය හැක. ඒවා වැසි වනාන්තර, මෝසම් සුළං, නිවර්තන තැනිතලා, තෙත් අර්ධ නිවර්තන, තෙත් මහද්වීපික, සාගර දේශගුණය, මධ්‍යධරණී දේශගුණය, ස්ටෙප් තණ බිම්, උප ආර්ක්ටික් දේශගුණය, තුන්ද්‍රා ප්‍රදේශ, ධ්‍රැවීය අයිස් පියන් සහ කාන්තාර ලෙස දැක්වේ. 

අර්ථ දැක්වීමට අනුව අවම සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 175(69 in)ත් මිලිමීටර් 2000(79 in)ත් අතර පිහිටන වැසි වනාන්තර, ඉහල වර්ෂාපතන මගින් විදහා දැක්වේ. වර්ෂයක සියලු මාස පුරා මධ්‍යම මාසික උෂ්ණත්වය 18 °C (64 °F) ඉක්මවා යයි. 

කලාපයක වැසි ඍතුවට ප්‍රවේශ වෙමින්, මාස කීපයක් පුරාවට පවතින සුළඟ මෝසම් සුළඟ යි. [[උතුරු ඇමෙරිකාව]], [[දකුණු ඇමෙරිකාව]], අතුරු සහරා අප්‍රිකාව, [[ඕස්ට්‍රේලියාව]] සහ නැගෙනහිර ආසියාව තුල ඇති කලාප, මෝසම් ආධිපත්‍ය වේ. 

අර්ධ නිවර්තන සහ නිවර්තන අක්ෂාංශ වල, අර්ධ ශුෂ්ක සිට අර්ධ ආර්ද්‍ර දක්වා වූ දේශගුණික කලාප වල පිහිටා ඇති තෘණ බිම් ජෛව දර්ශ නිවර්තන සවානා නම් වේ. මේවායේ වර්ෂයක මාධ්‍යන උෂ්ණත්වය 18 °C (64 °F)ක් හෝ ඊට ඉහල අගයක් වන අතර, වර්ෂාපතනය මිලිමීටර 750ත් මිලිමීටර 1,270ත් අතර අගයක් ගනී. මේවා වැඩිවශයෙන් [[අප්‍රිකාව|අප්‍රිකාවේ]] පැතිර ඇති අතර, [[ඉන්දියාව]], [[උතුරු ඇමෙරිකාව|උතුරු ඇමෙරිකාවේ]] උතුරු ප්‍රදේශයේ, මැලේසියාව සහ [[ඕස්ට්‍රේලියාව|ඕස්ට්‍රේලියාවේද]] සොයා ගත හැක.  

ශීත ඍතු වර්ශාපතන, ආර්ද්‍ර අර්ධ නිවර්තන කලාපය විශාල කුණාටු සමඟ ආශ්‍රිත වේ. බොහෝ ග්‍රීෂ්ම ඍතු වර්ශාපතන හට ගන්නේ අකුණු කුණාටු කාලයේදී සහ නිවර්තන කුණාටු වලින් ය. 
 
විවිධ කාලගුණ රටා සහ විශාල ඍතුමය උෂ්ණත්ව විචලනයන් මගින් තෙත් මහද්වීපික ලකුණු කෙරේ. මාස තුනකට වඩා දිනපතා මාධ්‍යන උෂ්නත්වය 10 °C (50 °F) වැඩි වන සහ ශීතලම මාසයේ උෂ්ණත්වය −3 °C (27 °F)ට වඩා අඩු, මෙන්ම ශුෂ්ක හෝ අර්ධ ශුෂ්ක දේශගුණ සඳහා වන කොන්දේසි වලට අයත් නොවන වන ප්‍රදේශ මහද්වීපික ලෙස වර්ග කෙරේ. 

සාගර දේශගුණය සාමාන්‍යයෙන් ලෝකය පුරා ඇති බටහිර මුහුදු තීර ආශ්‍රිතව ද, ගිනිකොණ දිග ඕස්ට්‍රලියාවේ ද සොයාගත හැක.  

මධ්‍යධරණිය ආශ්‍රිත භූමි වල දේශගුණය, උතුරු ඇමෙරිකාවේ ප්‍රදේශ, බටහිර සහ දකුණු ඕස්ට්‍රලියාවේ ප්‍රදේශ, නිරිතදිග දකුණු අප්‍රිකාවේ සහ මද්‍යම චිලි රාජ්‍යයේ දේශගුණය ආදියට සමානතාවක් මධ්‍යධරණී දේශගුණය දරයි.  
 
ස්ටෙප් තණ බිම්, ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේ වාර්ෂික උෂ්ණත්වය 40 °C (104 °F)ද, ශීත ඍතුවේදී −40 °C (−40 °F) දක්වා පහලටද, ඇති වියළි තණබිම්කි.

ප්‍රදේශයේ වැඩි කොටසකට ශීත ඍතු නිසා හිමාංකයට අඩු උෂ්ණත්වයක් සහිතව, උප ආර්ක්ටික් දේශගුණයට තරමක අවක්ෂේපනයක්ද, වර්ෂයක එකේ සිට තුනක් දක්වා මාස ගණනකට 10 °C (50 °F)ට වැඩි වාර්ෂික උෂ්ණත්වයක්ද පවතී. 

උතුරු රුසියාවේ සහ කැනඩාවේ විශාල බිම් ප්‍රදේශ ඇතුලුව, තුන්ද්‍රා ප්‍රදේශ උතුරු අර්ධගෝලයේ හට ගනී.   

අයිස් වලින් ආවරණය වූ, පෘතුවියේ හෝ චන්ද්‍රයාගේ උස් අක්ෂාංශ කලාපයක් ධ්‍රැවීය අයිස් පියන් වේ. උස් අක්ෂාංශ කලාප වලට [[සමකය|සමක]] ආශ්‍රිත කලාප වලට වඩා, සූර්ය විකිරණ ලෙස අඩු ශක්තියක් ලැබෙන බැවින්, අඩු මතුපිට උෂ්ණත්වයක් ප්‍රතිපල වී, අයිස් පියන් සෑදේ. 

අඩු අවක්ෂේපනයක් ලැබෙන කලාපයක් කාන්තාරයකි. ඉතා අවම ආර්ද්‍රතාව නිසා 

සාමාන්‍යයෙන්, පිහිටීම සහ දිවකාලින උෂ්ණත්වය මත ඉහල හෝ පහල, විශාල දෛනික සහ ඍතුමය උෂ්ණත්ව පරාසයයක්, කාන්තාර වලට පවතී. එසේම, ඉතා අවම තෙතමනය නිසා රාත්‍රී කාලයේ උෂ්ණත්වය පහල අගයක් ගනී.

=== තොන්ත්වේට් ===

ඇමෙරිකානු කාලගුණ සහ භූගෝල විද්‍යාඥ C.W. තොන්ත්වෙට් විසින් සොයාගන්න ලද මෙම දේශගුණ වර්ගීකරණ ක්‍රමය පසේ ජල ප්‍රමාණය, වාෂ්පිකරණ-උත්ස්වේදනය මගින් අධ්‍යනය කරයි. මෙය ප්‍රදේශයක් පුරාවට, වෘක්ෂලතා පෝෂ්‍ය කිරීමට භාවිතා වන මුළු අවක්ෂේපන ප්‍රමාණය නිරීක්ෂණය කරයි. ප්‍රදේශයක තෙතමන කලාපය එහි මධ්‍යන උෂ්ණත්වය, මාධ්‍යන වර්ෂාපතනය සහ මාධ්‍යන වෘක්ෂලතා වර්ගය නිර්ණය කිරීමට, අර්ද්‍රතා දර්ශකයක් සහ ශූෂ්ක දර්ශකයක්, දර්ශ ලෙස මෙය භාවිතා කරයි. කලාපයක දර්ශකයේ අගය අඩු වන තරමට, එය වඩාත් වියළි වේ.

== අභිලේඛනය ==
=== නවීන ===

පසුගිය සියවස් ගණනාව පුරාවට නූතන දේශගුණයේ වාර්තා පිලිබඳ විස්තර දැන ගනු ලැබුයේ උෂ්ණමනය, වායු පීඩනමානය සහ අනිලමානය වැනි කාලගුණික උපකරණ වලින් මිනුම් ලබා ගෙනය. නූතන කාල පරිමාණය මත කාලගුණය අධ්‍යනයට භාවිතා වන උපකරණ, ඒවායේ දත් දෝෂය, ඒවායේ ක්ෂණික පරිසරය, සහ අධ්‍යනයේදී සැලකිය යුතු ඒවායේ නිරාවරණය පසුගිය අවුරුදු පුරාවට වෙනස් වී ඇත.

=== Paleoclimatology ===

Paleoclimatology යනු [[මහ පොළොව|පෘතුවි]] ඉතිහාසයේ දිගු කාලයක් පුරාවට ගෙවුනු දේශගුණය, අධ්‍යනය කිරීමයි. අතීත දේශගුණ තත්වය තීරණය කිරීමට අයිස් පතුරු, වෘක්ෂ වලයන්, රොන් මඩ, හුණුගල්, සහ පාෂාණ වල සාක්ෂි යොදා ගැනේ. ඒවා ස්ථාවරව පැවතුනු කාල පරිච්ඡේද මෙන්ම, අස්ථාවරව පැවති කාල සීමාවන් පෙන්වා දෙනු ලබයි. තවද, විපර්යාසයන් ඒකාකාර වක්‍රයන් වැනි කිසියම් රටාවක් අනුගමනය කරන්නේද යන්නද පෙන්වා දීමට හැකියාව පවතී.

== දේශගුණික වෙනස්වීම් ==

කාලයත් සමඟ කිසියම් ප්‍රදේශයක දේශගුණයේ වෙනස් වීම දේශගුණික වෙනස්වීම් ලෙස හැඳින්වේ. දශකයන්ගේ සිට අවුරුදු මිලියන ගණනක් දක්වා කාල පරාසයක වායුගෝලීය විචල්යතාවයේ හෝ මධ්‍යනයේ වෙනස් වීම් එමඟින් පෙන්නුම් කරයි. පෘතුවියේ අභ්‍යන්තර ක්‍රියාවලි, භාහිර ක්‍රියාවලි(උදා- හිරු එළියේ තීව්‍රතාවයේ වෙනස්වීම්) හෝ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් වලින් මෙම වෙනස්වීම් හටගනී. 
   
මෑත කාලීන භාවිතයේදී, විශේෂයෙන්ම පරිසර ප්‍රතිපදා සම්බන්ධයේදී, 'දේශගුණික වෙනස්වීම්' යන්න ගෝලීයකරණයද ඇතුලත්ව බොහෝ විට නූතන දේශගුණයේ විපර්යාස වලට පමණක් යොමු වූවකි. [[එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය|එක්සත් ජාතීන්ගේ]] දේශගුණික වෙනස්වීම් මත වූ  පොදු සම්මුති රාමුවට (United Nations Framework Convention on Climate Change - UNFCCC) අනුව, ඇතැම් අවස්ථා වලදී මිනිස් හේතුකාරක වල පූර්වනිගමන සමඟද මෙම පදය භාවිතා වේ. මිනිස් බලපෑම් නොමැතිව හටගන්නා වෙනස්වීම් වලට &quot;දේශගුණික විචල්‍යතාව&quot; යන්න UNFCCC භාවිතා කරයි. 

ප්‍රධාන අයිස් යුග 4ක් ඇතුළුව, පෘතුවිය පසුගිය කාල පුරාවට වාරික දේශගුණික විස්ථාපනයන්ට භාජනය වී ඇත. සමන්‍යට තත්වයට වඩා සිසිල් වන ග්ලැසියර කාල සීමාවන්ගෙන් සමන්විත මේවා, අන්තර්-ග්ලැසියර කාල සීමාවන්ගෙන් වෙන් කෙරේ. අවකාශයට වැඩි වශයෙන් හිරුගේ බලශක්තිය පරාවර්තනය කරමින් සහ පහල වායුගෝලීය උෂ්ණත්වයක් පවත්වාගනිමින්, ග්ලැසියර කාල සීමාවක් තුලදී හිම සහ අයිස් එකතුවීම් මතුපිට ඇල්බෙඩො වැඩි කරයි. [[හරිතාගාර වායු]] ඉහල යෑම(උදා - ගිනිකඳු ආශ්‍රිත ක්‍රියාවන් වලින්), ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහල යෑමට හේතු වන අතර, අන්තර්-ග්ලැසියර් ඇති වීමටද හේතු වේ. අයිස් යුග (ice age) ඇති වීමට හේතු ලෙස [[මහාද්වීප|මහද්වීප]] ස්ථාපිතය, පෘතුවිය කක්ෂයේ විචලනය, සූර්ය බලශක්තියේ වෙනස්වීම්, සහ ගිනිකඳු පිපිරීම් යන ඒවා ඇතුලත් ය.  
      
=== දේශගුණික ආකෘති ===

වායුගෝලයේ, සාගර වල, ගොඩබිම මතුපිට සහ අයිස් යන ඒවායේ අන්තර් ක්‍රියා අනුකරණය කිරීමට දේශගුණික ආකෘති ප්‍රමාණාත්මක ක්‍රම භාවිතා කරයි. කාලගුණ සහ දේශගුණ පද්ධතියේ ගතිකය අධ්‍යනය කිරීමේ සිට අනාගත දේශගුණය ප්‍රක්ෂේපය දක්වා වූ විවිධ අරමුණු සඳහා ඒවා භාවිතා කරයි. සියලු දේශගුණික ආකෘතීන් පෘතුවියට කෙටි තරංග විද්‍යුත්චුම්භක විකිරණ ලෙස එන ශක්තිය,පෘතුවියෙන් දිගු තරංග විද්‍යුත්චුම්භක විකිරණ ලෙස පිටවන ශක්තිය සමඟ තුලනය කරයි. කවර හෝ අසමතුලිතතාවක්, පෘතුවියේ මාධ්‍යන උෂ්ණත්වයේ වෙනස් වීමකට හේතු වේ. 

මෑත කාලයේදී, මෙම ආකෘති වල භාවිතය පිළිබඳව බොහෝ කතාබහට ලක්වූයේ ඒවා වායුගෝලයේ හරිතාගාර වායු වැඩිවීමේ විපාක නිගමනයට භාවිතා කිරීමය නිසාය. මෙම ආකෘති උෂ්ණත්වයේ වඩාත් ශීඝ්‍ර වර්ධනය උතුරු අර්ධගෝලයේ ඉහල අක්ෂාංශ සඳහා ප්‍රක්ෂේපනය (projected) කරමින්, ගෝලීය මධ්‍යන්‍ය මතුපිට උෂ්ණත්යයේ ඉහලට දිශාවට නැඹුරුවක් ඇති ලෙසට පුරෝකථනය කරයි.  

ආකෘති සාපේක්ෂව, සරල සිට සංකීර්ණ දක්වා පරාසයක පැතිරි යයි. 
* පෘතුවිය තනි අග්‍රයක් ලෙස සලකන සහ පිටවෙන තාප මධ්‍යන්‍ය ගණනයේ, සරල විකිරණ තාප මාරු ආකෘති
* මෙය සිරස් හෝ තිරස් ලෙස ප්‍රසාරණය කල හැක
* අවසානයෙන්, වායුගෝලීය-සාගර-මුහුදු අයිස් ගෝලීය දේශගුණ ආකෘති, වෙන්ව දැක්වීම් සහ ස්කන්ධ සහ ශක්ති මාරු වීම් හා විකිරණ මාරු වීම් සඳහා වූ සමීකරණ විසදයි.

දේශගුණ වෙනස්වීම් පුරෝකථනය කිරීමට විද්‍යාඥයින් යොදා ගන්නා එක් ආකාරයක් වන්නේ දේශගුණ අනාවැකි ය. 1997දී, කොලොම්බියානු දේශගුණ සහ සමාජීය සඳහා වූ අන්තර්ජාතික ගවේෂණ ආයතනයේ පුරෝකථන අංශය, තාත්වික කාල පදනමක් මත ඍතුමය දේශගුණ අනාවැකි පල කිරීමට පටන් ගත්තේය. 

මෙම විකිරණ පුළුල් ලෙස පල කිරීමට අනාවැකි උපකරණ නිපදවන ලදී. (එක් එක් ආකෘතියේ නිරවද්‍යතා මට්ටම බහු-ආකෘතික, අන්තර්-වාර්ෂික දේශගුණ විචල්‍යතාව අනුකරණය කිරීමේදී ) 
==මේවාද බලන්න==

{|
|-
| [[Atmosphere|වායුගෝලය]] || [[පෘථිවිය උණුසුම්වීම]]
|-
| [[National Climatic Data Center|ජාතික දේශගුණ දත්ත මධ්‍යස්ථානය]] || [[Solar variation|සූර්ය විචලනය]]
|-
| [[Climate Prediction Center|දේශගුණ අනාවැකි මධ්‍යස්ථානය]] || [[List of weather records|කාලගුණ වාර්තා ලැයිස්තුව]]
|-
| [[පරිසර පද්ධති]] || [[Microclimate|ක්ෂුද්‍ර දේශගුණය]]
|-
| [[හරිතාගාර ආචරණය]] || [[List of climate scientists|දේශගුණ විද්‍යාඥයින්ගේ ලැයිස්තුව]]
|}

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

{{reflist|2}}

==වැඩිදුර කියැවීම්==
*[http://www.americanscientist.org/issues/feature/2012/4/the-study-of-climate-on-alien-worlds The Study of Climate on Alien Worlds; Characterizing atmospheres beyond our Solar System is now within our reach] Kevin Heng July–August 2012 [[American Scientist]]
==බාහිර සබැඳි==
{{commons category|Climate}}
*[http://img.kb.dk/tidsskriftdk/pdf/gto/gto_0048-PDF/gto_0048_69887.pdf Johannes Reumert: &quot;Vahls climatic divisions. An explanation&quot; (''Geografisk Tidsskrift'', Band 48; 1946)]
* [http://www.bjerknes.uib.no/default.asp?lang=2 The Bjerknes Centre for Climate Research (BCCR – Norway)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150307210402/http://www.bjerknes.uib.no/default.asp?lang=2 |date=2015-03-07 }}
* [http://www.cnrs.fr/climate The Earth's climate – Centre national de la recherche scientifique (CNRS – France)]
* [http://www.climate.gov NOAA Climate Services Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110703210729/http://www.climate.gov/ |date=2011-07-03 }}
* [http://www.igbp.net/page.php?pid=504 IGBP Climate-change Index] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723154421/http://www.igbp.net/page.php?pid=504 |date=2011-07-23 }}
* [http://www.economics.noaa.gov/?goal=climate&amp;file=home/ The Economics of Climate-based Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725192912/http://www.economics.noaa.gov/?goal=climate&amp;file=home%2F |date=2011-07-25 }} NOAA Economics
* [http://www.agclimate.org AgClimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180325123832/http://agclimate.org/ |date=2018-03-25 }} [[Institute of Food and Agricultural Sciences|IFAS]]
* [http://128.194.106.6/~baum/climate_modeling.html Climate Models and modeling groups]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130203222718/http://128.194.106.6/%7Ebaum/climate_modeling.html |date=2013-02-03 }}
* [http://climateapps2.oucs.ox.ac.uk/cpdnboinc/ Climate Prediction Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125010853/http://climateapps2.oucs.ox.ac.uk/cpdnboinc/ |date=2005-11-25 }}
* [http://www.worldclimate.com WorldClimate]
* [http://www.atmosphere.mpg.de/enid/1442 ESPERE Climate Encyclopaedia]
* [http://www.arctic.noaa.gov/climate.html Climate index and mode information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161119201227/http://www.arctic.noaa.gov/climate.html |date=2016-11-19 }} regarding the Arctic
* [http://www.beringclimate.noaa.gov/ A current view of the Bering Sea Ecosystem and Climate]
* [http://www.climate-charts.com/index.html Climate: Data and charts for world and US locations]
* [http://www.everyspec.com/MIL-HDBK/MIL-HDBK-0300-0499/MIL_HDBK_310_1851/ MIL-HDBK-310, Global Climate Data] [[U.S. Department of Defense]] Data on natural environmental starting points for engineering analyses to derive environmental design criteria
* [http://www.climatediagrams.com ClimateDiagrams.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181103045724/http://climatediagrams.com/ |date=2018-11-03 }} Climate diagrams for over 3 000 weather stations and different climate periods from around the world. Users can create their own diagrams with their own data.
* [http://www.ipcc-data.org IPCC Data Distribution Centre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160519152028/http://www.ipcc-data.org/ |date=2016-05-19 }} Climate data and guidance on its use.
* [http://historicalclimatology.com HistoricalClimatology.com] Analysis and reconstructions of past, present and future climates. Updated 2013.

{{Navboxes|list=
{{Climate oscillations}}
{{Meteorological variables}}
{{Koppen}}
{{Earth}}
{{Nature nav}}
{{global warming}}
{{World topic|prefix = Climate of|noredlinks =y|title=Climate of the World}}
}}

{{Portal bar|කාලගුණය}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:දේශගුණය| ]]
[[Category:Meteorological concepts]]
[[Category:Climatology|*]]</text>
      <sha1>jlh3jfnrt0k5jyij0sa3br79gdr4in4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මිනිස් දත්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52301</id>
    <revision>
      <id>797663</id>
      <parentid>796846</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T09:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88809" sha1="si3ppx4rs6wk1vdvk2jrbrdf1wddewh" xml:space="preserve">{{Infobox Anatomy
|Name       = දත්
|Latin      = dentes
|Image      = Teeth by David Shankbone.jpg
|Caption    = වැඩිහිටි මිනිසෙකුගේ දත් 
|Image2     = Denticao.jpg
|Caption2   = දත් වල පිටුපස පෙනුම මුඛය තුළින්
|MeshName   = Tooth
|Code       = {{TerminologiaAnatomica|A05.1.03.001}}
|Dorlands   = eight/000109449
|DorlandsID = Tooth
}}
[[File:Cross sections of teeth intl.svg|thumb|300px|1. '''දත''' 2. [[:en:Tooth enamel|එනමලය]] 3. [[:en:Dentin|දන්තිනය]] 4. [[:en:Pulp (tooth)|දන්ත කල්කය]]
::5. cameral පල්පය
::6. මුල කල්කය
:7. [[:en:Cementum|බදාම]]
:8. [[:en:Crown (tooth)|මස්තකය]]
::9. [[:en:Cusp (anatomy)|තුඩ]]
::10. නිඛාතිය
:11. [[:en:Cementoenamel junction|ග්‍රීවය]]
:12. මුලය
::13. Furcation
::14. මුල අග්‍රස්ථය
:::15. [[:en:Apical foramen|අග්‍රස්ථ ජිද්‍රය]]
16. [[:en:Gingival sulcus|විදුරුමස්  නිඛාතිය]] &lt;br/&gt;
17. [[:en:Periodontium|පරිදන්තය]] &lt;br/&gt;
:18. [[:en:Gingiva|විදුරුමස]]:
::19. free or interdental
::20. දාර 
::21. දන්තමුලජ
:22. [[:en:Periodontal ligament|පරිදන්ත අස්ථිබන්ධය]]
:23. [[:en:Alveolar bone|දන්තමුලාජ අස්ථිය]]
24. වාහිනී සහ නහර:
:25. දත්
:26. පරිදන්ත
:27. දන්තමුලජ නාලය හරහා දන්තමුලජය]]
[[File:Gray997.png|thumb|right|ස්ථිර දත්වල දකුණු යටි අර්ධ වක්‍රය ඉහලින් දකින ආකාරය ]]
[[File:Lower wisdom tooth.jpg|thumb|තුන්වන චාර්වක දතක්.]]
[[File:Jointtypodonts.jpg|thumb|දන්තමුලජ අස්ථිය තුළ මිනිස් දත් තිබෙන අයුරු ආදර්ශනය.]]
[[File:Tooth Section.svg|thumb|මිනිස් චාර්වක දතක හරස්කඩක්]]

'''මිනිස් දත්''' යනු [[:en:human mouth|මිනිස් මුඛය]] තුළ පිහිටි කුඩා, [[:en:Calcification|චුර්ණිකෘත]], දැඩි, සුදට හුරු ව්‍යුහයන්ය. ඒවායේ [[:en:Mastication|යාන්ත්‍රික ක්‍රියාව]](සැපීම) [[:en:food|ආහාර]] ද්‍රව්‍ය කැපීම සහ ඇඹරීම මගින් ආහාර ගිලීමට හා ජිරණයට සුදානම් කරයි. දත් වල මුල් [[:en:maxilla|උඩු හනුව]] (උඩු හක්ක) සහ [[:en:mandible|යටිහනුව]] (යටි හක්ක) තුළ ගිලී [[:en:Gingiva|විදුරුමස]] මගින් ආවරණය වී පවතී. දත් නිර්මාණය වී ඇත්තේ විචල්‍ය ඝනත්වයක් හා දෘඩතාවක් ඇති පටක වලිනි.

දත් [[:en:mammal|ක්‍ෂීරපායින්]]ට ඉතාම  ලාක්‍ෂනික (සහ චිරස්ථිත) ලක්‍ෂණයකි. අනෙකුත් ක්‍ෂිරපායීන් මෙන්ම මිනිසාටද [[:en:Diphyodont|ද්විවාර දන්තිනය]]කි, එනම් ජිවිත කාලය තුළ කට්ටල දෙකක් ලෙස ඇතිවන දත් පවතී. සාමාන්‍යයෙන් පළමු දත් කට්ටලය (ළදරු දත්, කිරි දත්, ප්‍රාථමික දත්,[[:en:deciduous|පතනශීලි දත්]] ලෙසද ඒවා හැඳින්වේ) ඇතිවීම මාස 6 දී පමණ ඇරඹෙන නමුත් ඇතැම් ළදරුවන් ඉපදෙන විටම ඇසට පෙනෙන දතක් හෝ කිහිපයක් සහිතව උපදී. එවැනි දත් [[:en:Neonatal teeth|නවජ දත්]] ලෙස හඳුන්වයි. මාස හයේදී පමණ සිදුවන සාමාන්‍ය [[:en:Tooth eruption|දත්න විදාරණය]] ඇතැම් විට වේදනාකාරී විය හැකිය.

දන්ත ක්‍ෂතිය යනු මුහුණෙහි, මුඛයෙහි සහ විශේෂයෙන් දත්වල, තොල් වල, හා පටක ආශ්‍රිතව සිදුවන ඉරීම් වේ.

==ව්‍යුහ විද්‍යාව==

[[:en:Dental anatomy|දන්ත ව්‍යුහ විද්‍යාව]] යනු දතෙහි ව්‍යුහය අධ්‍යයනය කරන [[:en:Anatomy|ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක]]  ක්‍ෂේත්‍රයකි. මේ යටතේ දතේ වර්ධනය, දෘශ්‍යමාණය, සහ වර්ගීකරණය අධ්‍යනය කරනු ලබන නමුත් දන්ත ඇවිරීම හෝ අනෙක් දත් සමග සබැඳියාව මේ යටතට අයත් නොවේ. දන්ත ව්‍යුහ විද්‍යාව දත් නම් කිරීම හා එහි ව්‍යුහය පිළිබඳව අදාල වන [[:en:taxonomic|වර්ගීකරණ]] විද්‍යාවක් ලෙසද සැලකේ. මෙම තොරතුරු, දන්ත වෛද්‍ය වරයෙකුට ප්‍රායෝගිකව ප්‍රතිකාර කිරීමේදී හා දත් හඳුනා ගැනීමට හැකියාව ලබාදේ.

[[:en:Crown (tooth)|දන්ත මස්තකය]] යනු එනමළයෙන් ආවරණය වූ දන්ත ග්‍රීවය ඉහලින් පිහිටි ප්‍රදේශයයි.&lt;ref&gt;{{cite book | last = Clemente | first = Carmine | title = Anatomy, a regional atlas of the human body | url = https://archive.org/details/anatomyregionala00clem | publisher = Urban &amp; Schwarzenberg | location = Baltimore | year = 1987 | isbn = 0-8067-0323-7 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ash6&quot;&gt;{{harvnb|Ash|2003|page=6}}&lt;/ref&gt; මස්තකය බොහෝ දුරට සැදී ඇත්තේ කල්ක කුහරයකින් හා දන්තිනය මගිනි.&lt;ref name=&quot;Cate3&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=3}}&lt;/ref&gt; [[:en:Tooth eruption|දත් විදාරණයට]] පෙර සිටම මස්තකය අස්ථිය තුළ පිහිටයි.&lt;ref name=&quot;ash9&quot;&gt;{{harvnb|Ash|2003|page=9}}&lt;/ref&gt;  විදාරණයෙන් පසු, එය බොහෝ අවස්ථා වලදී දැකිය හැකිය. මස්තකය මෙන්ම, දන්තිනය  දතේ මුලයෙන් විශාල කොටසක් නිර්මාණය කරයි. එහි [[:en:Root canal|කල්කමය නාල]] දැකිය හැකිය. දතකට දත් මුල් කිහිපයක් හෝ තනි මුලක් හෝ තිබිය හැකිය. රදනක දත් හා උඩු හනුවේ මුල් පුරස්චාර්වක හැර අනෙක් පුරස්චාර්වක දත් වලට තනි මුලක් ඇත. උඩු හනුවේ මුල් පුරස්චාර්වක දත් දෙකටත්, යටි හනුවේ චාර්වක දත් වලටත් මුල් දෙකක් පවතී. උඩු හනුවේ චාර්වක දත් වල මුල් තුනකි. අමතර දත් මුල් [[:en:supernumerary roots|අතිරේක දත් මුල්]] ලෙස ව්‍යවහාර කෙරේ. 
== මානව දත් වර්ග ==
ප්‍රධාන වශයෙන් මිනිස් දත් වර්ග හතරක් ඇත.
# කෘන්තක
# රදනක
# පුරශ්චාර්වක                     
# චාර්වක

සාමාන්‍යයෙන් මිනිසාට ප්‍රාථමික දත් 20ක් ද (පතනශීලි, “ළදරු”, “කිරි”) ස්ථිර දත් 32ක්ද ඇත. දත් [[:en:incisors|කෘන්තක]], [[:en:Canine tooth|රදනක]], [[:en:premolars|පුරශ්චාර්වක]],&lt;ref&gt;[http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Bicuspid+teeth &quot;Bicuspid teeth&quot;]. The Medical Dictionary. Retrieved on 2013-02-21.&lt;/ref&gt; [[:en: molars|චාර්වක]] ලෙස වර්ග කළ හැකිය. කෘන්තක දත් මුලිකව අහාර ද්‍රව්‍යක් සැපීම යොදාගනී. චාර්වක දත මුලිකවම මුඛය තුළ ඇති කැඩූ ආහාර ඇඹරීම සඳහා යොදාගැනේ. 

බොහෝ දත් අනෙක් දත් වලින් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට හැකි ලක්‍ෂණ වලින් යුක්තය. කිසියම් දතක් හඳුනා ගැනීම සඳහා භාවිතා වන [[:en:Dental notation|සකුණු ක්‍රම]] කිහිපයකි. දැනට ව්‍යවහාරයේ පවත්නා සලකුණු ක්‍රම තුනක් නම් [[:en:FDI World Dental Federation notation|FDI ලෝක දන්ත සන්ධානයේ සකුණු ක්‍රමය]], පොදු අංක යෙදීමේ ක්‍රමය, Palmer සලකුණු ක්‍රමය වේ. FDI ක්‍රමය ලොව පුරා භාවිතා වන අතර, පොදු අංක ක්‍රමය ඇමරිකාව පුරා විශාල වශයෙන් භාවිතා කෙරේ.

===ප්‍රාථමික දත් හෙවත් කිරි දත් ===
දරුව‍ෙකු මවගේ කුස තුළ සිටින විට දත් පිහිටුවීම ආරම්භ වේ. ළදරුවන් ඔවුන් වයස මාස හයක් පමණ වන විට දත් ආරම්භ වන අතර, පළමුව දත් කිරි දත් මතු ව්‍ෙ. වයස අවුරුදු දෙක වන විට, දරුවකුට සාමාන්යෙන් කිරි දත් 20 ක් පමණ ඇත. දරුවාට වයස පහක් හෝ හයක් වනවිට වැඩිහිටි දත් සඳහා මාර්ගය සකසමින් කිරි දත් වැටීම ආරම්භ ව්‍ෙ.

[[:en:Deciduous teeth|පතනශීලී දත්]] අතරින් දහයක් උඩුහණුවේ පිහිටා ඇති අතර දහයක් යටිහණුවේ පිහිටා ඇත. එනම් ප්‍රාථමික දත් 20කි. ප්‍රාථමික දත් වල [[:en:Dentition|දන්ත සුත්‍රය]] 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|2.||1.||2
|-
|2.||1.||2
|} ආකාර වේ. ප්‍රාථමික දත් කට්ටලයේ දෙවර්ගයක ඉදිරි දත්, මැදි දත් හා පසුපස දත් වේ. පසුකාලීනව සියලුම ප්‍රාථමික දත් ඒවායේ ප්‍රතිපුරණ මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වේ.

===ස්ථිර දත්===
[[:en:permanent teeth|ස්ථිර දත්]] 32ක් අතරින්  උඩු හනුවෙහි 16ක් හා යටි හනුවෙහි 16ක් බැගින් පිහිටා ඇත.දන්ත සූත්‍රය වන්නේ
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|2.||1.||2.||3
|-
|2.||1.||2.||3
|}

උඩු හනුවෙහි පිහිටා ඇති දත් වන්නේ [[:en: maxillary central incisor|උඩු මධ්‍ය ඉදිරි දත]], [[:en:maxillary lateral incisor|උඩු පාර්ශවික ඉදිරි දත]], [[:en:maxillary canine|උඩු රදනක දත]],[[:en:maxillary first premolar|උඩු පළමු පුරශ්චාර්වක දත]], [[:en: maxillary second premolar|උඩු දෙවන පුරශ්චාර්වක දත]], [[:en:maxillary first molar|උඩු පළමු චාර්වක දත]], [[:en:maxillary second molar|උඩු දෙවන චාර්වක දත]] සහ [[:en:maxillary third molar|උඩු තෙවන චාර්වක දත]] වේ. යටි හනුවේ පිහිටා ඇති දත් වන්නේ [[:en: mandibular central incisor|යටි මධ්‍ය ඉදිරි දත]], [[:en:mandibular lateral incisor|යටි පාර්ශවික ඉදිරි දත]], [[:en:mandibular canine|යටි රදනක දත]], [[:en: mandibular first premolar|යටි පළමු පුරශ්චාර්වක දත]], [[:en:mandibular second premolar|යටි දෙවන පුරශ්චාර්වක දත]], [[:en:mandibular first molar|යටි පළමු චාර්වක දත]], [[:en: mandibular second molar|යටි දෙවන චාර්වක දත]] සහ [[:en:mandibular third molar|යටි තෙවන චාර්වක දත]] වේ.තෙවන චාර්වක දත් සාමාන්‍යයෙන් [[:en:wisdom teeth|“ඥාන දත්”]] ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඒවා කිසිසේත්ම මුඛයෙන් පිට දමන්නේ හෝ සකස්වෙන්නේ නැත. කුමන හෝ අමතර දත් සෑදුනහොත්, උදාහරණයක් වශයෙන්, කලාතුරකින් සෑදෙන සිව්වන සහ පස්වන චාර්වක දත්,හැඳින්වෙන්නේ [[:en:hyperdontia|අමතර දත් (hyperdontia)]] ලෙසය.&lt;ref&gt;{{Cite journal |author=Kokten G, Balcioglu H, Buyukertan M |title=Supernumerary fourth and fifth molars: a report of two cases |journal=J Contemp Dent Pract |volume=4 |issue=4 |pages=67–76 |year=2003 |pmid=14625596 |url=http://www.thejcdp.com/issue016/kokten/index_nlm.htm |access-date=2014-04-08 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121090806/http://www.thejcdp.com/issue016/kokten/index_nlm.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[:en:Hypodontia|hypodontia]] යනු සාමාන්‍ය දත් ගණනට වඩා වැඩි දත් ගණනක වර්ධනයක් සිදු වීමයි.

==කොටස්==
===එනමලය===

එනමලය යනු ශරීරයේ පිහිටා ඇති දෘඩතම හා වඩාත්ම ඛණිජ ද්‍රව්‍ය සහිත වූ කොටසයි. එය දත සකස්වන ප්‍රධාන පටක 4 අතරින්  [[:en:dentin|දන්තිනය]], [[:en:cementum|බදාමය]] සහ [[:en:dental pulp|දන්ත කල්කය]] හැරුනුකොට ඇති අනිත් ප්‍රධාන පටකයයි.&lt;ref&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=441}}&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් එය දෘශ්‍යමාන වන අතර අනිවාර්යයෙන් මතුපිටට යටින් පවත්නා දන්තිනයෙහි අධාරය මත පවතී. එනමලයෙහි 96% ක් ම අඩංගුව ඇත්තේ ජලය සමග ඛණිජ වර්ග වන අතර ඉතිරියෙහි කාබනික ද්‍රව්‍ය අඩංගු වේ.&lt;ref&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=1}}&lt;/ref&gt; එනමලයේ සාමාන්‍ය වර්ණය දීප්තිමත් කහ පැහැයේ සිට අළුවන් සුදු පැහැය දක්වා වෙනස් වේ. එනමලයෙහි මතුපිටට යටින් වූ දන්තිනයක් නොමැති විට දත්වල කෙළවරවල පැහැය ඇතැම්විට යන්තම් නිල් පැහැයක් ගනී. එනමලය අර්ධ පාරභාසක නිසා දතෙහි පෙනුමට ප්‍රබල ලෙස බලපාන්නේ දන්තිනයෙහි වර්ණය සහ එනමලයට යටින් ඇති ඕනෑම ශක්තිජනක දන්ත ද්‍රව්‍යයක් ය. එනමලයෙහි ඝනකම දතෙහි මතුපිට මත වෙනස්වන අතර බොහෝවිට වඩාත්ම ඝනකමින් යුක්ත වන්නේ වකුටු වූ කොනෙහි දී, 2.5 mm පමණ, වන අතර තුනීම වන්නේ එහි දාරයෙහි දී ය. එනමලය ගෙවී යන අනුපාතය attrition ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය සාමාන්‍ය සාධක මත  අවුරුද්දකට මයික්‍රෝමීටර 8ක් වේ.

එනමලයේ ප්‍රධාන ඛණිජ ද්‍රව්‍ය වන්නේ [[:en:Crystal|ස්ඵටිකරූපී]] [[:en:calcium phosphate|කැල්සියම් පොස්ෆේට]]යක් වන [[:en:hydroxylapatite|hydroxylapatite]] ය.එනමලයෙහි ඇති ඛණිජ ද්‍රව්‍යය විශාල ප්‍රමාණයක් එහි ශක්තිමත්බවට පමණක් නොව එහි භංගුරබාවයට ද හේතු වේ. දන්තිනය සහ [[:en:Bone|අස්ථිය]] මෙන් නොව, එනමලයෙහි සත්ව පටකවල ඇති ප්‍රෝටීන් විශේෂයක් වන [[:en:collagen|කොලජන්]] අඩංගු නොවේ. ඒ වෙනුවට එයටම අනන්‍ය වූ [[:en:proteins|ප්‍රෝටීන]] වර්ග දෙකක් වන [[:en:amelogenins|amelogenins]] සහ [[:en:enamelins|enamelins]] ඇත. මෙම ප්‍රෝටීන වර්ග දෙකෙහි කාර්යභාරය සම්පූර්ණයෙන්ම වටහාගත නොහැකි වුවත් ඒවා එනමලයෙහි වර්ධනය සඳහා අනෙකුත් කෘත්‍යන් අතරින් සැකිල්ලක් ලෙස ක්‍රියාකරමින් උපකාරී වන බව විශ්වාස කරයි.
&lt;ref&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=198}}&lt;/ref&gt;

===දන්තිනය===


දන්තිනය යනු එනමලය හෝ බදාමය සහ කල්ක කුහරයෙහි මැද ඇති ද්‍රව්‍යයකි. එය දන්ත කල්කයේ දන්ත සෛල හේතුවෙන් රහස්‍යව පිහිටා ඇත.&lt;ref name = &quot;ross448&quot;/&gt; දන්තිනයෙහි නිමැවුම [[:en:dentinogenesis|dentinogenesis]] ලෙස හැඳින්වේ. සවිවර,කහ පැහැගත් ද්‍රව්‍යය, බර අනුව 70%ක්  අකාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්ද 20%ක් කාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්ද  10%ක් ජලයෙන්ද සෑදී ඇත.&lt;ref name = &quot;Cate150&quot;/&gt; එනමලයට වඩා දන්තිනය මෘදු නිසා එය ඉතා සීඝ්‍ර ලෙස දිරාපත් වන අතර නිසි ප්‍රතිකාර නොකළහොත් එය දත්වල කුහර සෑදීමටද හේතුවක් වේ. එසේ වුවද  දන්තිනය ආරක්ෂක ස්ථරයක් ලෙස ක්‍රියා කරන අතර  දතෙහි ශීර්ෂයට ආධාරකයක් වේ.

දන්තිනය ඛණිජ ද්‍රව්‍ය වලින් සැදුම්ලත්, සත්ව පටකවල ඇති ප්‍රෝටීන විශේෂයක් වන, කොලජන් ප්‍රෝටීන වල කාබනික අනුකෘතියකින් යුත් [[:en:connective tissue|සම්බන්ධක පටක]]යක් වේ. දන්තිනයට කල්ක කුහරයෙහි සිට දන්තිනය හරහා බාහිර බදාමය හෝ එනමලයෙහි දාරය දක්වා පිටතට පැතිරෙන දන්තික නාලිකා නමින් හැඳින්වෙන අන්වීක්ෂීය  නාලිකා ඇත.&lt;ref name=&quot;ross450&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=450}}&lt;/ref&gt; මෙම නාලිකා වල විෂ්කම්භය කල්කය අසලදී මයික්‍රෝමීටර 2.5 ද මැද කොටසේදී මයික්‍රෝමීටර 1.2 දක්වාද දන්තික-එනමල් සන්ධිය අසලදී නැනෝමීටර 900 ක් දක්වාද  අඩු වැඩි වේ.&lt;ref name=&quot;Cate152&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=152}}&lt;/ref&gt;  සියුම් පාර්ශවික ශාඛා සහිත වුවත් එම නාලිකා කිසිවිටෙකත් එකිනෙක හා ජේදනය නොවේ. ඒවායේ දිග තීරණය වන්නේ දතෙහි අර්ධ විෂ්කම්භය මගිනි. මෙම දන්තික නාලිකාවල ත්‍රිමාණ සැකැස්ම තීරණය වන්නේ උපතිනි.

===බදාමය===
බදාමය දතක මූලය ආවරණය කරන ද්‍රව්‍යයක් වැනි වූ විශේෂිත අස්ථියකි.&lt;ref name = &quot;ross448&quot;/&gt; එය ආසන්න වශයෙන් 45%ක් අකාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්ද (ප්‍රධාන වශයෙන් [[:en:hydroxyapatite|hydroxyapatite]]),33%ක් කාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් (ප්‍රධාන වශයෙන් කොලජන්) සහ 22%ක් ජලයෙන්ද සමන්විතය. බදාමය දතෙහි මූල අභ්‍යන්න්තරයෙහි [[:en:cementoblasts|සිමෙන්ති සෛල]] වෙතින් පහ කරනු ලබන අතර එය ඝනතම වන්නේ මූල කූටයෙහිදීය. එහි වර්ණය කහපැහැ වන අතර දන්තිනයට හා එනමලයට වඩා මෘදු වේ. බදාමයයේ ප්‍රධාන භූමිකාව වන්නේ ස්ථායී භාවය සඳහා [[:en:Periodontal fiber|පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය]] දතට සම්බන්ධ කිරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස ක්‍රියා කිරීමයි. බදාම-එනමල සන්ධියේදී බදාමය එහි සෛලීය සංරචක වල හිඟකම හේතුවෙන් සෛල රහිත වන අතර මෙම සෛල රහිත වර්ගය අවම වශයෙන් මූලයෙහි 2/3ක් ආවරණය කරයි.&lt;ref name=&quot;Cate236&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=236}}&lt;/ref&gt; වඩා පාරගම්‍ය  ස්වරූපය වන සෛලීය බදාමයය මූල කූටයෙහි 1/3ක් පමණ ආවරණය කරයි.&lt;ref name=&quot;Cate241&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=241}}&lt;/ref&gt;

===කල්කය===
දන්ත කල්කය මෘදු සම්බන්ධක පටක වලින් පිරුණු දතෙහි මධස්ථ කොටස වේ.&lt;ref name = &quot;Cate150&quot;/&gt;  මෙම පටකයෙහි, මූල අග්‍රයෙහි ඇති කුඩා කුහරයක් තුලින් දතට ඇතුල්වන රුධිර වාහිණී සහ ස්නායු අඩංගු වේ.&lt;ref name=&quot;Ross451&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=451}}&lt;/ref&gt; දන්තිනය සහ කල්කය අතර දාරය ඔස්සේ පිහිටන්නේ දන්තිනය නිමවුමේ ආරම්භය වන දන්ත සෛලයි.&lt;ref name=&quot;Cate150&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=150}}&lt;/ref&gt; කල්කයෙහි අඩංගු අනෙකුත් සෛල වන්නේ තන්තු සෛල, ප්‍රාක් දන්ත සෛල, [[:en:Macrophage|macrophages]] සහ [[:en:T cell|T වසා සෛල]]යි.&lt;ref name=&quot;Walton11thru13&quot;&gt;Walton, Richard E. and Mahmoud Torabinejad. ''Principles and Practice of Endodontics.'' 3rd ed. 2002. pp. 11–13. ISBN 0-7216-9160-9.&lt;/ref&gt; කල්කය ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ දතෙහි “ස්නායුව” ලෙසය.

==වර්ධනය==

[[File:Molarsindevelopment11-24-05.jpg|thumb|යටි හනුවේ පළමු, දෙවන, තුන්වන චාර්වක දත් වල වර්ධනයේ විවිධ අවස්ථා වල විකිරණ රේඛයක්.]]

දත්වල වර්ධනය [[:en:Embryo|කළල]] [[:en:Cell (biology)|සෛල]]වල සිට ක්‍රමයෙන් [[:en:Cell growth|වර්ධනය]] වී [[:en:Human mouth|මුඛය]] තුළට විදාරණයවීමේ සංකීරණ ක්‍රියාවලියකි. විවිධ [[:en:Species|ජීවී විශේෂ]] වලට දත් තිබුනද එම ජීවීන්ගේ දත් වර්ධනය [[:en:human|මිනිස්]] දත් වර්ධනයට බොහෝ සෙයින් සමානය. නිරෝගී මුඛ පරිසරයක් පවත්වා ගැනීමට දත් වල [[:en:enamel|එනමලය]], [[:en: dentin|දන්තිනය]], සහ [[:en:periodontium|පරිදුන්තය]] යන සියල්ල [[:en:Prenatal development|ප්‍රාග් ප්‍රසව]] අවදියේ නියම අවස්ථා වල වර්ධනය වීම වැදගත් වේ. ප්‍රාථමික දත් ඇරඹීම [[:en:Uterus|ගර්භාෂයේ]] සති හය, අට කාලය තුළ සිදුවන අතර [[:en:permanent teeth|ස්ථිර දත්]] ඇරඹීම ගර්භාෂයේ විසිවන සතියේ සිට සිදුවේ.&lt;ref&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=95}}&lt;/ref&gt; මෙම කාල තුළදී දත් ඇතිවීම ඇරඹීම සිදු නොවුනහොත් කිසිදා දත් ඇතිවීම සිදුනොවේ.

දත් සෑදීම ආරම්භ වීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව විශාල ප්‍රමාණයක් පර්යේෂණ සිදු කර ඇත. මුල් [[:en: branchial arch|ජලක්ලෝම චක්‍ර]] වල ඇති සාධකයක් දත් වර්ධනය සඳහා වැදගත් වන බව පුළුල් ලෙස පිළිගෙන ඇති මතයකි..&lt;ref name = &quot;cate81&quot;/&gt; 

දත්වල වර්ධනය පොදුවේ අදියර කිහිපයකට බෙදිය හැකිය. ඒවා නම් අංකුර අවධිය, කිරුලස අවධිය, සීනු අවධිය සහ පරිනත වීමයි. දත් වර්ධනය සීග්‍රයෙන් සිදුවන ක්‍රියාවලියක් බැවින් වර්ධනය වන දතක්  කිසියම් අවධියක පවතින බවට ස්ථිරව තීරණය කිරීම තරමක් අපහසුය.&lt;ref name=&quot;cate81&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=81}}&lt;/ref&gt;

[[:en:tooth bud|දත් අංකුර]] යනු දත් සාදන [[:en:Cell (biology)|සෛල]]වල එකතුවකි. එය කොටස් තුනින් සමන්විත වේ. ඒවා [[:en:enamel organ|එනමල අංගය]], [[:en:dental papilla|දන්ත පිටිකාව]], සහ [[:en:dental follicle|දන්ත කොෂ්ඨය]] වේ.&lt;ref name = &quot;utmb&quot;/&gt; එනමල අංගය සෑදී ඇත්තේ [[:en:outer enamel epithelium|පිටත එනමල් අපිච්ඡදය]], [[:en: inner enamel epithelium|ඇතුලත එනමල් අපිච්ඡදය]], [[:en:stellate reticulum|තාරකාකාර ජලිකාව]] සහ [[:en:stratum intermedium|ස්ථර අතරමැදිය]] මගිනි.&lt;ref name = &quot;utmb&quot;/&gt; ගැඹුරු පටක දක්වා [[:en:cervical loop|ග්‍රෛවීය ලුප]] සෛල වල වර්ධනය [[:en: Hertwig's Epithelial Root Sheath|හෙර්ට්විග්ගේ අපිච්ඡද කොපුව]] සාදයි. එය දත් මුලයේ ස්වරුපය තීරණය කරයි. දන්ත පිටිකාවේ සෛල වර්ධනය වී [[:en: odontoblasts|දන්ත සෛල]] සාදයි, එනම් දන්තිනය නිර්මාණය කරන සෛලවේ.&lt;ref name=&quot;utmb&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20070203050136/http://cellbio.utmb.edu/microanatomy/digestive/tooth.htm Lab Exercises: Tooth development]. University of Texas Medical Branch.&lt;/ref&gt; තවද දන්ත පිටිකාව හා ඇතුලත එනමල අපිච්ඡදය අතර මංසන්ධිය දන්ත මස්තකයේ හැඩය තීරණය කරයි.&lt;ref name=&quot;cate86and102&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|pages=86 and 102}}.&lt;/ref&gt;  දන්ත කෝෂය [[:en:cementoblasts|බදාමසෛල]], [[:en:osteoblasts|අස්ථිජන්තුව]], හා [[:en:fibroblasts|තන්තු සෛල]]වලට මතු වීමට  ඉඩ ලබාදෙයි. බදාමසෛල දන්ත බදාම සාදයි. අස්ථිජන්තුව දන්ත මුලය වටා දන්තමුලජ අස්ථියට මතු වීමට ඉඩ ලබාදෙයි. තන්තු සෛල [[:en:periodontal ligaments|පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය]] සාදයි. එය දත් [[:en:Alveolar process|දන්තමුලජ අස්ථිය]]ට දන්ත බදාම මගින් සවිකරනු ලබයි.&lt;ref name = &quot;ross453&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=453}}&lt;/ref&gt;

==විදාරණය ==

[[File:ToothLost-2917.jpg|thumb|right|සත් හැවිරිදියෙකුගේ යටි හනුවේ දත්, ප්‍රාථමික දත්&quot;(වම)&quot;, නැති වූ ප්‍රාථමික දතක්&quot;(මැද)&quot; සහ ස්ථිර දතක් &quot;(දකුණ)&quot;]]

දන්ත විදාරණය, දත් මුඛය තුළට ඇතුල්වීම හා  දැකිය හැකි තත්ත්වයට පත්වීම දත් වර්ධනයේ තවත් ක්‍රියාවලියකි. වර්ථමාන පර්යේෂණ වලට අනුව පෙනීයන්නේ පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය දත් විදාරණයේ වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකරන බවයි. ප්‍රාථමික දත් විදාරණය මාස හයේ පමණ සිට අවුරුදු දෙක දක්වා කාලය තුළ සිදුවේ. අවුරුදු හයක් පමණ කාලය දක්වා ප්‍රාථමික දත් පුද්ගලයෙකුගේ මුඛයේ පවතී. මේ අතර කාලය තුළ පළමු ස්ථිර දතේ විධාරණය සිදුවේ. මෙම කාලයෙ ප්‍රාථමික හා ස්ථිර දත් වල සංකලනයක් ඇති බැවින් මෙය මිශ්‍ර අවධිය ලෙස හැඳින්වේ. මෙම මිශ්‍ර අවධිය අවසාන ප්‍රාථමික දත ඉවත්වී ඉතිරි ස්ථිර දත විදාරණය වීම දක්වා කාලය තුළ පවතී. 

දන්ත විදාරණය සම්බන්දව ඉදිරිපත් වූ න්‍යායන් කිහිපයකි. ඒක න්‍යායක් නම් දන්ත මුලයේ වර්ධනය දත මුඛය තුළට තල්ලු කිරීමට හේතුවන බවයි.&lt;ref&gt;Harris, Edward F. ''Craniofacial Growth and Development.'' In the section entitled &quot;Tooth Eruption.&quot; 2002. pp. 1–3.&lt;/ref&gt; දැනට බොහෝදෙනා පිළිගෙන ඇති මතය නම් පරිදුන්ත අස්ථි බන්ධය දන්ත විදාරණයට අවශ්‍ය වේගය සපයන බවයි.&lt;ref&gt;Harris, Edward F. ''Craniofacial Growth and Development.'' In the section entitled &quot;Tooth Eruption.&quot; 2002. p. 5.&lt;/ref&gt;

==උපස්තම්භක ආකෘති==
[[File:Eruptingtoothwithlabels11-24-05.jpg|thumb|දන්ත විදාරණය දක්වන පටක විද්‍යාත්මක කදාව. &lt;br /&gt;A: දත &lt;br /&gt;B: වේලා
&lt;br /&gt;C: අස්ථිය
&lt;br /&gt;D: පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය]]

[[:en:periodontium|පරිදුන්තය]] දතෙහි උපස්තම්භක ආකෘතියයි. එය දත අවට පටක වලට සම්බන්ධ කරමින් ස්පර්ශයේ හා පීඩනයේ සංවේදනය ලබාදීමට වැදගත් වේ.&lt;ref name = &quot;ross452&quot;/&gt; එය දන්ත බදාම, පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය, දන්තමුලජ අස්ථිය සහ [[:en:gingiva|වේලා]] පටකයකින් යුක්තවේ. මේ අතරින් දන්ත බදාම පමණක් දතට අයත් වේ. පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය, දන්ත මුලාජ අස්ථිය දන්ත බදාමට සම්බන්ධ කරයි. දන්තමුලජ අස්ථිය දන්ත මුලය වටකර සිටින අතර එය පොදුවේ [[:en:Dental alveolus|ගර්තය]] හෝ කෙවෙනිය සාදිමට උපකාරීවේ. අස්ථිය වටකර වෙලා පටකය හෝ විදුරුමස පවති. එය මුඛයේ පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකිය.  

===පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය===

[[:en:periodontal ligament|පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය]] යනු දන්ත බන්ධනිය දන්තමුලජ අස්ථියට සම්බන්ධ කරන විශේෂිත [[:en:connective tissue|සම්බන්ධ පටකය]]කි. මෙම පටකය, අස්ථිය තුළදී දන්ත මුලය ආවරණය කර පවතී. එක් අස්ථිබන්ධයක් පළලින් 0.15-0.38 mm පමණ වන නමුත් කල්යත්ම එහි ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් අඩුවේ.&lt;ref name=&quot;Cate256&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=256}}&lt;/ref&gt; පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධයේ කෘත්‍ය කිහිපයකි. ඒවා නම් දත අස්ථියට සම්බන්ධ කිරීම, දත නඩත්තු කිරීම, දත් සංචලනයේදී  අස්ථිය සෑදීම හා [[:en:Bone resorption|ප්‍රතිශෝෂණය]] කිරීම, සංවේදනය සහ විදාරණය වේ.&lt;ref name = &quot;ross453&quot;/&gt; ස්නායු තන්තු සැපයුම අස්ථි අග්‍රස්ථය හරහා දත තුළට පිවිසේ. ඉන් පසු ස්නායු ජාලයක් දත වටා සහ විදුරුමසේ මස්තකය වටා සාදනු ලබයි.&lt;ref name=&quot;Cate270&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=270}}&lt;/ref&gt; අහාර සැපීමේදී දත් මත ඇතිවන පීඩනය නිසා දත යන්තම් කෙවෙනිය තුළට චලනය වී එම පීඩනය පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය වෙත ලබාදෙයි. ඉන්පසු ස්නායු තන්තු එම ආවේගය පිලිබඳ තොරතුරු මධ්‍ය ස්නායු පද්දතිය වෙත යවනු ලැබේ.

===දන්තමුලජ අස්ථිය===
[[:en:alveolar bone|දන්තමුලජ අස්ථිය]] යනු දත වටා ගර්ථය සාදන හනු අස්ථියයි.&lt;ref name=&quot;Cate274&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=274}}&lt;/ref&gt; මිනිස් සිරුරේ අනෙක් අස්ථි මෙන් දන්තමුලජ අස්ථියද ජිවිත කාලය පුරා වෙනස් වීම්වලට භාජනය වේ. [[:en:Osteoblasts|අස්තිජන්තුව]] අස්ථිය සාදන අතර බලයන් ක්‍රියා කරන ස්ථාන වල [[:en:osteoclasts|අස්ථි ත්‍රැට]] මගින් අස්ථිය විනාශ කරනු ලබයි..&lt;ref name=&quot;ross452&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=452}}&lt;/ref&gt;  දන්ත චිකිත්සාවක් මගින් දතෙහි චලනයක් ඇති කළහොත් [[:en:Compression (physics)|සම්පිඩන]] [[:en:force|බලය]]ට යටත්වන අස්ථිය ආස්‍රිතව අස්ථි ත්‍රැට ප්‍රමාණය ඉහලයි. එමගින් [[:en:bone resorption|අස්ථි ප්‍රතිශෝෂණය]] සිදුවේ. දන්තමුලජ අස්ථිය වෙත දත මගින් ඉන් ඉවතට [[:en:Tension (physics)|ආතතිය]]ක් ඇතිවන විට ඒ ආස්‍රිතව අස්ථිජන්තු වැඩිවීම සිදුවේ. එනම් අස්ථිය වර්ධනය වේ.

===විදුරුමස===
[[:en:gingiva|විදුරුමස]] යනු හනු අස්ථිය ආවරණය කර පවතින [[:en:Mucous membrane|ශ්ලේෂ්මල]] පටකයයි. විදුරුමස හා සංඝටිත අපිච්ජ පටක වර්ග තුනකි. ඒවා නම් වේලා, මංසන්ධික සහ නිඛාත අපිච්ඡද වේ. මෙම අපිච්ජද පටක තුන එක්වී දත හා මුඛය අතර ඇපිච්ඡද බොරිච්චිය සාදයි.&lt;ref name=&quot;Cate247and248&quot;&gt;{{harvnb|Cate,|1998|pages=247 and 248}}&lt;/ref&gt; වේලා අපිච්ඡදය දත් සවිකිරීමට ඍජුවම දායක නොවේ. නමුත් එය මුඛය තුළ පැහැදිලිව දැකිය හැකිය.

== දත් දිරායාම ==

===විශදු ලපය ===


විශදු ලපය යනු විශාල [[බැක්ටීරියා]] ප්‍රමාණයක් දත් මත ඒකරාශිවී සාදන [[:en:biofilm|ජෛව පටලය]]කි.&lt;ref&gt;[http://www.ada.org/public/topics/plaque.asp &quot;Oral Health Topics: Plaque&quot;], American Dental Association. Page accessed April 2, 2007.&lt;/ref&gt;  විශදු ලප නිරන්තරයෙන් ඉවත් නොකළහොත් [[:en: gingivitis|වේලාදාහය]] වැනි පරිදුන්ත ගැටළු ඇතිවිය හැකිය. කාලයත් සමග විශදු ලපය විදුරුමස මත අවසාදනය වී [[:en: tartar|ටාටර්]] නම් ද්‍රව්‍ය සාදයි. ජෛව පටල සාදන [[:en:microorganisms|ක්ෂුද්‍රජීවින්]] සම්පුර්ණයෙන්ම වාගේ බැක්ටීරියා වේ(ප්‍රධාන වශයෙන් [[:en:streptococcus |''Streptococcus'' හා [[:en: anaerobes|නිර්වායු]]). ඒවායේ බැඳීම මුඛයේ තැනින් තැනට වෙනස් වේ. දන්තක්‍ෂතිය හා සම්බන්ධ ප්‍රධාන බැක්ටීරියාව ''[[:en:Streptococcus mutans|Streptococcus mutans]]''  ය.

ඇතැම් බැක්ටීරියා මුඛයේ රැඳෙන [[සීනි]] හා පිෂ්ඨය වැනි ආහාර ද්‍රව්‍ය මත ජීවත්වේ. [[ඔක්සිජන්]] ප්‍රමාණය අඩුවූ විට ඒවා [[:en:Lactic acid|ලැක්ටික් අම්ලය]] නිෂ්පාදනය කරනු ලබයි. ලැක්ටික් අම්ලය එනමලයේ [[කැල්සියම්]] හා [[:si:ෆොස්පරස්|පොස්පරස්]] [[:en:Solvation|ද්‍රවණය]] කරනු ලබයි.&lt;ref name=&quot;ross448&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=448}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ophardt, Charles E. &quot;[http://www.elmhurst.edu/~chm/vchembook/548toothdecay.html Sugar and tooth decay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141025132424/http://www.elmhurst.edu/~chm/vchembook/548toothdecay.html |date=2014-10-25 }}&quot;, Elmhurst College. Page accessed April 2, 2007.&lt;/ref&gt; මෙම ක්‍රියාවලිය දත් දිරායාමට හේතුවේ. [[:si:කෙළ|කේඨය]] ක්‍රමයෙන් [[:en:acid|අම්ල]] උදාසීන කරමින් දත් දිරන  pH අගයට වඩා දත් අවට pH අගය ඉහල නංවනු ලබයි. ආහාර ගැනීම් අතර ප්‍රමාණවත් කාලයක් පවතීනම් දත් වලට වන බලපෑම අවම වේ. එම කාලය තුළ දත් වලට අලුත්වැඩියා විය හැකිය. ජෛව පටලය සිදුරු කර යාමට කේඨයට හකියාව නොමැති වුවද බැක්ටීරියා මගින් ඇතිකරන අම්ල උදාසීන කිරීමේ හැකියාව ඇත.

===දන්තක්‍ෂතිය (සිදුරු සෑදීම)===
[[File:Toothdecay.png|right|thumb|150px| පුරස්චාර්වක දතක සිදුවූ විශාල දිරායාමක්.]]

දන්තක්‍ෂතිය (සිදුරු සෑදීම) දත් දිරා යාම ලෙස හැඳින්වේ. මෙය ආසදක රෝගයක් වන අතර එහිදී දතෙහි ව්‍යුහයට හානි සිදුවේ.&lt;ref name=&quot;medline&quot;&gt;[http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001055.htm Dental Cavities], ''MedlinePlus Medical Encyclopedia'', page accessed August 14, 2006.&lt;/ref&gt; මෙම රෝගය [[:en:Pain|වෙදනාව]]ට, [[:en:tooth loss|දත් වැටීමට]], හෝ ආසාදනයට හේතුවිය හැකිය. දන්තක්‍ෂතිය විශාල ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියනුලබයි. එය [[:en: Bronze age|ලෝකඩ]], [[:en:Iron Age|යකඩ]], සහ [[:en:Middle Ages|මධ්‍යම]] යුග වල පමණක් නොව [[:en:neolithic|නව ශිලා යුගයේ]] සිටම පවතින රෝගයක් බව සාක්ෂි සහිතව පෙන්වාදී ඇත.&lt;ref name = &quot;uicanthropology&quot;/&gt; දන්තක්‍ෂතිය විශාල ලෙස වැඩිවීමට ප්‍රධාන සාධකය ආහාර පුරුදු වල වෙනසයි.&lt;ref name=&quot;uicanthropology&quot;&gt;[http://www.uic.edu/classes/osci/osci590/11_1Epidemiology.htm Epidemiology of Dental Disease], University of Illinois at Chicago. Page accessed January 9, 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;suddickhistorical&quot;&gt;{{Cite journal|author=Suddick RP, Harris NO |title=Historical perspectives of oral biology: a series |journal=Crit. Rev. Oral Biol. Med. |volume=1 |issue=2 |pages=135–51 |year=1990 |pmid=2129621 |doi=10.1177/10454411900010020301}}&lt;/ref&gt; අද දන්තක්‍ෂතිය ලොව බහුලම රෝග වලින් එකක් ලෙස දැක්විය හැකිය. එක්සත් රාජධානියේ ළමා රෝග අතර බහුලම [[:en:Chronic (medicine)|කල්පවතින]] රෝගය දන්තක්‍ෂතිය ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර එය [[ඇදුම]] රෝගයට වඩා පස්ගුණයක් පමණ වැඩිය.&lt;ref&gt;[http://www.healthypeople.gov/Document/HTML/Volume2/21Oral.htm Healthy People: 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060813100704/http://www.healthypeople.gov/Document/HTML/Volume2/21Oral.htm |date=2006-08-13 }}. Html version hosted on [http://www.healthypeople.gov Healthy People.gov] website. Page accessed August 13, 2006.&lt;/ref&gt; සමස්ථයක් ලෙස දත් දිරායාමේ අඩුවීමක් දකින රටවල එහි විෂම ව්‍යාප්තියක් ඇති බව හඳුනාගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;DCPP&quot;&gt;&quot;[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?rid=dcp2.section.5380 Dental caries]&quot;, from the Disease Control Priorities Project. Page accessed August 15, 2006.&lt;/ref&gt; එක්සත් රාජධානියේ හා යුරෝපයේ සමස්ථ ජනගහනයෙන් 20% පමණද  දරුවන් ගෙන් 60-80% කගේ පමණද  දන්තක්‍ෂතිය දැකිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Tougersugars&quot;&gt;{{Cite journal|author=Touger-Decker R, van Loveren C |title=Sugars and dental caries |journal=Am. J. Clin. Nutr. |volume=78 |issue=4 |pages=881S–892S |year=2003|pmid=14522753 }}&lt;/ref&gt;


දත් දිරායාමට හේතුවන්නේ [[:en:sucrose|සුක්‍රෝස්]], [[:en:fructose|ෆ්රක්ටෝස්]], [[:en: glucose|ග්ලුකෝස්]] වැනි [[:en:Fermentation in food processing|පැසීමට ලක්විය හැකි]] [[කාබෝහයිඩ්‍රේට]] ඇතිවිට ඇතැම් අම්ල ස්‍රාවී බැක්ටීරියා ක්‍රියාකාරිත්වයෙනි.&lt;ref name=&quot;Hardie1982&quot;&gt;{{Cite journal|author=Hardie JM |title=The microbiology of dental caries |journal=Dent Update |volume=9 |issue=4 |pages=199–200, 202–4, 206–8 |year=1982|pmid=6959931}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;holloway1983&quot;&gt;{{Cite journal|author=Moore WJ |title=The role of sugar in the aetiology of dental caries. 1. Sugar and the antiquity of dental caries |journal=J Dent |volume=11 |issue=3 |pages=189–90 |year=1983|pmid=6358295 |doi= 10.1016/0300-5712(83)90182-3|last2=Moore|first2=W.J.}}&lt;/ref&gt; මින් මුඛය තුළ ඇතිවන අම්ල දත් දිරායාමට හේතුවේ. එයට හේතුව දත් වල ඇති ඇතැම් විශේෂ සංයෝග අඩු [[:en:PH|pH]] අගයන් වලට සංවේදී වීමයි. දතෙහි දිරාගිය ප්‍රමාණය අනුව විවිධ ප්‍රතිකාර මගින් දතෙහි නියම ආකෘතියට, කෘත්‍යට, [[:en:Aesthetics|සුන්දරත්වය]]ට, නැවත [[:en:Dental restoration|ප්‍රතිස්ථාපනය]] කළ හැකිය. නමුත් විශාල ප්‍රමාණ වලින් දත්වල ව්‍යුහය [[:en:Regeneration (biology)|ප්‍රතිජනනය]] කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් තවම හඳුනාගෙන නැත. ඒ වෙනුවට සෞඛ්‍ය සංවිධාන ක්‍රමානුකූල [[:en:oral hygiene|මුඛ සනීපාරක්‍ෂනය]], පරිභෝජන රටා සංශෝධනය වැනි රෝග නිවාරන ක්‍රියාමාර්ග සඳහා උපදෙස් ලබාදෙයි.&lt;ref name = &quot;adaoralhealth&quot;/&gt;

==දත් ආරක්‍ෂා කිරීම==
[[File:Toothbrush 20050716 004.jpg|left|thumb|[[:en:Toothbrush|දත් බුරුසු]] දත් පිරිසිදු කිරීම සඳහා යොදාගනී.]]

මුඛ සනීපාරක්ෂාව යනු මුඛය පිරිසිදුව තබාගැනීම සහ දත් දිරායාම, [[:en:gingivitis|වේලාදාහය]], [[:en:periodontal disease|පරිදන්ත රෝගය]], [[:en:Halitosis|මුඛ දුර්ගන්ධය]] හා අනෙකුත් දන්තාබාධ වලින් වැළකීමට ඇති ක්‍රමෝපායයි. එයට වෘත්තීය හා පුද්ගලික ආරක්ෂාව යන දෙකම අඩංගු වේ. දන්ත වෛද්‍යවරුන් හා දන්ත සනීපාරක්ෂක නිලධාරීන් විසින් සාමාන්‍යයෙන් කරනු ලබන ක්‍රමවත් පිරිසිදු කිරීම මගින් සැලකිලිමත් දත් මැදීමකින් හෝ දත් අතර රැඳි රොඩු ඉවත්කිරීමකින් පවා නොනැවතී වර්ධනය වන [[:en:Calculus (dental)|ටාටර්]] (ඛණිජ සහිත වූ ඵලකය) ඉවත් කරයි. වෘත්තීමය පිරිසිදු කිරීම් වලදී විවිධ උපකරණ හෝ මෙවලම් භාවිතා කරමින් දතෙහි තැන්පත් ද්‍රව්‍ය බුරුල් කිරීම හා [[:en:Scaling and root planing|ගැලවීම]] මගින් දන්ත කාරම ගැලවීම සිදු කරයි.

දන්ත වෛද්‍යයවරුන් දත් දිරායාම සහ විදුරුමස් රෝග වැළැක්වීම සඳහා දිනකට දෙවරක් විනාඩි තුනක් ඔබේ දත් පිරිසිදු නිර්දේශ කරයි. දත් බෙහෙත් සමඟ මැදීම බැක්ටීරියා සහ දත් සමඟ ආහාර ඇලෙන සුළු තට්ටුව ඉවත් ක‍ෙරේ  දත් සමඟ ආහාර ඇලෙන සුළු තට්ටුව ඉවත් නොවේ නම්, එමගින් දත් දිරායාම විය හැක.

දත් පිරිසිදු කිරීමේ අරමුණ වන්නේ වැඩිමනත් බැක්ටීරියා අඩංගු ඵලකය ඉවත් කිරීමයි.&lt;ref&gt;[http://www.dentistry.leeds.ac.uk/OROFACE/PAGES/micro/micro2.html Introduction to Dental Plaque]. Leeds Dental Institute, page accessed August 14, 2006.&lt;/ref&gt; සෞඛ්‍යාරක්ෂක වෘත්තිකයන් ඵලක සෑදීම හා ටාටර් සෑදීම වැලක්වීමට දිනකට දෙවරක් දත් මැදීම (උදයේදී හා හවස හෝ කෑමෙන් පසු) නිර්දේශ කරයි.&lt;ref name=&quot;adaoralhealth&quot;&gt;[http://www.ada.org/public/topics/cleaning.asp Oral Health Topics: Cleaning your teeth and gums] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080222223237/http://www.ada.org/public/topics/cleaning.asp |date=2008-02-22 }}. American Dental Association. Page accessed August 15, 2006.&lt;/ref&gt;  දත් බුරුසුව දත් අතරමැද ප්‍රදේශ හැර අනික් ස්ථානවල ඵලක ඉවත් කිරීමට සමත්ය. එමනිසා දත් අතර රැදි රොඩු ඉවත්කිරීම ද මුඛ සනීපාරක්ෂාව පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය වන බව සැලකේ. නිවැරදිව භාවිත කළහොත් දත් අතර රැඳි රොඩු දත් අතර සහ [[:en:Periodontal pathology|පරිදන්ත රෝගය]] නිතර ඇරඹෙන සහ දත් දිරීම වර්ධනය වන ස්ථානය වන [[:en:gum line|විදුරුමස් රේඛාව]] මත ඇති ඵලක ඉවත් කරයි.

විද්‍යුත් දත් බුරුසු යනු මුඛ සනීපාරක්ෂාව සඳහා ජනප්‍රිය අත්වැලකි. අතින් කරන දත් මැදීමේදී අබාධිත තත්ත්ව නැති, මනා පුහුණුවකින් හා යහපත් අභිප්‍රායකින් යුක්ත පරිශීලකයාට ඉස්තරම් විද්‍යුත් දත් බුරුසුවකින් ලබාගන්නා වූ මුඛ සනීපාරක්ෂාව තරම්ම තෘප්තිමත් සනීපාරක්ෂාවක් ඉටුකරගත හැක. නමුත් නොපුහුණු පරිශීලකයන් ඒ ආකාරයේ යමක් ලබාගන්නේ කලාතුරකිනි. සෑම විද්‍යුත් දත් බුරුසුවක්ම එකලෙස ඵලදායී නොවන අතර හොද නිමැවුමක වුවත් වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබාගත හැක්කේ නිවැරදි භාවිතයෙනි. එනමුත් “විද්‍යුත් දත් බුරුසු, නිවැරදිව දත් පිරිසිදු කිරීමෙහි අසමත්කම හේතුවෙන් මුඛ සනීපාරක්ෂක ගැටළු ඇති පුද්ගයලන්ට උදවු වීමට නැඹුරුව පවතී”.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/2679175.stm Thumbs down for electric toothbrush], BBC News, January 21, 2003. Page accessed January 23, 2007.&lt;/ref&gt; විද්‍යුත් දත් බුරුසුවෙහි වඩාත් වැදගත්ම වාසිය වන්නේ හුරුකම සම්බන්ධ ගැටලු ඇති [[:en:rheumatoid arthritis|රක්තවාත සන්ධිප්‍රදාහය]] ආශ්‍රිත දුෂ්කරතා සහිත පුද්ගලයන්ට ආධාරකයක් වීමේ හැකියාවයි.

[[:en:Fluoride therapy|ෆ්ලෝරයිඩ චිකිත්සාව]] යනු බොහෝවිට දත් දිරායාමට එදිරිව නිර්දේශිත ආරක්‍ෂිත ක්‍රමයකි. [[:en:Water fluoridation|ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය]] සහ [[:en:fluoride|ෆ්ලෝරයිඩ]] සැපයුම දත් දිරායාම සිදුවීම පහත හෙලයි. ෆ්ලෝරයිඩ, hydroxyapatite ස්ඵටික එනමලයෙහි බැඳීමෙන් ඇතිවන දත් දිරායාම වැලකීමට උපකාරී වේ.&lt;ref&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=223}}&lt;/ref&gt; සංස්ථාපිත ෆ්ලෝරයිඩ එනමලය ඛණිජද්‍රව්‍ය  රහිත භාවයට වඩා ප්‍රතිරෝධී කරන අතර එසේම දත් දිරායාමටද වඩා ප්‍රතිරෝධී වේ.&lt;ref name = &quot;ross453&quot;/&gt; ෆ්ලොරයිඩ සහිත [[:en:toothpaste|දන්තාලේප]] හෝ [[:en: mouthwash|මුඛ සේදුම් දියර]] වැනි කාලෝචිත ෆ්ලෝරයිඩ දතෙහි මතුපිට ආරක්ෂාව සඳහා නිර්දේශිතයි. බොහෝ දන්ත වෛද්‍යවරු විසින් කාලෝචිත ෆ්ලෝරයිඩ විසදුම් එදිනෙදා පිරිසිදුකිරීම්වල කොටසක් ලෙස ඇතුළත්කර ඇත.

==ප්‍රතිෂ්ඨාපනය==
[[File:dent,tooth,zub.jpg|right|thumb| ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරන ලද පුරස්චාර්වකයක්.]]

දතක් පලුදුවූ විට හෝ විනාශ වූ විට විවිධ ප්‍රතිකර්ම මගින් නැවත එහි ව්‍යුහය [[:en:Dental restoration|ප්‍රතිෂ්ඨාපනය]] කළ හැකිය. ප්‍රතිෂ්ඨාපනය, [[:en:Glass ionomer cement|වීදුරු සිමෙන්ති]], [[:en:Amalgam (dentistry)|සංරසය]], [[:en:Gold|රත්‍රන්]], [[:en:Dental porcelain|පිඟන් මැටි]] වැනි විවිධ ද්‍රව්‍ය මගින් සිදුකල හැකිය.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ada.org/public/topics/fillings.asp Oral Health Topics: Dental Filling Options]&quot;, ada.org, page accessed May 8, 2007.&lt;/ref&gt; දතක සුදු කරන සුළු ප්‍රතිෂ්ඨාපනයක් “intracoronal ප්‍රතිෂ්ඨාපනය” ලෙස හැඳින්වේ. මෙය කෙලින්ම දත මත පිහිටුවීම හෝ [[:en:Lost-wax casting|lost-wax]] ශිල්පක්‍රමය බාවිතා කර සිදු කළ හැකිය. දතක විශාල ප්‍රදේශයක් හානිවී ඇති විටදී [[:en:Crown (dentistry)|කෘතීම මස්තකයක්]] සවිකිරීම, කොපුවක් සවිකිරීම වැනි “extracoronal ප්‍රතිෂ්ඨාපන” ක්‍රමයක් භාවිතා කෙරේ.


දතක් නැතිවූ විට, [[:en:dentures|කෘතීම දත් දැමීම]], [[:en:Bridge (dentistry)|සේතුවක්]] යෙදිම, [[:en:Dental implant|දතක් රෝපණය කිරීම]] හෝ ආදේශනයක් ලෙස සිදුකළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;acp&quot;&gt;&quot;[http://www.prosthodontics.org/patients/procedures.asp Prosthodontic Procedures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615170730/http://www.prosthodontics.org/patients/procedures.asp |date=2012-06-15 }}&quot;, The American College of Prosthodontists. Page accessed May 16, 2007.&lt;/ref&gt; කෘතීම දත් දැමීම මිල අඩුම ප්‍රතිකර්මය වන අතර දත් රෝපණය මිල ආධික ප්‍රතිකාර වේ. කෘතීම දත් දැමීමේදී සම්පුර්ණ දත් කට්ටලයක්ම ප්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකි අතර එසේ නොමැති නම් කොටස් වශයෙන්ද දත් දැමීම සිදුකළ හැකිය. සේතුවේදී දතෙහි කුඩා හිඩැසක් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකි අතර යාබද දත් ප්‍රතිෂ්ඨාපනයට ආධාරක ලෙස යොදාගනී. දත් රෝපණය ඒක දතක් හෝ දත් මාලාවක් ප්‍රතිෂ්ඨාපනය සඳහා යොදාගත හැකිය. මෙය බොහෝ මිල අධික ක්‍රමයක් වුවද දතේ ස්වභාවය හා ක්‍රියාකාරිත්වය සලකා බොහෝදෙනා මේ සඳහා යොමුවේ.&lt;ref name=&quot;aaomsimplants&quot;&gt;&quot;[http://www.aaoms.org/dental_implants.php Dental Implants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060925181506/http://www.aaoms.org/dental_implants.php |date=2006-09-25 }}&quot;, American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons. Page accessed May 16, 2007.&lt;/ref&gt;

==අසාමාන්‍යතා ==
[[File:Fracturedtooth.jpg|thumb|A broken 1 upper front tooth showing the pink of the pulp.]]
දන්ත අසාමාන්‍යතා, පාරිසරික හා වර්ධනයේ බලපෑම් හේතු අනුව වර්ගීකරණය කළ හැක.&lt;ref name=&quot;neville50&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page=50.}}&lt;/ref&gt; පාරිසරික අසාමාන්‍යතා ඇතිවන්නේ පැහැදිලි හේතු ඇතිව වුවත් ඇතැම් වර්ධනයේ බලපෑම් මත ඇතිවන අසාමාන්‍යතා  පහල වන්නේ පැහැදිලි හේතු ඇතිව නොවේ. පාරිසරික බලපෑම් දත් වල වර්ධනය අතරතුරදී, වර්ධනයෙන් පසු දතෙහි ව්‍යුහය විනාශ කිරීම, වර්ධනයේ ඕනෑම අවධියක දී දත් වල පැහැය අවපැහැ ගැන්වීම හෝ දත විදාරණය වීමේ චර්යාව වෙනස් කිරීම සිදුවේ.
===පරිසරය===

==== දත් වර්ධනයේදී සිදුවන විකෘති ====
දත් වර්ධන සමයේදී යේදී සිදුවන පරිසර සාධක වල බලපෑම නිසා ඇතිවන විකෘති බොහෝ කාලයක් පවතී. ආරම්භයේදී එනමලය හා දන්තිනය ඛනිජකරණය වීමෙන් පසු ප්‍රතිජනනය වීමක් සිදු නොවේ. [[:en:Enamel hypoplasia|එනමල ක්‍ෂීනභවිත්වය]] අවශ්‍ය එමල ප්‍රමාණය නොසෑදීම නිසා ඇතිවන තත්වයකි.&lt;ref&gt;{{harvnb|Ash|2003|page=31}}&lt;/ref&gt; මේනිසා දත්වල ආවාට හෝ ඇලි (දාර) ඇතිවිය හැකි අතර ඇතැම් විට එනමලය රහිත විශාල ප්‍රදේශද ඇතිවිය හැකිය. එනමලයේ පාරාන්ධතාවයේ විසිරීම එනමල ප්‍රමාණයට බලපෑමක් සිදුනොකරයි. නමුත් එය එහි මුහුණුවර වෙනස්කරයි. විකෘති වූ එනමලයෙහි අනෙක් දත් වලට වඩා වෙන්ස් පාරභාසකතාවක් ඇත. [[:en:Turner's hypoplasia|ට(ර්)නර් ගේ ක්‍ෂීනභවිත්වයේදී]], ස්ථිර දතක එනමලය නැතිවියාම හෝ භ්‍රසිතවීම ප්‍රාථමික දතක සිදුවූ ආසාදනයක් මගින් සිදුවන බව ඉදිරිපත් කරයි. ක්‍ෂීනභවිත්වය [[:en:antineoplastic|antineoplastic]] චිකිත්සාවේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසද ඇතිවිය හැකිය. [[:en:Dental fluorosis|දන්ත ප්ලෝරෝසියාව]] යනු අධික [[:en:fluoride|ෆ්ලෝරයිඩ්]] අයන ප්‍රමාණයක් උකහාගෙන ඒවා කහ පාට, දුබුරු පාට හෝ කළුපාට පුල්ලි ලෙස පිහිටීමේ තත්වයකි. [[:en:syphilis|උපදංශය]] නිසා ඇතිවන එනමල ක්‍ෂීනභවිත්වය [[:en:Hutchinson's teeth|හචින්සන්ගේ දත්]] ලෙස ව්‍යවහාර කෙරේ. එය [[:en:Hutchinson's triad|හචින්සන්ගේ ත්‍රිකයෙ]] එක් අංගයක් ලෙසද සැලකේ.&lt;ref&gt;[http://www.mayoclinic.com/health/syphilis/DS00374/DSECTION=6 Syphilis: Complications], Mayo Clinic. Page accessed January 21, 2007.&lt;/ref&gt;

====වර්ධනයෙන් පසු සිදුවන හානි====
[[:en:dental caries|දත් දිරායාම]] හැරුණු විට අනෙකුත් ක්‍රියාවලීන් මගින් සිදුවන දන්ත සංහරණය සාමාන්‍ය කායික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකුවද එය උග්‍ර ව්‍යාධි තත්වයක්  දක්වා වුවද වර්ධනය විය හැක. ප්‍රතිවිරුද්ධ දත් මගින් සිදුවන යාන්ත්‍රික  බලපෑම් මගින් දතෙහි ව්‍යුහයට  හානිවීම දත් [[:en:Attrition (dental)|ගෙවී යාම]]යි.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.adha.org/CE_courses/course9/loss_of_structure.htm Loss of Tooth Structure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121227091702/http://www.adha.org/CE_courses/course9/loss_of_structure.htm |date=2012-12-27 }}&quot;, American Dental Hygiene Association. Page accessed April 25, 2007.&lt;/ref&gt; දත් දිරීයාම පළමුකොටම බලපාන්නේ එනමලයට වන අතර පරීක්ෂා නොකළහොත් යටින් පවත්නා දන්තිනය දක්වා පැතිරිය හැකිය. [[:en:Abrasion (dental)|අවසීරීම]] යනු ආගන්තුක ද්‍රව්‍යයක යාන්ත්‍රික බලපෑම් මගින් දතෙහි ව්‍යුහයට හානිවීමයි.&lt;ref&gt;&quot;[http://dentistry.umkc.edu/practition/assets/AbnormalitiesofTeeth.pdf Abnormalities of Teeth]&quot;, University of Missouri-Kansas City School of Dentistry. Page accessed April 25, 2007.&lt;/ref&gt; මෙම බලපෑම සිමෙන්ටම-එනමල සන්ධියෙන් පටන් ගතහොත් දතෙහි මෙම ප්‍රදේශයේ ඇති එනමලය ඉතා තුනී නිසා දතට හානි සිදුවන ක්‍රියාවලිය සීග්‍ර වේ. මෙවැනි ආකාරයේ දත ගෙවී යාමේ සාමාන්‍ය හේතුව වන්නේ දත් බුරුසුවක් භාවිතයේදී යොදන අධික බලයයි. [[:en:Acid erosion|ඛාදනය]] යනු බැක්ටීරියා ව්‍යාප්තියෙන්  නොව අම්ල වල රසායනික ද්‍රවණය වීමෙන් දතෙහි ව්‍යුහයට හානි වීමයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|url=http://www.agd.org/library/2003/aug/200308_yip.pdf |pmid=15055615|year=2003|last1=Yip|first1=KH|last2=Smales|first2=RJ|last3=Kaidonis|first3=JA|title=The diagnosis and control of extrinsic acid erosion of tooth substance|volume=51|issue=4|pages=350–3; quiz 354|journal=General dentistry}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Gandara B.K., Truelove E.L.|url=http://www.jaypeejournals.com/eJournals/ShowText.aspx?ID=1427&amp;Type=PAID&amp;TYP=TOP&amp;IN=~/eJournals/images/JPLOGO.gif&amp;IID=121&amp;isPDF=NO|pmid=12167897|year=1999|title=Diagnosis and management of dental erosion|volume=1|issue=1|pages=16–23|journal=The journal of contemporary dental practice|access-date=2014-04-05|archive-date=2014-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201203636/http://www.jaypeejournals.com/eJournals/ShowText.aspx?ID=1427&amp;Type=PAID&amp;TYP=TOP&amp;IN=~/eJournals/images/JPLOGO.gif&amp;IID=121&amp;isPDF=NO|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  [[:en:bulimia |අතික්ෂුධාව]] සහිත මිනිසුන්ගේ  මුඛයෙහි දත්, [[:en:vomiting|වමනය]] හේතුවෙන් ආමාශයික අම්ල වලට නිරාවරණය වීම නිසා ඛාදනය හේතුවෙන් දන්ත සංහරණයේ ලකුණු පහළවිය හැක. ඛාදනය සිදුකරවන අම්ල වර්ග ඇතිවන තවත් වැදගත් ප්‍රභවයක් වන්නේ නිතර [[:en: lemon juice|දෙහි යුෂ]] උරාබීමයි. ආනමන බලපෑම්  හේතුවෙන් දතෙහි ව්‍යුහයට හානිවීම [[:en:Abfraction|Abfraction]] ලෙස හැඳින්වේ. පීඩනයක් යටතේ දත් නැමීමෙන්,දත් එකිනෙක හා ස්පර්ශවන ලෙස සැකසීම [[:en:Occlusion (dentistry)|අධිධාරණය]] නමින් හැඳින්වෙන අතර එය දතෙහි එක් පැත්තක ආතතියක්ද අනෙක් පැත්තෙහි තෙරපුමක්ද ඇතිකරයි. මෙමගින් ආතතිය ඇති පැත්තෙහි v හැඩති ආනතියක්ද තෙරපුම ඇති පැත්තෙහි c හැඩති ආනතියක්ද සෑදෙන බව විශ්වාස කරයි.දන්ත සංහරණය දත් මූලයන්ගේ හටගත්විට එම ක්‍රියාවලිය පල්පය තුළ ඇති සෛල මගින් සෑදුනහොත් [[:en:internal resorption|අභ්‍යන්තර ප්‍රතිශෝෂණය]] ලෙස ද පරිදන්ත අස්ථිබන්ධයේ ඇති සෛල මගින් සෑදුනහොත් [[:en:external resorption|බාහිර ප්‍රතිශෝෂණය]] ලෙසද හැඳින්වේ.

====දුර්වර්ණ වීම====
බැක්ටීරියා රඳා පැවතීම, දුම්කොළ, තේ, කෝපි, [[:en:chlorophyll|හරිතප්‍රද]] බහුල ආහාර, ශක්තිජනක ඖෂධ වර්ග, වෙදකම් ආදියේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් දත් දුර්වර්ණ වීම සිදුවේ.&lt;ref name=&quot;neville63&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page= 63}}&lt;/ref&gt;  බැක්ටීරියා රඳා පැවතීම හේතුවෙන් දතෙහි වර්ණය කොළ පැහැයේ සිට කලු පැහැය දක්වාත් ඉන්පසු තැඹිලි පැහැය දක්වාත් විචලනය වන පැල්ලම් ඇති වේ. එමෙන්ම හරිතප්‍රද රැඳී ආහාර වලින්ද තඹ හා නිකල් වලට අධික නිරාවරණය හේතුවෙන් ද කොළ පැහැ ලප ඇති වේ. රසදිය මිශ්‍ර ලෝහ,සුලභ දන්ත ශක්තිජනක ද්‍රව්‍ය, දතෙහි යාබද ස්ථාන කලු හෝ අළු පැහැයට හරවයි. මුඛ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂා කර ගැනීමට ගන්නා දියර වර්ගයක් වන [[:en:chlorhexidine|Chlorhexidine]], දීර්ඝ කාලීන භාවිතය දත් මත ඇති වේලා අසල බාහිර පැල්ලම් ඇතිවීමට රුකුලක් වේ. මෙය ඉවත් කිරීම සනීපාරක්ෂක නිලධාරියෙක්ට සාමාන්‍යයෙන් පහසු වේ. එසේම ශරීර පද්ධතියට සම්බන්ධ අක්‍රමිකතා ද දතෙහි දුර්වර්ණගැන්වීම සාදයි. [[:en:Congenital erythropoietic porphyria|සහජ එරිත්‍රෝපොයිටෙක් පෝපයිරියාව]] හේතුවෙන් රතු දුඹුරු පැහැ වර්ණයක් සාදමින් [[:en:porphyrins|පෝපයිරින්]] දත් මත තැන්පත් වේ. නිල් පැහැයට දුර්වර්ණවීම [[:en:alkaptonuria |අල්කප්ටෝනුරියාව]] සහ කලාතුරකින් [[:en:Parkinson's disease|පාර්කින්සන් ව්‍යාධිය]] හේතුවෙන් ද සිදුවේ. [[:en:Erythroblastosis fetalis|එරිත්‍රෝබ්ලාස්ටෝසිස් ෆේටලිස්]] සහ [[:en:biliary atresia|බිලිඅරි අට්‍රෙසියා]] යනු දත් වල [[:en: biliverdin|බිලිවර්ඩින්]] තැන්පත් වීමෙන් කොළ පැහැ ගන්වන රෝග වේ. එමෙන්ම කම්පනය ද දතක් රෝස, කහ හෝ අළු පැහැයට හරවයි. රෝස සහ රතු දුර්වර්ණවීම [[:en:lepromatous leprosy|ලෙප්රෝමටස් ලාදුරු]] රෝගීන් ආශ්‍රිතව පවතී. ඇතැම් [[:en:tetracycline|ටෙට්‍රාසයික්ලින්]] වැනි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දත් ස්ථිර අවපැහැ ගන්වමින් දතෙහි ව්‍යුහයට සංස්ථාපිත වේ.

====දන්ත විදාරණයේ විකෘති====
දත විදාරණය ඇතැම් පාරිසරික සාධක මත වෙනස්විය හැකිය. විදාරණය වීම අකාලයේදී නතරකළහොත් එම දත [[:en:Wisdom tooth|ගැටීමක්]] සිදු වේ යැයි කියනු ලබයි. දත ගැටීමෙහි වඩා ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ මුඛයෙහි දත ඒමට ප්‍රමාණවත් ඉඩක් නොමැති වීමයි.&lt;ref name=&quot;neville66&quot;&gt;{{harvnb|Neville,|2002|page=66}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් හේතුන් වන්නේ [[:en: tumor|ඉදිමුම]], [[:en:cyst|විසප්පු ගෙඩි]], ක්ෂතිය සහ ඝන වූ අස්ථි හෝ මෘදු පටක වේ. දතක [[:en:Ankylosis|අන්කයිලෝසියාව]] හටගන්නේ එම දත ඒ වනවිටත් මුඛයෙහි විදාරණය වී ඇතත් සිමෙන්ටමය හෝ දන්තිනය දන්තමූලජ අස්ථිය සමග සංයුක්ත වී ඇති විටය.මෙය පුද්ගලයාගේ ස්ථිර දත මගින් ප්‍රාථමික දත ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම වෙනුවට ප්‍රාථමික දත තවදුරටත් තබා ගැනීම සිදු කරයි.

ඉඩ පවත්වා ගැනීම පිනිස හෝ නැතිනම් ඉඩ නැතිකිරීම හේතුවක් කොට කිසියම් දත් ප්‍රමාණයක් විදාරණය ප්‍රමාද කිරීමට හෝ වේගවත් කිරීමට බලාපොරොත්තුවන දන්ත චිකිත්සකවරුන් විසින් ස්වභාවික විදාරණයේ ක්‍රියාවලිය වෙනස්කිරීමට උපක්‍රමයක් යොදාගෙන ඇත. ප්‍රාථමික දතක් එහි අනුප්‍රාප්තීය ස්ථිර දතෙහි මූලය එහි සම්පූර්ණ වර්ධනයෙන් 1/3 ක් දක්වා ලගා වීමට පෙර අද දැමුවහොත්, ස්ථිර දතෙහි විදාරණය පසුවිය හැක. විලෝම වශයෙන් ස්ථිර දතක මූලය 2/3 කට වඩා සම්පූර්ණව ඇත්නම් එම ස්ථිර දතෙහි විදාරණ වේගය වැඩිවේ. 1/3 සහ 2/3 අතර,විදාරණ වේගයට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි හරිහැටි නොදනී.

===වර්ධනයේ අක්‍රමිකතා===

==== සංඛාවේ අසාමාන්‍යතාවන් ====
* [[:en:Anodontia|Anodontia]] යනු සම්පුර්ණයෙන්ම දත් නොමැතිවීමයි.
* [[:en:Hyperdontia|Hyperdontia]] යනු සම්මාන්‍ය දත් ගණනට වඩා දත් තිබීමයි.
* [[:en:Hypodontia|Hypodontia]] යනු ඇතැම් දත්වල අඩුවකි. එය බොහෝවිට: 
** Hypodontia යනු ඒක දතක හෝ කිහිපයක වර්ධනයේ අඩුවයි.
** Oligodontia යනු දත් 6ක් හෝ ඊට වඩා වැඩි ගණනක අඩුවයි.
ඇතැම් අවයව පද්ධති සම්බන්ද රෝගාබාධ නිසා hyperdontia ඇතිවිය හැකිය. ඒවා නම්   [[:en:Apert syndrome|Apert syndrome]], [[:en:Cleidocranial dysostosis|Cleidocranial dysostosis]], [[:en:Crouzon syndrome|Crouzon syndrome]], [[:en:Ehlers–Danlos syndrome|Ehlers–Danlos syndrome]], [[:en:Gardner syndrome|Gardner syndrome]], සහ [[:en:Sturge–Weber syndrome|Sturge–Weber syndrome]].&lt;ref name=&quot;neville70&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page=70}}&lt;/ref&gt;  එමෙන්ම ඇතැම් අවයව පද්ධති සම්බන්ධ රෝගාබාධ නිසා Crouzon syndrome, [[:en:Ectodermal dysplasia|Ectodermal dysplasia]], Ehlers–Danlos syndrome, [[:en:Gorlin syndrome|Gorlin syndrome]] වැනි hypodontia ඇතිවිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;neville69&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page=69}}&lt;/ref&gt;

====ප්‍රමාණයේ අසාමාන්‍යතා====
* [[:en:Microdontia|Microdontia]]යනු සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා කුඩා දත් ඇතිවීමේ තත්වයකි.
* [[:en:Macrodontia (tooth)|Macrodontia]]යනු සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා විශාල දත් ඇතිවීමේ තත්වයකි.

තනි දතක ඇතිවන Microdontia ව බොහෝවිට [[:en:maxillary lateral incisor|ඉදිරි දත]] ආස්‍රිතව ඇතිවීමේ ප්‍රවනතාවක් ඇත. දෙනුවට වැඩි ප්‍රවනතාවක් ඇත්තේ [[:en:wisdom teeth|තුන්වන චාර්වක]] දතෙහිය. Macrodontia තත්වය සියලුම දත් වලට ඇතිවීමට [[:en:Gigantism|පිටියුටරි යෝධතාව]] සහ [[:en:Pineal gland|කේතු]] [[:en:hyperplasia|අතිප්ලස්මීයතාව]] හේතුවේ. මෙය [[:en:hemifacial hyperplasia|hemifacial hyperplasia]] වේදී මුහුණේ ඒක පැත්තකට පමණක් ඇතිවිය හැකිය.

====හැඩයේ අසාමාන්‍යතා====

[[File:Milk.teeth.fusion.jpg|thumb| පථනශීලි දත් දෙකක සංයෝජනය.]]

* [[:en:|Tooth Gemination|Gemination]] යනු වර්ධනය වන දතක් සම්පුර්ණයෙන් දත් දෙකක් ලෙස වෙන් වීමයි.
* [[:en:|Tooth fusion|Fusion]] යනු වර්ධන සමයේදී යාබද දත් දෙකක එක්වීමයි.
* [[:en:Concrescence|Concrescence]] යනු වෙන්ව පිහිටි දත් දෙකක දන්ත බදාමෙන් එක්වීමයි. 
* [[:en:Dens invaginatus|Dens invaginatus]], යනු ඒක දතක් තවත් දතක් තුළ පිහිටීමයි.
* [[:en:Ectopic enamel|Ectopic enamel]] යනු එනමලය, දන්ත මුලය වැනි අසාමාන්‍ය ස්ථාන වල පිහිටීමයි.
* [[:en:Taurodontism|Taurodontism]] යනු දතෙහි දේහය හා කල්ක කුහරය විවර්ධනය වීමයි. මෙය [[:en:Klinefelter syndrome|Klinefelter syndrome]], [[:en:Tricho-dento-osseous syndrome|Tricho-dento-osseous syndrome]], [[:en:Triple X syndrome|Triple X syndrome]], සහ  [[:en:XYY syndrome|XYY syndrome]] සමග සම්බන්ධකම් දරයි.&lt;ref name = &quot;neville85&quot;/&gt;
* [[:en:Hypercementosis|Hypercementosis]] යනු දන්ත බදාම විශාල ප්‍රමාණයක් තැම්පත්විමයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස  ක්‍ෂතිය, ප්‍රදාහය, [[:en:acromegaly|කෝටි වෘද්ධිය]], [[:en:rheumatic fever|වාත දාහය]], සහ [[:en:Paget's disease of bone|පෙජෙට් ගේ අස්ථි රෝගය]] ඇතිවිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;neville85&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page=85}}&lt;/ref&gt;
* A [[:en:dilaceration|dilaceration]] යනු දන්ත මුලයේ නැමීමකි. මේ නිසා වර්ධනය වන සමයේදී දත පිපිරීමට ලක්විය හැකිය. 
* [[:en:Supernumerary roots|Supernumerary roots]]  යනු සාමාන්‍ය දන්ත මුල ප්‍රමාණය ඉක්මවා දත් මුල් පිහිටීමයි.

====ව්‍යුහයේ අසාමාන්‍යතා====

* [[:en:Amelogenesis imperfecta|Amelogenesis imperfecta]]යනු දතක එනමලය කිසිම අයුරකින් නියම ආකාරයෙන් සකස් නොවීමයි.&lt;ref&gt;[http://ghr.nlm.nih.gov/condition=amelogenesisimperfecta Amelogenesis imperfecta], Genetics Home Reference, a service of the U.S. National Library of Medicine. Page accessed April 1, 2007.&lt;/ref&gt;
* [[:en:Dentinogenesis imperfecta|Dentinogenesis imperfecta]] යනු දතක දන්තිනය නිසි ආකාරයෙන් සකස් නොවීමයි. මෙය ඇතැම් විට [[:en:osteogenesis imperfecta|osteogenesis imperfecta]] සමග සම්බධයක් පවතී.&lt;ref&gt;[http://ghr.nlm.nih.gov/condition=dentinogenesisimperfecta Dentinogenesis imperfecta], Genetics Home Reference, a service of the U.S. National Library of Medicine. Page accessed April 1, 2007.&lt;/ref&gt;
* [[:en:Dentin dysplasia|Dentin dysplasia]] යනු දන්ත මුලය හා කල්කය විකෘත්තියට ලක්වීමයි..
* [[:en:Regional odontodysplasia|Regional odontodysplasia]] යනු එනමලය, දන්තිනය, සහ කල්කය ආබාධයට ලක්වීමයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Cho, Shiu-yin|url=http://www.cda-adc.ca/jcda/vol-72/issue-8/vol72_issue8.pdf |title=Conservative Management of Regional Odontodysplasia: Case Report|volume=72|issue =8|pages=735–8|pmid=17049109|year=2006|journal=J Can Dent Assoc.}}&lt;/ref&gt;

==අමතරව කියවන්න==
{{Portal|Dentistry}}
{{Multicol}}
* [[:en:Barodontalgia|Barodontalgia]]
* [[:en:Dentistry|Dentistry]]
* [[:en:Dental auxiliary|Dental auxiliary]]
** [[:en:Dental assistant|Dental assistant]]
** [[:en:Dental hygienist|Dental hygienist]]
** [[:en:Dental technician|Dental technician]]
* [[:en:Dental braces|Dental braces]]
{{Multicol-break}}
* [[:en:Dental notation|Dental notation]]
* [[:en:Dental tourism|Dental tourism]]
* [[:en:Dragon's teeth (mythology)|Dragon's teeth (mythology)]]
* [[:en:Head and neck anatomy|Head and neck anatomy]]
* [[:en:Tooth fairy|Tooth fairy]]
* [[:en:Tooth painting|Tooth painting]]
* [[:en:Tongue|Tongue]]
{{Multicol-end}}
{{-}}

===ලයිස්තු===
* [[:en:List of basic dentistry topics|මුලික දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක මාතෘකා ලැයිස්තුව]]
* [[:en:List of oral health and dental topics|මුඛ සෞඛ්‍ය හා දත් සම්බන්ධ මාතෘකා ලැයිස්තුව]]

==යොමුව==

=== සටහන===
{{Reflist|30em}}

===ප්‍රභව===
{{Refbegin}}
* {{cite book|ref=harv|last=Ash| first=Major M. |coauthor=Nelson, Stanley J. |year= 2003|title=Wheeler’s Dental Anatomy, Physiology, and Occlusion|url=https://archive.org/details/dentalanatomyphy00majo|edition=8th ed.|isbn=0-7216-9382-2}}
* {{cite book|ref=harv|last=Cate|first= A.R. Ten. |year=1998|title=Oral Histology: development, structure, and function|url=https://archive.org/details/oralhistologydev0000tenc_s2p2|edition=5th ed.|publisher= Mosby|isbn=0815129521}}
* {{cite book|ref=harv|last=Neville| first= B.W.|coauthor= Damm, D.; Allen, C.; Bouquot, J. |year= 2002|title=Oral &amp; Maxillofacial Pathology|url=https://archive.org/details/oralmaxillofacia0000unse_q7s3|edition= 2nd ed.|publisher=W.B. Saunders|isbn=0-7216-9003-3}}
*{{cite book|ref=harv|last=Ross| first= Michael H.|coauthor= Kaye, Gordon I. and Pawlina, Wojciech |year= 2002|title=Histology: a Text and Atlas|url=https://archive.org/details/histologytextatl04edross|edition=4th ed.|place= Baltimore|publisher= Lippincott Williams &amp; Wilkins|isbn=0683302426}}
{{Refend}}

==හාහිර සබැඳුම්==
{{Wiktionary|tooth}}
{{Commons category|Human tooth}}
* [http://traumwerk.stanford.edu/archaeolog/2006/10/the_most_personal_personal_orn.html An article on the use of human tooth used as a neolithic pendant]
* [http://arbl.cvmbs.colostate.edu/hbooks/pathphys/digestion/pregastric/dentalanat.html An overview of dental anatomy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060824022120/http://arbl.cvmbs.colostate.edu/hbooks/pathphys/digestion/pregastric/dentalanat.html |date=2006-08-24 }}
* [http://www.engineering.ualberta.ca/nav02.cfm?nav02=47557&amp;nav01=18430 &quot;Broke a tooth? Grow it back&quot;], [[:en:University of Alberta|University of Alberta]]
* [http://www.mchoralhealth.org/OpenWide/images/tooth_eruption_cht.htm Tooth eruption chart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090423081255/http://www.mchoralhealth.org/OpenWide/images/tooth_eruption_cht.htm |date=2009-04-23 }}

{{Tooth anatomy}}


{{DEFAULTSORT:Tooth (Human)}}
[[Category:Teeth| ]]
[[Category:Human anatomy]]

[[ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව]]</text>
      <sha1>si3ppx4rs6wk1vdvk2jrbrdf1wddewh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඉන්හ්යොන් අගබිසව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69131</id>
    <revision>
      <id>797636</id>
      <parentid>473330</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T01:25:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13873" sha1="89aavgf9kwkbvwln6kh0e88zyxzp3vk" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රාජකීයයා
|name            = ඉන්හ්යොන් අගබිසව&lt;br /&gt;인현왕후
|title           = 
|image           =
|birth_date      = 15 මැයි 1667
|birth_place     = [[යෝජු|යෝජු නගරය]], [[ග්යොංගි-දෝ|ග්යොංගි පළාත]], [[ජොසොන්]]
|death_date      = {{d-da|16 සැප්තැම්බර් 1701|15 මැයි 1667}}
|death_place     = [[චංදොක්ගුං|චංදොක් මාලිගය]], [[කොරියාව]]
|father          = මින් යූ-ජුං
|mother          = සොං ආර්යාව
|spouse          = [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|ජොසොන්හි සුක්ජොං]]
|issue           =
|succession      = [[ජොසොන්|ජොසොන් රාජවංශයේ]] [[අගබිසව]]
|reign           = 1681 – 5 මාර්තු 1688
|predecessor     = [[ඉන්ග්යොං අගබිසව]]
|successor       = [[හුයි-බින් ජෑං|බු-ඔක් අගබිසව (බලයෙන් පහ කළ)]]
|reign1          = 1694 – 16 සැප්තැම්බර් 1701
|predecessor1    = [[හුයි-බින් ජෑං|බු-ඔක් අගබිසව (බලයෙන් පහ කළ)]]
|successor1      = [[ඉන්වොන් අගබිසව]]
|place of burial = ම්යොංර්යුං, [[ග්යොංගි-දෝ|ග්යොංගි පළාත]]
|house           = යෝ‍හ්‍යුං මින් (උපත)
|house-type      = පවුල් වංශය
|consort = yes
}}

{{තොරතුරුකොටුව කොරියානු නම
|hangul=인현왕후
|hanja=仁顯王后
|rr=Inhyeon Wanghu
|mr=Inhyŏn Wanghu
}}
'''ඉන්හ්යොන් අගබිසව''' ([[හංගුල්]]: 인현왕후, [[හන්ජා]]: 仁顯王后) (15 මැයි 1667 – 16 සැප්තැම්බර් 1701) යනු [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|ජොසොන්හි සුක්ජොං රජුගේ]] දෙවන [[අගබිසව]] වූ අතර, [[ජොසොන්|ජොසොන් රාජවංශයේ]] සුප්‍රකට [[අගබිසව|අගබිසෝවරුන්]] අතරින් අයෙකි. ඇගේ ජීවිතය ආශ්‍රයෙන් නොයෙකුත් කොරියානු ඓතිහාසික නාට්‍ය බිහි වී ඇත.

==චරිතාපදානය==
යොහ්‍යුං මින් වංශයේ උපත ලැබූ ඇය මින් යු-ජුංගේ ([[හංගුල්]]: 민유중, [[හන්ජා]]: 閔維重)&lt;ref&gt;&quot;අභ්‍යන්තර කුමාර යොයැං&quot; (여양부원군) යන නාමය ලබා දී ඇත.&lt;/ref&gt; (1630–1687) ‍දෙවන දියණිය ලෙස ඔහුගේ දෙවන බිරිඳ වූ ඉයුන්ජින් සොං වංශයේ සොං ආර්යාවට උපත ලැබී ය.&lt;ref&gt;&quot;ඉයුන්සොං ආර්යාව, අභ්‍යන්තර කුමරුගේ කුමරි බිසව&quot; ([[හංගුල්]]: 은성부부인) යන නාමය ලබා දී ඇත.&lt;/ref&gt;

1681දී, 14වන වියැති ඇය [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|සුක්ජොං රජුගේ]] දෙවන අගබිසව ලෙස විවාහ වූවා ය. නමුත් ''සෝ-උයි''&lt;ref&gt;''සෝ-උයි'' යනු රජුගේ උපබිසෝවරුන් සඳහා පැවති 3වන උසස්ම තනතුරයි.&lt;/ref&gt; [[ජෑං හුයි-බින්|ජෑං ඔක්-ජොං]] 1688දී [[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|පුත්‍රයකුට]] උපත දීමත් සමග ''ගිසා වියත් ශෝධන'' (기사사화) යනුවෙන් හඳුන්වන රුධිර වැගිරීම් සංහාරයක් ඇති විය. මේ සමයේ, සුක්ජොං රජුට සිය වැඩිමහල් පුත්‍රයාහට (&quot;පළමු පුතු&quot; යන අරුතැති ''වොන්ජා'' යන තනතුරෙන් හඳුන්වයි) &quot;කිරුළහිමි කුමරු&quot; තනතුර ලබා දී ජෑං බිසව ''සෝ-උයි'' සිට ''හුයි-බින්'' තනතුර දක්වා උසස් කිරීමට අවශ්‍ය විය.&lt;ref&gt;''බින්'' (පරිවර්තනය කෙරෙන්නේ &quot;රාජකීය වංශවත් බිසව&quot; යනුවෙනි) යනු රජුගේ උපබිසවක් සඳහා හිමි වූ උසස්ම නිලයයි. එය අගබිසවගේ නිලයට පමණක් දෙවැනි විය.&lt;/ref&gt;

නමුත් මෙම ක්‍රියාවට, ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ සහාය ලත් [[සොං සි-යොල්]] ප්‍රමුඛ ''නොරොන්'' පක්ෂය එකඟවූයේ නැත.&lt;ref&gt;http://academic.naver.com/view.nhn?doc_id=16555216&amp;dir_id=0&amp;page=0&amp;query=Gisa%20Hwanguk&amp;ndsCategoryId=10102&amp;library=94{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; නමුත් මේ පත්කිරීමට ජෑං උපබිසවගේ සහාය ලත් ''සොරොන්'' පක්ෂය සහාය දැක්වූහ. මෙයට විරුද්ධ වූවන් කෙරෙහි සුක්ජොං රජු කෝප වූ අතර, [[සොං සි-යොල්]] ඇතුළු බොහෝ දෙනෙක් මරා දමන ලදී. ඉන්හ්යොන් අගබිසව සහ ඇගේ පවුලේ සාමාජිකයින් ඇතුළු බොහෝ දෙනා පිටුවහල් කරන ලදී. ඉන්හ්යොන් අගබිසව බලයෙන් පහකෙරිණි. අනතුරුව ජෑං ''සෝ-උයි'' උපබිසව ජෑං ''හුයි-බින්'' බවට පත් වී අනතුරුව, තෙවන අගබිසව බවට පත්වූවා ය..

පසුකලෙක 1694දී, සිය කෝපාවිෂ්ට ක්‍රියාව පිළිබඳ පසුතැවුණ සුක්ජොං රජු ඉන්හ්යොන්ගේ තනතුර නැවත පිහිටවූ අතර, මේ සඳහා මූලිකත්වය ගන්නා ලද්දේ, ''සොරොන්'' පක්ෂය (මෙම සිදුවීම ''ගප්සුල් හ්වංගුක්'' (갑술환국,甲戌換局) ලෙස හඳුන්වයි) ඇයව නැවත මාලිගයට කැඳ වූ අතර නැවත අගබිසව තනතුරෙහි ඇයව පිහිටුවන ලදී. ජෑං බිසව නැවත ''හුයි-බින්'' තනතුර දක්වා පහත හෙළන ලදී.

1701දී, 34වන වියේ දී, ඇය රෝගි වූ අතර හඳුනානොගත් රෝගයකින් ඇය මියගියා ය. (ඇතැම් මූලාශ්‍ර පවසන්නේ ඇයට වස ලබා දුන් බවයි)

සුක්ජොං රජු ඉන්හ්යොන් අගබිසව වෙනුවෙන් වැළපෙන අවස්ථාවේ ඔහුට ඉන්හ්යොන් බිසව ලෙයින් පෙඟුණු ''සොබෙක් වස්ත්‍රය''ක් හැඳසිටිනු සිහිනෙන් දුටු බව පැවසේ. සුක්ජොං ඉන්හ්යොන්ගෙන් ඇය මියගිය අයුරු විමසුවේලු. එවිට ඇය කිසිවක් නොපවසා ජෑං ''හුයි-බින්ගේ'' මාලිගාව පෙන්වූයේලු.&lt;ref&gt;https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/160/mode/2up&lt;/ref&gt; අවදි වූ සුක්ජොං ජෑං උපබිසවගේ කුටිය දෙසට ගියේ ය. එහි ළඟාවන විට ඔහුට සංගීත නාදයක් සහ සිනහසෙන හඬක් ඇසුණු බව පැවසේ. මෙයට හොරෙන් සවන් දුන් ඔහු ජෑං ''හුයි-බින්'' ඇගේ කුටිය තුළ යකැදුරු පූජකවරියක් සමග අගබිසවගේ මරණය යාඥා කරමින් පඹයකුට ඊතලවලින් පහරදෙනු දුටුවේ ය. මෙය අනාවරණය කරගත් පසු, සුක්ජොං රජු විසින් ජෑං උපබිසවට වස දී මරණයට පත්කරන ලදී.&lt;ref&gt;https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/156/mode/2up&lt;/ref&gt;

ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ [[පරිවාර කත|පරිවාර කාන්තාවක්]] විසින් ''ඉන්හ්යොන් වංග්හු ජොන්'' ([[හංගුල්]]: 인현왕후전, [[හන්ජා]]: 仁顯王后傳, ''ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ කථාව'') නැමැති ග්‍රන්ථයක් ලියන ලද අතර, අදටත් එය පවතී. ඉන්හ්යොන්ගේ දේහය ග්යොංගි පළාතේ ම්යොංර්යුං (명릉,明陵) නම් ස්ථානයේ භූමදානය කෙරුණු අතර පසුකලෙක සුක්ජොං දේහය ද ඒ ආසන්නයේම භූමදානය කරන ලදී. සුක්ජොං රජුට දාව ඇයට දරුවන් සිටියේ නැත.

== සම්පූර්ණ මරණාපර නාමය ==
*හ්යෝග්යොං සුක්සොං ජංසුන් වොන්හ්වා උයියොල් ජොංමොක් ඉන්හ්යොන් වංග්හු
*효경숙성장순원화의열정목인현왕후
*孝敬淑聖莊純元化懿烈貞穆仁顯王后

==පවුල==
*පියා
**මින් යු-ජුං (හංගුල්: (민유중), හන්ජා: 閔維重)
*මව
**ඉයුන්ජින් සොං වංශයේ සොං ආර්යාව (හංගුල්: 은진 송씨, හන්ජා: 恩津 宋氏)
*සහෝදර/සහෝදරියන්
**මින් ජින්-හු (හංගුල්: 민진후, හන්ජා: 閔鎭厚) (1659–1720), [[මියොංසොං අධිරාජිනිය|මියොංසොං අධිරාජිනියගේ]] මුත්තණුවන්ගේ පියාගේ පියාගේ පියා ය.
**මින් ජින්-වොන් (හංගුල්: 민진원, හන්ජා: 閔鎭遠) (1664–1736)
**මින් ආර්යාව (හංගුල්: 민씨, හන්ජා: 閔氏), මින් යු-ජුංගේ වැඩිමහල් දියණියයි
**මින් ආර්යාව (හංගුල්: 민씨, හන්ජා: 閔氏), මින් යු-ජුංගේ තෙවන දියණියයි

== අමතර කරුණු ==
ඉන්හ්යොන්ගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා වූ මින් ජුන්-හුගේ මී-මී-මී-මිණිපිරිය පසුකලෙක ඉන්හ්යොන්ගේ සුළු හදාගත් මී-මී-මී-මුණුපරා වන අනාගත [[කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ ගෝජොං අධිරාජයා]] සමග විවාහ වී සුප්‍රකට [[මියොංසොං අධිරාජිනිය]] බවට පත් වේ. ගෝජොං අධිරාජයාගේ මව වූ යොහ්‍යුං ආර්යාව ද යොහ්‍යුං මින් වංශයේ සාමාජිකාවකි. (ඉන්හ්යොන්ගේ දෙවන සොයුරා වූ මින් ජින්-වොන්ගේ මී-මී-මිණිපිරියකි)

==මූලාශ්‍ර==
&lt;references/&gt;

{{S-start}}
{{succession box
|title= [[ජොසොන්|ජොසොන්හි]] අගබිසව
|before=[[ඉන්ග්යොං අගබිසව]]
|after=[[හුයි-බින් ජෑං|බු-ඔක් අගබිසව (ධුරයෙන් පහකළ)]]
|years=1681 - 5 මාර්තු 1688}}
{{succession box
|title= [[ජොසොන්|ජොසොන්හි]] අගබිසව
|before=[[හුයි-බින් ජෑං|බු-ඔක් අගබිසව (ධුරයෙන් පහකළ)]]
|after=[[ඉන්වොන් අගබිසව]]
|years=1694 - 16 සැප්තැම්බර් 1701}}
{{S-end}}

{{DEFAULTSORT:Inhyeon, Queen}}
[[Category:ජොසොන් රාජවංශයේ ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:17වන සියවසේ කොරියානු රාජකීයයෝ]]
[[Category:1667 උපත්]]
[[Category:1701 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජොසොන් රාජවංශයේ රාජකීය බිසෝවරු]]</text>
      <sha1>89aavgf9kwkbvwln6kh0e88zyxzp3vk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72339</id>
    <revision>
      <id>797661</id>
      <parentid>592814</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T09:20:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13034" sha1="d3iixu27bz6zrt79rm29mey3f4kkuud" xml:space="preserve">{{Infobox Software
| name                   = මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් 
| logo                   = 
| screenshot             =
| caption                = [[වින්ඩෝස් 7]] මත මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් 4.0 හි තිර රූපයක්
| latest release version = 4.0.1108.0000
| latest release date    = {{start date and age|2011|1|11}}
| latest preview version = 
| latest preview date    = 
| developer              = [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]]
| operating_system       = [[වින්ඩෝස් එක්ස්පී]] සර්විස් පැක් 3 හෝ පසු සංස්කරණ
| status                 = ක්‍රියාකාරී
| genre                  = ගණිතමය මෘදුකාංග
| license                = [[නොමිලේ දෙන මෘදුකාංග|නොමිලේදෙන]]
| website                = {{URL|1=http://www.microsoft.com/en-pk/download/details.aspx?id=15702}}
}}
[[File:MSMath.png|thumb|මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත් 3:ප්‍රස්ථාරකරණ අකාරය]]

'''මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස්''' (පෙර '''[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] මැත්'') යනු පරිශීලකයන් හට ගණිත හා විද්‍යාත්මක ගැටළු විසඳීමට ඉඩ ලබා දෙන, මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් වෙනුවෙන් නිර්මාණය කළ, නොමිලේ බාගත කළ හැකි අධ්‍යාපනික වැඩසටහනකි. [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] විසින් සංවර්ධන කළ හා නඩත්තු කරන මෙය අධ්‍යාපනික මෙවලමක් ලෙස මූලිකවම සිසුන් වෙනුවෙන් සාදා ඇත.&lt;ref name=TechGenieMicrosoftMathematicsFourPointZero&gt;{{cite news|last=Sharma|first=Trishna|title=මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් 4.0 නිකුත් කරයි|url=http://news.techgenie.com/softwares/microsoft-releases-mathematics-4-0/|newspaper=TechGenie|date=11 January 2011|access-date=21 April 2017|archive-date=23 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150223212014/http://news.techgenie.com/softwares/microsoft-releases-mathematics-4-0/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

මීට අදාළ සමාන ක්‍රියාකාරීත්වයක් ඇති [[නොමිලේ දෙන මෘදුකාංග|නොමිලේ දෙන]] සංකලනයක් ''[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] මැතමැටික්ස් එඩ්-ඉන් ෆොර් වර්ඩ් ඇන්ඩ් වන් නෝට්'' ලෙස මයික්‍රොසොෆ්ට් වෙතින් ලබා දේ (වර්ඩ් 2007 හෝ ඉහළ සංස්කරණයක් අවශ්‍යය).&lt;ref&gt;{{Cite web
  |url = http://www.microsoft.com/downloads/en/details.aspx?FamilyID=ca620c50-1a56-49d2-90bd-b2e505b3bf09&amp;displaylang=en
  |title = බාගත කිරීමේ විස්තරය: වර්ඩ් හා වන් නෝට් සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් සංකලනය.
  |work = Microsoft Download Center
  |publisher = Microsoft Corporation
  |date = 17 October 2010
  |accessdate = 29 November 2010
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
  |url = http://blogs.technet.com/b/nzedu/archive/2010/08/16/free-microsoft-mathematics-add-in-for-word-and-onenote-released.aspx
  |title = නොමිලේ: වර්ඩ් හා වන් නෝට් සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් සංකලනය නිකුත්විය
  |work = Microsoft New Zealand Education blog
  |publisher = Microsoft Corporation
  |date = 15 August 2010
  |accessdate = 29 November 2010
}}&lt;/ref&gt;

ටෙක් ඇන්ඩ් ලර්නිං මැගසින් වෙතින් 2008 දී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] මැත් වෙත විශිෂ්ඨතා සම්මානයක් පිළි ගන්වන ලදි.&lt;ref&gt;{{Cite web
  |url = http://www.techlearning.com/article/15112
  |title = 2008 වසරේ විශිෂ්ඨතා සම්මාන දිනූවන්.
  |work = Tech &amp; Learning Magazine
  |date = 3 January 2009
  |accessdate = 29 November 2010
}}&lt;/ref&gt;

==පහසුකම්==
මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත් සතුව ගණිතමය, විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණයට අදාළ ගැටළු විසඳීමට සහය දෙන මෙන්ම පරිශීලකයන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීමට විවිධ අංග ඇත. ප්‍රස්ථාර ගණක යන්ත්‍රය හා ඒකක පරිවර්ථකය වැනි අංග මෙම යෙදවුම ලබා දේ. ඊට අමතරව එහි ඇති ත්‍රිකෝණ විසඳනය හා සමීකරණ විසඳනය සැම ප්‍රශ්නයටම පියවරෙන් පියවර විසඳුම් ලබාදේ.

මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත් 3.0 ස්ථායී සංස්කරණය කලනය හා අත් අකුරු හඳුනාගැනීමට ද සහය දැක්වීම නිසා පරිශීලකයන්ට අතින් ගැටලු ලිවිය හකි අතර මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත් ඒවා හඳුනා ගනී.

==සංස්කරණ==
* '''මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත් 1.0''' – 2006 දී මයික්‍රොසොෆ්ට් ස්ටුඩන්ට් හි පමණක් භාවිතවිය.
* '''මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත් 2.0''' – 2007 දී මයික්‍රොසොෆ්ට් ස්ටුඩන්ට් හි පමණක් භාවිතවිය.
* '''මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත් 3.0''' – අංග සම්පූර්ණ සංස්කරණය තනිව මිලදී ගත හැකි විය. ''එන්කාටා කැල්කියුලේටර්'' නම් අගයෙන් අඩු සංස්කරණයක් මයික්‍රොසොෆ්ට් ස්ටුඩන්ට් හි කොටසක් ලෙස තිබුනි. අංග සම්පූර්ණ සංස්කරණයට මූලිකව කලන හැකියාව, අංකිත තීන්ත (අත් අකුරු) හඳුනාගැනීමේ හැකියාව හා ප්‍රදර්ශක සඳහා විශේෂ දර්ශන අකාරක් වීය. මෙම ස්ථායී සංස්කරණය නිෂ්පාදන සක්‍රීය කිරීමක් සහිත පළමු මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් සංස්කරණය විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ඔබේ මයික්‍රොසොෆ්ට් ක්‍රීඩා හා සිතියම් වැඩසටහන් සක්‍රීය කරගන්න (මතක් කිරීම 9.1) |work=Microsoft Support |publisher=Microsoft Corporation |date=25 June 2010 |url=http://support.microsoft.com/default.aspx/kb/927007 |accessdate=29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
* '''මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් 4.0''' – මෙම සංස්කරණය නොමිලේ බාගතකළ හැකි ලෙස බිට්-32 හා බිට්-64 සංස්කරණය සහිතව 2011 ජනවාරි මස නිකුත් කරන ලදි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් 4.0 නොමිලේ බාගතකළ හැකි ලෙස නිකුත්විය |work=TechNet Blogs |publisher=Microsoft |date=2011-01-12 |url= http://blogs.technet.com/b/nzedu/archive/2011/01/12/microsoft-mathematics-4-0-released-for-free-download.aspx}}&lt;/ref&gt; එහි රිබන් අතුරු මුහුණතක් විය.

==පද්ධති අවශ්‍යථා==
මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත් සඳහා පද්ධති අවශ්‍යථා:&lt;ref&gt;{{Cite web
  |url = http://www.microsoft.com/learningspace/Math.aspx
  |title = මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත්
  |work = Microsoft Learning Space
  |publisher = Microsoft Corporation
  |accessdate = 29 November 2010
}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! 
! අවම අවශ්‍යථා
! නිර්දේශිත අවශ්‍යථා
|-
| [[මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය|සකසනය]]
| පෙන්ටියම් 500&amp;nbsp;MHz හෝ සමාන
| පෙන්ටියම් 1&amp;nbsp;GHz හෝ සමාන
|-
| [[මෙහෙයුම් පද්ධති|මෙහෙයුම් පද්ධතිය]]
| colspan=&quot;2&quot;|&lt;center&gt;[[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] [[වින්ඩෝස් එක්ස්පී|වින්ඩෝස් එක්ස්පී සර්විස් පැක් 3]] හෝ ඉහළ&lt;/center&gt;
|-
| [[සසම්භාවී ප්‍රවේශ මතකය |රැම්]]
| 256 MB
| 512 MB
|-
| [[දෘඩ තැටිය]]
| colspan=&quot;2&quot;|&lt;center&gt;65 MB නිදහස් ඉඩක්&lt;/center&gt;
|-
| චිත්‍රක
| වීජීඒ හැකියාව ඇති 800 x 600 විභේදනයක් සහිත හෝ වඩා හොඳ [[ග්‍රැෆික් කාඩ්|වීඩියෝ කාඩ් එකක්]]
| | වීජීඒ හැකියාව ඇති 1024 x 768 විභේදනයක් සහිත හෝ වඩා හොඳ [[ග්‍රැෆික් කාඩ්|වීඩියෝ කාඩ් එකක්]]
|-
| වෙනත් අවශ්‍යථා
|colspan=&quot;2&quot;|&lt;center&gt;[[ඩොට්නෙට් ෆ්‍රේම්ව'ක්ස්|ඩොට්නෙට් ෆ්‍රේම්ව'ක්]] 3.5 එස්පී 1&lt;/center&gt;
|}

==වින්ඩෝස් මොබයිල් ඇප්==
2015 දී [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] වෙතින් මේ සන්නාමයෙන්ම '''මයික්‍රොසොෆ්ට් මැත්''' නමින් (මීට අමතරව ''නොකියා මොබයිල්-මැතමැටික්ස්'' හෝ ''නොකියා මොමැත්'' ලෙසද හැඳින්විය) [[වින්ඩෝස් මොබයිල්]] සඳහා ජංගම යෙදවුමක් පූර්ව මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් සමග සම්බන්ධයක් නොතිබූ දකුණු අප්‍රිකානු හා ටැන්සානියානු සිසුන් වෙනුවෙන්ම නිකුත් කරන ලදි.&lt;ref name=NewsforMathematics&gt;{{cite news|last=Mathematics|first=News for|title=Nokia Mobile-Mathematics: A solution for mathematic failure in Tanzania?|url=http://newsformathematics.blogspot.com/2014/10/nokia-mobile-mathematics-solution-for.html|newspaper=News for Mathematics|date=5 January 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Schoolnet&gt;{{cite news|last=Net|first=School|title=Microsoft Math|url=http://www.schoolnet.org.za/schoolnet-at-work/projects/nokia-momath/|newspaper=Schoolnet South Africa|date=19 January 2015|access-date=21 April 2017|archive-date=23 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170423062022/http://www.schoolnet.org.za/schoolnet-at-work/projects/nokia-momath/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=WinBeta&gt;{{cite news|last=Al-Riyami|first=Fahad|title=Microsoft releases new app to make learning math exciting|url=http://www.winbeta.org/news/microsoft-releases-new-app-make-learning-math-exciting|newspaper=WinBeta|date=17 February 2015}}&lt;/ref&gt;

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
*{{නිල වෙබ් අඩවිය|http://www.microsoft.com/math/default.mspx}}
*[http://www.microsoft.com/download/details.aspx?id=15702 බාගත කිරීමේ විස්තරය: මයික්‍රොසොෆ්ට් මැතමැටික්ස් 4.0]

[[ප්‍රවර්ගය:මයික්‍රෝසොෆ්ට්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගණිත අධ්‍යාපනය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගණිතය]]</text>
      <sha1>d3iixu27bz6zrt79rm29mey3f4kkuud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දෙවෙනි ඉනිම (ටෙලි නාට්‍යය)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74084</id>
    <revision>
      <id>797649</id>
      <parentid>793774</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T05:05:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* දෙවන කතාංගයේ සිටින අය */</comment>
      <origin>797649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4247" sha1="0rm6e6g6ddi9y4nvwpz8uy5snrfslr0" xml:space="preserve">{{Infobox television
| show_name = දෙවෙනි ඉනිම
| image =
| creator = සාරංග මෙන්ඩිස් නිෂ්පාදන
| developer = සාරංග මෙන්ඩිස්
| writer = [[සමන් එදිරිමුණි]]
| director = [[සාරංග මෙන්ඩිස්]] 
| producer = [[චාමිකා මෙන්ඩිස්]]
| theme_music_composer = [[නිමේෂ් කුලසිංහ]]
| based_on = [[One Tree Hill (TV series)|One Tree Hill]]
| starring = [[දෙවෙනි ඉනිම#රංගනය|පහත බලන්න]]
| opentheme = ලංවෙලා වස්සානයේ - [[යශෝධා ප්‍රියදර්ශනී]] 
| country = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| language = [[සිංහල]]
| num_seasons = 2
| num_episodes = 2373
| location = [[දියගල බෝයිස් ටවුන්]]
| runtime = 20 mins 
| distributor = [[දෙරණ TV]]
| network = [[දෙරණ TV]]
| first_aired = {{start date|2017|2|06|df=y}}
| last_aired =  {{end date|2026|6|04|df=y}}
| website = 
| name = දෙවෙනි ඉනිම
}}  

'''දෙවෙනි ඉනිම'''
2017 පෙබරවාරි 06 සිට 2026 ජූනි 4 දක්වා [[ටීවී දෙරණ]] ඔස්සේ විකාශය වූ ටෙලි නාට්‍යයකි. එය සතියේ දිනවල රාත්‍රී 8.30 ට විකාශය විය. 

*'''අධ්‍යක්ෂණය''' - [[සාරංග මෙන්ඩිස්]]
*'''තිර රචනය''' - [[සමන් එදිරිමුණි]]
*'''නිෂ්පාදනය''' - [[චාමිකා මෙන්ඩිස්]]
*'''සංගීතය''' - [[නිමේෂ් කුලසිංහ]]
*'''ඇරඹුම් තේමාව''' - ළං වෙලා වස්සානයේ - [[යශෝධා ප්‍රියදර්ශනී]]
*'''රට''' - [[ශ්‍රී ලංකාව]]
*'''භාෂාව''' - [[සිංහල]]
*'''පසුතලය''' - [[දියගල බෝයිස් ටවුන්]]
*'''කථාවාර ගණන''' - 2
*'''කථාංග ගණන''' - 2373
*'''විකාශනය''' - [[ටීවී දෙරණ]]
*'''මුල් නාලිකාව''' - [[ටීවී දෙරණ]]
*'''ධාවන කාලය''' - මිනිත්තු 20
*'''මුල් ධාවනය''' - 2017 පෙබරවාරි 6 සිට 2026 ජූනි 4 දක්වා

==දෙවන කතාංගයේ සිටින අය ==
* රවීන් කනිෂ්ක
* [[හිමාලි සයුරංගි]]
* [[සනත් ගුණතිලක]] ( ගරු රගපෑම් )
* තත්සරණි පියුමිකා
* ඉෂාර මධුෂාන් 
* [[කමල් දේශප්‍රිය]]
* [[නෙතලි නානායක්කාර]]
* [[රිචඩ් වීරක්කොඩි]]
* [[රංගන ප්‍රේමරත්න]]
* නිල්මිණි කෝට්ටේගොඩ


'''මුල් කතාංගයේ සිටි අය'''

* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* [[ශනුද්‍රි ප්‍රියසාද්]]
* [[නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි]]
* කෙෂාන් ශෂේන්ද්‍ර
* [[නෙත්මි රොෂෙල්]]
* [[පාලිත සිල්වා]]
* [[ධර්මප්‍රිය ඩයස්]]
* [[රෙක්ස් කොඩිප්පිලි]]
* සහන් රන්වල
* අංජලී ලියනගේ
* [[අංජුලා රාජපක්ෂ]]
* දේව් සුරේන්ද්‍ර 
* සුදත් ඇන්තනී 
* [[හිමායා බණ්ඩාර]]
* සමන්ති ලැනරෝල්
* තුසිත ලක්නාත්
* එමාෂා සෙනෙවිරත්න 
* විදූෂි උත්තරා
* සචින් චතුරංග 
* මනීෂා චංචලා
* [[බුද්ධික ජයරත්න ( නළු )]]
* තුසිත ධනුෂ්ක 
* [[මිලින්ද මඩුගල්ල]]
* බොනිෆස් ජයශාන්ත</text>
      <sha1>0rm6e6g6ddi9y4nvwpz8uy5snrfslr0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාරංග දිසාසේකර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88281</id>
    <revision>
      <id>797669</id>
      <parentid>793880</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* චිත්‍රපට */</comment>
      <origin>797669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9417" sha1="ckuvwfr6ja3zavcx7ekve3orkgo2n3i" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = සාරංග දිසාසේකර
| image = Saranga_Disasekara_New.jpg
| alt = 
| caption = 
| birth_date = {{උපන් දින සහ වයස|1983|1|31}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.dailynews.lk/2008/12/01/fea20.asp |title=Saranga Disasekara:Kicks off on films! |publisher=dailynews.lk |access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = කළුබොවිල, [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| nationality = [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]]
| occupation = [[Actor|නළුවකු]], ගායකයෙකු, නිරූපණ ශිල්පියකු
| years_active = 1983-සිට වර්තමානය
| height = 
| education = [[තර්ස්ටන් විදුහල]]
| spouse = [[උමාලි තිලකරත්න]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(2014-2016)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[දිනක්ෂි ප්‍රියසාද්]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(2020- )&lt;/small&gt;
| parents = නාරද දිසේකර (පියා)&lt;br&gt;තිලකා රණසිංහ(මව
| relatives = [[ඩග්ලස් රණසිංහ]] (මාමා) &lt;br&gt;දිනේෂ් ප්‍රියසාද් (මාමණ්ඩි) &lt;br&gt;[[ශෙෂාද්‍රි ප්‍රියසාද්]] (නෑනා) &lt;br&gt;[[ශනුද්‍රි ප්‍රියසාද්]] (නෑනා)
| website = 
}}

'''සාරංග දිසාසේකර''' ({{lang-en|Saranga Disasekara}} (උපත 1983 ජනවාරි 31) ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක්, ගායකයෙක්, නිරූපණ ශිල්පියකුවේ. සුමති සම්මාන, රයිගම් ටෙලීස් සහ ස්ලිම් නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන උළෙලේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියම රූපවාහිනී නළුවාට හිමි සම්මානයෙන් කීපවරක්ම පිදුම් ලැබීය
ගායක නාරද දිසසේකර සහ ගුවන්විදුලි සත්කාරක සහ නිළි තිලකා රණසිංහ යන දෙදෙනාට 1983 ජනවාරි 31 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ කළුබොවිල ප්‍රදේශයේදී උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2013/03/07/?fn=sa1303071 |title=සාරංගගේ අලුත්ම ගීතය |publisher=Sarasaviya |access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.saaravita.lk/latest_news/625112/ගුවන්-විදුලිය-ඇතුළේ--යාළුවෝ-‘ගී-නොගැයූ-ගායිකාව--කියලා-නමක්-දැම්මා | title=All about Tileka Ranasinghe | publisher=saaravita| access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;ඔහු කොළඹ තර්ස්ටන් විද්‍යාලයේ පාසල් ජීවිතය සම්පූර්ණ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://archives.dailynews.lk/2008/12/01/fea20.asp |title=Saranga Disasekara:Kicks off on films! |publisher=dailynews.lk |access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තිය==
වයස අවුරුදු 10 දී සාරංග රඟපෑවේ මාරනා සමප්තිය නම් කෙටි චිත්‍රපටයටයි. ඉන්පසු ඔහු බොහෝ රූපවාහිනී වෙළඳ දැන්වීම් සහ ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් සමඟ සම්බන්ධ විය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://webgossip.lk/thilaka-ranasinghe/ | title=Narada didn't care about Saranga - Tileka Ranasinghe | publisher=Dinamina| access-date=22 January 2021}}&lt;/ref&gt;

===ටෙලි නාට්ටය===
* ''අලු බදුන''
* ''අහන්කාර නගරේ''
* ''කලු කුරුල්ලා''
* ''[[කෝටිපතියෝ]]''
* ''[[පබා]]''
* ''බිඳුනු සිත්''
* ''[[බොඳ මීදුම්]]''
* ''මුතු පලස''
* ''යාය 4''
* ''[[රන් සමනලයෝ]]''
* ''වස්සානයේ ප්‍රේමය''
* ''වැහි පබලු සේල''
* ''සියපත් අරම''
* ''සුදු අරලිය''
* ''හිරු ඇවිදින්''
* ''හුස්ම වැටෙන මල්                                                                              • ඔබ එන්න ඇවිත් යන්න'' 

==චිත්‍රපට==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! වර්ෂය !! චිත්‍රපටය !! චරිතය !! සටහන්
|-
||2003 || ''ඉරැස්මා'' || ඉරස්මාගේ වැඩිමහල් සහෝදරයා 
|-
||2008 || ''නිල් දිය යහන'' || ශනුක ||  
|-
||2011 || ''සුසීමා'' || අසේල || 
|-
||2012 || ''[[සුපර් සික්ස්]]''  || ජූඩ් || 
|-
||2013 ||''ඉස්ට් අ මැටර් ඔෆ් ලව්'' || මාලන් || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2013/05/16/?fn=sa13051622 |title=ඉට්ස් අ මැටර් ඔෆ් ලව් |publisher=Sarasaviya |access-date=1 November 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
||2013 ||''[[ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ ගෞතම]]'' || චන්න ||  
|-
||2014 || ''රූපාන්තරණ'' || කැප්ටන් සුරවීර || 
|-
||2015 || ''මහරජ ගැමුණු'' || සද්දා තිස්ස || 
|-
||2016 || ''ජූලි 07 යි'' || සාරංග || 
|-
||2016 || ''[[ආදරණීය කතාවක්]]'' || Reality show host || 
|-
||2016 || ''අපේ කාලයේ පටාචාරා'' || ජීවන්ත || 
|-
|| 2018 || ''නිදහසේ පියා DS'' || එස්. ඩබ්ලිව්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක ||
|-
||2018 || ''සරුංගල්'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/11/16/?fn=sa1711167 |title=සරුංගල් ළඟදීම තිරයට |publisher=Sarasaviya |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt; 
|-
|| 2019 || ''සංගිලි'' || සුන්දරා ||
|-
|| 2019 || රෂ් || රුශාන්ත 'ශාන්' || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/09/26/9607/අනාගතය-අයිති-සිනමාකරුවකුගේ-ආගමනය |title=Arrival of a filmmaker who owns the future |publisher=Sarasaviya |access-date=26 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|| 2021 ||''ආශාවරි'' || || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2018/07/11/?fn=sa18071125 |title=Film Thaanapathilage Gedara |publisher=Sarasaviya |access-date=12 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024 ||''විශ්ම'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/191027/magazine/wishma-introduces-many-new-faces-to-cinema-374629.html |title='Wishma' introduces many new faces to cinema |publisher=Sunday Times |access-date=29 March 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
||2025 || ''[[ක්ලැරන්ස් : රිදම් ඔෆ්ද ගිටාර්]]'' ||  || 
|-
||TBD || ''තානාපතිලාගේ ගෙදර'' || ||
|-
||TBD || ''[[ආදරණීය තරුවක්]] '' || ||
|-
||TBD || ''[[එදා රෑ]]'' || ආරාධිත රංගනය ||
|}

==සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! අවුරුදු !! සම්මානය !! වර්ගය !! ප්‍රතිඵලය
|-
| 2011 || සුමති සම්මාන || Sumathi Most Popular Actor Award|වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය|| දිනාගති &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sumathiawards.lk/sumathi-awards-winners.php |title=Sumathi Awards |publisher=sumathiawards.lk |access-date=3 November 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012 || රයිගම් ටෙලි සම්මාන || Raigam Tele'es Most Popular Actor Award|වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය || දිනාගති &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.news.lk/news/politics/item/8186-president-graces-2014-raigam-tele-es-awards-festival |title=President graces 2014 Raigam Tele'es Awards Festival |publisher=news.lk/ |access-date=3 November 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013 || රයිගම් ටෙලි සම්මාන || වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය ||දිනාගති
|-
| 2015 ||රයිගම් ටෙලි සම්මාන
| වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය || දිනාගති
|-
| 2016 || රයිගම් ටෙලි සම්මාන || වඩාත්ම ජනප්‍රිය නළුවාට හිමි සම්මානය ||දිනාගති
|}

==ආශ්‍රිත==
[[ප්‍රවර්ගය:1983 උපත්]]
[[Category:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]</text>
      <sha1>ckuvwfr6ja3zavcx7ekve3orkgo2n3i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කනගවා ප්‍රාන්තය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89290</id>
    <revision>
      <id>797637</id>
      <parentid>788339</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T02:37:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4313" sha1="6mgda8zfadusnb2m41rd512l1ifro1j" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;
| name                   = {{raise|0.2em|කනගවා ප්‍රාන්තය}}
| official_name          = 
| native_name            = {{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|ja|神奈川県}}}}}}
| settlement_type        = [[Prefectures of Japan|ප්‍රාන්තය]]
| translit_lang1         = Japanese
| translit_lang1_type    = [[Japanese language|ජපන්]]
| translit_lang1_info    = {{lang|ja|神奈川県}}
| translit_lang1_type1   = [[Romanization of Japanese|Rōmaji]]
| translit_lang1_info1   = {{lang|ja-Latn|Kanagawa-ken}}
| image_flag             = Flag of Kanagawa Prefecture.svg
| image_skyline          = {{multiple image
   | border        = infobox
   | total_width   = 280
   | image_style   = border:1;
   | perrow        = 2/2
   | image1        = Yokohama MinatoMirai21.jpg
   | image2        = KamakuraDaibutsu3947.jpg
   | image3        = Enoshima eastside beach 02.jpg
   | image4        = Mt. Fuji from Hakone.jpg
}}
| image_caption          = 
| flag_size              = 100px
| image_blank_emblem     = Emblem of Kanagawa Prefecture.svg
| blank_emblem_size      = 80px
| blank_emblem_type      = Symbol
| image_map              = Map of Japan with highlight on 14 Kanagawa prefecture.svg
| coordinates            = {{coord|35|26|51.03|N|139|38|32.44|E|display=inline,title}}
| subdivision_type       = රට
| subdivision_name       = {{flag|ජපානය}}
| subdivision_type1      = [[List of regions of Japan|කලාපය]]
| subdivision_name1      = [[Kantō region|Kantō]]
| subdivision_type2      = [[List of islands of Japan|දූපත]]
| subdivision_name2      = [[Honshu]]
| seat_type              = [[List of capitals in Japan|අගනුවර]]
| seat                   = [[Yokohama]]
| parts_type             = Subdivisions
| parts_style            = para
| p1                     = [[Districts of Japan|දිස්ත්‍රික්ක]]: 6
| p2                     = [[Municipalities of Japan|Municipalities]]: 33
| leader_title           = [[List of prefectural governors in Japan|Governor]]
| leader_name            = [[Yūji Kuroiwa]] (since April 2011)
| area_total_km2         = 2,415.83
| area_water_percent     = 2.3
| area_rank              = [[List of Japanese prefectures by area|43]]
| population_footnotes   = 
| population_total       = 9,058,094
| population_as_of       = October 1, 2015
| population_rank        = [[List of Japanese prefectures by population|2]]
| population_density_km2 = 3770
| iso_code               = JP-14
| website                = {{URL|http://www.pref.kanagawa.jp/}}
| module                 = {{Infobox place symbols|embedded=yes
| country  = Japan
| bird     = [[Common gull]] (''Larus canus'')
| fish     = 
| flower   = [[Lilium auratum|Golden-rayed lily]] (''Lilium auratum'')
| tree     = [[Ginkgo biloba|Ginkgo]] (''Ginkgo biloba'')
}}

}}
[[File:Prefectural office of Kanagawa in Yokohama.JPG|thumb|Prefectural office of Kanagawa in [[Yokohama]]]]
[[File:Minato Mirai 21 Far View.JPG|thumb|[[Minato Mirai 21]], [[Yokohama]]]]
[[File:Tsunami by hokusai 19th century.jpg|thumb|''[[The Great Wave off Kanagawa]]'' original print]]

{{Nihongo|'''කනගවා ප්‍රාන්තය'''|神奈川県|{{en|Kanagawa Prefecture}}, Kanagawa-ken}}, [[ජපානය|ජපානයේ]] පිහීටි ප්‍රාන්තයකි.

== අමතර අවධානයට ==
* [[ජපානය]]

==භාහිර සබැඳි==
{{commons category|Kanagawa prefecture}}
{{wikivoyage}}
*[http://www.pref.kanagawa.jp/ Kanagawa Prefecture Official Website] {{in lang|ja}}
*[https://trip.pref.kanagawa.jp/ Kanagawa Prefecture Tourism Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230830205853/https://trip.pref.kanagawa.jp/ |date=2023-08-30 }} {{in lang|en}}
*{{osmrelation-inline|2689487}}

{{Kanagawa}}
{{Regions and administrative divisions of Japan|state=expanded}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:ජපානය]]
[[ප්‍රවර්ගය:කනගවා ප්‍රාන්තය| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:කන්තෝ කලාපය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජපානයේ ප්‍රාන්ත]]

{{Japan-geo-stub}}</text>
      <sha1>6mgda8zfadusnb2m41rd512l1ifro1j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මැක්ඩොනල්ඩ්ස් අවන්හල් ඇති රටවල් ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100724</id>
    <revision>
      <id>797633</id>
      <parentid>745526</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T21:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Youabian Puma</username>
        <id>80044</id>
      </contributor>
      <origin>797633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="350" sha1="5ptp4cxt9nu87nhg42tn2c644kb1ti4" xml:space="preserve">nauru tuvalu samoa fiji tonga isla salomon vanuatu isla marshall islands nitro Palau palestine Micronesia Niue cook islands vatican city zambia[[ගොනුව:McDonaldsWorldLocations.svg|thumb|400x400පික්| වත්මන් සහ පැරණි මැක්ඩොනල්ඩ්ස් අවන්හල් සහිත රටවල්]]</text>
      <sha1>5ptp4cxt9nu87nhg42tn2c644kb1ti4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පළමුවන දප්පුල රජ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123066</id>
    <revision>
      <id>797628</id>
      <parentid>718344</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T14:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimpathisn</username>
        <id>70858</id>
      </contributor>
      <origin>797628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1625" sha1="i3jrw36k36ixoqx0wxqmnlua8jhrzfc" xml:space="preserve">පළමු වැනි දප්පුල මහරජතුමා තම දේවියට ඇතිවූ කුෂ්ඨ රෝගයක් සුවපත් කරගැනීම සඳහා වර්ථමානයේ මාතර රන්සෑගොඩ ප්‍රදේශයේ කොස්ගහහේන නම් ස්ථානයේ පිහිටා තිබූ හාස්කම් ඇති නුගරුක වෙත බාරවී කුෂ්ඨ රෝගය සුවකරගත් තුටු පඬුර ලෙස රන්සෑගොඩ කඳුගැටයක් මත රන් සෑයක් ඉදිකොට, එය සඟසතුකොට පූජා කරනලදි. මාතර රන්සෑගොඩ ප්‍රදේශයේ වර්ථමානයේ ද පළමු වැනි දප්පුල මහරජතුමා ඉදිකළ එතුමාගේ මාලිගයේ නටබුන් ද, එතුමා දියනෑපොකුණේ ද නටබුන් දක්නට හැකිය.
රන්සෑගොඩ පුරාණ රජමහා විහාරයේ පළමුවැනි දප්පුල මහරජතුමා වෙනුවෙන් ඉදිකරනලද ස්මාරක ප්‍රතිමාවක් ඇති අතර එදවස දප්පුල රජ දවස මහා හාස්කම් ඇති නුග රුක තිබූ ස්ථානය වර්තමානයේද බොහෝ බැතිමතුන්ගේ වන්දනාවට පාත්‍ර වේ</text>
      <sha1>i3jrw36k36ixoqx0wxqmnlua8jhrzfc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797629</id>
      <parentid>797628</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T14:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimpathisn</username>
        <id>70858</id>
      </contributor>
      <origin>797629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="56tuveqqfpspb4dqvy9ll8b6mgavb9r" xml:space="preserve">පළමු වැනි දප්පුල මහරජතුමා තම දේවියට ඇතිවූ කුෂ්ඨ රෝගයක් සුවපත් කරගැනීම සඳහා වර්ථමානයේ මාතර රන්සෑගොඩ ප්‍රදේශයේ කොස්ගහහේන නම් ස්ථානයේ පිහිටා තිබූ හාස්කම් ඇති නුගරුක වෙත බාරවී කුෂ්ඨ රෝගය සුවකරගත් තුටු පඬුර ලෙස රන්සෑගොඩ කඳුගැටයක් මත රන් සෑයක් ඉදිකොට, එය සඟසතුකොට පූජා කරනලදි. මාතර රන්සෑගොඩ ප්‍රදේශයේ වර්ථමානයේ ද පළමු වැනි දප්පුල මහරජතුමා ඉදිකළ එතුමාගේ රජ මාලිගයේ නටබුන් රන්සෑගොඩ වාසලවත නම් ස්ථානයේ සහ එතුමා දියනෑපොකුණේ ද නටබුන් දක්නට හැකිය.
රන්සෑගොඩ පුරාණ රජමහා විහාරයේ පළමුවැනි දප්පුල මහරජතුමා වෙනුවෙන් ඉදිකරනලද ස්මාරක ප්‍රතිමාවක් ඇති අතර එදවස දප්පුල රජ දවස මහා හාස්කම් ඇති නුග රුක තිබූ ස්ථානය වර්තමානයේද බොහෝ බැතිමතුන්ගේ වන්දනාවට පාත්‍ර වේ</text>
      <sha1>56tuveqqfpspb4dqvy9ll8b6mgavb9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජනාධිපති සුපර් ස්ටාර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157589</id>
    <revision>
      <id>797658</id>
      <parentid>797506</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:06:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* සෙසු චරිත */</comment>
      <origin>797658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8454" sha1="h8jnhw9d7gid3qvo5ursi53ebgsa0y7" xml:space="preserve">{{Italic title}}{{තොරතුරුකොටුව සලරූ
| name           = ජනාධිපති සුපර් ස්ටාර්
| image          = 
| alt            = 
| caption        = 
| native_name    = {{Infobox name module|en|President Super Star}}
| director       = [[උදයකාන්ත වර්ණසූරිය]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/news-interviews/2019/10/31/11674/උග්‍රම-ප්‍රශ්නේ-තිර-නාටක-හිඟකම |title=The biggest problem is the lack of scripts |publisher=Sarasaviya |accessdate=31 October 2019}}&lt;/ref&gt;
| writer         = උදයකාන්ත වර්ණසූරිය
| producer       = යූ ක්‍රියේෂන්ස්
| starring       = [[මහේන්ද්‍ර පෙරේරා]]&lt;br&gt; [[ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්]]&lt;br&gt; [[ගිහාන් ප්‍රනාන්දු]]&lt;br&gt; [[ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි]]&lt;br&gt; [[ප්‍රියන්ත සෙනෙවිරත්න]]
| cinematography = ජයනාත් ගුණවර්ධන
| editing        = ප්‍රවීන් ජයරත්න
| music          = මහේෂ් දෙනිපිටිය
| studio         = 
| distributor    = CEL රඟහල&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.dailynews.lk/2019/09/24/entertainment/197736/‘president-superstar’-will-be-here-soon?page=1 | title='President Superstar' will be here soon! | work=Daily News | accessdate=21 October 2019}}&lt;/ref&gt;
| released       = {{Film date|2019|10|25|df=yes|ref1=&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/191020/magazine/president-superstar-out-on-oct-24-373390.html | title='President Superstar' out on Oct 24 | publisher=Sunday Times | accessdate=21 October 2019}}&lt;/ref&gt;}}
| runtime        = 
| country        = ශ්‍රී ලංකාව
| language       = සිංහල
| budget         = 
| gross          = 
}}'''''ජනාධිපති සුපර් ස්ටාර්''''' ({{Langx|en|President Super Star}}) යනු 2019 දී නිකුත් කරන ලද [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] සිංහල දේශපාලන හාස්‍ය චිත්‍රපටයක් වන අතර එය U Creations වෙනුවෙන් [[උදයකාන්ත වර්ණසූරිය]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කර නිෂ්පාදනය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=President Superstar comes tomorrow |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/10/24/10978/දසරාජ්-–-විජිත-අසේල-ප්‍රසිඩන්ට්-සුපර්-ස්ටාර්කවරෙක්ද |access-date=24 October 2019 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Sinhala screened films |url=http://www.sarasaviya.lk/features-films-local/2019/12/12/13129/ප්‍රසිඩන්ට්-සුපර්-ස්ටාර් |access-date=12 December 2019 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; මෙහි ප්‍රධාන චරිතයට පණ පොවන [[ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි]], [[මහේන්ද්‍ර පෙරේරා]], [[ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්]], [[ගිහාන් ප්‍රනාන්දු]], [[ප්‍රියන්ත සෙනෙවිරත්න]] සහ ශ්‍රීමාල් වෙඩිසිංහ ඇතුළු ප්‍රවීණ සහ තරුණ කලාකරුවන් රැසක් රංගනයෙන් දායක වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Film on the selection of the President |url=http://www.sundaytimes.lk/190811/magazine/film-on-the-selection-of-the-president-361706.html |access-date=21 October 2019 |publisher=Sunday Times}}&lt;/ref&gt; සංගීතය නිර්මාණය කළේ මහේෂ් දෙනිපිටිය විසිනි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=President Super Star comes on October |url=https://mirrorarts.lk/news/5633-pr-190809 |access-date=21 October 2019 |publisher=Mirror Arts}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=President Super Star coming on Friday |url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20191021/282617444523983 |access-date=21 October 2019 |publisher=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt;

විචාරකයින්ගෙන් මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර මෙම චිත්‍රපටයට ලැබුණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Where's the Udayakantha? President Super Star |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/12/26/13896/උදයකාන්ත-මෙතනින්-කොයිබටද-ප්‍රසිඩන්ට්-සුපර්-ස්ටාර් |access-date=28 November 2019 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, චිත්‍රපටය බොක්ස් ඔෆිස් බෝම්බයක් වූ අතර නිෂ්පාදන ගාස්තු උපයා ගැනීමට අපොහොසත් විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=What happened to President Superstar? |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2020/02/06/15581/ප්‍රසිඩන්ට්-සුපර්ස්ටාර්ට-වුණේ-මේකයි |access-date=10 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;

=== ප්‍රධාන චරිත ===
* [[ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි]] 
* [[ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්]]
* [[මහේන්ද්‍ර පෙරේරා]]
* [[ප්‍රියන්ත සෙනෙවිරත්න]]
* ශ්‍රිමාල් වෙඩිසිංහ
* [[ගිහාන් ප්‍රනාන්දු]]
* අජිත් වීරසිංහ 
* තරින්දි ප්‍රනාන්දු

===ගරු රඟපෑම්===

* [[සනත් ගුණතිලක]] 
* [[ලකී ඩයස්]]
* [[ඩබ්ලිව්.ජයසිරි]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* [[ආනන්ද වික්‍රමගේ]] 
* සඳුන් විජේසිරි
* [[සම්පත් තෙන්නකෝන්]]
* [[සරත් චන්ද්‍රසිරි]]
* [[රොෂාන් රණවන]]
* [[ජනක කුඹුකගේ]]
* [[ධර්මප්‍රිය ඩයස්]]
* [[පාලිත සිල්වා]]
* [[රොඩ්නි වර්ණකුල]]
* [[මිහිර සිරිතිලක]]
* [[ලාල් කුලරත්න]]
* විල්සන් ගුණරත්න
* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* පුබුදු චතුරංග 
* [[ගිරිරාජ් කෞෂල්‍ය]]
* රවීන්ද්‍ර යසස්
* [[ශ්‍යාම් ප්‍රනාන්දු]]
* [[අෂාන් ඩයස්]]
* [[නිල්මිණි තෙන්නකෝන්]]
* රත්නා ලාලනි ජයකොඩි
* අනුජ් රණසිංහ

===සෙසු චරිත===
* ජයලාල් රෝහණ
* [[සම්පත් ජයවීර]]
* සමන් හේමරත්න
* සැන්ඩෝ හැරිස්
* ආරියසේන ගමගේ
* ටීනා ශනෙල්
* [[දිමුතු චින්තක]]
* [[ආනන්ද අතුකෝරල]]
* ජීවන් හඳුන්නෙත්ති
* බුද්ධික රඹුක්වැල්ල
* සරත් කුලාංග
* අනුර බණ්ඩාර රාජගුරු
* හේමන්ත ඊරියගම
* [[සමන් අල්මේදා]]
* [[රිචඩ් මානමුදලි]]
* සුරංග සතරසිංහ
* හැරී විමලසේන
* චතුර පෙරේරා
* [[උදේනි චන්ද්‍රසිරි]] 
* ශිරෝමිකා පනාන්දු
* කීර්ති රත්නායක
* කුමාර වඳුරැස්ස
* සරත් කරුණාරත්න
* දෙනුවන් සේනාධීර

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල-භාෂා චිත්‍රපට]]</text>
      <sha1>h8jnhw9d7gid3qvo5ursi53ebgsa0y7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173841</id>
    <revision>
      <id>797640</id>
      <parentid>796427</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T03:36:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>No ticket permission since 13 July 2026, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Krd|Krd]] විසින් [[c:File:Seruwila_stupa.jpg|Seruwila_stupa.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>797640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35508" sha1="oyfq721tcp7480owv3x49g0tyriphzk" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| building_name         = සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;br&gt; ( තිස්සමහාවිහාරය )
| native_name           = 
| image                 =
| image_size            = 
| alt                   = සේරුවාවිල මංගල රාජමහා විහාරය
| caption               = සේරුවිල මංගල මහා සෑය 
| map_type              = ශ්‍රී ලංකාව
| map_size              = 
| location              = සේරුවිල, [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| coordinates           = {{coord|8|22|15|N|81|19|09.8|E|display=inline,title}}
| religious_affiliation = ථේරවාද බුදුදහම
| sect                  =
 ●පරිපාලනය:[[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය]]&lt;br&gt; ●අනුබද්ධිත:[[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]] &lt;ref group=&quot;සවිස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අයත් අසපු ශාඛාවක් නොවේ.අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ සම්පූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
| region                = 
| state                 = සේරුවාවිල
| province              = [[නැගෙනහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|නැගෙනහිර පළාත]]
| territory             = 
| prefecture            = 
| sector                = 
| district              = [[ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය|ත්‍රිකුණාමලය]]
| cercle                = 
| municipality          = 
| consecration_year     = 
| status                = 
| functional_status     = 
| heritage_designation  = 
| leadership            = විහාරාධිපති පූජ්‍ය අලුදෙණියේ සුබෝධි ස්ථවිර
| website               = 
| architecture          = yes
| architect             = 
| architecture_type     = පුරාණ [[බෞද්ධ විහාර]] - මුල් අනුරාධපුර යුගය
| architecture_style    = මහා විහාර සම්ප්‍රදාය 
| founded_by            = [[කාවන්තිස්ස රජු]]
| general_contractor    = 
| facade_direction      = 
| groundbreaking        = 
| year_completed        = ක්‍රි.පූ. 2 වන සියවස
| construction_cost     = 
| specifications        = 
| capacity              = 
| length                = 
| width                 = 
| width_nave            = 
| height_max            = 
| dome_quantity         = 
| dome_height_outer     = 
| dome_height_inner     = 
| dome_dia_outer        = 
| dome_dia_inner        = 
| minaret_quantity      = 
| minaret_height        = 
| spire_quantity        = 
| spire_height          = 
| materials             = 
| nrhp                  = 
| added                 = 
| refnum                = 
| designated            = 
| designation1          =APMSL 
| designation1_offname  = [[File:පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු ලාංඡනය.jpg|thumb|center|80px]]&lt;br&gt;සේරුවිල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය 
| designation1_date     = &lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/index.phpoption=com_content&amp;view=article&amp;id=104:seruwila&amp;catid=51:sites&amp;Itemid=99&amp;lang=en|date=|title=Seruwila 
|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|accessdate=29 March 2016}}&lt;/ref&gt; 
| designation1_type     = පැරණි බෞද්ධ ආරාම 
| designation1_criteria = මහා විහාර සම්ප්‍රදාය 
| designation1_number   = 
| designation1_free1name = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name = 
| designation1_free2value = 
}}

'''සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය''' යනු නැගෙනහිර පළාතේ [[ත්‍රිකුණාමලය]] දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි පුරාණ [[බෞද්ධ]] විහාරස්ථානයක් වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති පාරිශුද්ධ වූ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන වන ([[සොළොස්මස්ථාන|සොලොස්මස්ථාන]]) 16 අතරින් 9 වන ස්ථානය වන '''තිස්සමහාවිහාරය''' ලෙස හදුන්වන විහාරය වේ.

එය [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ලලාට ධාතුන් වහන්සේ (පූජනීය නළල් ධාතුව) හා කේශ ධාතු තැන්පත් කර [[කාවන්තිස්ස රජ|කාවන්තිස්ස මහ රජු]] (ක්‍රි.පූ. 2 වන සියවස) විසින් ඉදිකරන ලද්දකි.

ගොඩබිමෙන් සහ මුහුදෙන් විහාරය වෙත ළඟා විමට හැකි අතර මුහුදු මාර්ගය [[ත්‍රිකුණාමලය|ත්‍රිකුණාමලයේ]] සිට මුතූර් දක්වා බෝට්ටුවකින් ආරම්භ වන අතර තවත් කිලෝමීටර් 16 ක දුරක් අතුරු මාර්ග වලින් ගමන් කළ යුතුය.ගොඩබිම් මාර්ගය [[කන්තලේ]] හරහා අල්ලයි මාර්ගය ඔස්සේ වන අතර එහි ආසන්න වශයෙන් කිලෝමීටර 45 ක් පමණ ගමන් කළ යුතුය.මීට අමතරව සෝමාවතියේ සිට ඝන වනාන්තරය හරහා වැටී ඇති සෝමාවතිය-සේරුවිල මාර්ගය ද සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය වෙත ළගා විය හැකි තවත් මාර්ගයකි.&lt;ref name=&quot;UNESCO&quot;&gt;{{cite web |title=Seruwila Mangala Raja Maha Vihara |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5083/ |publisher=UNESCO |accessdate=2011-09-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WIJEYA&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ඓතිහාසික සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය |url=https://www.wijeya.lk/features/11302/210-11302 |last=සෙනෙවිරත්න |first=තිලක් |date=10 අගෝස්තු 2017 |access-date=3 අගෝස්තු 2025 |website=විජය}}&lt;/ref&gt;

==සුවිශේෂත්වය==
*බුදුරජාණන් වහන්සේ,උන්වහන්සේගේ තුන්වන ලංකාගමනයේදී පන්සියක් මහරහතන් වහන්සේල සමග මේ බිමට වැඩමකර නිරෝධසමාපත්තියට සුලු මොහොතක් සමවැදී සිටි පාරිශුද්ධ පින්බිමකි.
*එසේම ඒ අවස්ථාවේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සමග සේරුවාවිලට පැමිණ සිටි සමිද්ධිසුමන නා රජු විසින් බුදුරජුන් හට ලබා දුන් සපුමල් උන්වහන්සේ මේ භූමිය වෙත ඉස පූජා කල බව ධාතුවංශය තුල වේ.එවන් සිදුවීමක් පිලිබදව සදහන්ව ඇත්තේ මෙය පමණකි.
*බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතුන් වහන්සේලා අතර විශාලතම ධාතූන් වහන්සේ වන ලලාට ධාතූන් වහන්සේ තැන්පත්ව ඇති එකම ස්ථානයයි.
*එසේම තපස්සු භල්ලුක වෙලද දෙබෑයන්ට බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජීවමාන සමයේ ලැබුණු කේශ ධාතු කොටසක් පසුව භූමින්දර නාගභවනේ ජයසේන නම් නාරජු වෙත හිමිවූ අතර සිව නම් මහරහතන් වහන්සේ භූමින්දර නාගභවනට වැඩම කොට නැවත මනුලොවට වැඩම කරවූ අතර එම කේෂ ධාතූන් වහන්සේල සේරුවාවිල ස්තූපය තුල නිධන්ව ඇති බවට සඳහන් වේ.
*සේරුවාවිල පුදබිම අතීතයේ මහරහතන් වහන්සේල 500 ක් වාසය කල බවට මූලාශ්‍ර සාධක වේ.සමහර පුරාවිද්‍යාඥයන් 12000 ක් මහරහතන් වහන්සේල වැඩසිටි මූලාශ්‍ර තුල සදහන් තිස්සමහාරාමය මෙය බවටද පිලිගනී.

==භෞතික ලක්ෂණ==

==ඉතිහාසය==
බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසුව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේල ද්‍රෝණ බමුණා විසින් ප්‍රදේශ 8 ක සිට පැමිණි රජවරු වෙත බෙදා දුන් අතර එසේ එක් ද්‍රෝණයක් ධාතූන් වහන්සේල කුසිනාරා නුවර මල්ල රජදරුවන්ට ලැබුණු බව සදහන්වේ.
ඒ ධාතු කොටස තුල ලලාට ධාතූන් වහන්සේ වැඩසිටි අතර බුදුසසුනේ තෘතීය ශ්‍රාවක වූ ධුතාංගධාරී මහාකාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ විසින් එම ධාතූන් වහන්සේ මල්ල රජදරුවන්ගෙන් ඉල්ලා ගනු ලැබීය.ඒ ලලාට ධාතූන් වහන්සේ පිළිබඳව බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සිදුකල බුද්ධ අධිෂ්ඨානය දන්වා සිටීමෙනි.

එම බුද්ධ අධිෂ්ඨානය තුල අනාගතයේ ලක්දිව මහාවාලුකා නදියේ දකුණුතෙර,සේරු නම් විල් කෙළවර, වරාහ සොණ්ඩ නම් ගල් කෙමිය සමීපයෙහි කාවන්තිස්ස නම් මහරජෙකු විසින් ලලාට ධාතුන් වහන්සේ නිධන් කර දාගැබයක් කරවන බව සදහන්ව තිබුණු බව මූලාශ්‍ර තුල දැක්වේ.

ඒ අනුව මහාකාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේට ලලාට ධාතුව මල්ල රජදරුවන්ගෙන් ලබාගෙන අනාගත වාක්‍යය පවසා එය තම ශිෂ්‍ය නන්ද තෙරුන් වහන්සේට ලබාදුන් බවත් උන්වහන්සේ ලලාට ධාතුව විශාලා මහනුවර කූඨාගාර ශාලාවේ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටි ගන්ධකුටිය තුල තැන්පත් කර පුදසත්කාර පවත්වූ බවත් සදහන් වේ.කල්ගතවන විට නන්ද තෙරුන් අරහත්වය ලබා මහලු වියේදී පරිනිවීමට ආසන්න වූ විට උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය චන්ද්‍රගුප්ත මහරහතන් වහන්සේට ඉතිහාස කතාව පවසා ලලාට ධාතු බාරදුන් අතර උන්වහන්සේ එම ධාතූන් වහන්සේ සැවැත්නුවර ගන්ධකුටියේ තැන්පත් කර පුදසත්කාර පැවැත්වීය.පසුව පිලිවෙලින් භද්‍රසේන,ජයසේන,සංඝරක්ඛිත හා මහාදේව යන මහරහතන් වහන්සේලට ශිෂ්‍යානු ශිෂ්‍ය පරම්පරාවෙන් හිමි වූ අතර උන්වහන්සේල ද ලලාට ධාතුව දඹදිව පිහිටි බුදුරජුන්ගේ විවිධ ගන්ධකුටි තුල තැන්පත් කර පුදසත්කාර කල බව සදහන්වේ.&lt;ref name= ඉතිහාසය&gt;{{Cite news|title=ඓතිහාසික සේරුවාවිල රජමහා විහාරය|url=https://archive.roar.media/sinhala/main/history/historic-seruwawila|last=|first=|date=29 නොවැම්බර් 2017|work=Roar Media|access-date=3 අගෝස්තු 2025}}&lt;/ref&gt;

අවසාන වශයෙන් හිමි වූ මහාදේව මහරහතන් වහන්සේ ලක්දිව බුදුසසුන පිහිටි පසු සුදුසු කල රුහුණ පාලනය කල මහානාග රජ සමයේ (අනුරාධපුරය දේවානම්පියතිස්ස මහරජ පාලනය කල සමය) රුහුණේ  හත්ථොට්ඨ ජනපදයේ වනය තුළට තම ශිෂ්‍යයන් සමග වැඩම කල බවත් සදහන්වේ.එහිදී ධාතූන් වහන්සේ තුලින් සතර පෝයට රාත්‍රී කාලයේ වනාන්තරය තුලින් ඉහලට සුදු රැස් විහිදුණු බවත් එය දුටු මහාකාල නම් උපාසකයෙකු ධාතූන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදි ධාතුගරයක් සදා දුන් බවත් පසුව එය රුහුණු රට පාලනය කල මහානාග යුවරජ වෙත දැන් වූ බවත් සදහන් වේ.පසුව මහානාග රජු විසින් ලලාට ධාතුන් වහන්සේ මාළිගය වෙත වඩමවා තම භාරකාරත්වය යටතේ තබාගත් බවත් එතුමාගෙන් පසුව යටාලතිස්ස, ගෝඨාභය රජුටත් පරපුරෙන් පරපුර හිමි වූ අතර ගෝඨාභය රජුගෙන් එය [[කාවන්තිස්ස රජු]] වෙත හිමි විය.

ඉන්පසුව රජු අනාගත වාක්‍ය පරිදි විහාරමහාදේවියගේ සොහොයුරකු වූ චුල්ලපිණ්ඩපාතික තිස්ස මහරහතන් වහන්සේගේ සහ තිස්ස විහාරීය(වංශකතාවල සදහන් දකුණු පලාතේ ඇති දැනට නිවැරදිව හදුනාගෙන නොමැති තිස්ස විහාරය) සාගල මහරහතන් වහන්සේගේ උපදෙස් මත 
සේරුවාවිල ප්‍රදේශයේ වරාහසොණ්ඩ නම් ගල්කෙම අසබඩ ස්තූපය කරවූ බව සදහන් වේ.එසේම ස්තූපය ඉදිකිරීම උදෙසා ඊට ආසන්නව පිහිටි,දකුණු දළදා වහන්සේ නිධාපිත සේරුවිල සෝමනුවර සෝමාවතී විහාරයේ(වර්තමාන [[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය]]) මහා මහින්ද නම් මහරහතන් වහන්සේ සහ 50 නමක් වූ උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිසේත්,සේරුනුවර පාලනය කල ප්‍රාදේශීය රජකු වූ සිව රජුගේත්,සෝමනුවර ගිරිඅභා රජුගේත්,ලෝණ නුවර රජුගේත් නොමද සහය ලැබුණු බව සදහන් වේ.&lt;ref&gt;http://amazinglanka.com/wp/seruwila/&lt;/ref&gt;

පසුව,ස්ථූපයේ ධාතුගර්භය මනරම්ව නිර්මාණය කර එහි පිහිටි රන් බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ නළල් තලය මත ලලාට ධාතුව තැන්පත් කල අතර (රජුගේ අධිෂ්ඨානයක් මත වූ බව කියැවේ) රහතන් වහන්සේල විසින් නා ලොවින් ගෙනෙන ලද කේශ ධාතු ද එසේ ප්‍රතිමාවේ ශීර්ෂයේ පිහිටුවා වදාළ බව දැක්වේ.

වැඩ නිමකරන ලද සේරුවාවිල ලලාට ධාතු ස්ථූපය චුල්ලපිණ්ඩපාතික තිස්ස මහරහතන් වහන්සේ හා සාගල මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රධාන සඝ පිරිස වෙත පැවරූ බවද,රජු විසින් ස්ථූපයේ සිට තුන්යොදුනක් 
මානයේ ගම් බිම් විහාරයට පූජා කල බවත් වංශකතා තුල සදහන් වේ.&lt;ref name=&quot;WIJEYA&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite news|title=සේරුවාවිල මහසෑය ගැන ඉතිහාසයෙන් තොරතුරු බිඳක්|url=https://archive.roar.media/sinhala/main/history/seruwila-stupa|last=ලියනගෙදර|first=නදුන්|date=10 පෙබරවාරි 2021|work=Roar Media|access-date=3 අගෝස්තු 2025}}&lt;/ref&gt;

==වර්තමාන ප්‍රතිසංස්කරණ==
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1215 දී පමණ සිදු වූ කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණ සමග මේ පුදබිම් ගරා වැටුණු අතර 1921 දී පමණ කැලෑවෙන් වැසී තිබූ මේ පුදබිම නැවත සොයාගනු ලැබුවේ අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවයේ මහානායක ධුරන්ධරව වැඩවිසූ [[දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර මහානායක හිමි|දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර මහානායක හිමියන්]] විසිනි.

ඒ ,ඒ වනවිටත් ලලාට ධාතු ස්ථූපය ලෙස දකුණු පලාතේ විහාරයක් තිස්සමහාරාමය ලෙස හදුන්වාගෙන තිබූ පසුබිමක සුමේධංකර හිමයන් ධාතුවංශය කියවා නිවැරදි ස්ථානය දැන ගාල්ල,දොඩන්දූව වරායෙන් දායකපරිසක් සමග නැව්නැග ත්‍රිකුණාමලයට පැමිණ
ඝන කැලෑව තුල සේරුවාවිල පුදබිම සොයාගැනීමත් සමගිනි.සේරුවිල පුදබිම සොයාගන්නා විට උන්වහන්සේ යොවුන්ස්වා වියේ පසුවූ ලබාල ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් විය.

සේරුවිල ස්ථූපය සොයාගෙන වර්ෂ දෙකකට පමණ පසු චෛත්‍යය වර්ධන සමිතිය නම් සමිතියක් පිහිටුවා ස්ථූපයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු ඇරඹුණු අතර වසර 6 කින් වැඩ නිම කරනු ලැබීය.උන්වහන්වසේ 1984 දී අපවත් වුණු අතර ඉන්පසුව උතුරු - නැගෙනහිර පැවති කොටි ත්‍රස්‌තවාදය හමුවේ විහාරය රැකගෙන විහාරාධිපතිත්වය දරන ලද්දේ සේරුවිල සරණකිත්ති අනුනාහිමියන් විසිනි.&lt;ref&gt;https://www.budusarana.lk/budusarana/2011/08/13/tmp.asp?ID=temp01&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://mahamegha.lk/2015/08/02/seruwawila/&lt;/ref&gt;

ස්තූපය සොයාගෙන ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් අනතුරුව බදාම තට්ටුව ඉරිතැලීම් ආදිය වැනි කරුණු මත 2012 දී [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්]] ඇතුලු [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය|මහමෙව්නාව අසපුව සංචිතයේ]] 
දායකත්වයෙන් ස්ථූපයේ අවසන් වරට ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදුවිය.

2016 දී [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි|සේරුවිල සරණකිත්ති අනුනාහිමියන්ගේ]] අපවත් වීමෙන් පසුව මුංහේනේ මෙත්තාරාම නා හිමි විහාරාධිපති ධූරයට පත් විය. 2021 දී මුංහේනේ මෙත්තාරාම නා හිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසුව උන්වහන්සේගේ හා [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි|සේරුවිල සරණකිත්ති අනුනාහිමියන්ගේ]] ශිෂ්‍ය නමක් වන අලුදෙණියේ සුබෝධි නා හිමි විහාරාධිපති ධූරයට පත් විය. උන්වහන්සේගේ ධර්මාචාර්යයන් වහන්සේ වන්නේ  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්]] ය.මේ වන විට සේරුවාවිල මංගල රාජමහා විහාරය උන්වහන්සේගේ විහාරාධිපතිත්වය යටතේ[[අමරපුර නිකාය| අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවයේ]] ප්‍රධානතම විහාරස්ථානයක් ලෙස පවත්වාගෙන එනු ලබයි.

==පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක==
අවධි කිහිපයක පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක හමුවන අතර විහාරය මුල් අනුරාධපුර යුගයට අයත් වේ.සේරුවාවිල ගිරි ලිපිය තුල මෙම විහාරය '''තිස්සමහාවිහාරය''' ලෙස හදුන්වා තිබෙන අතර,ධාතුවංශය තුල ද මේ විහාරය තිස්සමහාවිහාරය ලෙස හදුන්වා තිබේ.

නයිපෙන නවයකින් සහ හතකින් ආවරණය ලත් බුද්ධ 
ප්‍රතිමා 3 ක් හමුව තිබේ.
මීට අමතරව කටාරම් කොටන ලද ගල් ගුහා කිහිපයක් ද,ඉපැරණි බෝධිඝරයක්,වරාහ සොණ්ඩ නම් ගල්කෙම,ආරාමික නටඹුන්,ශෛලමය මල් ආසන සහ ශෛලමය පොකුණු දැකගත හැකිවේ.

ලංකාවේ කිසිදු විහාරයක දක්නට නොලැබෙන ගඩොල් වාහල්කඩ සතරක් ද ස්තූප මලුවේ වේ.

==වන්දනා ගාථාව==
&lt;blockquote&gt;'''ලංකාවධූ පියපති සිරිකාකවණ්ණ&lt;br&gt;තිස්සව්හයේන මුණිරාජ ලලාට ධාතුං&lt;br&gt;ගබ්භේ නිධාපිය සුණිම්මිත ඡාරූරූපං&lt;br&gt;වන්දාමි මංගල මහං ථුල ථූපරාජං&lt;br&gt;සේරුනාම සරාසංන්නේ සාරථි සරඨානගං&lt;br&gt;වන්දේ කාරිතතිස්සේන ලලාට ධාතු චේතියං'''&lt;/blockquote&gt;

==සේරු නම් විල==
මෙම ප්‍රදේශයේ සේරුවිල නම් විලක් පිහිටා ඇති අතර එය අතීතයේ අක්කර 12000 කට වඩා විශාල විලක් වූ බවටත් එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ස්වභාවික ජලාශය වූ බවටත් වාර්තා තිබේ.පසුව ඇතිවූ ස්වභාවික ව්‍යසන නිසා විලට හානි වූ අතර 1980 වැනි පසුකාලයේ සිට විලේ විල්ලු ප්‍රදේශ මිනිසුන් වගා කටයුතු සහ වෙනත් කටයුතු අත්පත් කරගනිමින් ගොඩ කිරීම වැනි කරුණු නිසා වර්තමානයේ අක්කර 1000 කටත් වඩා අඩු භූමි ප්‍රදේශයක් බවට පත් වී තිබේ.අද ද සේරු නැමැති පක්ෂීන් රංචු වශයෙන් දැකිය හැකි මෙහි, වර්තමානයේ සේරුවිල ජලාශය යන නම වෙනුවට අල්ලායි ජලාශය යන නම භාවිතා වේ.

==සේරුවාවිල ප්‍රදේශය==
මූලාශ්‍ර ගත තොරතුරු අනුව මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති සේරුවිල නම් විල (වර්තමාන අල්ලායි ජලාශය ලෙස දැක්වේ) නිසා සේරුවාවිල නම ලැබී තිබේ.මෙම විලට නිතර සේරු නම් පක්ෂීන් විශාල ප්‍රමාණයක් පැමිණි බැවින් එසේ නිර්මාණය වූ බවට මතයක් පවතී.

ඊට අමතරව සේරුවාවිල ආශ්‍රිතව විශාල විහාරය විහාර ගණනක් පවති අතර (කොට්ටියාරම් පත්තුවට අයත් ප්‍රදේශයකි-කොට්ටියාරම් යනු කෝටියක් ආරාම පැවති බවට අදහසක් දෙන වදනකි) ඈත අතීතයේ මේ ආශ්‍රිතව විශාල භික්ෂු පිරිසක් විසූ බවට තොරතුරු වේ.විශේෂයෙන්ම මේ ආශ්‍රිතව තිබෙන සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය(තිස්සමහාවිහාරය) සහ වර්තමානයේ [[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය]]&lt;ref&gt;https://amazinglanka.com/wp/nelumgama-wilgamvehera/&lt;/ref&gt; ලෙස හදුන්වන පැරණි සෝමාවතී විහාරය නිසා ඒ ආශ්‍රිතවම විශාල සඝ පිරිසක් විසූ බවට තොරතුරු තිබේ.නිරන්තරයෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලා පැන් පහසු වීමට මෙම විලට පැමිණි බවත් ඒ අරුතින් &quot;සිවුරු ආ විල&quot; සේරුවාවිල වූ බවට මතයක් ද පවතී.අදට සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය මෙම විලට පසෙකින් පිහිටා තිබේ.

[[රිචඩ් ලෙස්ලි බ්‍රෝහියර්|රිචඩ් ලෙස්ලි බ්‍රෝහියර්ට]] අනුව සේරුවිල ප්‍රදේශය මහවැලි ගඟේ ගංවතුර ජලය එක්රැස් වූ විශාල වගුරු බිමක් හෝ විල්ලුවක් විය. මෙම විල්ලුව සංක්‍රමණික කාලවලදී විශාල තේල් (සේරු) රැළගේ නිවහන විය. එම ස්ථානය සේරුවාවිල ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවේ එසේ විය හැකි බව විද්වතෙක් ලෙස එතුමාගේ මතයකි.&lt;ref&gt;''Seeing Ceylon'' by R. L. Brohier&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO&quot;/&gt;

මීට අමතරව සේරුවාවිල ආශ්‍රිතව තිබූ කිලවෙඩ්ඩි ශ්‍රී වර්ධන බෝධිය සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයට අයත් ව තිබූ දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ වූ බවට විද්වතුන් විශ්වාස කරයි.වර්තමානයේ ඒ බෝධීන් වහන්සේ දක්නට නොලැබෙන අතර 1970 දශකයේ හින්දු භක්තිකයන් විසින් බෝධීන් වහන්සේ අපවත්කර ඒ ස්ථානය මත කෝවිලක් ඉදිකර ඇත.&lt;ref name=&quot;WIJEYA&quot;/&gt;
==යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම පොරොත්තු ලේඛනය==
සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ පවතින ඓතිහාසික හා පුරවිද්‍යාත්මක වටිනාකම සලකා එය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කිරීම උදෙසා වන ඉල්ලීම් සිදු කිරීමට ශ්‍රී ලංකා රජය කටයුතු සම්පාදනය කළ අතර වර්ෂ 2006 දී එය ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කිරීමේ බලාපොරොත්තු ඇතිව ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම පොරොත්තු ලේඛනය(tentative list) වෙත ඇතුලත් කරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5083/|title=Seruwila Mangala Raja Maha Vihara|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=11 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210511225957/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5083/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;සවිස්තර&quot;&gt;සේරුවිල විහාරය තවමත් යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් නොවේ.එය ඇතුලත් වී ඇත්තේ ලෝක උරුමයක් වීම සදහා අවශ්‍ය නිර්ණායක සලකා බලනු ලබන යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම පොරොත්තු ලේඛනය වෙත පමණකි.&lt;/ref&gt;

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;සවිස්තර&quot;/&gt;

==වෙනත් ලිපි==
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය]]
*[[වෙල්ගම් වෙහෙර]]
*[[ගෞතම බුදුන්ගේ ධාතූන්]]
*[[රුවන්වැලිසෑය]]
*[[සොළොස්මස්ථාන]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}
== වැඩිදුර කියවීම ==
* ''ඓතිහාසික සේරුවිල ({{Lang-en|Historic Seruwila}})'': ප්‍රකාශයට පත් නොකළ M.A. නිබන්ධනයක් P.D. රත්නසිරි කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි විභාගයට ඉදිරිපත් කළේ ය. 2002 මැයි මාසයේ දී ඉදිරිපත් කරන ලදී.

== බාහිර සබැඳි ==
*[http://www.cultural.gov.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - සංස්කෘතික හා කලා අමාත්‍යාංශය, ශ්‍රී ලංකාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220622192630/https://www.cultural.gov.lk/ |date=2022-06-22 }}

{{DEFAULTSORT:සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය}}
[[ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ විහාරස්ථාන]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ස්තූප]]
[[ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරක]]
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]</text>
      <sha1>oyfq721tcp7480owv3x49g0tyriphzk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රියා රණසිංහ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182617</id>
    <revision>
      <id>797643</id>
      <parentid>770952</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T04:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* ටෙලි නිර්මාණ */</comment>
      <origin>797643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="635" sha1="s7zh1hb085tb5umhsovm7tn6ct6wuty" xml:space="preserve"> 
'''ප්‍රියා රණසිංහ''' ( 1950 ඔක්තෝබර් 16 ) ලාංකික රංගන ශිල්පිණියක හා අධ්‍යක්ෂක වරියකි.

===ටෙලි නිර්මාණ===
* ''ගිරිකුල''
* ''නේත්‍රා මංගල්‍යය''
* ''බොරදිය කඳුර''
* ''වහින්න මුතු වැස්සක්''
* ''ස්වයංජාත''
* ''සබඳ පබ්ලිස්''
* ''සත්පුර වැසියෝ''
* ''සඳ සඳ වගේ''
* ''හිරු කුමරු ආදරේ ගෙනල්ලා</text>
      <sha1>s7zh1hb085tb5umhsovm7tn6ct6wuty</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797644</id>
      <parentid>797643</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T04:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* ටෙලි නිර්මාණ */</comment>
      <origin>797644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="704" sha1="k5o6iijqdmap6qziibzvoo25h1i4tlr" xml:space="preserve"> 
'''ප්‍රියා රණසිංහ''' ( 1950 ඔක්තෝබර් 16 ) ලාංකික රංගන ශිල්පිණියක හා අධ්‍යක්ෂක වරියකි.

===ටෙලි නිර්මාණ===
* ''අප්පච්චි''
* ''අසල් වැසියෝ''
* ''ගිරිකුල''
* ''නේත්‍රා මංගල්‍යය''
* ''බොරදිය කඳුර''
* ''වහින්න මුතු වැස්සක්''
* ''ස්වයංජාත''
* ''සබඳ පබ්ලිස්''
* ''සත්පුර වැසියෝ''
* ''සඳ සඳ වගේ''
* ''හිරු කුමරු ආදරේ ගෙනල්ලා</text>
      <sha1>k5o6iijqdmap6qziibzvoo25h1i4tlr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797645</id>
      <parentid>797644</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T04:57:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* ටෙලි නිර්මාණ */</comment>
      <origin>797645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="703" sha1="9baxzjgcnziiy2v7zmjsd4s9shy6qvy" xml:space="preserve"> 
'''ප්‍රියා රණසිංහ''' ( 1950 ඔක්තෝබර් 16 ) ලාංකික රංගන ශිල්පිණියක හා අධ්‍යක්ෂක වරියකි.

===ටෙලි නිර්මාණ===
* ''අප්පච්චි''
* ''අසල්වැසියෝ''
* ''ගිරිකුල''
* ''නේත්‍රා මංගල්‍යය''
* ''බොරදිය කඳුර''
* ''වහින්න මුතු වැස්සක්''
* ''ස්වයංජාත''
* ''සබඳ පබ්ලිස්''
* ''සත්පුර වැසියෝ''
* ''සඳ සඳ වගේ''
* ''හිරු කුමරු ආදරේ ගෙනල්ලා</text>
      <sha1>9baxzjgcnziiy2v7zmjsd4s9shy6qvy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797646</id>
      <parentid>797645</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T04:58:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* ටෙලි නිර්මාණ */</comment>
      <origin>797646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="737" sha1="hfs9zyhsrh9sswbypmwqdtycyl10yms" xml:space="preserve"> 
'''ප්‍රියා රණසිංහ''' ( 1950 ඔක්තෝබර් 16 ) ලාංකික රංගන ශිල්පිණියක හා අධ්‍යක්ෂක වරියකි.

===ටෙලි නිර්මාණ===
* ''අප්පච්චි''
* ''අසල්වැසියෝ''
* ''ගිරිකුල''
* ''නිරානන්දය''
* ''නේත්‍රා මංගල්‍යය''
* ''බොරදිය කඳුර''
* ''වහින්න මුතු වැස්සක්''
* ''ස්වයංජාත''
* ''සබඳ පබ්ලිස්''
* ''සත්පුර වැසියෝ''
* ''සඳ සඳ වගේ''
* ''හිරු කුමරු ආදරේ ගෙනල්ලා</text>
      <sha1>hfs9zyhsrh9sswbypmwqdtycyl10yms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797647</id>
      <parentid>797646</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T04:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* ටෙලි නිර්මාණ */</comment>
      <origin>797647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="772" sha1="tcs5vubq5fhhnsrq8kksuqhfea1t9gd" xml:space="preserve"> 
'''ප්‍රියා රණසිංහ''' ( 1950 ඔක්තෝබර් 16 ) ලාංකික රංගන ශිල්පිණියක හා අධ්‍යක්ෂක වරියකි.

===ටෙලි නිර්මාණ===
* ''අප්පච්චි''
* ''අවිඳු අඳුර''
* ''අසල්වැසියෝ''
* ''ගිරිකුල''
* ''නිරානන්දය''
* ''නේත්‍රා මංගල්‍යය''
* ''බොරදිය කඳුර''
* ''වහින්න මුතු වැස්සක්''
* ''ස්වයංජාත''
* ''සබඳ පබ්ලිස්''
* ''සත්පුර වැසියෝ''
* ''සඳ සඳ වගේ''
* ''හිරු කුමරු ආදරේ ගෙනල්ලා</text>
      <sha1>tcs5vubq5fhhnsrq8kksuqhfea1t9gd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බිමල් ජයකොඩී</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183121</id>
    <revision>
      <id>797650</id>
      <parentid>786593</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T05:08:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* සිනමාව */</comment>
      <origin>797650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="950" sha1="4oatgv1chp57kiwi1gdncki2gsoxc85" xml:space="preserve">===සිනමාව===
* 2011  -   [[ගාමනි]]
* 2013  -   සිරි පැරකුම්
* 2016  -   [[ආදරණීය කතාවක්]]
* 2017  -   දේදුණූ ආකාසේ
* 2018  -   [[ටවුමේ ඉස්කෝලේ]]
* 2019  -   [[ජනාධිපති සුපර් ස්ටාර්]]
* 2021  -   කවුරුවත් දන්නේ නෑ
* 2022  -   ආශාවරී
* 2024  -   කම්බිලි
* 2024  -   මන්දාරා
* 2025  -   රාණි
* 2025  -   මදර් ලංකා
* 2026  - [[ධර්මයුද්ධය 02|ධර්මයුද්ධය 2]]
* 2026  -  [[ෆාදර් ( චිත්‍රපටය )]]
* 2026  -  [[Room No 106]]
* ළඟදීම  -  මල්විල ෆාම්

===ටෙලි නිර්මාණ===
* ''තඹපාට හැන්දෑව''
* ''දෙගං මැදියාව''
* ''[[දෙවෙනි ඉනිම]]''</text>
      <sha1>4oatgv1chp57kiwi1gdncki2gsoxc85</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඊරි ඇළ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>185383</id>
    <revision>
      <id>797630</id>
      <parentid>768006</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T15:37:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taketa</username>
        <id>1773</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Erie Canalway- Tug-Lock.jpg]] → [[File:Lock C9, Smith Basin, Champlain Canal, Kingsbury NY.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · wrong canal.</comment>
      <origin>797630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6932" sha1="2bilnaewvb8x0lziatpejhz6abs4ovf" xml:space="preserve">{{Infobox canal
| name                    = Erie Canal
&lt;!------------------------- IMAGE --&gt;
| image                   = Lock C9, Smith Basin, Champlain Canal, Kingsbury NY.jpg
| image_size              = 
| alt                     = 
| image_caption           = A [[tugboat]] at Lock E33 in [[Rochester, New York]]
&lt;!------------------------- MAP --&gt;
| map                     = {{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=290|frame-height=200|type=line|from=New York State Canal System/Erie Canal.map}}
| map_size                = 
| map_alt                 = 
| map_caption             = Current route of the Erie Canal
| pushpin_map             = 
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_size        = 
| pushpin_map_relief      = 
| pushpin_map_caption     =
&lt;!------------------------- LOCATION --&gt;
| location                = [[Upstate New York]]
| country                 = United States
| coordinates             =
&lt;!------------------------- SPECIFICATIONS --&gt;
| length_mi               = 351
| length_km               = 
| lock_length_mi          = 
| lock_length_km          = 
| lock_length             = {{convert|328|ft|abbr=on}}&lt;br/&gt;(originally 90 ft or 27 m)
| lock_width_m            = 
| lock_width_ft           = 45
| len_ft                  = 
| len_m                   = 
| max_boat_length         = 
| beam_ft                 = 
| beam_m                  = 
| max_boat_beam           = 
| max_boat_draft          = {{convert|12|ft|abbr=on}}
| min_boat_draft          = 
| max_boat_air_draft      = 
| min_boat_air_draft      = 
| locks                   = 35&lt;ref&gt;{{cite web|title=Recreational Boating|url=https://www.canals.ny.gov/Boating-Information|website=NYS Canals|access-date=September 15, 2025}}&lt;/ref&gt;
| current_num_locks       = 
| original_num_locks      = 
| elev_ft                 = 571
| elev_m                  = 
| max_elev                = 
| min_elev_ft             = 
| min_elev_m              = 
| min_elev                = 
| total_rise              = 
| status                  = Open
| navigation_authority    = [[New York State Canal Corporation]]
| original_length_km      = 
| original_length_mi      = 363
| length_note             = 
| original_lock_length_km = 
| original_lock_length_mi = 
| lock_length_note        = 
| original_lock_width_m   = 
| original_lock_width_ft  = 15
| lock_width_note         = 
| lock_width              = 
| len_in                  = 
| original_boat_length_m  = 
| original_boat_length_ft = 
| original_boat_length_in = 
| len_note                = 
| beam_in                 = 
| original_beam_m         = 
| original_beam_ft        = 
| original_beam_in        = 
| beam_note               = 
| lock_note               = 
| elev_note               = 
| min_elev_note           = 
| xfield1                 = 
| xvalue1                 =
&lt;!------------------------- HISTORY --&gt;
| former_names            = 
| modern_name             = 
| present_owner           = 
| original_owner          = [[New York (state)|New York state]]
| engineer                = [[Benjamin Wright (civil engineer)|Benjamin Wright]]
| other_engineer          = [[Canvass White]], [[Amos Eaton]]
| date_approved           = 
| date_act                = 
| date_began              = {{start date and age|1817|07|04}} (at [[Rome, New York]])
| date_use                = {{start date and age|1821|05|17}}
| date_completed          = {{start date and age|1825|10|26}}
| date_extended           = 
| date_closed             = 
| date_restored           = {{start date and age|1999|09|03}}
| xvalue2                 = 
| xfield2                 =
&lt;!------------------------- GEOGRAPHY --&gt;
| direction               = 
| begin_coord             = {{Coord|42.7834|-73.6767|region:US_NY_type:canal}}
| end_coord               = {{Coord|43.0237|-78.8901|region:US_NY_type:canal}}
| branch                  = [[Oswego Canal]], [[Cayuga–Seneca Canal]]
| branch_of               = [[New York State Canal System]]
| connects_to             = [[Champlain Canal]], [[Welland Canal]]
| start_point             = [[Hudson River]] near [[Albany, New York]]
| original_start          = 
| start_note              = 
| end_point               = [[Niagara River]] near [[Buffalo, New York]]
| original_end            = 
| end_note                = 
| xfield3                 = 
| xvalue3                 = 
| module                  =
| routemap                = {{Erie Canal map|inline=y}}
| routemap_state          = collapsed
}}

'''ඊරි ඇළ''' ({{en|Erie Canal}}) යනු [[නිව්යෝක් ප්‍රාන්තය|නිව්යෝක් ප්‍රාන්තයේ]] පිහිටි ඓතිහාසික ඇළක් වන අතර එය [[හඩ්සන් ගඟ]] සහ [[ඊරි විල]] අතර නැගෙනහිර-බටහිර දෙසට දිව යයි. 1825 දී නිම කරන ලද මෙම ඇළ, [[අත්ලාන්තික් සාගරය]], [[මහා විල්]] හා සම්බන්ධ කරන ප්‍රථම යාත්‍රා කළ හැකි ජල මාර්ගය වූ අතර, Appalachians හරහා මිනිසුන් සහ භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කිරීමේ පිරිවැය විශාල ලෙස අඩු කළේය.

== අමතර අවධානයට ==
* [[Robert C. Dorn]]
* [[List of canals in New York]]
* [[List of canals in the United States]]
* &quot;[[Low Bridge (song)|Low Bridge]]&quot;, a song written by [[Thomas S. Allen]], also known as &quot;The Erie Canal Song&quot;
* [[John C. Mather (New York politician)]]
* [[Ohio and Erie Canal]], connecting Lake Erie with the Ohio River
* [[Welland Canal]], opened in 1829, bypasses the Niagara River between Lake Erie and Lake Ontario
{{clear}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist|22em}}

== භාහිර සබැඳි ==
{{Commons category}}
{{Wikivoyage}}

{{New York State Canal System}}
{{Navboxes
|title=Articles relating to the Erie Canal
|state=collapsed
|list=
{{Great Lakes}}
{{National Register of Historic Places in New York|state=collapsed}}
{{Capital District|state=collapsed}}
{{Albany, New York|state=collapsed}}
{{Syracuse, New York|state=collapsed}}
{{City of Utica, New York|state=collapsed}}
{{Hudson Valley navigation}}
{{Hudson River}}
}}

{{Authority control}}

[[Category:Erie Canal| ]]
[[Category:1821 establishments in New York (state)]]
[[Category:Canals in New York (state)]]
[[Category:Geography of Buffalo, New York]]
[[Category:Historic American Buildings Survey in New York (state)]]
[[Category:Historic American Engineering Record in New York (state)]]
[[Category:Historic Civil Engineering Landmarks]]
[[Category:Canals opened in 1825]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඓතිහාසික සිවිල් ඉංජිනේරු ඉම් සලකුණු]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>2bilnaewvb8x0lziatpejhz6abs4ovf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Infobox canal/testcases</title>
    <ns>10</ns>
    <id>185387</id>
    <revision>
      <id>797631</id>
      <parentid>767988</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T15:37:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taketa</username>
        <id>1773</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Erie Canalway- Tug-Lock.jpg]] → [[File:Lock C9, Smith Basin, Champlain Canal, Kingsbury NY.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · wrong canal.</comment>
      <origin>797631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8455" sha1="pl7f53jvpz2k229ln4cd26qwajrdh3j" xml:space="preserve">{{Testcases notice &lt;!--|toc=on--&gt;}}
==Erie Canal==
{{testcase table
| name                    = Erie Canal
&lt;!------------------------- IMAGE --&gt;
| image                   = Lock C9, Smith Basin, Champlain Canal, Kingsbury NY.jpg
| image_size              = 
| alt                     = 
| image_caption           = A [[tugboat]] at Lock E33 in [[Rochester, New York]]
&lt;!------------------------- MAP --&gt;
| map                     = {{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=290|frame-height=200|type=line|from=New York State Canal System/Erie Canal.map}}
| map_size                = 
| map_alt                 = 
| map_caption             = Current route of the Erie Canal
| pushpin_map             = 
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_size        = 
| pushpin_map_relief      = 
| pushpin_map_caption     =
&lt;!------------------------- LOCATION --&gt;
| location                = [[Upstate New York]]
| country                 = U.S.
| coordinates             =
&lt;!------------------------- SPECIFICATIONS --&gt;
| length_mi               = 351
| length_km               = 
| lock_length_mi          = 
| lock_length_km          = 
| lock_length             = {{convert|328|ft|abbr=on}}&lt;br/&gt;(originally 90 ft or 27 m)
| lock_width_m            = 
| lock_width_ft           = 45
| len_ft                  = 
| len_m                   = 
| max_boat_length         = 
| beam_ft                 = 
| beam_m                  = 
| max_boat_beam           = 
| max_boat_draft          = {{convert|12|ft|abbr=on}}
| min_boat_draft          = 
| max_boat_air_draft      = 
| min_boat_air_draft      = 
| locks                   = 36&lt;ref&gt;{{cite web|title=Locks on the Erie Canal|url=http://www.eriecanal.org/locks.html|website=The Erie Canal|access-date=March 9, 2017}}&lt;/ref&gt;{{Self-published inline|date=March 2021}}
| current_num_locks       = 
| original_num_locks      = 
| elev_ft                 = 571
| elev_m                  = 
| max_elev                = 
| min_elev_ft             = 
| min_elev_m              = 
| min_elev                = 
| total_rise              = 
| status                  = Open
| navigation_authority    = [[New York State Canal Corporation]]
| original_length_km      = 
| original_length_mi      = 363
| length_note             = 
| original_lock_length_km = 
| original_lock_length_mi = 
| lock_length_note        = 
| original_lock_width_m   = 
| original_lock_width_ft  = 15
| lock_width_note         = 
| lock_width              = 
| len_in                  = 
| original_boat_length_m  = 
| original_boat_length_ft = 
| original_boat_length_in = 
| len_note                = 
| beam_in                 = 
| original_beam_m         = 
| original_beam_ft        = 
| original_beam_in        = 
| beam_note               = 
| lock_note               = 
| elev_note               = 
| min_elev_note           = 
| xfield1                 = 
| xvalue1                 =
&lt;!------------------------- HISTORY --&gt;
| former_names            = 
| modern_name             = 
| present_owner           = 
| original_owner          = [[New York (state)|New York state]]
| engineer                = [[Benjamin Wright (civil engineer)|Benjamin Wright]]
| other_engineer          = [[Canvass White]], [[Amos Eaton]]
| date_approved           = 
| date_act                = 
| date_began              = {{start date and age|1817|07|04}} (at [[Rome, New York]])
| date_use                = {{start date and age|1821|05|17}}
| date_completed          = {{start date and age|1825|10|26}}
| date_extended           = 
| date_closed             = 
| date_restored           = {{start date and age|1999|09|03}}
| xvalue2                 = 
| xfield2                 =
&lt;!------------------------- GEOGRAPHY --&gt;
| direction               = 
| begin_coord             = {{Coord|42.7834|-73.6767|region:US_NY_type:canal}}
| end_coord               = {{Coord|43.0237|-78.8901|region:US_NY_type:canal}}
| branch                  = [[Oswego Canal]], [[Cayuga–Seneca Canal]]
| branch_of               = [[New York State Canal System]]
| connects_to             = [[Champlain Canal]], [[Welland Canal]]
| start_point             = [[Hudson River]] near [[Albany, New York]]
| original_start          = 
| start_note              = 
| end_point               = [[Niagara River]] near [[Buffalo, New York]]
| original_end            = 
| end_note                = 
| xfield3                 = 
| xvalue3                 = 
| module                  =
| routemap                = {{Erie Canal map|inline=y}}
| routemap_state          = collapsed
}}

==All parameters==
{{testcase table

| map                 = Placeholder.svg
| map_size            =
| map_alt             =
| map_caption         = Placeholder caption
| pushpin_map         = USA California Southern
| pushpin_map_alt     =
| pushpin_map_size    =
| pushpin_map_relief  =
| pushpin_map_caption = Location in Cali
&lt;!------------------------- LOCATION --&gt;
| location            = Los Angeles
| country             = United States
| coordinates         = {{coord|34|03|N|118|15|W|region:US-CA|display=inline}}
| alt                     = alt
| beam_ft                 = 1
| beam_in                 = 2
| beam_m                  = 3
| beam_note               = beam_note
| begin_coord             = begin_coord
| branch                  = branch
| branch_of               = branch_of
| canal_length            = canal_length
| image_caption           = image_caption 
| current_num_locks       = current_num_locks
| date_act                = date_act
| date_approved           = date_approved
| date_closed             = date_closed
| date_completed          = date_completed 
| date_began              = date_began 
| date_extended           = date_extended 
| date_restored           = date_restored 
| date_use                = date_use
| direction               = direction
| elev_ft                 = 1
| elev_m                  = 2
| elev_note               = elev_note
| end_coord               = end_coord
| end_note                = end_note
| end_point               = end_point
| engineer                = engineer
| image                   = Example en.svg
| image_size              = image_size
| connects_to             = connects_to 
| len_ft                  = 1
| len_in                  = 2
| len_m                   = 3
| len_note                = len_note
| length_km               = 1
| length_mi               = 2
| length_note             = length_note
| lock_length             = lock_length
| lock_length_km          = 1
| lock_length_mi          = 2
| lock_length_note        = lock_length_note
| lock_note               = lock_note
| lock_width              = lock_width
| lock_width_ft           = 1
| lock_width_m            = 2
| lock_width_note         = lock_width_note
| locks                   = locks
| modern_name             = modern_name 
| max_boat_beam           = max_boat_beam
| max_boat_length         = max_boat_length
| max_boat_draft          = max_boat_draft
| max_elev                = max_elev
| max_boat_air_draft      = max_boat_air_draft
| min_boat_air_draft      = min_boat_air_draft
| min_boat_draft          = min_boat_draft
| min_elev                = min_elev
| min_elev_ft             = 1
| min_elev_m              = 2
| min_elev_note           = min_elev_note
| module                  = module
| name                    = name
| navigation_authority    = navigation_authority 
| original_beam_ft        = 1
| original_beam_in        = 2
| original_beam_m         = 3
| original_end            = original_end 
| original_boat_length_ft = 1
| original_boat_length_in = 2
| original_boat_length_m  = 3
| original_length_km      = 1
| original_length_mi      = 2
| original_lock_length_km = 1
| original_lock_length_mi = 2
| original_lock_width_ft  = 3
| original_lock_width_m   = 4
| former_names            = former_names 
| original_start          = original_start 
| original_num_locks      = original_num_locks 
| original_owner          = original_owner
| other_engineer          = other_engineer
| present_owner           = present_owner
| start_note              = start_note
| start_point             = start_point
| status                  = status
| total_rise              = total_rise
| xfield1                 = xfield1
| xfield2                 = xfield2
| xfield3                 = xfield3
| xvalue1                 = xvalue1
| xvalue2                 = xvalue2
| xvalue3                 = xvalue3
}}</text>
      <sha1>pl7f53jvpz2k229ln4cd26qwajrdh3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශනුද්‍රි ප්‍රියසාද්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>185522</id>
    <revision>
      <id>797648</id>
      <parentid>785339</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T05:04:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* චිත්‍රපටකරණය */</comment>
      <origin>797648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4268" sha1="j8e84ru3u1qy3yvrhgris85xrp2rb6c" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශ විරහිත|date=නොවැම්බර් 2025}}{{short description|Sri Lankan actress and singer (born 1997)}}
{{Infobox person
| name = ශනුද්‍රි ප්‍රියසාද්
| image = 
| alt = Shanudrie in 2011
| native_name = Shanudrie Priyasad
| birth_name = බැමිණහැන්නදිගේ ශනුද්‍රි ප්‍රියසාද්
| birth_date = {{birth date and age|1997|09|08|df=y}}
| birth_place = [[කොළඹ]]
| education = [[රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසැල]] .
[[NSBM හරිත සරසවිය]]
| occupation = {{Hlist|Actress|Model|Dancer|Singer|TV Presenter}}
| years_active = 2002 – present
| known_for = {{Ubl |[[ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව]] ''[[Neera (film)|Neera]]''|''[[Moda Tharindu (film)|Moda Tharindu]]''}}
| parents = [[Dinesh Priyasad]] [[Shiranie Priyasad]]
| relatives = [[දිනක්ෂි ප්‍රියසාද්]] (sister)
[[ශේෂාද්‍රි ප්‍රියසාද්]] (sister)
[[සාරංග දිසාසේකර]] (brother-in-law)
}}
'''ශනුද්‍රි ප්‍රියසාද් ( Shanudrie Priyasad )''' ලාංකික රංගන ශිල්පිණියකි. ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල සිනමාවේ හා රූපවාහිනියේ කටයුතු කරයි. ප්‍රවීණ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක දිනේෂ් ප්‍රියසාද් ඇයගේ පියාවේ. ජනප්‍රිය රංගන ශිල්පිනියන් යන [[දිනක්ෂි ප්‍රියසාද්]] සහ ශේෂාද්‍රී ප්‍රියසාද් ඇයගේ සහෝදරියන් වේ. ජනප්‍රිය රංගන ශිල්පි [[සාරංග දිසාසේකර]], ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[ඩග්ලස් රණසිංහ]] හා ජනප්‍රිය ගායක ක්‍රිෂාන් පෙරේරා ඇයගේ ඥාතීන් වේ. ඇයගේ වඩාත් ජනප්‍රියම රංගනයන් ලෙසින් [[දෙවෙනි ඉනිම (ටෙලි නාට්‍යය)]] හා [[දිවිතුරා]] ටෙලි නාට්‍යය රංගනය දැක්විය හැකිය. ඇය ක්ෂේත්‍රයට අවතීර්ණ වූයේ ළමා රංගන ශිල්පිනියක් ලෙසය.

== පෞද්ගලික තොරතුරු ==
බැමිනහැන්නදිගේ ශනුද්‍රි ප්‍රියසාද් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් වල පෙනී සිටින ශ්‍රී ලාංකික නිළියක්, නර්තන ශිල්පිනියක් සහ ගායිකාවකි. ඇය සිය රංගන දිවිය ආරම්භ කළේ ළමා නිළියක ලෙසිනි.

==ටෙලි නාට්‍යය==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර!! ටෙලි නාට්‍යය !! භූමිකාව 
|-
|  2017 || [[දෙවෙනි ඉනිම]] || සමල්කා 
|-
| 2021 || [[දිවිතුරා]]    || ඊෂා    
|-
| || [[කොළඹ ඉතාලිය]] || ඇන්ඩ්‍රියා
|-
|  || සුදු අගුරු ||         
|-
|  || කිඳුරාදරී  ||        
|-
| 2010 || සඳගිරි පව්ව ||     
|-
| || ගමනේ යා ||       
|}

==චිත්‍රපටකරණය==
{| Class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! චිත්‍රපටය !! භූමිකාව 
|-
| 2015 || [[ලැන්ටිං සිඤ්ඤෝ (චිත්‍රපටය)]]||
|-
| 2021 || ආදරණීය ප්‍රාර්ථනා ||
|-
| 2025 ||   නීරා  ||
|-
| 2025 || මෝඩ තරිදු  ||
|-
| 2026  || ආදරණීය තරුවක් ||
|-
| TDB  || අග්නි ජය  ||
|}</text>
      <sha1>j8e84ru3u1qy3yvrhgris85xrp2rb6c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්පයිඩර්-මෑන්: බ්‍රෑන්ඩ් නිව් ඩේ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194346</id>
    <revision>
      <id>797625</id>
      <parentid>797179</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T13:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* චිත්‍රපටයේ පසුබිම */</comment>
      <origin>797625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15427" sha1="ssj9hruyay8d9c82d7jp4xjpqsncpi7" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ස්පයිඩර්-මෑන්: බ්‍රෑන්ඩ් නිව් ඩේ
| image          = [[ගොනුව:Spider_Man_Brand_New_Day_Logo.svg|280px]]
| alt            = 
| caption        = චිත්‍රපටයේ නම නිල වශයෙන්
| director       = ඩෙස්ටින් ඩැනියල් ක්‍රිටන්
| writer         = {{Plainlist|
* ක්‍රිස් මැක්කෙනා
* එරික් සොමර්ස්
}}
| based_on       = [[ස්පයිඩර්-මෑන්]]
| producer       = {{Plainlist|
* කෙවින් ෆීජ්
* ඒමි පැස්කල්
* ආවි ඇරාඩ්
* රේචල් ඕ' කොනර්
}}
| starring       = {{Plainlist|
* ටොම් හොලන්ඩ්
* සෙන්ඩායා
* සෑඩී සින්ක්
* ජේකබ් බැටලන්
* ජෝන් බර්න්තල්
* ට්‍රැමල් ටිල්මන්
}}
| editing        = {{plainlist|
* නැට් සැන්ඩර්ස්
* ජීනා සැන්සම්
}}
| music          = මයිකල් ගියාච්චිනෝ
| studio         = {{Plainlist|
* [[:en:Columbia Pictures|කොලම්බියා පික්චර්ස්]]
* [[:en:Marvel Entertainment|මාවල්]]
* [[:en:Pascal Pictures|පැස්කල් පික්චර්ස්]]
}}
| distributor    = [[:en:Sony Pictures Releasing|සෝනි පික්චර්ස් රිලීසිං]]
| released       = {{Film date|2026|7|31||2026|7|31|{{flagicon|United States|ඇමරිකාව}}|2023|8|1|{{flagicon|Sri Lanka}}}}
| runtime        = 
| country        = {{flagicon|United States}} [[ඇමරිකාව]]
| language       = [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]
| budget         = 
| gross          = 
}}'''ස්පයිඩර්-මෑන්: බ්‍රෑන්ඩ් නිව් ඩේ''' හෝ '' අලුත්ම දවසක්'' යනු ස්පයිඩර්-මෑන් චිත්‍රපට මාලාවේ 4 වන චිත්‍රපටයි. මෙම චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලබන්නේ ඩෙස්ටින් ඩැනියෙල් ක්‍රෙටන් විසිනි, එය ක්‍රිස් මැකේනා සහ එරික් සොමර්ස් විසින් රචනා කරන ලද අතර, ටොම් හොලන්ඩ් පීටර් පාකර් / ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස සෙන්ඩයා, සාඩී සින්ක්, ජේකබ් බටලෝන්, ජෝන් බර්න්තාල්, ට්‍රැමෙල් ටිල්මන්, මයිකල් මැන්ඩෝ සහ මාර්ක් රෆලෝ සමඟ රංගනයෙන් දායක වේ. චිත්‍රපටයේ, පාකර් නිර්නාමිකව වීර ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස නිව්යෝර්ක් නගරය ආරක්ෂා කරන අතර ඔහුගේ සුපිරි බලවතුන් පුදුම සහගත හා භයානක විය හැකි පරිණාමයකට භාජනය වන අතරතුර බලවත් නව තර්ජනයක් විමර්ශනය කරයි.


==චිත්‍රපටයේ පසුබිම==

මෙහිදී [[:en:Spider-Man: No Way Home|ස්පයිඩර්-මෑන්: නෝ වේ හෝම් (2021)]] චිත්‍රපටයේ අවසානයේ ආචාර්ය ස්ටීවන් ස්ට්‍රේන්ජ්ගේ චරිතයෙන් පසුව, පීටර් පාකර් සිටින බව ලෝකය අමතක කර ඇත. වසර හතරකට පසු, පාකර් නිර්නාමිකව වීරයා වන ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස [[නිව්යෝර්ක්]] නගරය ආරක්ෂා කරන අතර ඔහුගේ සුපිරි බලවතුන් පුදුම සහගත හා භයානක විය හැකි පරිණාමයකට භාජනය වන අතරතුර බලවත් නව තර්ජනයක් විමර්ශනය කරයි.

==කතාව==
ආචාර්ය ස්ටීවන් ස්ට්‍රේන්ජ්ගේ මැජික් මන්ත්‍රය පීටර් පාකර් සිටින බව ලෝකයට අමතක කළ පසු, ඔහු තම පෙම්වතිය වන මිෂෙල් &quot;එම්ජේ&quot; ජෝන්ස්-වොට්සන් සහ හොඳම මිතුරා වන නෙඩ් ලීඩ්ස් නැවත ඔවුන්ට හඳුන්වා නොදී ආරක්ෂා කිරීමට තෝරා ගනී. ඉදිරි වසර හතර තුළ, පාකර් [[නිව්යෝර්ක්]] නගරය එහි කීර්තිමත් වීරයා වන ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස නිර්නාමිකව ආරක්ෂා කරයි. ඔහු මැක් ගාර්ගන් සහ හෑන්ඩ් නින්ජාවරුන් ඇතුළු ප්‍රධාන අපරාධකරුවන් පරාජය කරමින් පොලිස් රහස් පරීක්ෂක ජීන් ඩිවුල්ෆ්ගේ විශ්වාසය දිනා ගනී. පාකර් නිතිපතා ඔහුගේ නැන්දා වන මේගේ සොහොනට පැමිණේ.

හානි පාලන දෙපාර්තමේන්තුවේ (DODC) බන්ධනාගාරයකට කඩා වැටෙන ටැංකියක් පසුපස හඹා යාමේදී ෆ්‍රෑන්ක් කාසල්ට ඇපකර හානියක් සිදු කිරීමෙන් පාකර් වළක්වයි. ගාර්ගන්ට පැන යාමට උදව් කිරීම සඳහා පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට ශරීරය පැන යන ටෙලිපාත් එකක් රියදුරුට ඇත, නමුත් පාකර්ගේ මනසට ඇතුළු වීමට නොහැකි වේ. &quot;V-Max&quot; සොයන කෙනෙකු විසින් DODC පහසුකම් කිහිපයකට පහර දී ඇති බව යෙලේනා බෙලෝවා පාකර්ට දන්වයි. ආරක්ෂාව සඳහා හෑන්ඩ් භාවිතා කරන DODC අධ්‍යක්ෂ බිල් මෙට්ස්ගර්, &quot;V-Max&quot; පිළිබඳ දැනුම පාකර්ට ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

MIT උපාධිය ලැබීමෙන් පසු නෙඩ් සහ එම්ජේ නැවත නිව්යෝර්ක් වෙත යති. පාකර් ඔවුන්ව මුණගැසෙන අතර එම්ජේ ඇගේ නව පෙම්වතා සිප ගන්නා ආකාරය දකී. විපතට පත්ව නිවසට ආපසු යන ඔහු පසුදා අවදි වන්නේ ඔහුගේ ඉන්ද්‍රියයන් සහ ඔහුගේ මැණික් කටුවල කාබනික දැල් සමඟිනි. ටෙලිපාත් ආසාධිත ගාර්ගන් සමඟ තවත් DODC පහසුකමකට පහර දෙන විට, පාකර් ඔහුගේ නව හැකියාවන් පාලනය කර නොගෙන ගාර්ගන්ට අමානුෂික ලෙස පහර දෙන අතර, නොදැනුවත්වම පොලිස් නිලධාරියෙකුට තුවාල කරයි. ඩිවුල්ෆ් ඔහුට පාලනය නැවත ලබා ගැනීමට පැවසීමෙන් පසු, පාකර් බෲස් බැනර්ගෙන් ඉගෙන ගනී, ඔහු තම සුපිරි බලැති වෙනස් ඊගෝව වන හල්ක් මර්දනය කිරීමට siRNA භාවිතා කරන නිෂේධක උපාංගයක් ඇති අතර ඔහුගේම නිෂේධකයක් ගොඩනඟයි. ඔහු එය පරීක්ෂා කරන අතරතුර, ටෙලිපාත් ඔහුගේ මහල් නිවාසය සොයාගෙන ඔහු ඇයට ලියූ නොයවන ලද නැවත හඳුන්වාදීමේ ලිපියකින් එම්ජේ ගැන දැන ගනී. පාකර් එම්ජේව ආරක්ෂිත ස්ථානයකට ගෙන යාමට දුවයි, නමුත් ටෙලිපාත් ඇයව අල්ලාගෙන ඇයව මරා දමයි. ඔහු එම්ජේව බේරාගෙන ටෙලිපාත් ජීන් ග්‍රේ ලෙස හඳුනා ගනී.

පාකර් එම්ජේව ආරක්ෂාව සඳහා කාසල්ගේ සැඟවුණු ස්ථානයට ගෙන යන අතර, එහිදී ඇය ඔහුගේ නිෂේධකය සහ විශ්වීය නිෂේධකයක් සම්පූර්ණ කිරීමට උපකාරී වේ.  ජීන් DODC හි මූලස්ථානයට ආවේශ වූ බැනරයක් සමඟ පහර දෙන අතර, එහි නිෂේධකය ඉවත් කරනු ලබන අතර, එමඟින් ඔහු හල්ක් බවට පත්වේ. පාකර් හල්ක් සමඟ සටන් කරන අතරතුර, DODC නියෝජිතයන් සඟවා තබන සුරක්ෂිතාගාරයක් විවෘත කිරීමට ජීන් කාසල් සතුව ඇත. පාකර් හල්ක් සන්සුන් කරයි, පසුව විශ්වීය නිෂේධකය සමඟ ජීන්ගේ බලතල අවහිර කරන අතර මෙට්ස්ගර් ඇයව සන්සුන් කරයි. ජීන් සිහිසුන් වීමට පෙර &quot;සාරා&quot; ගැන සඳහන් කරයි; ජීන් ආවේශ වී සිටියදී එම නමින් සගයෙකු ගැන සිතූ බව මෙට්ස්ගර් පවසයි. ලිපිය සොයාගත් එම්ජේ වෙත පාකර් නැවත පැමිණේ. ඇයට නොකියීම ගැන ඔහු සමාව අයැද සිටින අතර ඔහුගේ ආදරය ප්‍රකාශ කරයි, නමුත් එම්ජේ ඔහුව මතක තබා නොගන්නා අතර ඔහුගේ හැඟීම් ප්‍රතිනිර්මාණය නොකරයි. එසේ තිබියදීත්, ඇය ඔහුට ඇයට සහ නෙඩ්ගේ මහල් නිවාසයට ආරාධනා කරයි, එහිදී වෙස්මුහුණු පාකර් ඔවුන් දෙදෙනා සමඟ බැඳී සිටී. එම්ජේ ආවේශ වී සිටියදී කිසිවක් මතක නැති බව විස්තර කිරීමෙන් පසු, පාකර් මෙට්ස්ගර් බොරු කියන බව වටහා ගනී. පාකර් යෙලේනා අමතයි, ඇය DODC විසින් පැහැර ගන්නා ලද තවත් දුරකථන මාර්ගයක් වන ජීන් ගේ සහෝදරිය බව නැවත සකස් කරන ලද DODC ලිපිගොනු වලින් දැන ගනී.

රූස්වෙල්ට් දූපතේ DODC පහසුකමකදී මෙට්ස්ගර් ජීන් මත අත්හදා බැලීම් කරන්නේ පාකර් රිංගා ගන්නා බවයි.  &quot;V-Max&quot; යනු ඇගේ කුටියේ වායු විවරයේ ඇති කාලගුණික ලේබලය බව ජීන් නිගමනය කරයි, සාරා මිය යාමට පෙර දුටු අවසන් දෙය සහ ජීන්ට මානසිකව සන්නිවේදනය කළේ එයයි. කෝපයට පත් ජීන්, පහසුකමෙන් ඔබ්බට විහිදෙන මනෝ විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රයක් නිර්මාණය කරයි, පාකර් හැර එහි සිටින සියල්ලන්ම කැටි කරයි. ජීන් ඔහුගේ සමාව අයැදීම ප්‍රතික්ෂේප කර අත භාවිතයෙන් ඔහුට පහර දෙයි. පාකර් ඔහුගේ නිෂේධකය ඉවත් කර ඔහුගේ නව හැකියාවන් පාලනය කරයි, අත පරාජය කර ජීන් මෙට්ස්ගර් මරා දැමීම නවත්වයි. ඔහු ඇයට ඔහුගේ මනසට ඇතුළු වීමට ඉඩ දෙයි, එහිදී ඇය තමා කවුදැයි ඔහුට ආදරය කරන බව පවසන මැයිගේ මතකයක් අත්විඳියි. පාකර් සහ ජීන් ඔවුන්ගේ අදාළ පාඩු පිළිබඳව සමාදාන වේ. කාසල් දුර සිට ජීන්ට වෙඩි තබන බව පාකර් දැනී ඇයව ආරක්ෂා කරයි, බරපතල තුවාලයක් ලබා ගනී. ජීන් මනෝ විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රය අතහැර දමයි.

පාකර් රෝහලක පසුතැවිලි වන කාසල් සමඟ අවදි වන අතර, ජීන් දුරස්ථව තම බලතල සමඟ ඔහුව ජීවමාන කළ බව පවසයි. ජීන් නගරයෙන් පිටව යයි, මෙට්ස්ගර් අතුරුදහන් වේ, සහ DODC විමර්ශනයට ලක් වේ. මැයිගේ සොහොනේදී, පාකර් තනිවම සියල්ල කිරීමට උත්සාහ කිරීම නවත්වන බවට දිවුරුම් දෙයි, පසුව ඩිවුල්ෆ් සුවය ලබන අතරතුර මංකොල්ලයක් හැසිරවීමට ඉඩ දීමට එකඟ වේ.  නෙඩ්ව නැවත මුණගැසෙන විට, පාකර් ඔවුන්ගේ පැරණි අතට අත දීමෙන් තමාව නැවත හඳුන්වා දෙයි.</text>
      <sha1>ssj9hruyay8d9c82d7jp4xjpqsncpi7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797626</id>
      <parentid>797625</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T13:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* කතාව */</comment>
      <origin>797626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16124" sha1="d5y9vpha7480jdo7kdtckiphnjbb5wv" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ස්පයිඩර්-මෑන්: බ්‍රෑන්ඩ් නිව් ඩේ
| image          = [[ගොනුව:Spider_Man_Brand_New_Day_Logo.svg|280px]]
| alt            = 
| caption        = චිත්‍රපටයේ නම නිල වශයෙන්
| director       = ඩෙස්ටින් ඩැනියල් ක්‍රිටන්
| writer         = {{Plainlist|
* ක්‍රිස් මැක්කෙනා
* එරික් සොමර්ස්
}}
| based_on       = [[ස්පයිඩර්-මෑන්]]
| producer       = {{Plainlist|
* කෙවින් ෆීජ්
* ඒමි පැස්කල්
* ආවි ඇරාඩ්
* රේචල් ඕ' කොනර්
}}
| starring       = {{Plainlist|
* ටොම් හොලන්ඩ්
* සෙන්ඩායා
* සෑඩී සින්ක්
* ජේකබ් බැටලන්
* ජෝන් බර්න්තල්
* ට්‍රැමල් ටිල්මන්
}}
| editing        = {{plainlist|
* නැට් සැන්ඩර්ස්
* ජීනා සැන්සම්
}}
| music          = මයිකල් ගියාච්චිනෝ
| studio         = {{Plainlist|
* [[:en:Columbia Pictures|කොලම්බියා පික්චර්ස්]]
* [[:en:Marvel Entertainment|මාවල්]]
* [[:en:Pascal Pictures|පැස්කල් පික්චර්ස්]]
}}
| distributor    = [[:en:Sony Pictures Releasing|සෝනි පික්චර්ස් රිලීසිං]]
| released       = {{Film date|2026|7|31||2026|7|31|{{flagicon|United States|ඇමරිකාව}}|2023|8|1|{{flagicon|Sri Lanka}}}}
| runtime        = 
| country        = {{flagicon|United States}} [[ඇමරිකාව]]
| language       = [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]
| budget         = 
| gross          = 
}}'''ස්පයිඩර්-මෑන්: බ්‍රෑන්ඩ් නිව් ඩේ''' හෝ '' අලුත්ම දවසක්'' යනු ස්පයිඩර්-මෑන් චිත්‍රපට මාලාවේ 4 වන චිත්‍රපටයි. මෙම චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලබන්නේ ඩෙස්ටින් ඩැනියෙල් ක්‍රෙටන් විසිනි, එය ක්‍රිස් මැකේනා සහ එරික් සොමර්ස් විසින් රචනා කරන ලද අතර, ටොම් හොලන්ඩ් පීටර් පාකර් / ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස සෙන්ඩයා, සාඩී සින්ක්, ජේකබ් බටලෝන්, ජෝන් බර්න්තාල්, ට්‍රැමෙල් ටිල්මන්, මයිකල් මැන්ඩෝ සහ මාර්ක් රෆලෝ සමඟ රංගනයෙන් දායක වේ. චිත්‍රපටයේ, පාකර් නිර්නාමිකව වීර ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස නිව්යෝර්ක් නගරය ආරක්ෂා කරන අතර ඔහුගේ සුපිරි බලවතුන් පුදුම සහගත හා භයානක විය හැකි පරිණාමයකට භාජනය වන අතරතුර බලවත් නව තර්ජනයක් විමර්ශනය කරයි.


==චිත්‍රපටයේ පසුබිම==

මෙහිදී [[:en:Spider-Man: No Way Home|ස්පයිඩර්-මෑන්: නෝ වේ හෝම් (2021)]] චිත්‍රපටයේ අවසානයේ ආචාර්ය ස්ටීවන් ස්ට්‍රේන්ජ්ගේ චරිතයෙන් පසුව, පීටර් පාකර් සිටින බව ලෝකය අමතක කර ඇත. වසර හතරකට පසු, පාකර් නිර්නාමිකව වීරයා වන ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස [[නිව්යෝර්ක්]] නගරය ආරක්ෂා කරන අතර ඔහුගේ සුපිරි බලවතුන් පුදුම සහගත හා භයානක විය හැකි පරිණාමයකට භාජනය වන අතරතුර බලවත් නව තර්ජනයක් විමර්ශනය කරයි.

==කතාව==
ආචාර්ය ස්ටීවන් ස්ට්‍රේන්ජ්ගේ මැජික් මන්ත්‍රය පීටර් පාකර් සිටින බව ලෝකයට අමතක කළ පසු, ඔහු තම පෙම්වතිය වන මිෂෙල් &quot;එම්ජේ&quot; ජෝන්ස්-වොට්සන් සහ හොඳම මිතුරා වන නෙඩ් ලීඩ්ස් නැවත ඔවුන්ට හඳුන්වා නොදී ආරක්ෂා කිරීමට තෝරා ගනී. ඉදිරි වසර හතර තුළ, පාකර් [[නිව්යෝර්ක්]] නගරය එහි කීර්තිමත් වීරයා වන ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස නිර්නාමිකව ආරක්ෂා කරයි. ඔහු මැක් ගාර්ගන් සහ හෑන්ඩ් නින්ජාවරුන් ඇතුළු ප්‍රධාන අපරාධකරුවන් පරාජය කරමින් පොලිස් රහස් පරීක්ෂක ජීන් ඩිවුල්ෆ්ගේ විශ්වාසය දිනා ගනී. පාකර් නිතිපතා ඔහුගේ නැන්දා වන මේගේ සොහොනට පැමිණේ.

හානි පාලන දෙපාර්තමේන්තුවේ (DODC) බන්ධනාගාරයකට කඩා වැටෙන ටැංකියක් පසුපස හඹා යාමේදී ෆ්‍රෑන්ක් කාසල්ට ඇපකර හානියක් සිදු කිරීමෙන් පාකර් වළක්වයි. ගාර්ගන්ට පැන යාමට උදව් කිරීම සඳහා පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට ශරීරය පැන යන ටෙලිපාත් එකක් රියදුරුට ඇත, නමුත් පාකර්ගේ මනසට ඇතුළු වීමට නොහැකි වේ. &quot;V-Max&quot; සොයන කෙනෙකු විසින් DODC පහසුකම් කිහිපයකට පහර දී ඇති බව යෙලේනා බෙලෝවා පාකර්ට දන්වයි. ආරක්ෂාව සඳහා හෑන්ඩ් භාවිතා කරන DODC අධ්‍යක්ෂ බිල් මෙට්ස්ගර්, &quot;V-Max&quot; පිළිබඳ දැනුම පාකර්ට ප්‍රතික්ෂේප කරයි.&lt;ref name=&quot;Entertainmentweekly&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ew.com/kevin-feige-teases-new-avenger-spider-man-brand-new-day-florence-pugh-12016623|title=Kevin Feige teases Florence Pugh will appear as Yelena in Spider-Man: Brand New Day|website=[[エンターテインメント・ウィークリー|Entertainment Weekly]]|publisher=Entertainment Weekly|date=2026-07-11|accessdate=2026-07-11}}&lt;/ref&gt;

MIT උපාධිය ලැබීමෙන් පසු නෙඩ් සහ එම්ජේ නැවත නිව්යෝර්ක් වෙත යති. පාකර් ඔවුන්ව මුණගැසෙන අතර එම්ජේ ඇගේ නව පෙම්වතා සිප ගන්නා ආකාරය දකී. විපතට පත්ව නිවසට ආපසු යන ඔහු පසුදා අවදි වන්නේ ඔහුගේ ඉන්ද්‍රියයන් සහ ඔහුගේ මැණික් කටුවල කාබනික දැල් සමඟිනි. ටෙලිපාත් ආසාධිත ගාර්ගන් සමඟ තවත් DODC පහසුකමකට පහර දෙන විට, පාකර් ඔහුගේ නව හැකියාවන් පාලනය කර නොගෙන ගාර්ගන්ට අමානුෂික ලෙස පහර දෙන අතර, නොදැනුවත්වම පොලිස් නිලධාරියෙකුට තුවාල කරයි. ඩිවුල්ෆ් ඔහුට පාලනය නැවත ලබා ගැනීමට පැවසීමෙන් පසු, පාකර් බෲස් බැනර්ගෙන් ඉගෙන ගනී, ඔහු තම සුපිරි බලැති වෙනස් ඊගෝව වන හල්ක් මර්දනය කිරීමට siRNA භාවිතා කරන නිෂේධක උපාංගයක් ඇති අතර ඔහුගේම නිෂේධකයක් ගොඩනඟයි. ඔහු එය පරීක්ෂා කරන අතරතුර, ටෙලිපාත් ඔහුගේ මහල් නිවාසය සොයාගෙන ඔහු ඇයට ලියූ නොයවන ලද නැවත හඳුන්වාදීමේ ලිපියකින් එම්ජේ ගැන දැන ගනී. පාකර් එම්ජේව ආරක්ෂිත ස්ථානයකට ගෙන යාමට දුවයි, නමුත් ටෙලිපාත් ඇයව අල්ලාගෙන ඇයව මරා දමයි.&lt;ref name=&quot;today260704&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinematoday.jp/news/N0155671|title=『スパイダーマン：BND』吹替版キャスト一挙発表！榎木淳弥＆宮内敦士ら声優続投|website=シネマトゥデイ|publisher=シネマトゥデイ|date=2026-07-04|accessdate=2026-07-04}}&lt;/ref&gt; ඔහු එම්ජේව බේරාගෙන ටෙලිපාත් ජීන් ග්‍රේ ලෙස හඳුනා ගනී.

පාකර් එම්ජේව ආරක්ෂාව සඳහා කාසල්ගේ සැඟවුණු ස්ථානයට ගෙන යන අතර, එහිදී ඇය ඔහුගේ නිෂේධකය සහ විශ්වීය නිෂේධකයක් සම්පූර්ණ කිරීමට උපකාරී වේ.  ජීන් DODC හි මූලස්ථානයට ආවේශ වූ බැනරයක් සමඟ පහර දෙන අතර, එහි නිෂේධකය ඉවත් කරනු ලබන අතර, එමඟින් ඔහු හල්ක් බවට පත්වේ. පාකර් හල්ක් සමඟ සටන් කරන අතරතුර, DODC නියෝජිතයන් සඟවා තබන සුරක්ෂිතාගාරයක් විවෘත කිරීමට ජීන් කාසල් සතුව ඇත. පාකර් හල්ක් සන්සුන් කරයි, පසුව විශ්වීය නිෂේධකය සමඟ ජීන්ගේ බලතල අවහිර කරන අතර මෙට්ස්ගර් ඇයව සන්සුන් කරයි. ජීන් සිහිසුන් වීමට පෙර &quot;සාරා&quot; ගැන සඳහන් කරයි; ජීන් ආවේශ වී සිටියදී එම නමින් සගයෙකු ගැන සිතූ බව මෙට්ස්ගර් පවසයි. ලිපිය සොයාගත් එම්ජේ වෙත පාකර් නැවත පැමිණේ. ඇයට නොකියීම ගැන ඔහු සමාව අයැද සිටින අතර ඔහුගේ ආදරය ප්‍රකාශ කරයි, නමුත් එම්ජේ ඔහුව මතක තබා නොගන්නා අතර ඔහුගේ හැඟීම් ප්‍රතිනිර්මාණය නොකරයි. එසේ තිබියදීත්, ඇය ඔහුට ඇයට සහ නෙඩ්ගේ මහල් නිවාසයට ආරාධනා කරයි, එහිදී වෙස්මුහුණු පාකර් ඔවුන් දෙදෙනා සමඟ බැඳී සිටී. එම්ජේ ආවේශ වී සිටියදී කිසිවක් මතක නැති බව විස්තර කිරීමෙන් පසු, පාකර් මෙට්ස්ගර් බොරු කියන බව වටහා ගනී. පාකර් යෙලේනා අමතයි, ඇය DODC විසින් පැහැර ගන්නා ලද තවත් දුරකථන මාර්ගයක් වන ජීන් ගේ සහෝදරිය බව නැවත සකස් කරන ලද DODC ලිපිගොනු වලින් දැන ගනී.

රූස්වෙල්ට් දූපතේ DODC පහසුකමකදී මෙට්ස්ගර් ජීන් මත අත්හදා බැලීම් කරන්නේ පාකර් රිංගා ගන්නා බවයි.  &quot;V-Max&quot; යනු ඇගේ කුටියේ වායු විවරයේ ඇති කාලගුණික ලේබලය බව ජීන් නිගමනය කරයි, සාරා මිය යාමට පෙර දුටු අවසන් දෙය සහ ජීන්ට මානසිකව සන්නිවේදනය කළේ එයයි. කෝපයට පත් ජීන්, පහසුකමෙන් ඔබ්බට විහිදෙන මනෝ විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රයක් නිර්මාණය කරයි, පාකර් හැර එහි සිටින සියල්ලන්ම කැටි කරයි. ජීන් ඔහුගේ සමාව අයැදීම ප්‍රතික්ෂේප කර අත භාවිතයෙන් ඔහුට පහර දෙයි. පාකර් ඔහුගේ නිෂේධකය ඉවත් කර ඔහුගේ නව හැකියාවන් පාලනය කරයි, අත පරාජය කර ජීන් මෙට්ස්ගර් මරා දැමීම නවත්වයි. ඔහු ඇයට ඔහුගේ මනසට ඇතුළු වීමට ඉඩ දෙයි, එහිදී ඇය තමා කවුදැයි ඔහුට ආදරය කරන බව පවසන මැයිගේ මතකයක් අත්විඳියි. පාකර් සහ ජීන් ඔවුන්ගේ අදාළ පාඩු පිළිබඳව සමාදාන වේ. කාසල් දුර සිට ජීන්ට වෙඩි තබන බව පාකර් දැනී ඇයව ආරක්ෂා කරයි, බරපතල තුවාලයක් ලබා ගනී. ජීන් මනෝ විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රය අතහැර දමයි.

පාකර් රෝහලක පසුතැවිලි වන කාසල් සමඟ අවදි වන අතර, ජීන් දුරස්ථව තම බලතල සමඟ ඔහුව ජීවමාන කළ බව පවසයි. ජීන් නගරයෙන් පිටව යයි, මෙට්ස්ගර් අතුරුදහන් වේ, සහ DODC විමර්ශනයට ලක් වේ. මැයිගේ සොහොනේදී, පාකර් තනිවම සියල්ල කිරීමට උත්සාහ කිරීම නවත්වන බවට දිවුරුම් දෙයි, පසුව ඩිවුල්ෆ් සුවය ලබන අතරතුර මංකොල්ලයක් හැසිරවීමට ඉඩ දීමට එකඟ වේ.  නෙඩ්ව නැවත මුණගැසෙන විට, පාකර් ඔවුන්ගේ පැරණි අතට අත දීමෙන් තමාව නැවත හඳුන්වා දෙයි.</text>
      <sha1>d5y9vpha7480jdo7kdtckiphnjbb5wv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797627</id>
      <parentid>797626</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T13:59:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vinizex94</username>
        <id>72913</id>
      </contributor>
      <comment>/* කතාව */</comment>
      <origin>797627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16166" sha1="eu9ena4xyf551fnpqwklnwj313u9jj6" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ස්පයිඩර්-මෑන්: බ්‍රෑන්ඩ් නිව් ඩේ
| image          = [[ගොනුව:Spider_Man_Brand_New_Day_Logo.svg|280px]]
| alt            = 
| caption        = චිත්‍රපටයේ නම නිල වශයෙන්
| director       = ඩෙස්ටින් ඩැනියල් ක්‍රිටන්
| writer         = {{Plainlist|
* ක්‍රිස් මැක්කෙනා
* එරික් සොමර්ස්
}}
| based_on       = [[ස්පයිඩර්-මෑන්]]
| producer       = {{Plainlist|
* කෙවින් ෆීජ්
* ඒමි පැස්කල්
* ආවි ඇරාඩ්
* රේචල් ඕ' කොනර්
}}
| starring       = {{Plainlist|
* ටොම් හොලන්ඩ්
* සෙන්ඩායා
* සෑඩී සින්ක්
* ජේකබ් බැටලන්
* ජෝන් බර්න්තල්
* ට්‍රැමල් ටිල්මන්
}}
| editing        = {{plainlist|
* නැට් සැන්ඩර්ස්
* ජීනා සැන්සම්
}}
| music          = මයිකල් ගියාච්චිනෝ
| studio         = {{Plainlist|
* [[:en:Columbia Pictures|කොලම්බියා පික්චර්ස්]]
* [[:en:Marvel Entertainment|මාවල්]]
* [[:en:Pascal Pictures|පැස්කල් පික්චර්ස්]]
}}
| distributor    = [[:en:Sony Pictures Releasing|සෝනි පික්චර්ස් රිලීසිං]]
| released       = {{Film date|2026|7|31||2026|7|31|{{flagicon|United States|ඇමරිකාව}}|2023|8|1|{{flagicon|Sri Lanka}}}}
| runtime        = 
| country        = {{flagicon|United States}} [[ඇමරිකාව]]
| language       = [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]
| budget         = 
| gross          = 
}}'''ස්පයිඩර්-මෑන්: බ්‍රෑන්ඩ් නිව් ඩේ''' හෝ '' අලුත්ම දවසක්'' යනු ස්පයිඩර්-මෑන් චිත්‍රපට මාලාවේ 4 වන චිත්‍රපටයි. මෙම චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලබන්නේ ඩෙස්ටින් ඩැනියෙල් ක්‍රෙටන් විසිනි, එය ක්‍රිස් මැකේනා සහ එරික් සොමර්ස් විසින් රචනා කරන ලද අතර, ටොම් හොලන්ඩ් පීටර් පාකර් / ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස සෙන්ඩයා, සාඩී සින්ක්, ජේකබ් බටලෝන්, ජෝන් බර්න්තාල්, ට්‍රැමෙල් ටිල්මන්, මයිකල් මැන්ඩෝ සහ මාර්ක් රෆලෝ සමඟ රංගනයෙන් දායක වේ. චිත්‍රපටයේ, පාකර් නිර්නාමිකව වීර ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස නිව්යෝර්ක් නගරය ආරක්ෂා කරන අතර ඔහුගේ සුපිරි බලවතුන් පුදුම සහගත හා භයානක විය හැකි පරිණාමයකට භාජනය වන අතරතුර බලවත් නව තර්ජනයක් විමර්ශනය කරයි.


==චිත්‍රපටයේ පසුබිම==

මෙහිදී [[:en:Spider-Man: No Way Home|ස්පයිඩර්-මෑන්: නෝ වේ හෝම් (2021)]] චිත්‍රපටයේ අවසානයේ ආචාර්ය ස්ටීවන් ස්ට්‍රේන්ජ්ගේ චරිතයෙන් පසුව, පීටර් පාකර් සිටින බව ලෝකය අමතක කර ඇත. වසර හතරකට පසු, පාකර් නිර්නාමිකව වීරයා වන ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස [[නිව්යෝර්ක්]] නගරය ආරක්ෂා කරන අතර ඔහුගේ සුපිරි බලවතුන් පුදුම සහගත හා භයානක විය හැකි පරිණාමයකට භාජනය වන අතරතුර බලවත් නව තර්ජනයක් විමර්ශනය කරයි.

==කතාව==
ආචාර්ය ස්ටීවන් ස්ට්‍රේන්ජ්ගේ මැජික් මන්ත්‍රය පීටර් පාකර් සිටින බව ලෝකයට අමතක කළ පසු, ඔහු තම පෙම්වතිය වන මිෂෙල් &quot;එම්ජේ&quot; ජෝන්ස්-වොට්සන් සහ හොඳම මිතුරා වන නෙඩ් ලීඩ්ස් නැවත ඔවුන්ට හඳුන්වා නොදී ආරක්ෂා කිරීමට තෝරා ගනී. ඉදිරි වසර හතර තුළ, පාකර් [[නිව්යෝර්ක්]] නගරය එහි කීර්තිමත් වීරයා වන ස්පයිඩර් මෑන් ලෙස නිර්නාමිකව ආරක්ෂා කරයි. ඔහු මැක් ගාර්ගන් සහ හෑන්ඩ් නින්ජාවරුන් ඇතුළු ප්‍රධාන අපරාධකරුවන් පරාජය කරමින් පොලිස් රහස් පරීක්ෂක ජීන් ඩිවුල්ෆ්ගේ විශ්වාසය දිනා ගනී. පාකර් නිතිපතා ඔහුගේ නැන්දා වන මේගේ සොහොනට පැමිණේ.

හානි පාලන දෙපාර්තමේන්තුවේ (DODC) බන්ධනාගාරයකට කඩා වැටෙන ටැංකියක් පසුපස හඹා යාමේදී ෆ්‍රෑන්ක් කාසල්ට ඇපකර හානියක් සිදු කිරීමෙන් පාකර් වළක්වයි. ගාර්ගන්ට පැන යාමට උදව් කිරීම සඳහා පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට ශරීරය පැන යන ටෙලිපාත් එකක් රියදුරුට ඇත, නමුත් පාකර්ගේ මනසට ඇතුළු වීමට නොහැකි වේ. &quot;V-Max&quot; සොයන කෙනෙකු විසින් DODC පහසුකම් කිහිපයකට පහර දී ඇති බව යෙලේනා බෙලෝවා පාකර්ට දන්වයි. ආරක්ෂාව සඳහා හෑන්ඩ් භාවිතා කරන DODC අධ්‍යක්ෂ බිල් මෙට්ස්ගර්, &quot;V-Max&quot; පිළිබඳ දැනුම පාකර්ට ප්‍රතික්ෂේප කරයි.&lt;ref name=&quot;Entertainmentweekly&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ew.com/kevin-feige-teases-new-avenger-spider-man-brand-new-day-florence-pugh-12016623|title=Kevin Feige teases Florence Pugh will appear as Yelena in Spider-Man: Brand New Day|website=[[エンターテインメント・ウィークリー|Entertainment Weekly]]|publisher=Entertainment Weekly|date=2026-07-11|accessdate=2026-07-11}}&lt;/ref&gt;

MIT උපාධිය ලැබීමෙන් පසු නෙඩ් සහ එම්ජේ නැවත නිව්යෝර්ක් වෙත යති. පාකර් ඔවුන්ව මුණගැසෙන අතර එම්ජේ ඇගේ නව පෙම්වතා සිප ගන්නා ආකාරය දකී. විපතට පත්ව නිවසට ආපසු යන ඔහු පසුදා අවදි වන්නේ ඔහුගේ ඉන්ද්‍රියයන් සහ ඔහුගේ මැණික් කටුවල කාබනික දැල් සමඟිනි. ටෙලිපාත් ආසාධිත ගාර්ගන් සමඟ තවත් DODC පහසුකමකට පහර දෙන විට, පාකර් ඔහුගේ නව හැකියාවන් පාලනය කර නොගෙන ගාර්ගන්ට අමානුෂික ලෙස පහර දෙන අතර, නොදැනුවත්වම පොලිස් නිලධාරියෙකුට තුවාල කරයි. ඩිවුල්ෆ් ඔහුට පාලනය නැවත ලබා ගැනීමට පැවසීමෙන් පසු, පාකර් බෲස් බැනර්ගෙන් ඉගෙන ගනී, ඔහු තම සුපිරි බලැති වෙනස් ඊගෝව වන හල්ක් මර්දනය කිරීමට siRNA භාවිතා කරන නිෂේධක උපාංගයක් ඇති අතර ඔහුගේම නිෂේධකයක් ගොඩනඟයි. ඔහු එය පරීක්ෂා කරන අතරතුර, ටෙලිපාත් ඔහුගේ මහල් නිවාසය සොයාගෙන ඔහු ඇයට ලියූ නොයවන ලද නැවත හඳුන්වාදීමේ ලිපියකින් එම්ජේ ගැන දැන ගනී. පාකර් එම්ජේව ආරක්ෂිත ස්ථානයකට ගෙන යාමට දුවයි, නමුත් ටෙලිපාත් ඇයව අල්ලාගෙන ඇයව මරා දමයි.&lt;ref name=&quot;today260704&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinematoday.jp/news/N0155671|title=『スパイダーマン：BND』吹替版キャスト一挙発表！榎木淳弥＆宮内敦士ら声優続投|website=シネマトゥデイ|publisher=シネマトゥデイ|date=2026-07-04|accessdate=2026-07-04}}&lt;/ref&gt; ඔහු එම්ජේව බේරාගෙන ටෙලිපාත් ජීන් ග්‍රේ ලෙස හඳුනා ගනී.

පාකර් එම්ජේව ආරක්ෂාව සඳහා කාසල්ගේ සැඟවුණු ස්ථානයට ගෙන යන අතර, එහිදී ඇය ඔහුගේ නිෂේධකය සහ විශ්වීය නිෂේධකයක් සම්පූර්ණ කිරීමට උපකාරී වේ.  ජීන් DODC හි මූලස්ථානයට ආවේශ වූ බැනරයක් සමඟ පහර දෙන අතර, එහි නිෂේධකය ඉවත් කරනු ලබන අතර, එමඟින් ඔහු හල්ක් බවට පත්වේ. පාකර් හල්ක් සමඟ සටන් කරන අතරතුර, DODC නියෝජිතයන් සඟවා තබන සුරක්ෂිතාගාරයක් විවෘත කිරීමට ජීන් කාසල් සතුව ඇත. පාකර් හල්ක් සන්සුන් කරයි, පසුව විශ්වීය නිෂේධකය සමඟ ජීන්ගේ බලතල අවහිර කරන අතර මෙට්ස්ගර් ඇයව සන්සුන් කරයි. ජීන් සිහිසුන් වීමට පෙර &quot;සාරා&quot; ගැන සඳහන් කරයි; ජීන් ආවේශ වී සිටියදී එම නමින් සගයෙකු ගැන සිතූ බව මෙට්ස්ගර් පවසයි. ලිපිය සොයාගත් එම්ජේ වෙත පාකර් නැවත පැමිණේ. ඇයට නොකියීම ගැන ඔහු සමාව අයැද සිටින අතර ඔහුගේ ආදරය ප්‍රකාශ කරයි, නමුත් එම්ජේ ඔහුව මතක තබා නොගන්නා අතර ඔහුගේ හැඟීම් ප්‍රතිනිර්මාණය නොකරයි. එසේ තිබියදීත්, ඇය ඔහුට ඇයට සහ නෙඩ්ගේ මහල් නිවාසයට ආරාධනා කරයි, එහිදී වෙස්මුහුණු පාකර් ඔවුන් දෙදෙනා සමඟ බැඳී සිටී. එම්ජේ ආවේශ වී සිටියදී කිසිවක් මතක නැති බව විස්තර කිරීමෙන් පසු, පාකර් මෙට්ස්ගර් බොරු කියන බව වටහා ගනී. පාකර් යෙලේනා අමතයි, ඇය DODC විසින් පැහැර ගන්නා ලද තවත් දුරකථන මාර්ගයක් වන ජීන් ගේ සහෝදරිය බව නැවත සකස් කරන ලද DODC ලිපිගොනු වලින් දැන ගනී.

රූස්වෙල්ට් දූපතේ DODC පහසුකමකදී මෙට්ස්ගර් ජීන් මත අත්හදා බැලීම් කරන්නේ පාකර් රිංගා ගන්නා බවයි.  &quot;V-Max&quot; යනු ඇගේ කුටියේ වායු විවරයේ ඇති කාලගුණික ලේබලය බව ජීන් නිගමනය කරයි, සාරා මිය යාමට පෙර දුටු අවසන් දෙය සහ ජීන්ට මානසිකව සන්නිවේදනය කළේ එයයි. කෝපයට පත් ජීන්, පහසුකමෙන් ඔබ්බට විහිදෙන මනෝ විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රයක් නිර්මාණය කරයි, පාකර් හැර එහි සිටින සියල්ලන්ම කැටි කරයි. ජීන් ඔහුගේ සමාව අයැදීම ප්‍රතික්ෂේප කර අත භාවිතයෙන් ඔහුට පහර දෙයි. පාකර් ඔහුගේ නිෂේධකය ඉවත් කර ඔහුගේ නව හැකියාවන් පාලනය කරයි, අත පරාජය කර ජීන් මෙට්ස්ගර් මරා දැමීම නවත්වයි. ඔහු ඇයට ඔහුගේ මනසට ඇතුළු වීමට ඉඩ දෙයි, එහිදී ඇය තමා කවුදැයි ඔහුට ආදරය කරන බව පවසන මැයිගේ මතකයක් අත්විඳියි. පාකර් සහ ජීන් ඔවුන්ගේ අදාළ පාඩු පිළිබඳව සමාදාන වේ. කාසල් දුර සිට ජීන්ට වෙඩි තබන බව පාකර් දැනී ඇයව ආරක්ෂා කරයි, බරපතල තුවාලයක් ලබා ගනී. ජීන් මනෝ විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රය අතහැර දමයි.

පාකර් රෝහලක පසුතැවිලි වන කාසල් සමඟ අවදි වන අතර, ජීන් දුරස්ථව තම බලතල සමඟ ඔහුව ජීවමාන කළ බව පවසයි. ජීන් නගරයෙන් පිටව යයි, මෙට්ස්ගර් අතුරුදහන් වේ, සහ DODC විමර්ශනයට ලක් වේ. මැයිගේ සොහොනේදී, පාකර් තනිවම සියල්ල කිරීමට උත්සාහ කිරීම නවත්වන බවට දිවුරුම් දෙයි, පසුව ඩිවුල්ෆ් සුවය ලබන අතරතුර මංකොල්ලයක් හැසිරවීමට ඉඩ දීමට එකඟ වේ.  නෙඩ්ව නැවත මුණගැසෙන විට, පාකර් ඔවුන්ගේ පැරණි අතට අත දීමෙන් තමාව නැවත හඳුන්වා දෙයි.

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}</text>
      <sha1>eu9ena4xyf551fnpqwklnwj313u9jj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කොළඹ සැහැල්ලු දුම්රිය සංක්‍රමණ පද්ධතිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196068</id>
    <revision>
      <id>797641</id>
      <parentid>796601</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T03:52:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15794" sha1="p0xo6par9i01upj18g5e4chq4l87kl6" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 

කොළඹ සැහැල්ලු දුම්රිය සංක්‍රමණ පද්ධතිය (පෙර '''කොළඹ සැහැල්ලු දුම්රිය''' ලෙස හැඳින්විණි) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[කොළඹ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය|කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය]] තුළ නම් කර ඇති බස්නාහිර මහනගර සහ සංවර්ධන කලාපය සේවය කරන යෝජිත අගනගර සැහැල්ලු දුම්රිය පද්ධතියකි.  මෙම පද්ධතිය [[ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය|ශ්‍රී ලංකා රජය]] සහ තෝරාගත් පෞද්ගලික ආයතන අතර රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. &lt;ref name=&quot;dailyFT&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.ft.lk/business/Light-Rail-project-to-kick-off-in-December-2018/34-643868|title=Light Rail project to kick off in December 2018|last=Gunasekara|first=Skandha|date=23 November 2017|access-date=6 February 2018|publisher=ft.lk|agency=Daily Financial Times}}&lt;/ref&gt;

[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ඩොලර්|ඇමරිකානු ඩොලර්]] බිලියන 1.5 ක වටිනාකමකින් යුත් මෙම ව්‍යාපෘතිය 2017 දී [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] මහතාගේ ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ ආරම්භ කරන ලද අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම තනි විදේශ අරමුදල් සහිත [[යටිතල පහසුකම්]] ව්‍යාපෘතිය ලෙස සැලකේ. මෙම අරමුදල් ජපන් ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතා ඒජන්සියෙන් (JICA) ලැබුණු අතර, එය 0.1% ක පොලී අනුපාතයක් සහිත අතිශය අඩු පොලී ණයක් ලබා දුන් අතර එය වසර 12 ක සහන කාලයක් සහිතව වසර 40 ක් තුළ ආපසු ගෙවිය හැකිය. 2020 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ජනාධිපති [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] ඒකපාර්ශ්විකව ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කරන ලද.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-09-24 |title=Sri Lanka scraps $1.5bn Japan-funded light rail system |url=https://www.france24.com/en/20200924-sri-lanka-scraps-1-5bn-japan-funded-light-rail-system |access-date=2021-06-19 |website=France 24 |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Weerasooriya |first=Sahan |title=Cancellation of light rail project |url=http://island.lk/cancellation-of-light-rail-project/ |access-date=2021-06-19 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-09-23 |title=Sri Lanka president orders immediate termination of Japan-funded light rail project |url=https://economynext.com/sri-lanka-president-orders-immediate-termination-of-japan-funded-light-rail-project-74117 |access-date=2021-06-19 |website=EconomyNext |language=en}}&lt;/ref&gt; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා රජයට රුපියල් බිලියන ගණනක පාඩු සිදු වුන අතර &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.colombopage.com/archive_22B/Dec07_1670437741CH.php|title=Sri Lanka : Unilaterally terminating Light Rail project cost nearly Rs. 6 Billion to Sri Lanka, audit report reveals|work=www.colombopage.com|access-date=14 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207193752/http://www.colombopage.com/archive_22B/Dec07_1670437741CH.php|archive-date=December 7, 2022}}&lt;/ref&gt; උපදේශකයින් සඳහා වන්දි ගෙවීමට සිදු විය. &lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-06-18 |title=Japan firm claims damages of LKR 5.8bn from Sri Lanka after LRT deal scrapped |url=https://economynext.com/japan-firm-claims-damages-of-rs5-8bn-from-sri-lanka-after-lrt-deal-scrapped-83126 |access-date=2021-06-19 |website=EconomyNext |language=en}}&lt;/ref&gt; මෙම අවලංගු කිරීම ශ්‍රී ලංකාවට මූල්‍ය හා තාක්ෂණික ආධාර සපයන ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයක් වූ [[ජපානය]] සමඟ සබඳතාවලට ද දැඩි ලෙස බලපෑ අතර, [[රාජපක්ෂ පවුල|රාජපක්ෂ පරිපාලනයට]] තවදුරටත් ආධාර සැපයීමට ජපානය අකමැති විය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economynext.com/crisis-hit-sri-lanka-in-process-to-mend-japanese-ties-after-cancelling-lrt-ect-projects-95901/|title=Crisis-hit Sri Lanka in the process to mend Japanese ties after cancelling LRT, ECT projects|date=16 June 2022|work=EconomyNext|access-date=20 June 2022|language=en}}&lt;/ref&gt;

2022 දෙසැම්බර් මාසයේදී අලුතින් පත් කරන ලද ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා නිවේදනය කළේ ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා ඉල්ල අස් වීමෙන් පසු රජය ව්‍යාපෘතිය නැවත ආරම්භ කිරීමට උත්සාහ කරන බවයි.&lt;ref&gt;https://archives1.sundayobserver.lk/2022/12/11/news/light-rail-transit-project-resume&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, ජපාන රජය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ ව්‍යාපෘතිය නැවත ආරම්භ කිරීමට තමන් තීරණය කර නොමැති බවත්, ජපානයේ සහ ව්‍යාපාරික ප්‍රජාවේ විශ්වාසය නැවත ලබා ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා රජයට ප්‍රතිසංස්කරණ සිදු කළ හැකිද යන්න නිරීක්ෂණය කරන බවත්ය.&lt;ref&gt;https://www.newswire.lk/2023/03/30/japan-yet-to-consider-revival-of-light-rail-project/&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
මෙම ව්‍යාපෘතිය 2017 දී ආරම්භ කරන ලද නමුත් 2020 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලනයේ සිදු වූ වෙනසක් හේතුවෙන්, අලුතින් තේරී පත් වූ ජනාධිපති [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ|ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා]] එය ලාභදායී විසඳුමක් නොවන බව පවසමින් ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කිරීමට නියෝග කළේය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-09-24 |title=Sri Lanka scraps $1.5bn Japan-funded light rail system |url=https://www.france24.com/en/20200924-sri-lanka-scraps-1-5bn-japan-funded-light-rail-system |access-date=2021-06-19 |website=France 24 |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.france24.com/en/20200924-sri-lanka-scraps-1-5bn-japan-funded-light-rail-system &quot;Sri Lanka scraps $1.5bn Japan-funded light rail system&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Weerasooriya |first=Sahan |title=Cancellation of light rail project |url=http://island.lk/cancellation-of-light-rail-project/ |access-date=2021-06-19 |language=en-US}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFWeerasooriya&quot;&gt;Weerasooriya, Sahan. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2020-09-23 |title=Sri Lanka president orders immediate termination of Japan-funded light rail project |url=https://economynext.com/sri-lanka-president-orders-immediate-termination-of-japan-funded-light-rail-project-74117 |access-date=2021-06-19 |website=EconomyNext |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://economynext.com/sri-lanka-president-orders-immediate-termination-of-japan-funded-light-rail-project-74117 &quot;Sri Lanka president orders immediate termination of Japan-funded light rail project&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; පසුව රජය කියා සිටියේ ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කර නොමැති බවත් වෙනස්කම් සමඟ ඉදිරියට යන බවත්ය &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=LRT project not cancelled, but under review – Minister |url=https://www.newswire.lk/2021/02/17/lot-cancelled-but-under-review-minister/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Colombo Light Rail Transit project still alive |url=https://www.themorning.lk/colombo-light-rail-transit-project-still-alive/}}&lt;/ref&gt; නමුත් 2022 දී විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පරිපාලනය විසින් ඒකපාර්ශ්විකව ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කළ බව තහවුරු කර අවලංගු කිරීම සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කරන ලදි. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.newsfirst.lk/2022/10/01/auditor-general-to-probe-lrt-cancellation/|title=Auditor General to probe LRT cancellation|date=1 October 2022|work=Sri Lanka News - Newsfirst|access-date=19 November 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; රාජපක්ෂ පරිපාලනයේ ඒකපාර්ශ්වික ක්‍රියාමාර්ග හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රජයට ව්‍යාපෘතිය සඳහා මේ දක්වා වැය කර තිබූ රුපියල් බිලියන 6 කට ආසන්න පාඩුවක් සිදුවී ඇති බව විගණනයෙන් හෙළි විය. &lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

2021 ජුනි මාසයේදී, ව්‍යාපෘතියට සම්බන්ධ ජපන් සමාගමක් ව්‍යාපෘතිය අත්හැරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රුපියල් බිලියන 5.8 ක අලාභ හා වන්දි ඉල්ලා සිටි බව වාර්තා විය. &lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-06-18 |title=Japan firm claims damages of LKR 5.8bn from Sri Lanka after LRT deal scrapped |url=https://economynext.com/japan-firm-claims-damages-of-rs5-8bn-from-sri-lanka-after-lrt-deal-scrapped-83126 |access-date=2021-06-19 |website=EconomyNext |language=en}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://economynext.com/japan-firm-claims-damages-of-rs5-8bn-from-sri-lanka-after-lrt-deal-scrapped-83126 &quot;Japan firm claims damages of LKR 5.8bn from Sri Lanka after LRT deal scrapped&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; 2022 දෙසැම්බර් මාසයේදී, රජය ව්‍යාපෘතිය නැවත පණ ගැන්වීමට උත්සහ දරන බවට නිවේදනය කරන ලදි. &lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Light Rail Transit project to resume |url=https://archives1.sundayobserver.lk/2022/12/11/news/light-rail-transit-project-resume}}&lt;/ref&gt;

== ව්‍යාපෘතිය ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; |වර්ණය
! තත්ත්වය
! දිග
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;unsortable&quot; | පර්යන්තය
! අරමුදල් සැපයීම
|-
| style=&quot;background:#3cc43c; color:white;&quot; | කොළ
| ශක්‍යතා අධ්‍යයනය අවසන් කරන ලදී
| style=&quot;text-align:center;&quot; | {{Convert|28.6|km|mi}}
| කැලණිය
| මොරටුව
| රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වය
|-
| style=&quot;background:#ef2323; color:white;&quot; | රතු
| ශක්‍යතා අධ්‍යයනය අවසන් කරන ලදී
| style=&quot;text-align:center;&quot; | {{Convert|32.4|km|mi}}
| රාගම
| කිරුලපන
| රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වය
|-
| style=&quot;background:#9c57f2; color:white;&quot; | දම් පාට
| ශක්‍යතා අධ්‍යයනය අවසන් කරන ලදී
| style=&quot;text-align:center;&quot; | {{Convert|15.8|km|mi}}
| මාලබේ
| පිටකොටුව
| ජපන් ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතා ඒජන්සිය
|-
| style=&quot;background:#0000FF; color:white;&quot; | නිල්
| ශක්‍යතා අධ්‍යයනය අවසන් කරන ලදී
| style=&quot;text-align:center;&quot; | {{Convert|21.5|km|mi}}
| හුණුපිටිය
| කොට්ටාව
| රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්වය
|}

== මෙයද බලන්න ==

* [[ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව|ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ ගමනාගමනය|ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රවාහනය]]
* මහානගර හා බස්නාහිර සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය
* තවත් විභව ප්‍රවාහන විසඳුමක් වන කොළඹ මොනෝරේල්, නමුත් ඒ වෙනුවට සැහැල්ලු දුම්රිය පද්ධතිය තෝරා ගන්නා ලදී.

== ආශ්‍රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.behance.net/gallery/62224001/Branding-Colombo-Light-Rail-Transit-Project CLR සඳහා නිල වෙළඳ නාමකරණය සහ සැලසුම් සංකල්ප]
* [http://www.wrlrt.lk/index.php බටහිර කලාපීය මෙගාපොලිස් සැහැල්ලු දුම්රිය ප්‍රවාහනයේ නිල වෙබ් අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210726184506/http://www.wrlrt.lk/index.php |date=2021-07-26 }}
[[ප්‍රවර්ගය:දෙමළ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:විශේෂයෙන් සඳහන් කොට ඇති සිංහල-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:ප්‍රවාහනය - ශ්‍රී ලංකාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ප්‍රවාහනය]]
[[ප්‍රවර්ගය:කොළඹ]]
[[ප්‍රවර්ගය:යටිතල පහසුකම්]]
[[ප්‍රවර්ගය:සංවර්ධනය - ශ්‍රී ලංකා]]</text>
      <sha1>p0xo6par9i01upj18g5e4chq4l87kl6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Room No 106</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196120</id>
    <revision>
      <id>797653</id>
      <timestamp>2026-08-13T08:01:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>797653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="948" sha1="1dc01nmyudce7vgoqm4pvqyupk6gjlj" xml:space="preserve">'''Room No 106 ([[Sinhala]] : රූම් කොඩනම්බර් 106)''' යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වූ සත්‍ය සිදුවීමක් රැගත් විශිෂ්ට ගණයේ චිත්‍රපටයකි. මෙම දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ සුරංග ද අල්විස් මහතා විසිනි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[බිමල් ජයකොඩි]] සහ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පිණි ඩිස්නි රාජපක්ෂ විසිනි. 

===චරිත නිරූපණය===
* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* ඩිස්නි රාජපක්ෂ</text>
      <sha1>1dc01nmyudce7vgoqm4pvqyupk6gjlj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797654</id>
      <parentid>797653</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:01:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>797654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="evoall183icwsm8px18cecrg1jn33qn" xml:space="preserve">'''Room No 106 ([[Sinhala]] : රූම් නම්බර් 106)''' යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වූ සත්‍ය සිදුවීමක් රැගත් විශිෂ්ට ගණයේ චිත්‍රපටයකි. මෙම දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ සුරංග ද අල්විස් මහතා විසිනි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[බිමල් ජයකොඩි]] සහ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පිණි ඩිස්නි රාජපක්ෂ විසිනි.

===චරිත නිරූපණය===
* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* ඩිස්නි රාජපක්ෂ</text>
      <sha1>evoall183icwsm8px18cecrg1jn33qn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797655</id>
      <parentid>797654</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>797655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="hica7jcoctcntk3chcpsbe1s7jnav9l" xml:space="preserve">'''Room No 106''' ([[Sinhala]] : රූම් නම්බර් 106) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වූ සත්‍ය සිදුවීමක් රැගත් විශිෂ්ට ගණයේ චිත්‍රපටයකි. මෙම දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ සුරංග ද අල්විස් මහතා විසිනි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[බිමල් ජයකොඩි]] සහ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පිණි ඩිස්නි රාජපක්ෂ විසිනි.

===චරිත නිරූපණය===
* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* ඩිස්නි රාජපක්ෂ</text>
      <sha1>hica7jcoctcntk3chcpsbe1s7jnav9l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797656</id>
      <parentid>797655</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>797656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="eetfk97ftqwg37896eueanz39imzscc" xml:space="preserve">'''Room No 106''' ([[Sinhala]] : රූම් නම්බර් 106) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වූ සත්‍ය සිදුවීමක් රැගත් විශිෂ්ට ගණයේ චිත්‍රපටයකි. මෙම දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ සුරංග ද අල්විස් මහතා විසිනි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[බිමල් ජයකොඩී]] සහ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පිණි ඩිස්නි රාජපක්ෂ විසිනි.

===චරිත නිරූපණය===
* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* ඩිස්නි රාජපක්ෂ</text>
      <sha1>eetfk97ftqwg37896eueanz39imzscc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797657</id>
      <parentid>797656</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:04:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* චරිත නිරූපණය */</comment>
      <origin>797657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="997" sha1="9zf5eqqsn5ngvny9t9dseumijjrb42d" xml:space="preserve">'''Room No 106''' ([[Sinhala]] : රූම් නම්බර් 106) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වූ සත්‍ය සිදුවීමක් රැගත් විශිෂ්ට ගණයේ චිත්‍රපටයකි. මෙම දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ සුරංග ද අල්විස් මහතා විසිනි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[බිමල් ජයකොඩී]] සහ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පිණි ඩිස්නි රාජපක්ෂ විසිනි.

===චරිත නිරූපණය===
* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* ඩිස්නි රාජපක්ෂ
* [[ශ්‍යාම් ප්‍රනාන්දු]]</text>
      <sha1>9zf5eqqsn5ngvny9t9dseumijjrb42d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797659</id>
      <parentid>797657</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* චරිත නිරූපණය */</comment>
      <origin>797659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1075" sha1="7f7yj5p9c76id8h1v7m2xrlpqs5a30e" xml:space="preserve">'''Room No 106''' ([[Sinhala]] : රූම් නම්බර් 106) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වූ සත්‍ය සිදුවීමක් රැගත් විශිෂ්ට ගණයේ චිත්‍රපටයකි. මෙම දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ සුරංග ද අල්විස් මහතා විසිනි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[බිමල් ජයකොඩී]] සහ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පිණි ඩිස්නි රාජපක්ෂ විසිනි.

===චරිත නිරූපණය===
* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* ඩිස්නි රාජපක්ෂ
* [[ශ්‍යාම් ප්‍රනාන්දු]]
* කලණ ගුණසේකර
* [[දමිතා අබේරත්න]]</text>
      <sha1>7f7yj5p9c76id8h1v7m2xrlpqs5a30e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797660</id>
      <parentid>797659</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T08:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* චරිත නිරූපණය */</comment>
      <origin>797660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1119" sha1="n2gnoa06a3sa1wr1n4vw32b9alyeoiv" xml:space="preserve">'''Room No 106''' ([[Sinhala]] : රූම් නම්බර් 106) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වූ සත්‍ය සිදුවීමක් රැගත් විශිෂ්ට ගණයේ චිත්‍රපටයකි. මෙම දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ සුරංග ද අල්විස් මහතා විසිනි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[බිමල් ජයකොඩී]] සහ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පිණි ඩිස්නි රාජපක්ෂ විසිනි.

===චරිත නිරූපණය===
* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* ඩිස්නි රාජපක්ෂ
* [[ශ්‍යාම් ප්‍රනාන්දු]]
* කලණ ගුණසේකර
* [[දමිතා අබේරත්න]]
* [[නයෝමි තක්ෂිලා]]</text>
      <sha1>n2gnoa06a3sa1wr1n4vw32b9alyeoiv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797668</id>
      <parentid>797660</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:50:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44503-53</username>
        <id>80509</id>
      </contributor>
      <comment>/* චරිත නිරූපණය */</comment>
      <origin>797668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1162" sha1="t5asfoz4pxh24zpcxaskomr2esvlnb0" xml:space="preserve">'''Room No 106''' ([[Sinhala]] : රූම් නම්බර් 106) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වූ සත්‍ය සිදුවීමක් රැගත් විශිෂ්ට ගණයේ චිත්‍රපටයකි. මෙම දැවැන්ත සිනමා නිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ සුරංග ද අල්විස් මහතා විසිනි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී [[බිමල් ජයකොඩී]] සහ ජනප්‍රිය රංගන ශ්‍රිල්පිණි ඩිස්නි රාජපක්ෂ විසිනි.

===චරිත නිරූපණය===
* [[බිමල් ජයකොඩී]]
* ඩිස්නි රාජපක්ෂ
* [[ශ්‍යාම් ප්‍රනාන්දු]]
* කලණ ගුණසේකර
* [[දමිතා අබේරත්න]]
* [[නයෝමි තක්ෂිලා]]
* ගීතිකා රාජපක්ෂ</text>
      <sha1>t5asfoz4pxh24zpcxaskomr2esvlnb0</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>