විකිපීඩියා
siwiki
https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
මාධ්යය
විශේෂ
සාකච්ඡාව
පරිශීලක
පරිශීලක සාකච්ඡාව
විකිපීඩියා
විකිපීඩියා සාකච්ඡාව
ගොනුව
ගොනුව සාකච්ඡාව
මාධ්යවිකි
මාධ්යවිකි සාකච්ඡාව
සැකිල්ල
සැකිලි සාකච්ඡාව
උදවු
උදවු සාකච්ඡාව
ප්රවර්ගය
ප්රවර්ග සාකච්ඡාව
ද්වාරය
ද්වාරය සාකච්ඡාව
MOS
MOS talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
සිංහල හෝඩි
0
2505
797866
796728
2026-08-20T16:02:13Z
Iamdulanga
75092
වචන වල තිබූ වැරදි අඩුපාඩු සකස් කිරීම. හිස්තැන් පිහිටුවීම. ව්යාකරණ දෝෂ නිවැරදි කිරීම.
797866
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Writing system
|name=සිංහල අකුරු
|type=[[අබුගිඩා]]
|time=c. 700–present
|languages=[[සිංහල භාෂාව|සිංහල]]
|fam1=[[Proto-Sinaitic alphabet]]
|fam2=[[Phoenician alphabet]]
|fam3=[[Aramaic alphabet]]
|fam4=[[බ්රාහ්මී අකුරු|බ්රාහ්මී]]
|fam5= Southern branch
|sisters= [[තෙලිඟු අකුරු]] <br /> [[කන්නඩ අකුරු]] <br />[[මලයාලම් අකුරු]]<br />[[දෙමළ අකුරු]]<br />[[Tulu script]]
|children=[[Dhives Akuru]]
|unicode=[http://www.unicode.org/charts/PDF/U0D80.pdf U+0D80–U+0DFF]
|iso15924=Sinh
}}
අක්ෂරයක් සම්මත පිළිවෙලට පෙල ගැස්වීමෙන් අක්ෂර මාලාව නිර්මාණය වේ. සිංහල බසෙහි කාලින පරිණාමයත් සමග ඇතිවූ වෙනස්කම් නිසා සිංහල හෝඩිය හෝඩි කිහිපයකට බෙදා දැක්විය හැක. නමුත් මේ සියලු හෝඩි වල හරයේ විශාල වෙනසක් වී නැති බව පැහැදිලිය.
පළමු වරට ලිඛිතව හමුවන නිශ්චිත සිංහල අක්ෂර මාලාව වන්නේ “සිදත් සඟරා හෝඩිය” යි. එය මෙසේ සඳහන් කරයි;
<blockquote>''"පණකුරු පසෙක් එද - ලුහු ගුරු බෙයින් දසවේ''<br />
''ගතකුරු ද වේ විස්සෙක් - වහරය යුහු සිය බසැ"''<ref>සිදත් සඟරාව</ref></blockquote>
මෙම ගද්ය ඛණ්ඩය අනුව, ලුහුගුරු (කෙටි දීර්ඝ) ප්රාණාක්ෂර 10 ක් ද, ගාත්රාක්ෂර 20 ක් ද සහිත වූ සිදත් සඟරා හෝඩියෙහි අක්ෂර මාලාව 30 කි. (පහත "සිදත් සඟරා හෝඩිය" බලන්න.)
මෙම හෝඩියේ ‘ඇ, ඈ සහ අඃ’ නැත. මෙහි ඉහත අක්ෂර අන්තර්ගත නොවූව ද සාමාන්ය ව්යවහාරයේ පැවති බැවින් විවිධ තර්ක විතර්ක පැන නැගුණි. ඒ මත ‘ඇ, ඈ’ අක්ෂර දෙක සහිතව ශුද්ධ සිංහල අක්ෂර මාලාව නිර්මාණය විය. මින් අනතුරුව සංස්කෘත භාෂාවේ බලපෑම මත ප්රාථමික විස්තෘත සිංහල හෝඩිය නිර්මාණය වේ. වදන් කවි පොතෙහි අන්තර්ගත වන මෙහි සම්පූර්ණ අක්ෂර 50 කි. තවද ස්වර 14 ක් හා ව්යංජන 36 ක් එහි ඇත. ඉන් අනතුරුව නිර්මාණය වූ [[මිශ්ර සිංහල හෝඩිය|විස්තෘත සිංහල හෝඩිය]] (මිශ්ර සිංහල හෝඩිය) අක්ෂර 54 න් යුක්ත වේ. මෙහි අන්තර්ගත “ඇ, ඈ, ඒ, ඕ” අක්ෂර 04 මිශ්ර සිංහල හෝඩියේ අන්තර්ගත නොවේ.
ලේඛන වියවුල් හා විවිධ ගැටළු පැනනැගීම හේතුවෙන් 80 දශකයේ අගභාගයේ ජාතික අධ්යාපන ආයතනය මගින් සිංහල ලේඛන රීතිය නමින් පොතක් එලි දක්වමින්, [[නුතන සිංහල අක්ෂර මාලාව|නූතන සිංහල අක්ෂර මාලාව]] හදුන්වා දුනි. මෙහි සම්පූර්ණ අක්ෂර 60 කි. [[මිශ්ර සිංහල හෝඩිය]]ට සඤ්ඤක අක්ෂර 5ක් සහ "ෆ" අක්ෂරය එකතු වීමෙන් [[නුතන සිංහල අක්ෂර මාලාව|නූතන සිංහල අක්ෂර මාලාව]] නිර්මාණය වී ඇත. මෙහි ස්වර 18 ක් හා ව්යංජන 42 ක් අන්තර්ගත වේ.
== සිංහල හෝඩිය යොදාගන්නා භාෂා ==
සිංහල හෝඩිය භාෂා කිහිපයක භාවිතා වේ.
# සිංහල භාෂාව
# පාලි භාෂාව (මූලික බෞද්ධ ග්රන්ථවල)
# සංස්කෘත භාෂාව (කලාතුරකින්)
# මැලේ භාෂාව (ලාංකේය මැලේ පුද්ගලයන් විසින්)
== මූලික සිංහල හෝඩි ==
ඉහත සඳහන් පරිදි සිංහල හෝඩියේ පරිණාමය අවස්ථා කිහිපයකට වෙනකොට දැක්විය හැකිය. මෙම වගු වල දක්වා ඇති "පණකුරු" "ස්වර" ලෙසද, "ගතකුරු" "ව්යංජන" ලෙසද වටහාගත හැක. සිදත් සඟරා හෝඩිය සහ ඊට පසු බිහිවූ හෝඩි පිලිවෙලින් මෙසේය.
# සිදත් සඟරා හෝඩිය
# ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය / අමිශ්ර සිංහල හෝඩිය / එළු හෝඩිය / නුමුසු සිංහල හෝඩිය / හෙළ හෝඩිය
# මිශ්ර සිංහල හෝඩිය
# ජාතික අධ්යාපන ආයතන සිංහල හෝඩිය / සිංහල වර්ණ මාලාව / නූතන සිංහල අක්ෂර මාලාව
# සමකාලීන සිංහල හෝඩිය
# ජාත්යන්තර ප්රමිති ආයතන සිංහල හෝඩිය
# නවීන සිංහල හෝඩිය / යුනිකේත සිංහල හෝඩිය
==1. සිදත් සඟරා හෝඩිය==
{{Main|සිදත් සඟරා හෝඩිය}}
දඹදෙණි යුගයේ සකසන ලද්දකි. පළමු වරට ලිඛිතව හමුවන නිශ්චිත සිංහල අක්ෂර මාලාව වන්නේ මෙයයි. කව් ලැකියට අවැසි අකුරු පමණක් දක්වා ඇත. හෙළ හෝඩියට සාපේක්ෂව මෙම හෝඩියේ 'ඇ, ඈ' අකුරු අඩංගු වීමක් දක්නට නොලැබේ.
{| class="wikitable"
! colspan="6" |පණකුරු (10)
|-
|අ
|ආ
|
|
|ඉ
|ඊ
|-
|උ
|ඌ
|
|
|
|
|-
|එ
|ඒ
|
|ඔ
|ඕ
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
| colspan="6" |
|-
! colspan="6" |ගතකුරු (20)
|-
|ක
|
|ග
|
|
|
|-
|
|
|ජ
|
|
|
|-
|ට
|
|ඩ
|
|ණ
|
|-
|ත
|
|ද
|
|න
|
|-
|ප
|
|බ
|
|ම
|
|-
|ය
|ර
|ල
|ව
|
|
|-
|
|
|ස
|හ
|ළ
|අං
|}
== 2. ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය / අමිශ්ර සිංහල හෝඩිය/ එළු හෝඩිය / නුමුසු සිංහල හෝඩිය / හෙළ හෝඩිය ==
{{Main|හෙල හෝඩිය}}
මෙම හෝඩියේ අඩංගු වන අක්ෂර හෙළ බසෙහි සියළුම වචන ලිවීමට ප්රමාණවත්ය.
{| class="wikitable"
|-
!colspan="6"|පණකුරු (12)
|-
| අ || ආ || ඇ || ඈ || ඉ || ඊ
|-
| උ || ඌ || || || ||
|-
| එ || ඒ || || ඔ || ඕ ||
|-
|
| || || || ||
|-
|colspan="6"|
|-
!colspan="6"|ගතකුරු (20)
|-
| ක || || ග || || ||
|-
| || || ජ || || ||
|-
| ට || || ඩ || || ණ ||
|-
| ත || || ද || || න ||
|-
| ප || || බ || || ම ||
|-
| ය || ර || ල || ව || ||
|-
| || || ස || හ || ළ || අං
|}
==3. මිශ්ර සිංහල හෝඩිය==
{{Main|මිශ්ර සිංහල හෝඩිය}}
ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය, පාලි සහ සංස්කෘත වචන නිවැරදිව ලිවීමට ප්රමාණවත් නොවුනු බැවින් අළුතින් අකුරු යොදාගැනීමට සිදුවිය. මෙම හෝඩිය මුලින්ම දක්නට ලැබෙන්නේ 1891දී පලකළ ඒබ්රහැම් මෙන්ඩිස් ගුණසේකරගේ A Comprehensive Grammar of the Sinhalese Language නම් ව්යාකරණ පොතෙහි ය.<ref>ඒබ්රහැම් මෙන්ඩිස් ඝුණසේකර (1891) [[iarchive:acomprehensiveg00gunagoog|A Comprehensive Grammar of the Sinhalese Language]] පි. 5</ref>
{| class="wikitable"
! colspan="6" |ස්වර (18)
|-
|අ
|ආ
|ඇ
|ඈ
|ඉ
|ඊ
|-
|උ
|ඌ
|ඍ
|ඎ
|ඏ
|ඐ
|-
|එ
|ඒ
|ඓ
|ඔ
|ඕ
|ඖ
|-
|
|
|
|
|
|
|-
| colspan="6" |
|-
! colspan="6" |ව්යංජන (36)
|-
|ක
|ඛ
|ග
|ඝ
|ඞ
|
|-
|ච
|ඡ
|ජ
|ඣ
|ඤ
|
|-
|ට
|ඨ
|ඩ
|ඪ
|ණ
|
|-
|ත
|ථ
|ද
|ධ
|න
|
|-
|ප
|ඵ
|බ
|භ
|ම
|
|-
|ය
|ර
|ල
|ව
|
|අඃ
|-
|ශ
|ෂ
|ස
|හ
|ළ
|අං
|}
== 4. ජාතික අධ්යාපන ආයතන හෝඩිය / සිංහල වර්ණ මාලාව / නූතන සිංහල අක්ෂර මාලාව ==
{{Main|සිංහල වර්ණ මාලාව}}
ජාතික අධ්යාපන ආයතනය විසින් 1989දී සම්මත කළ හෝඩියයි. පෙර හෝඩි වලට සාපේක්ෂව මෙහි ප්රධාන වෙනස්කම් 3කි.
# "ෆ" අකුර ඇතුළත් වීම.
# සඤ්ඤක අකුරු 5 ඇතුළත් වීම.
# "අං" සහ "අඃ" අක්ෂර වෙනත් ස්ථානයක (පණකුරු යටතේ) තැබීම.
මෙය හෝඩියකට වඩා වර්ණ මාලාවක් ලෙස වටහාගැනීම යෝග්ය වේ. නුමුසු අකුරු සමග "අං" ශබ්දය බැඳීමෙන් සඤ්ඤක අකුරු සදාගැනෙන නිසා මේවා හෝඩියක ඇති මුලික අකුරු ලෙස සමහරෙක් පිළිනොගනී. නමුත් භාවිතය සඳහා යොදාගැනෙන සියලු අකුරු වල සංක්ෂිප්ත වගුවක් ලෙස මෙය ඉතා ප්රයෝජනවත් වේ.
{| class="wikitable"
! colspan="6" |ස්වර (18)
|-
|අ ||ආ ||ඇ ||ඈ ||ඉ ||ඊ
|-
|උ ||ඌ ||ඍ ||ඎ ||ඏ ||ඐ
|-
|එ ||ඒ ||ඓ ||ඔ ||ඕ ||ඖ
|-
| colspan="6" |
|-
! colspan="6" |ව්යංජන (42)
|-
|අං ||අඃ || || || ||
|-
|ක ||ඛ ||ග ||ඝ ||ඞ ||ඟ
|-
|ච ||ඡ ||ජ ||ඣ ||ඤ ||ඦ
|-
|ට ||ඨ ||ඩ ||ඪ ||ණ ||ඬ
|-
|ත ||ථ ||ද ||ධ ||න ||ඳ
|-
|ප ||ඵ ||බ ||භ ||ම ||ඹ
|-
|ය ||ර ||ල ||ව || ||
|-
|ශ ||ෂ ||ස ||හ ||ළ ||ෆ
|}
== 5. සමකාලීන සිංහල හෝඩිය ==
1990 වසරේදී [[ජේ.බී. දිසානායක]] විසින් මුලින්ම පලකරන ලදී<ref>දිසානායක, ජේ. බී. (1995). නුතන සිංහල ලේඛන ව්යාකරණය: 1 අක්ෂර වින්යාසය. පි. 95</ref>. මෙහි වැදගත්ම අංගය වන්නේ දැනට ඇති විවෘත "අ" "ආ" වලට (" වි " ලෙස පෙන්වා ඇත) අමතරව සංවෘත "අ" "ආ" (" ස " ලෙස පෙන්වා ඇත) අකුරු දෙක හඳුන්වා දීමයි. සංවෘත "අ" "ආ" සඳහා පිලිද ඔහු විසින් යෝජනා කෙරිනි. එයට අමතර වෙනස්කම් වන්නේ "ඦ" අකුර ඉවත් කිරිම, "ඥ" අකුර ඇතුලත් කිරීම හා "අං" සහ "අඃ" යන අකුරු ගතකුරු ලෙස හැඳින්වීමයි.
{| class="wikitable"
! colspan="6" |ස්වර (18)
|-
|අ (වි)
|ආ(වි)
|ඇ
|ඈ
|ඉ
|ඊ
|-
|උ
|ඌ
|ඍ
|ඎ
|
|
|-
|එ
|ඒ
|ඓ
|ඔ
|ඕ
|ඖ
|-
|අ (සං)
|ආ(සං)
|
|
|
|
|-
| colspan="6" |
|-
! colspan="6" |ව්යංජන (42)
|-
|ක
|ඛ
|ග
|ඝ
|ඞ
|ඟ
|-
|ච
|ඡ
|ජ
|ඣ
|ඤ
|ඥ
|-
|ට
|ඨ
|ඩ
|ඪ
|ණ
|ඬ
|-
|ත
|ථ
|ද
|ධ
|න
|ඳ
|-
|ප
|ඵ
|බ
|භ
|ම
|ඹ
|-
|ය
|ර
|ල
|ව
|
|
|-
|ශ
|ෂ
|ස
|හ
|ළ
|ෆ
|-
|අං
|අඃ
|
|
|
|
|}
== 6. ජාත්යන්තර ප්රමිති ආයතන සිංහල හෝඩිය ==
{| class="wikitable"
! colspan="6" |ස්වර (18)
!
|-
|අ ||ආ ||ඇ ||ඈ ||ඉ ||ඊ
|
|-
|උ ||ඌ ||ඍ ||ඎ ||ඏ ||ඐ
|
|-
|එ ||ඒ ||ඓ ||ඔ ||ඕ ||ඖ
|
|-
| colspan="6" |
|
|-
! colspan="6" |ව්යංජන (43)
!
|-
|ක ||ඛ ||ග ||ඝ ||ඞ ||ඟ
|
|-
|ච ||ඡ ||ජ ||ඣ ||ඤ ||ඦ
|ඥ
|-
|ට ||ඨ ||ඩ ||ඪ ||ණ ||ඬ
|
|-
|ත ||ථ ||ද ||ධ ||න ||ඳ
|
|-
|ප ||ඵ ||බ ||භ ||ම ||ඹ
|
|-
|ය ||ර ||ල ||ව || ||
|
|-
|ශ ||ෂ ||ස ||හ ||ළ ||ෆ
|
|-
|අං
|අඃ
|
|
|
|
|
|}
== 7. නවීන සිංහල හෝඩිය / යුනිකේත සිංහල හෝඩිය ==
{| class="wikitable"
! colspan="6" |ස්වර (18)
|-
|අ ||ආ ||ඇ ||ඈ ||ඉ ||ඊ
|-
|උ ||ඌ ||ඍ ||ඎ ||ඏ ||ඐ
|-
|එ ||ඒ ||ඓ ||ඔ ||ඕ ||ඖ
|-
| colspan="6" |
|-
! colspan="6" |ව්යංජන (45)
|-
|ක ||ඛ ||ග ||ඝ ||ඞ ||ඟ
|-
|ච ||ඡ ||ජ ||ඣ ||ඤ ||ඦ
|-
|ට ||ඨ ||ඩ ||ඪ ||ණ ||ඬ
|-
|ත ||ථ ||ද ||ධ ||න ||ඳ
|-
|ප ||ඵ ||බ ||භ ||ම ||ඹ
|-
|ය ||ර ||ල ||ව || ||
|-
|ශ ||ෂ ||ස ||හ ||ළ ||ෆ
|-
|අං
|අඃ
|
|
|
|
|-
|ක්ෂ
|ඥ
|ළු
|
|
|
|}
== භාෂා ලිවීමට යොදැගැනීම ==
[[ගොනුව:ඉංග්රීසි භාෂාව - සිංහල අකුරු.JPG|250px|thumbnail|right|[[ඉංග්රීසි භාෂාව]] ලිවීමට සිංහල අකුරු යොදා ඇති අයුරු]]
සිංහල භාෂාව පරිහරණය කරන්නන් විසින් [[පාලි]] සහ [[සංස්කෘත]] භාෂාව ලිවීමටද සිංහල අකුරු භාවිතා කරයි. 21 වන සියවසේ සිට ශ්රි ලංකාව තුල ඉංග්රීසී බස ලිවීමටද ඉඳහිට සිංහල අකුරු යොදාගැනේ. විශේෂයෙන් පාලි භාෂාව සඳහා ආවේනික වූ අකුරු මාලාවක් නොමැති බැවින් සිංහල බස මේ සඳහා බෙහෙවින් යෙදේ.
උදාහරණ:
* Apple - ඇපල්
* Adobe Photoshop - ඇඩෝබි ෆොටෝෂොප්
== සිංහල යුනිකේත==
සිංහල [[යුනිකෝඩ්]] පරාසය U+0D80 ... U+0DFF වෙයි.
{|
|- align="center"
| || ||0||1||2||3||4||5||6||7||8||9||A||B||C||D||E||F
|- align="center"
|D80|| ||||ඁ||ං||ඃ||||අ||ආ||ඇ||ඈ||ඉ||ඊ||උ||ඌ||ඍ||ඎ||ඏ
|- align="center"
|D90|| ||ඐ||එ||ඒ||ඓ||ඔ||ඕ||ඖ||||||||ක||ඛ||ග||ඝ||ඞ||ඟ
|- align="center"
|DA0|| ||ච||ඡ||ජ||ඣ||ඤ||ඥ||ඦ||ට||ඨ||ඩ||ඪ||ණ||ඬ||ත||ථ||ද
|- align="center"
|DB0|| ||ධ||න||||ඳ||ප||ඵ||බ||භ||ම||ඹ||ය||ර||||ල||||
|- align="center"
|DC0|| ||ව||ශ||ෂ||ස||හ||ළ||ෆ||||||||්||||||||||ා
|- align="center"
|DD0|| ||ැ||ෑ||ි||ී||ු||||ූ||||ෘ||ෙ||ේ||ෛ||ො||ෝ||ෞ||ෟ
|- align="center"
|DE0|| ||||||||||||||෦||෧||෨||෩||෪||෫||෬||෭||෮||෯
|- align="center"
|DF0|| ||||||ෲ||ෳ||෴||||||||||||||||||||||
|}
බැඳි අකුරු හා වෙනත් විශේෂිත අකුරු හා පිලි යෙදීම් සඳහා යෙදෙන යුනිකේත පහත දැක්වේ.(බැඳි අකුරු ප්රවර්ධනයට දායක වෙමු. මන්ද බොහෝ ආර්ය්ය භාෂාවල ඇති පොදු ලක්ෂණය සිංහල භාෂාව තුළ නැවත ප්රතිස්ථාපනය කළ යුතු නිසාවෙනි.)
==ආශ්රිත ලිපි==
{| class=wikitable align=center
|-
! IPA !! Letters !! Unicode !! Combined !! Unicode !! Type
|-
| /kja/ || ක්ය || U+0D9A U+0DCA U+0DBA || ක්ය || U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBA || ''yansaya''
|-
| /kjo/ || ක්යො || U+0D9A U+0DCA U+0DBA U+0DCC || ක්යො || U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBA U+0DCC || ''yansaya''
|-
| /ɡja/ || ග්ය || U+0D9C U+0DCA U+0DBA || ග්ය || U+0D9C U+0DCA U+200D U+0DBA || ''yansaya''
|-
| /kra/ || ක්ර || U+0D9A U+0DCA U+0DBB || ක්ර || U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBB || ''rakāransaya''
|-
| /ɡra/ || ග්ර || U+0D9C U+0DCA U+0DBB || ග්ර || U+0D9C U+0DCA U+200D U+0DBB || ''rakāransaya''
|-
| /rka/ || ර්ක || U+0DBB U+0DCA U+0D9A || ර්ක || U+0DBB U+0DCA U+200D U+0D9A || ''rēpaya''
|-
| /rɡa/ || ර්ග || U+0DBB U+0DCA U+0D9C || ර්ග || U+0DBB U+0DCA U+200D U+0D9C || ''rēpaya''
|-
| /kjra/ || ක්ය්ර || U+0D9A U+0DCA U+0DBA U+0DCA U+0DBB || ක්ය්ර || U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBA U+0DCA U+200D U+0DBB || ''yansaya'' + ''rakāransaya''
|-
| /ɡjra/ || ග්ය්ර || U+0D9C U+0DCA U+0DBA U+0DCA U+0DBB || ග්ය්ර || U+0D9C U+0DCA U+200D U+0DBA U+0DCA U+200D U+0DBB || ''yansaya'' + ''rakāransaya''
|-
| /rkja/ || ර්ක්ය || U+0DBB U+0DCA U+0D9A U+0DCA U+0DBA || ර්ක්ය || U+0DBB U+0DCA U+200D U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DBA || ''rēpaya'' + ''yansaya''
|-
| /rɡja/ || ර්ග්ය || U+0DBB U+0DCA U+0D9C U+0DCA U+0DBA || ර්ග්ය || U+0DBB U+0DCA U+200D U+0D9C U+0DCA U+200D U+0DBA || ''rēpaya'' + ''yansaya''
|-
| /kva/ || ක්ව || U+0D9A U+0DCA U+0DC0 || ක්ව || U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DC0 || conjunct
|-
| /kʃa/ || ක්ෂ || U+0D9A U+0DCA U+0DC2 || ක්ෂ || U+0D9A U+0DCA U+200D U+0DC2 || conjunct
|-
| /t̪t̪ʰa/ || ත්ථ || U+0DAD U+0DCA U+0DAE || ත්ථ || U+0DAD U+0DCA U+200D U+0DAE || conjunct
|-
| /t̪va/ || ත්ව || U+0DAD U+0DCA U+0DC0 || ත්ව || U+0DAD U+0DCA U+200D U+0DC0 || conjunct
|-
| /nd̪a/ || න්ද || U+0DB1 U+0DCA U+0DAF || න්ද || U+0DB1 U+0DCA U+200D U+0DAF || conjunct
|-
| /nd̪ʰa/ || න්ධ || U+0DB1 U+0DCA U+0DB0 || න්ධ || U+0DB1 U+0DCA U+200D U+0DB0 || conjunct
|-
| /ⁿd̪t̪ʰa/ || ඳ්ඨ || U+0DB3 U+0DCA U+0DA8 || ඳ්ඨ || U+0DB3 U+0DCA U+200D U+0DA8 || conjunct
|-
| /ⁿd̪d̪ʰa/ || ඳ්ධ || U+0DB3 U+0DCA U+0DB0 || ඳ්ධ || U+0DB3 U+0DCA U+200D U+0DB0 || conjunct
|-
| /ⁿd̪va/ || ඳ්ව || U+0DB3 U+0DCA U+0DC0 || ඳ්ව || U+0DB3 U+0DCA U+200D U+0DC0 || conjunct
|-
| /mma/ || ම්ම || U+0DB8 U+0DCA U+0DB8 || ම්ම || U+0DB8 U+200D U+0DCA U+0DB8 || touching
|}
==ආශ්රිත ලිපි==
* [[සිංහල අකුරු]]
* [[සිංහල අක්ෂර]]
* [[මිශ්ර සිංහල හෝඩිය]]
* [[විකිපීඩියා:සිංහල අකුරු මාර්ගෝපදේශකය]]
* [[සිංහල ඉලක්කම්]]
* [[යෝජිත සිංහල අක්ෂර මාලාව]]
* [[මධුර ඉංග්රීසි–සිංහල ශබ්දකෝෂය]]
==යොමුව==
<references/>
==සටහන්==
*{{cite book
| last = Daniels
| first = Peter T.
| title = The World's Writing Systems
| url = https://archive.org/details/worldswritingsys0000unse_v1k3
| publisher = Oxford University Press
| year = 1996
| location = Oxford, UK
| chapter = Sinhala alphabet
| doi =
| id =
| isbn = 0-19-507993-0}}
*{{cite book
| last = Fairbanks
| first = G.W.
| coauthors = J.W. Gair, MWSD Silva
| title = Colloquial Sinhalese (Sinhala)
| publisher = South Asia Programm, Cornell University
| year = 1968
| location = Ithaca, NY
| id =
| isbn = }}
*{{cite book
| last = Gair
| first = J.W.
| coauthors = John C. Paolillo
| title = Sinhala
| publisher = South Asia Programm, Cornell University
| year = 1997
| location = München, Newcastle
| isbn = }}
*{{cite book
| last = Geiger
| first = Wilhelm
| title = A Grammar of the Sinhalese Language
| publisher = AES Reprint
| year = 1995
| location = New Delhi
| isbn = }}
*{{cite book
| last = Jayawardena-Moser
| first = Premalatha
| title = Grundwortschatz Singhalesisch - Deutsch
| publisher = Harassowitz
| year = 2004
| location = Wiesbaden
| edition = 3
| isbn = }}
*{{cite book
| last = Karunatillake
| first = W.S.
| title = An Introduction to Spoken Sinhala
| publisher =
| year = 1992
| location = Colombo
| edition = [several new editions]
| isbn = }}
*{{cite book
| last = Matzel
| first = Klaus
| title = Einführung in die singhalesische Sprache
| publisher = Harrassowitz
| year = 1983
| location = Wiesbaden
| isbn = }}
== තව දුර කියවීමට==
සිංහල භාෂාවේ නිවැරදි ව්යාකරණ විධි - කේ . ඩී . සී . ගුණසේකර
සිංහල භාෂාවේ නව මුහුනුවර - ජේ . බී . දිසානායක
==බැහැර පිටු==
* [http://www.unicode.org/charts/PDF/U0D80.pdf Sinhala Unicode Character Code Chart]
* [http://groups.google.com/group/Sinhala-Unicode Sinhala Unicode Group]
* [http://www.ceylon-online.com/sinhala_sign_page.html Sinhala Alphabet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090806024953/http://www.ceylon-online.com/sinhala_sign_page.html |date=2009-08-06 }}
* [http://www.downloads.sinhalaya.com/Pages/SinhalaFont.htm List of free fonts for the Sinhala script] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071010062637/http://www.downloads.sinhalaya.com/Pages/SinhalaFont.htm |date=2007-10-10 }}
* [http://download.cnet.com/Madura-English-Sinhala-Dictionary/3000-2279_4-10571464.html Madura English-Sinhala Dictionary]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.maduraonline Madura Online - Android Apps on Google Play]
* [http://www.sasrutha.com Sinhala Search Engine - Search Sri Lanka (Search the web in Sinhala - සිංහල ගවේශකය)]
* [http://www.kaputa.com/uniwriter Online Sinhala Unicode Writer]
* [http://www.ucsc.cmb.ac.lk/ltrl/services/keyboard/ Online Unicode Converter]
*[http://www.siyabas.lk/sinhala_about_unicode සිංහල යුනිකෝඩ් ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071029204541/http://siyabas.lk/sinhala_about_unicode |date=2007-10-29 }}
*[http://www.info.lk/slword Download සිංහල යුනිකෝඩ්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060719204310/http://www.info.lk/slword/ |date=2006-07-19 }}
*[http://www.siyabas.lk/sinhala_how_to_install.html සිංහල යුනිකෝඩ් ස්ථාපනය කරගැනීමට ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100926105935/http://www.siyabas.lk/sinhala_how_to_install.html |date=2010-09-26 }}
*[http://www.ceylon-online.com/sinhala_sign_page.html සිංහල හෝඩිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090806024953/http://www.ceylon-online.com/sinhala_sign_page.html |date=2009-08-06 }}
*[http://www.omniglot.com/writing/sinhala.htm Omniglot සිංහල පිටුව]
[[ප්රවර්ගය:බ්රාහ්මී අක්ෂර]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල භාෂාව]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල අකුරු]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල භාෂාව]]
1uvrmkklkin01vc096v9wi1lku4xhdo
නන්දා මාලනී
0
2804
797878
719820
2026-08-20T22:12:54Z
Kanags
805
update infobox
797878
wikitext
text/x-wiki
{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
|name = නන්දා මාලනී<br /> Nanda Malini
|other_names = මිරිහාන ආරච්ච්ගේ නන්දා පෙරේරා, නන්දා මාලනී ගෝකුල,
|image = Nanda Malini.jpg
|image_size =
|alt =
|caption =
|birth_date = {{උපන් දින|1943|08|23}}
|birth_place = [[අලුත්ගම]], [[ශ්රී ලංකාව]]
|death_date = {{Death date and age|2026|08|20|1943|08|23|df=y}}
|death_place = නාවල, [[කොළඹ]]
|death_cause =
|resting_place =
|resting_place_coordinates =
<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
|nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්රී ලංකාව}} [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රි ලාංකික]]
|education = ශ්රි ගුණානන්ද විද්යාලය, ඉන්දියාවේ බාත්ඛන්ඩේ සංගීත විද්යා පීඨය
|occupation = ගායනය
|years_active =
|party =
|religion = බෞද්ධ
|spouse = සුනෙත් ගෝකුල<ref name="lankanewspapers">{{උපන්යාස වෙබ්|url=http://www.lankanewspapers.com/news/2007/5/15014_space.html|title=A Classic by Nanda Malini - `Sende Kaluwara`|accessdate=2007-05-14|date=2007|publisher=lankanewspapers }}</ref>
|children = වරුණි සරෝජා, අමා සරදා
|awards =
|signature =
|website =
|footnotes =
|box_width =
}}
'''නන්දා මාලනිය''' [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රී ලාංකීය]] සංගීතය තුල ඇයගේ සම්ප්රදායික ශෛලීය නිසා විශාල අභිනන්දනයකට හා ජනප්රියතාවයකට පත්ව ඇත. එමෙන්ම හොඳම සහ ජනප්රියම ගායිකාව ලෙස ඇය සරසවිය සම්මාන 12 ක් හා ජනාධිපති සම්මාන 10 ක් දිනා ඇත.
==මුල් කාලය==
නන්දා මාලනියන් උපත ලැබුවේ අලුත්ගම ලෙවන්දූවේ ග්රාමීය පවුලකය. ඇය නව යෞවන වියේදී [[කොළඹ]] [[කොටහේන]]ට පැමිණ ටී.එන්. මාග්රට් පෙරේරා යටතේ පැවති ශ්රී ගුණානන්ද විද්යාලයට ඇතුලත් විය.
ඇය ශ්රේෂ්ඨ ගුරුවරියක්වු අතර ශිෂ්යයින්ගේ ගුප්තවු කෞශල්යයන් තක්සේරු කරනලදි. ඇය මවකගේ භූමිකාවක් ගෙනගිය අතර කාව්යය තරඟයකින් නන්දා මාලනීව තෝරාගෙන ලංකා ගුවන් විදුලියේ ජනප්රිය වැඩ සටහනක් වු කරුණාරත්න අබේසේකරයන්ගේ "ළමා මණ්ඩපය" ට "බුදු සාදු" නම් ගීතය ගයනා කිරීමට සලස්වන ලදි. එම ගීතය විශාල ලෙස ජනප්රිය වූ අතර නිතර නිතර ඇසෙන්නට විය. ඉන්පසුව ලංකා ගුවන් විදුලියේ හිටපු ප්රධාන නිලධාරී සරත් විමලවීර මහතා නන්දා මාලනියන්ගේ ශාස්ත්රීය සංගීත දිවිය සදහා සියලු අනුග්රහයන් දක්වන ලදි.
==අධ්යාපනය==
නන්දා මාලනිය ඇගේ නිරන්තර පුහුණු කිරීම් අනතුරුව කීර්තිමත්, බී. වික්ටර් පෙරෙරා යටතේ සංගීතය
හදෑරීය, ඇය පසුව 1984 වසරේදී විශාරද උපාධිය ලබා ගැනීම සඳහා නැවතත් එම විශ්ව විද්යාලයට ගියාය.
==ගායිකාවක් ලෙස==
ශ්රී ලංකාවේ ප්රථම වර්ණ චිත්රපටිය ලෙස "[[රණ්මුතු දූව]]" චිත්රපටිය නිෂ්පාදනය කරීමට සෙරන්ඩිබ් සමාගම විසින් [[1961]] දී තීරණය කරන ලදි.
එහි සංගීත අධ්යක්ෂණය සඳහා තෝරාගැනුනේ පණ්ඩිත් අමරදේවයන්ය.එම චිත්රපටියට නාරද දිසාසේකර සමඟ යුග ගීතයක් ගායනා කිරීම සඳහා පණ්ඩිත් අමරදේවයන් විසින් නන්දා මාලනියට ඇරයුමක් ලැබුණි.ඇරයුම පිළිගත් ඇය ඇගේ කුලුදුල් චිත්රපටි ගීතය ලෙස "ගලන ගඟකි ජීවිතේ" ගීතය ගයනා කළාය.
එම චිත්රපටිය ඉතා සාර්ථක වූ අතර වසරේ සරසවිය සම්මාන සියල්ලම දිනාගන්නාලදි."ගලන ගඟකි ජීවිතේ" ගීතය සමඟ ඇය අතිශය ජනප්රියතාවකට පත්විය.
==සංගීත කර්තව්යයන්==
ඩී. ඩී. ඩැනී ගේ සංගීත ප්රසංගයේ ගායනා කරන ලද "බුදු සාදු" ගීතය ඇයගේ සංගීත දිවියේ අති විශාල බලපෑමකට තුඩුදුනි. මෙමඟින් පණ්ඩිත් අමරදේවයන්ගේ ඉතා ජනප්රිය වැඩසටහනක් වන "මධුවන්තී" හි ගීත ගායනයට ආරාධනාවක් ලැබුණි. එහිදී නන්දා මාලනියන් විසින් "සන්ණාලියනේ" සහ "රන් දහදිය බින්දු බින්දු" යන ගීත එම වැඩසටහනෙහි ගායනා කරමින් විශාල අද්දැකීමක් සහ තත්වයක් ලබා ගැණිනි.
මාලනියන්ගේ සාර්ථක නිෂ්පාදනයන් : ''පෙරදා මහ රෑ'', ''පහන් කන්ද'', ''සත්යය ගීතය'', “පවන ගී එකතුව“,''හේමන්තයේදී'', ''තාරුකා ඇස්'', ''පාවෙනා'', ''සින්දු හෝඩිය'', ''කිඳුරියකගේ විලාපය'', ''මඳු බඳුන්'', ''තරු'', ''මල්මඳ බිසව්'', ''සිනමා ගීතාවලෝකන'', ''කිරිමදුවැල් '', ''ලන්ඩනයේදී ගැයූ ගී'', ''යතුර'', ''හඳහාමි '', ''සංඛ පද්ම'', ''පෙම්බර ලංකා'', ''කුංකුම පොට්ටු'', ''ග්රැමෆෝන් ගී'', ''අරලිය ලන්දට'', ''මලට රේණු'', ''නිලම්බරේ '', ''සාරි පොඩිත්තක්'' සහ ''පිරිත් පැන්''.<ref>[http://74.125.155.132/scholar?q=cache:Y-a_OaGZRFoJ:scholar.google.com/&hl=en&as_sdt=2000]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Popular Music and Social Changes in Sri Lanka, accessed 2008</ref>
ආදර ගීත කිහිපයක් ගායනා කිරීමෙන් පසුව ඇයගේ අවධානය යොමුවූයේ ආගමික ගීත ගායනා කිරීමත්ටයි. උදාහරණයක් ලෙස "සාදු නාද" කැසට් පටයේ "දන්නෝ බුදුන්ගේ" ගීතය දැක්විය හැක. එම ගීතය දෙවන ජාතික ගීය ලෙසද සලකයි. එය ගායකයෙක් ලෙස පුද්ගලයෙකුට ලැබීමට හැකි දුර්ලබම අවස්ථාවකි.පසුව ඇයගේ අවධානය යොමුවූයේ ළමා ගීත ගායනා කිරීමටයි. උදාහරණයක් ලෙස "හඳ හාමි" ගීත ඇල්බමයේ ගීත 14 ක් අතුලත් වූ අතර ගී පද ආනන්ද රාජකරුණා, කුමාරතුංග මුනිදාස, සහ පූජ්ය එස්. මහින්ද හිමි විසින් ලියන ලදි.1990 වසරේ නිර්මාණය කළ "සිංදු හෝඩිය" ගීත 16 කින් සමන්විත වූ අතර එහි අරමුණවූයේ කුඩා දරුවන්ට සිංහල හෝඩිය හදුන්වාදීමයි.
==සම්මාන==
නන්දා මාලනිය හොඳම සහ ජනප්රියම ගායිකාව ලෙස සරසවිය සම්මාන 12 ක් හා ජනාධිපති සම්මාන 10 ක් දිනා ඇත.එම ලැබූ සම්මාන වලින් ඇය නිතරම වෙනස් දෙයක් කිරීම සඳහා ගවේෂණාත්මක වූ අතර කැසට් සහ CD මාර්ගයෙන් එම නව නිර්මාණ රසිකයන්හට දායාද කෙරිණි.
හොඳම ගායනය සඳහා ලැබූ චිත්රපටි සම්මාන -
, ගලන ගඟකි ජීවිතේ - ''රන්මුතු දූව'' 1963 , මේ සිංහල අපගෙ රටයි ''සාරවිට'' 1965 ,රංග ''සැඩොල් කඳුලු'' 1967 , කින්චි පින්චි පුන්චි පැන්චි ''ආදරවන්තයෝ'' 1968 , හඳ හාවුන් ''මොණර තැන්න'' 1979 , සිංගින් පොයට් ''සිරිබෝ අයියා'' 1980 , දෙනෝදහක් නුවණ් අතරේ ''වජිර'' 1981 , අම්මාවරුනේ ''යස ඉසුරු'' 1982 , අහසින් පොළවට ''පෙම් රජදහන'' 1992 , ඉවුරු බිදුනු ගං තලාව ''අඹුදරුවෝ'' 1995
ඇය මේ දක්වා සෑම වසරකම පාහේ සම්මාන දිනා ඇත.සිංගප්පූරුව, මලයාසියාව, පාකිස්තානය, ජර්මනිය, සෝවියට් දේශය, ඉතාලිය, ප්රංශය, මැද පෙරදිග සහ මාලදිවයින වැනි රටවල් ඇයට ප්රසංග සඳහා ආරාධනා කල අතර එහිදී සාර්ථක ලෙස ප්රසංග ඉදිරිපත් කෙරිණි.1988 දෙසැම්බර් 16, ඇය ඇගේ 250 වන ප්රසංගය පවත්වන ලදි. 2010 සැප්තැම්බර් මාසයේ නන්දා මාලනියන් සිරස නාලිකාව සමඟ එකතු වෙමින් දිවයින පුරා සජීව ඒක පුද්ගල ගීත ප්රසංග 25 ක් ද පවත්වන ලදි.
<ref name="dailynews.lk">{{cite web|url=http://www.dailynews.lk/2010/08/25/art24.asp|title=Nanda back on stage |accessdate=2010-08-25|date=2010|publisher=dailynews}}</ref>
==මූලාශ්ර==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
==වෙනත් සම්භන්ධතා==
*[http://www.sinhalalyrics.com/lyrics/lyricsList.php?artistName=Nanda%20Malini Sinhalalyrics-Nanda Malini] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101128055656/http://sinhalalyrics.com/lyrics/lyricsList.php?artistName=Nanda%20Malini |date=2010-11-28 }}
*[http://www.slhits.com/index.jsp?mainframe=srilankan_artist.jsp~name-Nanda%20Malini=share Nanda Malini-songs online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304223236/http://www.slhits.com/index.jsp?mainframe=srilankan_artist.jsp~name-Nanda%20Malini=share |date=2016-03-04 }}
*[http://www.facebook.com/note.php?note_id=345112854361 නන්දා මාලිනිය වෙත දැනට පිරිනමා ඇති ජාතික මට්ටමේ සම්මාන]
*https://www.facebook.com/pages/Nanda-Malini-%E0%B6%9C%E0%B7%93%E0%B6%AD-%E0%B6%91%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80/240406086103?sk=videos
*https://www.youtube.com/user/RanilMudunkotuwa/videos
[[ප්රවර්ගය:1943 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික ගායකයෝ]]
rzo1se9xb95u7y4kui7h8dxbhen272k
ප්රජාතන්ත්රවාදය
0
3343
797844
759997
2026-08-20T14:14:03Z
WrdSrchSi
55524
Added si|ජන රජයුව, Wiktionary
797844
wikitext
text/x-wiki
[[ගොනුව:Election MG 3455.JPG|thumb|right|250px|2007 ප්රංශ ජනාධිපතිවරණයේ දෙවන වටයෙහිදී කාන්තාවක් තම ඡන්දය ප්රකාශ කරයි.]]
{{democracy}}
{{basic forms of government}}
[[ගොනුව:2019 Democracy index.svg|thumb|right|400px|]]
'''ප්රජාතන්ත්රවාදය''' (අමිශ්ර {{si|ජන රජයුව}}) යනු ප්රජාව විසින් ප්රජාව පාලනය කිරිමයි. ප්රජාවගේ සාමුහික තීරණය මත ගොඩනගා ගනු ලබන පාලන තන්ත්රයයි. මේ තුල '''සාමුහිකත්වය''', '''සමානාත්මතාව''' යන සංකල්ප අන්තර්ගතය.
ප්රජාතන්ත්රවාදයේ මුලධර්ම දෙකකි
# සාමුහික වශයෙන් තීරණ ගැනීම සහ සෑම දෙනාගේම පාලනයට සෑම දෙනාම යටත් විම.
# පාලනය ක්රියාවට නැංවිම සදහා සෑම දෙනාටම එක හා සමාන අයිතිවාසිකම් තිබිය යුතුයි.
ප්රජාතන්ත්රවාදය යන්න හුදෙක් රාජ්යට හෝ ආණ්ඩුවට පමණක් අයත් දෙයක් නොවන අතර ඕනෑම සංවිධානයක සමාජයක දක්නට ලැබේ. මෙසේ පැවතීම රාජ්යයේ ප්රජාතන්ත්රවාදය සංවර්ධනය සදහා බෙහෙවින් දායක වේ. ඒ ඒ සමාජයක පවතින ආර්ථික, දේශපාලන සංස්කෘතික ස්වරෑපය අනුව ප්රජාතන්ත්රවාදය වෙනස් වේ. මේ අනුව ප්රජාතනත්රවාදය යන්න සාපේක්ෂ සංකල්පයකි.
ප්රජාතන්ත්රවාදය යන සංකල්පය ජින් ජැක් වින් රෑසෝ විසින් හදුනා ගත් සංකල්පයකි. එහෙත් ඊට පෙර ගීක පෞර රාජ්යයේ ඇතනස්, ස්පාටා නගර තුල ප්රජාතන්ත්රවාදය යන්න පැවතුනි. එය '''සෘජු ප්රජාතන්ත්රවාදය''' ලෙස හදුනා ගනු ලබන අතර ජනගහන වර්ධනයත් සමග '''නියෝජන ප්රජාතන්ත්රවාදය''' දක්වා මෙය පරිවර්ථනය විය. මේ වන විට පවතින්නේනියෝජිතයින් මාර්ගයෙන් පාලනය සිදු කරනු ලබන නියෝජන ප්රජාතන්ත්රවාදයයි.
ප්රජාතන්ත්රවාදි රාජ්යක් තුල ආණ්ඩුව එම රටේ ජනතාවට වගකිව යුතුය. එසේම ප්රජාවගේ සිවිල් හා දේශපාලන අයිතීන් මනාව සුරක්ෂිත විය යුතුය. එය ප්රජාතන්ත්රවාදී රාජ්යක ප්රධාන ලක්ෂණයක් වේ.
ප්රජාතන්ත්රය සිවිල් සමාජය තුල
* ඒකාධිකාරයෙන් තොර තරගකාරි වෙළද පොළක් සහිත මිශ්ර ආර්ථිකයක් පැවතිම.
* නිදහස් ජනමාධ්ය සහ ජන සන්නිවේදනය
* ප්රවිණයන් මගින් ආණ්ඩුවේ සකල විධ ප්රතිපත්ති රාජ්ය මැදිහත්විම්වලින් තොරව අධීක්ෂණය වීම වන අතර මේ ආකාරයට ප්රජාතන්ත්රවාදය පුලුල් සංකල්පයක් වේග
ප්රජාතන්ත්රවාදී රාජ්යන් තුල
* විවෘත වගකියන ආණ්ඩු
* නිදහස් සාධාරණ මැතිවරණ
* ප්රජා සහ දේශපාලණ අයිතින් පවතී.
== ආශ්රිත ==
{{Column|num=2
|1=
* [[Consent of the governed]]
* [[Democratic deficit]]
* [[Vaikunda Perumal Temple, Uthiramerur#Kudavolai system|Democracy in Chola Dynasty]]
* [[Democratic peace theory]]
* [[Democratic Socialism]]
* [[Economic democracy]]
* [[Empowered democracy]]
* [[Energy democracy]]
* [[Foucault–Habermas debate]]
* [[Good governance]]
* [[Horseshoe theory]]
|2={{Portal|Politics}}
* [[Industrial democracy]]
* [[Mathematical theory of democracy]]
* [[Meritocracy]]
* [[Parliament in the Making]]
* [[Power to the people (slogan)|Power to the people]]
* [[Territorial peace theory]]
* [[The Establishment]]
* [[Spatial citizenship]]
* [[Statism]]
* [[Workplace democracy]]
}}
== පාද සටහන් ==
{{reflist|group=nb}}
{{notelist}}
== මූලාශ්ර ==
{{reflist|30em|refs=
}}
== භාහිර සබැඳි ==
{{Library resources box
|by=no
|onlinebooks=no
|others=no
|about=yes
|label=Democracy}}
{{Commons category|Democracy}}
{{Wikiquote}}
{{Wiktionary|democracy|ප්රජාතන්ත්රවාදය|ජන රජයුව}}
* [http://plato.stanford.edu/entries/democracy Democracy] at the [[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]
* [https://web.archive.org/web/20090123021509/https://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-78 Dictionary of the History of Ideas: Democracy]
* [https://web.archive.org/web/20081214053945/http://a330.g.akamai.net/7/330/25828/20081021185552/graphics.eiu.com/PDF/Democracy Index 2008.pdf The Economist Intelligence Unit's index of democracy]
* [http://xroads.virginia.edu/~HYPER/DETOC/home.html Alexis de of data sources on political regimes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19970411230018/http://xroads.virginia.edu/~HYPER/DETOC/home.html |date=1997-04-11 }} on [[Our World in Data]], by [[Max Roser]].
* [http://www.bbc.co.uk/programmes/p00547jm "Democracy"], [[BBC Radio 4]] discussion on the origins of Democracy (''In Our Time'', 18 October 2001)
* [https://worldpopulationreview.com/country-rankings/democracy-countries Democracy Countries 2022] interactive map of countries at World Population Review
{{Government}}
{{Age of Enlightenment}}
{{Social and political philosophy}}
{{Western culture}}
{{Authority control}}
[[ප්රවර්ගය:ප්රජාතන්ත්රවාදය| ]]
[[Category:Classical Greece]]
[[ප්රවර්ගය:ඡන්ද විමසීම්]]
[[ප්රවර්ගය:ග්රීක නව නිපැයුම්]]
[[ප්රවර්ගය:බටහිර සංස්කෘතිය]]
[[ප්රවර්ගය:දේශපාලනය]]
95hyevu90ifvauwwrquzmz1k06nctme
එඩ්වින් විජයරත්න
0
8350
797882
797809
2026-08-21T02:43:49Z
ලංකා සිංහයා
32178
/* මේවාද බලන්න */
797882
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| honorific-prefix =
| name = ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න
| order = හිටපු ස්වදේශ කටයුතු හා <br>ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්ය
| order1 = රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ කෑගල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශයෙ ප්රථම මන්ත්රීවරවරයා
| order2 = හිටපු සෙනෙට් සභිකයෙක්
| order3 = [[එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියේ]] සහ [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]]<br> හිටපු ශ්රී ලංකා මහා කොමසාරිස්
| image = Sir E.A.P Wijeyeratne.jpg
| parliament =
| majority =
| term_start =
| term_end =
| predecessor =
| successor =
| birth_date = 8 ජනවාරි 1889
| birth_place =
| death_date = 19 ඔක්තෝබර් 1968 (වයස 79)
| death_place =
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්රී ලංකාව}} ශ්රී ලාංකික
| party = [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]]
| occupation = සමාජ සේවක, දේශපාලඥ හා<br> රාජ්ය තාන්ත්රික
| otherparty =
| spouse = ලීලා විජයරත්න මැතිණිය
| partner =
| relations =
| children = [[තිස්ස විජයරත්න|තිස්ස]], [[නිශ්ශංක විජයරත්න|නිශ්ශංක]], මානේල් හා<br>කුඩා
| residence =
| alma_mater =
| profession = නීතිඥ
| net worth =
| religion =[[ථේරවාද බෞද්ධ|බෞද්ධ]]
| signature =
| website =
| footnotes =
}}
[[File:Buddenipola Walauwa, Kegalle, Sri Lanka.jpg|280px|thumb|right|බුද්දෙනිපොළ වලව්ව, කෑගල්ල. - ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව ගේ පාරම්පරික නිවහන - දැනට කෑගල්ල බාලිකා විද්යාලයේ සිසුවියන් සඳහා වූ නේවාසිකාගාරයක් ලෙස භාවිත කෙරේ.]]
'''ශ්රීමත් එඩ්වින් ඇලෝසියස් පෙරේරා විජයරත්න ''' ([[ඉංග්රීසි භාෂාව|ඉංග්රීසි]]:'''Sir Edwin Aloysius Perera Wijeyeratne''') (8 ජනවාරි 1889 - 19 ඔක්තෝබර් 1968) යනු ශ්රී ලාංකීක දේශපාලනඥයෙක්, රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙක් වූ ඔහු 1915 දී සිංහල මුස්ලිම් කෝලාහල සැකකරුවෙකු ලෙස අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද අතර නිදහස් සටනේ පුරෝගාමියෙකු ද විය.
1931 වසරේදී පැවති ප්රථම මැතිවරණයෙන් රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ [[කෑගල්ල]] කොට්ඨාශයෙ ප්රථම මන්ත්රීවරවරයා ලෙසින් තේරී පත් විය. [[ලංකා ජාතික සංගමය|ලංකා ජාතික සංගමයේ]] සභාපති ලෙස වරක් කටයුතු කල අතර [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය|එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි]] ආරම්භක සාමාජිකයෙක් හා සෙනෙට් සභිකයෙක් ද විය. ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න යන් [[දොන් ස්ටීවන් සේනානායක|මහමාන්ය ඩී. එස්. සේනානායක]] රජයේ ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්යවරයා ලෙස කටයුතු කර පසුව [[එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියේ]] සහ [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]]<br> ශ්රී ලංකා මහා කොමසාරිස් ධූරයට පත් විය.
<ref>[https://books.google.com/books?id=6orPBJCSPhIC&dq=Sir+E.+A.+P++Wijeyeratne&pg=PA96 Page 96 - J.R. Jayewardene of Sri Lanka - a political biography / Vol.1, 1906-1956]. J.R. Jayewardene of Sri Lanka - a political biography / Vol.1, 1906-1956 by K. M. De Silva, William Howard Wriggins {{ISBN|0824811836}} 9780824811839</ref><ref>[https://www.parliament.lk/uploads/documents/hansard/PUBDOC3256_document.pdf VOTE OF CONDOLENCE Dr. NISSANKA WIJEYERATNE: Sri Lanka Parliamentary Debates (Hansard) on Friday, 10th June, 2011]</ref><!-- Ref in Sinhala: http://www.divaina.com/2009/12/28/mano03.html -->
==පූර්ව අවධිය හා අධ්යාපනය==
1889 ජනවාරි 8 වන දින [[රඹුක්කන ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|රඹුක්කන]] ප්රභූ පවුලක උපත ලැබූ අතර. ඔහුගේ පියා නොතාරිස්වරයෙකු වූ ගේබ්රියල් පෙරේරා විජයරත්න වූ අතර මව [[හතර කෝරළේ|කෑගල්ලේ හතර කෝරළේ]] නොතාරිස්වරයෙකු වූ ජයසේකර තෙන්නකෝන් ගේ දියණිය වන කැතරින් වික්රමසිංහ ජයසේකර තෙන්නකෝන්ය. පවුලේ වැඩිමලා වූ ඔහු හැදී වැඩුණේ රඹුක්කන හා කෑගල්ල ය.<ref>[https://books.google.com/books?id=jUTf-jaS2xAC&dq=Edwin+Wijeyeratne&pg=PA205 Page 205 & 206 of Peace At Last In Paradise]. Peace At Last In Paradise By Dr. Ananda Guruge.</ref><ref>[http://www.dailynews.lk/2013/05/30/features/sorting-diplomats-officers Sorting Diplomats from The Officers]. Daily News (Sri Lanka), Retrieved on 30 May 2013.</ref><!-- See Reference 8: SORTING DIPLOMATS FROM THE OFFICERS by Dr. Tilak Fernando http://www.dailynews.lk/2013/05/30/features/sorting-diplomats-officers --><ref>[https://web.archive.org/web/20211026164509/http://www.dailynews.lk/2021/10/26/tc/262839/kegalu-balika-vidyalaya-celebrates-78-years Kegalu Balika Vidyalaya celebrates 78 years]. Daily News (Sri Lanka), Retrieved 26 October 2021.</ref>
විජයරත්න මූලික අධ්යාපනය ලැබුවේ රඹුක්කන ගමේ පාසලෙන්. නව හැවිරිදි වියේදී ඔහු [[ගම්පොල]] හන්දෙස්ස ගම්මානයේ පාසලට මාරු වී එහි තම අනාගත බිරිඳ ලීලා පෙතියාගොඩ මෙනවිය ගේ ගම්පොළ හන්දෙස්ස මීවලදෙණිය වලව්වේ නැවතී සිටියේය. පසුව ඔහු කෑගල්ල ශාන්ත මරියා විද්යාලයෙන් අධ්යාපනය ලැබූ අතර [[ශාන්ත ජෝසප් විද්යාලය, කොළඹ|කොළඹ ශාන්ත ජෝශප් විද්යාලයෙන්]] ද්විතීයික අධ්යාපනය සම්පූර්ණ කිරීමට පෙර ඔහු කේම්බ්රිජ් ජ්යෙෂ්ඨ විභාගය ගෞරව සහිතව සමත් විය. ඔහුගේ අවසන් පාසල් ත්යාග ප්රදානෝත්සවයේදී ඔහු ත්යාග 15ක් දිනා ගත්තේය.<ref name="An illustrious son of Sabaragamuwa">[http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp An illustrious son of Sabaragamuwa]</ref>
[[ගොනුව:Sir Edwin & Lady Leela Wijeyeratne.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව]]
[[ගොනුව:Tissa, Nissanka and Cuda.jpg|thumb|right|280px|[[තිස්ස විජයරත්න|තිස්ස]], [[නිශ්ශංක විජයරත්න|නිශ්ශංක]] හා කුඩා]]
[[ගොනුව:King of the United Kingdom George VI, Lady Leela, Sir Edwin Wijeyeratne & Royal Consort.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව හයවන ජෝර්ජ් රජු සහ රැජින සමග<br> 1951 ලන්ඩනයේ දි]]
[[ගොනුව:Sir E.A.P Wijeyeratne with Queen Elizabeth.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න II එළිසබෙත් රැජින සමග]]
[[ගොනුව:Photograph of Sir Edwin Wijeyeratne with Prime Minister Hon.Dudley Senanayake.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න අගමැති ඩඩ්ලි සේනානායක සමග]]
==මුල් කාලීන වෘත්තිය දිවිය හා නීති වෘත්තිය==
පාසල් අධ්යාපනය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු කොළඹ ලොරෙන්ස් විද්යාලයේ හි ගුරුවරයකු ලෙස ද කලක් මාධ්යවේදියෙකු ලෙස ද සේවය කළේය. එහිදී ඔහු ප්රවීණ මාධ්යවේදියෙකු හා හිටපු පුවත්පත් ජ්යෙෂ්ඨ කතෘ වරයකු වූ ආර්මන්ඩ් ද සූසා (Armand de Souza) යටතේ විජයරත්න සේවය කළේය. මාධ්යවේදියෙකු ලෙස සේවය කරමින් සිටියදී, 1929 දී ලංකා නීති විද්යාලයේ නීතිය හදාරා වයස අවුරුදු 30 දී නීතීඥවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලබා ගත්හ. සිවිල් නීතිය සහ උඩරට නීතිය පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු වූ ඔහු තම උපන් නගරය වන කෑගල්ලේ නීතිඥ වෘත්තිය ආරම්භ කළේය. ඔහු සිවිල් සහ උඩරට නීතිය සහ බෞද්ධ පැවිද්දන් පිළිබඳ වූ නීතිය පිළිබඳ විජයරත්න විශේෂඥයෙක් විය.<ref name="An illustrious son of Sabaragamuwa"/><!-- Reference: http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp --><!-- Reference: http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp -->
==දේශපාලන ජීවිතය==
===1915 කැරැල්ල===
පුවත්පත් කලාවේ මාධ්යවේදියෙකු ලෙස මුල් අවදියේදී, විජයරත්න [[පොන්නම්බලම් රාමනාදන්|ශ්රීමත් පොන්නම්බලම් රාමනාදන්]] ගේ දේශපාලන ලේකම් බවට පත් වූ අතර, තරුණ ලංකා මණ්ඩලය නම් දේශපාලන කණ්ඩායමක සම නිර්මාතෘවරයෙකු විය. 1915 කැරලි සමයේදී බ්රිතාන්ය යටත් විජිත බලධාරීන් විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ අතර, ස්වයං පාලනය සඳහා වූ ඔහුගේ උද්ඝෝෂණ හේතුවෙන් කඩාකප්පල්කාරී ලේඛන සහ ක්රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ අතර චෝදනා නොමැතිව සිරගත කිරීමට මුහුණ දුන් අනෙක් අය අතර එෆ්.ආර්. සේනානායක, ඩී.සී. සේනානායක, ඩී.එස්. සේනානායක, [[දොන් බාරොන් ජයතිලක]] ඇතුළත් වේ. ආචාර්ය සී.ඒ. හේවාවිතාරණ, ඩබ්ලිව්.ඒ.ද සිල්වා, [[ආතර් වී. දියෙස්]], ජෝන් සිල්වා, [[පියදාස සිරිසේන]], ඒ.ඊ.ගුණසිංහ යන අය නිදහස් ව්යාපාරයේ ප්රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කළහ.
<ref>[https://web.archive.org/web/20200112215422/http://www.island.lk/2002/09/05/opinio05.html Tissa Wijeyeratne A Remarkable Personality by Professor.Wiswa Warnapala]. The Island (Sri Lanka). Retrieved 5 September 2002.</ref><ref>{{Cite web |url=http://atimes.com/ind-pak/CH25Df02.html |title=Sri Lanka: The Untold Story |access-date=25 January 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090807180211/http://atimes.com/ind-pak/CH25Df02.html |archive-date=7 August 2009 |url-status=unfit }}</ref>
===ලංකා ජාතික සංගමය හා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව===
විජයරත්න 1919 දී [[පොන්නම්බලම් අරුණාචලම්|ශ්රීමත් පොන්නම්බලම් අරුණාචලම්ශ්]] සහ ශ්රීමත් ජේම්ස් පීරිස් විසින් ආරම්භ කරන ලද ලංකා ජාතික සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි. ඔහු 1931 දී කෑගල්ලෙන් ලංකා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවට තේරී පත් වූ අතර එහිදී ඔහු 1935 දෙසැම්බර් 7 දක්වා සේවය කළේය. 1940 දෙසැම්බර් 21 දින විජයරත්න ලංකා ජාතික සංගමයේ සභාපති ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහුගේ සම ලේකම්වරුන් වූයේ [[ඩඩ්ලි සේනානායක]] සහ [[ජේ.ආර්. ජයවර්ධන]] යි. මෙම කාලය තුළ ඔහු ලන්ඩනයට ගිය ලංකා ජාතික සංගමයේ නියෝජිත කණ්ඩායමට නායකත්වය දීමට තෝරා ගන්නා ලදී.
එකල ප්රසිද්ධ කතාවක් වූයේ 1944 සෝල්බරි කොමිසම මහනුවරට යන විට ඩී.එස්. සේනානායක විසින් විජයරත්න කෑගල්ලේ වෙල්යායක ස්ථානගත කර තිබීමයි. එහිදී, ඔහු සාමාන්ය සිංහල ගොවියෙකු ලෙස කොමසාරිස්වරුන්ට හඳුන්වා දුන් අතර, ඔහු කොමසාරිස්වරුන්ට ඉංග්රීසියෙන් කතා කළ අතර, ලංකාවට ස්වයං පාලනයක් ලබා ගැනීමේ අවශ්යතාවය ඔවුන් තුළ කාවැද්දුවේය. එමගින් ලංකාවේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් සඳහා ඉන්දියාවට පැමිණෙන ලෙස ජවහර්ලාල් නේරු සහ ඉන්දීය ජාතික සංගමයේ විසින් ලංකාවට විශේෂ ආරාධනාවක් එවන ලදී. විජයරත්න, ඩී.එස්.සේනානායක, ජෝර්ජ් ඊ.ද සිල්වා, ජේ.ආර්.ජයවර්ධන, ශ්රීමත් ක්ලෝඩ් කොරයා සහ එච්.ඩබ්ලිව්.අමරසූරිය යන මහත්වරු නියෝජිත පිරිස අතර වූහ.<ref name="An illustrious son of Sabaragamuwa"/><ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2002/07/14/new24.html Tissa Wijeyeratne, an illustrious son of Lanka by Ajith Samaranayake]. Sunday Observer (Sri Lanka), Retrieved on 14 July 2002.</ref>
==එක්සත් ජාතික පක්ෂය හා ස්වදේශ කටයුතු හා ග්රාම සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්ය ==
1947 දී, විජයරත්න එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු බවට පත් වූ අතර, පාර්ලිමේන්තුවේ තේරී පත් නොවූ ඉහළ මන්ත්රී මණ්ඩලයක් වූ ලංකාවේ සෙනෙට් සභාවට පත් කරන ලදී. එහිදී ඔහු සෙනෙට් සභාවේ වැඩ බලන නායකයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු පසුව 1948 ජූලි මාසයේදී [[ඩී.එස්. සේනානායක]] ගේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ ස්වදේශ කටයුතු හා ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්යවරයා ලෙස ශ්රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලක ගෙන් පසු පත් විය. ඔහු ලංකාවෙන් මරණ දඬුවම අහෝසි කරන ලෙස ප්රථම වරට නිර්දේශ කළ මරණ දඬුවම පිළිබඳ කොමිසමේ සාමාජිකයෙකු විය. ශ්රී ලංකාව සඳහා ජාතික ගීය තේරීමේ තේරීම් කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. නමෝ, නමෝ, මාතා පසුව රටේ ජාතික ගීය ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී. ඔහු 1951 පෙබරවාරි මාසයේදී අමාත්ය සහ සෙනෙට් සභික ධූරයෙන් ඉල්ලා අස් වුහ.
===ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ගීය===
ශ්රී ලංකා මාතා යනු [[ජාතික ගීය - ශ්රී ලංකා|ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ගීයයි]]. 1940 දී සිංහල භාෂාවෙන් එහි පද හා තනුව ලියැවුනේ ආනන්ද සමරකෝන් විසින් වන අතර, 1951, නොවැම්බර 22 දිනදී නිල වශයෙන් එය ජාතික ගීය වශයෙන් පිළිගැනුනේ එවකට ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්ය ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න මුලසුන හෙබවූ කමිටුවක නිර්දේශ මතය.
<ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp National symbols - The identity of Mother Lanka]. Sunday Observer (Sri Lanka), Retrieved on 29 January 2012.</ref><ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2014/02/02/fea03.asp Independence of 1948 resurrected and revived]. Sunday Observer, Retrieved on 2 February 2014.</ref><ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2015/02/01/fea01.asp National flag unites all communities]. Sunday Observer, Retrieved on 4 February 2015.</ref><!--<ref>[http://www.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp An illustrious son of Sabaragamuwa]</ref> --><ref>[http://www.dailymirror.lk/67545/history-of-sri-lanka-s-national-anthem-mired-in-controversy History of Sri Lanka’s National Anthem mired in controversy]. Daily Mirror, Retrieved on 27 March 2015.</ref>
==රාජ්යතාන්ත්රික භූමිකාව==
1952 දී, ශ්රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලකගේ අනුප්රාප්තිකයා ලෙස එක්සත් රාජධානියේ ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස් ලෙස විජයරත්න පත් කරන ලද අතර, 1953 අලුත් අවුරුදු ගෞරව ප්රදානයේදී එලිසබෙත් රැජින විසින් ඕඩර් ඔෆ් බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යයේ නයිට් කමාන්ඩර් (සිවිල් අංශය) ලෙස ශ්රීමත් පදවිය ට පත් කරනු ලැබුවේ බකිංහැම් මාලිගයේ දිය. ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස්වරයා ලෙස බ්රිතාන්යය සහ ශ්රී ලංකාව අතර රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා ශක්තිමත් කිරීමට සම්බන්ධ විය. දෙවන එලිසබෙත් රැජින සහ පිලිප් කුමරු අවස්ථා තුනකදී ලන්ඩනයේ පිහිටි විජයරත්න ගේ නිවසට පැමිණියහ. 1954 දී විජයරත්න නැවත ලංකාවට කැඳවන ලද අතර ඔහුගෙන් පසුව ශ්රීමත් ක්ලෝඩ් කොරයා එක්සත් රාජධානියේ මහ කොමසාරිස් ලෙස පත් විය. 1955 දී, ඔහු ඉන්දියාවේ ලංකා මහ කොමසාරිස්වරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර 1957 දක්වා සේවය කලේය.
<ref>{{cite web |title=FIFTH SUPPLEMENT TO The London Gazette OF TUESDAY, 3oth DECEMBER, 1952 |url=https://www.thegazette.co.uk/London/issue/39736/supplement/47/data.pdf |website=thegazette.co.uk |access-date=10 August 2021}}</ref><ref>[https://www.slhcindia.org/index.php?option=com_content&view=article&id=368&Itemid=29 Former Sri Lankan Envoys to India] Official Website, High Commission of Sri Lanka in India</ref>
==පුද්ගලික දිවිය==
විජයරත්න ගම්පොළ හන්දෙස්ස මීවලදෙණිය වලව්වේ ලීලා පෙතියාගොඩ මෙනවිය සමඟ විවාහ වූ අතර ඔහුට පුතුන් තිදෙනෙකු සහ දියණියක සිටියේය. වැඩිමලා, [[තිස්ස විජයරත්න]] නීතිඥවරයෙකු වූ අතර විදේශ කටයුතු සහ ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ අතිරේක ලේකම්වරයා ලෙසද, ප්රංශයේ සහ ස්විට්සර්ලන්තයේ ශ්රී ලංකා තානාපතිවරයා ලෙසද, අගමැතිනි [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] මහත්මියගේ විදේශ කටයුතු ජ්යෙෂ්ඨ උපදේශක ලෙසද කටයුතු කර ඇත. ඔහුගේ දෙවන පුත් [[නිශ්ශංක විජයරත්න]], අධ්යාපන, උසස් අධ්යාපන හා අධිකරණ අමාත්ය තනතුර ද දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේ (ප්රධාන ගිහි භාරකරු) වූ අතර පසුව රුසියානු සමූහාණ්ඩුවේ ශ්රී ලංකා තානාපති සහ යුනෙස්කෝ පාලක මණ්ඩලයේ හිටපු සාමාජිකයෙකු ද විය. දියනිය, මානෙල් විජයරත්න මෙනවිය (අඩු වයසින් මිය ගියේය) හා බාල පුතා වෛද්ය කුඩා විජයරත්න ය.
==ජීවිතයෙන් සමු ගැනිම==
ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න, 1968 ඔක්තෝබර් 19 දින කෑගල්ලේ දි අභාවප්රාප්ත වන විට 79 හැවිරිදි වියේ පසු විය
==මේවාද බලන්න==
* [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3147.html විජයරත්න පරපුර]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Edwin_Wijeyeratne ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න යන් ගේ ඉංග්රීසි විකිපීඩියා පිටුව]
* [[:w:en:List of political families in Sri Lanka|ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්]]
== ආශ්රිත==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
==බාහිර සබැදි==
*'''J.R. Jayewardene of Sri Lanka''': a political biography by De Silva, K. M., & Wriggins, W. H. 1988, University of Hawaii Press ISBN 0824811836'''
*'''The Break-up of Sri Lanka: the Sinhalese-Tamil conflict''' - Google Books Resultby Alfred Jeyaratnam Wilson - 1988 - History - 256 pages books.google.lk/books ISBN 1850650330... Chelvanayakam showed this writer a letter from one of Senanayake's close political collaborators, Edwin Aloysius Perera Wijeyeratne.
[[ප්රවර්ගය:1889 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:1968 මරණ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්]]
[[ප්රවර්ගය:චරිත කතා]]
qowpus65bot0a6sfcsfc59inkjh7l94
797883
797882
2026-08-21T03:04:03Z
ලංකා සිංහයා
32178
මෙය සුළු සංස්කරණයකි
797883
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| honorific-prefix =
| name = ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න
| order = හිටපු ස්වදේශ කටයුතු හා <br>ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්ය
| order1 = රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ කෑගල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශයෙ ප්රථම මන්ත්රීවරවරයා
| order2 = හිටපු සෙනෙට් සභිකයෙක්
| order3 = [[එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියේ]] සහ [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]]<br> හිටපු ශ්රී ලංකා මහා කොමසාරිස්
| image = Sir E.A.P Wijeyeratne.jpg
| parliament =
| majority =
| term_start =
| term_end =
| predecessor =
| successor =
| birth_date = 8 ජනවාරි 1889
| birth_place =
| death_date = 19 ඔක්තෝබර් 1968 (වයස 79)
| death_place =
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්රී ලංකාව}} ශ්රී ලාංකික
| party = [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]]
| occupation = සමාජ සේවක, දේශපාලඥ හා<br> රාජ්ය තාන්ත්රික
| otherparty =
| spouse = ලීලා විජයරත්න මැතිණිය
| partner =
| relations =
| children = [[තිස්ස විජයරත්න|තිස්ස]], [[නිශ්ශංක විජයරත්න|නිශ්ශංක]], මානේල් හා<br>කුඩා
| residence =
| alma_mater =
| profession = නීතිඥ
| net worth =
| religion =[[ථේරවාද බෞද්ධ|බෞද්ධ]]
| signature =
| website =
| footnotes =
}}
[[File:Buddenipola Walauwa, Kegalle, Sri Lanka.jpg|300px|thumb|right|බුද්දෙනිපොළ වලව්ව, කෑගල්ල - ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව ගේ පාරම්පරික නිවහනයි - කෑගල්ලේ බුද්දෙනිපොල වලව්ව ශ්රී ලංකා රජය සතු අතර දැනට කෑගල්ල බාලිකා විද්යාලයේ සිසුවියන් සඳහා වූ නේවාසිකාගාරයක් ලෙස භාවිත කෙරේ]]
'''ශ්රීමත් එඩ්වින් ඇලෝසියස් පෙරේරා විජයරත්න ''' ([[ඉංග්රීසි භාෂාව|ඉංග්රීසි]]:'''Sir Edwin Aloysius Perera Wijeyeratne''') (8 ජනවාරි 1889 - 19 ඔක්තෝබර් 1968) යනු ශ්රී ලාංකීක දේශපාලනඥයෙක්, රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙක් වූ ඔහු 1915 දී සිංහල මුස්ලිම් කෝලාහල සැකකරුවෙකු ලෙස අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද අතර නිදහස් සටනේ පුරෝගාමියෙකු ද විය.
1931 වසරේදී පැවති ප්රථම මැතිවරණයෙන් රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ [[කෑගල්ල]] කොට්ඨාශයෙ ප්රථම මන්ත්රීවරවරයා ලෙසින් තේරී පත් විය. [[ලංකා ජාතික සංගමය|ලංකා ජාතික සංගමයේ]] සභාපති ලෙස වරක් කටයුතු කල අතර [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය|එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි]] ආරම්භක සාමාජිකයෙක් හා සෙනෙට් සභිකයෙක් ද විය. ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න යන් [[දොන් ස්ටීවන් සේනානායක|මහමාන්ය ඩී. එස්. සේනානායක]] රජයේ ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්යවරයා ලෙස කටයුතු කර පසුව [[එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියේ]] සහ [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]]<br> ශ්රී ලංකා මහා කොමසාරිස් ධූරයට පත් විය.
<ref>[https://books.google.com/books?id=6orPBJCSPhIC&dq=Sir+E.+A.+P++Wijeyeratne&pg=PA96 Page 96 - J.R. Jayewardene of Sri Lanka - a political biography / Vol.1, 1906-1956]. J.R. Jayewardene of Sri Lanka - a political biography / Vol.1, 1906-1956 by K. M. De Silva, William Howard Wriggins {{ISBN|0824811836}} 9780824811839</ref><ref>[https://www.parliament.lk/uploads/documents/hansard/PUBDOC3256_document.pdf VOTE OF CONDOLENCE Dr. NISSANKA WIJEYERATNE: Sri Lanka Parliamentary Debates (Hansard) on Friday, 10th June, 2011]</ref><!-- Ref in Sinhala: http://www.divaina.com/2009/12/28/mano03.html -->
==පූර්ව අවධිය හා අධ්යාපනය==
1889 ජනවාරි 8 වන දින [[රඹුක්කන ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|රඹුක්කන]] ප්රභූ පවුලක උපත ලැබූ අතර. ඔහුගේ පියා නොතාරිස්වරයෙකු වූ ගේබ්රියල් පෙරේරා විජයරත්න වූ අතර මව [[හතර කෝරළේ|කෑගල්ලේ හතර කෝරළේ]] නොතාරිස්වරයෙකු වූ ජයසේකර තෙන්නකෝන් ගේ දියණිය වන කැතරින් වික්රමසිංහ ජයසේකර තෙන්නකෝන්ය. පවුලේ වැඩිමලා වූ ඔහු හැදී වැඩුණේ රඹුක්කන හා කෑගල්ල ය.<ref>[https://books.google.com/books?id=jUTf-jaS2xAC&dq=Edwin+Wijeyeratne&pg=PA205 Page 205 & 206 of Peace At Last In Paradise]. Peace At Last In Paradise By Dr. Ananda Guruge.</ref><ref>[http://www.dailynews.lk/2013/05/30/features/sorting-diplomats-officers Sorting Diplomats from The Officers]. Daily News (Sri Lanka), Retrieved on 30 May 2013.</ref><!-- See Reference 8: SORTING DIPLOMATS FROM THE OFFICERS by Dr. Tilak Fernando http://www.dailynews.lk/2013/05/30/features/sorting-diplomats-officers --><ref>[https://web.archive.org/web/20211026164509/http://www.dailynews.lk/2021/10/26/tc/262839/kegalu-balika-vidyalaya-celebrates-78-years Kegalu Balika Vidyalaya celebrates 78 years]. Daily News (Sri Lanka), Retrieved 26 October 2021.</ref>
විජයරත්න මූලික අධ්යාපනය ලැබුවේ රඹුක්කන ගමේ පාසලෙන්. නව හැවිරිදි වියේදී ඔහු [[ගම්පොල]] හන්දෙස්ස ගම්මානයේ පාසලට මාරු වී එහි තම අනාගත බිරිඳ ලීලා පෙතියාගොඩ මෙනවිය ගේ ගම්පොළ හන්දෙස්ස මීවලදෙණිය වලව්වේ නැවතී සිටියේය. පසුව ඔහු කෑගල්ල ශාන්ත මරියා විද්යාලයෙන් අධ්යාපනය ලැබූ අතර [[ශාන්ත ජෝසප් විද්යාලය, කොළඹ|කොළඹ ශාන්ත ජෝශප් විද්යාලයෙන්]] ද්විතීයික අධ්යාපනය සම්පූර්ණ කිරීමට පෙර ඔහු කේම්බ්රිජ් ජ්යෙෂ්ඨ විභාගය ගෞරව සහිතව සමත් විය. ඔහුගේ අවසන් පාසල් ත්යාග ප්රදානෝත්සවයේදී ඔහු ත්යාග 15ක් දිනා ගත්තේය.<ref name="An illustrious son of Sabaragamuwa">[http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp An illustrious son of Sabaragamuwa]</ref>
[[ගොනුව:Sir Edwin & Lady Leela Wijeyeratne.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව]]
[[ගොනුව:Tissa, Nissanka and Cuda.jpg|thumb|right|280px|[[තිස්ස විජයරත්න|තිස්ස]], [[නිශ්ශංක විජයරත්න|නිශ්ශංක]] හා කුඩා]]
[[ගොනුව:King of the United Kingdom George VI, Lady Leela, Sir Edwin Wijeyeratne & Royal Consort.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව හයවන ජෝර්ජ් රජු සහ රැජින සමග<br> 1951 ලන්ඩනයේ දි]]
[[ගොනුව:Sir E.A.P Wijeyeratne with Queen Elizabeth.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න II එළිසබෙත් රැජින සමග]]
[[ගොනුව:Photograph of Sir Edwin Wijeyeratne with Prime Minister Hon.Dudley Senanayake.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න අගමැති ඩඩ්ලි සේනානායක සමග]]
==මුල් කාලීන වෘත්තිය දිවිය හා නීති වෘත්තිය==
පාසල් අධ්යාපනය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු කොළඹ ලොරෙන්ස් විද්යාලයේ හි ගුරුවරයකු ලෙස ද කලක් මාධ්යවේදියෙකු ලෙස ද සේවය කළේය. එහිදී ඔහු ප්රවීණ මාධ්යවේදියෙකු හා හිටපු පුවත්පත් ජ්යෙෂ්ඨ කතෘ වරයකු වූ ආර්මන්ඩ් ද සූසා (Armand de Souza) යටතේ විජයරත්න සේවය කළේය. මාධ්යවේදියෙකු ලෙස සේවය කරමින් සිටියදී, 1929 දී ලංකා නීති විද්යාලයේ නීතිය හදාරා වයස අවුරුදු 30 දී නීතීඥවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලබා ගත්හ. සිවිල් නීතිය සහ උඩරට නීතිය පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු වූ ඔහු තම උපන් නගරය වන කෑගල්ලේ නීතිඥ වෘත්තිය ආරම්භ කළේය. ඔහු සිවිල් සහ උඩරට නීතිය සහ බෞද්ධ පැවිද්දන් පිළිබඳ වූ නීතිය පිළිබඳ විජයරත්න විශේෂඥයෙක් විය.<ref name="An illustrious son of Sabaragamuwa"/><!-- Reference: http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp --><!-- Reference: http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp -->
==දේශපාලන ජීවිතය==
===1915 කැරැල්ල===
පුවත්පත් කලාවේ මාධ්යවේදියෙකු ලෙස මුල් අවදියේදී, විජයරත්න [[පොන්නම්බලම් රාමනාදන්|ශ්රීමත් පොන්නම්බලම් රාමනාදන්]] ගේ දේශපාලන ලේකම් බවට පත් වූ අතර, තරුණ ලංකා මණ්ඩලය නම් දේශපාලන කණ්ඩායමක සම නිර්මාතෘවරයෙකු විය. 1915 කැරලි සමයේදී බ්රිතාන්ය යටත් විජිත බලධාරීන් විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ අතර, ස්වයං පාලනය සඳහා වූ ඔහුගේ උද්ඝෝෂණ හේතුවෙන් කඩාකප්පල්කාරී ලේඛන සහ ක්රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ අතර චෝදනා නොමැතිව සිරගත කිරීමට මුහුණ දුන් අනෙක් අය අතර එෆ්.ආර්. සේනානායක, ඩී.සී. සේනානායක, ඩී.එස්. සේනානායක, [[දොන් බාරොන් ජයතිලක]] ඇතුළත් වේ. ආචාර්ය සී.ඒ. හේවාවිතාරණ, ඩබ්ලිව්.ඒ.ද සිල්වා, [[ආතර් වී. දියෙස්]], ජෝන් සිල්වා, [[පියදාස සිරිසේන]], ඒ.ඊ.ගුණසිංහ යන අය නිදහස් ව්යාපාරයේ ප්රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කළහ.
<ref>[https://web.archive.org/web/20200112215422/http://www.island.lk/2002/09/05/opinio05.html Tissa Wijeyeratne A Remarkable Personality by Professor.Wiswa Warnapala]. The Island (Sri Lanka). Retrieved 5 September 2002.</ref><ref>{{Cite web |url=http://atimes.com/ind-pak/CH25Df02.html |title=Sri Lanka: The Untold Story |access-date=25 January 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090807180211/http://atimes.com/ind-pak/CH25Df02.html |archive-date=7 August 2009 |url-status=unfit }}</ref>
===ලංකා ජාතික සංගමය හා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව===
විජයරත්න 1919 දී [[පොන්නම්බලම් අරුණාචලම්|ශ්රීමත් පොන්නම්බලම් අරුණාචලම්ශ්]] සහ ශ්රීමත් ජේම්ස් පීරිස් විසින් ආරම්භ කරන ලද ලංකා ජාතික සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි. ඔහු 1931 දී කෑගල්ලෙන් ලංකා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවට තේරී පත් වූ අතර එහිදී ඔහු 1935 දෙසැම්බර් 7 දක්වා සේවය කළේය. 1940 දෙසැම්බර් 21 දින විජයරත්න ලංකා ජාතික සංගමයේ සභාපති ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහුගේ සම ලේකම්වරුන් වූයේ [[ඩඩ්ලි සේනානායක]] සහ [[ජේ.ආර්. ජයවර්ධන]] යි. මෙම කාලය තුළ ඔහු ලන්ඩනයට ගිය ලංකා ජාතික සංගමයේ නියෝජිත කණ්ඩායමට නායකත්වය දීමට තෝරා ගන්නා ලදී.
එකල ප්රසිද්ධ කතාවක් වූයේ 1944 සෝල්බරි කොමිසම මහනුවරට යන විට ඩී.එස්. සේනානායක විසින් විජයරත්න කෑගල්ලේ වෙල්යායක ස්ථානගත කර තිබීමයි. එහිදී, ඔහු සාමාන්ය සිංහල ගොවියෙකු ලෙස කොමසාරිස්වරුන්ට හඳුන්වා දුන් අතර, ඔහු කොමසාරිස්වරුන්ට ඉංග්රීසියෙන් කතා කළ අතර, ලංකාවට ස්වයං පාලනයක් ලබා ගැනීමේ අවශ්යතාවය ඔවුන් තුළ කාවැද්දුවේය. එමගින් ලංකාවේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් සඳහා ඉන්දියාවට පැමිණෙන ලෙස ජවහර්ලාල් නේරු සහ ඉන්දීය ජාතික සංගමයේ විසින් ලංකාවට විශේෂ ආරාධනාවක් එවන ලදී. විජයරත්න, ඩී.එස්.සේනානායක, ජෝර්ජ් ඊ.ද සිල්වා, ජේ.ආර්.ජයවර්ධන, ශ්රීමත් ක්ලෝඩ් කොරයා සහ එච්.ඩබ්ලිව්.අමරසූරිය යන මහත්වරු නියෝජිත පිරිස අතර වූහ.<ref name="An illustrious son of Sabaragamuwa"/><ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2002/07/14/new24.html Tissa Wijeyeratne, an illustrious son of Lanka by Ajith Samaranayake]. Sunday Observer (Sri Lanka), Retrieved on 14 July 2002.</ref>
==එක්සත් ජාතික පක්ෂය හා ස්වදේශ කටයුතු හා ග්රාම සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්ය ==
1947 දී, විජයරත්න එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු බවට පත් වූ අතර, පාර්ලිමේන්තුවේ තේරී පත් නොවූ ඉහළ මන්ත්රී මණ්ඩලයක් වූ ලංකාවේ සෙනෙට් සභාවට පත් කරන ලදී. එහිදී ඔහු සෙනෙට් සභාවේ වැඩ බලන නායකයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු පසුව 1948 ජූලි මාසයේදී [[ඩී.එස්. සේනානායක]] ගේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ ස්වදේශ කටයුතු හා ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්යවරයා ලෙස ශ්රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලක ගෙන් පසු පත් විය. ඔහු ලංකාවෙන් මරණ දඬුවම අහෝසි කරන ලෙස ප්රථම වරට නිර්දේශ කළ මරණ දඬුවම පිළිබඳ කොමිසමේ සාමාජිකයෙකු විය. ශ්රී ලංකාව සඳහා ජාතික ගීය තේරීමේ තේරීම් කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. නමෝ, නමෝ, මාතා පසුව රටේ ජාතික ගීය ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී. ඔහු 1951 පෙබරවාරි මාසයේදී අමාත්ය සහ සෙනෙට් සභික ධූරයෙන් ඉල්ලා අස් වුහ.
===ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ගීය===
ශ්රී ලංකා මාතා යනු [[ජාතික ගීය - ශ්රී ලංකා|ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ගීයයි]]. 1940 දී සිංහල භාෂාවෙන් එහි පද හා තනුව ලියැවුනේ ආනන්ද සමරකෝන් විසින් වන අතර, 1951, නොවැම්බර 22 දිනදී නිල වශයෙන් එය ජාතික ගීය වශයෙන් පිළිගැනුනේ එවකට ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්ය ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න මුලසුන හෙබවූ කමිටුවක නිර්දේශ මතය.
<ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp National symbols - The identity of Mother Lanka]. Sunday Observer (Sri Lanka), Retrieved on 29 January 2012.</ref><ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2014/02/02/fea03.asp Independence of 1948 resurrected and revived]. Sunday Observer, Retrieved on 2 February 2014.</ref><ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2015/02/01/fea01.asp National flag unites all communities]. Sunday Observer, Retrieved on 4 February 2015.</ref><!--<ref>[http://www.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp An illustrious son of Sabaragamuwa]</ref> --><ref>[http://www.dailymirror.lk/67545/history-of-sri-lanka-s-national-anthem-mired-in-controversy History of Sri Lanka’s National Anthem mired in controversy]. Daily Mirror, Retrieved on 27 March 2015.</ref>
==රාජ්යතාන්ත්රික භූමිකාව==
1952 දී, ශ්රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලකගේ අනුප්රාප්තිකයා ලෙස එක්සත් රාජධානියේ ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස් ලෙස විජයරත්න පත් කරන ලද අතර, 1953 අලුත් අවුරුදු ගෞරව ප්රදානයේදී එලිසබෙත් රැජින විසින් ඕඩර් ඔෆ් බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යයේ නයිට් කමාන්ඩර් (සිවිල් අංශය) ලෙස ශ්රීමත් පදවිය ට පත් කරනු ලැබුවේ බකිංහැම් මාලිගයේ දිය. ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස්වරයා ලෙස බ්රිතාන්යය සහ ශ්රී ලංකාව අතර රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා ශක්තිමත් කිරීමට සම්බන්ධ විය. දෙවන එලිසබෙත් රැජින සහ පිලිප් කුමරු අවස්ථා තුනකදී ලන්ඩනයේ පිහිටි විජයරත්න ගේ නිවසට පැමිණියහ. 1954 දී විජයරත්න නැවත ලංකාවට කැඳවන ලද අතර ඔහුගෙන් පසුව ශ්රීමත් ක්ලෝඩ් කොරයා එක්සත් රාජධානියේ මහ කොමසාරිස් ලෙස පත් විය. 1955 දී, ඔහු ඉන්දියාවේ ලංකා මහ කොමසාරිස්වරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර 1957 දක්වා සේවය කලේය.
<ref>{{cite web |title=FIFTH SUPPLEMENT TO The London Gazette OF TUESDAY, 3oth DECEMBER, 1952 |url=https://www.thegazette.co.uk/London/issue/39736/supplement/47/data.pdf |website=thegazette.co.uk |access-date=10 August 2021}}</ref><ref>[https://www.slhcindia.org/index.php?option=com_content&view=article&id=368&Itemid=29 Former Sri Lankan Envoys to India] Official Website, High Commission of Sri Lanka in India</ref>
==පුද්ගලික දිවිය==
විජයරත්න ගම්පොළ හන්දෙස්ස මීවලදෙණිය වලව්වේ ලීලා පෙතියාගොඩ මෙනවිය සමඟ විවාහ වූ අතර ඔහුට පුතුන් තිදෙනෙකු සහ දියණියක සිටියේය. වැඩිමලා, [[තිස්ස විජයරත්න]] නීතිඥවරයෙකු වූ අතර විදේශ කටයුතු සහ ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ අතිරේක ලේකම්වරයා ලෙසද, ප්රංශයේ සහ ස්විට්සර්ලන්තයේ ශ්රී ලංකා තානාපතිවරයා ලෙසද, අගමැතිනි [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] මහත්මියගේ විදේශ කටයුතු ජ්යෙෂ්ඨ උපදේශක ලෙසද කටයුතු කර ඇත. ඔහුගේ දෙවන පුත් [[නිශ්ශංක විජයරත්න]], අධ්යාපන, උසස් අධ්යාපන හා අධිකරණ අමාත්ය තනතුර ද දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේ (ප්රධාන ගිහි භාරකරු) වූ අතර පසුව රුසියානු සමූහාණ්ඩුවේ ශ්රී ලංකා තානාපති සහ යුනෙස්කෝ පාලක මණ්ඩලයේ හිටපු සාමාජිකයෙකු ද විය. දියනිය, මානෙල් විජයරත්න මෙනවිය (අඩු වයසින් මිය ගියේය) හා බාල පුතා වෛද්ය කුඩා විජයරත්න ය.
==ජීවිතයෙන් සමු ගැනිම==
ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න, 1968 ඔක්තෝබර් 19 දින කෑගල්ලේ දි අභාවප්රාප්ත වන විට 79 හැවිරිදි වියේ පසු විය
==මේවාද බලන්න==
* [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3147.html විජයරත්න පරපුර]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Edwin_Wijeyeratne ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න යන් ගේ ඉංග්රීසි විකිපීඩියා පිටුව]
* [[:w:en:List of political families in Sri Lanka|ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්]]
== ආශ්රිත==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
==බාහිර සබැදි==
*'''J.R. Jayewardene of Sri Lanka''': a political biography by De Silva, K. M., & Wriggins, W. H. 1988, University of Hawaii Press ISBN 0824811836'''
*'''The Break-up of Sri Lanka: the Sinhalese-Tamil conflict''' - Google Books Resultby Alfred Jeyaratnam Wilson - 1988 - History - 256 pages books.google.lk/books ISBN 1850650330... Chelvanayakam showed this writer a letter from one of Senanayake's close political collaborators, Edwin Aloysius Perera Wijeyeratne.
[[ප්රවර්ගය:1889 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:1968 මරණ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්]]
[[ප්රවර්ගය:චරිත කතා]]
3x1debj4bl884apcdcgpfx0ipbttgbm
797884
797883
2026-08-21T03:06:27Z
ලංකා සිංහයා
32178
මෙය සුළු සංස්කරණයකි
797884
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| honorific-prefix =
| name = ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න
| order = හිටපු ස්වදේශ කටයුතු හා <br>ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්ය
| order1 = රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ කෑගල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශයෙ ප්රථම මන්ත්රීවරවරයා
| order2 = හිටපු සෙනෙට් සභිකයෙක්
| order3 = [[එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියේ]] සහ [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]]<br> හිටපු ශ්රී ලංකා මහා කොමසාරිස්
| image = Sir E.A.P Wijeyeratne.jpg
| parliament =
| majority =
| term_start =
| term_end =
| predecessor =
| successor =
| birth_date = 8 ජනවාරි 1889
| birth_place =
| death_date = 19 ඔක්තෝබර් 1968 (වයස 79)
| death_place =
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්රී ලංකාව}} ශ්රී ලාංකික
| party = [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]]
| occupation = සමාජ සේවක, දේශපාලඥ හා<br> රාජ්ය තාන්ත්රික
| otherparty =
| spouse = ලීලා විජයරත්න මැතිණිය
| partner =
| relations =
| children = [[තිස්ස විජයරත්න|තිස්ස]], [[නිශ්ශංක විජයරත්න|නිශ්ශංක]], මානේල් හා<br>කුඩා
| residence =
| alma_mater =
| profession = නීතිඥ
| net worth =
| religion =[[ථේරවාද බෞද්ධ|බෞද්ධ]]
| signature =
| website =
| footnotes =
}}
[[File:Buddenipola Walauwa, Kegalle, Sri Lanka.jpg|300px|thumb|right|බුද්දෙනිපොළ වලව්ව, කෑගල්ල - ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න හා ලීලා විජයරත්න ආර්යාව ගේ පාරම්පරික නිවහනයි - කෑගල්ලේ බුද්දෙනිපොල වලව්ව ශ්රී ලංකා රජය සතු අතර දැනට කෑගල්ල බාලිකා විද්යාලයේ සිසුවියන් සඳහා වූ නේවාසිකාගාරයක් ලෙස භාවිත කෙරේ]]
'''ශ්රීමත් එඩ්වින් ඇලෝසියස් පෙරේරා විජයරත්න ''' ([[ඉංග්රීසි භාෂාව|ඉංග්රීසි]]:'''Sir Edwin Aloysius Perera Wijeyeratne''') (8 ජනවාරි 1889 - 19 ඔක්තෝබර් 1968) යනු ශ්රී ලාංකීක දේශපාලනඥයෙක්, රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙක් වූ ඔහු 1915 දී සිංහල මුස්ලිම් කෝලාහල සැකකරුවෙකු ලෙස අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද අතර නිදහස් සටනේ පුරෝගාමියෙකු ද විය.
1931 වසරේදී පැවති ප්රථම මැතිවරණයෙන් රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ [[කෑගල්ල]] කොට්ඨාශයෙ ප්රථම මන්ත්රීවරවරයා ලෙසින් තේරී පත් විය. [[ලංකා ජාතික සංගමය|ලංකා ජාතික සංගමයේ]] සභාපති ලෙස වරක් කටයුතු කල අතර [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය|එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි]] ආරම්භක සාමාජිකයෙක් හා සෙනෙට් සභිකයෙක් ද විය. ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න යන් [[දොන් ස්ටීවන් සේනානායක|මහමාන්ය ඩී. එස්. සේනානායක]] රජයේ ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්යවරයා ලෙස කටයුතු කර පසුව [[එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියේ]] සහ [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]]<br> ශ්රී ලංකා මහා කොමසාරිස් ධූරයට පත් විය.
<ref>[https://books.google.com/books?id=6orPBJCSPhIC&dq=Sir+E.+A.+P++Wijeyeratne&pg=PA96 Page 96 - J.R. Jayewardene of Sri Lanka - a political biography / Vol.1, 1906-1956]. J.R. Jayewardene of Sri Lanka - a political biography / Vol.1, 1906-1956 by K. M. De Silva, William Howard Wriggins {{ISBN|0824811836}} 9780824811839</ref><ref>[https://www.parliament.lk/uploads/documents/hansard/PUBDOC3256_document.pdf VOTE OF CONDOLENCE Dr. NISSANKA WIJEYERATNE: Sri Lanka Parliamentary Debates (Hansard) on Friday, 10th June, 2011]</ref><!-- Ref in Sinhala: http://www.divaina.com/2009/12/28/mano03.html -->
==පූර්ව අවධිය හා අධ්යාපනය==
1889 ජනවාරි 8 වන දින [[රඹුක්කන ප්රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|රඹුක්කන]] ප්රභූ පවුලක උපත ලැබූ අතර. ඔහුගේ පියා නොතාරිස්වරයෙකු වූ ගේබ්රියල් පෙරේරා විජයරත්න වූ අතර මව [[හතර කෝරළේ|කෑගල්ලේ හතර කෝරළේ]] නොතාරිස්වරයෙකු වූ ජයසේකර තෙන්නකෝන් ගේ දියණිය වන කැතරින් වික්රමසිංහ ජයසේකර තෙන්නකෝන්ය. පවුලේ වැඩිමලා වූ ඔහු හැදී වැඩුණේ රඹුක්කන හා කෑගල්ල ය.<ref>[https://books.google.com/books?id=jUTf-jaS2xAC&dq=Edwin+Wijeyeratne&pg=PA205 Page 205 & 206 of Peace At Last In Paradise]. Peace At Last In Paradise By Dr. Ananda Guruge.</ref><ref>[http://www.dailynews.lk/2013/05/30/features/sorting-diplomats-officers Sorting Diplomats from The Officers]. Daily News (Sri Lanka), Retrieved on 30 May 2013.</ref><!-- See Reference 8: SORTING DIPLOMATS FROM THE OFFICERS by Dr. Tilak Fernando http://www.dailynews.lk/2013/05/30/features/sorting-diplomats-officers --><ref>[https://web.archive.org/web/20211026164509/http://www.dailynews.lk/2021/10/26/tc/262839/kegalu-balika-vidyalaya-celebrates-78-years Kegalu Balika Vidyalaya celebrates 78 years]. Daily News (Sri Lanka), Retrieved 26 October 2021.</ref>
විජයරත්න මූලික අධ්යාපනය ලැබුවේ රඹුක්කන ගමේ පාසලෙන්. නව හැවිරිදි වියේදී ඔහු [[ගම්පොල]] හන්දෙස්ස ගම්මානයේ පාසලට මාරු වී එහි තම අනාගත බිරිඳ ලීලා පෙතියාගොඩ මෙනවිය ගේ ගම්පොළ හන්දෙස්ස මීවලදෙණිය වලව්වේ නැවතී සිටියේය. පසුව ඔහු කෑගල්ල ශාන්ත මරියා විද්යාලයෙන් අධ්යාපනය ලැබූ අතර [[ශාන්ත ජෝසප් විද්යාලය, කොළඹ|කොළඹ ශාන්ත ජෝශප් විද්යාලයෙන්]] ද්විතීයික අධ්යාපනය සම්පූර්ණ කිරීමට පෙර ඔහු කේම්බ්රිජ් ජ්යෙෂ්ඨ විභාගය ගෞරව සහිතව සමත් විය. ඔහුගේ අවසන් පාසල් ත්යාග ප්රදානෝත්සවයේදී ඔහු ත්යාග 15ක් දිනා ගත්තේය.<ref name="An illustrious son of Sabaragamuwa">[http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp An illustrious son of Sabaragamuwa]</ref>
[[ගොනුව:Sir Edwin & Lady Leela Wijeyeratne.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව]]
[[ගොනුව:Tissa, Nissanka and Cuda.jpg|thumb|right|280px|[[තිස්ස විජයරත්න|තිස්ස]], [[නිශ්ශංක විජයරත්න|නිශ්ශංක]] හා කුඩා]]
[[ගොනුව:King of the United Kingdom George VI, Lady Leela, Sir Edwin Wijeyeratne & Royal Consort.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව හයවන ජෝර්ජ් රජු සහ රැජින සමග<br> 1951 ලන්ඩනයේ දි]]
[[ගොනුව:Sir E.A.P Wijeyeratne with Queen Elizabeth.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න II එළිසබෙත් රැජින සමග]]
[[ගොනුව:Photograph of Sir Edwin Wijeyeratne with Prime Minister Hon.Dudley Senanayake.jpg|thumb|right|280px|ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න අගමැති ඩඩ්ලි සේනානායක සමග]]
==මුල් කාලීන වෘත්තිය දිවිය හා නීති වෘත්තිය==
පාසල් අධ්යාපනය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු කොළඹ ලොරෙන්ස් විද්යාලයේ හි ගුරුවරයකු ලෙස ද කලක් මාධ්යවේදියෙකු ලෙස ද සේවය කළේය. එහිදී ඔහු ප්රවීණ මාධ්යවේදියෙකු හා හිටපු පුවත්පත් ජ්යෙෂ්ඨ කතෘ වරයකු වූ ආර්මන්ඩ් ද සූසා (Armand de Souza) යටතේ විජයරත්න සේවය කළේය. මාධ්යවේදියෙකු ලෙස සේවය කරමින් සිටියදී, 1929 දී ලංකා නීති විද්යාලයේ නීතිය හදාරා වයස අවුරුදු 30 දී නීතීඥවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලබා ගත්හ. සිවිල් නීතිය සහ උඩරට නීතිය පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු වූ ඔහු තම උපන් නගරය වන කෑගල්ලේ නීතිඥ වෘත්තිය ආරම්භ කළේය. ඔහු සිවිල් සහ උඩරට නීතිය සහ බෞද්ධ පැවිද්දන් පිළිබඳ වූ නීතිය පිළිබඳ විජයරත්න විශේෂඥයෙක් විය.<ref name="An illustrious son of Sabaragamuwa"/><!-- Reference: http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp --><!-- Reference: http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp -->
==දේශපාලන ජීවිතය==
===1915 කැරැල්ල===
පුවත්පත් කලාවේ මාධ්යවේදියෙකු ලෙස මුල් අවදියේදී, විජයරත්න [[පොන්නම්බලම් රාමනාදන්|ශ්රීමත් පොන්නම්බලම් රාමනාදන්]] ගේ දේශපාලන ලේකම් බවට පත් වූ අතර, තරුණ ලංකා මණ්ඩලය නම් දේශපාලන කණ්ඩායමක සම නිර්මාතෘවරයෙකු විය. 1915 කැරලි සමයේදී බ්රිතාන්ය යටත් විජිත බලධාරීන් විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ අතර, ස්වයං පාලනය සඳහා වූ ඔහුගේ උද්ඝෝෂණ හේතුවෙන් කඩාකප්පල්කාරී ලේඛන සහ ක්රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ අතර චෝදනා නොමැතිව සිරගත කිරීමට මුහුණ දුන් අනෙක් අය අතර එෆ්.ආර්. සේනානායක, ඩී.සී. සේනානායක, ඩී.එස්. සේනානායක, [[දොන් බාරොන් ජයතිලක]] ඇතුළත් වේ. ආචාර්ය සී.ඒ. හේවාවිතාරණ, ඩබ්ලිව්.ඒ.ද සිල්වා, [[ආතර් වී. දියෙස්]], ජෝන් සිල්වා, [[පියදාස සිරිසේන]], ඒ.ඊ.ගුණසිංහ යන අය නිදහස් ව්යාපාරයේ ප්රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කළහ.
<ref>[https://web.archive.org/web/20200112215422/http://www.island.lk/2002/09/05/opinio05.html Tissa Wijeyeratne A Remarkable Personality by Professor.Wiswa Warnapala]. The Island (Sri Lanka). Retrieved 5 September 2002.</ref><ref>{{Cite web |url=http://atimes.com/ind-pak/CH25Df02.html |title=Sri Lanka: The Untold Story |access-date=25 January 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090807180211/http://atimes.com/ind-pak/CH25Df02.html |archive-date=7 August 2009 |url-status=unfit }}</ref>
===ලංකා ජාතික සංගමය හා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාව===
විජයරත්න 1919 දී [[පොන්නම්බලම් අරුණාචලම්|ශ්රීමත් පොන්නම්බලම් අරුණාචලම්ශ්]] සහ ශ්රීමත් ජේම්ස් පීරිස් විසින් ආරම්භ කරන ලද ලංකා ජාතික සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි. ඔහු 1931 දී කෑගල්ලෙන් ලංකා රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවට තේරී පත් වූ අතර එහිදී ඔහු 1935 දෙසැම්බර් 7 දක්වා සේවය කළේය. 1940 දෙසැම්බර් 21 දින විජයරත්න ලංකා ජාතික සංගමයේ සභාපති ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහුගේ සම ලේකම්වරුන් වූයේ [[ඩඩ්ලි සේනානායක]] සහ [[ජේ.ආර්. ජයවර්ධන]] යි. මෙම කාලය තුළ ඔහු ලන්ඩනයට ගිය ලංකා ජාතික සංගමයේ නියෝජිත කණ්ඩායමට නායකත්වය දීමට තෝරා ගන්නා ලදී.
එකල ප්රසිද්ධ කතාවක් වූයේ 1944 සෝල්බරි කොමිසම මහනුවරට යන විට ඩී.එස්. සේනානායක විසින් විජයරත්න කෑගල්ලේ වෙල්යායක ස්ථානගත කර තිබීමයි. එහිදී, ඔහු සාමාන්ය සිංහල ගොවියෙකු ලෙස කොමසාරිස්වරුන්ට හඳුන්වා දුන් අතර, ඔහු කොමසාරිස්වරුන්ට ඉංග්රීසියෙන් කතා කළ අතර, ලංකාවට ස්වයං පාලනයක් ලබා ගැනීමේ අවශ්යතාවය ඔවුන් තුළ කාවැද්දුවේය. එමගින් ලංකාවේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් සඳහා ඉන්දියාවට පැමිණෙන ලෙස ජවහර්ලාල් නේරු සහ ඉන්දීය ජාතික සංගමයේ විසින් ලංකාවට විශේෂ ආරාධනාවක් එවන ලදී. විජයරත්න, ඩී.එස්.සේනානායක, ජෝර්ජ් ඊ.ද සිල්වා, ජේ.ආර්.ජයවර්ධන, ශ්රීමත් ක්ලෝඩ් කොරයා සහ එච්.ඩබ්ලිව්.අමරසූරිය යන මහත්වරු නියෝජිත පිරිස අතර වූහ.<ref name="An illustrious son of Sabaragamuwa"/><ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2002/07/14/new24.html Tissa Wijeyeratne, an illustrious son of Lanka by Ajith Samaranayake]. Sunday Observer (Sri Lanka), Retrieved on 14 July 2002.</ref>
==එක්සත් ජාතික පක්ෂය හා ස්වදේශ කටයුතු හා ග්රාම සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්ය ==
1947 දී, විජයරත්න එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු බවට පත් වූ අතර, පාර්ලිමේන්තුවේ තේරී පත් නොවූ ඉහළ මන්ත්රී මණ්ඩලයක් වූ ලංකාවේ සෙනෙට් සභාවට පත් කරන ලදී. එහිදී ඔහු සෙනෙට් සභාවේ වැඩ බලන නායකයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු පසුව 1948 ජූලි මාසයේදී [[ඩී.එස්. සේනානායක]] ගේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ ස්වදේශ කටයුතු හා ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්යවරයා ලෙස ශ්රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලක ගෙන් පසු පත් විය. ඔහු ලංකාවෙන් මරණ දඬුවම අහෝසි කරන ලෙස ප්රථම වරට නිර්දේශ කළ මරණ දඬුවම පිළිබඳ කොමිසමේ සාමාජිකයෙකු විය. ශ්රී ලංකාව සඳහා ජාතික ගීය තේරීමේ තේරීම් කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. නමෝ, නමෝ, මාතා පසුව රටේ ජාතික ගීය ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී. ඔහු 1951 පෙබරවාරි මාසයේදී අමාත්ය සහ සෙනෙට් සභික ධූරයෙන් ඉල්ලා අස් වුහ.
===ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ගීය===
ශ්රී ලංකා මාතා යනු [[ජාතික ගීය - ශ්රී ලංකා|ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ගීයයි]]. 1940 දී සිංහල භාෂාවෙන් එහි පද හා තනුව ලියැවුනේ ආනන්ද සමරකෝන් විසින් වන අතර, 1951, නොවැම්බර 22 දිනදී නිල වශයෙන් එය ජාතික ගීය වශයෙන් පිළිගැනුනේ එවකට ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්ය ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න මුලසුන හෙබවූ කමිටුවක නිර්දේශ මතය.
<ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp National symbols - The identity of Mother Lanka]. Sunday Observer (Sri Lanka), Retrieved on 29 January 2012.</ref><ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2014/02/02/fea03.asp Independence of 1948 resurrected and revived]. Sunday Observer, Retrieved on 2 February 2014.</ref><ref>[http://archives.sundayobserver.lk/2015/02/01/fea01.asp National flag unites all communities]. Sunday Observer, Retrieved on 4 February 2015.</ref><!--<ref>[http://www.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp An illustrious son of Sabaragamuwa]</ref> --><ref>[http://www.dailymirror.lk/67545/history-of-sri-lanka-s-national-anthem-mired-in-controversy History of Sri Lanka’s National Anthem mired in controversy]. Daily Mirror, Retrieved on 27 March 2015.</ref>
==රාජ්යතාන්ත්රික භූමිකාව==
1952 දී, ශ්රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලකගේ අනුප්රාප්තිකයා ලෙස එක්සත් රාජධානියේ ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස් ලෙස විජයරත්න පත් කරන ලද අතර, 1953 අලුත් අවුරුදු ගෞරව ප්රදානයේදී එලිසබෙත් රැජින විසින් ඕඩර් ඔෆ් බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යයේ නයිට් කමාන්ඩර් (සිවිල් අංශය) ලෙස ශ්රීමත් පදවිය ට පත් කරනු ලැබුවේ බකිංහැම් මාලිගයේ දිය. ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස්වරයා ලෙස බ්රිතාන්යය සහ ශ්රී ලංකාව අතර රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා ශක්තිමත් කිරීමට සම්බන්ධ විය. දෙවන එලිසබෙත් රැජින සහ පිලිප් කුමරු අවස්ථා තුනකදී ලන්ඩනයේ පිහිටි විජයරත්න ගේ නිවසට පැමිණියහ. 1954 දී විජයරත්න නැවත ලංකාවට කැඳවන ලද අතර ඔහුගෙන් පසුව ශ්රීමත් ක්ලෝඩ් කොරයා එක්සත් රාජධානියේ මහ කොමසාරිස් ලෙස පත් විය. 1955 දී, ඔහු ඉන්දියාවේ ලංකා මහ කොමසාරිස්වරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර 1957 දක්වා සේවය කලේය.
<ref>{{cite web |title=FIFTH SUPPLEMENT TO The London Gazette OF TUESDAY, 3oth DECEMBER, 1952 |url=https://www.thegazette.co.uk/London/issue/39736/supplement/47/data.pdf |website=thegazette.co.uk |access-date=10 August 2021}}</ref><ref>[https://www.slhcindia.org/index.php?option=com_content&view=article&id=368&Itemid=29 Former Sri Lankan Envoys to India] Official Website, High Commission of Sri Lanka in India</ref>
==පුද්ගලික දිවිය==
විජයරත්න ගම්පොළ හන්දෙස්ස මීවලදෙණිය වලව්වේ ලීලා පෙතියාගොඩ මෙනවිය සමඟ විවාහ වූ අතර ඔහුට පුතුන් තිදෙනෙකු සහ දියණියක සිටියේය. වැඩිමලා, [[තිස්ස විජයරත්න]] නීතිඥවරයෙකු වූ අතර විදේශ කටයුතු සහ ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ අතිරේක ලේකම්වරයා ලෙසද, ප්රංශයේ සහ ස්විට්සර්ලන්තයේ ශ්රී ලංකා තානාපතිවරයා ලෙසද, අගමැතිනි [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] මහත්මියගේ විදේශ කටයුතු ජ්යෙෂ්ඨ උපදේශක ලෙසද කටයුතු කර ඇත. ඔහුගේ දෙවන පුත් [[නිශ්ශංක විජයරත්න]], අධ්යාපන, උසස් අධ්යාපන හා අධිකරණ අමාත්ය තනතුර ද දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේ (ප්රධාන ගිහි භාරකරු) වූ අතර පසුව රුසියානු සමූහාණ්ඩුවේ ශ්රී ලංකා තානාපති සහ යුනෙස්කෝ පාලක මණ්ඩලයේ හිටපු සාමාජිකයෙකු ද විය. දියනිය, මානෙල් විජයරත්න මෙනවිය (අඩු වයසින් මිය ගියේය) හා බාල පුතා වෛද්ය කුඩා විජයරත්න ය.
==ජීවිතයෙන් සමු ගැනිම==
ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න, 1968 ඔක්තෝබර් 19 දින කෑගල්ලේ දි අභාවප්රාප්ත වන විට 79 හැවිරිදි වියේ පසු විය
==මේවාද බලන්න==
* [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3147.html විජයරත්න පරපුර]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Edwin_Wijeyeratne ශ්රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න යන් ගේ ඉංග්රීසි විකිපීඩියා පිටුව]
* [[:w:en:List of political families in Sri Lanka|ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්]]
== ආශ්රිත==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
==බාහිර සබැදි==
*'''J.R. Jayewardene of Sri Lanka''': a political biography by De Silva, K. M., & Wriggins, W. H. 1988, University of Hawaii Press ISBN 0824811836'''
*'''The Break-up of Sri Lanka: the Sinhalese-Tamil conflict''' - Google Books Resultby Alfred Jeyaratnam Wilson - 1988 - History - 256 pages books.google.lk/books ISBN 1850650330... Chelvanayakam showed this writer a letter from one of Senanayake's close political collaborators, Edwin Aloysius Perera Wijeyeratne.
[[ප්රවර්ගය:1889 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:1968 මරණ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්]]
[[ප්රවර්ගය:චරිත කතා]]
lzpvhyj6vlg33fqhlsyiepnzv1itdr7
සිංහල සාහිත්යය
0
15051
797885
788669
2026-08-21T04:36:09Z
Sasithmadu
27730
/* ජනප්රිය සාහිත්යය */
797885
wikitext
text/x-wiki
[[File:Singhalese Manuscript 143 Wellcome L0025730.jpg|right|thumb|සිංහල පුස්කොළ පොතක්]]
නූතන සිංහල සාහිත්යය ඇතිවීමට [[බ්රිතාන්ය ලංකාව|යටත් විජිත යුගයේ]] බලපෑම් තුළ [[ඉංග්රීසි සාහිත්යය]] කෘති පරිශීලනය කිරීමත්, ක්රිස්තියානි [[මිෂනාරි ව්යාපාරය|මිෂනාරී ව්යාපාරය]] සහ ඊට ප්රතිචාරයක් වූ [[ශ්රී ලාංකික නිදහස් ව්යාපාරය|සිංහල-බෞද්ධ පුනර්ජීවන]] ව්යාපාරයත් දැඩි ව බල පා තිබේ. කෙසේනමුත් නූතන සිංහල සාහිත්යය ජාතක කතා, බණ කතා සහ පැරණි සිංහල කාව්ය ඇතුලු ඉපැරණි සාහිත්යයේ දිගුවක් ලෙස ද සැලකිය හැකි ය. සිංහල නවකතාවේ ආදිතමයන් අතර [[පියදාස සිරිසේන]], [[ඩබ්ලිව්.ඒ. සිල්වා|ඩබ්ලිවු. ඒ. සිල්වා]], [[මාර්ටින් වික්රමසිංහ]] ආදීහු කැපී පෙනෙති. [[ගුණදාස අමරසේකර]], [[ජී.බී. සේනානායක|ජී. බී. සේනානායක]], [[කේ. ජයතිලක]], [[සයිමන් නවගත්තේගම]] සහ [[ටෙනිසන් පෙරේරා]] එය තවදුරටත් දියුණු කළෝ වෙති. සිංහල සාහිත්යයේ පළමු නූතන නවකතාව ලෙසින් සැලකෙන්නේ ඒ. සයිමන් ද සිල්වා ලියූ මීනා ය. මාර්ටින් වික්රමසිංහ, ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා, හේමපාල මුනිදාස සිංහල කෙටිකතාවේ මුල්කාලීනයෝ ය.
පළමු සිංහල කෙටිකතාව ලෙසින් සැලකෙන්නේ ද මාර්ටින් වික්රමසිංහ ලියූ ගැහැනියක් කෙටිකතා සංග්රහයයි. ජී. බී. සේනානායක, කේ. ජයතිලක, [[ඒ.වී. සුරවීර|ඒ. වී. සුරවීර]], පියසීලී විජේමාන්න, දයාසේන ගුණසිංහ, කීර්ති වැලිසර, ජයතිලක කම්මැල්ලවීර, [[අජිත් තිලකසේන]], කේ. කේ. සමන් කුමාර පසුකාලීන කෙටිකතා රචකයන් අතර කැපී පෙනෙති. ජී.බී. සේනානායක සහ සිරි ගුනසිංහ නිදහස් පද්ය සම්ප්රදාය අරඹමින් සිංහල කවියේ නව ගමන්මගක් සනිටුහන් කළෝ වන අතර ගුණදාස අමරසේකර, [[මහගම සේකර|මහගමසේකර]], [[පරාක්රම කොඩිතුවක්කු]] වැන්නෝ ද එහි නව්ය අත්හදාබැලීම් කරමින් ප්රචලිත කළෝ වෙති.
වත්මන් යුගයේ ඉපැරණි සාහිත්යාකෘති යොදාගැනෙනු දක්නට නොමැති අතර කෙටිකතාව, නවකතාව සහ කවිය වැනි නූතන ආකෘතීන් පමණක් සිංහල සාහිත්යය තුළ දැකගත හැකි ය. ගෝලීය වශයෙන් ප්රබල සාහිත්යයක් බවට පත් ව නො තිබුණ ද, සිංහල සාහිත්යකරුවන් සිය ඉපැරණි සම්භාව්ය සාහිත්යයෙන් මෙන් ම නවීන බටහිර සාහිත්යය ප්රවණතාවන්හි ආභාසය ද ලබමින් ඉදිරියට ගමන් කර ඇත.
== පුරාතන අවධිය ==
[[මහින්දාගමනය|මහින්දාගමනයත්]] සමග [[බ්රාහ්මී අක්ෂර]] මාලාව ලැබීමත් සමග ක්රි. පූ. 3 වන සියවසේ දී ලේඛන කලාවේ ආරම්භය සිදුවිය. මේ කාලවල ලෙන් පූජා කිරීමේ දී ඒවායේ කටාරම්වල එම පූජා කළ අය ගැන කර ඇති සදහන් මුල් ම ලේඛන ලෙස දැක්විය හැකි ය. පසුව ලේඛනය තවදුරටත් දියුණු වීමත් සමග පුස්කොල පොත්වල රචනා කිරීම ඇරඹුණි. මුල් ම ග්රන්ථාගත සිංහල ලේඛන වශයෙන් සැලකිය හැක්කේ මගධ බසින් තිබූ බුද්ධ ධර්මයට ලක්දිව ධර්මාචාර්යවරුන් විසින් ක්රි. පූ. 1වන සියවසේ දී හෙළ බසින් ලියූ අටුවාවන් ය. “මගධ බසින් වැටෙමින් ආ බුදු කැලි අටුවා හෙළදිව් ඇජුරො හෙළ බසින් තුබූහ” යනුවෙන් දම්පියා අටුවා ගැටපදයේ පැවසීමෙන් මේ බව සනාථ වේ. කෙසේනමුත් ක්රි. ව. 5වන සියවසේ දී [[බුද්ධඝෝෂ හිමි|බුද්ධඝෝෂ]] හිමියන් විසින් එවක ජාත්යයන්තර භාෂාවක් වූ [[පාලි භාෂාව|පාලි භාෂාවට]] මේ අටුවා පෙරළීමත් සමග මෙම සාහිත්යය අභාවයට ගියේ ය.{{sfn|සිරිසුමන හිමි|2017}}
පැරණි සිංහල සාහිත්යය පිළිබදව සදහන් කිරීමේ දී රසවත් කථාන්දර යන නූතන අර්ථයට වෙනස් ව සියලුම ආකාරයේ ලේඛන හැදින්වීමට එය යොදාගනු පෙනේ. එනම් අර්ථ ව්යාඛ්යාන, වංශකථා වැනි රසයක් ලබා දීම අරමුණු කර නොගත් ලේඛන ද ඇතුළත් කරගනිමින් ඒ භාවිත වන බැවිනි. කෙසේනමුත් මෙම වර්ගවලට අයත් කෘති ද සාහිත්ය කෘති නොවන බව පවසමින් මුලුමනින් ම බැහැර කළ නොහැක්කේ මෙවැනි ඇතැම් කෘති, විශේෂයෙන් ම වංශකථා වැනි ෂානර රස නිෂ්පත්තිය ද සිදුකරන බව පෙනෙන හෙයිනි.
පුරාතන සිංහල සාහිත්යය, ශ්රී ලංකාවේ රාජධානිවලට සමගාමීව එම සාහිත්යය කෘති රචනා වූ යුගයේ පැවති රාජධානියේ නමින් නම් කර අධ්යයනය කරනු ලැබේ. එනම් අනුරාධපුරය, පොළොන්නරුව, දඹදෙණිය, කුරුණෑගල, ගම්පොල, කෝට්ටේ, මහනුවර යුගය ආදි ලෙස යි. මීට අමතර ව මාතර සාහිත්ය යුගය යනුවෙන් ද යුගයක් සමහරු හදුනා ගනිති. එහෙත් මාතර රාජධානියක් වශයෙන් නොපැවතුණි. එකල පැවති සිංහල රාජධානිය වූයේ ද මහනුවර යි. ඇතැම්විට [[සීතාවක රාජධානිය|සීතාවක]] යුගය වශයෙන් ද කෝට්ටේ යුගයෙන් පසු යුගයක් හදුනා ගැනේ.
=== අනුරාධපුර යුගය ===
ක්රි. පූ. 3 වන සියවසේ දී මහින්දාගමනයත් සමග ලේඛන කලාව දියුණුවට පත්වීමත් සිංහල ජනතාව [[බුදු දහම|බුදුදහම]] වැළදගැනීමත් මෙරට සාහිත්යය බිහිවීමට මුල් වූ සාධකය ලෙස හදුනාගත හැකි ය. පැරණි සිංහල සාහිත්යයෙහි ගද්ය හා පද්ය සෑම නිර්මාණයක් ම පාහේ බුද්ධ චරිතය හෝ බුද්ධ ධර්මය ආශ්රිත කරුණු හා කථාවස්තු විෂය කරගෙන තිබේ.{{sfn|සිරිසුමන හිමි|2019}}<blockquote>“පෙදෙන් බුදු සිරිතැ - බසින් වත් සිරිත් ඈ
පද යුතු බසින් නළු ඈ - අනතුරු ලකුණු දක්වම්” </blockquote>යනුවෙන් කාව්යයට වස්තු විෂය විය යුත්තේ බුද්ධ චරිතය බවට සියබස්ලකරෙහි පනවා තිබීමත්, සාහිත්යයෙහි නියුතු බහුතරය බෞද්ධ භික්ෂූන් හෝ ධර්මට ඇසුරු කළ ගිහි වියතුන් වීමත් මෙයට හේතුවිය.{{sfn|සිරිසුමන හිමි|2019}}
කොස්සගම කන්ද විහාර ලිපිය, කිරින්ද ලිපිය, තිස්සමහාරාම ලිපිය වැනි සෙල්ලිපි ගී විරිතෙන් ලියැවී ඇති අතර එය පද්ය සාහිත්යයේ මූලය ලෙස සැලකිය හැකි ය.{{sfn|දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර|2019}} කෙසේනමුත් සාහිත්යය රසාස්වාදය ම අරමුණු කරගත් සාහිත්යයක් පිළිබද අනුරාධපුර යුගයෙන් ලැබෙන මුල් ම සාක්ෂිය වන්නේ ක්රි. ව. 7,8,9 සියවස්වල දී සීගිරි සිතුවම් ගැන අදහස් දක්වමින් එය නැරඹූ පුද්ගලයන් විසින් ගී විරිතෙන් කැටපත් පවුරේ ලියූ කවි වූ [[සීගිරි ගී]] ය. එවක කවිය පොදුජන සාහිත්යයක් ව තිබූ බව කිවහැක්කේ ඒ සමාජයේ විවිධ ස්තරවල අය විසින් ඒවා රචනා වී ඇති බැවිනි. {{sfn|දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර|2019}} සිය හැගීම් පළකරමින් නිතැනින් ම ගලා ආ සිතුවිලි පළකරමින් ලියූ මෙම පද්ය අතර සාමාන්ය ජනතාව විසින් රීති නොතකා ලියූ සරල පද්ය මෙන් ම උගතුන් විසින් සැලකූ රීති අනුව ලියූ පැදි ද හදුනාගත හැකි ය.{{sfn|දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර|2019}}
=== පොළොන්නරු යුගය ===
[[පොළොන්නරු යුගය|පොළොන්නරු යුගයේ]] රචිත සාහිත්යය කෘති අතර [[අමාවතුර]], මුවදෙව්දාවත, සසදාවත, සද ලකුණ පෙන්වා දිය හැකි ය. ගුරුළුගෝමීන් විසින් රචිත අමාවතුර පොළොන්නරු යුගයෙන් ඉක්බිතිව ම පැමිණෙන යුගය වන දඹදෙණි යුගයේ රචනා වූ ලෙස ද ඇතැම් වියත්තු සලකති.
=== දඹදෙණි යුගය ===
දඹදෙණි යුගයේ රචිත සාහිත්ය කෘති අතර දඹදෙණියේ දෙවන පරාක්රමබාහු රජතුමන් විසින් කුස ජාතකය ඇසුරෙන් රචිත [[කවි සිළුමිණ|කව්සිළුමිණ]] වැනි පද්ය ග්රන්ථ සහ ධර්මසේන හිමි විසින් රචිත [[සද්ධර්මරත්නාවලිය]], බුද්ධපුත්ර හිමි විසින් රචිත [[පූජාවලිය]] සහ විද්යාචක්රවර්ති විසින් රචිත බුත්සරණ, දම්සරණ, සඟසරණ යන ගද්ය ග්රන්ථ දැක්විය හැකි ය.
=== කුරුණෑගල යුගය ===
කුරුණෑගල යුගයේ දී පාලි ජාතකට්ඨකථාව ඇසුරින් [[බුදුන් වහන්සේ|බුදුන්වහන්සේගේ]] පූර්ව ජන්ම කථා 547ක් ඇතුළත් කරමින් [[පන්සියපනස් ජාතක පොත|පන්සිය පනස් ජාතක පොත]] රචනා විය. බෞද්ධ සාහිත්යයේ විශිෂ්ට ගද්ය ග්රන්ථයක් ලෙස සැලකෙන මෙය කතුමඩුල්ලක් විසින් රචනා විය. මෙහි නිධාන කථා, වර්තමාන කථා, අතීත කථා, ගාථා සමෝධාන යන අංගවලින් යුතු පොදු ආකෘතියක් අනුගමනය කර තිබේ. ඇතැම් කථා සංස්කෘත තත්සම වචන බහුල සංකීර්ණ භාෂාවකින් ලියැවී ඇත.
ධර්ම ප්රසංගිනී විසින් ලියැවුණු දළදා සිරිත ද මෙකල ලියැවුණු ගද්ය සාහිත්ය කෘතියකි.
=== ගම්පොල යුගය ===
දේවරක්ඛිත ජයබාහු හිමි විසින් රචිත සද්ධර්මාලංකාරය මෙන් ම කර්තෘ අඥාත වන [[තිසර සන්දේශය|තිසර]] හා මයුර යන [[සන්දේශ කාව්ය]] දෙක ද මෙම යුගයේ රචිත සාහිත්යය කෘති අතර වේ. මීට පෙර සිංහල කවිය සිය ආකෘතිය ලෙස හෙළ ගීය යොදාගත්තත් මෙකල එය සිව්පදයට හැරීම සිදුවිය. [[සන්දේශ කාව්ය|සන්දේශ කාව්යයේ]] ආරම්භය ද මෙකල සිදුවිය. සිංහල සාහිත්යයේ මුල් ම සන්දේශ කාව්යය මයුරය ද, නැතිනම් තිසරය ද යන්න ගැන විද්වතුන් අතර මතභේද වෙයි.
=== කෝට්ටේ යුගය ===
ගම්පොළ යුගයේ දී බිහි වූ සිව්පද ආකෘතිය දියුණුවට පත් වීම සිදුවූයේ කෝට්ටේ යුගයේ දී ය. “මෙතෙක් මාත්රා ඡන්දසින් බැදුණු සිංහල කවිය” මෙකල “වර්ණ ඡන්දසට සැළකිලි දක්වන්නට වූ” බව බන්දුසේන ගුණසේකර පවසයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=44}} කෝට්ටේ යුගයේ පද්යයේ නැගීමක් සිදුවුවත් ගද්යයේ නැගීමක් සිදු නොවිණි. සන්දේශ කාව්යයේ සිදු වූ නැගීම හේතුවෙන් කෝට්ටේ යුගය සන්දේශ කාව්යයේ යුගය ලෙස ද හැදින්වෙයි. සිව්පද කාව්යය ශීඝ්ර ලෙස දියුණු වූයේ ද සන්දේශ කාව්ය නිසා ය.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=49}}
[[තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හිමි]], වීදාගම මහා මෛත්රී හිමි, වෑත්තෑවේ හිමි යන ත්රිත්වයේ කවීත්වයෙන් එළිය වු කෝට්ටේ සාහිත්යය යුගය පැරණි සිංහල සාහිත්යයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙසින් හැදින්වෙයි. තොටගමුවේ රාහුල හිමි විසින් [[කාව්යශේඛරය]], [[පරෙවි සන්දේශය]], [[සැළලිහිණි සන්දේශය|සැලලිහිණි සන්දේශය]] යන කාව්යයන් ද, [[වීදාගම මෛත්රී හිමි]] විසින් [[ලෝවැඩ සඟරාව|ලෝවැඩ සගරාව]], [[දහම්ගැට මාලාව]], [[බුදුගුණ අලංකාරය]] සහ [[හංස සන්දේශය]] යන කාව්යයන් ද, වෑත්තෑවේ හිමියන් විසින් [[ගුත්තිල කාව්යය]] ද රචනා කෙරුණි. හංස සන්දේශයේ ඇතැම් පිටපත්වල එන පද්යයක් නිදසුන් කර දක්වමින් එය වීදාගම මෛත්රී හිමියන් විසින් ලියැවෙන්නට ඇති බව මහාචාර්ය බන්දුසේන ගුණසේකර පවසයි. ඉරුගල් කුලතිලක පරිවේණාධිපති හිමියන් විසින් ලියැවුණු කෝකිල සන්දේශය සහ කර්තෘ අවිනිශ්චිත වන ගිරා සන්දේශය, පැරකුම්බා සිරිත, එළු සිලෝ ශතකය මෙකල ලියැවුණු සෙසු කාව්ය ග්රන්ථ අතර වෙයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=1-66}}
මහා කාව්යයක් වන කාව්යශේඛරය සත්තුභක්ත ජාතකය ඇසුරින් ලියැවුණු අතර පරෙවි සන්දේශය චන්ද්රවතී කුමරියට සුදුසු සැමියකු ලබා දෙන ලෙස දෙවිනුවර උපුල්වන් දෙවිදුන් අයැදවීම පිණිසත්, සැළලිහිණි සන්දේශය ලෝකනාථා කුමරියට පුත් කුමරකු දෙන ලෙස කැලණියේ විභීෂණ දෙවියන් අයදවමිනුත් රචනා කෙරී ඇත. යාපනයේ [[සපුමල් කුමාරයා|සපුමල් කුමරුට]] යැවූ අස්නක් වන කෝකිල සන්දේශය දිග ම ගමන් මාර්ගයක් සහිත සන්දේශ කාව්යය වෙයි. ගුත්තිල කාව්ය ඛණ්ඩ කාව්යයක් වූ අතර පැරකුම්බා සිරිත විරුද කාව්යයක් වෙයි. වීදාගම මෛත්රී හිමියන් විසින් එලු අත්තනගලු වංශය වැනි වංශ කතාවක්, ලෝවැඩ සගරාව වැනි උපදේශ කාව්යයක්, බුදුගුණ අංලංකාරය වැනි භක්ති කාව්යයක්/කථා කාව්යයක් සහ දහම්ගැට මාලාව වැනි මාලා කාව්යයක් රචනා කරමින් සිංහල සාහිත්යයට නවාංග එකතු කරන ලදී. බුදුගුණ අලංකාරය බුත්සරණෙහි එන ගංගාවරෝහණ කථාව ඇසුරින් ද, ලෝවැඩ සගරාව සද්ධම්මොපායන නම් ධර්ම ග්රන්ථය ඇසුරින් ද ලියැවී ඇත. ධම්මදින්නාචාර්ය සිද්ධාර්ථ විමලකීර්ති හිමියන් විසින් ලියැවුණු [[සද්ධර්ම රත්නාකරය|සද්ධර්මරත්නාකරය]] කෝට්ටේ යුගයේ විශාලත ම ගද්ය කෘතිය වෙයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=11-66}} තවද මෙම යුගය සිංහල සාහිත්යයේ ස්වස්වර්ණමය යුගය යි.
=== සීතාවක යුගය ===
ඇතැමෙකු විසින් සීතාවක සමය වෙන ම සාහිත්ය යුගයක් ලෙස නොසලකා කෝට්ටේ යුගය යටතේ ම සාකච්ඡා කරනු ද දැකිය හැකි ය. සීතාවක රාජධානි සමයේ සාහිත්ය [[අලගියවන්න මුකවෙටි|අලගියවන්න මුකවෙටිතුමන්]] කේන්ද්ර කරගනිමින් පවතී. ඔහු විසින් රචිත [[සුභාෂිතය]], කුස ජාතක කාව්යය, දහම්සොඩ දා කව, සැවුල් සන්දේශය, කොන්ස්තන්තීනු හටන සීතාවක යුගයේ සාහිත්යය කෘති ලෙස දැක්විය හැකි ය.
=== මහනුවර යුගය ===
මහනුවර යුගය අධ්යාපනික වශයෙන් ද, ශාසනික වශයෙන් ද පරිහානියක් පෙන්නුම් කළ යුගයක් විය. පැවති විදේශ ආක්රමණ සහ අභ්යන්තර දේශපාලන වියවුල් ආදිය විසින් ඇති කළ තත්ත්වය මෙයට හේතු විය. කෙසේනමුත් අසරණ සරණ [[වැලිවිට සරණංකර හිමි|වැලිවිට ශ්රී සරණංකර සංඝරාජ හිමියන්]] විසින් ඇති කළ ශාසනික පුනරුදයෙන් පසු ශාස්ත්රීය ප්රබෝධයක් ද ඇති විය. එබැවින් ඇතැමුන් වැලිවිට සරණංකර හිමිට පූර්ව යුගය හෙවත් [[සෙංකඩගල රාජධානිය|මහනුවර යුගයේ පූර්වභාගය]] ලෙස සහ මහනුවර යුගයේ අපරභාගය හෙවත් වැලිවිට සරණංකර සමය (එනම් [[ශ්රී වීර පරාක්රම නරේන්ද්රසිංහ රජ|ශ්රී වීර පරාක්රම නරේන්ද්රසිංහ]] රජ සමයේ සිට [[ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජ|ශ්රී වික්රම රාජසිංහ]] සමය දක්වා කාලය) ලෙස මහනුවර යුගය ද අවධි දෙකකට බෙදා අධ්යයනය කරනු දැකිය හැකි ය. ඇතැම් අය විසින් මාතර යුගය ලෙස හදුනා ගැනෙන්නේ ද මේ මහනුවර පූර්වභාගය යි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=98-99}}
මහනුවර යුගයේ සාහිත්ය නව විෂය ප්රදේශ කරා යොමු වෙමින් විශාල පරාසයක පැතිරී ඇති අතර ආකෘතිය අතින් ද වෙනස්කම් පෙන්වා ඇත. සරණංකර යුගය ගැන අදහස් දක්වමින් කිරිවත්තුඩුවේ ප්රඥාසාර හිමියන් එම යුගය හදුන්වන්නේ “විවිධත්වය අතින් අන් පරිච්ඡේදයකට නොඅඩු” යුගයක් ලෙස ය.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=125}} නමුත් මෙකල සාහිත්ය භාෂාව උසස් කලාත්මක ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරිහුණකි. මහනුවර යුගයේ කෘති අතර ආගම වෙත යොමු වූ කෘති මෙන් ම ලෞකික විෂයන් වෙත යොමු වූ කෘති ද හදුනා ගත හැකි ය. මේ නිසා මහනුවර යුගය නූතන සාහිත්යට ද වඩාත් ළං වූ සාහිත්යයක් පෙන්නුම් කරයි. මහනුවර යුගයේ සාහිත්ය ජනකාව්ය සම්ප්රදාය කෙරෙහි ද නැඹුරු වී ඇත. මහනුවර යුගයේ ජාතක කාව්ය විශාල වශයෙන් රචනා වී ඇත.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=116-117}}
රණස්ගල්ලේ හිමියන් විසින් ලියැවුණු [[ලෝකෝපකාරය]], විල්ගම්මුල හිමියන් විසින් ලියැවුණු සදකිදුරු ජාතක කාව්ය සහ කර්තෘ අඥාත වන වෙස්සන්තර ජාතක කාව්ය, [[යසෝදරාවත]], විදුර ජාතක කාව්ය, මන්දාරම් පුවත, උපහාස කාව්යයක් වන ආඩිමාලය, ප්රශස්ති කාව්ය වන සෙනරත් රාජ පවත සහ රාජසිංහ විරුදාවලි පූර්ව සරණංකර යුගයේ ලියැවුණු කෘති අතර වේ. මෙකල සිටි ප්රමුඛ කවියකු වන්නේ කිරිමැටියාවේ කිවිදු ය. ලෝකෝත්පත්ති විස්තරය ආශ්රයෙන් ජනනන්දන කාව්ය ද, බුදුදහමෙහි ආ සත්වලෝක උත්පත්තිය ඇසුරෙන් සත්වලෝක කාව්ය ද රචනා කරමින් නැවුම් විෂයයන් කරා ගිය ඔහු මහා පදරංග ජාතක කාව්ය (මෙය [[මහාභාරතය|මහාභාරත]] පුවතක් මිස ජාතක කතාවක් නොවේ), වේතාලන් කතාව, උමංදා කව, මහ හටන ආදී කාව්ය රැසක් රචනා කරන ලදී. {{sfn|ගුණසේකර|1996|p=117-123}}
සරණංකර සමයේ දී [[දෙමළ සාහිත්යය|දෙමල සාහිත්යයෙන්]] සිංහලයට පරිවර්තනය කෙරෙමින් අතුල රජපවත, හරිශ්චන්ද්ර කථා කාව්ය, සිය බස් මල්දම, රතවතී කථාව, මලේ රජ කතාව වැනි කථා කාව්ය රැසක් ම රචනා විය. කිතලගම දේවමිත්ත විසින් ලියැවුණු කිරල සන්දේශය, දික්වැල්ලේ සාමණේර හිමියන් විසින් ලියැවුණු කහකුරුලු සන්දේශය වැනි සන්දේශ කාව්ය ද මෙකල කෘති අතර වේ. දෙමල සාහිත්යයේ අහම් (විරහ කාව්ය) සහ පුරම් (පුරාණ කාව්ය) වලින් ආභාසය ලබමින් පිළිවෙළින් ශෘංගාර කාව්ය සම්ප්රදායයක් සහ ප්රශස්ති කාව්ය රැසක් ද මෙකල බිහි විය. සබේ විදානේ ලියූ සහබන්දු හටන, දුනුවිල ගජනායක නිලමේ ලියූ දුනුවිල හටන, තල්අරඹේ ලියනප්පු ලියූ කොණ්ඩමාලය ශෘංගාර කාව්ය වෙයි. වැලිගල කවිසුන්දර මුදලි ලියූ වඩුග හටන හෙවත් ඇහැලේපොල වර්ණනාව, පාළුවැවේ ධර්මපාල හිමි ලියූ ශ්රී වික්රම අලංකාරය සහ කර්තෘ අඥාත වන ඉංග්රීසි හටන ප්රශස්ති හා හටන් කාව්ය ලෙස ගත හැකි වෙයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=141-174}}
== නූතන අවධිය ==
=== කෙටිකතාව ===
[[ගොනුව:Martin Wickramasinghe.jpg|thumb|මාර්ටින් වික්රමසිංහ]]
1860 ගණන්වල සිට 1920 දක්වා කාලය තුළ පුවත්පත්වල සතියකට වරක්, කථාවස්තු නමින් නම් කරන ලදු ව පළ වූ, උපදේශනාත්මක අරමුණු වෙනුවෙන් රචනා වූ කථා සිංහල කෙටිකතාවේ මූල් ම අවස්ථාව ලෙස සැලකිය හැකි ය. මුල් ම සිංහල කෙටිකතා සංග්රහය ලෙස සැලකෙන්නේ 1924 දී [[මාර්ටින් වික්රමසිංහ]] විසින් පළ කළ ගැහැනියක් කෙටිකතා සංග්රහය යි. කලාත්මක ගුණයෙන් යම්තරමතට සාර්ථක නිර්මාණ මේ කෘතියේ ඇතුළත් විය. මාර්ටින් වික්රමසිංහ, [[හේමපාල මුනිදාස]] , [[ඩබ්ලිව්.ඒ. සිල්වා|ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා]] සහ [[ටී. ජී. ඩබ්ලිවු. සිල්වා]] වැනි කෙටිකතාකරුවෝ දම්දෙසුම් ආදිය අඩුවෙන් යොදාගනිමින් යථාර්ථවාදී ව ජීවිතය අවලෝකනය කරන සහ කලාත්මක බවින් යුතු කෙටිකතා නිර්මාණයට උත්සාහ කළෝ ය. කෙසේනමුත් "අදීනත්වය හා ස්වතන්ත්රතාවය අතින් යම්බදු කුසලතා ප්රකට කෙරුණේ" මාර්ටින් වික්රමසිංහයන් විසින් යැයි මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ පවසයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=27-30}} [[ජී.බී. සේනානායක|ජී. බී. සේනානායක]] විසින් ලියන ලදු ව 1945 වසරේ දී පළ වූ දුප්පතුන් නැති ලෝකය කෙටිකතා සංග්රහයේ එන වෙසක් පහන කෙටිකතාව ප්රථම කලාත්මක සිංහල කෙටිකතාව ලෙස සැලකේ. [[එඩ්ගා ඇලන් පෝ]], [[ගී ද මෝපසාං]], [[ඇන්ටන් චෙකෝව්|ඇන්ටන් චෙකෝෆ්]] වැනි ලෝ පතළ නිර්මාණකරුවන්ගේ නිර්මාණවලින් ආභාසයක් ලබමින් ජී. බී සේනානයක, මාර්ටින් වික්රමසිංහ, [[ගුණදාස අමරසේකර]] යන කෙටිකතාකරුවෝ සිංහල කෙටිකතාව තවදුරටත් පෝෂණය කළෝ ය.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=33-36}}
[[කේ. ජයතිලක]], [[ඇරැව්වල නන්දිමිත්ර]], සෝමරත්න බාලසූරිය, එච්. ඒ සෙනෙවිරත්න, ඊවා රණවීර, මදුරසිංහ ගුණතිලක, [[ඒ.වී. සුරවීර|ඒ. වී. සුරවීර]], දයාසේන ගුණසිංහ, සුනන්ද මහේන්ද්ර, රන්ජිත් ධර්මකීර්ති, අශෝක කොළඹගේ, මිණිවන් පී. තිලකරත්න, ඉන්ද්රකීර්ති සිරිවීර, කීර්ති වැලිසර, අනුරසිරි හෙට්ටිගේ, [[ජයතිලක කම්මැල්ලවීර]], කමල් පෙරේරා, පියසීලී විජේමාන්න, කරුණා පෙරේරා, [[එරික් ඉලයප්ආරච්චි]] සිංහල සාහිත්යයේ කැපී පෙනෙන කෙටිකතාකරුවන් අතර වෙති.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=39-53}} මොවුහු බොහෝදෙනෙක් [[යථාර්ථවාදය|යථාර්ථවාදී රීතියට]] නැඹුරු වූවෝ වෙති. [[අජිත් තිලකසේන]] සම්ප්රදායික සිංහල කෙටිකතාවට අභියෝග කරමින් කථා පුවතින් බැහැර වෙමින් සහ විකාරරූපී ලෙස සිද්ධි සහ චරිත නිරූපණය කරමින් අධියථාර්ථවාදී ලක්ෂණ ප්රකට කළ අතර [[ටෙනිසන් පෙරේරා]], කේ. කේ. සමන් කුමාර, පියල් කාරියවසම් වැනි කෙටිකතාකරුවන් ද සිය නිර්මාණය තුළ [[අධියථාර්ථවාදය|අධියථාර්ථවාදී]] සහ [[මායායථාර්ථවාදය|මායායථාර්ථවාදී]] ලක්ෂණ ප්රකට කරයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=53-62}} නිශ්ශංක විජේමාන්න ද නූතන කෙටිකතාකරුවන් අතර සුවිශේෂී ලක්ෂණ පළ කරයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=57-58}}
=== නවකතාව ===
{{main|සිංහල නවකතාව}}
[[ගොනුව:Yuganthaya.jpg|thumb|යුගාන්තය නවකතාවේ කවරය]]
මෙරටට මුද්රණ ශිල්පය හදුන්වා දීම සහ [[මිෂනාරි ව්යාපාරය|ක්රිස්තියානි ධර්ම ප්රචාරකයන්]] විසින් මුද්රිත පොතපත ප්රචලිත කිරීම බණමඩුවේ දී කතාවකට සවන් දුන් සම්ප්රදායෙන් මිදී පොත් කියවීමේ සම්ප්රදායක් මෙරට ඇති කිරීමට හේතු වූ අතර මුල්කාලීන පුවත්පත් නූතන ප්රබන්ධ සාහිත්ය ප්රචලිත කිරීමේ මූලික කාර්යභාරයක් ඉටු කළේ ය.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} මුල්වරට සිංහල ගද්යයේ නූතන ලක්ෂණ පිළිබිඹු වූයේ අයිසෙක් ද සිල්වා දේවගැතිතුමන් ලියූ වාසනාවන්ත පවුල හා කාලකණ්ණි පවුල (1888) නම් ප්රබන්ධයෙනි. කෙසේනමුත් පළමු සිංහල නවකතාව ලෙස සැලකෙන්නේ ඒ. සයිමන් ද සිල්වා ලියූ මීනා (1905) ය. ඒ එහි එන චරිත නිරූපණය හේතුවෙනි.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} බටහිර අධ්යාපනය හේතුවෙන් [[නවකතාව|බටහිර නවකතාවල]] ඇසුර ලැබූ ලේඛකයෝ බටහිර අද්භූත (රොමැන්ටික්/අරුමැසි) කතාවල ආභාසය ලබමින් අද්භූත කතා සහ ප්රේම කතා රචනා කිරීම සිංහල නවකතාවේ මූලාරම්භය ලෙස දැකිය හැකි ය. බෙන්තොට ඇල්බට් සිල්වා, [[පියදාස සිරිසේන]], [[ඩබ්ලිව්.ඒ. සිල්වා|ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා]] වැනි ලේඛකයන් නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකි ය.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} 1944 දී පළ වූ [[මාර්ටින් වික්රමසිංහ|මාර්ටින් වික්රමසිංහගේ]] ගම්පෙරළිය සිංහල නවකතාවේ සන්ධිස්ථානයක් විය. ඒ එය කලාත්මක නවකතාවක් මෙන් ම සමාජ පෙරළිය උසස් ලෙස නිරූපණය කිරීමක් ද වූ බැවිනි. සිංහල සාහිත්යයේ පළමු කලාත්මක නවකතාව ලෙස සැලකෙන්නේ ද ගම්පෙරළිය යි.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} ගම්පෙරළියෙන් පසු [[යථාර්ථවාදය|යථාර්ථවාදී]] නවකතාව සමග සිංහල සාහිත්ය සමග අත්වැල් බැදගත් අතර [[ගුණදාස අමරසේකර]], [[ජී බී සේනානායක|ජී. බී. සේනානයක]], [[සිරි ගුනසිංහ]], [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්ර]], [[කේ. ජයතිලක]], [[ඇරැව්වල නන්දිමිත්ර]], [[ජයසේන ජයකොඩි]], [[එරික් ඉලයප්ආරච්චි]], [[ජයතිලක කම්මැල්ලවීර]] ද මේ මග ම ගමන් කළෝ ය.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} [[ටෙනිසන් පෙරේරා]] සහ [[සයිමන් නවගත්තේගම]] [[මායායථාර්ථවාදය|මායායථාර්ථවාදී]] රීතිය අනුගමනය කරමින් මේ සම්ප්රදාය ඉක්මවා යාමට තැත් කළෝ වෙති. සයිමන් නවගත්තේගමගේ සංසාරාණ්යයේ දඩයක්කාරයා වැනි (සුද්දිලාගේ කතාව හැර සෙසු) නවකතා සියල්ල ම ද ටෙනිසන් පෙරේරාගේ බොහෝ නවකතා ද, මොහාන් රාජ් මඩවලගේ කෘති ද මායායථාර්ථවාදය අනුදත් කෘති වෙයි.{{sfn|සමන් කුමාර|2014|p=13}}{{sfn|කුමාරසිංහ|2020|සත්මඩල}} බොහෝ ලාංකික ලේඛක ලේඛිකාවන් සිය කෘති රචනයේ දී යථාර්ථවාදය ම ගුරුකරගෙන ඇති අතර මායායථාර්ථවාදය හෝ [[අධියථාර්ථවාදය]] කෙරෙහි යොමු වී ඇත්තේ අතලොස්සකි. සිංහල සාහිත්ය තුළ බිහි වූ මායායථාර්ථවාදී නිර්මාණ එතරම් සාර්ථක වූ බවක් නොපෙනෙන බව මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ පවසයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2020|සත්මඩල}} කේ. කේ. සමන් කුමාර පවසන පරිදි ලාංකීය ජනවිඥාණය තුළ "මායායථාර්ථවාදයට මුල් සොයා ගවේෂණයේ යෙදුණු පුරෝගාමියා සයිමන් නවගත්තේගම" යි.{{sfn|සමන් කුමාර|2014|p=17}}
=== නූතන කවිය ===
සිංහල කවියේ නූතන ලක්ෂණ මුල්වරට පළවූයේ මාතර යුගයේ කවිය වෙතිනි. මාතර යුගයේ කවියෝ මුල්වරට සිය පුද්ගලානුභූති කාව්යයට නැගුවෝ ය. [[ගජමන් නෝනා|ගජමන් නෝනාගේත්]], [[මිහිරිපැන්නේ ධම්මරතන හිමි]]ගේත් ඇතැම් කවි නිදසුන් වේ.{{sfn|විජේසිංහ|2015}} එමෙන් ම කවිය ලෞකික ජීවිතයේ සබදතා ආදිය වස්තු විෂය කරගැනීම ද මේ යුගයේ දක්නට හැකිවිය. මාතර යුගයෙන් පසු එළඹෙන කොළඹ යුගයේ දී සිංහල කවිය පැහැදිලි සහ විශිෂ්ට ලෙස නූතන ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන්නට වූයේ එකල කාව්යයකරුවන් බටහිර සාහිත්යය ප්රවණතාවන්හි ආභාසයඖජඛඵඨධ ලැබූ බැවිනි. නූතන සිංහල කවිය '''කොළඹ යුගයේ මුල් පරපුර''' හා '''දෙවන පරපුර''' ලෙස වර්ග කර හදුනාගනු ලැබේ. [[එස්. මහින්ද හිමි|ඇස්. මහින්ද හිමි]], [[ආනන්ද රාජකරුණා]], [[ජී. එච්. පෙරේරා]] යන අයත් [[කුමාරතුංග මුනිදාස]], [[රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන්]] වැනි [[හෙල හවුල|හෙල හවුලේ]] කවියෝත් කොළඹ යුගයේ යුගයේ පළමු පරපුරට අයත් වෙති.{{sfn|විජේසිංහ|2015}}
මෙකල කවියෝ බොහෝදෙනෙක් [[අධිරාජ්යවාදය|අධිරාජ්යවාදයටත්]], යටත් විජිත සමයේ සංස්කෘතික පරිහානියටත් එරෙහි ව කවිය අවියක් කරගත්හ. ඇස්. මහින්ද හිමි අධිරාජ්යවාදයට එරෙහි ව දැඩි උද්වේගකර කාව්ය රචනා කළේ ය. ඒ අතර ම කුමාරතුංග මුනිදාස, ඇස්. මහින්ද හිමි, ආනන්ද රාජකරුණා වැනි කවියෝ ලාංකීය ළමා සාහිත්යයක් ගොඩනැගීම සදහා ද කවිය උපයෝගී කරගත්හ.{{sfn|විජේසිංහ|2015}}
[[මීමන ප්රේමතිලක]], [[සාගර පලන්සූරිය]], [[පී. බී. අල්විස් පෙරේරා]], [[විමලරත්න කුමාරගම]] වැනි කවියන් අයත් වන කොළඹ යුගයේ දෙවන පරපුර [[විලියම් වර්ඩ්ස්වර්ත්|වර්ඩ්ස්වත්]], ෂෙලී වැනි කවියන් අයත් වූ බටහිර රොමැන්ටික් කාව්ය ප්රවණතාවේ බලපෑම දැඩි ව පෙන්නුම් කළේ ය. ප්රේමය සහ ස්වභාව සෞන්දර්ය මොවුන්ගේ සුලබ තේමා විය. දේදුන්න, සුවද, මී වදය, වෙඩිල්ල වැනි මාසික කවි සගරා බිහිවෙමින් කවිය ජනප්රිය වෙමින් ආ මෙකල ලියැවුණු බොහෝ කවි සරල, සැහැල්ලු, සුන්දර රචනා විය. සිංහල කවිය බහුජන වින්දන මාධ්යයක් කිරීමට මෙය හේතු විය. එමෙන් ම ඔවුහු මින් පෙර කවියට වස්තු විෂය නොවූ පොදුජන චරිත විෂය කරගනිමින් සිංහල කවියට නව වස්තු විෂයන් හදුන්වා දුන්හ. මෙවැනි ඇතැම් රචනා විසින් පීඩිත පන්තියේ ජීවිත ද විවරණය කෙරුණි. නිදසුන් ලෙස විමලරත්න කුමාරගමගේ රචනා සහ පී. බී. අල්විස් පෙරේරාගේ ඇතැම් රචනා දැක්විය හැකි ය.{{sfn|විජේසිංහ|2015}}
== ජනප්රිය සාහිත්යය ==
ජනප්රිය සාහිත්යය (genre fiction) වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජීවිතය පිළිබඳ ගැඹුරු අරුත් මතුකිරීමට, තියුණු සමාජ දේශපාලනික කියවීම් සිදුකිරීම වෙනුවට බොහෝවිට පාඨකයාට සරළ විනෝදාස්වාදයක්, කතා රසයක් ලබාදීමේ අරමුණින් ලියැවෙන කතාවන් ය. නිදසුන් ලෙස ආදර කතා (romance), රහස් පරීක්ෂක කතා (detective fiction), අබිරහස් කතා (mystry), භීම කතා (horror), ත්රාසකථාව (thriller), [[විද්යා ප්රබන්ධ|විද්යා ප්රබන්ධය]] (science fiction) සහ [[සමපේක්ෂණාත්මක ප්රබන්ධය]] (speculative fiction) දැක්විය හැකි ය. මෙලෙස කිසියම් එක් රසයක් මුඛ්ය කරගත් උප දහරා ලෙස වෙන් ව පැවතීම මෙම සාහිත්යයේ ගුණාංගයකි. ශ්රී ලංකාවේ ජනප්රිය කතාවේ මුල්කාලීන පුරෝගාමියා වන්නේ රහස් පරීක්ෂක හා මාරක කතා රාශියක් රචනා කළ [[ඩීමන් ආනන්ද|ඩීමන් ආනන්දයන්]] ය.<ref>{{Citation
| last = සුගතදාස
| first = හර්ෂා
| title = කිසිදා නොමිෙයන ‘මාරක කතා චක්රවර්ති’ ඩීමන් ආනන්ද
| pages =
| newspaper = සිළුමිණ
| location =
| date = 26 ජුනි 2021
| url = https://archives1.silumina.lk/2021/06/26/%E0%B6%AF%E0%B7%93%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92/%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8F-%E0%B6%B1%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%92%E2%80%8C%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B6%B1-%E2%80%98%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%9A-%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F-%E0%B6%A0%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92%E2%80%99-%E0%B6%A9%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%86%E0%B6%B1%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF
| access-date = 9 දෙසැම්බර් 2023
| archive-url =
| archive-date =
}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> මෑත යුගයේ රහස් පරීක්ෂක කතා අතර [[මංජුල සේනාරත්න|මංජුල සේනාරත්නගේ]] නවකතා ඉමහත් ජනප්රියත්වයක් හිමිකරගෙන ඇත.
'''ආදර කතාව''' ශ්රී ලංකාවේ ජනප්රිය සාහිත්යයේ විශාල පාඨක ප්රසාදයක් දිනාගත් උප ශානරයක් වන අතර කරුණාසේන ජයලත්, සුජීව ප්රසන්න ආරච්චි, [[මොහාන් රාජ් මඩවල]], එඩ්වඩ් මල්ලවආරච්චි, චන්දි කොඩිකාර, සුජීව රත්සර මද්දුම ආරච්චි, දර්ශනා ශම්මි, ගංගා ෂයිනි ගමගේ මෙහි ලා කැපී පෙනෙන ලේඛක ලේඛිකාවෝ වෙති.මෑත යුගයේ සවර්ණ පුස්තක සම්මාන සඳහා නිර්දිෂ්ට වූ සුරත් ද මැල්ගේ නවකතා ද ආදර කතා මූලික කරගත් නිර්මාණ වෙයි.
එමෙන් ම මෑත යුගයේ සිංහල සාහිත්යය තුළ '''විද්යා ප්රබන්ධය''' ද නැගී එන සාහිත්යාංගයක් බවට පත් වි ඇති අතර එහි ලා දමිත නිපුණජිත්, [[සුසිත රුවන්]], චන්දික අබේවික්රම, අයෝධ්යා සොනාලි, මනෝජ් ප්රසන්න රත්නායක කැපී පෙනෙන ලේඛක ලේඛිකාවෝ වෙති. මෑත යුගයේ විද්යා ප්රබන්ධය හා ෆැන්ටසිය සහ එකී දහරා මුහුකරන සාහිත්යය (එනම් සමපේක්ෂණාත්මක ප්රබන්ධය) ද නැගී එමින් ඇති අතර එහි ලා ඉසුරු හිදැල්ලආරච්චි, කේෂාන් හරේෂු, චන්දික මධුෂාන් අබේවික්රම කැපී පෙනෙති.
==යොවුන් සාහිත්යය සහ ළමා සාහිත්යය ==
කුඩා ළමුන්, එනම් වයස අවුරුදු 12න් පහළ පිරිස් ඉළක්ක කරගනිමින් ලියැවෙන කතාන්දර ළමා සාහිත්යයට අයත් වන අතර ලංකාවේ මෙහි කැපී පෙනෙන ලේඛිකාව වන්නේ ළමා කතාන්දර රැසක් ම රචනා කළ [[සිබිල් වෙත්තසිංහ|සිබිල් වෙත්තසිංහයන්]] ය. ඇය විසින් රචිත "කුඩ හොරා" ළමා කතාව ජාත්යයන්තර සම්මානයට පවා පාත්ර විය.<ref>{{Citation
| last2 = උදංගනී
| first2 = ඩයනා
| last1 = එම්. ගමගේ
| first1 = විනීතා
| title = ළමා ලෝකයේ ‘පුදුම පළිඟුව‘ වූ සිබිල් නැන්දා
| pages =
| newspaper = ලංකාදීප
| location =
| date = 1 ජූලි 2020
| url = https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B7%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B6%BD%E0%B7%9D%E0%B6%9A%E0%B6%BA%E0%B7%9A--%E2%80%8D%E2%80%98%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B8-%E0%B6%B4%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%9F%E0%B7%94%E0%B7%80%E2%80%98-%E0%B7%80%E0%B7%96-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8F/2-574646
| access-date = 9 දෙසැම්බර් 2023
| archive-url =
| archive-date = }}</ref><ref>{{Citation
| last = උපුල් කුමාර
| first = ෂර්ලි
| title = ළමා සාහිත්ය නිර්මාණ තුළින් ලෝකය දිනූ 'සිබිල් නැන්දා'
| publisher = බීබීසී සිංහල
| date = 2 ජූලි 2020
| url = https://www.bbc.com/sinhala/sri-lanka-53265256
| access-date = 9 දෙසැම්බර් 2023}}</ref> එමෙන් ම මාර්ටින් වික්රමසිංහ, ජී. බී. සේනානායක, කේ. කේ. සමන් කුමාර වැනි ප්රධාන දහරාවේ ලේඛකයන් විසින් ද ළමා කතා රචනා වී ඇත. මෑත යුගයේ මෙහි කැපී පෙනෙන ලේඛිකාවක් වන්නේ ජානකී සූරියආරච්චි ය.
නවයොවුන් පාඨකයන් එනම් වයස 12ත් 18ත් අතර පිරිස් ඉළක්ක කරගනිමින් රචනා වන ප්රබන්ධ යොවුන් සාහිත්යය (young adult fiction) යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර ශ්රී ලංකාවේ යොවුන් සාහිත්යය කෘති ලෙස මාර්ටින් වික්රමසිංහයන්ගේ මඩොල්දූව, පීටර් පෙරේරා පියතුමන්ගේ පාලු දූපත, කුලසේන ෆොන්සේකාගේ තුන් යහළු වික්රමය සහ ආරියනන්ද දොඹගහවත්තගේ බෙරගල කන්දේ නිධානය වැනි කෘති හඳුනාගත හැකි ය.
==මේවා ද බලන්න==
* [[ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය]]
* [[ශ්රී ලංකාවේ සිනමාව|සිංහල සිනමාව]]
* [[සිංහල චිත්රකතාව]]
* [[සිංහල නාට්යය]]
== සටහන් ==
{{reflist|20em}}
== ආශ්රිත නාමාවලිය ==
* {{Cite book | author = අධ්යාපන ප්රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව | year = 2013 | title = අ. පො. ස. (උසස් පෙළ) සදහා නිර්දිෂ්ට මළ ගිය ඇත්තෝ නවකතාව පිළිබද විමර්ශනය | publisher = | location = | isbn = | chapter = නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කථාවේ විකසනය | pages = 1-21}}
*{{cite book | last = කුමාරසිංහ | first = කුලතිලක | author-link = | title = කෙටිකතාව, කෙටිකතා මූලධර්ම හා සිංහල කෙටිකතාවේ ප්රභවය හා විකාශනය | url = https://www.culturaldept.gov.lk/web/images/stories/ebooks/sinhala_short_story_principles_and_expansion.pdf | publisher = සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව | series = සිංහල විශ්වකෝෂ පුස්තිකා | volume = 2 | edition = පළමු මුද්රණය | location = බත්තරමුල්ල | date = 2018 | isbn = 978-955-3748-19-5 | access-date = 2021-12-02 | archive-date = 2021-12-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211202190110/https://www.culturaldept.gov.lk/web/images/stories/ebooks/sinhala_short_story_principles_and_expansion.pdf | url-status = dead }}
*{{Citation | last = කුමාරසිංහ | first = කුලතිලක | title = යථාර්ථවාදී නවකතාවේ නූතන එළැඹුම | pages = | newspaper = සත්මඩල | location = | date = 2020 පෙබරවාරි 01 | url = http://www.sathmadala.lk/2020/02/03/%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%AB%E0%B6%AD%E0%B7%8F/%E0%B6%BA%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B6%B1-%E0%B6%91%E0%B7%85%E0%B7%90%E0%B6%B9%E0%B7%94%E0%B6%B8 | access-date = 2021-12-02 | archive-date = 2021-12-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211202193027/http://www.sathmadala.lk/2020/02/03/%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%AB%E0%B6%AD%E0%B7%8F/%E0%B6%BA%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B6%B1-%E0%B6%91%E0%B7%85%E0%B7%90%E0%B6%B9%E0%B7%94%E0%B6%B8 }}
* {{cite book | last = ගුණසේකර | first = බන්දුසේන | title = සිංහල සාහිත්යය : කෝට්ටේ යුගය හා එතැන් සිට | location = කොළඹ | publisher = ඇස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ | date = 1996 | isbn = 955-20-1547-2}}
* {{Cite news | first = ඩී. එම්. | last = දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර | author-link = | title = අනුරාධපුර යුගයේ ගද්ය හා පද්ය සාහිත්යය | url = https://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/12803-2018-06-12-13-41-63 | work = දිවයින | publisher = | pages = | date = 13 ජුනි 2018 | access-date = 29 දෙසැම්බර් 2019 | archive-date = 2019-12-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191225231359/https://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/12803-2018-06-12-13-41-63 | url-status = dead }}
* {{Cite book | last = විජේසිංහ | first = රත්න ශ්රී | author-link = | year = 2015 | title = අධ්යාපන පොදු සහතික පත්ර උසස් පෙළ විභාගය සදහා නූතන පද්ය සංග්රහය | publisher = ගොඩගේ ප්රකාශන | location = | isbn = 978-955-30-2019-2 | chapter = ප්රස්තාවනාව | pages = 5-41}}
*{{cite book | last = සමන් කුමාර | first = කේ. කේ. | title = සාහිත්ය ෂානර විමංසා | publisher = සයුර ප්රකාශන | edition = පළමු මුද්රණය | date = 2014 | isbn = 978-955-4788-08-4}}
* {{Cite news | first = අගලකඩ | last = සිරිසුමන හිමි | author-link = | title = බුදු දහමින් පෝෂිත සිංහල සාහිත්යය | url = http://www.budusarana.lk/budusarana/2014/05/14/tmp.asp?ID=fea14 | work = බුදුසරණ - අන්තර්ජාල කලාපය | publisher = | pages = | date =14 මැයි 2014
| access-date =29 දෙසැම්බර් 2019 }}
* {{Cite news | first = අගලකඩ | last = සිරිසුමන හිමි | author-link = | title = සම්භාව්ය සිංහල සාහිත්යයේ මඟ සලකුණු | url = http://www.silumina.lk/2017/09/23/%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B6%BD/%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%82%E0%B7%84%E0%B6%BD-%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B7%83%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%94 | work = සිළුමිණ | publisher = | pages = | date = 23 සැප්තැම්බර් 2017 | access-date = 29 දෙසැම්බර් 2019 | archive-date = 2019-09-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190914131501/http://www.silumina.lk/2017/09/23/%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B6%BD/%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%82%E0%B7%84%E0%B6%BD-%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B7%83%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%94 | url-status = dead }}
[[ප්රවර්ගය:සිංහල සාහිත්යය]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල සංස්කෘතිය]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල පොත්]]
[[ප්රවර්ගය:සාහිත්ය]]
[[ප්රවර්ගය:සාහිත්යය]]
7ly7a9tu86wztqb5oyrzbwq5dlhai3i
797886
797885
2026-08-21T04:37:11Z
Sasithmadu
27730
[[Special:Contributions/Sasithmadu|Sasithmadu]] මගින් සිදුකල [[Special:Diff/797885|797885]] සංශෝධනය අහෝසි කරන්න ([[User talk:Sasithmadu|සාකච්ඡා]])
797886
wikitext
text/x-wiki
[[File:Singhalese Manuscript 143 Wellcome L0025730.jpg|right|thumb|සිංහල පුස්කොළ පොතක්]]
නූතන සිංහල සාහිත්යය ඇතිවීමට [[බ්රිතාන්ය ලංකාව|යටත් විජිත යුගයේ]] බලපෑම් තුළ [[ඉංග්රීසි සාහිත්යය]] කෘති පරිශීලනය කිරීමත්, ක්රිස්තියානි [[මිෂනාරි ව්යාපාරය|මිෂනාරී ව්යාපාරය]] සහ ඊට ප්රතිචාරයක් වූ [[ශ්රී ලාංකික නිදහස් ව්යාපාරය|සිංහල-බෞද්ධ පුනර්ජීවන]] ව්යාපාරයත් දැඩි ව බල පා තිබේ. කෙසේනමුත් නූතන සිංහල සාහිත්යය ජාතක කතා, බණ කතා සහ පැරණි සිංහල කාව්ය ඇතුලු ඉපැරණි සාහිත්යයේ දිගුවක් ලෙස ද සැලකිය හැකි ය. සිංහල නවකතාවේ ආදිතමයන් අතර [[පියදාස සිරිසේන]], [[ඩබ්ලිව්.ඒ. සිල්වා|ඩබ්ලිවු. ඒ. සිල්වා]], [[මාර්ටින් වික්රමසිංහ]] ආදීහු කැපී පෙනෙති. [[ගුණදාස අමරසේකර]], [[ජී.බී. සේනානායක|ජී. බී. සේනානායක]], [[කේ. ජයතිලක]], [[සයිමන් නවගත්තේගම]] සහ [[ටෙනිසන් පෙරේරා]] එය තවදුරටත් දියුණු කළෝ වෙති. සිංහල සාහිත්යයේ පළමු නූතන නවකතාව ලෙසින් සැලකෙන්නේ ඒ. සයිමන් ද සිල්වා ලියූ මීනා ය. මාර්ටින් වික්රමසිංහ, ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා, හේමපාල මුනිදාස සිංහල කෙටිකතාවේ මුල්කාලීනයෝ ය.
පළමු සිංහල කෙටිකතාව ලෙසින් සැලකෙන්නේ ද මාර්ටින් වික්රමසිංහ ලියූ ගැහැනියක් කෙටිකතා සංග්රහයයි. ජී. බී. සේනානායක, කේ. ජයතිලක, [[ඒ.වී. සුරවීර|ඒ. වී. සුරවීර]], පියසීලී විජේමාන්න, දයාසේන ගුණසිංහ, කීර්ති වැලිසර, ජයතිලක කම්මැල්ලවීර, [[අජිත් තිලකසේන]], කේ. කේ. සමන් කුමාර පසුකාලීන කෙටිකතා රචකයන් අතර කැපී පෙනෙති. ජී.බී. සේනානායක සහ සිරි ගුනසිංහ නිදහස් පද්ය සම්ප්රදාය අරඹමින් සිංහල කවියේ නව ගමන්මගක් සනිටුහන් කළෝ වන අතර ගුණදාස අමරසේකර, [[මහගම සේකර|මහගමසේකර]], [[පරාක්රම කොඩිතුවක්කු]] වැන්නෝ ද එහි නව්ය අත්හදාබැලීම් කරමින් ප්රචලිත කළෝ වෙති.
වත්මන් යුගයේ ඉපැරණි සාහිත්යාකෘති යොදාගැනෙනු දක්නට නොමැති අතර කෙටිකතාව, නවකතාව සහ කවිය වැනි නූතන ආකෘතීන් පමණක් සිංහල සාහිත්යය තුළ දැකගත හැකි ය. ගෝලීය වශයෙන් ප්රබල සාහිත්යයක් බවට පත් ව නො තිබුණ ද, සිංහල සාහිත්යකරුවන් සිය ඉපැරණි සම්භාව්ය සාහිත්යයෙන් මෙන් ම නවීන බටහිර සාහිත්යය ප්රවණතාවන්හි ආභාසය ද ලබමින් ඉදිරියට ගමන් කර ඇත.
== පුරාතන අවධිය ==
[[මහින්දාගමනය|මහින්දාගමනයත්]] සමග [[බ්රාහ්මී අක්ෂර]] මාලාව ලැබීමත් සමග ක්රි. පූ. 3 වන සියවසේ දී ලේඛන කලාවේ ආරම්භය සිදුවිය. මේ කාලවල ලෙන් පූජා කිරීමේ දී ඒවායේ කටාරම්වල එම පූජා කළ අය ගැන කර ඇති සදහන් මුල් ම ලේඛන ලෙස දැක්විය හැකි ය. පසුව ලේඛනය තවදුරටත් දියුණු වීමත් සමග පුස්කොල පොත්වල රචනා කිරීම ඇරඹුණි. මුල් ම ග්රන්ථාගත සිංහල ලේඛන වශයෙන් සැලකිය හැක්කේ මගධ බසින් තිබූ බුද්ධ ධර්මයට ලක්දිව ධර්මාචාර්යවරුන් විසින් ක්රි. පූ. 1වන සියවසේ දී හෙළ බසින් ලියූ අටුවාවන් ය. “මගධ බසින් වැටෙමින් ආ බුදු කැලි අටුවා හෙළදිව් ඇජුරො හෙළ බසින් තුබූහ” යනුවෙන් දම්පියා අටුවා ගැටපදයේ පැවසීමෙන් මේ බව සනාථ වේ. කෙසේනමුත් ක්රි. ව. 5වන සියවසේ දී [[බුද්ධඝෝෂ හිමි|බුද්ධඝෝෂ]] හිමියන් විසින් එවක ජාත්යයන්තර භාෂාවක් වූ [[පාලි භාෂාව|පාලි භාෂාවට]] මේ අටුවා පෙරළීමත් සමග මෙම සාහිත්යය අභාවයට ගියේ ය.{{sfn|සිරිසුමන හිමි|2017}}
පැරණි සිංහල සාහිත්යය පිළිබදව සදහන් කිරීමේ දී රසවත් කථාන්දර යන නූතන අර්ථයට වෙනස් ව සියලුම ආකාරයේ ලේඛන හැදින්වීමට එය යොදාගනු පෙනේ. එනම් අර්ථ ව්යාඛ්යාන, වංශකථා වැනි රසයක් ලබා දීම අරමුණු කර නොගත් ලේඛන ද ඇතුළත් කරගනිමින් ඒ භාවිත වන බැවිනි. කෙසේනමුත් මෙම වර්ගවලට අයත් කෘති ද සාහිත්ය කෘති නොවන බව පවසමින් මුලුමනින් ම බැහැර කළ නොහැක්කේ මෙවැනි ඇතැම් කෘති, විශේෂයෙන් ම වංශකථා වැනි ෂානර රස නිෂ්පත්තිය ද සිදුකරන බව පෙනෙන හෙයිනි.
පුරාතන සිංහල සාහිත්යය, ශ්රී ලංකාවේ රාජධානිවලට සමගාමීව එම සාහිත්යය කෘති රචනා වූ යුගයේ පැවති රාජධානියේ නමින් නම් කර අධ්යයනය කරනු ලැබේ. එනම් අනුරාධපුරය, පොළොන්නරුව, දඹදෙණිය, කුරුණෑගල, ගම්පොල, කෝට්ටේ, මහනුවර යුගය ආදි ලෙස යි. මීට අමතර ව මාතර සාහිත්ය යුගය යනුවෙන් ද යුගයක් සමහරු හදුනා ගනිති. එහෙත් මාතර රාජධානියක් වශයෙන් නොපැවතුණි. එකල පැවති සිංහල රාජධානිය වූයේ ද මහනුවර යි. ඇතැම්විට [[සීතාවක රාජධානිය|සීතාවක]] යුගය වශයෙන් ද කෝට්ටේ යුගයෙන් පසු යුගයක් හදුනා ගැනේ.
=== අනුරාධපුර යුගය ===
ක්රි. පූ. 3 වන සියවසේ දී මහින්දාගමනයත් සමග ලේඛන කලාව දියුණුවට පත්වීමත් සිංහල ජනතාව [[බුදු දහම|බුදුදහම]] වැළදගැනීමත් මෙරට සාහිත්යය බිහිවීමට මුල් වූ සාධකය ලෙස හදුනාගත හැකි ය. පැරණි සිංහල සාහිත්යයෙහි ගද්ය හා පද්ය සෑම නිර්මාණයක් ම පාහේ බුද්ධ චරිතය හෝ බුද්ධ ධර්මය ආශ්රිත කරුණු හා කථාවස්තු විෂය කරගෙන තිබේ.{{sfn|සිරිසුමන හිමි|2019}}<blockquote>“පෙදෙන් බුදු සිරිතැ - බසින් වත් සිරිත් ඈ
පද යුතු බසින් නළු ඈ - අනතුරු ලකුණු දක්වම්” </blockquote>යනුවෙන් කාව්යයට වස්තු විෂය විය යුත්තේ බුද්ධ චරිතය බවට සියබස්ලකරෙහි පනවා තිබීමත්, සාහිත්යයෙහි නියුතු බහුතරය බෞද්ධ භික්ෂූන් හෝ ධර්මට ඇසුරු කළ ගිහි වියතුන් වීමත් මෙයට හේතුවිය.{{sfn|සිරිසුමන හිමි|2019}}
කොස්සගම කන්ද විහාර ලිපිය, කිරින්ද ලිපිය, තිස්සමහාරාම ලිපිය වැනි සෙල්ලිපි ගී විරිතෙන් ලියැවී ඇති අතර එය පද්ය සාහිත්යයේ මූලය ලෙස සැලකිය හැකි ය.{{sfn|දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර|2019}} කෙසේනමුත් සාහිත්යය රසාස්වාදය ම අරමුණු කරගත් සාහිත්යයක් පිළිබද අනුරාධපුර යුගයෙන් ලැබෙන මුල් ම සාක්ෂිය වන්නේ ක්රි. ව. 7,8,9 සියවස්වල දී සීගිරි සිතුවම් ගැන අදහස් දක්වමින් එය නැරඹූ පුද්ගලයන් විසින් ගී විරිතෙන් කැටපත් පවුරේ ලියූ කවි වූ [[සීගිරි ගී]] ය. එවක කවිය පොදුජන සාහිත්යයක් ව තිබූ බව කිවහැක්කේ ඒ සමාජයේ විවිධ ස්තරවල අය විසින් ඒවා රචනා වී ඇති බැවිනි. {{sfn|දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර|2019}} සිය හැගීම් පළකරමින් නිතැනින් ම ගලා ආ සිතුවිලි පළකරමින් ලියූ මෙම පද්ය අතර සාමාන්ය ජනතාව විසින් රීති නොතකා ලියූ සරල පද්ය මෙන් ම උගතුන් විසින් සැලකූ රීති අනුව ලියූ පැදි ද හදුනාගත හැකි ය.{{sfn|දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර|2019}}
=== පොළොන්නරු යුගය ===
[[පොළොන්නරු යුගය|පොළොන්නරු යුගයේ]] රචිත සාහිත්යය කෘති අතර [[අමාවතුර]], මුවදෙව්දාවත, සසදාවත, සද ලකුණ පෙන්වා දිය හැකි ය. ගුරුළුගෝමීන් විසින් රචිත අමාවතුර පොළොන්නරු යුගයෙන් ඉක්බිතිව ම පැමිණෙන යුගය වන දඹදෙණි යුගයේ රචනා වූ ලෙස ද ඇතැම් වියත්තු සලකති.
=== දඹදෙණි යුගය ===
දඹදෙණි යුගයේ රචිත සාහිත්ය කෘති අතර දඹදෙණියේ දෙවන පරාක්රමබාහු රජතුමන් විසින් කුස ජාතකය ඇසුරෙන් රචිත [[කවි සිළුමිණ|කව්සිළුමිණ]] වැනි පද්ය ග්රන්ථ සහ ධර්මසේන හිමි විසින් රචිත [[සද්ධර්මරත්නාවලිය]], බුද්ධපුත්ර හිමි විසින් රචිත [[පූජාවලිය]] සහ විද්යාචක්රවර්ති විසින් රචිත බුත්සරණ, දම්සරණ, සඟසරණ යන ගද්ය ග්රන්ථ දැක්විය හැකි ය.
=== කුරුණෑගල යුගය ===
කුරුණෑගල යුගයේ දී පාලි ජාතකට්ඨකථාව ඇසුරින් [[බුදුන් වහන්සේ|බුදුන්වහන්සේගේ]] පූර්ව ජන්ම කථා 547ක් ඇතුළත් කරමින් [[පන්සියපනස් ජාතක පොත|පන්සිය පනස් ජාතක පොත]] රචනා විය. බෞද්ධ සාහිත්යයේ විශිෂ්ට ගද්ය ග්රන්ථයක් ලෙස සැලකෙන මෙය කතුමඩුල්ලක් විසින් රචනා විය. මෙහි නිධාන කථා, වර්තමාන කථා, අතීත කථා, ගාථා සමෝධාන යන අංගවලින් යුතු පොදු ආකෘතියක් අනුගමනය කර තිබේ. ඇතැම් කථා සංස්කෘත තත්සම වචන බහුල සංකීර්ණ භාෂාවකින් ලියැවී ඇත.
ධර්ම ප්රසංගිනී විසින් ලියැවුණු දළදා සිරිත ද මෙකල ලියැවුණු ගද්ය සාහිත්ය කෘතියකි.
=== ගම්පොල යුගය ===
දේවරක්ඛිත ජයබාහු හිමි විසින් රචිත සද්ධර්මාලංකාරය මෙන් ම කර්තෘ අඥාත වන [[තිසර සන්දේශය|තිසර]] හා මයුර යන [[සන්දේශ කාව්ය]] දෙක ද මෙම යුගයේ රචිත සාහිත්යය කෘති අතර වේ. මීට පෙර සිංහල කවිය සිය ආකෘතිය ලෙස හෙළ ගීය යොදාගත්තත් මෙකල එය සිව්පදයට හැරීම සිදුවිය. [[සන්දේශ කාව්ය|සන්දේශ කාව්යයේ]] ආරම්භය ද මෙකල සිදුවිය. සිංහල සාහිත්යයේ මුල් ම සන්දේශ කාව්යය මයුරය ද, නැතිනම් තිසරය ද යන්න ගැන විද්වතුන් අතර මතභේද වෙයි.
=== කෝට්ටේ යුගය ===
ගම්පොළ යුගයේ දී බිහි වූ සිව්පද ආකෘතිය දියුණුවට පත් වීම සිදුවූයේ කෝට්ටේ යුගයේ දී ය. “මෙතෙක් මාත්රා ඡන්දසින් බැදුණු සිංහල කවිය” මෙකල “වර්ණ ඡන්දසට සැළකිලි දක්වන්නට වූ” බව බන්දුසේන ගුණසේකර පවසයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=44}} කෝට්ටේ යුගයේ පද්යයේ නැගීමක් සිදුවුවත් ගද්යයේ නැගීමක් සිදු නොවිණි. සන්දේශ කාව්යයේ සිදු වූ නැගීම හේතුවෙන් කෝට්ටේ යුගය සන්දේශ කාව්යයේ යුගය ලෙස ද හැදින්වෙයි. සිව්පද කාව්යය ශීඝ්ර ලෙස දියුණු වූයේ ද සන්දේශ කාව්ය නිසා ය.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=49}}
[[තොටගමුවේ ශ්රී රාහුල හිමි]], වීදාගම මහා මෛත්රී හිමි, වෑත්තෑවේ හිමි යන ත්රිත්වයේ කවීත්වයෙන් එළිය වු කෝට්ටේ සාහිත්යය යුගය පැරණි සිංහල සාහිත්යයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙසින් හැදින්වෙයි. තොටගමුවේ රාහුල හිමි විසින් [[කාව්යශේඛරය]], [[පරෙවි සන්දේශය]], [[සැළලිහිණි සන්දේශය|සැලලිහිණි සන්දේශය]] යන කාව්යයන් ද, [[වීදාගම මෛත්රී හිමි]] විසින් [[ලෝවැඩ සඟරාව|ලෝවැඩ සගරාව]], [[දහම්ගැට මාලාව]], [[බුදුගුණ අලංකාරය]] සහ [[හංස සන්දේශය]] යන කාව්යයන් ද, වෑත්තෑවේ හිමියන් විසින් [[ගුත්තිල කාව්යය]] ද රචනා කෙරුණි. හංස සන්දේශයේ ඇතැම් පිටපත්වල එන පද්යයක් නිදසුන් කර දක්වමින් එය වීදාගම මෛත්රී හිමියන් විසින් ලියැවෙන්නට ඇති බව මහාචාර්ය බන්දුසේන ගුණසේකර පවසයි. ඉරුගල් කුලතිලක පරිවේණාධිපති හිමියන් විසින් ලියැවුණු කෝකිල සන්දේශය සහ කර්තෘ අවිනිශ්චිත වන ගිරා සන්දේශය, පැරකුම්බා සිරිත, එළු සිලෝ ශතකය මෙකල ලියැවුණු සෙසු කාව්ය ග්රන්ථ අතර වෙයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=1-66}}
මහා කාව්යයක් වන කාව්යශේඛරය සත්තුභක්ත ජාතකය ඇසුරින් ලියැවුණු අතර පරෙවි සන්දේශය චන්ද්රවතී කුමරියට සුදුසු සැමියකු ලබා දෙන ලෙස දෙවිනුවර උපුල්වන් දෙවිදුන් අයැදවීම පිණිසත්, සැළලිහිණි සන්දේශය ලෝකනාථා කුමරියට පුත් කුමරකු දෙන ලෙස කැලණියේ විභීෂණ දෙවියන් අයදවමිනුත් රචනා කෙරී ඇත. යාපනයේ [[සපුමල් කුමාරයා|සපුමල් කුමරුට]] යැවූ අස්නක් වන කෝකිල සන්දේශය දිග ම ගමන් මාර්ගයක් සහිත සන්දේශ කාව්යය වෙයි. ගුත්තිල කාව්ය ඛණ්ඩ කාව්යයක් වූ අතර පැරකුම්බා සිරිත විරුද කාව්යයක් වෙයි. වීදාගම මෛත්රී හිමියන් විසින් එලු අත්තනගලු වංශය වැනි වංශ කතාවක්, ලෝවැඩ සගරාව වැනි උපදේශ කාව්යයක්, බුදුගුණ අංලංකාරය වැනි භක්ති කාව්යයක්/කථා කාව්යයක් සහ දහම්ගැට මාලාව වැනි මාලා කාව්යයක් රචනා කරමින් සිංහල සාහිත්යයට නවාංග එකතු කරන ලදී. බුදුගුණ අලංකාරය බුත්සරණෙහි එන ගංගාවරෝහණ කථාව ඇසුරින් ද, ලෝවැඩ සගරාව සද්ධම්මොපායන නම් ධර්ම ග්රන්ථය ඇසුරින් ද ලියැවී ඇත. ධම්මදින්නාචාර්ය සිද්ධාර්ථ විමලකීර්ති හිමියන් විසින් ලියැවුණු [[සද්ධර්ම රත්නාකරය|සද්ධර්මරත්නාකරය]] කෝට්ටේ යුගයේ විශාලත ම ගද්ය කෘතිය වෙයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=11-66}} තවද මෙම යුගය සිංහල සාහිත්යයේ ස්වස්වර්ණමය යුගය යි.
=== සීතාවක යුගය ===
ඇතැමෙකු විසින් සීතාවක සමය වෙන ම සාහිත්ය යුගයක් ලෙස නොසලකා කෝට්ටේ යුගය යටතේ ම සාකච්ඡා කරනු ද දැකිය හැකි ය. සීතාවක රාජධානි සමයේ සාහිත්ය [[අලගියවන්න මුකවෙටි|අලගියවන්න මුකවෙටිතුමන්]] කේන්ද්ර කරගනිමින් පවතී. ඔහු විසින් රචිත [[සුභාෂිතය]], කුස ජාතක කාව්යය, දහම්සොඩ දා කව, සැවුල් සන්දේශය, කොන්ස්තන්තීනු හටන සීතාවක යුගයේ සාහිත්යය කෘති ලෙස දැක්විය හැකි ය.
=== මහනුවර යුගය ===
මහනුවර යුගය අධ්යාපනික වශයෙන් ද, ශාසනික වශයෙන් ද පරිහානියක් පෙන්නුම් කළ යුගයක් විය. පැවති විදේශ ආක්රමණ සහ අභ්යන්තර දේශපාලන වියවුල් ආදිය විසින් ඇති කළ තත්ත්වය මෙයට හේතු විය. කෙසේනමුත් අසරණ සරණ [[වැලිවිට සරණංකර හිමි|වැලිවිට ශ්රී සරණංකර සංඝරාජ හිමියන්]] විසින් ඇති කළ ශාසනික පුනරුදයෙන් පසු ශාස්ත්රීය ප්රබෝධයක් ද ඇති විය. එබැවින් ඇතැමුන් වැලිවිට සරණංකර හිමිට පූර්ව යුගය හෙවත් [[සෙංකඩගල රාජධානිය|මහනුවර යුගයේ පූර්වභාගය]] ලෙස සහ මහනුවර යුගයේ අපරභාගය හෙවත් වැලිවිට සරණංකර සමය (එනම් [[ශ්රී වීර පරාක්රම නරේන්ද්රසිංහ රජ|ශ්රී වීර පරාක්රම නරේන්ද්රසිංහ]] රජ සමයේ සිට [[ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජ|ශ්රී වික්රම රාජසිංහ]] සමය දක්වා කාලය) ලෙස මහනුවර යුගය ද අවධි දෙකකට බෙදා අධ්යයනය කරනු දැකිය හැකි ය. ඇතැම් අය විසින් මාතර යුගය ලෙස හදුනා ගැනෙන්නේ ද මේ මහනුවර පූර්වභාගය යි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=98-99}}
මහනුවර යුගයේ සාහිත්ය නව විෂය ප්රදේශ කරා යොමු වෙමින් විශාල පරාසයක පැතිරී ඇති අතර ආකෘතිය අතින් ද වෙනස්කම් පෙන්වා ඇත. සරණංකර යුගය ගැන අදහස් දක්වමින් කිරිවත්තුඩුවේ ප්රඥාසාර හිමියන් එම යුගය හදුන්වන්නේ “විවිධත්වය අතින් අන් පරිච්ඡේදයකට නොඅඩු” යුගයක් ලෙස ය.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=125}} නමුත් මෙකල සාහිත්ය භාෂාව උසස් කලාත්මක ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරිහුණකි. මහනුවර යුගයේ කෘති අතර ආගම වෙත යොමු වූ කෘති මෙන් ම ලෞකික විෂයන් වෙත යොමු වූ කෘති ද හදුනා ගත හැකි ය. මේ නිසා මහනුවර යුගය නූතන සාහිත්යට ද වඩාත් ළං වූ සාහිත්යයක් පෙන්නුම් කරයි. මහනුවර යුගයේ සාහිත්ය ජනකාව්ය සම්ප්රදාය කෙරෙහි ද නැඹුරු වී ඇත. මහනුවර යුගයේ ජාතක කාව්ය විශාල වශයෙන් රචනා වී ඇත.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=116-117}}
රණස්ගල්ලේ හිමියන් විසින් ලියැවුණු [[ලෝකෝපකාරය]], විල්ගම්මුල හිමියන් විසින් ලියැවුණු සදකිදුරු ජාතක කාව්ය සහ කර්තෘ අඥාත වන වෙස්සන්තර ජාතක කාව්ය, [[යසෝදරාවත]], විදුර ජාතක කාව්ය, මන්දාරම් පුවත, උපහාස කාව්යයක් වන ආඩිමාලය, ප්රශස්ති කාව්ය වන සෙනරත් රාජ පවත සහ රාජසිංහ විරුදාවලි පූර්ව සරණංකර යුගයේ ලියැවුණු කෘති අතර වේ. මෙකල සිටි ප්රමුඛ කවියකු වන්නේ කිරිමැටියාවේ කිවිදු ය. ලෝකෝත්පත්ති විස්තරය ආශ්රයෙන් ජනනන්දන කාව්ය ද, බුදුදහමෙහි ආ සත්වලෝක උත්පත්තිය ඇසුරෙන් සත්වලෝක කාව්ය ද රචනා කරමින් නැවුම් විෂයයන් කරා ගිය ඔහු මහා පදරංග ජාතක කාව්ය (මෙය [[මහාභාරතය|මහාභාරත]] පුවතක් මිස ජාතක කතාවක් නොවේ), වේතාලන් කතාව, උමංදා කව, මහ හටන ආදී කාව්ය රැසක් රචනා කරන ලදී. {{sfn|ගුණසේකර|1996|p=117-123}}
සරණංකර සමයේ දී [[දෙමළ සාහිත්යය|දෙමල සාහිත්යයෙන්]] සිංහලයට පරිවර්තනය කෙරෙමින් අතුල රජපවත, හරිශ්චන්ද්ර කථා කාව්ය, සිය බස් මල්දම, රතවතී කථාව, මලේ රජ කතාව වැනි කථා කාව්ය රැසක් ම රචනා විය. කිතලගම දේවමිත්ත විසින් ලියැවුණු කිරල සන්දේශය, දික්වැල්ලේ සාමණේර හිමියන් විසින් ලියැවුණු කහකුරුලු සන්දේශය වැනි සන්දේශ කාව්ය ද මෙකල කෘති අතර වේ. දෙමල සාහිත්යයේ අහම් (විරහ කාව්ය) සහ පුරම් (පුරාණ කාව්ය) වලින් ආභාසය ලබමින් පිළිවෙළින් ශෘංගාර කාව්ය සම්ප්රදායයක් සහ ප්රශස්ති කාව්ය රැසක් ද මෙකල බිහි විය. සබේ විදානේ ලියූ සහබන්දු හටන, දුනුවිල ගජනායක නිලමේ ලියූ දුනුවිල හටන, තල්අරඹේ ලියනප්පු ලියූ කොණ්ඩමාලය ශෘංගාර කාව්ය වෙයි. වැලිගල කවිසුන්දර මුදලි ලියූ වඩුග හටන හෙවත් ඇහැලේපොල වර්ණනාව, පාළුවැවේ ධර්මපාල හිමි ලියූ ශ්රී වික්රම අලංකාරය සහ කර්තෘ අඥාත වන ඉංග්රීසි හටන ප්රශස්ති හා හටන් කාව්ය ලෙස ගත හැකි වෙයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=141-174}}
== නූතන අවධිය ==
=== කෙටිකතාව ===
[[ගොනුව:Martin Wickramasinghe.jpg|thumb|මාර්ටින් වික්රමසිංහ]]
1860 ගණන්වල සිට 1920 දක්වා කාලය තුළ පුවත්පත්වල සතියකට වරක්, කථාවස්තු නමින් නම් කරන ලදු ව පළ වූ, උපදේශනාත්මක අරමුණු වෙනුවෙන් රචනා වූ කථා සිංහල කෙටිකතාවේ මූල් ම අවස්ථාව ලෙස සැලකිය හැකි ය. මුල් ම සිංහල කෙටිකතා සංග්රහය ලෙස සැලකෙන්නේ 1924 දී [[මාර්ටින් වික්රමසිංහ]] විසින් පළ කළ ගැහැනියක් කෙටිකතා සංග්රහය යි. කලාත්මක ගුණයෙන් යම්තරමතට සාර්ථක නිර්මාණ මේ කෘතියේ ඇතුළත් විය. මාර්ටින් වික්රමසිංහ, [[හේමපාල මුනිදාස]] , [[ඩබ්ලිව්.ඒ. සිල්වා|ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා]] සහ [[ටී. ජී. ඩබ්ලිවු. සිල්වා]] වැනි කෙටිකතාකරුවෝ දම්දෙසුම් ආදිය අඩුවෙන් යොදාගනිමින් යථාර්ථවාදී ව ජීවිතය අවලෝකනය කරන සහ කලාත්මක බවින් යුතු කෙටිකතා නිර්මාණයට උත්සාහ කළෝ ය. කෙසේනමුත් "අදීනත්වය හා ස්වතන්ත්රතාවය අතින් යම්බදු කුසලතා ප්රකට කෙරුණේ" මාර්ටින් වික්රමසිංහයන් විසින් යැයි මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ පවසයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=27-30}} [[ජී.බී. සේනානායක|ජී. බී. සේනානායක]] විසින් ලියන ලදු ව 1945 වසරේ දී පළ වූ දුප්පතුන් නැති ලෝකය කෙටිකතා සංග්රහයේ එන වෙසක් පහන කෙටිකතාව ප්රථම කලාත්මක සිංහල කෙටිකතාව ලෙස සැලකේ. [[එඩ්ගා ඇලන් පෝ]], [[ගී ද මෝපසාං]], [[ඇන්ටන් චෙකෝව්|ඇන්ටන් චෙකෝෆ්]] වැනි ලෝ පතළ නිර්මාණකරුවන්ගේ නිර්මාණවලින් ආභාසයක් ලබමින් ජී. බී සේනානයක, මාර්ටින් වික්රමසිංහ, [[ගුණදාස අමරසේකර]] යන කෙටිකතාකරුවෝ සිංහල කෙටිකතාව තවදුරටත් පෝෂණය කළෝ ය.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=33-36}}
[[කේ. ජයතිලක]], [[ඇරැව්වල නන්දිමිත්ර]], සෝමරත්න බාලසූරිය, එච්. ඒ සෙනෙවිරත්න, ඊවා රණවීර, මදුරසිංහ ගුණතිලක, [[ඒ.වී. සුරවීර|ඒ. වී. සුරවීර]], දයාසේන ගුණසිංහ, සුනන්ද මහේන්ද්ර, රන්ජිත් ධර්මකීර්ති, අශෝක කොළඹගේ, මිණිවන් පී. තිලකරත්න, ඉන්ද්රකීර්ති සිරිවීර, කීර්ති වැලිසර, අනුරසිරි හෙට්ටිගේ, [[ජයතිලක කම්මැල්ලවීර]], කමල් පෙරේරා, පියසීලී විජේමාන්න, කරුණා පෙරේරා, [[එරික් ඉලයප්ආරච්චි]] සිංහල සාහිත්යයේ කැපී පෙනෙන කෙටිකතාකරුවන් අතර වෙති.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=39-53}} මොවුහු බොහෝදෙනෙක් [[යථාර්ථවාදය|යථාර්ථවාදී රීතියට]] නැඹුරු වූවෝ වෙති. [[අජිත් තිලකසේන]] සම්ප්රදායික සිංහල කෙටිකතාවට අභියෝග කරමින් කථා පුවතින් බැහැර වෙමින් සහ විකාරරූපී ලෙස සිද්ධි සහ චරිත නිරූපණය කරමින් අධියථාර්ථවාදී ලක්ෂණ ප්රකට කළ අතර [[ටෙනිසන් පෙරේරා]], කේ. කේ. සමන් කුමාර, පියල් කාරියවසම් වැනි කෙටිකතාකරුවන් ද සිය නිර්මාණය තුළ [[අධියථාර්ථවාදය|අධියථාර්ථවාදී]] සහ [[මායායථාර්ථවාදය|මායායථාර්ථවාදී]] ලක්ෂණ ප්රකට කරයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=53-62}} නිශ්ශංක විජේමාන්න ද නූතන කෙටිකතාකරුවන් අතර සුවිශේෂී ලක්ෂණ පළ කරයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=57-58}}
=== නවකතාව ===
{{main|සිංහල නවකතාව}}
[[ගොනුව:Yuganthaya.jpg|thumb|යුගාන්තය නවකතාවේ කවරය]]
මෙරටට මුද්රණ ශිල්පය හදුන්වා දීම සහ [[මිෂනාරි ව්යාපාරය|ක්රිස්තියානි ධර්ම ප්රචාරකයන්]] විසින් මුද්රිත පොතපත ප්රචලිත කිරීම බණමඩුවේ දී කතාවකට සවන් දුන් සම්ප්රදායෙන් මිදී පොත් කියවීමේ සම්ප්රදායක් මෙරට ඇති කිරීමට හේතු වූ අතර මුල්කාලීන පුවත්පත් නූතන ප්රබන්ධ සාහිත්ය ප්රචලිත කිරීමේ මූලික කාර්යභාරයක් ඉටු කළේ ය.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} මුල්වරට සිංහල ගද්යයේ නූතන ලක්ෂණ පිළිබිඹු වූයේ අයිසෙක් ද සිල්වා දේවගැතිතුමන් ලියූ වාසනාවන්ත පවුල හා කාලකණ්ණි පවුල (1888) නම් ප්රබන්ධයෙනි. කෙසේනමුත් පළමු සිංහල නවකතාව ලෙස සැලකෙන්නේ ඒ. සයිමන් ද සිල්වා ලියූ මීනා (1905) ය. ඒ එහි එන චරිත නිරූපණය හේතුවෙනි.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} බටහිර අධ්යාපනය හේතුවෙන් [[නවකතාව|බටහිර නවකතාවල]] ඇසුර ලැබූ ලේඛකයෝ බටහිර අද්භූත (රොමැන්ටික්/අරුමැසි) කතාවල ආභාසය ලබමින් අද්භූත කතා සහ ප්රේම කතා රචනා කිරීම සිංහල නවකතාවේ මූලාරම්භය ලෙස දැකිය හැකි ය. බෙන්තොට ඇල්බට් සිල්වා, [[පියදාස සිරිසේන]], [[ඩබ්ලිව්.ඒ. සිල්වා|ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා]] වැනි ලේඛකයන් නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකි ය.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} 1944 දී පළ වූ [[මාර්ටින් වික්රමසිංහ|මාර්ටින් වික්රමසිංහගේ]] ගම්පෙරළිය සිංහල නවකතාවේ සන්ධිස්ථානයක් විය. ඒ එය කලාත්මක නවකතාවක් මෙන් ම සමාජ පෙරළිය උසස් ලෙස නිරූපණය කිරීමක් ද වූ බැවිනි. සිංහල සාහිත්යයේ පළමු කලාත්මක නවකතාව ලෙස සැලකෙන්නේ ද ගම්පෙරළිය යි.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} ගම්පෙරළියෙන් පසු [[යථාර්ථවාදය|යථාර්ථවාදී]] නවකතාව සමග සිංහල සාහිත්ය සමග අත්වැල් බැදගත් අතර [[ගුණදාස අමරසේකර]], [[ජී බී සේනානායක|ජී. බී. සේනානයක]], [[සිරි ගුනසිංහ]], [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්ර]], [[කේ. ජයතිලක]], [[ඇරැව්වල නන්දිමිත්ර]], [[ජයසේන ජයකොඩි]], [[එරික් ඉලයප්ආරච්චි]], [[ජයතිලක කම්මැල්ලවීර]] ද මේ මග ම ගමන් කළෝ ය.{{sfn|නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} [[ටෙනිසන් පෙරේරා]] සහ [[සයිමන් නවගත්තේගම]] [[මායායථාර්ථවාදය|මායායථාර්ථවාදී]] රීතිය අනුගමනය කරමින් මේ සම්ප්රදාය ඉක්මවා යාමට තැත් කළෝ වෙති. සයිමන් නවගත්තේගමගේ සංසාරාණ්යයේ දඩයක්කාරයා වැනි (සුද්දිලාගේ කතාව හැර සෙසු) නවකතා සියල්ල ම ද ටෙනිසන් පෙරේරාගේ බොහෝ නවකතා ද, මොහාන් රාජ් මඩවලගේ කෘති ද මායායථාර්ථවාදය අනුදත් කෘති වෙයි.{{sfn|සමන් කුමාර|2014|p=13}}{{sfn|කුමාරසිංහ|2020|සත්මඩල}} බොහෝ ලාංකික ලේඛක ලේඛිකාවන් සිය කෘති රචනයේ දී යථාර්ථවාදය ම ගුරුකරගෙන ඇති අතර මායායථාර්ථවාදය හෝ [[අධියථාර්ථවාදය]] කෙරෙහි යොමු වී ඇත්තේ අතලොස්සකි. සිංහල සාහිත්ය තුළ බිහි වූ මායායථාර්ථවාදී නිර්මාණ එතරම් සාර්ථක වූ බවක් නොපෙනෙන බව මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ පවසයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2020|සත්මඩල}} කේ. කේ. සමන් කුමාර පවසන පරිදි ලාංකීය ජනවිඥාණය තුළ "මායායථාර්ථවාදයට මුල් සොයා ගවේෂණයේ යෙදුණු පුරෝගාමියා සයිමන් නවගත්තේගම" යි.{{sfn|සමන් කුමාර|2014|p=17}}
=== නූතන කවිය ===
සිංහල කවියේ නූතන ලක්ෂණ මුල්වරට පළවූයේ මාතර යුගයේ කවිය වෙතිනි. මාතර යුගයේ කවියෝ මුල්වරට සිය පුද්ගලානුභූති කාව්යයට නැගුවෝ ය. [[ගජමන් නෝනා|ගජමන් නෝනාගේත්]], [[මිහිරිපැන්නේ ධම්මරතන හිමි]]ගේත් ඇතැම් කවි නිදසුන් වේ.{{sfn|විජේසිංහ|2015}} එමෙන් ම කවිය ලෞකික ජීවිතයේ සබදතා ආදිය වස්තු විෂය කරගැනීම ද මේ යුගයේ දක්නට හැකිවිය. මාතර යුගයෙන් පසු එළඹෙන කොළඹ යුගයේ දී සිංහල කවිය පැහැදිලි සහ විශිෂ්ට ලෙස නූතන ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන්නට වූයේ එකල කාව්යයකරුවන් බටහිර සාහිත්යය ප්රවණතාවන්හි ආභාසයඖජඛඵඨධ ලැබූ බැවිනි. නූතන සිංහල කවිය '''කොළඹ යුගයේ මුල් පරපුර''' හා '''දෙවන පරපුර''' ලෙස වර්ග කර හදුනාගනු ලැබේ. [[එස්. මහින්ද හිමි|ඇස්. මහින්ද හිමි]], [[ආනන්ද රාජකරුණා]], [[ජී. එච්. පෙරේරා]] යන අයත් [[කුමාරතුංග මුනිදාස]], [[රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන්]] වැනි [[හෙල හවුල|හෙල හවුලේ]] කවියෝත් කොළඹ යුගයේ යුගයේ පළමු පරපුරට අයත් වෙති.{{sfn|විජේසිංහ|2015}}
මෙකල කවියෝ බොහෝදෙනෙක් [[අධිරාජ්යවාදය|අධිරාජ්යවාදයටත්]], යටත් විජිත සමයේ සංස්කෘතික පරිහානියටත් එරෙහි ව කවිය අවියක් කරගත්හ. ඇස්. මහින්ද හිමි අධිරාජ්යවාදයට එරෙහි ව දැඩි උද්වේගකර කාව්ය රචනා කළේ ය. ඒ අතර ම කුමාරතුංග මුනිදාස, ඇස්. මහින්ද හිමි, ආනන්ද රාජකරුණා වැනි කවියෝ ලාංකීය ළමා සාහිත්යයක් ගොඩනැගීම සදහා ද කවිය උපයෝගී කරගත්හ.{{sfn|විජේසිංහ|2015}}
[[මීමන ප්රේමතිලක]], [[සාගර පලන්සූරිය]], [[පී. බී. අල්විස් පෙරේරා]], [[විමලරත්න කුමාරගම]] වැනි කවියන් අයත් වන කොළඹ යුගයේ දෙවන පරපුර [[විලියම් වර්ඩ්ස්වර්ත්|වර්ඩ්ස්වත්]], ෂෙලී වැනි කවියන් අයත් වූ බටහිර රොමැන්ටික් කාව්ය ප්රවණතාවේ බලපෑම දැඩි ව පෙන්නුම් කළේ ය. ප්රේමය සහ ස්වභාව සෞන්දර්ය මොවුන්ගේ සුලබ තේමා විය. දේදුන්න, සුවද, මී වදය, වෙඩිල්ල වැනි මාසික කවි සගරා බිහිවෙමින් කවිය ජනප්රිය වෙමින් ආ මෙකල ලියැවුණු බොහෝ කවි සරල, සැහැල්ලු, සුන්දර රචනා විය. සිංහල කවිය බහුජන වින්දන මාධ්යයක් කිරීමට මෙය හේතු විය. එමෙන් ම ඔවුහු මින් පෙර කවියට වස්තු විෂය නොවූ පොදුජන චරිත විෂය කරගනිමින් සිංහල කවියට නව වස්තු විෂයන් හදුන්වා දුන්හ. මෙවැනි ඇතැම් රචනා විසින් පීඩිත පන්තියේ ජීවිත ද විවරණය කෙරුණි. නිදසුන් ලෙස විමලරත්න කුමාරගමගේ රචනා සහ පී. බී. අල්විස් පෙරේරාගේ ඇතැම් රචනා දැක්විය හැකි ය.{{sfn|විජේසිංහ|2015}}
== ජනප්රිය සාහිත්යය ==
ජනප්රිය සාහිත්යය (genre fiction) වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජීවිතය පිළිබඳ ගැඹුරු අරුත් මතුකිරීමට, තියුණු සමාජ දේශපාලනික කියවීම් සිදුකිරීම වෙනුවට බොහෝවිට පාඨකයාට සරළ විනෝදාස්වාදයක්, කතා රසයක් ලබාදීමේ අරමුණින් ලියැවෙන කතාවන් ය. නිදසුන් ලෙස ආදර කතා (romance), රහස් පරීක්ෂක කතා (detective fiction), අබිරහස් කතා (mystry), භීම කතා (horror), ත්රාසකථාව (thriller), [[විද්යා ප්රබන්ධ|විද්යා ප්රබන්ධය]] (science fiction) සහ [[සමපේක්ෂණාත්මක ප්රබන්ධය]] (speculative fiction) දැක්විය හැකි ය. මෙලෙස කිසියම් එක් රසයක් මුඛ්ය කරගත් උප දහරා ලෙස වෙන් ව පැවතීම මෙම සාහිත්යයේ ගුණාංගයකි. ශ්රී ලංකාවේ ජනප්රිය කතාවේ මුල්කාලීන පුරෝගාමියා වන්නේ රහස් පරීක්ෂක හා මාරක කතා රාශියක් රචනා කළ [[ඩීමන් ආනන්ද|ඩීමන් ආනන්දයන්]] ය.<ref>{{Citation
| last = සුගතදාස
| first = හර්ෂා
| title = කිසිදා නොමිෙයන ‘මාරක කතා චක්රවර්ති’ ඩීමන් ආනන්ද
| pages =
| newspaper = සිළුමිණ
| location =
| date = 26 ජුනි 2021
| url = https://archives1.silumina.lk/2021/06/26/%E0%B6%AF%E0%B7%93%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92/%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8F-%E0%B6%B1%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%92%E2%80%8C%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B6%B1-%E2%80%98%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%9A-%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F-%E0%B6%A0%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92%E2%80%99-%E0%B6%A9%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%86%E0%B6%B1%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF
| access-date = 9 දෙසැම්බර් 2023
| archive-url =
| archive-date =
}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> මෑත යුගයේ රහස් පරීක්ෂක කතා අතර [[මංජුල සේනාරත්න|මංජුල සේනාරත්නගේ]] නවකතා ඉමහත් ජනප්රියත්වයක් හිමිකරගෙන ඇත.
'''ආදර කතාව''' ශ්රී ලංකාවේ ජනප්රිය සාහිත්යයේ විශාල පාඨක ප්රසාදයක් දිනාගත් උප ශානරයක් වන අතර කරුණාසේන ජයලත්, සුජීව ප්රසන්න ආරච්චි, [[මොහාන් රාජ් මඩවල]], එඩ්වඩ් මල්ලවආරච්චි, චන්දි කොඩිකාර, සුජීව රත්සර මද්දුම ආරච්චි, දර්ශනා ශම්මි, ගංගා ෂයිනි ගමගේ මෙහි ලා කැපී පෙනෙන ලේඛක ලේඛිකාවෝ වෙති.මෑත යුගයේ සවර්ණ පුස්තක සම්මාන සඳහා නිර්දිෂ්ට වූ සුරත් ද මැල්ගේ නවකතා ද ආදර කතා මූලික කරගත් නිර්මාණ වෙයි.
එමෙන් ම මෑත යුගයේ සිංහල සාහිත්යය තුළ '''විද්යා ප්රබන්ධය''' ද නැගී එන සාහිත්යාංගයක් බවට පත් වි ඇති අතර එහි ලා දමිත නිපුණජිත්, [[සුසිත රුවන්]], අයෝධ්යා සොනාලි, මනෝජ් ප්රසන්න රත්නායක කැපී පෙනෙන ලේඛක ලේඛිකාවෝ වෙති. මෑත යුගයේ විද්යා ප්රබන්ධය හා ෆැන්ටසිය සහ එකී දහරා මුහුකරන සාහිත්යය (එනම් සමපේක්ෂණාත්මක ප්රබන්ධය) ද නැගී එමින් ඇති අතර එහි ලා ඉසුරු හිදැල්ලආරච්චි, කේෂාන් හරේෂු, චන්දික මධුෂාන් අබේවික්රම කැපී පෙනෙති.
==යොවුන් සාහිත්යය සහ ළමා සාහිත්යය ==
කුඩා ළමුන්, එනම් වයස අවුරුදු 12න් පහළ පිරිස් ඉළක්ක කරගනිමින් ලියැවෙන කතාන්දර ළමා සාහිත්යයට අයත් වන අතර ලංකාවේ මෙහි කැපී පෙනෙන ලේඛිකාව වන්නේ ළමා කතාන්දර රැසක් ම රචනා කළ [[සිබිල් වෙත්තසිංහ|සිබිල් වෙත්තසිංහයන්]] ය. ඇය විසින් රචිත "කුඩ හොරා" ළමා කතාව ජාත්යයන්තර සම්මානයට පවා පාත්ර විය.<ref>{{Citation
| last2 = උදංගනී
| first2 = ඩයනා
| last1 = එම්. ගමගේ
| first1 = විනීතා
| title = ළමා ලෝකයේ ‘පුදුම පළිඟුව‘ වූ සිබිල් නැන්දා
| pages =
| newspaper = ලංකාදීප
| location =
| date = 1 ජූලි 2020
| url = https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B7%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B6%BD%E0%B7%9D%E0%B6%9A%E0%B6%BA%E0%B7%9A--%E2%80%8D%E2%80%98%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B8-%E0%B6%B4%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%9F%E0%B7%94%E0%B7%80%E2%80%98-%E0%B7%80%E0%B7%96-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8F/2-574646
| access-date = 9 දෙසැම්බර් 2023
| archive-url =
| archive-date = }}</ref><ref>{{Citation
| last = උපුල් කුමාර
| first = ෂර්ලි
| title = ළමා සාහිත්ය නිර්මාණ තුළින් ලෝකය දිනූ 'සිබිල් නැන්දා'
| publisher = බීබීසී සිංහල
| date = 2 ජූලි 2020
| url = https://www.bbc.com/sinhala/sri-lanka-53265256
| access-date = 9 දෙසැම්බර් 2023}}</ref> එමෙන් ම මාර්ටින් වික්රමසිංහ, ජී. බී. සේනානායක, කේ. කේ. සමන් කුමාර වැනි ප්රධාන දහරාවේ ලේඛකයන් විසින් ද ළමා කතා රචනා වී ඇත. මෑත යුගයේ මෙහි කැපී පෙනෙන ලේඛිකාවක් වන්නේ ජානකී සූරියආරච්චි ය.
නවයොවුන් පාඨකයන් එනම් වයස 12ත් 18ත් අතර පිරිස් ඉළක්ක කරගනිමින් රචනා වන ප්රබන්ධ යොවුන් සාහිත්යය (young adult fiction) යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර ශ්රී ලංකාවේ යොවුන් සාහිත්යය කෘති ලෙස මාර්ටින් වික්රමසිංහයන්ගේ මඩොල්දූව, පීටර් පෙරේරා පියතුමන්ගේ පාලු දූපත, කුලසේන ෆොන්සේකාගේ තුන් යහළු වික්රමය සහ ආරියනන්ද දොඹගහවත්තගේ බෙරගල කන්දේ නිධානය වැනි කෘති හඳුනාගත හැකි ය.
==මේවා ද බලන්න==
* [[ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය]]
* [[ශ්රී ලංකාවේ සිනමාව|සිංහල සිනමාව]]
* [[සිංහල චිත්රකතාව]]
* [[සිංහල නාට්යය]]
== සටහන් ==
{{reflist|20em}}
== ආශ්රිත නාමාවලිය ==
* {{Cite book | author = අධ්යාපන ප්රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව | year = 2013 | title = අ. පො. ස. (උසස් පෙළ) සදහා නිර්දිෂ්ට මළ ගිය ඇත්තෝ නවකතාව පිළිබද විමර්ශනය | publisher = | location = | isbn = | chapter = නූතන සිංහල ප්රබන්ධ කථාවේ විකසනය | pages = 1-21}}
*{{cite book | last = කුමාරසිංහ | first = කුලතිලක | author-link = | title = කෙටිකතාව, කෙටිකතා මූලධර්ම හා සිංහල කෙටිකතාවේ ප්රභවය හා විකාශනය | url = https://www.culturaldept.gov.lk/web/images/stories/ebooks/sinhala_short_story_principles_and_expansion.pdf | publisher = සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව | series = සිංහල විශ්වකෝෂ පුස්තිකා | volume = 2 | edition = පළමු මුද්රණය | location = බත්තරමුල්ල | date = 2018 | isbn = 978-955-3748-19-5 | access-date = 2021-12-02 | archive-date = 2021-12-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211202190110/https://www.culturaldept.gov.lk/web/images/stories/ebooks/sinhala_short_story_principles_and_expansion.pdf | url-status = dead }}
*{{Citation | last = කුමාරසිංහ | first = කුලතිලක | title = යථාර්ථවාදී නවකතාවේ නූතන එළැඹුම | pages = | newspaper = සත්මඩල | location = | date = 2020 පෙබරවාරි 01 | url = http://www.sathmadala.lk/2020/02/03/%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%AB%E0%B6%AD%E0%B7%8F/%E0%B6%BA%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B6%B1-%E0%B6%91%E0%B7%85%E0%B7%90%E0%B6%B9%E0%B7%94%E0%B6%B8 | access-date = 2021-12-02 | archive-date = 2021-12-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211202193027/http://www.sathmadala.lk/2020/02/03/%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%AB%E0%B6%AD%E0%B7%8F/%E0%B6%BA%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B6%B1-%E0%B6%91%E0%B7%85%E0%B7%90%E0%B6%B9%E0%B7%94%E0%B6%B8 }}
* {{cite book | last = ගුණසේකර | first = බන්දුසේන | title = සිංහල සාහිත්යය : කෝට්ටේ යුගය හා එතැන් සිට | location = කොළඹ | publisher = ඇස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ | date = 1996 | isbn = 955-20-1547-2}}
* {{Cite news | first = ඩී. එම්. | last = දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර | author-link = | title = අනුරාධපුර යුගයේ ගද්ය හා පද්ය සාහිත්යය | url = https://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/12803-2018-06-12-13-41-63 | work = දිවයින | publisher = | pages = | date = 13 ජුනි 2018 | access-date = 29 දෙසැම්බර් 2019 | archive-date = 2019-12-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191225231359/https://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/12803-2018-06-12-13-41-63 | url-status = dead }}
* {{Cite book | last = විජේසිංහ | first = රත්න ශ්රී | author-link = | year = 2015 | title = අධ්යාපන පොදු සහතික පත්ර උසස් පෙළ විභාගය සදහා නූතන පද්ය සංග්රහය | publisher = ගොඩගේ ප්රකාශන | location = | isbn = 978-955-30-2019-2 | chapter = ප්රස්තාවනාව | pages = 5-41}}
*{{cite book | last = සමන් කුමාර | first = කේ. කේ. | title = සාහිත්ය ෂානර විමංසා | publisher = සයුර ප්රකාශන | edition = පළමු මුද්රණය | date = 2014 | isbn = 978-955-4788-08-4}}
* {{Cite news | first = අගලකඩ | last = සිරිසුමන හිමි | author-link = | title = බුදු දහමින් පෝෂිත සිංහල සාහිත්යය | url = http://www.budusarana.lk/budusarana/2014/05/14/tmp.asp?ID=fea14 | work = බුදුසරණ - අන්තර්ජාල කලාපය | publisher = | pages = | date =14 මැයි 2014
| access-date =29 දෙසැම්බර් 2019 }}
* {{Cite news | first = අගලකඩ | last = සිරිසුමන හිමි | author-link = | title = සම්භාව්ය සිංහල සාහිත්යයේ මඟ සලකුණු | url = http://www.silumina.lk/2017/09/23/%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B6%BD/%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%82%E0%B7%84%E0%B6%BD-%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B7%83%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%94 | work = සිළුමිණ | publisher = | pages = | date = 23 සැප්තැම්බර් 2017 | access-date = 29 දෙසැම්බර් 2019 | archive-date = 2019-09-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190914131501/http://www.silumina.lk/2017/09/23/%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B6%BD/%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%82%E0%B7%84%E0%B6%BD-%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B7%83%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%94 | url-status = dead }}
[[ප්රවර්ගය:සිංහල සාහිත්යය]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල සංස්කෘතිය]]
[[ප්රවර්ගය:සිංහල පොත්]]
[[ප්රවර්ගය:සාහිත්ය]]
[[ප්රවර්ගය:සාහිත්යය]]
j1lfdav8har46it9hc30km4zfh3xal6
අම්බලම්
0
17703
797867
737739
2026-08-20T16:14:06Z
Iamdulanga
75092
ටයිප් කිරීමේ දෝෂ සකස් කිරීම.
797867
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Kadugannawa Ambalama.JPG|thumb|right|250px|කඩුගන්නාවෙහි ඉදිකොට තිබෙන පැරණි අම්බලම]]
මගීන්ගේ ගිමන් අවශ්යතා වෙනුවෙන් මහමග අසල පුරාණයේ ඉදිකල ගිමන්හල් '''අම්බලම''' නම් වේ.
==අම්බලම් ඉදිකිරීම ==
මගී පහසුව උදෙසා අම්බලමක් ඉදිකිරීම, උතුම් පුණ්යකර්මයක් ලෙස පැරණි ජනයා සැළකූහ.<ref>{{cite news|last=|first=|title=අම්බලම නිර්මාණය|url=http://www.divaina.com/2011/11/16/badada03.html=11 මැයි 2014|newspaper=දිවයින|date=}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ඒ අනූව රටෙහි විවිධ ගම්මානයන් තුල අම්බලම් ඉදි කෙරුණු අතර, ඒවායේ විශාලත්වය, අලංකාරය හා වටිනාකම එය නිර්මාණය කළ සැදැහැවතුන්ගේ වත්පොහොසත්කම් අනුව සිදුවිය. පුද්ගල තරාතිරම් අනූව මෙරට ඉදිකරන ලද අම්බලම් වර්ග 2 ක් හඳුනාගත හැකිය.
===මැටි අම්බලම්===
සාමාන්ය පුද්ගලයන් සඳහා ඉදිකල අම්බලම් ය. සිටුවීමට සහ අම්බලමක් ඉදිකිරීමේදී, අම්බලම භාවිත කරන්නන්ගේ උපරිම පහසුව ඇතිවන පරිදි සුදුසු ස්ථානයක එය නිර්මාණය කෙරුණි. බොහෝවිට ගමන් මාර්ගයේ වූ ළිඳක් අසල, දොලක් අසල, කුඹුරක් අසල ආදී වශයෙන් අම්බලම් ඉදිවිය. නමුත් විහාරස්ථාන ආශ්රිතව අම්බලම් ඉදිවීම ඉතා අවම වූයේ, අම්බලමේ කාර්යය පන්සලේ බණ මඩුවෙන් ඉටුවූ නිසායි.<ref>{{cite web|last=|first=|title=අම්බලම|url=http://www.divaina.com/2012/02/26/nimna04.html|newspaper=දිවයින|date=26 පෙබරවාරි 2012}}</ref>
හුදෙක් ලැගුම් හලක් වශයෙන් භාවිතයට පමණක්ම නොව, අම්බලමක් ඉදිකිරීමේදී එම ගොඩනැගිලිවලට අපූරු සුන්දරත්වයක් එක් කරමින් ඊට විවිධ කලා නිර්මාණයන් ඇතුලත් කිරීමටද, එකල ශිල්පීහු ක්රියා කලහ. මල්කම් ලියකම් ආදිය යොදමින් අම්බලම් අලංකාර කිරීමට ඔවුහු පියවර ගත්හ. එලෙස ඉදිකරන ලද අම්බලම් කිහිපයක් වර්තමානයේදී පවා මෙරට දැකගත හැකිවෙයි. ඇතැම් අම්බලම් ඉදිකිරීම සඳහා රාජ්ය අනුග්රහය පවා ලැබුණු බව සඳහන් වෙයි.
අම්බලමක් තුල ලැගුම් ගන්නා තාවකාලික ජනයාගේ පරිහරණය පිණිස, අම්බලම අසලින්ම [[පිංතාලිය|පිංතාලියක්]] තැබීමද, අම්බලමක් ඉදිකිරීම සම්බන්ධව බිහිවූ විශේෂ අංගයක් ලෙස සැළකෙයි.
==අම්බලම භාවිතය==
*ඈත දුරබැහැර ප්රදේශවල සිට පා ගමනින් හා කරත්ත වැනි රථ ආදියෙන් සංචාරයේ යෙදුණු මගීන්, සිය ගමන් විඩාව නිවා ගැනීමට ගිමන් හලක් වශයෙන් අම්බලම භාවිතා කරන ලදී.
*ඈත අතීතයේදී මෙරට ගම් ප්රදේශයන්, එක් එක් ග්රාම ප්රධානියෙකු යටතේ පාලනය වූ බව පැවසෙයි. ගම්මානයේ සිදු කරන පොදු කටයුතු සම්බන්ධ සංවාද, නඩු හබ ඇසීම් හා වෙනත් ප්රජා රැස්වීම් කටයුතු ආදිය මෙම ග්රාම ප්රධානියා විසින් සිදු කරන ලදී. මුල් සමයේදී මෙවැනි ප්රජා රැස්වීම් එළිමහනේ පැවැත්වූවත්, පසුව එම කටයුතු සඳහාද අම්බලම් ප්රයෝජනයට ගත් බව සඳහන් වෙයි.<ref>{{cite news|last=|first=|title=රජ කාලේ අම්බලම්|url=http://lankadeepa.lk/index.php/articles/21937|accessdate=11 මැයි 2014|newspaper=ලංකාදීප|date=15 ජනවාරි 2012|archive-date=2014-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140304232220/http://www.lankadeepa.lk/index.php/articles/21937|url-status=dead}}</ref>
==අම්බලම ආශ්රිත ගොඩනැගුණු සාහිත්ය==
සිංහල පද්ය සාහිත්ය විෂයෙහි ලා සන්දේශ කාව්යයන්වලදී ද අම්බලම් පිළිබඳ තොරතුරු සදහන් වේ.<ref>{{cite web|last=|first=|title=පුරාණ ගොඩනැගිලි ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳ කුමාරස්වාමි අදහස් දැක්වීමෙන් වසර සියයකට පසු අම්බලම් කිහිපයක තොරතුරු|url=http://dhisi.blogspot.com/|accessdate=4 ජූනි 2014|publisher=දිසි|date=11 මාර්තු 2011}}</ref>
===සංදේශ කාව්ය===
සංදේශ කාව්යයන් කිහිපයකම අම්බලම් පිළිබඳ තොරතුරු හුවා දක්වයි.<ref>{{cite web|last=|first=|title=ද අම්බලම|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=101548|accessdate=18 සැප්තැම්බර් 2014|publisher=ද අයිලන්ඩ්|date=11 අප්රේල් 2014}}</ref>
*15 වන සියවසේ රචනා කරන ලද [[සැළලිහිණි සන්දේශය|සැළලිහිණි සංදේශයේ]], [[කෝට්ටේ]] සිට [[කැළණිය]] දක්වා වූ ගමන් මාර්ගය තුල හමුවන අම්බලමක් පිළිබඳ තොරතුරු දැක්වෙයි.
*[[ගිරා සන්දේශය|ගිරා සංදේශයේ]] සඳහන් වන පරිදි වලිතොට නම් අම්බලම වෙත සේන්දු වන ජනයා විවිධ කතාන්දර, හිටිවන කවි සහ තේරවිලි ආදිය ගැලපූ බව පැවසෙයි. අම්බලම වෙත පැමිණි වැඩිහිටියෝ හිටිවන කවි මගින් එකල රජුගේ ගුණ වර්ණනා කරන ලදී.
*18 වන සියවසේ රචනා කරන ලද නීලකොබෝ සංදේශය තුල දකුණු පළාතේ පාලොන්නරුව ග්රාමයෙහි පිහිටි අම්බලමක් පිළිබඳව විස්තර කෙරේ. එම අම්බලමේ බිත්ති මත සිංහ සහ දිවියන්ගේ රූප ඇඳ තුබූ බව ඉන් සඳහන් වෙයි.
*1813 රචනා කෙරූ දියසැවුල් සංදේශයේ උවුවෙල ග්රාමයේ වූ අම්බලමක් ගැන තොරතුරු හෙළි කරයි.
<blockquote>අම්බලමේ පිනා පිනා
වලං කඳක් ගෙනා ගෙනා
ඒක බිදපු ගොනා ගොනා
ඒකට මට හිනා හිනා</blockquote>
==ලංකාවේ දැනට පවතින පුරාණ අම්බලම්==
{{div col|4}}
* [[ඇම්බැක්ක අම්බලම]]
* [[මංගලගම අම්බලම]]
* [[අප්පල්ලගොඩ අම්බලම]]
* [[කන්දේවෙල අම්බලම]]
* [[උඩුවෙල උඩගම අම්බලම]]
* [[කරගහගෙදර අම්බලම]]
* [[උඩුනුවර - හේන්දෙණිය අම්බලම]]
* [[මීපේ අම්බලම]]
* [[ඇටම්පිටිය අම්බලම]]
* [[ගිරුවා අම්බලම]]
* [[රුකුලා අම්බලම]]
* [[ගොඩමුණේ අම්බලම]]
* [[මැදගම අම්බලම]]
* [[උඩුවෙල ගිණිහිරිය අම්බලම]]
* [[හඟුරන්කෙත අම්බලම]]
* [[කෙන්ගල්ල අම්බලම]]
* [[දීවිල්ල අම්බලම]]
* [[කැටවල අම්බලම]]
* [[දවුලගල අම්බලම]]
* [[ජුබිලි අම්බලම]]
* [[පුටුපාගල අම්බලම]]
* [[ගොඩමුන්න අම්බලම]]
* [[හේවා විස්ස අම්බලම]]
* [[දූල්වල වෙල මැද අම්බලම]]
* [[මාකඩවර අම්බලම]]
* [[ඇවරියවල අම්බලම]]
* [[කිරිඔරුව අම්බලම]]
* [[කඩුගන්නාව අම්බලම]]
* [[පනාවිටිය අම්බලම]]
* [[මාරස්සන අම්බලම]]
* [[ඇල්ලවත් ඔය අම්බලම]]
* [[දෙහල්කඩ අම්බලම]]
* [[බෝතලේ වෙල මැද අම්බලම]]
* [[කෝට්ටේ ගල් අම්බලම]]
* [[ගල්කොත අම්බලම]]
{{div col end}}
==මේවාද බලන්න==
* [[පිංතාලිය]]
==මූලාශ්ර==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ ඉතිහාසය]]
[[ප්රවර්ගය:පුරාවිද්යාව]]
[[Category:මාර්ග - ශ්රී ලංකාව]]
[[Category:පුරා විද්යාව - ශ්රී ලංකාව]]
g0tgb30pp4kjfgjm0enilvondlj8cxp
ශ්රී ලංකාවේ භූගෝලීය ලක්ෂණ
0
19826
797869
654466
2026-08-20T16:25:34Z
Iamdulanga
75092
වචන වල තිබූ වැරදි අඩුපාඩු සකස් කිරීම. හිස්තැන් පිහිටුවීම. ව්යාකරණ දෝෂ නිවැරදි කිරීම.
797869
wikitext
text/x-wiki
[[File:topography Sri Lanka.jpg|thumb|240px|ශ්රී ලංකාවේ භූ ලක්ෂණ]]
කාලයක් තිස්සේ පුළුල්ව සිදුවන විභේදන හා පංශු ඛාදනය හේතුවෙන් ශ්රී ගංතාවේ විවිධ භූ ලක්ෂණ විශාල ප්රමාණයක් දක්නට ලැබේ. ශ්රී ලංකාව දර්ශනීය ස්ථානයක් බවට පත් කිරීමට මෙය හේතුවී ඇත. උස මට්ටම් අනූව ශ්රී ලංකාවේ භූවිෂමතා කලාප 3 ක් දක්නට ලැබේ. මධ්යම කදුකරය, අභ්යන්තර තැනිතලාව හා වෙරළබඩ තීරුව එම කොටස් වේ.
ශ්රී ලංකාවේ දකුණු මධ්යම කොටස හෙවත් විෂම මධ්යම කදුකරය රට මැද පිහිටා ඇත. මෙහි මධ්යම වන්නේ උතුරේ සිට දකුණට 65 Km පමණ ප්රදේශයක විහිදෙන උස් සානුවයි. මේ ප්රදේශයේ ශ්රී ලංකාවේ උසම කදු පිහිටා තිබේ. (උසමකන්ද වන්නේ 2524 m උස පිදුරැතලා ගල කන්දයි) සානුවේ දකුණු අන්තයේ සමනල කන්ද 2543 m බටහිරින් දිවෙන කදු පන්තියක් හා නමුනුකුල (25036 m) දෙසට නැගෙනහිරින් දිවෙන ලෙස කදු පන්ති පිහිටා ඇත. උස්හෙල් වල බෑවුම් වල උසින් අඩු පාත්ර 2 ක් පිහිටා බටහිරින් පිහිටා ඇති හෝටරන් සානුව තදින් බැවුම වු පොල් රාශියකින් සමන් විත අතර එම සානුව උතුර දෙසට බෑවුම්ව පිහිටා ඇත. ඌව දෝණිය තණකොළ සහිත කදුවැටි හා ගැඹුරු නිම්න, දුර්ග මාර්ග වලින් යුක්තය. පළල් නිම්න මගින් ප්රධාන කදු හා සානු වලින් වෙන්ම උතුරින් නකලස් කදු වැටිය පිහිටා ඇත. එහි තද බෑවුම සහිත මෙනහාර, දුර්ගමාර්ග හා 1800 m ට වඩා උස් කදු මුදුන් දක්නට ලැබේ. සමනල කන්දට දකුණින් රක්වාන කන්දේසමාන්තර කදු වැටි දක්නට ලැබෙන අතර එහි සමහරක් කදු මුදුන් 1400 m ට වඩා උස වේ. වෙරළ බඩ තැන්නට ලගා විමට පෙර කදුකරයේ මුහුදමට්ටමේ සිට 400 m හා 500 m උසින් පිහිටි මොහොර හා වාසාවකාශ ගණනක් හමුවේ දිවයින් පෘෂ්ඨය වැඩි වශයෙන් තැනී අතැතේ මුහුදු මට්ටමේ සිට 30 m හා 200 m උසින් පිහිටි තැනිතලා වලිනි. නිරිත දිග කදු වැටි හා නිම්න ක්රමයෙන් උසින් වැඩි වී මධ්යම කදුකරය හා සම්බන්ධ වීම නිසා තැනිතලාව හැඩුනු ස්වභාවයක් ගනී. මෙම ප්රදේශයේ සිදුවන පාංශු ඛාදනය මගින් කදු වැටි ක්ෂය වන අතර එම සාරවත් පස කෘෂිකාර්මික ප්රයෝජනය සදහා පහත් බිම වල තැන්පත් වේ. ගිනිකොණ දිග සමතලා ප්රදේශයේ බිම රතු ලැටරික් පස් වලින් සමන්විත වන අතර හිස් ඒක ශෛලමය කදු තැනිත් තැන දක්නට ලැබේ. ගිනිකොණ දිග ප්රදේශයේ තැනිතලාවේ සිට මධ්යම කදුකර දක්වා භූමියේ ස්වභාවය ක්ෂණිකව සංක්රණය වීම නිසා මෙම ප්රදේශයේදි කදු වැටි තාප්යක් මෙන් විහිදි තිබේ. නැගෙනහිර හා උතුරේදී තැනිතලාව සමතලාව වන අතර මධ්යම කදුකරයේ සිට දිවෙන පටු දිග කලු ගල් කදු වලින් යුක්තය.
පින්තූරය
රාමාගේ පාලම - වයඹ ශ්රී ලංකා ( මන්නාරම් දුපතේ තලෙයිමන්නාරම) හා ඉන්දියාව (දනුෂ්කොඩි රාම්ස්වරම් රාමානඔපුරම් දිස්ත්රික්කය) මන්නාරම් බොක්ක හරහා පල්ක්ස්ටේට සම්බ්ධ කරන වැලි කණ්ඩිය
මුහුදු මට්ටමේ සිට 30 m පමණ උසින් යුත් වෙරළ තීරුව දුපත වටා පවතියි. වෙරළ තීරුවේ වැඩි කොටසක් දර්ශනීය වෙරළවල් වලින් යුක්තය.
== ආශ්රිත ==
* [[Environment of Sri Lanka]]
* [[Extreme points of Sri Lanka]]
* [[2000 Sri Lanka cyclone|වර්ෂ 2000 ශ්රී ලංකා සුළි කුණාටුව]]
== මූලාශ්ර ==
* '''''<small>{{portal-inline|ශ්රී ලංකාව}}</small>'''''
{{commons category|Geography of Sri Lanka|position=right}}
{{commons category|Geology of Sri Lanka|position=right}}
{{reflist}}
{{coord|7|00|N|81|00|E|type:country|display=title}}
{{Geography of Sri Lanka}}
{{GeoSouthAsia}}
{{Geography of Asia}}
{{Asia topic|Climate of}}
{{World's largest islands}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ භූගෝලීය ලක්ෂණ| ]]
[[ප්රවර්ගය:ඉන්දියානු සාගරයේ භූගෝලීය ලක්ෂණ|S]]
lzbj946biz7nof1gpf2h7fsw1vj8owk
මහනුවර යුගයේ රාජාවලිය
0
31398
797840
782437
2026-08-20T13:11:35Z
Thanura Deneth
80649
797840
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox former monarchy
| royal_title =අවසාන රාජධානිය (මහනුවර යුගය)
| realm = Sri Lanka
| border = provincial
| coatofarms = King of Kandy.svg
| coatofarmssize = 120px
| coatofarmscaption = Royal Standard of the King of Kandy in 1815
| image = King Sri Vikrama Rajasinha (1780-1832).JPG
| caption = Sri Vikrama Rajasinha
| first_monarch = [[සේනාසම්මත වික්රමබාහු රජු]]
| last_monarch = [[ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජ|ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජු]]
| style =
| residence = [[සෙංකඩගල රජ ]]
| appointer =
| began = 1473
| ended = 1815
| pretender =
}}
අපේ සිංහල රාජධානියේ සෙංකඩගල යුගය ක්රි. ව. '''1473''' සිට '''1815''' දක්වා විහිදෙන අතර එහි රාජාවලියේ ආරම්භකය වන්නේ සේනාසම්මත වික්රමබාහු රජුය . මහනුවර යුගයේදී සිංහල රාජධානිය රාජවංශ තුනක් යටතේ පාලනය ගෙන යන ලදී . එනම් '''කෝට්ටේ රාජකීයන්''' ( කෝට්ටේ රාජකීය ලේ උරුමක්කාරින්) , '''දිනරාජ රාජවංශකයින්''' සහ '''නායක්කාර රාජවංශකයින්'''.
{{clear}}
=='''කෝට්ටේ රාජකීයන් (1473-1592)'''==
<onlyinclude>
{| width=100% class="wikitable"
! width=9% | Portrait
! width=25% |නාමය
! width=9% | උපත
! width=9% | විපත
! width=9% | රාජ්යයත්වයේ ආරම්භය
! width=9% | රාජ්යයත්වයේ අවසානය
! width=30% | Relationship with Predecessor(s)
|-
|align="center"|[[Image:Flag of Ceylon.svg|80px]]||align="center"|[[සේනාසම්මත වික්රමබාහු රජු]]||align="center"|-||align="center"|-||align="center"|[[1473]]||align="center"|[[1511]]||align="center"|*Belongs to [[Kingdom of Kotte|Kotte]] Royal Blood line (Ruled Kandy as a semi-independent kingdom under the Kingdom of Kotte)
|-
|align="center"|[[Image:Flag of Ceylon.svg|80px]]||align="center"|[[ජයවීර අස්ථාන රජු]]||align="center"|-||align="center"|-||align="center"|[[1511]]||align="center"|[[1551]]||align="center"|*සේනාසම්මත වික්රමබාහු රජුගේ පුතු
|-
|align="center"|[[Image:Flag of Ceylon.svg|80px]]||align="center"|[[කරලියැද්දේ බංඩාර රජු]]||align="center"|-||align="center"|-||align="center"|[[1551]]||align="center"|[[1581]]||align="center"|*ජයවීර අස්ථාන රජුගේ පුතු
|-
|align="center"|[[Image:Queen Dona Catherina.JPG|80px]]||align="center"|[[දෝන කැතරිනා රැජින]]<br><small>''(aka ''Kusumasana Dev'')''</small>||align="center"|-||align="center"|-||align="center"|[[1581]]||align="center"|[[1581]]||align="center"|*කරලියැද්දේ බංඩාර රජුගේ දියණියන්
|-
|||align="center"|[[පළමුවන රාජසිංහ රජ|I වන රාජසිංහ රජු]]<br><small>''(aka ''Tikiri Banda'')''</small>||align="center"|[[1544]]||align="center"|[[1593]]||align="center"|[[1581]]||align="center"|[[1593]]||align="center"|*Deposed Dona Catherina.
|-
|align="center"|[[Image:Flag of Ceylon.svg|80px]]||align="center"|[[යමසිංහ බංඩාර රජු ]]<br><small>''(aka ''Don Phillip'')''</small>||align="center"|-||align="center"|-||align="center"|-||align="center"|-||align="center"|*A nephew of Karaliyadde Bandara.
|}
=='''දිනරාජ රාජවංශය (1590–1739)'''==
{{මූලික|House of Dinajara}}
<onlyinclude>
{| width=100% class="wikitable"
! width=9% | Portrait
! width=25% | නාමය
! width=9% | උපත
! width=9% |විපත
! width=9% | රාජ්යයත්වයේ ආරම්භය
! width=9% |රාජ්යයත්වයේ අවසානය
! width=30% | Relationship with Predecessor(s)
|-
|align="center"|[[Image:SpilbergenVimala.jpg|80px]]||align="center"|[[පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජ|I වන විමලධර්මසූරිය රජු]]<br><small>''(aka ''Don João da Austria'')''</small>||align="center"|-||align="center"|[[1604]]||align="center"|[[1590]]||align="center"|[[1604]]||align="center"|*Son of Vijayasundara Bandara
|-
|align="center"|[[Image:Flag of Ceylon.svg|80px]]||align="center"|[[සෙනරත් රජු]]||align="center"|-||align="center"|[[1635]]||align="center"|[[1604]]||align="center"|[[1635]]||align="center"|*Cousin of Vimala Dharma Suriya I
|-
|align="center"|[[Image:King Rajasingha II (1608-1687).jpg|80px]]||align="center"|[[II වන රාජසිංහ රජු ]]||align="center"|[[1608]]||align="center"|6 December 1687||align="center"|[[1635]]||align="center"|November 25, 1687||align="center"|*Son of Senarat and Dona Catherina
|-
|align="center"|[[Image:Flag of Ceylon.svg|80px]]||align="center"|[[II වන විමලධර්මසූරිය රජු]]||align="center"|-||align="center"|June 4, 1707||align="center"|[[1687]]||align="center"|June 4, 1707||align="center"|*Son of King Rajasinghe II
|-
|align="center"|[[Image:Flag of Ceylon.svg|80px]]||align="center"|[[ශ්රී වීර පරාක්රම නරේන්ද්රසිංහ රජු]]<br><small>''(aka ''Sri Vira Parakrama Narendra Singha'')''</small>||align="center"|[[1690]]||align="center"|13 May 1739||align="center"|June 4, 1707||align="center"|13 May 1739||align="center"|*Son of Vimala Dharma Suriya II
|}
=='''නායක්කාර රාජවංශය (1739–1815)'''==
{{මූලික|මහනුවර නායක්කාරවරු}}
<onlyinclude>
{| width=100% class="wikitable"
! width=9% | Portrait
! width=25% | නාමය
! width=9% | උපත
! width=9% | විපත
! width=9% |රාජ්යයත්වයේ ආරම්භය
! width=9% | රාජ්යයත්වයේ අවසානය
! width=30% | පූර්වප්රාප්තික(යන්) සමහ සම්බන්ධය
|-
|align="center"|[[Image:Flag of Ceylon.svg|80px]]||align="center"|[[ශ්රී විජය රාජසිංහ රජු]]<br><small>''(aka ''Rajasimha III'')''</small>||align="center"|-||align="center"|August 11, 1747||align="center"|May 13, 1739||align="center"|August 11, 1747||align="center"|*Brother-in-law of Narendra Singha
|-
|align="center"|[[File:Painting at Kelaniya Raja Maha Vihara.jpg|80px]]||align="center"|[[කීර්ති ශ්රී රාජසිංහ රජු]]||align="center"|[[1734]]||align="center"|January 2, 1782||align="center"|August 11, 1747||align="center"|January 2, 1782||align="center"|*Sri Vijaya Raja Singha’s wife’s eldest brother from Madura
|-
|align="center"|[[Image:Flag of Ceylon.svg|80px]]||align="center"|[[රාජාධි රාජසිංහ රජු]]||align="center"|-||align="center"|July 26, 1798||align="center"|January 2, 1782||align="center"|July 26, 1798||align="center"|*Brother of Kirthi Sri Raja Singha
|-
|align="center"|[[Image:King Sri Vikrama Rajasinha (1780-1832).JPG|80px]]||align="center"|[[ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජ|ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජු]]<br><small>(හෙවත් ''රාජසිංහ IV'')</small>||align="center"|[[1780]]||align="center"|Jan 30, 1832||align="center"|July 26, 1798||align="center"|5 March 1815||align="center"|*Nephew of Sri Rajadhi Raja Singha
|}
=='''මේ අඩවිත් බලන්න'''==
* [[මහනුවර රාජධානිය ]]
* [[ශ්රී ලාංකීය ඉතිහාසය]]
* [[සිංහලේ රාජාවලිය]]
=='''අඩවියෙන් බැහැර පිටු'''==
* [http://amazinglanka.com/kandy/index.php Kingdom Of Kandy - Mahanuwara]
* [http://www.rootsweb.ancestry.com/~lkawgw/gen3000.html Kings & Rulers of Sri Lanka]
* [http://lakdiva.org/codrington/ Codrington's Short History of Ceylon]
{{SriLanka-hist-stub}}
62jj3sr3hcpggu49lof70gagv5xebte
ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය
0
34417
797892
795657
2026-08-21T08:27:09Z
Shashika anjana 7
80661
/* */
797892
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව දේශපාලන පක්ෂය
| name = ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය
| native_name = இலங்கை சுதந்திரக் கட்சி<br>Sri Lanka Freedom Party
| party_logo =
| colorcode = Blue
| lang1 = |name_lang1
| lang2 =
| name_lang2 =
| logo =
| chairperson = නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා
| president =
| secretary_general = දුමින්ද දිසානායක
| founder = [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]]
| leader1_title =
| leader1_name =
| slogan =
| founded = {{Start date|1951|09|02}}
| dissolved =
| merger =
| split = [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]]
| predecessor = [[සිංහල මහ සභාව]]
| merged =
| successor =
| headquarters = 307 ටී. බී. ජයා මාවත, [[කොළඹ]] 10
| newspaper = සිංහලේ, දිනකර
| student_wing =
| youth_wing =
| membership_year =
| membership =
| position = [[මධ්යස්ත වාමාංශික]]
| ideology = [[සමාජ ප්රජාතන්ත්රවාදය]]<br>[[සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදය]] (සමහර කොටස්)<ref>{{cite news|last=ද සිල්වා|first=නලින්|title=ශ්රී ලංකා ඊස් නයිදර් ඊජිප්ට් නෝර් ලිබියා|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=21270|newspaper=දි අයිලන්ඩ්|date=22 මාර්තු 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=ශ්රී ලංකා: දි එත්නික් ඩිවයිඩ්|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/514577.stm|newspaper=[[බීබීසී නිව්ස්]]|date=16 මැයි 2000}}</ref>
| religion =
| national = [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]]
| international =
| european =
| europarl =
| affiliation1_title =
| affiliation1 =
| colors = {{color box|Blue}} නිල්
| seats1_title = [[ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව]]
| seats1 = {{Infobox political party/seats|80|225|hex=Blue}}
| seats2_title = [[ශ්රී ලංකාවේ පළාත් සභා]]
| seats2 = {{Infobox political party/seats|269|417|hex=Blue}}
| seats3_title =
| seats3 =
| symbol = අත <br>
[[File:Sri Lanka Freedom Party election symbol.png|150px]]
| flag =
| website = {{url|www.slfp.lk}}
| country = ශ්රී ලංකාව
| country_adj = ශ්රී ලංකාවේ
| footnotes =
}}
'''ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය''' ''(ආරම්භය: 1951 සැප්තැම්බර් 2)'' ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන දේශපාලන පක්ෂයකි. එවකට පැවති එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජයේ ඇමතිවරයෙකු වූ [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]] මහතා ආණ්ඩු පක්ෂයෙන් ඉවත්ව විපක්ෂයේ අසුන් ගැනීමෙන් පසු මෙම පක්ෂය පිහිටුවා ගන්නා ලදී. ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සිය පළමු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට මුහුණ දුන්නේ 1952 වසරේ ය. එහිදී එම පක්ෂයට ආසන 9 ක් දිනා ගත හැකි වූ අතර, බණ්ඩාරනායක මහතා විපක්ෂ නායක තනතුරට පත් වූයේ ය.
==1956 ජයග්රහණය==
1956 පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය සඳහා ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්රමුඛ මහජන එක්සත් පෙරමුණ (ම. එ. පෙ.) නම් සන්ධානයක් පිහිටුවා ගන්නා ලදී. එහි අනෙක් සාමාජිකයන් වූයේ සිංහල භාෂා පෙරමුණ සහ විප්ලවකාරී ලංකා සම සමාජ පක්ෂය ය. මෙමෙ පෙරමුණෙහි එක සටන් පාටයක් වූයේ සිංහල භාෂාව රාජ්ය භාෂාව බවට පත් කිරීමයි. මහජන එක්සත් පෙරමුණ, එවකට රටේ පවතී ප්රධානතම වාමාංශික පක්ෂය වූ ලංකා සම සමාජ පක්ෂය (ල. ස. ස. ප.) සමඟ නිතරඟ ගිවිසුමකට එළඹියේය.
මහා මැතිවරණයේදී, මහජන එක්සත් පෙරමුණ ආසන 51 ක් දිනා විශිෂ්ට ජයක් ලැබීය. ල. ස. ස. ප. ආසන 14 ක් ලබා දෙවැනි තැනට පත් විය.
==බණ්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු==
1959 සැප්තැම්බර් 25 වනදා බණ්ඩාරනායක මහතාට චීවරධාරියකු විසින් වෙඩි තබන ලදී. ඒ මහතා ඊට පසු දින ජීවිතයෙන් සමු ගත්තේය. ඉන් පසු ශ්රී. ලං. නි. ප. අර්බුදකාරී තත්වයකට පත් විය. නව අගමැති වරයා වූයේ විජයානන්ද දහනායක මහතා ය. කෙසේ වුවද, ඔහුට පක්ෂය එක්සත්ව තබාගත නොහැකි විය. අවසානයේ ඔහු ද, ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික පක්ෂය නමින් දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවා ගත්තේය.කණ්ඩායම් නායිකාව ලෙස සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනිය කටයුතු කරන ලදි.
මෙවැනි තත්වයක් යටතේ වුවද, 1960 මාර්තු මාසයේ පැවැති මහා මැතිවරණයෙන් කිසිදු පක්ෂයකට බහුතර බලයක් දිනා ගත නොහැකි වීමට මූලිකවම බල පෑවේ බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ඝාතනය හේතුවෙන් ගලා ආ 'සානුකම්පිත ඡන්ද' ය. මේ අනුව, අලුතෙන් බිහිවූ එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතරය නොමැතිව බිඳ වැටිණ. ජූලි මාසයේ නැවත මැතිවරණයක් පවත්වන්නට සිදු විය.
==සිරිමා බණ්ඩාරනායක මැතිනිය අගමැති වීම==
1960 ජූලි මාසයේදී පැවැති ඊළඟ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් ශ්රී. ලං. නි. ප. විශිෂ්ට ජයග්රහණයක් ලබා ගත්තේය. මේ අනුව බණ්ඩාරනායක මැතිනිය ලෝකයේ පළමු අගමැතිනිය බවට පත් වූවාය. ඇය, ස්වකීය ධූර කාලය තුල දී ප්රගතිශීලී තීරණ රාශියක් ගත්තා ය. 1962 වසරේ දී හමුදා කුමන්ත්රණයකින් ගැලවුණු ඇය 1964 දී ල. ස. ස. ප. සහ ශ්රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සමඟ සන්ධානගත වූවා ය. එහෙත්, සී. පී. ද සිල්වා ප්රමුඛ පිරිසක් විපක්ෂයේ අසුන් ගැනීමත් සමඟ රාජාසන කතාව පරාජය කිරීමට විපක්ෂයට හැකි වීමෙන්, 1964 දෙසැම්බරයේ දී ආණ්ඩුව බිඳ වැටිණ.
==1970 සමගි පෙරමුණු රජය==
1965 බිහිවූ හත් හවුල් ආණ්ඩුව කල් යත්ම අවුලක් බවට පත් විය. 1970 මැතිවරණයේ දී, ශ්රී. ලං. නි. ප., ල. ස. ස. ප. සහ ශ්රී. ල. කො. ප. එක්ව සමගි පෙරමුණ ලෙස තරඟ වැදුනි. එයට ආසන 168 න් 116 ක්, එනම් 2/3 ක්, දිනා ගත හැකි විය. නැවතත් මැතිනිය අගමැති ධූරයට පත් වූවාය. 1971 ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ කැරැල්ල, 1972 මැයි 22 දා ශ්රී ලංකා ජනරජය පිහිටුවීම, 1975 දී ල. ස. ස. ප. ය සමඟි පෙරමුණෙන් ඉවත් වීම, 1976 පස් වෙනි [[නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුව]] කොළඹ දී පැවැත්වීම ආදිය මේ සමයහි සිදු වූ වැදගත් සිදු වීම කිහිපයකි.
==1977 පරාජය ==
1977 මැතිවරණයේ දී එක්සත් ජාතික පක්ෂයට ආසන 140 ක්, එනම් 5/6 ක බලයක් දිනා දෙමිනි. ශ්රී. ල. නි. ප. ආසන 8 කට බැස්සේය. එයින් සමහරක් ආසන දිනා ගත්තේ, බහු මන්ත්රී ආසන වූ හෙයිනි.
1980 දී බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ ප්රජා අයිතිය වසර 7 කට අහෝසි කරන ලදී. ශ්රී. ල. නි. ප. සහ විපක්ෂයේ අනෙක් කණ්ඩායම් අසමඟිව භේද භින්න වී තිබීම එ. ජා. ප. රජයට මහත් පිටිවහලක් විය. 1988 දී, මැතිනිය යලි ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වුවද එහිදී ඈ ප්රේමදාස මහතාට පරාජය වූවා ය.
==1994 බලයට පත් වීම==
ශ්රී. ල. නි ප. ප්රමුඛ පක්ෂ කිහිපයක් විසින් පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ (පො. එ. පෙ.) නම් සන්ධානයක් පිහිටුවා ගනු ලැබුනේ එ. ජා. ප. රජය පරාජය කිරීම මූලික අරමුණ කරගෙන ය. 1993 දකුණු පළාත් සභාවේ බලය ලබා ගැනීමෙන් ඇරඹි මෙමෙ ගමන 1994 නොවැම්බරයේදී කූටප්රාප්තියට පැමිණියේ බණ්ඩාරනායක යුවලගේ දියණිය වන චන්ද්රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මහත්මිය ජනාධිපතිවරණය ජය ගැනීමෙනි. එයට පෙර ඇය බස්නාහිර පළාතේ මහා ඇමතිවරිය ලෙස ද, 1994 අගෝස්තු මැතිවරණයෙන් පසු අගමැතිවරිය ලෙස ද කටයුතු කළා ය.
==එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය බිහිවීම==
පො. එ. පෙ. 2001 පැවැති මහා මැතිවරණය පරාජය වූ අතර එ. ජා. ප. රජයක් බිහි විය. 2004 මුලදී පො. එ. පෙ. සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ එක්ව එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය (එ. ජ. නි. ස.) පිහිටුවා ගන්නා ලදී. 2004 අප්රේල් මාසයේ පැවැති මැතිවරණයෙන් සන්ධානය ජය ලැබූ අතර ශ්රී. ල. නි. පාක්ෂිකයෙකු වන මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා අගමැති බවට පත් විය. 2005 නොවැම්බරයේදී ඒ මහතා ජනාධිපති ධූරයට පත් විය. 2009 වසරේදි මිලෙච්ඡ කොටි ත්රස්තවාදය සහමුලින්ම අවසන් කර ලංකාවට නියම නිදහසක් ගෙනඒමට එතුමා කටයුතු කිරීම ඓතිහාසික සිදුවීමකි.
== 2015 මෛත්රීපාල සිරිසේන මහතාගේ ආගමනය ==
ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා 2014 වසරේ පැවැත්වූ ජනාධිපතිවරණයේදී ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ එකල ලේකම් වූ මෛත්රීපාල සිරිසේන මහතා එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ පොදු අපේකෂකයා වශයෙන් ඉදිරිපත් වුනා. එහිදී මහින්ද රාජපක්ෂ මහාත පරාජය කර ඡන්ද හැට දෙලක්ෂයකට ආසන්න මනාප සංඛ්යාවක් රැගෙන මෛත්රීපාල මහතාගේ ජනාධිපතිත්වයෙන් යුත් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය සහ එකසත් ජාතික පක්ෂය එකතුවූ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන ලදී. ඒ 2015 වසරේ ජනවාරි 8 වැනිදායි. ජනාධිපති සිරිසේන මහතා විසින් අගමැති ලෙස රනිල් වික්රමසිංහ මහතා පත්කරන ලදී.
සිරිසේන ජනාධිපති ධුරය දැරූ කාලය තුළ, ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ සාමාජිකයින් සංඛ්යාත්මකව කැබිනට් මණ්ඩලයේ ආධිපත්යය දැරීමට සමත් වූ අතර, බොහෝ දුරට පහළ ශ්රේණිගත කිරීම් සහිත තනතුරු ද හිමි විය. විධායක බලතල අගමැති වෙත පැවරීමකින් තොරව ජනාධිපතිවරයාගේ බලතල අඩු කිරීම සඳහා එක්සත් ජාතික පක්ෂය විසින් යෝජනා කරන ලද ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 19 වන සංශෝධනය සංශෝධනය කිරීමේදී ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, විශේෂයෙන් රාජපක්ෂ කණ්ඩායම, මූලික විය. කෙසේ වෙතත්, වත්මන් සහ බොහෝ දුරට ජනප්රිය නොවන මැතිවරණ ක්රමය වෙනස් කිරීමට ජනාධිපති සිරිසේන සහ ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ගත් දැඩි උත්සාහයන් අසාර්ථක වූයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සහ අනෙකුත් කුඩා පක්ෂවල දැඩි විරෝධය හේතුවෙන්.[50]
2015 අගෝස්තු 14 වන දින, රාජපක්ෂ හිතවාදී සහ මහලේකම් අනුර ප්රියදර්ශන යාපා එම තනතුරෙන් ඉවත් කර ඇති බවට සිරිසේන ලිපියක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, යාපා පක්ෂ ප්රතිපත්තියට පටහැනි බවත් සභාපතිවරයාගේ නියෝගවලට අකීකරු වන බවත්ය. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, සිරසේන මහතා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට පැය 48 කට පෙර තම පක්ෂපාතී දුමින්ද දිසානායක මහතා වැඩබලන මහලේකම්වරයා ලෙස පත් කළ අතර, ඉන්පසු 2015 අගෝස්තු 24 වන දින දක්වා අනුර ප්රියදර්ශන යාපා මහතා මහලේකම් ධුරයෙන් ඉවත් කිරීම සඳහා අධිකරණ නියෝගයක් ද ලබා ගත්තේය. අවසානයේදී, සිරිසේන මහතා ශ්රීලනිපයේ සහ එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ මහලේකම්වරුන් දෙදෙනාම නෙරපා හැරියේය.
2015 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී, ශ්රීලනිප නායකත්වයෙන් යුත් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය ආසන 95 ක් පමණක් දිනා ගත් අතර එහි විපක්ෂය වන එක්සත් ජාතික පක්ෂය නායකත්වයෙන් යුත් [[එක්සත් ජාතික පෙරමුණ, ශ්රී ලංකාව|එක්සත් ජාතික පෙරමුණ]] ආසන 106 ක් දිනා ගත්තේය. මැතිවරණය ජයග්රහණය කළ එක්සත් ජාතික පක්ෂය, ජාතික එක්සත් රජයක් නිර්මාණය කිරීමට ශ්රීලනිපයට ආරාධනා කළ අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ ශ්රීලනිප අතර ගිවිසුමක් අත්සන් කරන ලදී. මන්ත්රීවරුන් 45 දෙනෙකු රජයට එක් වූ අතර මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ඇතුළු මන්ත්රීවරුන් 50 දෙනෙකු විපක්ෂයේ රැඳී සිටි අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ශ්රීලනිපය තුළ භේදයක් ඇති විය.
== ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ සමඟ සන්ධානය (2019–2022) ==
2018 වන විට, ශ්රී ලංකා දේශපාලනය තුළ ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ බලපෑම පහත වැටීමට පටන් ගත් අතර, 2018 පළාත් පාලන මැතිවරණයේදී දැඩි පරාජයක් අත්විඳිමින් තුන්වන ස්ථානයට පත් වූ අතර, හිටපු ජනාධිපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ|මහින්ද රාජපක්ෂගේ]] නායකත්වයෙන් යුත් අලුතින් පිහිටුවන ලද [[ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ]] (SLPP) පළමු ස්ථානයට පත් වූ අතර, ඡන්දවලින් 40% ක් ලබා ගනිමින් සහ වැඩිම ආසන සංඛ්යාවක් සහ පළාත් පාලන ආයතන ලබා ගත්තේය. 2019 ජනාධිපතිවරණයේදී, ජනාධිපති සිරිසේන දෙවන වරටත් තරඟ කිරීමට සුදුසුකම් ලැබුවද, මැතිවරණය ජයග්රහණය කළ SLPP අපේක්ෂක [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]]ට සහාය දැක්වීමට තීරණය කළේය.
SLPP, SLFP සහ තවත් කුඩා පක්ෂ කිහිපයක් 2020 ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට තරඟ කිරීම සඳහා [[ශ්රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය|ශ්රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] නමින් නව දේශපාලන සන්ධානයක් පිහිටුවා ගත්හ. නව සන්ධානය පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 145 ක් දිනා ගනිමින් අතිවිශිෂ්ට ජයග්රහණයක් ලබා ගත්තේය.
කෙසේ වෙතත්, 2021 සහ 2022 අතර කාලය තුළ, රාජපක්ෂ රජයේ ජනප්රියතාවය බොහෝ දුරට අහිමි වීමට පටන් ගෙන තිබුණි. රජයේ දුර්වල කළමනාකරණය හේතුවෙන් පවතින ආර්ථික අර්බුදය තවත් නරක අතට හැරෙමින් තිබුණි. 2021 වන විට, ශ්රී ලංකාවේ විදේශ ණය ජාතියේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 101% දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණි. රාජපක්ෂ පවුලේ සහෝදරයන් වන බැසිල් රාජපක්ෂ මුදල් අමාත්යවරයා ලෙසත්, මහින්ද රාජපක්ෂ අගමැති ලෙසත්, රාජපක්ෂ පවුලේ තවත් සාමාජිකයින් කිහිප දෙනෙකු රජයේ ප්රමුඛ තනතුරු දැරීමත් සමඟ රජය ද දැඩි ඥාති සංග්රහයක් වෙමින් පැවතුනි.
2022 අප්රේල් 5 වන දින, රාජපක්ෂ රජය කෙරෙහි වැඩිවන අතෘප්තිය මධ්යයේ, ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ඇතුළු ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ එහි ප්රධාන සගයන් බොහෝ දෙනෙකු අහිමි වීමට පටන් ගත්තේය. ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය මධ්යස්ථ පක්ෂයක් බවට පත්වන බවත්, අනාගත මැතිවරණවලදී ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණෙන් වෙන්ව තරඟ කරන බවත් මෛත්රීපාල සිරිසේන පොරොන්දු විය.
2023 ජනවාරි 11 වන දින, නිදහස් ජනතා සන්ධානය පිහිටුවන ලද අතර, එයට ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, [[විමල් වීරවංශ|විමල් වීරවංශගේ]] නායකත්වයෙන් යුත් [[උත්තර ලංකා සභාව]] සහ [[ඩලස් අලහප්පෙරුම|ඩලස් අලහප්පෙරුමගේ]] නායකත්වයෙන් යුත් නිදහස් ජනතා කොංග්රසය ඇතුළත් විය. මෙම පක්ෂ තුනම කලින් ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්රී ලංකා නිදහස් නිදහස් සන්ධානය සමඟ සන්ධානගතව සිටි පක්ෂ වූ අතර පසුව එම සන්ධානයෙන් ඉවත් විය. දේශපාලන සන්ධානය කෙටි කාලීන එකක් වූ අතර, 2023 පළාත් පාලන මැතිවරණයට තරඟ කිරීම සඳහා පිහිටුවන ලද අතර අවසානයේ එය කිසි විටෙකත් සිදු නොවීය.
== අභ්යන්තර අර්බුදය ==
ශ්රීලනිපයේ හිටපු සභාපතිනි [[චන්ද්රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග|චන්ද්රිකා කුමාරතුංග]] විසින් ගොනු කරන ලද නඩුවකින් පසුව, 2024 අප්රේල් 4 වන දින, කොළඹ දිස්ත්රික් අධිකරණය, [[මෛත්රීපාල සිරිසේන]] මහතා පක්ෂ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කිරීම අප්රේල් 18 වන දින දක්වා තාවකාලිකව වළක්වාලමින් අතුරු තහනම් නියෝගයක් නිකුත් කළේය. දින කිහිපයකට පසු, කොළඹ ශ්රීලනිප මූලස්ථානයට ඇතුළුවීම පොලිසිය විසින් සියලුම පුද්ගලයින්ට අත්හිටුවන ලදී. අප්රේල් 8 වන දින, [[නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා]] මහතා ශ්රීලනිපයේ වැඩබලන සභාපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. 2024 අප්රේල් 21 වන දින, පක්ෂයේ සිරිසේන හිතවාදී කණ්ඩායම කැබිනට් අමාත්ය [[විජයදාස රාජපක්ෂ|විජේදාස රාජපක්ෂ]] මහතා ශ්රීලනිපයේ වැඩබලන සභාපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. දැන් වැඩබලන සභාපතිවරුන් දෙදෙනෙකු සිටින බැවින්, ශ්රීලනිපයේ අභ්යන්තර භේදය තවත් උග්ර විය. ඉදිරි ජනාධිපතිවරණයේදී ශ්රීලනිප අපේක්ෂකයා ලෙස තරඟ කිරීම සඳහා පක්ෂයේ මධ්යම කාරක සභාවේ සාමාජිකයින්ගෙන් තමාට ඉල්ලීම් කිහිපයක් ලැබුණු බව රාජපක්ෂ මහතා හෙළි කළේය.
2024 මැයි 12 වන දින, සිරිසේන ශ්රීලනිප සභාපති ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වන බව නිවේදනය කළ අතර, සිරිසේනට පක්ෂපාතී කණ්ඩායම නව සභාපතිවරයා ලෙස විජයදාස රාජපක්ෂ පත් කිරීමට ඒකමතිකව ඡන්දය ප්රකාශ කළේය. කෙසේ වෙතත්, ශ්රීලනිපයේ සිරිසේන විරෝධී කණ්ඩායම තවමත් එම පත්වීම අනුමත කළේ නැත.
2024 ජනාධිපතිවරණයේදී, පක්ෂය කොටස් තුනකට බෙදී ගිය අතර, සිරිසේන කණ්ඩායම ජනාධිපතිවරණයේදී ජාතික ප්රජාතන්ත්රවාදී පෙරමුණේ ජනාධිපති අපේක්ෂකයා ලෙස [[විජයදාස රාජපක්ෂ]]ට සහාය දැක්වු අතර, සිරිපාල කණ්ඩායම එවකට ජනාධිපති [[රනිල් වික්රමසිංහ]]ට සහාය දැක්විය.අනෙක් දයාසිරි කණ්ඩායම සමගි ජන බලවේගයේ විපක්ෂ නායක [[සජිත් ප්රේමදාස]]ට සහාය දැැක්විය
==Leadership==
===Chairperson===
{| class="wikitable"
|-
! නම !! ඡායාරූපය !! පක්ෂ නායකත්වය දැරූ කාල සීමාව
|-
! [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]]
| [[File:Official Photographic Portrait of S.W.R.D.Bandaranayaka (1899-1959).jpg|52px]]
| 1951–1959
|-
! [[සී. පී. ද සිල්වා]]
|
| 1959–1960
|-
! [[Sirimavo Bandaranaike|සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]]
| [[File:Sirimavo Ratwatte Dias Bandaranayaka (1916-2000) (Hon.Sirimavo Bandaranaike with Hon.Lalith Athulathmudali Crop).jpg|52px]]
| 1960–1994
|-
! [[Chandrika Kumaratunga|චන්ද්රිකා කුමාරතුංග]]
| [[File:Chandrika Kumaratunga with PM Modi (cropped).jpg|52px]]
| 1994–2006
|-
! [[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]
| [[File:The former President of Sri Lanka, Mr. Mahinda Rajapaksa meeting the Prime Minister, Shri Narendra Modi, in New Delhi on September 12, 2018 (cropped).JPG|52px]]
| 2006–2015
|-
! [[Maithripala Sirisena|මෛත්රීපාල සිරිසේන]]
| [[File:Maithripala- Russia (portrait).jpg|52px]]
| 2015–2024
|-
! මතභේදාාත්මක
|
| 2024–මේ දක්වා
|}
===මහලේකම්වරු===
* [[බර්නාඩ් අලුවිහාරේ]]
* [[සරවණමුත්තු තන්ගරාජා]]
* [[බදියුදීන් මොහොමඩ්]]
* [[Patrick de Silva Kularatne]]
* [[J. R. P. Suriyapperuma]]<!-- Reference: http://archives.dailynews.lk/2002/05/10/new31.html --><!-- Reference: http://www.nation.lk/2010/04/25/politics.htm -->
* [[ධර්මසිරි සේනානායක]] (c.1992 – 24 July 2000)
* [[එස්.බී. දිසානායක]] (August 2000 – October 2001)
* [[Maithripala Sirisena|මෛත්රීපාල සිරිසේන]] (October 2001 – 21 November 2014)
* [[අනුර ප්රියදර්ශන යාපා]] (21 November 2014 – 14 August 2015)
* [[දුමින්ද දිසානායක]] (14 August 2015 – 3 June 2018)
* රෝහණ ලක්ෂ්මන් පියදාස (3 June 2018 – 3 January 2019)
* [[දයාසිරි ජයසේකර ]] (3 January 2019 – 5 September 2023)<ref>{{cite web |title=Sri Lanka : Dayasiri Jayasekara appointed as General Secretary of SLFP |url=http://www.colombopage.com/archive_19A/Jan03_1546538318CH.php |website=colombopage.com |access-date=5 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-09-06 |title=SLFP suspends membership of Dayasiri Jayasekara |url=https://www.newswire.lk/2023/09/06/slfp-suspends-membership-of-dayasiri-jayasekara/ |access-date=2024-04-07 |website=NewsWire}}</ref>
* ''දුෂ්මන්ත මිත්රපාල (acting) (11 September 2023 – 12 May 2024)''<ref>{{Cite web |title=MP Sarathi Dushmantha appointed as stand-in for SLFP general secretary |url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=93309 |access-date=2024-04-07 |website=adaderana.lk}}</ref>
* ''කීර්ති උඩවත්ත (acting) (12 May 2024 – present)''<ref name=":0" />
==මැතිවරණ ඉතිහාසය==
===ජනාධිපතිවරණ===
{| class="wikitable"
|-
! වසර
! අපේක්ෂකයා
! ඡන්ද
! %
! ප්රතිඵලය
|-
! [[1982 Sri Lankan presidential election|1982]]
| [[හෙක්ටර් කොබ්බැකඩුව]]
| align=center| 2,548,438
| align=center| 39.07%
| {{no2|පරාජය}}
|-
! [[1988 Sri Lankan presidential election|1988]]
| [[Sirimavo Bandaranaike|සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]]
| align=center| 2,289,860
| align=center| 44.95%
| {{no2|පරාජය}}
|-
! [[1994 Sri Lankan presidential election|1994]]
| '''[[Chandrika Kumaratunga|චන්ද්රිකා කුමාරතුංග]]'''
| align=center| '''4,709,205'''
| align=center| '''62.28%'''
| {{yes2|ජය}}
|-
! [[1999 Sri Lankan presidential election|1999]]
| '''[[Chandrika Kumaratunga|චන්ද්රිකා කුමාරතුංග]]'''
| align=center| '''4,312,157'''
| align=center| '''51.12%'''
| {{yes2|ජය}}
|-
! [[2005 Sri Lankan presidential election|2005]]
| '''[[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]'''
| align=center| '''4,887,152'''
| align=center| '''50.29%'''
| {{yes2|ජය}}
|-
! [[2010 Sri Lankan presidential election|2010]]
| '''[[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]'''
| align=center| '''6,015,934'''
| align=center| '''57.88%'''
| {{yes2|ජය}}
|-
! [[2015 Sri Lankan presidential election|2015]]
| [[Mahinda Rajapaksa|මහින්ද රාජපක්ෂ]]
| align=center| 5,768,090
| align=center| 47.58%
| {{no2|පරාජය}}{{efn|රාජපක්ෂ පරාජය වු පසු, ජයග්රාහකයා වූ මෛත්රීපාල සිරිසේන, ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු වූ නිසා පසුව පක්ෂ සභාපති බවට පත්විය.}}
|-
! [[2019 Sri Lankan presidential election|2019]]
| ''' [[Gotabaya Rajapaksa|ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] (සහය දැක්විය){{efn|ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණු අපේක්ෂකයාට සහය දැක්විය.}}'''
| align=center| '''6,924,255'''
| align=center| '''52.25%'''
| {{yes2|ජය}}
|-
! [[2024 Sri Lankan presidential election|2024]]
| [[විජයදාස රාජපක්ෂ]]{{efn|ජාතික ප්රජාතන්ත්රවාදී පෙරමුණේ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස තරඟ කළේය.}}
| align=center| 21,306
| align=center| 0.16%
| {{no2|පරාජය}}
|}
===පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ===
{| class="sortable wikitable"
|-
! වසර
! ඡන්ද
! %
! ආසන
! +/–
! නායකයා
! ආණ්ඩුබලය
|-
! [[1952 ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1952]]
| align=center| 361,250
| align=center| 15.52%
| {{Composition bar|9|95|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{steady}} 9
| rowspan="2" | [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]]
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-
! [[1956 Ceylonese parliamentary election|1956]]
| align=center| 1,046,277
| align=center| 39.52%
| {{Composition bar|51|95|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 42
| {{yes2|Government}}
|-
! [[March 1960 Ceylonese parliamentary election|1960 (March)]]
| align=center| 647,175
| align=center| 21.28%
| {{Composition bar|46|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{decrease}} 5
| [[ි.පී. ද සිල්වා]]
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-
! [[July 1960 Ceylonese parliamentary election|1960 (July)]]
| align=center| 1,022,171
| align=center| 33.22%
| {{Composition bar|75|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 29
| rowspan="5" | [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]]
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-
! [[1965 Ceylonese parliamentary election|1965]]
| align=center| 1,221,437
| align=center| 30.18%
| {{Composition bar|41|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{decrease}} 34
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-
! [[1970 Ceylonese parliamentary election|1970]]
| align=center| 1,839,979
| align=center| 36.86%
| {{Composition bar|91|151|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 50
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-
! [[1977 Sri Lankan parliamentary election|1977]]
| align=center| 1,855,331
| align=center| 29.72%
| {{Composition bar|8|168|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{decrease}} 83
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-
! [[1989 Sri Lankan parliamentary election|1989]]
| align=center| 1,780,599
| align=center| 31.8%
| {{Composition bar|67|225|hex={{party color|Sri Lanka Freedom Party}}}}
| {{increase}} 59
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-
! [[1994 Sri Lankan parliamentary election|1994]]
| colspan="4" align=center| [[පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (ශ්රී ලංකාව)|පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ]] හි <br /> හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| rowspan="4" | [[චන්ද්රිකා කුමාරතුංග]]
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-
! [[2000 Sri Lankan parliamentary election|2000]]
| colspan="4" align=center| [[පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (ශ්රී ලංකාව)|පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ]] හි <br /> හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-
! [[2001 Sri Lankan parliamentary election|2001]]
| colspan="4" align=center| [[පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (ශ්රී ලංකාව)|පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ]] හි <br /> හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{no2|විපක්ෂය}}
|-
! [[2004 Sri Lankan parliamentary election|2004]]
| colspan="4" align=center| [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] හි <br /> හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-
! rowspan=2 |[[2010 Sri Lankan parliamentary election|2010]]
| rowspan=2 colspan="4" align=center| [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] හි <br /> හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| rowspan=2 | [[මහින්ද රාජපක්ෂ]]
| {{yes2|ආණ්ඩු පක්ෂය}}
|-
| {{no2|විපක්ෂය}} <small>(2015)</small><ref>{{cite web|url=https://www.newsfirst.lk/2015/01/16/nimal-siripal-de-silva-appointed-new-opposition-leader/72451/|title=Nimal Siripala de Silva appointed as the new Opposition Leader|date=16 January 2015|website=Sri Lanka News – Newsfirst}}</ref>
|-
! rowspan=2 | [[2015 Sri Lankan parliamentary election|2015]]
| rowspan=2 colspan="4" align=center| [[එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය]] හි <br /> හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| rowspan="4" | [[මෛත්රීපාල සිරිසේන]]
| {{partial|ආණ්ඩු පක්ෂය/විපක්ෂය}} <small>(2015–2018)</small>{{efn|පක්ෂයේ එක් කොටසක් [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] නායකත්වය දුන් යහපාලන රජයට එක් වූ අතර අනෙක් කණ්ඩායම විපක්ෂයේ අසුන් ගත්හ.}}
|-
| {{no2|විපක්ෂය}} <small>(2018–2019)</small><ref>{{cite web|url=http://archives1.sundayobserver.lk/2018/12/16/news/upfa-sit-opposition|title=UPFA to sit in the Opposition|date=15 December 2018|website=Sunday Observer}}</ref>
|-
! rowspan=2 | [[2020 Sri Lankan parliamentary election|2020]]
| rowspan=2 colspan="4" align=center|[[ශ්රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය]] හි <br/> හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| {{yes2|Government}} <small>(2020–2022)</small>
|-
| {{no2|විපක්ෂය}} <small>(2022 සිට)</small>
|-
![[2024 Sri Lankan parliamentary election|2024]]
| colspan="4" align=center|[[New Democratic Front (Sri Lanka)|නව ප්රජාතන්ත්රවාදී පෙරමුණ]] හි <br/> හවුල්කාරී පක්ෂයකි.
| [[නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා]]
|{{no2|විපක්ෂය}}
|}
==සටහන්==
{{notelist}}
==මූලාශ්ර==
{{Reflist}}
==අතිරේක සබැඳි==
{{ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලනය]]
[[ප්රවර්ගය:දේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුව]]
m8wgyf7yf6zl724xfpibn8qvsfui4l4
මිශ්ර සටන් ශිල්ප
0
61338
797876
770062
2026-08-20T17:15:17Z
~2026-45772-88
80653
/* නීති රීති */
797876
wikitext
text/x-wiki
[[ගොනුව:Mirko_Cro_Cop_vs_Pat_Barry_UFC_115.jpg|right|thumb|250x250px|ක්රීඩකයන් (සටන් කරුවන්)]]
[[ගොනුව:Pins_down.jpg|right|thumb|250x250px|බිම් සටන් (Ground fighting) ක්රීඩාවේ වැදගත් කොටසක් වේ.]]
'''මිශ්ර සටන් ශිල්ප''' ('''mixed martial arts''' හෝ '''MMA''') දෙමුහුන් සටන් කලා වර්ගයකි. එයට සටන් ක්ෂේත්ර ඕනෑම මිශ්රණයක් හෝ [[සටන් කලා|සටන් කලාවන්]] දෙකක් හෝ ඊට වැඩි ඕනෑම ගණනක සම්මිශ්රණයක් ඇතුළත් වේ. <span class="cx-segment" data-segmentid="15"></span>Bellator, WSOF, ONE Championship හා [[UFC]] මිශ්ර සටන් ශිල්ප ක්රීඩාව ප්රවර්ධනය කරන සමාගම් ය.
== ඔලිම්පික් ක්රීඩා උළෙලේ MMA ==
[[Gamma (Global Association of Mixed Martial Arts)|Global Association of Mixed Martial Arts]] ('''GAMMA''') යනු Mixed Martial Arts (MMA) ක්රීඩාව නියාමනය හා සංවර්ධනය කරන ජාත්යන්තර සම්මේලනයකි. එහි මූලස්ථානය [[ලෝසෑන්]], [[ස්විට්සර්ලන්තය]] හි පිහිටා ඇත. GAMMA [[2018]] වසරේ [[ඉතාලිය|ඉතාලියේ]] [[රෝමය|රෝමයේදී]] [[Paolo Biotti]] විසින් ආරම්භ කරන ලද අතර, වර්තමානයේ එහි සභාපති [[Tommy Paulus Hermawan]] වේ. තරග පද්ධති, රෙගුලාසි, ආරක්ෂක ප්රමිතීන්, ක්රීඩක අධ්යාපනය සහ විනිසුරුවන්, තරග තීරකවරුන්, පුහුණුකරුවන් හා ක්රීඩකයන් සඳහා සංවර්ධන වැඩසටහන් හරහා ජාත්යන්තර මට්ටමින් MMA සංවර්ධනය කිරීම GAMMA හි අරමුණ වේ.<ref>[https://gamma.sport/ GAMMA නිල වෙබ් අඩවිය]</ref><ref>[https://gamma.sport/contact GAMMA – මූලස්ථානය]</ref>
GAMMA විසින් [[World Anti-Doping Agency]] (WADA) හි මූලධර්මවලට අනුකූල [[මත්ද්රව්ය විරෝධී]] පද්ධතියක් සංවර්ධනය කර ඇත. GAMMA හි මත්ද්රව්ය විරෝධී වැඩසටහන [[International Testing Agency]] (ITA) විසින් ස්වාධීනව කළමනාකරණය කරනු ලබයි. තරග අතරතුර සහ තරගවලින් පිටත පරීක්ෂණ, ප්රතිඵල කළමනාකරණය, චිකිත්සක භාවිතය සඳහා නිදහස් කිරීම් (TUE), සහ පරීක්ෂණ වැඩසටහන් සැලසුම් කිරීම හා ක්රියාත්මක කිරීම ඇතුළු කාර්යයන් ITA විසින් සිදු කරයි.<ref>[https://gamma-sport.org/anti-doping/ GAMMA – මත්ද්රව්ය විරෝධී වැඩසටහන]</ref><ref>[https://gamma-sport.org/2020/11/19/global-association-of-mixed-martial-arts-signs-multi-year-contract-with-the-international-testing-agency-to-independently-manage-entire-anti-doping-program-for-mma/ GAMMA සහ International Testing Agency අතර ගිවිසුම]</ref>
GAMMA විසින් [[ආචාර ධර්ම සංග්රහය]], තරග නීති, ආරක්ෂක ප්රමිතීන් මෙන්ම තම අධිකාරිය යටතේ පවතින MMA තරග සඳහා විනය හා දඬුවම් පද්ධතියක් ද ස්ථාපිත කර ක්රියාත්මක කරයි. ගෞරවය, විනය, අවංකභාවය, විශිෂ්ටත්වය සහ නිහතමානීත්වය GAMMA හි ප්රධාන වටිනාකම් අතර වේ.<ref>[https://gamma.sport/integrity/ GAMMA – අවංකභාවය සහ Fair Play]</ref>
[[ඔලිම්පික් ව්යාපාරය]] සමඟ සම්බන්ධව, ක්රීඩාවට ජාත්යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ගැනීම සඳහා අවශ්ය ජාත්යන්තර ක්රීඩා පාලන හා මත්ද්රව්ය විරෝධී ප්රමිතීන් සපුරාලීමට GAMMA උත්සාහ කරයි. [[World Anti-Doping Code]] සමඟ අනුකූල මත්ද්රව්ය විරෝධී වැඩසටහනක් මෙම ක්රියාවලියේ වැදගත් අංගයකි.<ref>[https://ita.sport/gamma-anti-doping-activities/ GAMMA සහ ITA – මත්ද්රව්ය විරෝධී වැඩසටහන]</ref>
== නීති රීති ==
MMA සටනක් සංවිධානය කරන අය හට එම තරගයේ නීති තීරණය කළ හැක.<ref name="njacb">{{cite web |url=http://www.state.nj.us/lps/sacb/docs/martial.html |title=Mixed Martial arts Unified Rules of Conduct |date=September 5, 2002 |publisher=නිව් ජර්සි රාජ්ය මලල ක්රීඩා පාලක මණ්ඩලය |accessdate=2006-06-18}}</ref>
== සටන් කලා වර්ග ==
වර්තමාන මිශ්ර සටන් ශිල්ප වර්ග 2ක් පවතී.
#Vale Tudo ([[බ්රසීලය|බ්රසීල]])
#Japanese Shootfighting.
== ආශ්රිත ==
<references />
== බාහිර සබැදි ==
* [http://www.yakinsavunma.com/ ලෝක නිදහස් සටන් සංවිධානය]
* [http://www.dovuscu.com/ ලෝක ආධුනික ක්රීඩා කික් බොක්සිං සංවිධානය (World amateur sport Kickboxing Organization - W.A.S.K.O. )]<br>
=== උතුරු ඇමරිකාව ===
==== එක්සත් ජනපදය ====
* [http://www.ufc.tv Ultimate Fighting Championship]
* [http://www.kingofthecage.com King Of The Cage]
* [http://www.ifl.tv International Fighting League]
==== කැනඩාව ====
* [http://www.emixedmartialarts.com/ MMA CANADA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170924105653/http://emixedmartialarts.com/ |date=2017-09-24 }}
=== දකුණු ඇමරිකාව ===
==== බ්රසීලය ====
* Meca FC
* Storm Samurai
* Jungle Fight
* International Vale Tudo Championship
=== යුරෝපය ===
==== එක්සත් රාජධානිය ====
* [http://www.cagerage.tv Cage Rage]
* [http://www.cagewarriors.com Cage Warriors]
==== ඩෙන්මාර්කය සහ ස්වීඩනය ====
* [http://www.europeanvaletudo.com European Vale Tudo (Denmark, Sweden)]
==== ස්පාඤ්ඤය ====
* [http://www.koarena.com KO Arena]
==== පෝලන්තය ====
* [http://www.konfrontacja.com/ Konfrontacja Sztuk Walki (The Martial Arts Confrontation)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924123618/http://www.konfrontacja.com/ |date=2015-09-24 }}
=== ආසියාව ===
==== ජපානය ====
* [http://www.pridefc.com Pride Fighting Championship] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070611100931/http://www.pridefc.com/ |date=2007-06-11 }}
* Pancrase
* Shooto
* K-1 Hero's
k2mshzziyccfo1ixobm12ziznwmz9x7
797877
797876
2026-08-20T17:15:50Z
~2026-45772-88
80653
/* ජපානය */
797877
wikitext
text/x-wiki
[[ගොනුව:Mirko_Cro_Cop_vs_Pat_Barry_UFC_115.jpg|right|thumb|250x250px|ක්රීඩකයන් (සටන් කරුවන්)]]
[[ගොනුව:Pins_down.jpg|right|thumb|250x250px|බිම් සටන් (Ground fighting) ක්රීඩාවේ වැදගත් කොටසක් වේ.]]
'''මිශ්ර සටන් ශිල්ප''' ('''mixed martial arts''' හෝ '''MMA''') දෙමුහුන් සටන් කලා වර්ගයකි. එයට සටන් ක්ෂේත්ර ඕනෑම මිශ්රණයක් හෝ [[සටන් කලා|සටන් කලාවන්]] දෙකක් හෝ ඊට වැඩි ඕනෑම ගණනක සම්මිශ්රණයක් ඇතුළත් වේ. <span class="cx-segment" data-segmentid="15"></span>Bellator, WSOF, ONE Championship හා [[UFC]] මිශ්ර සටන් ශිල්ප ක්රීඩාව ප්රවර්ධනය කරන සමාගම් ය.
== ඔලිම්පික් ක්රීඩා උළෙලේ MMA ==
[[Gamma (Global Association of Mixed Martial Arts)|Global Association of Mixed Martial Arts]] ('''GAMMA''') යනු Mixed Martial Arts (MMA) ක්රීඩාව නියාමනය හා සංවර්ධනය කරන ජාත්යන්තර සම්මේලනයකි. එහි මූලස්ථානය [[ලෝසෑන්]], [[ස්විට්සර්ලන්තය]] හි පිහිටා ඇත. GAMMA [[2018]] වසරේ [[ඉතාලිය|ඉතාලියේ]] [[රෝමය|රෝමයේදී]] [[Paolo Biotti]] විසින් ආරම්භ කරන ලද අතර, වර්තමානයේ එහි සභාපති [[Tommy Paulus Hermawan]] වේ. තරග පද්ධති, රෙගුලාසි, ආරක්ෂක ප්රමිතීන්, ක්රීඩක අධ්යාපනය සහ විනිසුරුවන්, තරග තීරකවරුන්, පුහුණුකරුවන් හා ක්රීඩකයන් සඳහා සංවර්ධන වැඩසටහන් හරහා ජාත්යන්තර මට්ටමින් MMA සංවර්ධනය කිරීම GAMMA හි අරමුණ වේ.<ref>[https://gamma.sport/ GAMMA නිල වෙබ් අඩවිය]</ref><ref>[https://gamma.sport/contact GAMMA – මූලස්ථානය]</ref>
GAMMA විසින් [[World Anti-Doping Agency]] (WADA) හි මූලධර්මවලට අනුකූල [[මත්ද්රව්ය විරෝධී]] පද්ධතියක් සංවර්ධනය කර ඇත. GAMMA හි මත්ද්රව්ය විරෝධී වැඩසටහන [[International Testing Agency]] (ITA) විසින් ස්වාධීනව කළමනාකරණය කරනු ලබයි. තරග අතරතුර සහ තරගවලින් පිටත පරීක්ෂණ, ප්රතිඵල කළමනාකරණය, චිකිත්සක භාවිතය සඳහා නිදහස් කිරීම් (TUE), සහ පරීක්ෂණ වැඩසටහන් සැලසුම් කිරීම හා ක්රියාත්මක කිරීම ඇතුළු කාර්යයන් ITA විසින් සිදු කරයි.<ref>[https://gamma-sport.org/anti-doping/ GAMMA – මත්ද්රව්ය විරෝධී වැඩසටහන]</ref><ref>[https://gamma-sport.org/2020/11/19/global-association-of-mixed-martial-arts-signs-multi-year-contract-with-the-international-testing-agency-to-independently-manage-entire-anti-doping-program-for-mma/ GAMMA සහ International Testing Agency අතර ගිවිසුම]</ref>
GAMMA විසින් [[ආචාර ධර්ම සංග්රහය]], තරග නීති, ආරක්ෂක ප්රමිතීන් මෙන්ම තම අධිකාරිය යටතේ පවතින MMA තරග සඳහා විනය හා දඬුවම් පද්ධතියක් ද ස්ථාපිත කර ක්රියාත්මක කරයි. ගෞරවය, විනය, අවංකභාවය, විශිෂ්ටත්වය සහ නිහතමානීත්වය GAMMA හි ප්රධාන වටිනාකම් අතර වේ.<ref>[https://gamma.sport/integrity/ GAMMA – අවංකභාවය සහ Fair Play]</ref>
[[ඔලිම්පික් ව්යාපාරය]] සමඟ සම්බන්ධව, ක්රීඩාවට ජාත්යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ගැනීම සඳහා අවශ්ය ජාත්යන්තර ක්රීඩා පාලන හා මත්ද්රව්ය විරෝධී ප්රමිතීන් සපුරාලීමට GAMMA උත්සාහ කරයි. [[World Anti-Doping Code]] සමඟ අනුකූල මත්ද්රව්ය විරෝධී වැඩසටහනක් මෙම ක්රියාවලියේ වැදගත් අංගයකි.<ref>[https://ita.sport/gamma-anti-doping-activities/ GAMMA සහ ITA – මත්ද්රව්ය විරෝධී වැඩසටහන]</ref>
== නීති රීති ==
MMA සටනක් සංවිධානය කරන අය හට එම තරගයේ නීති තීරණය කළ හැක.<ref name="njacb">{{cite web |url=http://www.state.nj.us/lps/sacb/docs/martial.html |title=Mixed Martial arts Unified Rules of Conduct |date=September 5, 2002 |publisher=නිව් ජර්සි රාජ්ය මලල ක්රීඩා පාලක මණ්ඩලය |accessdate=2006-06-18}}</ref>
== සටන් කලා වර්ග ==
වර්තමාන මිශ්ර සටන් ශිල්ප වර්ග 2ක් පවතී.
#Vale Tudo ([[බ්රසීලය|බ්රසීල]])
#Japanese Shootfighting.
== ආශ්රිත ==
<references />
== බාහිර සබැදි ==
* [http://www.yakinsavunma.com/ ලෝක නිදහස් සටන් සංවිධානය]
* [http://www.dovuscu.com/ ලෝක ආධුනික ක්රීඩා කික් බොක්සිං සංවිධානය (World amateur sport Kickboxing Organization - W.A.S.K.O. )]<br>
=== උතුරු ඇමරිකාව ===
==== එක්සත් ජනපදය ====
* [http://www.ufc.tv Ultimate Fighting Championship]
* [http://www.kingofthecage.com King Of The Cage]
* [http://www.ifl.tv International Fighting League]
==== කැනඩාව ====
* [http://www.emixedmartialarts.com/ MMA CANADA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170924105653/http://emixedmartialarts.com/ |date=2017-09-24 }}
=== දකුණු ඇමරිකාව ===
==== බ්රසීලය ====
* Meca FC
* Storm Samurai
* Jungle Fight
* International Vale Tudo Championship
=== යුරෝපය ===
==== එක්සත් රාජධානිය ====
* [http://www.cagerage.tv Cage Rage]
* [http://www.cagewarriors.com Cage Warriors]
==== ඩෙන්මාර්කය සහ ස්වීඩනය ====
* [http://www.europeanvaletudo.com European Vale Tudo (Denmark, Sweden)]
==== ස්පාඤ්ඤය ====
* [http://www.koarena.com KO Arena]
==== පෝලන්තය ====
* [http://www.konfrontacja.com/ Konfrontacja Sztuk Walki (The Martial Arts Confrontation)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924123618/http://www.konfrontacja.com/ |date=2015-09-24 }}
=== ආසියාව ===
==== ජපානය ====
* [http://www.pridefc.com Pride Fighting Championship] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070611100931/http://www.pridefc.com/ |date=2007-06-11 }}
* Pancrase
* Shooto
* K-1 Hero's
==මූලාශ්ර==
<references/>
kjhbps921u63v3npqmjy5y9mnaajgk5
ඇටම්පිටිය අම්බලම
0
61703
797868
399673
2026-08-20T16:16:32Z
Iamdulanga
75092
ටයිපින් දෝෂ නිවැරදි කිරීම. හිස්තැන් දෝෂ සකස් කිරීම.
797868
wikitext
text/x-wiki
'''ඇටම්පිටිය අම්බලම''' [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රී ලංකාවේ]] දැකගත හැකි ඉපැරණි [[අම්බලම|අම්බලම්]] අතුරින් එකකි. එය [[ඇටම්පිටිය]] නගරයේ සිට [[බදුල්ල]] මාර්ගයේ කිලෝමීටර් භාගයක් පමණ ගිය විට හමුවන අම්බලම හන්දියේ පිහිටා තිබේ.
ඇටම්පිටිය අම්බලම, අංක 1401 දරණ ගැසට් පත්රය යටතේ 2005.07.08 දින දී බදුල්ල දිස්ත්රික්කයේ, හාලිඇල ප්රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් පුරාවිද්යා ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් ලෙසට ප්රකාශයට පත් කොට තිබේ.<ref>{{cite news|last=|first=|title=ඇටම්පිටිය පුරාණ අම්බලම|url=http://inforinsrilanka.blogspot.com/2013_08_01_archive.html|accessdate=13 ඔක්තෝම්බර් 2014|newspaper=ඉන්ෆො ශ්රී ලංකා|date=19 අගෝස්තු 2013}}</ref>
==මූලාශ්ර==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
[[ප්රවර්ගය:අම්බලම්]]
[[ප්රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්රික්කයේ පුරාවිද්යා ආරක්ෂිත ස්මාරක]]
tqhkx9ypf8hfh06xy8bwfiejqs6anbh
ජස්ටින් බීබර්
0
65988
797842
465435
2026-08-20T13:58:05Z
Sayuru Athsara
59181
797842
wikitext
text/x-wiki
'''ජස්ටින් ඩෲ බීබර්''' (''ඉංග්රීසි: Justin Drew Bieber''), උපත 1994 මාර්තු 1, යනු [[කැනඩාව|කැනේඩියානු]] ගායකයෙකි. සමකාලීන
{{පුද්ගල තොරතුරු පැනලය
| name = ජස්ටින් ඩෲ බීබර්
| image = Justin Bieber in 2015.jpg
| caption = ජස්ටින් බීබර් 2015 නොවැම්බර් 18 වන දින චිකාගෝ හි ඕල්ස්ටේට් ඇරීනාවේ දී
| native_name = Justin Drew Bieber
| birth_date = {{Birth date and age|1994|03|01}}
| birth_place = ලන්ඩනය, ඔන්ටාරියෝව, කැනඩාව
| occupation = {{flatlist|
* ගායක
* ගීත රචක
}}
| years_active = 2007-වර්තමානය දක්වා
| known_for = පොප් සංගීත ගායනය
| notable_works = {{flatlist|
* [[ජස්ටින් බීබර් ඩිස්කෝග්රැෆි|ඩිස්කෝග්රැෆි]]
* [[ජස්ටින් බීබර් වීඩියෝකරණය|වීඩියෝග්රැෆි]]
* [[ජස්ටින් බීබර් සජීවී ප්රසංග ලැයිස්තුව|ප්රසංග]]
}}
| spouse = {{marriage|[[හේලි බීබර්|හේලි බෝල්ඩ්වින්]]|September 13, 2018}}
| children = 1
| website = {{URL|justinbiebermusic.com}}
| signature = Signature Justin Bieber.svg
}}
ජනප්රිය සංගීතයේ කැපී පෙනෙන චරිතයක් ලෙස සැලකෙන ඔහු 2000 දශකයේ අගභාගයේදී ඇමරිකානු දක්ෂතා කළමනාකරු ස්කූටර් බ්රවුන් විසින් සොයා ගැනීමෙන් පසුව කීර්තියට පත් වූ අතර, ඔහු ඔහුව රේමන්ඩ් බ්රවුන් මාධ්ය සමූහයට (RBMG) අත්සන් කළේය. බීබර් පසුව ඔහුගේ මංගල දීර්ඝ නාට්යය වන My World (2009) නිකුත් කළ අතර, ජාත්යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ගනිමින් යෞවනයෙකු ලෙස තමා ස්ථාපිත විය.
බීබර් යනු ලොව පුරා අලෙවි වූ ඒකක මිලියන 150 කට වඩා සහ ඇමරිකානු පටිගත කිරීමේ කර්මාන්ත සංගමයෙන් (RIAA) දියමන්ති සහතික පහක් සමඟින්, සියලු කාලයේ වැඩියෙන්ම අලෙවි වන සංගීත කලාකරුවන්ගෙන් කෙනෙකි. ඔහුගේ සම්මාන අතරට ග්රැමී සම්මාන දෙකක්, ලතින් ග්රැමී සම්මානයක්, ජූනෝ සම්මාන අටක්, බ්රිතාන්ය සම්මාන දෙකක්, බිට් සම්මාන 26 ක්, ඇමරිකානු සංගීත සම්මාන 19 ක්, MTV වීඩියෝ සංගීත සම්මාන හයක් සහ වාර්තාගත MTV යුරෝපීය සංගීත සම්මාන 22 ක් ඇතුළත් වේ. ටයිම් සඟරාව 2011 දී ලොව වඩාත්ම බලගතු පුද්ගලයින් 100 දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස ඔහුව නම් කළ අතර, ෆෝබ්ස් සඟරාව 2011 සිට 2013 දක්වා බලවත්ම කීර්තිමත් පුද්ගලයින් දස දෙනා අතරට ඔහු ලැයිස්තුගත කළේය. බිල්බෝඩ් සඟරාව ඔහුව 21 වන සියවසේ අටවන ශ්රේෂ්ඨතම පොප් තරුව ලෙස ශ්රේණිගත කළේය.
[[ගොනුව:Justin Bieber 2.png|thumb|ජස්ටින් බීබර් 2009 සැප්තැම්බර් 1 දින නව යොර්ක් නුවර දී]]
=== MTV Europe Music Awards[edit source] ===
The MTV Europe Music Awards have been held annually by MTV Europe since [[1994]]. Bieber has received 21 awards from 33 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
| rowspan="3" |2010
| rowspan="28" |Justin Bieber
|Best New Act
|Nominated
| rowspan="3" |
|-
|Best Male
| rowspan="5" |Won
|-
|Best Push Act
|-
| rowspan="5" |2011
|Best Male
| rowspan="5" |
|-
|Best Pop
|-
|Voices Award
|-
|Biggest Fans
| rowspan="2" |Nominated
|-
|Best North American Act
|-
| rowspan="5" |2012
|Best Male
| rowspan="2" |Won
| rowspan="5" |
|-
|Best Pop
|-
|Best North American Act
| rowspan="2" |Nominated
|-
|Biggest Fans
|-
|Best World Stage Performance
| rowspan="3" |Won
|-
| rowspan="5" |2013
|Best Male
| rowspan="5" |
|-
|Best Canadian Act
|-
|Best Worldwide Act
| rowspan="3" |Nominated
|-
|Best Pop
|-
|Biggest Fans
|-
| rowspan="4" |2014
|Best Male
| rowspan="2" |Won
| rowspan="4" |
|-
|Best Canadian Act
|-
|Best North American Act
| rowspan="3" |Nominated
|-
|Biggest Fans
|-
| rowspan="7" |2015
|Best Pop
| rowspan="7" |
|-
|Best Male
| rowspan="6" |Won
|-
|Biggest Fans
|-
|Best Look
|-
|Best Canadian Act
|-
|Best North American Act
|-
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Best Collaboration
|-
| rowspan="5" |2016
| rowspan="4" |Justin Bieber
|Best Male
| rowspan="2" |Nominated
| rowspan="5" |
|-
|Best Pop
|-
|Biggest Fans
| rowspan="3" |Won
|-
|Best Canadian Act
|-
|"Sorry"
|Best Song
|-
| rowspan="3" |2017
|"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|Best Song
|Nominated
|
|-
| rowspan="2" |Justin Bieber
|Biggest Fans
|Nominated
|-
|Best Canadian Act
|Nominated
|}
=== MTV Millennial Awards[edit source] ===
The MTV Millennial Awards (also known as MTV MiAw) is an awards show created by MTV Latin America that reward the best of the Millennial generation as well as rewarding music and movies also rewards the best of the digital world. Bieber has received six nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2013
| rowspan="3" |Justin Bieber
|La mejor estrella en Instagram
| rowspan="6" |Nominated
|
|-
|2014
|Global Instagram Star
|
|-
| rowspan="4" |2016
|Global Snapchatter Of The Year
| rowspan="4" |
|-
|Justin Bieber And The Mayan Ruins
|Fail Of The Year
|-
|"Sorry"
|International Hit Of The Year
|-
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Collaboration Of The Year
|-
| rowspan="4" |2017
|El Playback de Justin Bieber en México
|Ridiculo Del Ano
|Won
| rowspan="4" |
|-
|"Cold Water" <small>(with Major Lazer and MØ)</small>
| rowspan="2" |Collaboration Del Ano
| rowspan="4" |Nominated
|-
|"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|-
|"Let Me Love You" <small>(with DJ Snake)</small>
|Hit Internacional Del Ano
|-
| rowspan="1" |2018
|Justin Bieber va a misa y atropella Paparazzi
|Ridiculo Del Ano
| rowspan="1" |
|}
=== MTV Movie Awards[edit source] ===
The MTV Movie Awards is a film awards show presented annually on MTV. In 2011, Bieber received the "Best Jaw Dropping Moment" award.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2011
|''Justin Bieber: Never Say Never''
|Best Jaw Dropping Moment
|Won
|
|}
=== MTV Video Music Awards[edit source] ===
The MTV Video Music Awards (VMAs) is an award show by the cable network MTV to honor the top music videos of the year. Bieber has won two awards out of five nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
|2010
|"Baby" <small>(with Ludacris)</small>
|Best New Artist
| rowspan="2" |Won
|-
|2011
|"U Smile"
|Best Male Video
|-
| rowspan="3" |2012
| rowspan="3" |"Boyfriend"
|Best Male Video
| rowspan="6" |Nominated
|-
|Best Pop Video
|-
|Most Share-Worthy Video
|-
| rowspan="3" |2016
| rowspan="2" |"Sorry"
|Video of the Year
|-
|Best Pop Video
|-
|''Purpose: The Movement''
|Best Breakthrough Long Form Video
|-
| rowspan="2" |2017
|"I'm the One" <small>(with DJ Khaled, Quavo, Chance the Rapper and Lil Wayne)</small>
|Best Hip Hop Video
|Nominated
|-
|"Cold Water" <small>(with Major Lazer and MØ)</small>
|Best Dance
|Nominated
|}
=== MTV Video Music Awards Japan[edit source] ===
The MTV Video Music Awards Japan are the Japanese version of the MTV Video Music Awards. Like the MTV Video Music Awards in the United States, in this event artists are awarded for their songs and videos through online voting from the same channel viewers. Bieber has won an award out of 6 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="3" |2011
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|Best New Artist Video
|Won
|-
|"Never Say Never" <small>(ft Jaden Smith)</small>
|Best Video from a Film
| rowspan="5" |Nominated
|-
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|Best Karaokee! Song
|-
|2012
|"Mistletoe"
| rowspan="2" |Best Male Video
|-
| rowspan="2" |2013
| rowspan="2" |"Beauty and a Beat" <small>(with Nicki Minaj)</small>
|-
|Best Pop Video
|-
| rowspan="4" |2016
| rowspan="2" |"Sorry"
|Best International Male Video
|Won
|-
|Best Choreography
| rowspan="3" |Nominated
|-
|"What Do You Mean?"
|Best Pop Video
|-
|''Purpose''
|International Album of the Year
|}
Myx Music Awards[edit source] ==
The Myx Music Awards is an annual awards show that honors the biggest hitmakers in the Philippines. Bieber has received four nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2010
|"One Time"
|Favorite International Video
| rowspan="4" |Nominated
|
|-
|2011
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|Favorite International Video
|
|-
|2013
|"Boyfriend"
|Favorite International Video
|
|-
|2016
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Favorite International Video
|
|}
MuchMusic Video Awards[edit source] ==
The MuchMusic Video Awards (also known as (the) MMVA or MMVAs) are annual awards presented by the Canadian music video channel MuchMusic to honor the year's best music videos.Bieber has won 10 out of 16 nominated
{| class="wikitable"
|+
!Year
!Nominee / work
!Award
!Result
|-
| rowspan="4" |2010
|"One Time"
|International Video of the Year by a Canadian
|Nominated
|-
| rowspan="3" |"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|International Video of the Year by a Canadian
| rowspan="5" |Won
|-
|UR Fave: Video
|-
|UR Fave: New Artist
|-
| rowspan="3" |2011
| rowspan="3" |"Somebody to Love" <small>(ft Usher)</small>
|International Video of the Year by a Canadian
|-
|UR Fave: Artist
|-
|MuchMUSIC.COM Most Watched Video
| rowspan="2" |Nominated
|-
| rowspan="3" |2012
|"Next to You" <small>(with Chris Brown)</small>
|International Video of the Year - Artist
|-
| rowspan="2" |"Boyfriend"
|International Video of the Year by a Canadian
| rowspan="3" |Won
|-
|UR Fave Artist or Group
|-
| rowspan="2" |2013
|Justin Bieber
|Your Fave Artist/Group
|-
|"As Long as You Love Me" <small>(ft Big Sean)</small>
|International Video of the Year by a Canadian
| rowspan="2" |Nominated
|-
| rowspan="2" |2014
|"All That Matters"
|International Video of the Year by a Canadian
|-
|Justin Bieber
|Favorite Artist or Group
|Won
|-
| rowspan="2" |2015
|"Confident" <small>(ft Chance The Rapper)</small>
|Most Buzzworthy Canadian
|Nominated
|-
|Justin Bieber
|Fan Fave Artist Or Group
|Won
|-
| rowspan="3" |2016
|"What Do You Mean?"
|Most Buzzworthy Canadian
| rowspan="2" |Nominated
|-
|"Sorry"
|Canadian Single of the Year
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Fan Fave Artist or Group
|Won
|-
| rowspan="2" |2017
|Most Buzzworthy Canadian
|Nominated
|-
|Fan Fave Artist or Group
|Won
|}
Nickelodeon Kids' Choice Awards[edit source] ==
The Nickelodeon Kids' Choice Awards is an annual awards show that honors the year's biggest television, movie, and music acts as voted by Nickelodeon viewers. Bieber has won four out of six nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="2" |2011
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|Favorite Song
|Won
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Favorite Male Singer
|Won
|-
|2012
|Favorite Male Singer
|Won
|-
|2013
|Favorite Male Singer
|Won
|-
| rowspan="3" |2016
|Justin Bieber
|Favorite Male Singer
|Won
|-
|"What Do You Mean?"
|Favorite Song of the Year
|Nominated
|-
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Favorite Collaboration
|Nominated
|-
|2017
|Justin Bieber
|Favorite Male Singer
|Nominated
|}
=== Kids' Choice Awards Argentina[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2011
| rowspan="2" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Favorite International Artist or Group
|Nominated
|
|-
|2012
|Nominated
|
|-
|2013
|"Beauty and a Beat" <small>(ft Nicki Minaj)</small>
|Favorite International Song
|Nominated
|
|-
|2016
| rowspan="2" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Favorite International Artist or Group
|Nominated
|
|-
| rowspan="2" |2017
|Nominated
| rowspan="2" |
|-
|"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|Favorite Collaboration
|Nominated
|}
=== Nickelodeon Australian Kids' Choice Awards[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2010
| rowspan="2" |Justin Bieber
|Hottest Hottie
|Won
|
|-
|2011
|Hottest Guy Hottie
|Won
|
|}
=== Nickelodeon Colombia Kids' Choice Awards[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
| rowspan="2" |2017
|Justin Bieber
|Favorite International Artist or Group
|Nominated
| rowspan="2" |
|-
|"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|Favorite Collaboration
|Nominated
|}
=== Nickelodeon HALO Awards[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2015
|Justin Bieber
|Halo Hall of Fame
|Won
|
|}
=== Meus Prêmios Nick[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Nominated
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2010
| rowspan="4" |Justin Bieber
| rowspan="4" |Favorite International Artist
|Won
|
|-
|2011
|Nominated
|
|-
|2012
|Nominated
|
|-
|2013
|Nominated
|
|-
|2014
|Beliebers
|Favorite Fans
|Won
|
|-
|2016
| rowspan="3" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Favorite International Artist
|Nominated
|
|-
| rowspan="3" |2017
|Nominated
| rowspan="3" |
|-
|Favorite International Instagrammer
|Nominated
|-
|Purpose World Tour
|International Show of the Year in Brazil
|Nominated
|}
=== Kids' Choice Awards Mexico[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Nominated
!Award
!Result
|-
|2010
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
| rowspan="2" |Favorite Song
|Won
|-
| rowspan="3" |2011
|"Never Say Never" <small>(ft Jaden Smith)</small>
|Nominated
|-
|Justin Bieber
|Favorite International Artist or Group
|Nominated
|-
|''Justin Bieber: Never Say Never''
|Favorite Movie
|Won
|-
| rowspan="2" |2012
|"Boyfriend"
|Favorite Song
|Nominated
|-
| rowspan="2" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Favorite International Artist or Group
|Nominated
|-
| rowspan="2" |2013
|Nominated
|-
|"Beauty and a Beat" (ft Nicki Minaj)
|Favorite Song
|Nominated
|-
|2014
| rowspan="2" |Beliebers
|Favorite Fans Club
|Nominated
|-
| rowspan="2" |2017
|Best Fandom
|Nominated
|-
|Justin Bieber
|Favorite International Artist or Group
|Nominated
|}
NewNowNext Awards[eurce] ==
The NewNowNext Awards is an American annual entertainment awards show, presented by the lesbian, gay, bisexual and transgender-themed channel Logo. Bieber has received a nominations.
{| class="wikitable"
|+
!Year
!Nominee / work
!Award
!Result
|-
|2013
|Justin Bieber
|Best New Do
|Nominated
|}
NME Awards[edit source] ==
The NME Awards is an annual music awards show in the United Kingdom, founded by the music magazine, NME (New Musical Express). Bieber has won 4 awards out of 6 nominations.
{| class="wikitable"
|+
!Year
!Nominee / work
!Award
!Result
!<abbr>Ref.</abbr>
|-
| rowspan="3" |2011
|''My World 2.0''
|Worst Album
| rowspan="2" |Won
| rowspan="3" |
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Least Stylish
|-
|Villain of the Year
|Nominated
|-
| rowspan="2" |2012
|Villain of the Year
| rowspan="2" |Won
| rowspan="2" |
|-
|''Under the Mistletoe''
|Worst Album
|-
|2013
|Justin Bieber
|Worst Band
|Nominated
|
|}
NRJ Music Awards[edit source] ==
The NRJ Music Awards, (commonly abbreviated as a NMA) is an award presented by the French radio station NRJ to honor the best in home and worldwide music industry. Bieber has won 6 awards from eight nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Awards
!Result
!Ref
|-
|2011
| rowspan="2" |Justin Bieber
|International Revelation of the Year
|Won
|
|-
|2012
|NRJ Award of Honor
|Won
|
|-
|2013
|"Beauty And A Beat" <small>(ft. Nicki Minaj)</small>
|Music Video of the Year
|Nominated
|
|-
|2015
|Justin Bieber
|NRJ Award of Honor
|Won
|
|-
| rowspan="2" |2016
|Justin Bieber
|International Male Artist Of The Year
|Won
| rowspan="2" |
|-
|"Love Yourself"
|International Song Of The Year
|Won
|-
| rowspan="2" |2017
|Justin Bieber
|International Male Artist Of The Year
|Nominated
|-
|"Despacito"
|International Song Of The Year
|Won
|}
O Music Awards[edit source] ==
The O Music Awards (commonly abbreviated as the OMAs) is an awards show presented by Viacom to honor music, technology and intersection between the two. Bieber has received 6 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
| rowspan="4" |2011
|Beliebers
|Fan Army FTW
| rowspan="6" |Nominated
| rowspan="4" |
|-
| rowspan="4" |Justin Bieber
|Best Artist with a Cameraphone
|-
|Best Fan Forum
|-
|Best Animated GIF
|-
|2012
|Best Artist with a Cameraphone
|
|-
|2013
|Beliebers
|Fan Army FTW
|
|}
People's Choice Awards[edit source] ==
The People's Choice Awards is an awards show recognizing the people and the work of popular culture. Bieber has received 9 nominations and won 1 award.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="2" |2011
|Justin Bieber
|Favorite Breakout Artist
| rowspan="9" |Nominated
|-
|"Baby"
|Favorite Music Video
|-
|2012
|Justin Bieber
|Favorite Male Artist
|-
| rowspan="5" |2013
|''Believe''
|Favorite Album of the Year
|-
|"Boyfriend"
|Favorite Music Video
|-
|"Beliebers"
|Favorite Fan Following
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Favorite Male Artist
|-
|Favorite Pop Artist
|-
| rowspan="2" |2016
|Favorite Male Artist
|-
|"What Do You Mean?"
|Favorite Song
|Won
|-
|2018
|
|
|
|}
PETA Libby Awards[edit source] ==
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2011
|Justin Bieber
|Most Animal-Friendly Pop/Hip-Hop Artist
|Nominated
|
|}
Pollstar Awards[edit source] ==
The Pollstar Awards is an annual award ceremony to honor artists and professionals in the concert industry.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2011
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Best New Touring Artist
| rowspan="3" |Nominated
|
|-
|2013
| rowspan="2" |Most Creative Stage Production
|
|-
|2014
|
|}
Premios Juventud[edit source] ==
The Premios Juventud (Youthfulness Awards) is an awards show for Spanish- speaking celebrities in the areas of film, music, sports, fashion, and pop culture.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2013
| rowspan="1" |Justin Bieber
| rowspan="1" |Favorite Hit Maker
| rowspan="4" |Nominated
|
|-
| rowspan="3" |2016
|Justin Bieber
|Favorite Hit Maker
| rowspan="3" |
|-
|"Love Yourself"
| rowspan="2" |Favorite Hit
|-
|"Sorry"
|}
Premios Oye![edit source] ==
The Premios Oye! (Premio Nacional a la Música Grabada) are presented annually by the Academia Nacional de la Música en México for outstanding achievements in the Mexican record industry. Bieber has won an award out of one nomination.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2010
|''My World''
|Revelación del año
| rowspan="1" |Won
|
|}
Radio Disney Music Awards[edit source] ==
The Radio Disney Music Awards is an annual awards show which is operated and governed by Radio Disney, an American radio network. Bieber has won three awards out of eight nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
| rowspan="3" |2013
|"Beauty and a Beat" <small>(ft Nicki Minaj)</small>
|Song Of The Year
| rowspan="2" |Nominated
| rowspan="3" |
|-
|Beliebers
|Fiercest Fans
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Best Male Artist
|Won
|-
| rowspan="5" |2016
|Nominated
| rowspan="5" |
|-
|Talked About Artist
|Nominated
|-
|Beliebers
|Fiercest Fans
|Won
|-
|"What Do You Mean?"
|Best Song To Lip Sync To
|Won
|-
| rowspan="2" |"Sorry"
| rowspan="2" |Best Breakup Song
|Nominated
|-
| rowspan="6" |2017
|Nominated
|-
|Justin Bieber
|Best Male Artist
|Nominated
|-
|"Cold Water"<small>(with Major Lazer and MØ)</small>
|Best Song To Dance to
|Won
|-
|"Let Me Love You"<small>(with DJ Snake)</small>
|Best Crush Song
|Won
|-
|Beliebers
|Fiercest Fans
|Nominated
|-
|Purpose World Tour
|Favorite Tour
|Nominated
|}
Rockbjörnen[edit source] ==
Rockbjörnen is a music awards in Sweden, divided into several categories, which is awarded annually by the newspaper ''Aftonbladet''. The prize was first awarded in 1979, and is mostly centered on pop and rock. Bieber has received 3 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2010
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
| rowspan="3" |Foreign Song Of The Year
| rowspan="3" |Nominated
|
|-
|2012
|"Boyfriend"
|
|-
|2016
|"Love Yourself"
|
|}
Shorty Awards[edit source] ==
The Shorty Awards, also known as the Shorties, are an annual awards event that honors the best short-form content creators on the micro-blogging website Twitter and on other social media sites.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="3" |2012
| rowspan="11" |Justin Bieber
|Celebrity
| rowspan="2" |Won
|-
|Music
|-
|Singer
|Nominated
|-
| rowspan="3" |2013
|Celebrity
|Won
|-
|Music
| rowspan="11" |Nominated
|-
|Singer
|-
| rowspan="8" |2014
|Celebrity
|-
|Music
|-
|Singer
|-
|Instagrammer
|-
|YoutubeStar
|-
|Justin Bieber's first Instagram video
| rowspan="3" |A&E's Instagram Video of the Year
|-
|Justin Bieber's siblings
|-
|Recovery is now on iTunes get it now!
|-
|2015
|Justin Bieber
|Celebrity Of The Year
|}
Teen Choice Awards[edit source]
The Teen Choice Awards is an annual awards show that honors the year's biggest achievements in music, movies, sports, television, fashion, and more. Bieber has won 23 out of 45 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="5" |2010
| rowspan="4" |Justin Bieber
|Choice Fanatic Fans
|Nominated
|-
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Music: Breakout Artist Male
|Won
|-
|Choice Summer Music Star: Male
|Won
|-
|''My World 2.0''
|Choice Music: Pop Album
|Won
|-
| rowspan="5" |2011
| rowspan="10" |Justin Bieber
|Choice Male Hottie
|Won
|-
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Red Carpet Fashion Icon: Male
|Nominated
|-
|Choice TV: Villain
|Won
|-
|Choice Twit
|Won
|-
| rowspan="8" |2012
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Male Hottie
|Nominated
|-
|Choice Red Carpet Fashion Icon: Male
|Won
|-
|Choice Twit
|Nominated
|-
|Choice Summer Music Star Male
|Won
|-
|"Boyfriend"
|Choice Music: Single by a Male Artist
|Won
|-
|"All Around The World" <small>(ft Ludacris)</small>
|Choice Music: Summer Song
|Nominated
|-
|"Die in Your Arms"
|Choice Music: Love Song
|Nominated
|-
| rowspan="4" |2013
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Male Hottie
|Nominated
|-
|Choice Twitter Personality
|Won
|-
|"Beauty and a Beat" <small>(ft Nicki Minaj)</small>
|Choice Music: Single by a Male Artist
|Won
|-
| rowspan="3" |2014
| rowspan="9" |Justin Bieber
|Choice Instagrammer
| rowspan="8" |Nominated
|-
|Choice Social Media King
|-
|Choice Twit
|-
| rowspan="9" |2015
|Choice Summer Music Star Male
|-
|Choice Male Hottie
|-
|Choice Selfie Taker
|-
|Choice Instagrammer
|-
|Choice Twit
|-
|Choice Social Media King
|Won
|-
| rowspan="3" |"Where Are Ü Now" <small>(w Jack Ü)</small>
|Choice Song: Male Artist
| rowspan="3" |Nominated
|-
|Choice Music: Break-Up Song
|-
|Choice Music: Collaboration
|-
| rowspan="11" |2016
| rowspan="8" |Justin Bieber
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Summer Music Star: Male
|Nominated
|-
|Choice Male Hottie
|Nominated
|-
|Choice Social Media King
|Nominated
|-
|Choice Twit
|Won
|-
|Choice Instagrammer
|Nominated
|-
|Choice Fandom
|Nominated
|-
|Choice Selfie Taker
|Nominated
|-
|"Sorry"
|Choice Music Single: Male
|Won
|-
|"Love Yourself"
|Choice Music: Break-Up Song
|Won
|-
|"Purpose World Tour"
|Choice Summer Tour
|Nominated
|-
| rowspan="9" |2017
| rowspan="4" |Justin Bieber
|Choice Male Artist
|Nominated
|-
|Choice Summer Male Artist
|Nominated
|-
|Choice Instagrammer
|Nominated
|-
|Choice Male Hottie
|Nominated
|-
| rowspan="3" |"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|Choice Song: Male Artist
|Nominated
|-
|Choice Latin Song
|Won
|-
|Choice Summer Song
|Won
|-
|"2U" <small>(with David Guetta)</small>
|Choice Electronic/Dance Song
|Nominated
|-
|"I'm the One" <small>(with DJ Khaled, Quavo, Chance the Rapper and Lil Wayne)</small>
|Choice R&B/Hip-Hop Song
|Won
|}
Telehit Awards[edit source]
The Telehit Awards are annual award show. Bieber has won four awards.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2011
| rowspan="2" |Justin Bieber
|Mejor Tour Pop Internacional
|Won
|
|-
| rowspan="2" |2012
|Artista más popular en Telehit
|Nominated
| rowspan="2" |
|-
|"Boyfriend"
|Video del año
| rowspan="3" |Won
|-
| rowspan="2" |2013
|"Beauty and a Beat" <small>(ft Nicki Minaj)</small>
|Canción del público
| rowspan="2" |
|-
|Justin Bieber
|Artista más popular en Telehit
|-
| rowspan="3" |2015
|"What Do You Mean?"
|Video más popular del Año
| rowspan="3" |Nominated
| rowspan="3" |
|-
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Video del Año
|-
|Justin Bieber
|Artista más popular en Telehit
|-
| rowspan="2" |2017
|"I'm the One" <small>(with DJ Khaled, Quavo, Chance the Rapper and Lil Wayne)</small>
|Video del año
| rowspan="2" |Nominated
|-
|Justin Bieber
|Artista Más Teleheat
|}
Tribeca Disruptive Innovation Awards[edit source]
The Tribeca Disruptive Innovation Awards (TDIA) celebrates those whose ideas have broken the mold to create significant impact.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2012
|Justin Bieber
|Disruptive Innovation Award
|Won
|
|}
Variety's Power of Youth Awards[edit source]
The Variety's Power of Youth GenerationOn Award recognizes young stars who have made significant contributions to philanthropic or charitable causes.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2010
|Justin Bieber
|Variety's Power of Youth Philanthropy Award
|Won
|
|}
Virgin Media Music Awards[edit source]
The Virgin Media Music AwLlards are the annual music awards run by Virgin Media. The winners are declared on its official site "Virgin Media".
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2011
| rowspan="2" |Justin Bieber
|Hottest Male
|Nominated
|
|-
| rowspan="2" |2013
|Best Solo Artist
| rowspan="2" |Won
| rowspan="2" |
|-
|''Believe''
|Best Album
|}
WDM Radio Awards[edit source]
The WDM Radio Awards are dance and electronic music awards established in 2017 by Los 40 under their ''World Dance Music'' brand.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2017
|"Cold Water" <small>(with Major Lazer and MØ)</small>
|Best Global Track
| rowspan="2" |Nominated
|
|-
|2018
|"2U" <small>(with David Guetta)</small>
|Best Bass Track
|
|}
Webby Awards[edit source]
A Webby Award is an award for excellence on the Internet presented annually by The International Academy of Digital Arts and Sciences. Categories include websites, interactive advertising, online film and video, and mobile.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2011
|Justin Bieber FunnyorDie
|People's Voice best comedy video
| rowspan="3" |Won
|
|-
|2013
|Justin Bieber
|Social Media Campaigns
|
|-
|2014
|Justin Bieber FunnyorDie "Online Film & Video : Long Form or Series Web"
|Comedy
|
|}
lyusqt1tdhlrn7yh5bwhl774s1r0jrk
797843
797842
2026-08-20T13:58:40Z
Sayuru Athsara
59181
797843
wikitext
text/x-wiki
{{පුද්ගල තොරතුරු පැනලය
| name = ජස්ටින් ඩෲ බීබර්
| image = Justin Bieber in 2015.jpg
| caption = ජස්ටින් බීබර් 2015 නොවැම්බර් 18 වන දින චිකාගෝ හි ඕල්ස්ටේට් ඇරීනාවේ දී
| native_name = Justin Drew Bieber
| birth_date = {{Birth date and age|1994|03|01}}
| birth_place = ලන්ඩනය, ඔන්ටාරියෝව, කැනඩාව
| occupation = {{flatlist|
* ගායක
* ගීත රචක
}}
| years_active = 2007-වර්තමානය දක්වා
| known_for = පොප් සංගීත ගායනය
| notable_works = {{flatlist|
* [[ජස්ටින් බීබර් ඩිස්කෝග්රැෆි|ඩිස්කෝග්රැෆි]]
* [[ජස්ටින් බීබර් වීඩියෝකරණය|වීඩියෝග්රැෆි]]
* [[ජස්ටින් බීබර් සජීවී ප්රසංග ලැයිස්තුව|ප්රසංග]]
}}
| spouse = {{marriage|[[හේලි බීබර්|හේලි බෝල්ඩ්වින්]]|September 13, 2018}}
| children = 1
| website = {{URL|justinbiebermusic.com}}
| signature = Signature Justin Bieber.svg
}}'''ජස්ටින් ඩෲ බීබර්''' (''ඉංග්රීසි: Justin Drew Bieber''), උපත 1994 මාර්තු 1, යනු [[කැනඩාව|කැනේඩියානු]] ගායකයෙකි. සමකාලීන ජනප්රිය සංගීතයේ කැපී පෙනෙන චරිතයක් ලෙස සැලකෙන ඔහු 2000 දශකයේ අගභාගයේදී ඇමරිකානු දක්ෂතා කළමනාකරු ස්කූටර් බ්රවුන් විසින් සොයා ගැනීමෙන් පසුව කීර්තියට පත් වූ අතර, ඔහු ඔහුව රේමන්ඩ් බ්රවුන් මාධ්ය සමූහයට (RBMG) අත්සන් කළේය. බීබර් පසුව ඔහුගේ මංගල දීර්ඝ නාට්යය වන My World (2009) නිකුත් කළ අතර, ජාත්යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ගනිමින් යෞවනයෙකු ලෙස තමා ස්ථාපිත විය.
බීබර් යනු ලොව පුරා අලෙවි වූ ඒකක මිලියන 150 කට වඩා සහ ඇමරිකානු පටිගත කිරීමේ කර්මාන්ත සංගමයෙන් (RIAA) දියමන්ති සහතික පහක් සමඟින්, සියලු කාලයේ වැඩියෙන්ම අලෙවි වන සංගීත කලාකරුවන්ගෙන් කෙනෙකි. ඔහුගේ සම්මාන අතරට ග්රැමී සම්මාන දෙකක්, ලතින් ග්රැමී සම්මානයක්, ජූනෝ සම්මාන අටක්, බ්රිතාන්ය සම්මාන දෙකක්, බිට් සම්මාන 26 ක්, ඇමරිකානු සංගීත සම්මාන 19 ක්, MTV වීඩියෝ සංගීත සම්මාන හයක් සහ වාර්තාගත MTV යුරෝපීය සංගීත සම්මාන 22 ක් ඇතුළත් වේ. ටයිම් සඟරාව 2011 දී ලොව වඩාත්ම බලගතු පුද්ගලයින් 100 දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස ඔහුව නම් කළ අතර, ෆෝබ්ස් සඟරාව 2011 සිට 2013 දක්වා බලවත්ම කීර්තිමත් පුද්ගලයින් දස දෙනා අතරට ඔහු ලැයිස්තුගත කළේය. බිල්බෝඩ් සඟරාව ඔහුව 21 වන සියවසේ අටවන ශ්රේෂ්ඨතම පොප් තරුව ලෙස ශ්රේණිගත කළේය.
[[ගොනුව:Justin Bieber 2.png|thumb|ජස්ටින් බීබර් 2009 සැප්තැම්බර් 1 දින නව යොර්ක් නුවර දී]]
=== MTV Europe Music Awards[edit source] ===
The MTV Europe Music Awards have been held annually by MTV Europe since [[1994]]. Bieber has received 21 awards from 33 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
| rowspan="3" |2010
| rowspan="28" |Justin Bieber
|Best New Act
|Nominated
| rowspan="3" |
|-
|Best Male
| rowspan="5" |Won
|-
|Best Push Act
|-
| rowspan="5" |2011
|Best Male
| rowspan="5" |
|-
|Best Pop
|-
|Voices Award
|-
|Biggest Fans
| rowspan="2" |Nominated
|-
|Best North American Act
|-
| rowspan="5" |2012
|Best Male
| rowspan="2" |Won
| rowspan="5" |
|-
|Best Pop
|-
|Best North American Act
| rowspan="2" |Nominated
|-
|Biggest Fans
|-
|Best World Stage Performance
| rowspan="3" |Won
|-
| rowspan="5" |2013
|Best Male
| rowspan="5" |
|-
|Best Canadian Act
|-
|Best Worldwide Act
| rowspan="3" |Nominated
|-
|Best Pop
|-
|Biggest Fans
|-
| rowspan="4" |2014
|Best Male
| rowspan="2" |Won
| rowspan="4" |
|-
|Best Canadian Act
|-
|Best North American Act
| rowspan="3" |Nominated
|-
|Biggest Fans
|-
| rowspan="7" |2015
|Best Pop
| rowspan="7" |
|-
|Best Male
| rowspan="6" |Won
|-
|Biggest Fans
|-
|Best Look
|-
|Best Canadian Act
|-
|Best North American Act
|-
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Best Collaboration
|-
| rowspan="5" |2016
| rowspan="4" |Justin Bieber
|Best Male
| rowspan="2" |Nominated
| rowspan="5" |
|-
|Best Pop
|-
|Biggest Fans
| rowspan="3" |Won
|-
|Best Canadian Act
|-
|"Sorry"
|Best Song
|-
| rowspan="3" |2017
|"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|Best Song
|Nominated
|
|-
| rowspan="2" |Justin Bieber
|Biggest Fans
|Nominated
|-
|Best Canadian Act
|Nominated
|}
=== MTV Millennial Awards[edit source] ===
The MTV Millennial Awards (also known as MTV MiAw) is an awards show created by MTV Latin America that reward the best of the Millennial generation as well as rewarding music and movies also rewards the best of the digital world. Bieber has received six nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2013
| rowspan="3" |Justin Bieber
|La mejor estrella en Instagram
| rowspan="6" |Nominated
|
|-
|2014
|Global Instagram Star
|
|-
| rowspan="4" |2016
|Global Snapchatter Of The Year
| rowspan="4" |
|-
|Justin Bieber And The Mayan Ruins
|Fail Of The Year
|-
|"Sorry"
|International Hit Of The Year
|-
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Collaboration Of The Year
|-
| rowspan="4" |2017
|El Playback de Justin Bieber en México
|Ridiculo Del Ano
|Won
| rowspan="4" |
|-
|"Cold Water" <small>(with Major Lazer and MØ)</small>
| rowspan="2" |Collaboration Del Ano
| rowspan="4" |Nominated
|-
|"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|-
|"Let Me Love You" <small>(with DJ Snake)</small>
|Hit Internacional Del Ano
|-
| rowspan="1" |2018
|Justin Bieber va a misa y atropella Paparazzi
|Ridiculo Del Ano
| rowspan="1" |
|}
=== MTV Movie Awards[edit source] ===
The MTV Movie Awards is a film awards show presented annually on MTV. In 2011, Bieber received the "Best Jaw Dropping Moment" award.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2011
|''Justin Bieber: Never Say Never''
|Best Jaw Dropping Moment
|Won
|
|}
=== MTV Video Music Awards[edit source] ===
The MTV Video Music Awards (VMAs) is an award show by the cable network MTV to honor the top music videos of the year. Bieber has won two awards out of five nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
|2010
|"Baby" <small>(with Ludacris)</small>
|Best New Artist
| rowspan="2" |Won
|-
|2011
|"U Smile"
|Best Male Video
|-
| rowspan="3" |2012
| rowspan="3" |"Boyfriend"
|Best Male Video
| rowspan="6" |Nominated
|-
|Best Pop Video
|-
|Most Share-Worthy Video
|-
| rowspan="3" |2016
| rowspan="2" |"Sorry"
|Video of the Year
|-
|Best Pop Video
|-
|''Purpose: The Movement''
|Best Breakthrough Long Form Video
|-
| rowspan="2" |2017
|"I'm the One" <small>(with DJ Khaled, Quavo, Chance the Rapper and Lil Wayne)</small>
|Best Hip Hop Video
|Nominated
|-
|"Cold Water" <small>(with Major Lazer and MØ)</small>
|Best Dance
|Nominated
|}
=== MTV Video Music Awards Japan[edit source] ===
The MTV Video Music Awards Japan are the Japanese version of the MTV Video Music Awards. Like the MTV Video Music Awards in the United States, in this event artists are awarded for their songs and videos through online voting from the same channel viewers. Bieber has won an award out of 6 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="3" |2011
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|Best New Artist Video
|Won
|-
|"Never Say Never" <small>(ft Jaden Smith)</small>
|Best Video from a Film
| rowspan="5" |Nominated
|-
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|Best Karaokee! Song
|-
|2012
|"Mistletoe"
| rowspan="2" |Best Male Video
|-
| rowspan="2" |2013
| rowspan="2" |"Beauty and a Beat" <small>(with Nicki Minaj)</small>
|-
|Best Pop Video
|-
| rowspan="4" |2016
| rowspan="2" |"Sorry"
|Best International Male Video
|Won
|-
|Best Choreography
| rowspan="3" |Nominated
|-
|"What Do You Mean?"
|Best Pop Video
|-
|''Purpose''
|International Album of the Year
|}
Myx Music Awards[edit source] ==
The Myx Music Awards is an annual awards show that honors the biggest hitmakers in the Philippines. Bieber has received four nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2010
|"One Time"
|Favorite International Video
| rowspan="4" |Nominated
|
|-
|2011
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|Favorite International Video
|
|-
|2013
|"Boyfriend"
|Favorite International Video
|
|-
|2016
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Favorite International Video
|
|}
MuchMusic Video Awards[edit source] ==
The MuchMusic Video Awards (also known as (the) MMVA or MMVAs) are annual awards presented by the Canadian music video channel MuchMusic to honor the year's best music videos.Bieber has won 10 out of 16 nominated
{| class="wikitable"
|+
!Year
!Nominee / work
!Award
!Result
|-
| rowspan="4" |2010
|"One Time"
|International Video of the Year by a Canadian
|Nominated
|-
| rowspan="3" |"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|International Video of the Year by a Canadian
| rowspan="5" |Won
|-
|UR Fave: Video
|-
|UR Fave: New Artist
|-
| rowspan="3" |2011
| rowspan="3" |"Somebody to Love" <small>(ft Usher)</small>
|International Video of the Year by a Canadian
|-
|UR Fave: Artist
|-
|MuchMUSIC.COM Most Watched Video
| rowspan="2" |Nominated
|-
| rowspan="3" |2012
|"Next to You" <small>(with Chris Brown)</small>
|International Video of the Year - Artist
|-
| rowspan="2" |"Boyfriend"
|International Video of the Year by a Canadian
| rowspan="3" |Won
|-
|UR Fave Artist or Group
|-
| rowspan="2" |2013
|Justin Bieber
|Your Fave Artist/Group
|-
|"As Long as You Love Me" <small>(ft Big Sean)</small>
|International Video of the Year by a Canadian
| rowspan="2" |Nominated
|-
| rowspan="2" |2014
|"All That Matters"
|International Video of the Year by a Canadian
|-
|Justin Bieber
|Favorite Artist or Group
|Won
|-
| rowspan="2" |2015
|"Confident" <small>(ft Chance The Rapper)</small>
|Most Buzzworthy Canadian
|Nominated
|-
|Justin Bieber
|Fan Fave Artist Or Group
|Won
|-
| rowspan="3" |2016
|"What Do You Mean?"
|Most Buzzworthy Canadian
| rowspan="2" |Nominated
|-
|"Sorry"
|Canadian Single of the Year
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Fan Fave Artist or Group
|Won
|-
| rowspan="2" |2017
|Most Buzzworthy Canadian
|Nominated
|-
|Fan Fave Artist or Group
|Won
|}
Nickelodeon Kids' Choice Awards[edit source] ==
The Nickelodeon Kids' Choice Awards is an annual awards show that honors the year's biggest television, movie, and music acts as voted by Nickelodeon viewers. Bieber has won four out of six nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="2" |2011
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
|Favorite Song
|Won
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Favorite Male Singer
|Won
|-
|2012
|Favorite Male Singer
|Won
|-
|2013
|Favorite Male Singer
|Won
|-
| rowspan="3" |2016
|Justin Bieber
|Favorite Male Singer
|Won
|-
|"What Do You Mean?"
|Favorite Song of the Year
|Nominated
|-
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Favorite Collaboration
|Nominated
|-
|2017
|Justin Bieber
|Favorite Male Singer
|Nominated
|}
=== Kids' Choice Awards Argentina[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2011
| rowspan="2" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Favorite International Artist or Group
|Nominated
|
|-
|2012
|Nominated
|
|-
|2013
|"Beauty and a Beat" <small>(ft Nicki Minaj)</small>
|Favorite International Song
|Nominated
|
|-
|2016
| rowspan="2" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Favorite International Artist or Group
|Nominated
|
|-
| rowspan="2" |2017
|Nominated
| rowspan="2" |
|-
|"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|Favorite Collaboration
|Nominated
|}
=== Nickelodeon Australian Kids' Choice Awards[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2010
| rowspan="2" |Justin Bieber
|Hottest Hottie
|Won
|
|-
|2011
|Hottest Guy Hottie
|Won
|
|}
=== Nickelodeon Colombia Kids' Choice Awards[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
| rowspan="2" |2017
|Justin Bieber
|Favorite International Artist or Group
|Nominated
| rowspan="2" |
|-
|"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|Favorite Collaboration
|Nominated
|}
=== Nickelodeon HALO Awards[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2015
|Justin Bieber
|Halo Hall of Fame
|Won
|
|}
=== Meus Prêmios Nick[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Nominated
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2010
| rowspan="4" |Justin Bieber
| rowspan="4" |Favorite International Artist
|Won
|
|-
|2011
|Nominated
|
|-
|2012
|Nominated
|
|-
|2013
|Nominated
|
|-
|2014
|Beliebers
|Favorite Fans
|Won
|
|-
|2016
| rowspan="3" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Favorite International Artist
|Nominated
|
|-
| rowspan="3" |2017
|Nominated
| rowspan="3" |
|-
|Favorite International Instagrammer
|Nominated
|-
|Purpose World Tour
|International Show of the Year in Brazil
|Nominated
|}
=== Kids' Choice Awards Mexico[edit source] ===
{| class="wikitable"
!Year
!Nominated
!Award
!Result
|-
|2010
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
| rowspan="2" |Favorite Song
|Won
|-
| rowspan="3" |2011
|"Never Say Never" <small>(ft Jaden Smith)</small>
|Nominated
|-
|Justin Bieber
|Favorite International Artist or Group
|Nominated
|-
|''Justin Bieber: Never Say Never''
|Favorite Movie
|Won
|-
| rowspan="2" |2012
|"Boyfriend"
|Favorite Song
|Nominated
|-
| rowspan="2" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Favorite International Artist or Group
|Nominated
|-
| rowspan="2" |2013
|Nominated
|-
|"Beauty and a Beat" (ft Nicki Minaj)
|Favorite Song
|Nominated
|-
|2014
| rowspan="2" |Beliebers
|Favorite Fans Club
|Nominated
|-
| rowspan="2" |2017
|Best Fandom
|Nominated
|-
|Justin Bieber
|Favorite International Artist or Group
|Nominated
|}
NewNowNext Awards[eurce] ==
The NewNowNext Awards is an American annual entertainment awards show, presented by the lesbian, gay, bisexual and transgender-themed channel Logo. Bieber has received a nominations.
{| class="wikitable"
|+
!Year
!Nominee / work
!Award
!Result
|-
|2013
|Justin Bieber
|Best New Do
|Nominated
|}
NME Awards[edit source] ==
The NME Awards is an annual music awards show in the United Kingdom, founded by the music magazine, NME (New Musical Express). Bieber has won 4 awards out of 6 nominations.
{| class="wikitable"
|+
!Year
!Nominee / work
!Award
!Result
!<abbr>Ref.</abbr>
|-
| rowspan="3" |2011
|''My World 2.0''
|Worst Album
| rowspan="2" |Won
| rowspan="3" |
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Least Stylish
|-
|Villain of the Year
|Nominated
|-
| rowspan="2" |2012
|Villain of the Year
| rowspan="2" |Won
| rowspan="2" |
|-
|''Under the Mistletoe''
|Worst Album
|-
|2013
|Justin Bieber
|Worst Band
|Nominated
|
|}
NRJ Music Awards[edit source] ==
The NRJ Music Awards, (commonly abbreviated as a NMA) is an award presented by the French radio station NRJ to honor the best in home and worldwide music industry. Bieber has won 6 awards from eight nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Awards
!Result
!Ref
|-
|2011
| rowspan="2" |Justin Bieber
|International Revelation of the Year
|Won
|
|-
|2012
|NRJ Award of Honor
|Won
|
|-
|2013
|"Beauty And A Beat" <small>(ft. Nicki Minaj)</small>
|Music Video of the Year
|Nominated
|
|-
|2015
|Justin Bieber
|NRJ Award of Honor
|Won
|
|-
| rowspan="2" |2016
|Justin Bieber
|International Male Artist Of The Year
|Won
| rowspan="2" |
|-
|"Love Yourself"
|International Song Of The Year
|Won
|-
| rowspan="2" |2017
|Justin Bieber
|International Male Artist Of The Year
|Nominated
|-
|"Despacito"
|International Song Of The Year
|Won
|}
O Music Awards[edit source] ==
The O Music Awards (commonly abbreviated as the OMAs) is an awards show presented by Viacom to honor music, technology and intersection between the two. Bieber has received 6 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
| rowspan="4" |2011
|Beliebers
|Fan Army FTW
| rowspan="6" |Nominated
| rowspan="4" |
|-
| rowspan="4" |Justin Bieber
|Best Artist with a Cameraphone
|-
|Best Fan Forum
|-
|Best Animated GIF
|-
|2012
|Best Artist with a Cameraphone
|
|-
|2013
|Beliebers
|Fan Army FTW
|
|}
People's Choice Awards[edit source] ==
The People's Choice Awards is an awards show recognizing the people and the work of popular culture. Bieber has received 9 nominations and won 1 award.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="2" |2011
|Justin Bieber
|Favorite Breakout Artist
| rowspan="9" |Nominated
|-
|"Baby"
|Favorite Music Video
|-
|2012
|Justin Bieber
|Favorite Male Artist
|-
| rowspan="5" |2013
|''Believe''
|Favorite Album of the Year
|-
|"Boyfriend"
|Favorite Music Video
|-
|"Beliebers"
|Favorite Fan Following
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Favorite Male Artist
|-
|Favorite Pop Artist
|-
| rowspan="2" |2016
|Favorite Male Artist
|-
|"What Do You Mean?"
|Favorite Song
|Won
|-
|2018
|
|
|
|}
PETA Libby Awards[edit source] ==
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2011
|Justin Bieber
|Most Animal-Friendly Pop/Hip-Hop Artist
|Nominated
|
|}
Pollstar Awards[edit source] ==
The Pollstar Awards is an annual award ceremony to honor artists and professionals in the concert industry.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2011
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Best New Touring Artist
| rowspan="3" |Nominated
|
|-
|2013
| rowspan="2" |Most Creative Stage Production
|
|-
|2014
|
|}
Premios Juventud[edit source] ==
The Premios Juventud (Youthfulness Awards) is an awards show for Spanish- speaking celebrities in the areas of film, music, sports, fashion, and pop culture.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2013
| rowspan="1" |Justin Bieber
| rowspan="1" |Favorite Hit Maker
| rowspan="4" |Nominated
|
|-
| rowspan="3" |2016
|Justin Bieber
|Favorite Hit Maker
| rowspan="3" |
|-
|"Love Yourself"
| rowspan="2" |Favorite Hit
|-
|"Sorry"
|}
Premios Oye![edit source] ==
The Premios Oye! (Premio Nacional a la Música Grabada) are presented annually by the Academia Nacional de la Música en México for outstanding achievements in the Mexican record industry. Bieber has won an award out of one nomination.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2010
|''My World''
|Revelación del año
| rowspan="1" |Won
|
|}
Radio Disney Music Awards[edit source] ==
The Radio Disney Music Awards is an annual awards show which is operated and governed by Radio Disney, an American radio network. Bieber has won three awards out of eight nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
| rowspan="3" |2013
|"Beauty and a Beat" <small>(ft Nicki Minaj)</small>
|Song Of The Year
| rowspan="2" |Nominated
| rowspan="3" |
|-
|Beliebers
|Fiercest Fans
|-
| rowspan="3" |Justin Bieber
| rowspan="2" |Best Male Artist
|Won
|-
| rowspan="5" |2016
|Nominated
| rowspan="5" |
|-
|Talked About Artist
|Nominated
|-
|Beliebers
|Fiercest Fans
|Won
|-
|"What Do You Mean?"
|Best Song To Lip Sync To
|Won
|-
| rowspan="2" |"Sorry"
| rowspan="2" |Best Breakup Song
|Nominated
|-
| rowspan="6" |2017
|Nominated
|-
|Justin Bieber
|Best Male Artist
|Nominated
|-
|"Cold Water"<small>(with Major Lazer and MØ)</small>
|Best Song To Dance to
|Won
|-
|"Let Me Love You"<small>(with DJ Snake)</small>
|Best Crush Song
|Won
|-
|Beliebers
|Fiercest Fans
|Nominated
|-
|Purpose World Tour
|Favorite Tour
|Nominated
|}
Rockbjörnen[edit source] ==
Rockbjörnen is a music awards in Sweden, divided into several categories, which is awarded annually by the newspaper ''Aftonbladet''. The prize was first awarded in 1979, and is mostly centered on pop and rock. Bieber has received 3 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2010
|"Baby" <small>(ft Ludacris)</small>
| rowspan="3" |Foreign Song Of The Year
| rowspan="3" |Nominated
|
|-
|2012
|"Boyfriend"
|
|-
|2016
|"Love Yourself"
|
|}
Shorty Awards[edit source] ==
The Shorty Awards, also known as the Shorties, are an annual awards event that honors the best short-form content creators on the micro-blogging website Twitter and on other social media sites.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="3" |2012
| rowspan="11" |Justin Bieber
|Celebrity
| rowspan="2" |Won
|-
|Music
|-
|Singer
|Nominated
|-
| rowspan="3" |2013
|Celebrity
|Won
|-
|Music
| rowspan="11" |Nominated
|-
|Singer
|-
| rowspan="8" |2014
|Celebrity
|-
|Music
|-
|Singer
|-
|Instagrammer
|-
|YoutubeStar
|-
|Justin Bieber's first Instagram video
| rowspan="3" |A&E's Instagram Video of the Year
|-
|Justin Bieber's siblings
|-
|Recovery is now on iTunes get it now!
|-
|2015
|Justin Bieber
|Celebrity Of The Year
|}
Teen Choice Awards[edit source]
The Teen Choice Awards is an annual awards show that honors the year's biggest achievements in music, movies, sports, television, fashion, and more. Bieber has won 23 out of 45 nominations.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
|-
| rowspan="5" |2010
| rowspan="4" |Justin Bieber
|Choice Fanatic Fans
|Nominated
|-
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Music: Breakout Artist Male
|Won
|-
|Choice Summer Music Star: Male
|Won
|-
|''My World 2.0''
|Choice Music: Pop Album
|Won
|-
| rowspan="5" |2011
| rowspan="10" |Justin Bieber
|Choice Male Hottie
|Won
|-
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Red Carpet Fashion Icon: Male
|Nominated
|-
|Choice TV: Villain
|Won
|-
|Choice Twit
|Won
|-
| rowspan="8" |2012
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Male Hottie
|Nominated
|-
|Choice Red Carpet Fashion Icon: Male
|Won
|-
|Choice Twit
|Nominated
|-
|Choice Summer Music Star Male
|Won
|-
|"Boyfriend"
|Choice Music: Single by a Male Artist
|Won
|-
|"All Around The World" <small>(ft Ludacris)</small>
|Choice Music: Summer Song
|Nominated
|-
|"Die in Your Arms"
|Choice Music: Love Song
|Nominated
|-
| rowspan="4" |2013
| rowspan="3" |Justin Bieber
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Male Hottie
|Nominated
|-
|Choice Twitter Personality
|Won
|-
|"Beauty and a Beat" <small>(ft Nicki Minaj)</small>
|Choice Music: Single by a Male Artist
|Won
|-
| rowspan="3" |2014
| rowspan="9" |Justin Bieber
|Choice Instagrammer
| rowspan="8" |Nominated
|-
|Choice Social Media King
|-
|Choice Twit
|-
| rowspan="9" |2015
|Choice Summer Music Star Male
|-
|Choice Male Hottie
|-
|Choice Selfie Taker
|-
|Choice Instagrammer
|-
|Choice Twit
|-
|Choice Social Media King
|Won
|-
| rowspan="3" |"Where Are Ü Now" <small>(w Jack Ü)</small>
|Choice Song: Male Artist
| rowspan="3" |Nominated
|-
|Choice Music: Break-Up Song
|-
|Choice Music: Collaboration
|-
| rowspan="11" |2016
| rowspan="8" |Justin Bieber
|Choice Music: Male Artist
|Won
|-
|Choice Summer Music Star: Male
|Nominated
|-
|Choice Male Hottie
|Nominated
|-
|Choice Social Media King
|Nominated
|-
|Choice Twit
|Won
|-
|Choice Instagrammer
|Nominated
|-
|Choice Fandom
|Nominated
|-
|Choice Selfie Taker
|Nominated
|-
|"Sorry"
|Choice Music Single: Male
|Won
|-
|"Love Yourself"
|Choice Music: Break-Up Song
|Won
|-
|"Purpose World Tour"
|Choice Summer Tour
|Nominated
|-
| rowspan="9" |2017
| rowspan="4" |Justin Bieber
|Choice Male Artist
|Nominated
|-
|Choice Summer Male Artist
|Nominated
|-
|Choice Instagrammer
|Nominated
|-
|Choice Male Hottie
|Nominated
|-
| rowspan="3" |"Despacito" <small>(with Luis Fonsi & Daddy Yankee)</small>
|Choice Song: Male Artist
|Nominated
|-
|Choice Latin Song
|Won
|-
|Choice Summer Song
|Won
|-
|"2U" <small>(with David Guetta)</small>
|Choice Electronic/Dance Song
|Nominated
|-
|"I'm the One" <small>(with DJ Khaled, Quavo, Chance the Rapper and Lil Wayne)</small>
|Choice R&B/Hip-Hop Song
|Won
|}
Telehit Awards[edit source]
The Telehit Awards are annual award show. Bieber has won four awards.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2011
| rowspan="2" |Justin Bieber
|Mejor Tour Pop Internacional
|Won
|
|-
| rowspan="2" |2012
|Artista más popular en Telehit
|Nominated
| rowspan="2" |
|-
|"Boyfriend"
|Video del año
| rowspan="3" |Won
|-
| rowspan="2" |2013
|"Beauty and a Beat" <small>(ft Nicki Minaj)</small>
|Canción del público
| rowspan="2" |
|-
|Justin Bieber
|Artista más popular en Telehit
|-
| rowspan="3" |2015
|"What Do You Mean?"
|Video más popular del Año
| rowspan="3" |Nominated
| rowspan="3" |
|-
|"Where Are Ü Now" <small>(with Jack Ü)</small>
|Video del Año
|-
|Justin Bieber
|Artista más popular en Telehit
|-
| rowspan="2" |2017
|"I'm the One" <small>(with DJ Khaled, Quavo, Chance the Rapper and Lil Wayne)</small>
|Video del año
| rowspan="2" |Nominated
|-
|Justin Bieber
|Artista Más Teleheat
|}
Tribeca Disruptive Innovation Awards[edit source]
The Tribeca Disruptive Innovation Awards (TDIA) celebrates those whose ideas have broken the mold to create significant impact.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2012
|Justin Bieber
|Disruptive Innovation Award
|Won
|
|}
Variety's Power of Youth Awards[edit source]
The Variety's Power of Youth GenerationOn Award recognizes young stars who have made significant contributions to philanthropic or charitable causes.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2010
|Justin Bieber
|Variety's Power of Youth Philanthropy Award
|Won
|
|}
Virgin Media Music Awards[edit source]
The Virgin Media Music AwLlards are the annual music awards run by Virgin Media. The winners are declared on its official site "Virgin Media".
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref
|-
|2011
| rowspan="2" |Justin Bieber
|Hottest Male
|Nominated
|
|-
| rowspan="2" |2013
|Best Solo Artist
| rowspan="2" |Won
| rowspan="2" |
|-
|''Believe''
|Best Album
|}
WDM Radio Awards[edit source]
The WDM Radio Awards are dance and electronic music awards established in 2017 by Los 40 under their ''World Dance Music'' brand.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2017
|"Cold Water" <small>(with Major Lazer and MØ)</small>
|Best Global Track
| rowspan="2" |Nominated
|
|-
|2018
|"2U" <small>(with David Guetta)</small>
|Best Bass Track
|
|}
Webby Awards[edit source]
A Webby Award is an award for excellence on the Internet presented annually by The International Academy of Digital Arts and Sciences. Categories include websites, interactive advertising, online film and video, and mobile.
{| class="wikitable"
!Year
!Recipient
!Award
!Result
!Ref.
|-
|2011
|Justin Bieber FunnyorDie
|People's Voice best comedy video
| rowspan="3" |Won
|
|-
|2013
|Justin Bieber
|Social Media Campaigns
|
|-
|2014
|Justin Bieber FunnyorDie "Online Film & Video : Long Form or Series Web"
|Comedy
|
|}
6dk676mp5aw6zcm7ga8eozxn18i7uj7
ද්වාරය:හින්දු ධර්මය
100
78758
797851
422806
2026-08-20T14:56:47Z
Lee
85
797851
wikitext
text/x-wiki
<!-- This portal was created using {{subst:Basic portal start page}} -->
{{Portal description}}
{{Portal maintenance status |date=2026 අගෝස්තු |subpages=none |broken= |note= }}
{{Portals browsebar}}
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
<div style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|හැඳින්වීම| colour= | mode= }} <!--
{{Portal image banner|}}-->
{{Transclude lead excerpt|{{#titleparts:Hinduism}}| paragraphs=1-2 | hat=false }}
{{Box-footer|[[Hinduism|තව දුරටත්...]]}}
{{Purge link portals}}
{{Flex columns
|1=<!-- LEFT COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් ලිපි}}
{{Transclude list item excerpts as random slideshow | nostubs=no | paragraphs=1-2 | files=1 | more=
| Template:Hinduism
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL DID YOU KNOW? SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE ARE ENTRIES TO DISPLAY-->
{{Transclude selected recent additions | Hinduism | months=36 | header={{Box-header colour|Did you know... }}|max=6}}
<!--END OF DID YOU KNOW? SECTION-->
{{Box-header colour | ඔබට යමක් සම්බන්ධයෙන් උදව් අවශ්ය ද?}}
ඔබට Hinduism සම්බන්ධයෙන් පිළිතුරු සොයාගැනීමට අපහසු පැණයක් තිබේ ද?
සමහර විට [[විකිපීඩියා:නිර්දේශ කවුලුව|විකිපීඩියා නිර්දේශ කවුලුව]] වෙත යොමුවීම, ඉක්මන් පිළිතුරක් සොයාගැනීමට මාර්ගයක් විය හැක.
{{Box-footer}}
{{#ifexist: Wikipedia:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Get involved}}
For editor resources and to collaborate with other editors on improving Wikipedia's Hinduism-related articles, see [[Wikipedia:WikiProject Hinduism|WikiProject Hinduism]].
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
|2=<!-- SECOND COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් සේයාරු}}
{{Transclude files as random slideshow
| Hinduism
|
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL NEWS SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE IS NEWS TO DISPLAY -->
{{Transclude selected current events | Hinduism | days=45 | header={{Box-header colour|In the news }}|max=6}}
<!--END OF NEWS SECTION-->
{{Box-header colour|උප ප්රවර්ග}}
[[Image:C Puzzle.png|36px|right|Category puzzle]]
:<small>උප ප්රවර්ග නැරඹීම සඳහා [►] තෝරන්න</small>
{{div col|colwidth=15em}}
{{#tag:categorytree|Hinduism}}
{{div col end}}
{{Box-footer}}
}} <!-- END OF FLEX COLUMNS -->
<div class="nomobile" style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|උප මාතෘකා}}
{{Plain navboxes|content= {{Template:Hinduism|state=expanded}} }}
{{Box-footer}}
</div>
<div style="clear:both; width:100%">
{{#ifexist: Template:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Recognized content}}
{{User:JL-Bot/Project content
|template = WikiProject Hinduism
|content-featured-articles
|content-featured-lists
|content-good-articles
|columns = 3
|heading = 3
}}
<!-- Start of content generated by JL-Bot -->
<!-- End of content generated by JL-Bot -->
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
{{Box-header colour|''ආශ්රිත විකිමීඩියා''}}
{{Wikimedia for portals|species=no|voy=no}}
{{Box-footer}}
</div>
{{portals}}
{{purge page}}
[[Category:Portals needing placement of incoming links]]
dycxktcqo716pnza1zyrz6mtyxuhn6b
797852
797851
2026-08-20T14:57:07Z
Lee
85
Lee විසින් [[ද්වාරය:Hinduism]] සිට [[ද්වාරය:හින්දු ධර්මය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
797851
wikitext
text/x-wiki
<!-- This portal was created using {{subst:Basic portal start page}} -->
{{Portal description}}
{{Portal maintenance status |date=2026 අගෝස්තු |subpages=none |broken= |note= }}
{{Portals browsebar}}
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
<div style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|හැඳින්වීම| colour= | mode= }} <!--
{{Portal image banner|}}-->
{{Transclude lead excerpt|{{#titleparts:Hinduism}}| paragraphs=1-2 | hat=false }}
{{Box-footer|[[Hinduism|තව දුරටත්...]]}}
{{Purge link portals}}
{{Flex columns
|1=<!-- LEFT COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් ලිපි}}
{{Transclude list item excerpts as random slideshow | nostubs=no | paragraphs=1-2 | files=1 | more=
| Template:Hinduism
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL DID YOU KNOW? SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE ARE ENTRIES TO DISPLAY-->
{{Transclude selected recent additions | Hinduism | months=36 | header={{Box-header colour|Did you know... }}|max=6}}
<!--END OF DID YOU KNOW? SECTION-->
{{Box-header colour | ඔබට යමක් සම්බන්ධයෙන් උදව් අවශ්ය ද?}}
ඔබට Hinduism සම්බන්ධයෙන් පිළිතුරු සොයාගැනීමට අපහසු පැණයක් තිබේ ද?
සමහර විට [[විකිපීඩියා:නිර්දේශ කවුලුව|විකිපීඩියා නිර්දේශ කවුලුව]] වෙත යොමුවීම, ඉක්මන් පිළිතුරක් සොයාගැනීමට මාර්ගයක් විය හැක.
{{Box-footer}}
{{#ifexist: Wikipedia:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Get involved}}
For editor resources and to collaborate with other editors on improving Wikipedia's Hinduism-related articles, see [[Wikipedia:WikiProject Hinduism|WikiProject Hinduism]].
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
|2=<!-- SECOND COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් සේයාරු}}
{{Transclude files as random slideshow
| Hinduism
|
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL NEWS SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE IS NEWS TO DISPLAY -->
{{Transclude selected current events | Hinduism | days=45 | header={{Box-header colour|In the news }}|max=6}}
<!--END OF NEWS SECTION-->
{{Box-header colour|උප ප්රවර්ග}}
[[Image:C Puzzle.png|36px|right|Category puzzle]]
:<small>උප ප්රවර්ග නැරඹීම සඳහා [►] තෝරන්න</small>
{{div col|colwidth=15em}}
{{#tag:categorytree|Hinduism}}
{{div col end}}
{{Box-footer}}
}} <!-- END OF FLEX COLUMNS -->
<div class="nomobile" style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|උප මාතෘකා}}
{{Plain navboxes|content= {{Template:Hinduism|state=expanded}} }}
{{Box-footer}}
</div>
<div style="clear:both; width:100%">
{{#ifexist: Template:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Recognized content}}
{{User:JL-Bot/Project content
|template = WikiProject Hinduism
|content-featured-articles
|content-featured-lists
|content-good-articles
|columns = 3
|heading = 3
}}
<!-- Start of content generated by JL-Bot -->
<!-- End of content generated by JL-Bot -->
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
{{Box-header colour|''ආශ්රිත විකිමීඩියා''}}
{{Wikimedia for portals|species=no|voy=no}}
{{Box-footer}}
</div>
{{portals}}
{{purge page}}
[[Category:Portals needing placement of incoming links]]
dycxktcqo716pnza1zyrz6mtyxuhn6b
797856
797852
2026-08-20T14:59:06Z
Lee
85
Lee විසින් [[ද්වාරය:හින්දු ධර්මය]] සිට [[ද්වාරය:හින්දු ආගම]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
797851
wikitext
text/x-wiki
<!-- This portal was created using {{subst:Basic portal start page}} -->
{{Portal description}}
{{Portal maintenance status |date=2026 අගෝස්තු |subpages=none |broken= |note= }}
{{Portals browsebar}}
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
<div style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|හැඳින්වීම| colour= | mode= }} <!--
{{Portal image banner|}}-->
{{Transclude lead excerpt|{{#titleparts:Hinduism}}| paragraphs=1-2 | hat=false }}
{{Box-footer|[[Hinduism|තව දුරටත්...]]}}
{{Purge link portals}}
{{Flex columns
|1=<!-- LEFT COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් ලිපි}}
{{Transclude list item excerpts as random slideshow | nostubs=no | paragraphs=1-2 | files=1 | more=
| Template:Hinduism
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL DID YOU KNOW? SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE ARE ENTRIES TO DISPLAY-->
{{Transclude selected recent additions | Hinduism | months=36 | header={{Box-header colour|Did you know... }}|max=6}}
<!--END OF DID YOU KNOW? SECTION-->
{{Box-header colour | ඔබට යමක් සම්බන්ධයෙන් උදව් අවශ්ය ද?}}
ඔබට Hinduism සම්බන්ධයෙන් පිළිතුරු සොයාගැනීමට අපහසු පැණයක් තිබේ ද?
සමහර විට [[විකිපීඩියා:නිර්දේශ කවුලුව|විකිපීඩියා නිර්දේශ කවුලුව]] වෙත යොමුවීම, ඉක්මන් පිළිතුරක් සොයාගැනීමට මාර්ගයක් විය හැක.
{{Box-footer}}
{{#ifexist: Wikipedia:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Get involved}}
For editor resources and to collaborate with other editors on improving Wikipedia's Hinduism-related articles, see [[Wikipedia:WikiProject Hinduism|WikiProject Hinduism]].
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
|2=<!-- SECOND COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් සේයාරු}}
{{Transclude files as random slideshow
| Hinduism
|
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL NEWS SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE IS NEWS TO DISPLAY -->
{{Transclude selected current events | Hinduism | days=45 | header={{Box-header colour|In the news }}|max=6}}
<!--END OF NEWS SECTION-->
{{Box-header colour|උප ප්රවර්ග}}
[[Image:C Puzzle.png|36px|right|Category puzzle]]
:<small>උප ප්රවර්ග නැරඹීම සඳහා [►] තෝරන්න</small>
{{div col|colwidth=15em}}
{{#tag:categorytree|Hinduism}}
{{div col end}}
{{Box-footer}}
}} <!-- END OF FLEX COLUMNS -->
<div class="nomobile" style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|උප මාතෘකා}}
{{Plain navboxes|content= {{Template:Hinduism|state=expanded}} }}
{{Box-footer}}
</div>
<div style="clear:both; width:100%">
{{#ifexist: Template:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Recognized content}}
{{User:JL-Bot/Project content
|template = WikiProject Hinduism
|content-featured-articles
|content-featured-lists
|content-good-articles
|columns = 3
|heading = 3
}}
<!-- Start of content generated by JL-Bot -->
<!-- End of content generated by JL-Bot -->
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
{{Box-header colour|''ආශ්රිත විකිමීඩියා''}}
{{Wikimedia for portals|species=no|voy=no}}
{{Box-footer}}
</div>
{{portals}}
{{purge page}}
[[Category:Portals needing placement of incoming links]]
dycxktcqo716pnza1zyrz6mtyxuhn6b
797860
797856
2026-08-20T14:59:36Z
Lee
85
Lee විසින් යලියොමුවක් දමා [[ද්වාරය:හින්දු ආගම]] පිටුව [[ද්වාරය:හින්දු ධර්මය]] වෙත ගෙනයන ලදී
797851
wikitext
text/x-wiki
<!-- This portal was created using {{subst:Basic portal start page}} -->
{{Portal description}}
{{Portal maintenance status |date=2026 අගෝස්තු |subpages=none |broken= |note= }}
{{Portals browsebar}}
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
<div style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|හැඳින්වීම| colour= | mode= }} <!--
{{Portal image banner|}}-->
{{Transclude lead excerpt|{{#titleparts:Hinduism}}| paragraphs=1-2 | hat=false }}
{{Box-footer|[[Hinduism|තව දුරටත්...]]}}
{{Purge link portals}}
{{Flex columns
|1=<!-- LEFT COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් ලිපි}}
{{Transclude list item excerpts as random slideshow | nostubs=no | paragraphs=1-2 | files=1 | more=
| Template:Hinduism
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL DID YOU KNOW? SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE ARE ENTRIES TO DISPLAY-->
{{Transclude selected recent additions | Hinduism | months=36 | header={{Box-header colour|Did you know... }}|max=6}}
<!--END OF DID YOU KNOW? SECTION-->
{{Box-header colour | ඔබට යමක් සම්බන්ධයෙන් උදව් අවශ්ය ද?}}
ඔබට Hinduism සම්බන්ධයෙන් පිළිතුරු සොයාගැනීමට අපහසු පැණයක් තිබේ ද?
සමහර විට [[විකිපීඩියා:නිර්දේශ කවුලුව|විකිපීඩියා නිර්දේශ කවුලුව]] වෙත යොමුවීම, ඉක්මන් පිළිතුරක් සොයාගැනීමට මාර්ගයක් විය හැක.
{{Box-footer}}
{{#ifexist: Wikipedia:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Get involved}}
For editor resources and to collaborate with other editors on improving Wikipedia's Hinduism-related articles, see [[Wikipedia:WikiProject Hinduism|WikiProject Hinduism]].
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
|2=<!-- SECOND COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් සේයාරු}}
{{Transclude files as random slideshow
| Hinduism
|
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL NEWS SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE IS NEWS TO DISPLAY -->
{{Transclude selected current events | Hinduism | days=45 | header={{Box-header colour|In the news }}|max=6}}
<!--END OF NEWS SECTION-->
{{Box-header colour|උප ප්රවර්ග}}
[[Image:C Puzzle.png|36px|right|Category puzzle]]
:<small>උප ප්රවර්ග නැරඹීම සඳහා [►] තෝරන්න</small>
{{div col|colwidth=15em}}
{{#tag:categorytree|Hinduism}}
{{div col end}}
{{Box-footer}}
}} <!-- END OF FLEX COLUMNS -->
<div class="nomobile" style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|උප මාතෘකා}}
{{Plain navboxes|content= {{Template:Hinduism|state=expanded}} }}
{{Box-footer}}
</div>
<div style="clear:both; width:100%">
{{#ifexist: Template:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Recognized content}}
{{User:JL-Bot/Project content
|template = WikiProject Hinduism
|content-featured-articles
|content-featured-lists
|content-good-articles
|columns = 3
|heading = 3
}}
<!-- Start of content generated by JL-Bot -->
<!-- End of content generated by JL-Bot -->
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
{{Box-header colour|''ආශ්රිත විකිමීඩියා''}}
{{Wikimedia for portals|species=no|voy=no}}
{{Box-footer}}
</div>
{{portals}}
{{purge page}}
[[Category:Portals needing placement of incoming links]]
dycxktcqo716pnza1zyrz6mtyxuhn6b
797862
797860
2026-08-20T15:00:22Z
Lee
85
797862
wikitext
text/x-wiki
<!-- This portal was created using {{subst:Basic portal start page}} -->
{{Portal description}}
{{Portal maintenance status |date=2026 අගෝස්තු |subpages=none |broken= |note= }}
{{Portals browsebar}}
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
<div style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|හැඳින්වීම| colour= | mode= }} <!--
{{Portal image banner|}}-->
{{Transclude lead excerpt|{{#titleparts:Hinduism}}| paragraphs=1-2 | hat=false }}
{{Box-footer|[[Hinduism|තව දුරටත්...]]}}
{{Purge link portals}}
{{Flex columns
|1=<!-- LEFT COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් ලිපි}}
{{Transclude list item excerpts as random slideshow | nostubs=no | paragraphs=1-2 | files=1 | more=
| Template:Hinduism
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL DID YOU KNOW? SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE ARE ENTRIES TO DISPLAY-->
<!-- {{Transclude selected recent additions | Hinduism | months=36 | header={{Box-header colour|Did you know... }}|max=6}} -->
<!--END OF DID YOU KNOW? SECTION-->
{{Box-header colour | ඔබට යමක් සම්බන්ධයෙන් උදව් අවශ්ය ද?}}
ඔබට Hinduism සම්බන්ධයෙන් පිළිතුරු සොයාගැනීමට අපහසු පැණයක් තිබේ ද?
සමහර විට [[විකිපීඩියා:නිර්දේශ කවුලුව|විකිපීඩියා නිර්දේශ කවුලුව]] වෙත යොමුවීම, ඉක්මන් පිළිතුරක් සොයාගැනීමට මාර්ගයක් විය හැක.
{{Box-footer}}
{{#ifexist: Wikipedia:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Get involved}}
For editor resources and to collaborate with other editors on improving Wikipedia's Hinduism-related articles, see [[Wikipedia:WikiProject Hinduism|WikiProject Hinduism]].
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
|2=<!-- SECOND COLUMN -->
{{Box-header colour|තෝරාගත් සේයාරු}}
{{Transclude files as random slideshow
| Hinduism
|
|
}}
{{Box-footer}}
<!--CONDITIONAL NEWS SECTION - ONLY SHOWS UP WHEN THERE IS NEWS TO DISPLAY -->
{{Transclude selected current events | Hinduism | days=45 | header={{Box-header colour|In the news }}|max=6}}
<!--END OF NEWS SECTION-->
{{Box-header colour|උප ප්රවර්ග}}
[[Image:C Puzzle.png|36px|right|Category puzzle]]
:<small>උප ප්රවර්ග නැරඹීම සඳහා [►] තෝරන්න</small>
{{div col|colwidth=15em}}
{{#tag:categorytree|Hinduism}}
{{div col end}}
{{Box-footer}}
}} <!-- END OF FLEX COLUMNS -->
<div class="nomobile" style="clear:both; width:100%">
{{Box-header colour|උප මාතෘකා}}
{{Plain navboxes|content= {{Template:Hinduism|state=expanded}} }}
{{Box-footer}}
</div>
<div style="clear:both; width:100%">
{{#ifexist: Template:WikiProject Hinduism
| {{Box-header colour | Recognized content}}
{{User:JL-Bot/Project content
|template = WikiProject Hinduism
|content-featured-articles
|content-featured-lists
|content-good-articles
|columns = 3
|heading = 3
}}
<!-- Start of content generated by JL-Bot -->
<!-- End of content generated by JL-Bot -->
{{Box-footer}}
|
}} <!-- END OF ifexist -->
{{Box-header colour|''ආශ්රිත විකිමීඩියා''}}
{{Wikimedia for portals|species=no|voy=no}}
{{Box-footer}}
</div>
{{portals}}
{{purge page}}
[[Category:Portals needing placement of incoming links]]
6m5rv5kzmc5vz27hupzumix89s702wm
ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ආගම
101
78759
797854
422807
2026-08-20T14:57:08Z
Lee
85
Lee විසින් [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:Hinduism]] සිට [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ධර්මය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
422807
wikitext
text/x-wiki
'''හින්දු ආගම--[[User:Rohana manjulawm|Rohana manjulawm]] ([[User talk:Rohana manjulawm|talk]]) 19:27, 30 මැයි 2018 (යූටීසී)'''
26dvewa8f1658hsqhlfkp5cjpct7ip9
797858
797854
2026-08-20T14:59:07Z
Lee
85
Lee විසින් [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ධර්මය]] සිට [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ආගම]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
422807
wikitext
text/x-wiki
'''හින්දු ආගම--[[User:Rohana manjulawm|Rohana manjulawm]] ([[User talk:Rohana manjulawm|talk]]) 19:27, 30 මැයි 2018 (යූටීසී)'''
26dvewa8f1658hsqhlfkp5cjpct7ip9
ලේඛකයා
0
92851
797846
539230
2026-08-20T14:46:13Z
WrdSrchSi
55524
Added si|ලිපියුවා, Wiktionary
797846
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Occupation
| name= ලේඛකයා
| image= [[File:Francisco de Goya y Lucientes - Gaspar Melchor de Jovellanos.jpg|250px]]
| caption= ස්පාඤ්ඤ ජාතික ලේඛකයෙක් වන [[Gaspar Melchor de Jovellanos]] ඔහුගේ වෘත්තියට අදාළ උපකරණ සමඟtrade.
| official_names=
<!------------Details------------------->
| type=
| activity_sector = [[Literature|සාහිත්යය]]
| competencies = [[Language proficiency]], [[Grammar]], [[Literacy]]
| formation =
| employment_field = [[Mass Media]], [[Social Media]]
| related_occupation = {{flatlist|
* [[Journalist]]
* [[novelist]]
* [[poet]]
* [[columnist]]
}}
| average_salary=
}}
{{Wiktionary|ලිපියුවා}}
'''ලේඛකයා''' (අමිශ්ර {{si|ලිපියුවා}}) යනු ගද්යය යමක් ලියන්නායි. ගද්ය ලෙස කෘති, පිටපත්, පත්තර, රචනා ආදිය ගත හැකිය.
{{Authority control}}
[[ප්රවර්ගය:ලේඛන කලාව]]
{{අසම්පූර්ණ}}
jbsruv5jpj8wgxjyg0ju6q05a503jqd
වන් ඩිරෙක්ෂන්
0
93624
797841
501894
2026-08-20T13:36:35Z
Sayuru Athsara
59181
797841
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව සංගීත කලාකරු|Name=වන් ඩිරෙක්ෂන්<br/>One Direction|image=One Direction Sydney 4.jpg|native_name=One Direction (1D)|Origin=ඉංග්රීසි සහ අයර්ලන්ත|Genre=පොප් සංගීතය|caption=2012 දී වන් ඩිරෙක්ෂන්. වමේ සිට දකුණට පිළිවෙලින්: ලුවී ටොම්ලින්සන්, නියල් හොරන්, හැරී ස්ටයිල්ස්, ලියම් පේන් සහ සයින් මලික්|Years_active=2010-2016|Label=සියින්කෝ<br/>කොළොම්බියා|website=www.onedirectionmusic.com/|Past_members=නියල් හොරන්<br/>
සයින් මලික්<br/>
ලියම් පේන්<br/>
හැරී ස්ටයිල්ස්<br/>
ලුවී ටොම්ලින්සන්|Alias=1ඩී (1D)}}
'''වන් ඩිරෙක්ෂන්''' (ඉංග්රීසි: One Direction), '''1D''' ලෙස කෙටි කර ද හඳුන්වයි. 2010 දී එංගලන්තයේ ලන්ඩන් හි පිහිටුවන ලද ඉංග්රීසි-අයර්ලන්ත පිරිමි ළමා පොප් සංගීත කණ්ඩායමකි. කණ්ඩායමේ සාමජිකයන් වන්නේ නයිල් හොරන්, ලියම් පේන්, හැරි ස්ටයිල්, ලුවී ටොම්ලින්සන් සහ සෙයින් මාලික් ය. සෙයින් මාලික් 2015 මාර්තු මාසයේදී කණ්ඩායමෙන් ඉවත් විය. 2010 දී බ්රිතාන්ය රූපවාහිනියේ විකාශය වූ ගායන තරඟයක් වන X Factor හි හත්වන මාලාවේ තෙවන ස්ථානයට පත් වීමෙන් පසු කණ්ඩායම සයිමන් කොවෙල්ගේ වාර්තා ලේබලය වන Syco Records සමඟ අත්සන් කරන ලදී. [[ගොනුව:One Direction 2015.jpg|alt=|thumb|255x255පික්|<small>2015 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඔවුන්ගේ ඔන් ද රෝඩ් අගේන් (On the Road Again) චාරිකාවේ ග්ලාස්ගෝ (ස්කොට්ලන්තයේ නගරයක්) හි වන් ඩිරෙක්ෂන් රඟ දක්වන අවස්ථාවක්. වමේ සිට දකුණට: ලුවී ටොම්ලින්සන්, නයිල් හොරන්, ලියම් පේන් සහ හැරී ස්ටයිල්.</small>]]
1ce8l1z5az24bcocg3i1c7b5e98lk1l
සොෆියා
0
185944
797893
771225
2026-08-21T08:59:05Z
CommonsDelinker
157
[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Misleading name as it is a panoramic view of Bulgaria's capital city Sofia., හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Russian_church_(37591925970).jpg ගොන
797893
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = සොෆියා
| native_name = {{Nobold|София}}
| native_name_lang =
| settlement_type = අගනුවර
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| perrow = 1/2/2/2
| total_width = 250
| image1 = Panoramic view over central Sofia and the Vitosha Mountain 2017-10-08.jpg
| caption1 = Panoramic view over central Sofia and the [[Vitosha Mountain]]
| image2 = Cathedral Saint Alexander Nevsky (23997180108).jpg
| caption2 = [[Saint Alexander Nevsky Cathedral, Sofia|Saint Alexander Nevsky Cathedral]]
| image3 = Ivan Vazov National Theatre, Sofia.JPG
| caption3 = [[Ivan Vazov National Theatre]]
| image4 = Sofia Largo.jpg
| caption4 = [[Largo, Sofia|Largo]]
| image5 = Royal Palace Sofia.jpg
| caption5 = Former [[Royal Palace (Sofia)|Royal Palace]]
| image6 = Museum of Foreign Artists - panoramio.jpg
| caption6 = [[National Gallery for Foreign Art|Gallery of Foreign Art]]
}}
| image_caption =
| image_flag = BG Sofia flag.svg
| image_shield = BG_Sofia_coa.svg
| motto = {{force singular}} "Расте, но не старее"<ref>{{cite web|url=http://www.sofia.bg/en/display.asp?ime=sofia|title=Sofia through centuries|publisher=Sofia Municipality|access-date=16 October 2009|url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090819151030/https://www.sofia.bg/en/display.asp?ime=sofia|archive-date=19 August 2009}}</ref><br />"Raste, no ne staree"<br />("Ever growing, never aging")
| mapframe = yes
| mapframe-shape = yes
| pushpin_map = Bulgaria#Europe
| pushpin_map_caption = Location of Sofia
| pushpin_relief = 1
| coordinates = {{coord|42.70|23.33|type:city|display=it|format=dms}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Bulgaria
| subdivision_type1 = [[Provinces of Bulgaria|Province]]
| subdivision_name1 = [[Sofia City Province|Sofia City]]
| subdivision_type2 = [[Municipalities of Bulgaria|Municipality]]
| subdivision_name2 = [[Stolichna Municipality|Capital]]
| established_title = Cont. inhabited
| established_date = since 7000 BC<ref name="ghodsee">{{cite book|url=https://archive.org/details/redrivieragender0000ghod|url-access=registration|title=The Red Riviera: Gender, Tourism, and Postsocialism on the Black Sea|last1=Ghodsee|first1=Kristen|date=2005|publisher=[[Duke University]] Press|isbn=0822387174|page=[https://archive.org/details/redrivieragender0000ghod/page/21 21]}}</ref>
| established_title2 = Neolithic settlement
| established_date2 = 5500–6000 BC<ref>{{cite web|url=http://archaeologyinbulgaria.com/2015/12/07/archaeologist-discovers-8000-year-old-nephrite-frog-like-swastika-in-slatina-neolithic-settlement-in-bulgarias-capital-sofia/|title=Archaeologist Discovers 8,000-Year-Old Nephrite 'Frog-like' Swastika in Slatina Neolithic Settlement in Bulgaria's Capital Sofia – Archaeology in Bulgaria|first=Ivan Dikov · in|last=Prehistory|date=7 December 2015|work=archaeologyinbulgaria.com|access-date=20 December 2015|archive-date=22 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222083234/http://archaeologyinbulgaria.com/2015/12/07/archaeologist-discovers-8000-year-old-nephrite-frog-like-swastika-in-slatina-neolithic-settlement-in-bulgarias-capital-sofia/|url-status=live}}</ref>
| established_title3 = [[Serdi]] settlement
| established_date3 = ca. 390 BC<ref>"The Serdi were a Celtic people who, at the end of a fourth century BC migration, established a settlement Serdica." For more see: John Moss (2025) ''The Celtic Tribes. Origins, Ancestry & The Warrior Class'', {{ISBN|9781399056885}}, [[Pen and Sword Books|Pen and Sword History]], pp. 229-230.</ref><ref>''The Cambridge Ancient History, Volume 3, Part 2: The Assyrian and Babylonian Empires and Other States of the Near East, from the Eighth to the Sixth Centuries BC'' by John Boardman, I. E. S. Edwards, E. Sollberger, and N. G. L. Hammond, {{ISBN|0-521-22717-8}}, 1992, page 600: "The Triballi were the western neighbours of the Treres and the Tilataei who occupied in general the region of Serdica...In the place of the vanished (Thracian tribes) [[Treres]] and [[Tilataei]] we find the Serdi for whom there is no evidence before the first century BC. It has for long being supposed on convincing linguistic and archeological grounds that this tribe was of Celtic origin"</ref>
| established_title4 = Roman administration
| established_date4 = 46 AD (as ''[[Serdika|Serdica]]''){{Sfn|Sofia|2016|page=13}}
| established_title5 = Conquered by [[Krum]]
| established_date5 = 809 AD (as ''Sredets''){{Sfn|Sofia|2016|page=13}}
| leader_party = [[PP-DB]]-[[Spasi Sofia]]
| leader_title = [[List of mayors of Sofia|Mayor]]
| leader_name = [[Vasil Terziev]]
| unit_pref = Metric
| area_urban_footnotes = <ref name="URBANISED AREAS"/>
| area_metro_footnotes = <ref>{{Cite web |url=https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=met_d3area&lang=en |title=Archived copy |access-date=25 August 2020 |archive-date=24 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124181322/https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=met_d3area&lang=en |url-status=live }}</ref>
| area_total_km2 = 500
| area_urban_km2 = 5723
| area_metro_km2 = 11,738
| elevation_footnotes = <ref>{{Cite web |url=https://www.nsi.bg/nrnm/show2.php?sid=57422&ezik=en&e=128142&e=9787 |title=Nsi • National Register of Populated Places • |access-date=8 July 2020 |archive-date=11 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200711041145/https://www.nsi.bg/nrnm/show2.php?sid=57422&ezik=en&e=128142&e=9787 | url-status = live }}</ref>
| elevation_m = 500–699
| elevation_ft = 1640–2293
| population_as_of = 2025
| population_total = 1,295 591
| population_footnotes = <ref name="population">{{cite web|title=Население по градове и пол {{!}} Национален статистически институт|url=http://www.nsi.bg/bg/content/2981/население-по-градове-и-пол|website=www.nsi.bg|language=bg|access-date=29 May 2021|archive-date=12 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412205552/https://www.nsi.bg/bg/content/2981/%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%BF%D0%BE-%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B5-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D0%BB|url-status=live}}</ref>
| population_urban = 1531867
| population_urban_footnotes = <ref name="Population on 1 January by age groups and sex - functional urban areas">{{cite web|title=Population on 1 January by age groups and sex - functional urban areas |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/urb_lpop1/default/table?lang=en}}</ref>
| population_metro = 1619690
| population_metro_footnotes = <ref name="European Metropolitan regions">{{cite web|title=Population on 1 January by age groups and sex - |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/met_pjangrp3/default/table?lang=en&category=reg_typ.met.met_demo}}</ref>
| population_density_metro_km2 = auto
| population_density_km2 = auto
| population_density_urban_km2 = auto
| population_demonym = [[wikt:Sofian|Sofian]] ([[English language|en]]) <br /> Софиянец/''Sofiyanets'' ([[Bulgarian language|bg]])
| demographics_type2 = GDP {{Nobold|(Nominal, 2023)}}
| demographics2_footnotes = <ref>{{Cite web|url=https://www.nsi.bg/en/statistical-data/141/429|title=GDP by Regions|website=MSI.bg}}</ref>
| demographics2_title1 = [[Capital city]]
| demographics2_info1 = €40.583 billion
| demographics2_title2 = Per capita
| demographics2_info2 = €31,616
| blank1_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2022)
| blank1_info_sec1 = 0.856<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2018-09-13|archive-date=23 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|url-status=live}}</ref><br />{{color|green|very high}}
| timezone1 = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset1 = +02:00
| timezone1_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| utc_offset1_DST = +03:00
| postal_code = 1000
| area_code = (+359) 02
| blank3_name = [[Vehicle registration plates of Bulgaria|Vehicle registration plate]]
| blank3_info = C, CA, CB
| website = {{URL|sofia.bg}}
}}
'''සොෆියා''' යනු [[බල්ගේරියාව|බල්ගේරියාවේ]] [[අගනුවර]] සහ විශාලතම නගරයයි . එය රටේ බටහිර කොටසේ විටෝෂා කන්ද පාමුල සොෆියා නිම්නයේ පිහිටා ඇත. නගරය ඉස්කාර් ගඟට බටහිරින් ඉදිකර ඇති අතර සොෆියා මධ්යම ඛනිජ ස්නානය වැනි ඛනිජ උල්පත් රාශියක් ඇත. එය තෙතමනය සහිත මහාද්වීපික දේශගුණයක් ඇත.
පුරාණ කාලයේ සර්ඩිකා ලෙස හැඳින්වූ සොෆියා, අවම වශයෙන් ක්රි.පූ. 7000 සිට මිනිස් වාසයක් සහිත ප්රදේශයක් විය. නගරයේ වාර්තාගත ඉතිහාසය ආරම්භ වන්නේ ක්රි.පූ. 29 දී [[රෝමානු ජනරජය|රෝම ජනරජය]] විසින් සෙල්ටික් ගෝත්රික සර්ඩිගෙන් සර්ඩිකා යටත් කර ගැනීම පිළිබඳ සාක්ෂි සමඟිනි. [[රෝමානු අධිරාජ්යය|රෝම අධිරාජ්යයේ]] පරිහානිය අතරතුර, නගරය හුන්ස්, විසිගොත්, අවාර් සහ ස්ලාව් ජාතිකයන් විසින් වටලනු ලැබීය. 809 දී, සර්ඩිකා ඛාන් ක්රම් විසින් පළමු බල්ගේරියානු අධිරාජ්යයට ඇතුළත් කරන ලද අතර එය ස්රෙඩෙට්ස් ලෙස ප්රසිද්ධ විය. 1018 දී, [[බයිසැන්ටයින් අධිරාජ්යය|බයිසැන්තියානුවන්]] 1194 දක්වා බල්ගේරියානු පාලනය අවසන් කළ අතර, එය දෙවන බල්ගේරියානු අධිරාජ්යය විසින් නැවත සංස්ථාගත කරන ලදී. 1382 දී [[ඕටමන් අධිරාජ්යය|ඔටෝමාන්වරුන්]] විසින් එය යටත් කර ගන්නා තෙක් ස්රෙඩෙට්ස් ප්රධාන පරිපාලන, ආර්ථික, සංස්කෘතික සහ සාහිත්ය මධ්යස්ථානයක් බවට පත්විය. 1530 සිට 1836 දක්වා, සොෆියා ඔටෝමාන් අධිරාජ්යයේ විශාලතම සහ වැදගත්ම පළාත වන රුමේලියා අයලෙට් හි කලාපීය අගනුවර විය. 1878 දී බල්ගේරියානු පාලනය යථා තත්ත්වයට පත් කරන ලදී. ඊළඟ වසරේදී තුන්වන බල්ගේරියානු රාජ්යයේ අගනුවර ලෙස සොෆියා තෝරා ගන්නා ලද අතර, එය දැඩි ජන විකාශන හා ආර්ථික වර්ධනයේ කාල පරිච්ඡේදයක් ආරම්භ කළේය.
සොෆියා යනු යුරෝපීය සංගමයේ 14 වන විශාලතම නගරයයි . එය දකුණින් විටෝෂා, බටහිරින් ලියුලින් සහ උතුරින් බෝල්කන් කඳු වැනි කඳු වලින් වටවී ඇත. එය [[ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලා, ඇන්ඩෝරාව|ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලා]] සහ [[මැඩ්රිඩ්]] වලින් පසු තුන්වන උසම යුරෝපීය අගනුවර වේ. සොෆියා විශ්ව විද්යාල, සංස්කෘතික ආයතන සහ වාණිජ සමාගම් කිහිපයකට නිවහන වේ. නගරය "ආගමික ඉවසීමේ ත්රිකෝණය" ලෙස විස්තර කර ඇත. මෙයට හේතුව ප්රධාන ලෝක ආගම් තුනක - [[ක්රිස්තියානි ආගම|ක්රිස්තියානි ධර්මය]], [[ඉස්ලාම්]] සහ [[ජුදා ආගම|යුදෙව් ආගම]] - පන්සල් තුනක් එකිනෙකට සමීපව පිහිටා ඇති බැවිනි: ස්වෙටා නෙඩෙල්යා පල්ලිය, බන්යා බාෂි පල්ලිය සහ සොෆියා සිනගෝගය.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Triangle of Religious Tolerance (1903) – iCulturalDiplomacy |url=http://www.i-c-d.de/index.php?title=Triangle_of_Religious_Tolerance_(1903) |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127225057/http://i-c-d.de/index.php?title=Triangle_of_Religious_Tolerance_(1903) |archive-date=27 January 2020 |access-date=27 December 2019 |website=www.i-c-d.de}}</ref> මෙම ත්රිකෝණය මෑතකදී "චතුරස්රයක්" දක්වා පුළුල් කරන ලද අතර එයට ශාන්ත ජෝසප් කතෝලික ආසන දෙව්මැදුර ඇතුළත් වේ.<ref>{{උපන්යාස වෙබ් |date=15 February 2017 |title=10 Things We Can all Learn from Bulgaria's Square of Religious Tolerance |url=https://theculturetrip.com/europe/bulgaria/articles/10-things-we-can-all-learn-from-bulgarias-square-of-religious-tolerance |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929203612/https://theculturetrip.com/europe/bulgaria/articles/10-things-we-can-all-learn-from-bulgarias-square-of-religious-tolerance/ |archive-date=29 September 2020 |access-date=4 September 2020}}</ref>
දෙවන බල්ගේරියානු අධිරාජ්යය සමයේ ඉදිකරන ලද සහ බල්ගේරියානු ඕතඩොක්ස් පල්ලියට බොහෝ පාරම්පරික සංකේතවාදයක් ඇති සොෆියා හි බෝයානා පල්ලිය 1979 දී [[යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි|ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට]] ඇතුළත් කරන ලදී. අග්නිදිග යුරෝපයේ සංස්කෘතික වැදගත්කමක් ඇති සොෆියා, බල්ගේරියාවේ ජාතික ඔපෙරා සහ මුද්රා නාට්යය, ජාතික සංස්කෘතික මාළිගාව, වාසිල් ලෙව්ස්කි ජාතික ක්රීඩාංගනය, අයිවන් වාසොව් ජාතික රඟහල, ජාතික පුරාවිද්යා කෞතුකාගාරය සහ සර්ඩිකා ඇම්ෆිතියේටර් යන ස්ථානවල නිවහන වේ. සමාජවාදී කලා කෞතුකාගාරයේ කොමියුනිස්ට් බල්ගේරියාවේ ජීවන රටාව පිළිබඳව අමුත්තන් දැනුවත් කරන මූර්ති සහ පෝස්ටර් රාශියක් ඇතුළත් වේ. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Triangle of Religious Tolerance (1903) – iCulturalDiplomacy |url=http://www.i-c-d.de/index.php?title=Triangle_of_Religious_Tolerance_(1903) |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127225057/http://i-c-d.de/index.php?title=Triangle_of_Religious_Tolerance_(1903) |archive-date=27 January 2020 |access-date=27 December 2019 |website=www.i-c-d.de}}</ref>
18 වන සියවසේ අගභාගයේදී 70,000 ක් වූ සොෆියා හි ජනගහනය 1870 දී 19,000 ක් දක්වා 1878 දී 11,649 දක්වා අඩු වූ අතර පසුව එය වැඩි වීමට පටන් ගත්තේය. <ref name="isotriq">{{උපන්යාස වෙබ් |date=10 May 2017 |title=История |url=http://www.kmeta.bg/istoriya-2017-05-10 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031214900/http://www.kmeta.bg/istoriya-2017-05-10 |archive-date=31 October 2018 |access-date=31 October 2018 |website=www.kmeta.bg}}</ref> සොෆියා හි ජනගහනය වර්ග කි.මී. 500 ක භූමි ප්රදේශයක් තුළ පදිංචිකරුවන් මිලියන 1.28 ක් පමණ වේ.<ref name="area total">{{උපන්යාස වෙබ් |title=NATIONAL STATISTICAL INSTITUTE – Information for the area of city of Sofia |url=http://www.nsi.bg/nrnm/index.php?ezik=bul&f=8&s=1&date=06.02.2018&e=1&s1=5&c1=1&a1=500000&c=0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180207005344/http://www.nsi.bg/nrnm/index.php?ezik=bul&f=8&s=1&date=06.02.2018&e=1&s1=5&c1=1&a1=500000&c=0 |archive-date=7 February 2018 |access-date=11 April 2018 |website=Nsi.bg}}</ref> රටේ ජනගහනයෙන් 17.9% ක සාන්ද්රණයක් රටේ භූමි ප්රමාණයෙන් 200 න් එකක් වන ප්රතිශතය තුළ පවතී. සොෆියා නාගරික ප්රදේශය තුල මිලියන 1.5 ක් පමණ වාසය කරයි. [[සොෆියා නගර පළාත, බල්ගේරියාව|සොෆියා නගර පළාත]] සහ [[සොෆියා පළාත, බල්ගේරියාව|සොෆියා පළාතේ]] කොටස් ( ඩ්රැගෝමන්, [[:bg:Община Сливница|ස්ලිව්නිට්සා]], [[:bg:Община Костинброд|කොස්ටින්බ්රොඩ්]], [[:bg:Община Божурище|බොෂුරිෂ්ට්]], ස්වෝජ්, [[:bg:Община Елин Пелин|එලින් පෙලින්]], [[:bg:Община Горна Малина|ගෝර්නා මලිනා]], [[:bg:Община Ихтиман|ඉහ්ටිමන්]], කොස්ටෙනෙට්ස් ) සහ [[පර්නික් පළාත, බල්ගේරියාව|පර්නික් පළාත]] ( [[:bg:Община Перник|පර්නික්]], [[:bg:Община Радомир|රඩොමිර්]] ) ඇතුළත් වන අතර එය රටේ භූමි ප්රමාණයෙන් 5.16% ක් නියෝජනය කරයි. <ref name="URBANISED AREAS">{{Cite journal|title=CITIES AND THEIR URBANISED AREAS IN THE REPUBLIC OF BULGARIA|url=http://www.nsi.bg/sites/default/files/files/publications/URBAN_ENG.pdf|url-status=live|journal=National Statistical Institute|page=91|archive-url=https://web.archive.org/web/20180715093754/http://www.nsi.bg/sites/default/files/files/publications/URBAN_ENG.pdf|archive-date=15 July 2018|access-date=15 July 2018}}</ref> සොෆියාහි අගනගර ප්රදේශය පැයක මෝටර් රථ ගමන් කාලය මත පදනම් වන අතර ජාත්යන්තරව විහිදෙන අතර සර්බියාවේ ඩිමිත්රොව්ග්රෑඩ් ද ඇතුළත් වේ. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Triangle of Religious Tolerance (1903) – iCulturalDiplomacy |url=http://www.i-c-d.de/index.php?title=Triangle_of_Religious_Tolerance_(1903) |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200127225057/http://i-c-d.de/index.php?title=Triangle_of_Religious_Tolerance_(1903) |archive-date=27 January 2020 |access-date=27 December 2019 |website=www.i-c-d.de}}</ref>
== යොමු කිරීම් ==
[[ප්රවර්ගය:CS1 බල්ගේරියානු-භාෂා මූලාශ්ර (bg)]]
[[ප්රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title]]
[[ප්රවර්ගය:Harv and Sfn no-target errors]]
[[ප්රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations]]
[[ප්රවර්ගය:Pages with බල්ගේරියානු IPA]]
[[ප්රවර්ගය:බල්ගේරියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල]]
[[ප්රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images]]
f39iugxuslm3ev5ihw605ytna9elfae
සත්වෝද්යාන
0
189897
797845
778784
2026-08-20T14:21:53Z
WrdSrchSi
55524
Added si|වනසත් උයන, Wiktionary
797845
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sea Lion and Keeper at the Welsh Mountain Zoo - geograph.org.uk - 4684996.jpg|thumb|[[Welsh Mountain Zoo]] හි මුහුදු සිංහයකු සහ සත්වෝද්යාන භාරකරුවෙක්]]
{{Wiktionary|වනසත් උයන}}
'''සත්වෝද්යානයක්''' (අමිශ්ර {{si|වනසත් උයන}}) යනු මහජන ප්රදර්ශනය සඳහා සතුන් තබා ඇති ස්ථානයකි.
== අමතර අවධානයට ==
{{Portal|Animals}}
{{div col|colwidth=22em}}
* [[List of zoo associations]]
* [[Ex-situ conservation|''Ex-situ'' conservation]]
* [[In-situ conservation|''In-situ'' conservation]]
* [[Conservation movement]]
* [[Index of conservation articles]]
* [[Virtual zoo]]
* [[Emergency response team (zoo)|Zoo emergency response team]]
* [[Frozen zoo]]
{{div col end}}
== සටහන් ==
{{Reflist|30em}}
== බාහිර සබැඳි ==
{{Commons category|Zoos}}
{{wiktionary}}
* [https://web.archive.org/web/20110719115732/http://www.zoos-worldwide.de/ Zoos Worldwide] Zoos, aquariums, animal sanctuaries and wildlife parks
* [http://www.asianelephant.net Zoological Gardens keeping Asian Elephants]
* [https://web.archive.org/web/20110531130026/http://www.zoohistory.co.uk/downloads The Bartlett Society: Devoted to studying yesterday's methods of keeping wild animals], download page
{{Zoos}}
{{Authority control}}
[[ප්රවර්ගය:සත්වෝද්යාන| ]]
[[Category:Animal rights]]
[[Category:Animal welfare]]
[[Category:Zoology]]
8g63uljox8x9e3zx5x54zlruivfstp0
දශාවතාර දේවාලය, දේව්ගාර්
0
196142
797863
797790
2026-08-20T15:02:45Z
Lee
85
797863
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| name = දශාවතාර දේවාලය
| religious_affiliation = [[හින්දු ආගම]]
| image = Deogarh01.jpg
| alt = Deogarh Dashavatara Hindu Temple
| caption = දශාවතාර දේවාලය, දේව්ගාර්
| coordinates = {{coord|24|31|35.8|N|78|14|24.4|E|display=inline,title}}
| location = [[බේට්වා ගංගාව|බේට්වා ගංගා]] නිම්නය
| deity = [[විෂ්ණු]]
| district = [[ලලිත්පූර් දිස්ත්රික්කය, ඉන්දියාව|ලලිත්පූර් දිස්ත්රික්කය]]
| state = [[උත්තර් ප්රදේශ්]]
| country = [[ඉන්දියාව]]
| website =
| architecture_style = [[හින්දු දේවාල ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය|නගර]]
| completed = {{Circa|ක්රි.ව. 500}}<ref name=cornellplan>[https://digital.library.cornell.edu/catalog/ss:3855959 Dasavatara Temple Plan], Cornell University</ref><ref>{{cite book|author=T. Richard Blurton|title=Hindu Art|url=https://books.google.com/books?id=xJ-lzU_nj_MC&pg=PA52|year=1993|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-39189-5|page=52}}</ref>
| elevation_m = |
}}
'''දශාවතාර දේවාලය''' යනු උතුරු-මධ්යම [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] බෙට්වා ගංගා නිම්නයේ, ජාන්සි සිට කිලෝමීටර් 125 ක් දුරින්, [[උත්තර් ප්රදේශ්|උත්තර් ප්රදේශ්හි]] ලලිත්පූර් දිස්ත්රික්කයේ, දේව්ගාර් හි පිහිටි 6 වන සියවසේ මුල් භාගයට අයත් [[හින්දු දේවාල|හින්දු දේවාලයකි]] . <ref name="Michell95">{{උපන්යාස පොත |last=George Michell |url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&pg=PA95 |title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms |publisher=University of Chicago Press |year=1977 |isbn=978-0-226-53230-1 |pages=27 with Figure 5, 95–96}}</ref> එය සරල, එක් කුටියකින් යුත් හතරැස් සැලැස්මක් ඇති අතර එය අදටත් ඉතිරිව ඇති පැරණිතම හින්දු ශිලාමය දේවාලවලින් එකකි. <ref name="Dehejia" /> <ref>{{උපන්යාස පොත |last=Fred S. Kleiner |url=https://archive.org/details/isbn_9780534642013 |title=Gardner's Art through the Ages: A Global History, Enhanced Edition |publisher=Cengage |year=2010 |isbn=978-1-4390-8578-3 |page=[https://archive.org/details/isbn_9780534642013/page/170 170] |url-access=registration}}</ref> [[ගුප්ත රාජවංශය|ගුප්ත යුගයේ]] ඉදිකරන ලද දේව්ගාර් හි දශාවතාර දේවාලය, අලංකාර [[ගුප්ත රාජවංශය|ගුප්ත]] ශෛලියේ [[ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය]] පෙන්නුම් කරයි.
දේව්ගාර් හි පිහිටි දේවාලය [[විෂ්ණු]] වෙනුවෙන් කැප කර ඇත, නමුත් එහි [[ශිව දෙවියන්|ශිව]], [[පාර්වතී දේවිය|පාර්වතී]], [[මුරුගන් දෙවියෝ|කාර්තිකේය]], [[බ්රහ්ම|බ්රහ්ම, ඉන්ද්ර]] [[ඉන්ද්ර|,]] ගංගා සහ [[හින්දු ආගම තුළ යමුනා|යමුනා]] යන ගංගා දේවතාවියන් වැනි විවිධ දෙවිවරුන්ගේ කුඩා පා සටහන් රූප මෙන්ම හින්දු වීර කාව්යයක් වන ''[[මහාභාරතය|මහා භාරතයේ]]'' පාණ්ඩවයන් පස්දෙනා පෙන්වන කැටයම් පුවරුවක් ද ඇතුළත් වේ. <ref name="Michell95">{{උපන්යාස පොත |last=George Michell |url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&pg=PA95 |title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms |publisher=University of Chicago Press |year=1977 |isbn=978-0-226-53230-1 |pages=27 with Figure 5, 95–96}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGeorge_Michell1977">George Michell (1977). </cite></ref> මෙම දේවාලය ගල් හා ගඩොල් යොදාගෙන ඉදිකරන ලද්දකි. විෂ්ණු හා සම්බන්ධ ජනප්රවාද දේවාලයේ අභ්යන්තර හා බාහිර බිත්තිවල කැටයම් කර ඇත. තවද, පෙම් සබඳතා සහ සමීපතාවයේ විවිධ අවස්ථා වල ලෞකික දර්ශන සහ පෙම් යුවළවල් කැටයම් කර ඇත. <ref name="Dehejia" /> <ref name="Michell95" />
== සටහන් ==
{{සටහන්ලැයිස්තුව}}
==ආශ්රේයයන්==
{{reflist|refs=
<ref name="Dehejia">Dehejia, Vidya. Indian Art. New York, NY: Phaidon Press Limited, 1997, p. 143</ref>
}}
== බාහිර සබැඳි ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{කොමන්ස් ප්රවර්ගය|Dashavatara Temple, Deogarh}}{{Hindu inscriptions and arts|state=autocollapse}}{{Hindudharma}}
[[ප්රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
18q8khqfdvlukhdau49z3vgoerfuz44
797864
797863
2026-08-20T15:06:15Z
Lee
85
797864
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| name = දශාවතාර දේවාලය
| religious_affiliation = [[හින්දු ආගම]]
| image = Deogarh01.jpg
| alt = Deogarh Dashavatara Hindu Temple
| caption = දශාවතාර දේවාලය, දේව්ගාර්
| coordinates = {{coord|24|31|35.8|N|78|14|24.4|E|display=inline,title}}
| location = [[බේට්වා ගංගාව|බේට්වා ගංගා]] නිම්නය
| deity = [[විෂ්ණු]]
| district = [[ලලිත්පූර් දිස්ත්රික්කය, ඉන්දියාව|ලලිත්පූර් දිස්ත්රික්කය]]
| state = [[උත්තර් ප්රදේශ්]]
| country = [[ඉන්දියාව]]
| website =
| architecture_style = [[හින්දු දේවාල ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය|නගර]]
| completed = {{Circa|ක්රි.ව. 500}}<ref name=cornellplan>[https://digital.library.cornell.edu/catalog/ss:3855959 Dasavatara Temple Plan], Cornell University</ref><ref>{{cite book|author=T. Richard Blurton|title=Hindu Art|url=https://books.google.com/books?id=xJ-lzU_nj_MC&pg=PA52|year=1993|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-39189-5|page=52}}</ref>
| elevation_m = |
}}
'''දශාවතාර දේවාලය''' යනු උතුරු-මධ්යම [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] බෙට්වා ගංගා නිම්නයේ, ජාන්සි සිට කිලෝමීටර් 125 ක් දුරින්, [[උත්තර් ප්රදේශ්|උත්තර් ප්රදේශ්හි]] ලලිත්පූර් දිස්ත්රික්කයේ, දේව්ගාර් හි පිහිටි 6 වන සියවසේ මුල් භාගයට අයත් [[හින්දු දේවාල|හින්දු දේවාලයකි]] . <ref name="Michell95"/> එය සරල, එක් කුටියකින් යුත් හතරැස් සැලැස්මක් ඇති අතර එය අදටත් ඉතිරිව ඇති පැරණිතම හින්දු ශිලාමය දේවාලවලින් එකකි. <ref name="Dehejia" /> <ref>{{උපන්යාස පොත |last=Fred S. Kleiner |url=https://archive.org/details/isbn_9780534642013 |title=Gardner's Art through the Ages: A Global History, Enhanced Edition |publisher=Cengage |year=2010 |isbn=978-1-4390-8578-3 |page=[https://archive.org/details/isbn_9780534642013/page/170 170] |url-access=registration}}</ref> [[ගුප්ත රාජවංශය|ගුප්ත යුගයේ]] ඉදිකරන ලද දේව්ගාර් හි දශාවතාර දේවාලය, අලංකාර [[ගුප්ත රාජවංශය|ගුප්ත]] ශෛලියේ [[ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය]] පෙන්නුම් කරයි.
දේව්ගාර් හි පිහිටි දේවාලය [[විෂ්ණු]] වෙනුවෙන් කැප කර ඇත, නමුත් එහි [[ශිව දෙවියන්|ශිව]], [[පාර්වතී දේවිය|පාර්වතී]], [[මුරුගන් දෙවියෝ|කාර්තිකේය]], [[බ්රහ්ම|බ්රහ්ම, ඉන්ද්ර]] [[ඉන්ද්ර|,]] ගංගා සහ [[හින්දු ආගම තුළ යමුනා|යමුනා]] යන ගංගා දේවතාවියන් වැනි විවිධ දෙවිවරුන්ගේ කුඩා පා සටහන් රූප මෙන්ම හින්දු වීර කාව්යයක් වන ''[[මහාභාරතය|මහා භාරතයේ]]'' පාණ්ඩවයන් පස්දෙනා පෙන්වන කැටයම් පුවරුවක් ද ඇතුළත් වේ. <ref name="Michell95">{{උපන්යාස පොත |last=George Michell |url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&pg=PA95 |title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms |publisher=University of Chicago Press |year=1977 |isbn=978-0-226-53230-1 |pages=27 with Figure 5, 95–96}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGeorge_Michell1977">George Michell (1977). </cite></ref> මෙම දේවාලය ගල් හා ගඩොල් යොදාගෙන ඉදිකරන ලද්දකි. විෂ්ණු හා සම්බන්ධ ජනප්රවාද දේවාලයේ අභ්යන්තර හා බාහිර බිත්තිවල කැටයම් කර ඇත. තවද, පෙම් සබඳතා සහ සමීපතාවයේ විවිධ අවස්ථා වල ලෞකික දර්ශන සහ පෙම් යුවළවල් කැටයම් කර ඇත. <ref name="Dehejia" /> <ref name="Michell95" />
== සටහන් ==
{{සටහන්ලැයිස්තුව}}
==ආශ්රේයයන්==
{{reflist|refs=
<ref name="Dehejia">Dehejia, Vidya. Indian Art. New York, NY: Phaidon Press Limited, 1997, p. 143</ref>
}}
== බාහිර සබැඳි ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{කොමන්ස් ප්රවර්ගය|Dashavatara Temple, Deogarh}}{{Hindu inscriptions and arts|state=autocollapse}}{{Hindudharma}}
[[ප්රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
3n74s3nr5lc5kd0lfiw3144ogu6d34a
ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි
0
196160
797838
2026-08-20T12:00:02Z
Hirusha Dissanayaka
80508
''''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි'' ( [[English]] : O.i.C.Gadafi ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ තිරගත වූ සිංහල චිත්රපටයකි. මෙම සිනමා පටය අධ්යක්ෂණය කරන්නේ ප්රවීණ රංගන ශිල්පී [[රන්ජන් රාමනායක]] මහතාය. ක්...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි
797838
wikitext
text/x-wiki
'''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි'' ( [[English]] : O.i.C.Gadafi ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ තිරගත වූ සිංහල චිත්රපටයකි. මෙම සිනමා පටය අධ්යක්ෂණය කරන්නේ ප්රවීණ රංගන ශිල්පී [[රන්ජන් රාමනායක]] මහතාය. ක්රියාදාම චිත්රපටයක් වන මෙහි ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කරනුයේද [[රන්ජන් රාමනායක]] විසින්මය. රන්ජන් රාමනායක මීට පෙර [[පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්]], [[ලීඩර්]], [[වන්ෂොට් වන්]], [[ඩොක්ටර් නවරියන්]] යන චිත්රපට අධ්යක්ෂණය කර තිබේ. රන්ජන්ට අමතරව ප්රවීණ රංගන ශිල්පීන් රැසකගේ රංගනයෙන් හැඩ වී ඇති මෙය තවදුරටත් සිනමාශාලා වල ප්රදර්ශනය කෙරේ.
c8ai7civ8zmca3f6z58q9ukdzzr2xct
797839
797838
2026-08-20T12:00:28Z
Hirusha Dissanayaka
80508
/* */
797839
wikitext
text/x-wiki
'''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි''' ( [[English]] : O.i.C.Gadafi ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ තිරගත වූ සිංහල චිත්රපටයකි. මෙම සිනමා පටය අධ්යක්ෂණය කරන්නේ ප්රවීණ රංගන ශිල්පී [[රන්ජන් රාමනායක]] මහතාය. ක්රියාදාම චිත්රපටයක් වන මෙහි ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කරනුයේද [[රන්ජන් රාමනායක]] විසින්මය. රන්ජන් රාමනායක මීට පෙර [[පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්]], [[ලීඩර්]], [[වන්ෂොට් වන්]], [[ඩොක්ටර් නවරියන්]] යන චිත්රපට අධ්යක්ෂණය කර තිබේ. රන්ජන්ට අමතරව ප්රවීණ රංගන ශිල්පීන් රැසකගේ රංගනයෙන් හැඩ වී ඇති මෙය තවදුරටත් සිනමාශාලා වල ප්රදර්ශනය කෙරේ.
eiqm799wgvyat5blv46lj13nu1jjkjp
797887
797839
2026-08-21T04:48:53Z
Hirusha Dissanayaka
80508
/* */
797887
wikitext
text/x-wiki
'''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි''' ( [[English]] : O.i.C.Gadafi ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ තිරගත වූ සිංහල චිත්රපටයකි. මෙම සිනමා පටය අධ්යක්ෂණය කරන්නේ ප්රවීණ රංගන ශිල්පී [[රන්ජන් රාමනායක]] මහතාය. ක්රියාදාම චිත්රපටයක් වන මෙහි ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කරනුයේද [[රන්ජන් රාමනායක]] විසින්මය. රන්ජන් රාමනායක මීට පෙර [[පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්]], [[ලීඩර්]], [[වන්ෂොට් වන්]], [[ඩොක්ටර් නවරියන්]] යන චිත්රපට අධ්යක්ෂණය කර තිබේ. රන්ජන්ට අමතරව ප්රවීණ රංගන ශිල්පීන් රැසකගේ රංගනයෙන් හැඩ වී ඇති මෙය තවදුරටත් සිනමාශාලා වල ප්රදර්ශනය කෙරේ.
===චරිත නිරූපණය===
* [[රන්ජන් රාමනායක]]
* [[ශ්රියන්ත මෙන්ඩිස්]]
* [[මහේන්ද්ර පෙරේරා]]
* [[ගිහාන් ප්රනාන්දු]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* [[ධර්මප්රිය ඩයස්]]
* [[ජයනි සේනානායක]]
* වසන්ත මොරගොඩ
* පියුමි බොතේජු
* [[මහින්ද පතිරගේ]]
tb1iynsx4g1hjbqta38urr8ry2wig58
797888
797887
2026-08-21T04:52:02Z
Hirusha Dissanayaka
80508
/* චරිත නිරූපණය */
797888
wikitext
text/x-wiki
'''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි''' ( [[English]] : O.i.C.Gadafi ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ තිරගත වූ සිංහල චිත්රපටයකි. මෙම සිනමා පටය අධ්යක්ෂණය කරන්නේ ප්රවීණ රංගන ශිල්පී [[රන්ජන් රාමනායක]] මහතාය. ක්රියාදාම චිත්රපටයක් වන මෙහි ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කරනුයේද [[රන්ජන් රාමනායක]] විසින්මය. රන්ජන් රාමනායක මීට පෙර [[පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්]], [[ලීඩර්]], [[වන්ෂොට් වන්]], [[ඩොක්ටර් නවරියන්]] යන චිත්රපට අධ්යක්ෂණය කර තිබේ. රන්ජන්ට අමතරව ප්රවීණ රංගන ශිල්පීන් රැසකගේ රංගනයෙන් හැඩ වී ඇති මෙය තවදුරටත් සිනමාශාලා වල ප්රදර්ශනය කෙරේ.
===චරිත නිරූපණය===
* [[රන්ජන් රාමනායක]]
* [[ශ්රියන්ත මෙන්ඩිස්]]
* [[මහේන්ද්ර පෙරේරා]]
* [[ගිහාන් ප්රනාන්දු]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* [[ධර්මප්රිය ඩයස්]]
* [[ජයනි සේනානායක]]
* වසන්ත මොරගොඩ
* පියුමි බොතේජු
* [[මහින්ද පතිරගේ]]
* ඩිලුක්ෂි වීරප්පෙරුම
* සමන් හේමරත්න
* චතුර පෙරේරා
pxeipc6h1hb9p97jutek1nsy5libqto
797889
797888
2026-08-21T04:58:49Z
Hirusha Dissanayaka
80508
/* චරිත නිරූපණය */
797889
wikitext
text/x-wiki
'''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි''' ( [[English]] : O.i.C.Gadafi ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ තිරගත වූ සිංහල චිත්රපටයකි. මෙම සිනමා පටය අධ්යක්ෂණය කරන්නේ ප්රවීණ රංගන ශිල්පී [[රන්ජන් රාමනායක]] මහතාය. ක්රියාදාම චිත්රපටයක් වන මෙහි ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කරනුයේද [[රන්ජන් රාමනායක]] විසින්මය. රන්ජන් රාමනායක මීට පෙර [[පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්]], [[ලීඩර්]], [[වන්ෂොට් වන්]], [[ඩොක්ටර් නවරියන්]] යන චිත්රපට අධ්යක්ෂණය කර තිබේ. රන්ජන්ට අමතරව ප්රවීණ රංගන ශිල්පීන් රැසකගේ රංගනයෙන් හැඩ වී ඇති මෙය තවදුරටත් සිනමාශාලා වල ප්රදර්ශනය කෙරේ.
===චරිත නිරූපණය===
* [[රන්ජන් රාමනායක]]
* [[ශ්රියන්ත මෙන්ඩිස්]]
* [[මහේන්ද්ර පෙරේරා]]
* [[ගිහාන් ප්රනාන්දු]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* [[ධර්මප්රිය ඩයස්]]
* [[ජයනි සේනානායක]]
* වසන්ත මොරගොඩ
* පියුමි බොතේජු
* [[මහින්ද පතිරගේ]]
* ඩිලුක්ෂි වීරප්පෙරුම
* සමන් හේමරත්න
* චතුර පෙරේරා
* සරත් කුලාංග
* රවීන්ද්ර ප්රදීප්
* අනිල් ජයසිංහ
97robn8k0gfrubqbs4ccjv4a4pqsi4u
797890
797889
2026-08-21T05:01:06Z
Hirusha Dissanayaka
80508
/* චරිත නිරූපණය */
797890
wikitext
text/x-wiki
'''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි''' ( [[English]] : O.i.C.Gadafi ) සිනමා නිර්මාණය 2026 වසරේ තිරගත වූ සිංහල චිත්රපටයකි. මෙම සිනමා පටය අධ්යක්ෂණය කරන්නේ ප්රවීණ රංගන ශිල්පී [[රන්ජන් රාමනායක]] මහතාය. ක්රියාදාම චිත්රපටයක් වන මෙහි ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කරනුයේද [[රන්ජන් රාමනායක]] විසින්මය. රන්ජන් රාමනායක මීට පෙර [[පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්]], [[ලීඩර්]], [[වන්ෂොට් වන්]], [[ඩොක්ටර් නවරියන්]] යන චිත්රපට අධ්යක්ෂණය කර තිබේ. රන්ජන්ට අමතරව ප්රවීණ රංගන ශිල්පීන් රැසකගේ රංගනයෙන් හැඩ වී ඇති මෙය තවදුරටත් සිනමාශාලා වල ප්රදර්ශනය කෙරේ.
===චරිත නිරූපණය===
* [[රන්ජන් රාමනායක]]
* [[ශ්රියන්ත මෙන්ඩිස්]]
* [[මහේන්ද්ර පෙරේරා]]
* [[ගිහාන් ප්රනාන්දු]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* [[ධර්මප්රිය ඩයස්]]
* [[ජයනි සේනානායක]]
* වසන්ත මොරගොඩ
* පියුමි බොතේජු
* [[මහින්ද පතිරගේ]]
* ඩිලුක්ෂි වීරප්පෙරුම
* සමන් හේමරත්න
* චතුර පෙරේරා
* සරත් කුලාංග
* රවීන්ද්ර ප්රදීප්
* අනිල් ජයසිංහ
* රංග සම්පත් ( ගරු රඟපෑම් )
tv0vxpjg6vhggksmtshj8fqtag3t8r0
සැකිල්ල:Hindu inscriptions and arts
10
196161
797847
2026-06-13T10:09:56Z
en>Wbm1058
0
redirect bypass from [[Somnath temple]] to [[Somnath Temple]] using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]
797847
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Hindu inscriptions and arts
| state = {{{state|{{{1|<includeonly>collapsed</includeonly>}}}}}}
| bodyclass = hlist
| basestyle = background:#FFC569;
| title = [[Hinduism|Hindu inscriptions and arts]]
| image = [[File:Aum Om blue circle orange.svg|80px|Hindu "Om" symbol|link=Hinduism]]
| liststyle = background:transparent;<!--transparent default as multiple subgroups used-->
| abovestyle = font-weight:bold;
| above =
* [[Hindu temple architecture#Glossary|Hindu architecture and art glossary]]
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- This template is based on George Michell and Michael Meister, Indologists specializing in Hindu Art and Architecture -->
<!-- For details, please see e.g. Michell's 2014 book, ISBN 978-0-500-20337-8 -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- Please modify it respecting the WP:RS guideline (discuss it on the talk page). -->
<!-- Please do not add red links and unsourced or blog-sourced articles -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| group1 = Beginnings<br>(before<br>400 CE)
| list1 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--per other Hinduism-related templates-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
* [[Didarganj Yakshi]]
* [[Pompeii Lakshmi]]
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Art of Mathura|Mathura]]
* [[Bet Dwarka]]
* [[Dihar]]
* [[Kumhrar]]
* [[Pandu Rajar Dhibi]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
* [[Ayodhya Inscription of Dhana|Ayodhya]]
* [[Hathibada Ghosundi Inscriptions|Hathibada Ghosundi]]
* [[Heliodorus pillar]]
* [[Lakulisa Mathura Pillar Inscription|Lakulisa Mathura]]
* [[Mora Well Inscription|Mora Well]]
* [[Mountain Temple inscription|Mountain Temple]]
* [[Naneghat|Naneghat]]
* [[Reh Inscription|Reh]]
* [[Yavanarajya inscription|Yavanarajya]]
* [[Vasu Doorjamb Inscription|Vasu Doorjamb]]
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group2 = Maturity<br>(400-899 CE)
| list2 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
* [[Nataraja]]
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Aihole]]
* [[Badami]]
* [[Besnagar]]
* [[Chandraketugarh]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur]]
* [[Ujjain]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
* [[Gadhwa Stone Inscriptions|Gadhwa Stone]]
* [[Gopika Cave Inscription|Gopika Cave]]
* [[Vadathika Cave Inscription|Vadathika Cave]]
* [[Mandsaur stone inscription of Yashodharman-Vishnuvardhana|Mandasor Stone]]
* [[Mandasor Pillar Inscriptions of Yasodharman|Mandasor Pillar]]
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569;font-weight:normal;
| group1 = 400-599 CE
| list1 =
* [[Udayagiri Caves]]
* [[Bhumara Temple|Bhumara Shiva]]
* [[Dashavatara Temple, Deogarh|Dashavatara]]
* [[Eran|Eran Vishnu]]
* [[Nachna Hindu temples|Nachna Parvati]]
* [[Tigawa|Tigawa Devi]]
* [[Gop Temple|Gop Surya]]
* [[Pashupatinath Temple, Mandsaur|Mandasor Shiva]]
* [[Aihole|Aihole Group]]
* [[Badami cave temples|Badami Caves]]
* [[Elephanta Caves]]
| group2 = 600-899 CE
| list2 =
* [[Pattadakal|Pattadakal Group]]
* [[Bateshwar Hindu temples, Madhya Pradesh|Bateshwar Madhya Pradesh]]
* [[Teli ka Mandir]]
* [[Chaturbhuj Temple, Gwalior|Chaturbhuj Gwalior]]
* [[Masrur Temples|Masrur Himachal]]
* [[Lakshana Devi Temple, Bharmour|Lakshana Devi]]
*Alampur Telangana
** [[Alampur Navabrahma Temples|Navabrahma]]
** [[Alampur Papanasi Temples|Papanasi]]
* [[Ellora Caves]]
* [[Somnath Temple|Somnath Gujarat]]
* [[Dwarkadhish Temple|Dwarka Gujarat]]
* [[Mahabalipuram|Mahabalipuram Group]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur Chhattisgarh]]
* [[Ranganathaswamy Temple, Srirangam|Srirangam]]
* [[Meenakshi Temple|Meenakshi]]
}}
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group3 = Advanced<br>(900-1299 CE)
| list3 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Belur, Karnataka|Belur]]
* [[Halebidu]]
* [[Madan Kamdev]]
* [[Somanathapura, Mysuru|Somanathapura]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
* [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Thanjavur]]
* [[Brihadisvara Temple, Gangaikonda Cholapuram|Brihadisvara Gangaikondacholapuram]]
* [[Airavatesvara Temple|Airavatesvara Darasuram]]
* [[Chennakeshava Temple, Belur|Chennakeshava Belur]]
* [[Chennakesava Temple, Somanathapura|Chennakesava Somanathapura]]
* [[Hoysaleswara Temple|Hoysaleswara Halebidu]]
* [[Udupi Sri Krishna Matha|Udupi Krishna]]
* [[Nataraja Temple, Chidambaram|Nataraja Chidambaram]]
* [[Venkateswara Temple, Tirumala|Tirupati]]
* [[Sun Temple, Modhera|Modhera Gujarat]]
* [[Deo Surya Mandir|Dewark Sun Temple]]
* [[Khajuraho Group of Monuments|Khajuraho]]
* [[Jageshwar Temples, Uttarkhand|Jageshwar Uttarakhand]]
* [[Sasbahu Temple, Gwalior|Sasbahu Gwalior]]
* [[Konark Sun Temple|Konark Sun]]
* [[Jagannath Temple, Puri|Jagannath Puri]]
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group4 = Revival<br>(1400-1799 CE)
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Hampi]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group5 = [[Portal:Hinduism|Related]]
| list5 =
* [[Hindu]]
* [[Hindu denominations|Denominations]]
* [[Hindu iconography|Iconography]]
* [[Hindu pilgrimage sites in India|Pilgrimage sites]]
* [[Hinduism by country]]
<!--------------------------------------------------------->
| group6 = <small>Note:</small>
| list6 =
* <small>The above list of archaeological sites, inscriptions and temples is grossly incomplete.</small>
<!--------------------------------------------------------->
| belowstyle = font-weight:bold;
| below =
* [[:Category:Hinduism|Category]]
* [[Portal:Hinduism|Portal]]
}}<noinclude>
<br/>{{collapsible option |statename=optional |default=collapsed}}
[[Category:Hinduism navigational boxes]]
</noinclude>
sbeinhun5hkog7rlmeo75oru7lravi9
797848
797847
2026-08-20T14:49:41Z
Lee
85
[[:en:Template:Hindu_inscriptions_and_arts]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක්
797847
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Hindu inscriptions and arts
| state = {{{state|{{{1|<includeonly>collapsed</includeonly>}}}}}}
| bodyclass = hlist
| basestyle = background:#FFC569;
| title = [[Hinduism|Hindu inscriptions and arts]]
| image = [[File:Aum Om blue circle orange.svg|80px|Hindu "Om" symbol|link=Hinduism]]
| liststyle = background:transparent;<!--transparent default as multiple subgroups used-->
| abovestyle = font-weight:bold;
| above =
* [[Hindu temple architecture#Glossary|Hindu architecture and art glossary]]
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- This template is based on George Michell and Michael Meister, Indologists specializing in Hindu Art and Architecture -->
<!-- For details, please see e.g. Michell's 2014 book, ISBN 978-0-500-20337-8 -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- Please modify it respecting the WP:RS guideline (discuss it on the talk page). -->
<!-- Please do not add red links and unsourced or blog-sourced articles -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| group1 = Beginnings<br>(before<br>400 CE)
| list1 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--per other Hinduism-related templates-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
* [[Didarganj Yakshi]]
* [[Pompeii Lakshmi]]
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Art of Mathura|Mathura]]
* [[Bet Dwarka]]
* [[Dihar]]
* [[Kumhrar]]
* [[Pandu Rajar Dhibi]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
* [[Ayodhya Inscription of Dhana|Ayodhya]]
* [[Hathibada Ghosundi Inscriptions|Hathibada Ghosundi]]
* [[Heliodorus pillar]]
* [[Lakulisa Mathura Pillar Inscription|Lakulisa Mathura]]
* [[Mora Well Inscription|Mora Well]]
* [[Mountain Temple inscription|Mountain Temple]]
* [[Naneghat|Naneghat]]
* [[Reh Inscription|Reh]]
* [[Yavanarajya inscription|Yavanarajya]]
* [[Vasu Doorjamb Inscription|Vasu Doorjamb]]
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group2 = Maturity<br>(400-899 CE)
| list2 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
* [[Nataraja]]
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Aihole]]
* [[Badami]]
* [[Besnagar]]
* [[Chandraketugarh]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur]]
* [[Ujjain]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
* [[Gadhwa Stone Inscriptions|Gadhwa Stone]]
* [[Gopika Cave Inscription|Gopika Cave]]
* [[Vadathika Cave Inscription|Vadathika Cave]]
* [[Mandsaur stone inscription of Yashodharman-Vishnuvardhana|Mandasor Stone]]
* [[Mandasor Pillar Inscriptions of Yasodharman|Mandasor Pillar]]
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569;font-weight:normal;
| group1 = 400-599 CE
| list1 =
* [[Udayagiri Caves]]
* [[Bhumara Temple|Bhumara Shiva]]
* [[Dashavatara Temple, Deogarh|Dashavatara]]
* [[Eran|Eran Vishnu]]
* [[Nachna Hindu temples|Nachna Parvati]]
* [[Tigawa|Tigawa Devi]]
* [[Gop Temple|Gop Surya]]
* [[Pashupatinath Temple, Mandsaur|Mandasor Shiva]]
* [[Aihole|Aihole Group]]
* [[Badami cave temples|Badami Caves]]
* [[Elephanta Caves]]
| group2 = 600-899 CE
| list2 =
* [[Pattadakal|Pattadakal Group]]
* [[Bateshwar Hindu temples, Madhya Pradesh|Bateshwar Madhya Pradesh]]
* [[Teli ka Mandir]]
* [[Chaturbhuj Temple, Gwalior|Chaturbhuj Gwalior]]
* [[Masrur Temples|Masrur Himachal]]
* [[Lakshana Devi Temple, Bharmour|Lakshana Devi]]
*Alampur Telangana
** [[Alampur Navabrahma Temples|Navabrahma]]
** [[Alampur Papanasi Temples|Papanasi]]
* [[Ellora Caves]]
* [[Somnath Temple|Somnath Gujarat]]
* [[Dwarkadhish Temple|Dwarka Gujarat]]
* [[Mahabalipuram|Mahabalipuram Group]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur Chhattisgarh]]
* [[Ranganathaswamy Temple, Srirangam|Srirangam]]
* [[Meenakshi Temple|Meenakshi]]
}}
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group3 = Advanced<br>(900-1299 CE)
| list3 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Belur, Karnataka|Belur]]
* [[Halebidu]]
* [[Madan Kamdev]]
* [[Somanathapura, Mysuru|Somanathapura]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
* [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Thanjavur]]
* [[Brihadisvara Temple, Gangaikonda Cholapuram|Brihadisvara Gangaikondacholapuram]]
* [[Airavatesvara Temple|Airavatesvara Darasuram]]
* [[Chennakeshava Temple, Belur|Chennakeshava Belur]]
* [[Chennakesava Temple, Somanathapura|Chennakesava Somanathapura]]
* [[Hoysaleswara Temple|Hoysaleswara Halebidu]]
* [[Udupi Sri Krishna Matha|Udupi Krishna]]
* [[Nataraja Temple, Chidambaram|Nataraja Chidambaram]]
* [[Venkateswara Temple, Tirumala|Tirupati]]
* [[Sun Temple, Modhera|Modhera Gujarat]]
* [[Deo Surya Mandir|Dewark Sun Temple]]
* [[Khajuraho Group of Monuments|Khajuraho]]
* [[Jageshwar Temples, Uttarkhand|Jageshwar Uttarakhand]]
* [[Sasbahu Temple, Gwalior|Sasbahu Gwalior]]
* [[Konark Sun Temple|Konark Sun]]
* [[Jagannath Temple, Puri|Jagannath Puri]]
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group4 = Revival<br>(1400-1799 CE)
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Hampi]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group5 = [[Portal:Hinduism|Related]]
| list5 =
* [[Hindu]]
* [[Hindu denominations|Denominations]]
* [[Hindu iconography|Iconography]]
* [[Hindu pilgrimage sites in India|Pilgrimage sites]]
* [[Hinduism by country]]
<!--------------------------------------------------------->
| group6 = <small>Note:</small>
| list6 =
* <small>The above list of archaeological sites, inscriptions and temples is grossly incomplete.</small>
<!--------------------------------------------------------->
| belowstyle = font-weight:bold;
| below =
* [[:Category:Hinduism|Category]]
* [[Portal:Hinduism|Portal]]
}}<noinclude>
<br/>{{collapsible option |statename=optional |default=collapsed}}
[[Category:Hinduism navigational boxes]]
</noinclude>
sbeinhun5hkog7rlmeo75oru7lravi9
797870
797848
2026-08-20T16:31:30Z
Yasasuru
23090
797870
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Hindu inscriptions and arts
| state = {{{state|{{{1|<includeonly>collapsed</includeonly>}}}}}}
| bodyclass = hlist
| basestyle = background:#FFC569;
| title = [[හින්දු ධර්මය|හින්දු පාඨ ග්රන්ථ සහ කලා]]
| image = [[File:Aum Om blue circle orange.svg|80px|Hindu "Om" symbol|link=හින්දු ධර්මය]]
| liststyle = background:transparent;<!--transparent default as multiple subgroups used-->
| abovestyle = font-weight:bold;
| above =
* [[Hindu temple architecture#Glossary|Hindu architecture and art glossary]]
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- This template is based on George Michell and Michael Meister, Indologists specializing in Hindu Art and Architecture -->
<!-- For details, please see e.g. Michell's 2014 book, ISBN 978-0-500-20337-8 -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- Please modify it respecting the WP:RS guideline (discuss it on the talk page). -->
<!-- Please do not add red links and unsourced or blog-sourced articles -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| group1 = ආරම්භය<br>(ක්රි.ව. 400ට<br>පෙර)
| list1 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--per other Hinduism-related templates-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = කලා, ප්රතිමා
| list1 =
* [[දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි]]
* [[පොම්පෙයි ලක්ෂ්මී]]
| group2 = පුරාවිද්යා අඩවි
| list2 =
* [[Art of Mathura|Mathura]]
* [[Bet Dwarka]]
* [[Dihar]]
* [[Kumhrar]]
* [[Pandu Rajar Dhibi]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Ayodhya Inscription of Dhana|Ayodhya]]
* [[Hathibada Ghosundi Inscriptions|Hathibada Ghosundi]]
* [[Heliodorus pillar]]
* [[Lakulisa Mathura Pillar Inscription|Lakulisa Mathura]]
* [[Mora Well Inscription|Mora Well]]
* [[Mountain Temple inscription|Mountain Temple]]
* [[Naneghat|Naneghat]]
* [[Reh Inscription|Reh]]
* [[Yavanarajya inscription|Yavanarajya]]
* [[Vasu Doorjamb Inscription|Vasu Doorjamb]]
| group4 = [[හින්දු දේවාල|දේවාල]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group2 = Maturity<br>(400-899 CE)
| list2 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
* [[Nataraja]]
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[ඓහොළේ]]
* [[බාදාමි]]
* [[බෙස්නගර්]]
* [[චන්ද්රකේතුගාර්]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur]]
* [[උජ්ජයින්]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Gadhwa Stone Inscriptions|Gadhwa Stone]]
* [[Gopika Cave Inscription|Gopika Cave]]
* [[Vadathika Cave Inscription|Vadathika Cave]]
* [[Mandsaur stone inscription of Yashodharman-Vishnuvardhana|Mandasor Stone]]
* [[Mandasor Pillar Inscriptions of Yasodharman|Mandasor Pillar]]
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569;font-weight:normal;
| group1 = ක්රි.ව. 400-599
| list1 =
* [[උදයගිරි ලෙන්]]
* [[Bhumara Temple|Bhumara Shiva]]
* [[දශාවතාර දේවාලය, දේව්ගාර්|දශාවතාර]]
* [[Eran|Eran Vishnu]]
* [[Nachna Hindu temples|Nachna Parvati]]
* [[Tigawa|Tigawa Devi]]
* [[Gop Temple|Gop Surya]]
* [[Pashupatinath Temple|Mandasor Shiva]]
* [[ඓහොළේ|ඓහොළේ සමූහය]]
* [[බාදාමි ලෙන් දේවාල|බාදාමි ලෙන්]]
* [[එලිෆන්ටා ලෙන්]]
| group2 = ක්රි.ව. 600-899
| list2 =
* [[Pattadakal|Pattadakal Group]]
* [[Bateshwar Hindu temples, Madhya Pradesh|Bateshwar Madhya Pradesh]]
* [[Teli ka Mandir]]
* [[Chaturbhuj Temple, Gwalior|Chaturbhuj Gwalior]]
* [[Masrur Temples|Masrur Himachal]]
* [[Lakshana Devi Temple, Bharmour|Lakshana Devi]]
*Alampur Telangana
** [[Alampur Navabrahma Temples|Navabrahma]]
** [[Alampur Papanasi Temples|Papanasi]]
* [[එල්ලෝරා ලෙන්]]
* [[Somnath Temple|Somnath Gujarat]]
* [[Dwarkadhish Temple|Dwarka Gujarat]]
* [[Mahabalipuram|Mahabalipuram Group]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur Chhattisgarh]]
* [[Ranganathaswamy Temple, Srirangam|Srirangam]]
* [[Meenakshi Temple|Meenakshi]]
}}
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group3 = Advanced<br>(900-1299 CE)
| list3 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Belur, Karnataka|Belur]]
* [[Halebidu]]
* [[Madan Kamdev]]
* [[Somanathapura, Mysuru|Somanathapura]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
* [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Thanjavur]]
* [[Brihadisvara Temple, Gangaikonda Cholapuram|Brihadisvara Gangaikondacholapuram]]
* [[Airavatesvara Temple|Airavatesvara Darasuram]]
* [[Chennakeshava Temple, Belur|Chennakeshava Belur]]
* [[Chennakesava Temple, Somanathapura|Chennakesava Somanathapura]]
* [[Hoysaleswara Temple|Hoysaleswara Halebidu]]
* [[Udupi Sri Krishna Matha|Udupi Krishna]]
* [[Nataraja Temple, Chidambaram|Nataraja Chidambaram]]
* [[Venkateswara Temple, Tirumala|Tirupati]]
* [[Sun Temple, Modhera|Modhera Gujarat]]
* [[Deo Surya Mandir|Dewark Sun Temple]]
* [[Khajuraho Group of Monuments|Khajuraho]]
* [[Jageshwar Temples, Uttarkhand|Jageshwar Uttarakhand]]
* [[Sasbahu Temple, Gwalior|Sasbahu Gwalior]]
* [[Konark Sun Temple|Konark Sun]]
* [[Jagannath Temple, Puri|Jagannath Puri]]
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group4 = Revival<br>(1400-1799 CE)
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Hampi]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group5 = [[Portal:Hinduism|Related]]
| list5 =
* [[Hindu]]
* [[Hindu denominations|Denominations]]
* [[Hindu iconography|Iconography]]
* [[Hindu pilgrimage sites in India|Pilgrimage sites]]
* [[Hinduism by country]]
<!--------------------------------------------------------->
| group6 = <small>Note:</small>
| list6 =
* <small>The above list of archaeological sites, inscriptions and temples is grossly incomplete.</small>
<!--------------------------------------------------------->
| belowstyle = font-weight:bold;
| below =
* [[:Category:Hinduism|Category]]
* [[Portal:Hinduism|Portal]]
}}<noinclude>
<br/>{{collapsible option |statename=optional |default=collapsed}}
[[Category:Hinduism navigational boxes]]
</noinclude>
lmq701dfkj8qmvtxt01bfkxcmfgbjvi
797871
797870
2026-08-20T16:32:03Z
Yasasuru
23090
797871
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Hindu inscriptions and arts
| state = {{{state|{{{1|<includeonly>collapsed</includeonly>}}}}}}
| bodyclass = hlist
| basestyle = background:#FFC569;
| title = [[හින්දු ධර්මය|හින්දු අභිලේඛන සහ කලා]]
| image = [[File:Aum Om blue circle orange.svg|80px|Hindu "Om" symbol|link=හින්දු ධර්මය]]
| liststyle = background:transparent;<!--transparent default as multiple subgroups used-->
| abovestyle = font-weight:bold;
| above =
* [[Hindu temple architecture#Glossary|Hindu architecture and art glossary]]
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- This template is based on George Michell and Michael Meister, Indologists specializing in Hindu Art and Architecture -->
<!-- For details, please see e.g. Michell's 2014 book, ISBN 978-0-500-20337-8 -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- Please modify it respecting the WP:RS guideline (discuss it on the talk page). -->
<!-- Please do not add red links and unsourced or blog-sourced articles -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| group1 = ආරම්භය<br>(ක්රි.ව. 400ට<br>පෙර)
| list1 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--per other Hinduism-related templates-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = කලා, ප්රතිමා
| list1 =
* [[දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි]]
* [[පොම්පෙයි ලක්ෂ්මී]]
| group2 = පුරාවිද්යා අඩවි
| list2 =
* [[Art of Mathura|Mathura]]
* [[Bet Dwarka]]
* [[Dihar]]
* [[Kumhrar]]
* [[Pandu Rajar Dhibi]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Ayodhya Inscription of Dhana|Ayodhya]]
* [[Hathibada Ghosundi Inscriptions|Hathibada Ghosundi]]
* [[Heliodorus pillar]]
* [[Lakulisa Mathura Pillar Inscription|Lakulisa Mathura]]
* [[Mora Well Inscription|Mora Well]]
* [[Mountain Temple inscription|Mountain Temple]]
* [[Naneghat|Naneghat]]
* [[Reh Inscription|Reh]]
* [[Yavanarajya inscription|Yavanarajya]]
* [[Vasu Doorjamb Inscription|Vasu Doorjamb]]
| group4 = [[හින්දු දේවාල|දේවාල]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group2 = Maturity<br>(400-899 CE)
| list2 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
* [[Nataraja]]
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[ඓහොළේ]]
* [[බාදාමි]]
* [[බෙස්නගර්]]
* [[චන්ද්රකේතුගාර්]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur]]
* [[උජ්ජයින්]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Gadhwa Stone Inscriptions|Gadhwa Stone]]
* [[Gopika Cave Inscription|Gopika Cave]]
* [[Vadathika Cave Inscription|Vadathika Cave]]
* [[Mandsaur stone inscription of Yashodharman-Vishnuvardhana|Mandasor Stone]]
* [[Mandasor Pillar Inscriptions of Yasodharman|Mandasor Pillar]]
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569;font-weight:normal;
| group1 = ක්රි.ව. 400-599
| list1 =
* [[උදයගිරි ලෙන්]]
* [[Bhumara Temple|Bhumara Shiva]]
* [[දශාවතාර දේවාලය, දේව්ගාර්|දශාවතාර]]
* [[Eran|Eran Vishnu]]
* [[Nachna Hindu temples|Nachna Parvati]]
* [[Tigawa|Tigawa Devi]]
* [[Gop Temple|Gop Surya]]
* [[Pashupatinath Temple|Mandasor Shiva]]
* [[ඓහොළේ|ඓහොළේ සමූහය]]
* [[බාදාමි ලෙන් දේවාල|බාදාමි ලෙන්]]
* [[එලිෆන්ටා ලෙන්]]
| group2 = ක්රි.ව. 600-899
| list2 =
* [[Pattadakal|Pattadakal Group]]
* [[Bateshwar Hindu temples, Madhya Pradesh|Bateshwar Madhya Pradesh]]
* [[Teli ka Mandir]]
* [[Chaturbhuj Temple, Gwalior|Chaturbhuj Gwalior]]
* [[Masrur Temples|Masrur Himachal]]
* [[Lakshana Devi Temple, Bharmour|Lakshana Devi]]
*Alampur Telangana
** [[Alampur Navabrahma Temples|Navabrahma]]
** [[Alampur Papanasi Temples|Papanasi]]
* [[එල්ලෝරා ලෙන්]]
* [[Somnath Temple|Somnath Gujarat]]
* [[Dwarkadhish Temple|Dwarka Gujarat]]
* [[Mahabalipuram|Mahabalipuram Group]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur Chhattisgarh]]
* [[Ranganathaswamy Temple, Srirangam|Srirangam]]
* [[Meenakshi Temple|Meenakshi]]
}}
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group3 = Advanced<br>(900-1299 CE)
| list3 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Belur, Karnataka|Belur]]
* [[Halebidu]]
* [[Madan Kamdev]]
* [[Somanathapura, Mysuru|Somanathapura]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
* [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Thanjavur]]
* [[Brihadisvara Temple, Gangaikonda Cholapuram|Brihadisvara Gangaikondacholapuram]]
* [[Airavatesvara Temple|Airavatesvara Darasuram]]
* [[Chennakeshava Temple, Belur|Chennakeshava Belur]]
* [[Chennakesava Temple, Somanathapura|Chennakesava Somanathapura]]
* [[Hoysaleswara Temple|Hoysaleswara Halebidu]]
* [[Udupi Sri Krishna Matha|Udupi Krishna]]
* [[Nataraja Temple, Chidambaram|Nataraja Chidambaram]]
* [[Venkateswara Temple, Tirumala|Tirupati]]
* [[Sun Temple, Modhera|Modhera Gujarat]]
* [[Deo Surya Mandir|Dewark Sun Temple]]
* [[Khajuraho Group of Monuments|Khajuraho]]
* [[Jageshwar Temples, Uttarkhand|Jageshwar Uttarakhand]]
* [[Sasbahu Temple, Gwalior|Sasbahu Gwalior]]
* [[Konark Sun Temple|Konark Sun]]
* [[Jagannath Temple, Puri|Jagannath Puri]]
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group4 = Revival<br>(1400-1799 CE)
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Hampi]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group5 = [[Portal:Hinduism|Related]]
| list5 =
* [[Hindu]]
* [[Hindu denominations|Denominations]]
* [[Hindu iconography|Iconography]]
* [[Hindu pilgrimage sites in India|Pilgrimage sites]]
* [[Hinduism by country]]
<!--------------------------------------------------------->
| group6 = <small>Note:</small>
| list6 =
* <small>The above list of archaeological sites, inscriptions and temples is grossly incomplete.</small>
<!--------------------------------------------------------->
| belowstyle = font-weight:bold;
| below =
* [[:Category:Hinduism|Category]]
* [[Portal:Hinduism|Portal]]
}}<noinclude>
<br/>{{collapsible option |statename=optional |default=collapsed}}
[[Category:Hinduism navigational boxes]]
</noinclude>
1e25aajx2o5k63yacb04r783epzq5nq
797874
797871
2026-08-20T16:35:05Z
Yasasuru
23090
797874
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Hindu inscriptions and arts
| state = {{{state|{{{1|<includeonly>collapsed</includeonly>}}}}}}
| bodyclass = hlist
| basestyle = background:#FFC569;
| title = [[හින්දු ධර්මය|හින්දු අභිලේඛන සහ කලා]]
| image = [[File:Aum Om blue circle orange.svg|80px|Hindu "Om" symbol|link=හින්දු ධර්මය]]
| liststyle = background:transparent;<!--transparent default as multiple subgroups used-->
| abovestyle = font-weight:bold;
| above =
* [[Hindu temple architecture#Glossary|Hindu architecture and art glossary]]
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- This template is based on George Michell and Michael Meister, Indologists specializing in Hindu Art and Architecture -->
<!-- For details, please see e.g. Michell's 2014 book, ISBN 978-0-500-20337-8 -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- Please modify it respecting the WP:RS guideline (discuss it on the talk page). -->
<!-- Please do not add red links and unsourced or blog-sourced articles -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| group1 = ආරම්භය<br>(ක්රි.ව. 400ට<br>පෙර)
| list1 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--per other Hinduism-related templates-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = කලා, ප්රතිමා
| list1 =
* [[දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි]]
* [[පොම්පෙයි ලක්ෂ්මී]]
| group2 = පුරාවිද්යා අඩවි
| list2 =
* [[Art of Mathura|Mathura]]
* [[Bet Dwarka]]
* [[Dihar]]
* [[Kumhrar]]
* [[Pandu Rajar Dhibi]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Ayodhya Inscription of Dhana|Ayodhya]]
* [[Hathibada Ghosundi Inscriptions|Hathibada Ghosundi]]
* [[Heliodorus pillar]]
* [[Lakulisa Mathura Pillar Inscription|Lakulisa Mathura]]
* [[Mora Well Inscription|Mora Well]]
* [[Mountain Temple inscription|Mountain Temple]]
* [[Naneghat|Naneghat]]
* [[Reh Inscription|Reh]]
* [[Yavanarajya inscription|Yavanarajya]]
* [[Vasu Doorjamb Inscription|Vasu Doorjamb]]
| group4 = [[හින්දු දේවාල|දේවාල]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group2 = Maturity<br>(400-899 CE)
| list2 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
* [[නටරාජ]]
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[ඓහොළේ]]
* [[බාදාමි]]
* [[බෙස්නගර්]]
* [[චන්ද්රකේතුගාර්]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur]]
* [[උජ්ජයින්]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Gadhwa Stone Inscriptions|Gadhwa Stone]]
* [[Gopika Cave Inscription|Gopika Cave]]
* [[Vadathika Cave Inscription|Vadathika Cave]]
* [[Mandsaur stone inscription of Yashodharman-Vishnuvardhana|Mandasor Stone]]
* [[Mandasor Pillar Inscriptions of Yasodharman|Mandasor Pillar]]
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569;font-weight:normal;
| group1 = ක්රි.ව. 400-599
| list1 =
* [[උදයගිරි ලෙන්]]
* [[Bhumara Temple|Bhumara Shiva]]
* [[දශාවතාර දේවාලය, දේව්ගාර්|දශාවතාර]]
* [[Eran|Eran Vishnu]]
* [[Nachna Hindu temples|Nachna Parvati]]
* [[Tigawa|Tigawa Devi]]
* [[Gop Temple|Gop Surya]]
* [[Pashupatinath Temple|Mandasor Shiva]]
* [[ඓහොළේ|ඓහොළේ සමූහය]]
* [[බාදාමි ලෙන් දේවාල|බාදාමි ලෙන්]]
* [[එලිෆන්ටා ලෙන්]]
| group2 = ක්රි.ව. 600-899
| list2 =
* [[Pattadakal|Pattadakal Group]]
* [[Bateshwar Hindu temples, Madhya Pradesh|Bateshwar Madhya Pradesh]]
* [[Teli ka Mandir]]
* [[Chaturbhuj Temple, Gwalior|Chaturbhuj Gwalior]]
* [[Masrur Temples|Masrur Himachal]]
* [[Lakshana Devi Temple, Bharmour|Lakshana Devi]]
*Alampur Telangana
** [[Alampur Navabrahma Temples|Navabrahma]]
** [[Alampur Papanasi Temples|Papanasi]]
* [[එල්ලෝරා ලෙන්]]
* [[Somnath Temple|Somnath Gujarat]]
* [[Dwarkadhish Temple|Dwarka Gujarat]]
* [[Mahabalipuram|Mahabalipuram Group]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur Chhattisgarh]]
* [[Ranganathaswamy Temple, Srirangam|Srirangam]]
* [[Meenakshi Temple|Meenakshi]]
}}
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group3 = Advanced<br>(900-1299 CE)
| list3 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Belur, Karnataka|Belur]]
* [[Halebidu]]
* [[Madan Kamdev]]
* [[Somanathapura, Mysuru|Somanathapura]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
* [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Thanjavur]]
* [[Brihadisvara Temple, Gangaikonda Cholapuram|Brihadisvara Gangaikondacholapuram]]
* [[Airavatesvara Temple|Airavatesvara Darasuram]]
* [[Chennakeshava Temple, Belur|Chennakeshava Belur]]
* [[Chennakesava Temple, Somanathapura|Chennakesava Somanathapura]]
* [[Hoysaleswara Temple|Hoysaleswara Halebidu]]
* [[Udupi Sri Krishna Matha|Udupi Krishna]]
* [[Nataraja Temple, Chidambaram|Nataraja Chidambaram]]
* [[Venkateswara Temple, Tirumala|Tirupati]]
* [[Sun Temple, Modhera|Modhera Gujarat]]
* [[Deo Surya Mandir|Dewark Sun Temple]]
* [[Khajuraho Group of Monuments|Khajuraho]]
* [[Jageshwar Temples, Uttarkhand|Jageshwar Uttarakhand]]
* [[Sasbahu Temple, Gwalior|Sasbahu Gwalior]]
* [[Konark Sun Temple|Konark Sun]]
* [[Jagannath Temple, Puri|Jagannath Puri]]
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group4 = Revival<br>(1400-1799 CE)
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Hampi]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group5 = [[Portal:Hinduism|Related]]
| list5 =
* [[Hindu]]
* [[Hindu denominations|Denominations]]
* [[Hindu iconography|Iconography]]
* [[Hindu pilgrimage sites in India|Pilgrimage sites]]
* [[Hinduism by country]]
<!--------------------------------------------------------->
| group6 = <small>Note:</small>
| list6 =
* <small>The above list of archaeological sites, inscriptions and temples is grossly incomplete.</small>
<!--------------------------------------------------------->
| belowstyle = font-weight:bold;
| below =
* [[:Category:Hinduism|Category]]
* [[Portal:Hinduism|Portal]]
}}<noinclude>
<br/>{{collapsible option |statename=optional |default=collapsed}}
[[Category:Hinduism navigational boxes]]
</noinclude>
7j0gxqo1c6kyveylqp1emhxm3dv83sh
797880
797874
2026-08-21T01:06:39Z
Yasasuru
23090
797880
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Hindu inscriptions and arts
| state = {{{state|{{{1|<includeonly>collapsed</includeonly>}}}}}}
| bodyclass = hlist
| basestyle = background:#FFC569;
| title = [[හින්දු ධර්මය|හින්දු අභිලේඛන සහ කලා]]
| image = [[File:Aum Om blue circle orange.svg|80px|Hindu "Om" symbol|link=හින්දු ධර්මය]]
| liststyle = background:transparent;<!--transparent default as multiple subgroups used-->
| abovestyle = font-weight:bold;
| above =
* [[Hindu temple architecture#Glossary|Hindu architecture and art glossary]]
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- This template is based on George Michell and Michael Meister, Indologists specializing in Hindu Art and Architecture -->
<!-- For details, please see e.g. Michell's 2014 book, ISBN 978-0-500-20337-8 -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- Please modify it respecting the WP:RS guideline (discuss it on the talk page). -->
<!-- Please do not add red links and unsourced or blog-sourced articles -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| group1 = ආරම්භය<br>(ක්රි.ව. 400ට<br>පෙර)
| list1 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--per other Hinduism-related templates-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = කලා, ප්රතිමා
| list1 =
* [[දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි]]
* [[පොම්පෙයි ලක්ෂ්මී]]
| group2 = පුරාවිද්යා අඩවි
| list2 =
* [[Art of Mathura|Mathura]]
* [[Bet Dwarka]]
* [[Dihar]]
* [[Kumhrar]]
* [[Pandu Rajar Dhibi]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Ayodhya Inscription of Dhana|Ayodhya]]
* [[Hathibada Ghosundi Inscriptions|Hathibada Ghosundi]]
* [[Heliodorus pillar]]
* [[Lakulisa Mathura Pillar Inscription|Lakulisa Mathura]]
* [[Mora Well Inscription|Mora Well]]
* [[Mountain Temple inscription|Mountain Temple]]
* [[Naneghat|Naneghat]]
* [[Reh Inscription|Reh]]
* [[Yavanarajya inscription|Yavanarajya]]
* [[Vasu Doorjamb Inscription|Vasu Doorjamb]]
| group4 = [[හින්දු දේවාල|දේවාල]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group2 = Maturity<br>(400-899 CE)
| list2 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
* [[නටරාජ]]
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[ඓහොළේ]]
* [[බාදාමි]]
* [[බෙස්නගර්]]
* [[චන්ද්රකේතුගාර්]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur]]
* [[උජ්ජයින්]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Gadhwa Stone Inscriptions|Gadhwa Stone]]
* [[Gopika Cave Inscription|Gopika Cave]]
* [[Vadathika Cave Inscription|Vadathika Cave]]
* [[Mandsaur stone inscription of Yashodharman-Vishnuvardhana|Mandasor Stone]]
* [[Mandasor Pillar Inscriptions of Yasodharman|Mandasor Pillar]]
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569;font-weight:normal;
| group1 = ක්රි.ව. 400-599
| list1 =
* [[උදයගිරි ලෙන්]]
* [[Bhumara Temple|Bhumara Shiva]]
* [[දශාවතාර දේවාලය, දේව්ගාර්|දශාවතාර]]
* [[Eran|Eran Vishnu]]
* [[Nachna Hindu temples|Nachna Parvati]]
* [[Tigawa|Tigawa Devi]]
* [[Gop Temple|Gop Surya]]
* [[Pashupatinath Temple|Mandasor Shiva]]
* [[ඓහොළේ|ඓහොළේ සමූහය]]
* [[බාදාමි ලෙන් දේවාල|බාදාමි ලෙන්]]
* [[එලිෆන්ටා ලෙන්]]
| group2 = ක්රි.ව. 600-899
| list2 =
* [[Pattadakal|Pattadakal Group]]
* [[Bateshwar Hindu temples, Madhya Pradesh|Bateshwar Madhya Pradesh]]
* [[Teli ka Mandir]]
* [[Chaturbhuj Temple, Gwalior|Chaturbhuj Gwalior]]
* [[Masrur Temples|Masrur Himachal]]
* [[Lakshana Devi Temple, Bharmour|Lakshana Devi]]
*Alampur Telangana
** [[Alampur Navabrahma Temples|Navabrahma]]
** [[Alampur Papanasi Temples|Papanasi]]
* [[එල්ලෝරා ලෙන්]]
* [[Somnath Temple|Somnath Gujarat]]
* [[Dwarkadhish Temple|Dwarka Gujarat]]
* [[Mahabalipuram|Mahabalipuram Group]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur Chhattisgarh]]
* [[Ranganathaswamy Temple, Srirangam|Srirangam]]
* [[Meenakshi Temple|Meenakshi]]
}}
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group3 = Advanced<br>(900-1299 CE)
| list3 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Belur, Karnataka|Belur]]
* [[Halebidu]]
* [[Madan Kamdev]]
* [[Somanathapura, Mysuru|Somanathapura]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
* [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Thanjavur]]
* [[Brihadisvara Temple, Gangaikonda Cholapuram|Brihadisvara Gangaikondacholapuram]]
* [[Airavatesvara Temple|Airavatesvara Darasuram]]
* [[Chennakeshava Temple, Belur|Chennakeshava Belur]]
* [[Chennakesava Temple, Somanathapura|Chennakesava Somanathapura]]
* [[Hoysaleswara Temple|Hoysaleswara Halebidu]]
* [[Udupi Sri Krishna Matha|Udupi Krishna]]
* [[Nataraja Temple, Chidambaram|Nataraja Chidambaram]]
* [[Venkateswara Temple, Tirumala|Tirupati]]
* [[Sun Temple, Modhera|Modhera Gujarat]]
* [[Deo Surya Mandir|Dewark Sun Temple]]
* [[Khajuraho Group of Monuments|Khajuraho]]
* [[Jageshwar Temples, Uttarkhand|Jageshwar Uttarakhand]]
* [[Sasbahu Temple, Gwalior|Sasbahu Gwalior]]
* [[කෝණාර්ක් සූර්ය දේවාලය|කෝණාර්ක් සූර්ය]]
* [[Jagannath Temple, Puri|Jagannath Puri]]
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group4 = පුනර්ජීවන<br>(ක්රි.ව. 1400-1799)
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = කලා, ප්රතිමා
| list1 =
| group2 = පුරාවිද්යා අඩවි
| list2 =
* [[හම්පි]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
| group4 = [[හින්දු දේවාල|දේවාල]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group5 = [[Portal:Hinduism|සම්බන්ධිත]]
| list5 =
* [[Hindu]]
* [[Hindu denominations|Denominations]]
* [[Hindu iconography|Iconography]]
* [[Hindu pilgrimage sites in India|Pilgrimage sites]]
* [[Hinduism by country]]
<!--------------------------------------------------------->
| group6 = <small>Note:</small>
| list6 =
* <small>The above list of archaeological sites, inscriptions and temples is grossly incomplete.</small>
<!--------------------------------------------------------->
| belowstyle = font-weight:bold;
| below =
* [[:Category:Hinduism|ප්රවර්ගය]]
* [[Portal:Hinduism|ද්වාරය]]
}}<noinclude>
<br/>{{collapsible option |statename=optional |default=collapsed}}
[[Category:Hinduism navigational boxes]]
</noinclude>
nzgyy6hcf1scqiuih17uxgq42aj5di5
797881
797880
2026-08-21T01:07:27Z
Yasasuru
23090
797881
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Hindu inscriptions and arts
| state = {{{state|{{{1|<includeonly>collapsed</includeonly>}}}}}}
| bodyclass = hlist
| basestyle = background:#FFC569;
| title = [[හින්දු ධර්මය|හින්දු අභිලේඛන සහ කලා]]
| image = [[File:Aum Om blue circle orange.svg|80px|Hindu "Om" symbol|link=හින්දු ධර්මය]]
| liststyle = background:transparent;<!--transparent default as multiple subgroups used-->
| abovestyle = font-weight:bold;
| above =
* [[Hindu temple architecture#Glossary|Hindu architecture and art glossary]]
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- This template is based on George Michell and Michael Meister, Indologists specializing in Hindu Art and Architecture -->
<!-- For details, please see e.g. Michell's 2014 book, ISBN 978-0-500-20337-8 -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
<!-- Please modify it respecting the WP:RS guideline (discuss it on the talk page). -->
<!-- Please do not add red links and unsourced or blog-sourced articles -->
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------->
| group1 = ආරම්භය<br>(ක්රි.ව. 400ට<br>පෙර)
| list1 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--per other Hinduism-related templates-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = කලා, ප්රතිමා
| list1 =
* [[දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි]]
* [[පොම්පෙයි ලක්ෂ්මී]]
| group2 = පුරාවිද්යා අඩවි
| list2 =
* [[Art of Mathura|Mathura]]
* [[Bet Dwarka]]
* [[Dihar]]
* [[Kumhrar]]
* [[Pandu Rajar Dhibi]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Ayodhya Inscription of Dhana|Ayodhya]]
* [[Hathibada Ghosundi Inscriptions|Hathibada Ghosundi]]
* [[Heliodorus pillar]]
* [[Lakulisa Mathura Pillar Inscription|Lakulisa Mathura]]
* [[Mora Well Inscription|Mora Well]]
* [[Mountain Temple inscription|Mountain Temple]]
* [[Naneghat|Naneghat]]
* [[Reh Inscription|Reh]]
* [[Yavanarajya inscription|Yavanarajya]]
* [[Vasu Doorjamb Inscription|Vasu Doorjamb]]
| group4 = [[හින්දු දේවාල|දේවාල]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group2 = Maturity<br>(400-899 CE)
| list2 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
* [[නටරාජ]]
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[ඓහොළේ]]
* [[බාදාමි]]
* [[බෙස්නගර්]]
* [[චන්ද්රකේතුගාර්]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur]]
* [[උජ්ජයින්]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
* [[Gadhwa Stone Inscriptions|Gadhwa Stone]]
* [[Gopika Cave Inscription|Gopika Cave]]
* [[Vadathika Cave Inscription|Vadathika Cave]]
* [[Mandsaur stone inscription of Yashodharman-Vishnuvardhana|Mandasor Stone]]
* [[Mandasor Pillar Inscriptions of Yasodharman|Mandasor Pillar]]
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569;font-weight:normal;
| group1 = ක්රි.ව. 400-599
| list1 =
* [[උදයගිරි ලෙන්]]
* [[Bhumara Temple|Bhumara Shiva]]
* [[දශාවතාර දේවාලය, දේව්ගාර්|දශාවතාර]]
* [[Eran|Eran Vishnu]]
* [[Nachna Hindu temples|Nachna Parvati]]
* [[Tigawa|Tigawa Devi]]
* [[Gop Temple|Gop Surya]]
* [[Pashupatinath Temple|Mandasor Shiva]]
* [[ඓහොළේ|ඓහොළේ සමූහය]]
* [[බාදාමි ලෙන් දේවාල|බාදාමි ලෙන්]]
* [[එලිෆන්ටා ලෙන්]]
| group2 = ක්රි.ව. 600-899
| list2 =
* [[Pattadakal|Pattadakal Group]]
* [[Bateshwar Hindu temples, Madhya Pradesh|Bateshwar Madhya Pradesh]]
* [[Teli ka Mandir]]
* [[Chaturbhuj Temple, Gwalior|Chaturbhuj Gwalior]]
* [[Masrur Temples|Masrur Himachal]]
* [[Lakshana Devi Temple, Bharmour|Lakshana Devi]]
*Alampur Telangana
** [[Alampur Navabrahma Temples|Navabrahma]]
** [[Alampur Papanasi Temples|Papanasi]]
* [[එල්ලෝරා ලෙන්]]
* [[Somnath Temple|Somnath Gujarat]]
* [[Dwarkadhish Temple|Dwarka Gujarat]]
* [[Mahabalipuram|Mahabalipuram Group]]
* [[Sirpur Group of Monuments|Sirpur Chhattisgarh]]
* [[Ranganathaswamy Temple, Srirangam|Srirangam]]
* [[Meenakshi Temple|Meenakshi]]
}}
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group3 = Advanced<br>(900-1299 CE)
| list3 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFC569<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = Arts, sculpture
| list1 =
| group2 = Archaeological sites
| list2 =
* [[Belur, Karnataka|Belur]]
* [[Halebidu]]
* [[Madan Kamdev]]
* [[Somanathapura, Mysuru|Somanathapura]]
| group3 = Inscriptions
| list3 =
| group4 = [[Hindu temple|Temples]]
| list4 =
* [[Brihadisvara Temple, Thanjavur|Brihadisvara Thanjavur]]
* [[Brihadisvara Temple, Gangaikonda Cholapuram|Brihadisvara Gangaikondacholapuram]]
* [[Airavatesvara Temple|Airavatesvara Darasuram]]
* [[Chennakeshava Temple, Belur|Chennakeshava Belur]]
* [[Chennakesava Temple, Somanathapura|Chennakesava Somanathapura]]
* [[Hoysaleswara Temple|Hoysaleswara Halebidu]]
* [[Udupi Sri Krishna Matha|Udupi Krishna]]
* [[Nataraja Temple, Chidambaram|Nataraja Chidambaram]]
* [[Venkateswara Temple, Tirumala|Tirupati]]
* [[Sun Temple, Modhera|Modhera Gujarat]]
* [[Deo Surya Mandir|Dewark Sun Temple]]
* [[ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහය|ඛජුරාහෝ]]
* [[Jageshwar Temples, Uttarkhand|Jageshwar Uttarakhand]]
* [[Sasbahu Temple, Gwalior|Sasbahu Gwalior]]
* [[කෝණාර්ක් සූර්ය දේවාලය|කෝණාර්ක් සූර්ය]]
* [[Jagannath Temple, Puri|Jagannath Puri]]
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group4 = පුනර්ජීවන<br>(ක්රි.ව. 1400-1799)
| list4 =
{{Navbox |child |groupstyle=background:#FFCC00<!--as above-->;font-weight:normal; |evenodd=swap
| group1 = කලා, ප්රතිමා
| list1 =
| group2 = පුරාවිද්යා අඩවි
| list2 =
* [[හම්පි]]
| group3 = අභිලේඛන
| list3 =
| group4 = [[හින්දු දේවාල|දේවාල]]
| list4 =
}}
<!--------------------------------------------------------->
| group5 = [[Portal:Hinduism|සම්බන්ධිත]]
| list5 =
* [[Hindu]]
* [[Hindu denominations|Denominations]]
* [[Hindu iconography|Iconography]]
* [[Hindu pilgrimage sites in India|Pilgrimage sites]]
* [[Hinduism by country]]
<!--------------------------------------------------------->
| group6 = <small>Note:</small>
| list6 =
* <small>The above list of archaeological sites, inscriptions and temples is grossly incomplete.</small>
<!--------------------------------------------------------->
| belowstyle = font-weight:bold;
| below =
* [[:Category:Hinduism|ප්රවර්ගය]]
* [[Portal:Hinduism|ද්වාරය]]
}}<noinclude>
<br/>{{collapsible option |statename=optional |default=collapsed}}
[[Category:Hinduism navigational boxes]]
</noinclude>
17q4c3neceqie2hcsvppoe36i3u0u5l
ප්රවර්ග සාකච්ඡාව:Hinduism navigational boxes
15
196162
797849
2026-08-20T14:51:56Z
Pinthura
45635
Moved page from [[en:Category:Hinduism navigational boxes]]
797849
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 949263356 || 2020-04-05T13:55:20Z || BrownHairedGirl || <nowiki>{{Category TOC}} → {{CatAutoTOC}} on [[Category:Template Category TOC on category with less than 100 pages|categories with less than 100 pages]]</nowiki>
|----
| 665708405 || 2015-06-06T03:16:56Z || ArmbrustBot || <nowiki>re-categorisation per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2015 April 27]], replaced: Category:Religion navigational boxes → Category:Religion and belief navigational boxes using [[Project:AWB|AWB]]</nowiki>
|----
| 657080798 || 2015-04-18T20:34:07Z || Fayenatic london || <nowiki>update after un-deletion</nowiki>
|----
| 272806890 || 2009-02-23T21:18:01Z || R'n'B || <nowiki>Nominating for CFD</nowiki>
|----
| 219155545 || 2008-06-13T20:46:25Z || Sardanaphalus || <nowiki>{{category redirect}}</nowiki>
|----
| 215778253 || 2008-05-29T17:48:42Z || GregorB || <nowiki>{{template category}}</nowiki>
|----
| 205086391 || 2008-04-12T07:24:42Z || RussBot || <nowiki>Robot: moving pages out of redirected category</nowiki>
|----
| 194182994 || 2008-02-26T15:47:15Z || Cydebot || <nowiki>Robot - Moving category Religion and belief-related navigation templates to Religion and belief navigation templates per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2008 February 20]].</nowiki>
|----
| 192362836 || 2008-02-18T19:04:59Z || Dbachmann || <nowiki></nowiki>
|----
| 192362561 || 2008-02-18T19:03:52Z || Dbachmann || <nowiki>avoid main namespace categorization</nowiki>
|----
| 125272702 || 2007-04-23T20:10:02Z || Angusmclellan || <nowiki>recat per CFD</nowiki>
|----
| 123103407 || 2007-04-15T23:21:33Z || Rama's Arrow || <nowiki>created</nowiki>
|}
1vsh5487gglhdctwkr6g05i231eh6ha
ප්රවර්ගය:Hinduism navigational boxes
14
196163
797850
2026-08-20T14:52:06Z
Pinthura
45635
Moved page from [[en:Category:Hinduism navigational boxes]] ([[ප්රවර්ග සාකච්ඡාව:Hinduism navigational boxes|history]])
797850
wikitext
text/x-wiki
{{Portal|Hinduism}}
{{template category
|type = navbox
|topic = [[Hinduism]]
}}
{{CatAutoTOC}}
{{DEFAULTSORT:Hinduism Navigational Boxes}}
[[Category:Hinduism templates| ]]
[[Category:Religion and belief navigational boxes]]
oe4pg1a0tm8m0vbzprmrhgujmyhj74g
ද්වාරය:Hinduism
100
196164
797853
2026-08-20T14:57:08Z
Lee
85
Lee විසින් [[ද්වාරය:Hinduism]] සිට [[ද්වාරය:හින්දු ධර්මය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
797853
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[ද්වාරය:හින්දු ධර්මය]]
sixdwh15doolp1z33lbuiybzwrk0wu1
ද්වාරය සාකච්ඡාව:Hinduism
101
196165
797855
2026-08-20T14:57:08Z
Lee
85
Lee විසින් [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:Hinduism]] සිට [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ධර්මය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
797855
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ධර්මය]]
nwoypcin4gq2899hhvyl1ahi9hzb7lt
797879
797855
2026-08-21T00:21:18Z
Xqbot
1966
Fixing double redirect from [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ධර්මය]] to [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ආගම]]
797879
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ආගම]]
ffw7ld7jegxuz0bbvexxsseiory6zy0
ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ධර්මය
101
196167
797859
2026-08-20T14:59:07Z
Lee
85
Lee විසින් [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ධර්මය]] සිට [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ආගම]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
797859
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[ද්වාරය සාකච්ඡාව:හින්දු ආගම]]
ffw7ld7jegxuz0bbvexxsseiory6zy0
ද්වාරය:හින්දු ආගම
100
196169
797861
2026-08-20T14:59:37Z
Lee
85
Lee විසින් යලියොමුවක් දමා [[ද්වාරය:හින්දු ආගම]] පිටුව [[ද්වාරය:හින්දු ධර්මය]] වෙත ගෙනයන ලදී
797861
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[ද්වාරය:හින්දු ධර්මය]]
sixdwh15doolp1z33lbuiybzwrk0wu1
සාකච්ඡාව:දශාවතාර දේවාලය, දේව්ගාර්
1
196170
797865
2026-08-20T15:07:11Z
Lee
85
නිර්මාණය
797865
wikitext
text/x-wiki
{{Talk header}}
6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb
ඓහොළේ
0
196171
797872
2026-08-20T16:33:24Z
Yasasuru
23090
[[අයිහොලේ]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්
797872
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[අයිහොලේ]]
eb4c61cqe5uoisgz3xwwgp67g7kg2ej
බාදාමි
0
196172
797873
2026-08-20T16:34:20Z
Yasasuru
23090
[[බාදාමි ලෙන් දේවාල]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්
797873
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[බාදාමි ලෙන් දේවාල]]
dmq4e6sd28ohj9cbsfjyukbmlvrwz0t
උදයගිරි ලෙන්
0
196173
797875
2026-08-20T16:44:20Z
Yasasuru
23090
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1367916254|Udayagiri Caves]]"
797875
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| name = උදයගිරි ලෙන්
| religious_affiliation = [[හින්දු ආගම]], [[ජෛන ආගම]]
| image = Varahavtar Panel.jpg
| alt = Udayagiri, Cave 5, general view
| caption = උදයගිරියේ, ලෙන් අංක 5, [[විෂ්ණු]] වරාහ [[අවතාර|අවතාරය]] ලෙසින්
| coordinates = {{coord|23|32|11.0|N|77|46|20|E|display=inline,title}}
| location = උදයගිරි, වීදිශා
| deity = [[වරාහ]], [[විෂ්ණු]], [[පාර්ශ්වනාථ]], වෙනත්
| district = [[වීදිශා දිස්ත්රික්කය]]
| state = [[මධ්ය ප්රදේශ්]]
| country = [[ඉන්දියාව]]
| website =
| architecture_style = [[හින්දු දේවාල ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය|ගුප්ත යුගය]]
| completed = ක්රි.ව. 250-410{{citation needed|date=February 2020}}
| elevation_m =
}}
'''උදයගිරි ලෙන්''' යනු මධ්ය ප්රදේශ්හි විදිශා අසල පිහිටි පර්වතයක නෙළන ලද ලෙන් විස්සක් වන අතර, ඒවා ප්රධාන වශයෙන් ක්රි.ව. 3 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට ක්රි.ව. 5 වන සියවස දක්ව දිවෙන අතර, හින්දු දෙවිවරුන් වන [[විෂ්ණු]] සහ [[ශිව දෙවියන්|ශිව]] සඳහා කැපකොට තිබේ. <ref name="Singh2008p533" /> <ref name="dass25">{{Cite journal|last=Meera Dass|last2=Michael Willis|year=2002|title=The lion capital and the antiquity of sun worship in central India|url=https://zenodo.org/record/2588319|journal=South Asian Studies|volume=18|pages=25–45|doi=10.1080/02666030.2002.9628605}}</ref> ඒවායේ ඉන්දියාවේ දැනට ඉතිරිව ඇති පැරණිතම හින්දු දේවාල සහ ප්රතිමා නිර්මාණ කිහිපයක් අඩංගු වේ. <ref name="Singh2008p533">{{උපන්යාස පොත |last=Upinder Singh |url=https://books.google.com/books?id=H3lUIIYxWkEC&pg=PA533 |title=A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century |publisher=Pearson |year=2008 |isbn=978-81-317-1120-0 |page=533}}</ref> <ref name="fredkleiner434">Fred Kleiner (2012), Gardner’s Art through the Ages: A Global History, Cengage, {{ISBN|978-0495915423}}, page 434</ref> <ref name="allen128">Margaret Prosser Allen (1992), Ornament in Indian Architecture, University of Delaware Press, {{ISBN|978-0874133998}}, pages 128-129</ref> [[ගුප්ත රාජවංශය|ගුප්ත යුගයේ]] රජෙකු එහි සෙල්ලිපි වලින් සත්යාපනය කළ හැකි එකම ස්ථානය ඒවා වේ. <ref name="Harle1974p7">{{උපන්යාස පොත |last=James C. Harle |url=https://archive.org/details/guptasculpturein0000harl |title=Gupta sculpture: Indian sculpture of the fourth to the sixth centuries A.D. |publisher=Clarendon Press, Oxford |year=1974 |pages=[https://archive.org/details/guptasculpturein0000harl/page/7 7]–9 |url-access=registration}}</ref> ඉන්දියාවේ වැදගත්ම [[පුරාවිද්යාව|පුරාවිද්යාත්මක]] ස්ථානවලින් එකක් වන උදයගිරි කඳු සහ එහි ගුහා [[භාරතීය පුරාතත්ත්ව සර්වේක්ෂණය|ඉන්දියානු පුරාවිද්යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව]] විසින් කළමනාකරණය කරනු ලබන ආරක්ෂිත ස්මාරක වේ.
උදයගිරි ලෙන්වල [[හින්දු ධර්මය|හින්දු ආගමේ]] සහ [[ජෛනාගම|ජෛන ආගමේ]] ප්රතිමා අඩංගු වේ. {{Sfn|Cunningham|1880}} <ref name="Harle1974p7" /> [[හින්දු පුරාණෝක්තිවේදය|හින්දු මිථ්යා කථාවල]] විස්තර කර ඇති පරිදි, මිනිස්-සූකර වරාහ අවතාරය ලෙස විෂ්ණු දෙවියන් නිරූපිත පුරාණ ස්මාරක උන්නත කැටයමෙහි, භූදේවිය ලෙසින් පෘථිවිය සංකේතාත්මකව නිරූපණය කරන ලද, ඇය වල් ඌරකුගේ දළයේ එල්ලී සිටින ආකාරය නිරූපණය කරයි. <ref name="fredkleiner434" /> මෙම ස්ථානයේ II වන චන්ද්රගුප්ත (ක්රි.ව. 375–415) සහ I වන කුමාරගුප්ත (ක්රි.ව. 415–55) යන රජ සමයන්ට අයත් [[ගුප්ත රාජවංශය|ගුප්ත රාජවංශයේ]] වැදගත් සෙල්ලිපි තිබේ. මේවාට අමතරව, උදයගිරියේ පාෂාණ-නිවෙස් සහ ශිලා ලේඛන, නටබුන් වූ ගොඩනැගිලි, සෙල්ලිපි, ජල පද්ධති, බලකොටු සහ වාසස්ථාන පස් කඳු රාශියක් ඇති අතර, ඒ සියල්ල අඛණ්ඩ පුරාවිද්යාත්මක අධ්යයනයන්හි විෂයයක් ලෙස පවතී. උදයගිරි ගුහා සංකීර්ණය ගුහා විස්සකින් සමන්විත වන අතර, ඉන් එකක් ජෛන ආගමට සහ අනෙක් සියල්ල හින්දු ආගමට කැප කර ඇත. <ref name="allen128" /> ජෛන ගුහාව ක්රි.ව. 425 සිට පැරණිතම ජෛන සෙල්ලිපි වලින් එකක් ලෙස කැපී පෙනෙන අතර, හින්දු ගුහා වල ක්රි.ව. 401 සිට සෙල්ලිපි දක්නට ලැබේ. <ref name="Schastok1985p36">{{උපන්යාස පොත |last=Sara L. Schastok |url=https://books.google.com/books?id=jh1fF8HvJmMC |title=The Śāmalājī Sculptures and 6th Century Art in Western India |publisher=BRILL Academic |year=1985 |isbn=90-04-06941-0 |pages=36–37}}</ref>
උදයගිරි ගුහා පිහිටා ඇත්තේ බෙට්වා ගඟ අසල, එහි අතු ගංගාවක් වන බෙස් ගඟේ ඉවුරේ, පහත් කඳු දෙකක ය. <ref name="dass25" /> මෙය {{Convert|2.5|km}} පමණ දිග හුදකලා කඳු වැටියකි. දිග, ගිනිකොන දෙසින් වයඹ දෙසට දිවෙන අතර, {{Convert|350|ft}} උස. මෙම කන්ද පාෂාණමය වන අතර කලාපයේ බහුලව දක්නට ලැබෙන ද්රව්යයක් වන සුදු වැලිගල් තිරස් ස්ථර වලින් සමන්විත වේ. {{Sfn|Cunningham|1880}} ඒවා {{Convert|6|km}} පමණ වේ.විදිෂා නගරයේ සිට {{Convert|11|km}} [[සාංචිය|සාංචි]] බෞද්ධ භූමියේ සිට ඊසාන දෙසින් සහ {{Convert|60|km}}භෝපාල් හි ඊසාන දෙසින් . මෙම ස්ථානය අගනුවර වන බෝපාල් සමඟ අධිවේගී මාර්ගයකින් සම්බන්ධ වේ. නිතිපතා සේවා සපයන ආසන්නතම ප්රධාන දුම්රිය ස්ථානය සහ ගුවන් තොටුපළ භෝපාල් වේ.
== සටහන් ==
{{ආශ්රලැයිස්තුව|group=note}}{{Hindu inscriptions and arts|state=autocollapse}}{{Hindudharma}}{{Jain Caves in India}}
[[ප්රවර්ගය:Source attribution]]
[[ප්රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල]]
[[ප්රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
foo8x0au2c1e5wza51zqmfz8ak59bg4
පරිශීලක:PK ADVERTIISMENT
2
196174
797891
2026-08-21T08:09:39Z
PK ADVERTIISMENT
80660
ලඅතින් එක් කරා
797891
wikitext
text/x-wiki
රඹුක්කන ප්රදේශයේ හිරිවඩුන්න නමින් හඳුනාගත හැකි ප්රධාන ස්ථාන කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
* '''හිරිවඩුන්න මහා විද්යාලය'''
* '''හිරිවඩුන්න තැපැල් කාර්යාලය'''
* '''හිරිවඩුන්න පාලම'''
රඹුක්කන, කරඩුපොන - රඹුක්කන මාර්ගයේ පිහිටි '''හිරිවඩුන්න පාලම''' සම්බන්ධයෙන් මෙන්න වැඩිදුර තොරතුරු:
මෙම පාලම ප්රදේශයේ ගමනාගමන කටයුතු සඳහා වැදගත් සම්බන්ධකයක් ලෙස ක්රියා කරයි. මෙය කරඳුවොන සිට රඹුක්කන දෙසට යන ප්රධාන මාර්ගයේ හමු වේ.
ඔබට මෙම ස්ථානය සිතියමක බැලීමට අවශ්ය නම් හෝ මේ ආශ්රිතව වෙනත් යම් තොරතුරක් (උදාහරණයක් ලෙස එහි පිහිටීම හෝ ගමනාගමන තත්ත්වයන්) අවශ්ය නම් කරුණාකර පවසන්න
em1a1y5elfhnxpebchigge4pf8ifo45
පරිශීලක:Shashika anjana 7
2
196175
797894
2026-08-21T09:04:44Z
Shashika anjana 7
80661
/* */ CFDM යනු Ceylon Future Digital Marketing ආයතනයයි මෙහි සභාපති නිර්මාතෲ ශෂික අංජන සහ මෙමෙ ආයතනය Digital Marketing සම්බන්ද ශ්රී ලංකාවේ විශිෂ්ටතම ආයටනයකි මෙය මාතර පිහිටා ඇත
797894
wikitext
text/x-wiki
CFDM
28n880xxaripnprxvq7im9ha0bvlp54