විකිපීඩියා
siwiki
https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
මාධ්යය
විශේෂ
සාකච්ඡාව
පරිශීලක
පරිශීලක සාකච්ඡාව
විකිපීඩියා
විකිපීඩියා සාකච්ඡාව
ගොනුව
ගොනුව සාකච්ඡාව
මාධ්යවිකි
මාධ්යවිකි සාකච්ඡාව
සැකිල්ල
සැකිලි සාකච්ඡාව
උදවු
උදවු සාකච්ඡාව
ප්රවර්ගය
ප්රවර්ග සාකච්ඡාව
ද්වාරය
ද්වාරය සාකච්ඡාව
MOS
MOS talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
අම්බලම්
0
17703
797967
797867
2026-08-23T01:25:52Z
Sacheeboy
80685
/* ලංකාවේ දැනට පවතින පුරාණ අම්බලම් */
797967
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Kadugannawa Ambalama.JPG|thumb|right|250px|කඩුගන්නාවෙහි ඉදිකොට තිබෙන පැරණි අම්බලම]]
මගීන්ගේ ගිමන් අවශ්යතා වෙනුවෙන් මහමග අසල පුරාණයේ ඉදිකල ගිමන්හල් '''අම්බලම''' නම් වේ.
==අම්බලම් ඉදිකිරීම ==
මගී පහසුව උදෙසා අම්බලමක් ඉදිකිරීම, උතුම් පුණ්යකර්මයක් ලෙස පැරණි ජනයා සැළකූහ.<ref>{{cite news|last=|first=|title=අම්බලම නිර්මාණය|url=http://www.divaina.com/2011/11/16/badada03.html=11 මැයි 2014|newspaper=දිවයින|date=}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ඒ අනූව රටෙහි විවිධ ගම්මානයන් තුල අම්බලම් ඉදි කෙරුණු අතර, ඒවායේ විශාලත්වය, අලංකාරය හා වටිනාකම එය නිර්මාණය කළ සැදැහැවතුන්ගේ වත්පොහොසත්කම් අනුව සිදුවිය. පුද්ගල තරාතිරම් අනූව මෙරට ඉදිකරන ලද අම්බලම් වර්ග 2 ක් හඳුනාගත හැකිය.
===මැටි අම්බලම්===
සාමාන්ය පුද්ගලයන් සඳහා ඉදිකල අම්බලම් ය. සිටුවීමට සහ අම්බලමක් ඉදිකිරීමේදී, අම්බලම භාවිත කරන්නන්ගේ උපරිම පහසුව ඇතිවන පරිදි සුදුසු ස්ථානයක එය නිර්මාණය කෙරුණි. බොහෝවිට ගමන් මාර්ගයේ වූ ළිඳක් අසල, දොලක් අසල, කුඹුරක් අසල ආදී වශයෙන් අම්බලම් ඉදිවිය. නමුත් විහාරස්ථාන ආශ්රිතව අම්බලම් ඉදිවීම ඉතා අවම වූයේ, අම්බලමේ කාර්යය පන්සලේ බණ මඩුවෙන් ඉටුවූ නිසායි.<ref>{{cite web|last=|first=|title=අම්බලම|url=http://www.divaina.com/2012/02/26/nimna04.html|newspaper=දිවයින|date=26 පෙබරවාරි 2012}}</ref>
හුදෙක් ලැගුම් හලක් වශයෙන් භාවිතයට පමණක්ම නොව, අම්බලමක් ඉදිකිරීමේදී එම ගොඩනැගිලිවලට අපූරු සුන්දරත්වයක් එක් කරමින් ඊට විවිධ කලා නිර්මාණයන් ඇතුලත් කිරීමටද, එකල ශිල්පීහු ක්රියා කලහ. මල්කම් ලියකම් ආදිය යොදමින් අම්බලම් අලංකාර කිරීමට ඔවුහු පියවර ගත්හ. එලෙස ඉදිකරන ලද අම්බලම් කිහිපයක් වර්තමානයේදී පවා මෙරට දැකගත හැකිවෙයි. ඇතැම් අම්බලම් ඉදිකිරීම සඳහා රාජ්ය අනුග්රහය පවා ලැබුණු බව සඳහන් වෙයි.
අම්බලමක් තුල ලැගුම් ගන්නා තාවකාලික ජනයාගේ පරිහරණය පිණිස, අම්බලම අසලින්ම [[පිංතාලිය|පිංතාලියක්]] තැබීමද, අම්බලමක් ඉදිකිරීම සම්බන්ධව බිහිවූ විශේෂ අංගයක් ලෙස සැළකෙයි.
==අම්බලම භාවිතය==
*ඈත දුරබැහැර ප්රදේශවල සිට පා ගමනින් හා කරත්ත වැනි රථ ආදියෙන් සංචාරයේ යෙදුණු මගීන්, සිය ගමන් විඩාව නිවා ගැනීමට ගිමන් හලක් වශයෙන් අම්බලම භාවිතා කරන ලදී.
*ඈත අතීතයේදී මෙරට ගම් ප්රදේශයන්, එක් එක් ග්රාම ප්රධානියෙකු යටතේ පාලනය වූ බව පැවසෙයි. ගම්මානයේ සිදු කරන පොදු කටයුතු සම්බන්ධ සංවාද, නඩු හබ ඇසීම් හා වෙනත් ප්රජා රැස්වීම් කටයුතු ආදිය මෙම ග්රාම ප්රධානියා විසින් සිදු කරන ලදී. මුල් සමයේදී මෙවැනි ප්රජා රැස්වීම් එළිමහනේ පැවැත්වූවත්, පසුව එම කටයුතු සඳහාද අම්බලම් ප්රයෝජනයට ගත් බව සඳහන් වෙයි.<ref>{{cite news|last=|first=|title=රජ කාලේ අම්බලම්|url=http://lankadeepa.lk/index.php/articles/21937|accessdate=11 මැයි 2014|newspaper=ලංකාදීප|date=15 ජනවාරි 2012|archive-date=2014-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140304232220/http://www.lankadeepa.lk/index.php/articles/21937|url-status=dead}}</ref>
==අම්බලම ආශ්රිත ගොඩනැගුණු සාහිත්ය==
සිංහල පද්ය සාහිත්ය විෂයෙහි ලා සන්දේශ කාව්යයන්වලදී ද අම්බලම් පිළිබඳ තොරතුරු සදහන් වේ.<ref>{{cite web|last=|first=|title=පුරාණ ගොඩනැගිලි ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳ කුමාරස්වාමි අදහස් දැක්වීමෙන් වසර සියයකට පසු අම්බලම් කිහිපයක තොරතුරු|url=http://dhisi.blogspot.com/|accessdate=4 ජූනි 2014|publisher=දිසි|date=11 මාර්තු 2011}}</ref>
===සංදේශ කාව්ය===
සංදේශ කාව්යයන් කිහිපයකම අම්බලම් පිළිබඳ තොරතුරු හුවා දක්වයි.<ref>{{cite web|last=|first=|title=ද අම්බලම|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=101548|accessdate=18 සැප්තැම්බර් 2014|publisher=ද අයිලන්ඩ්|date=11 අප්රේල් 2014}}</ref>
*15 වන සියවසේ රචනා කරන ලද [[සැළලිහිණි සන්දේශය|සැළලිහිණි සංදේශයේ]], [[කෝට්ටේ]] සිට [[කැළණිය]] දක්වා වූ ගමන් මාර්ගය තුල හමුවන අම්බලමක් පිළිබඳ තොරතුරු දැක්වෙයි.
*[[ගිරා සන්දේශය|ගිරා සංදේශයේ]] සඳහන් වන පරිදි වලිතොට නම් අම්බලම වෙත සේන්දු වන ජනයා විවිධ කතාන්දර, හිටිවන කවි සහ තේරවිලි ආදිය ගැලපූ බව පැවසෙයි. අම්බලම වෙත පැමිණි වැඩිහිටියෝ හිටිවන කවි මගින් එකල රජුගේ ගුණ වර්ණනා කරන ලදී.
*18 වන සියවසේ රචනා කරන ලද නීලකොබෝ සංදේශය තුල දකුණු පළාතේ පාලොන්නරුව ග්රාමයෙහි පිහිටි අම්බලමක් පිළිබඳව විස්තර කෙරේ. එම අම්බලමේ බිත්ති මත සිංහ සහ දිවියන්ගේ රූප ඇඳ තුබූ බව ඉන් සඳහන් වෙයි.
*1813 රචනා කෙරූ දියසැවුල් සංදේශයේ උවුවෙල ග්රාමයේ වූ අම්බලමක් ගැන තොරතුරු හෙළි කරයි.
<blockquote>අම්බලමේ පිනා පිනා
වලං කඳක් ගෙනා ගෙනා
ඒක බිදපු ගොනා ගොනා
ඒකට මට හිනා හිනා</blockquote>
==ලංකාවේ දැනට පවතින පුරාණ අම්බලම්==
{{div col|4}}
* [[බෙලිඅත්ත ගොඩවෙල අම්බලම]]
* [[ඇම්බැක්ක අම්බලම]]
* [[මංගලගම අම්බලම]]
* [[අප්පල්ලගොඩ අම්බලම]]
* [[කන්දේවෙල අම්බලම]]
* [[උඩුවෙල උඩගම අම්බලම]]
* [[කරගහගෙදර අම්බලම]]
* [[උඩුනුවර - හේන්දෙණිය අම්බලම]]
* [[මීපේ අම්බලම]]
* [[ඇටම්පිටිය අම්බලම]]
* [[ගිරුවා අම්බලම]]
* [[රුකුලා අම්බලම]]
* [[ගොඩමුණේ අම්බලම]]
* [[මැදගම අම්බලම]]
* [[උඩුවෙල ගිණිහිරිය අම්බලම]]
* [[හඟුරන්කෙත අම්බලම]]
* [[කෙන්ගල්ල අම්බලම]]
* [[දීවිල්ල අම්බලම]]
* [[කැටවල අම්බලම]]
* [[දවුලගල අම්බලම]]
* [[ජුබිලි අම්බලම]]
* [[පුටුපාගල අම්බලම]]
* [[ගොඩමුන්න අම්බලම]]
* [[හේවා විස්ස අම්බලම]]
* [[දූල්වල වෙල මැද අම්බලම]]
* [[මාකඩවර අම්බලම]]
* [[ඇවරියවල අම්බලම]]
* [[කිරිඔරුව අම්බලම]]
* [[කඩුගන්නාව අම්බලම]]
* [[පනාවිටිය අම්බලම]]
* [[මාරස්සන අම්බලම]]
* [[ඇල්ලවත් ඔය අම්බලම]]
* [[දෙහල්කඩ අම්බලම]]
* [[බෝතලේ වෙල මැද අම්බලම]]
* [[කෝට්ටේ ගල් අම්බලම]]
* [[ගල්කොත අම්බලම]]
{{div col end}}
==මේවාද බලන්න==
* [[පිංතාලිය]]
==මූලාශ්ර==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ ඉතිහාසය]]
[[ප්රවර්ගය:පුරාවිද්යාව]]
[[Category:මාර්ග - ශ්රී ලංකාව]]
[[Category:පුරා විද්යාව - ශ්රී ලංකාව]]
j19ile8onevqjxuh8omxl0ghalunrif
සික් අධිරාජ්යය
0
21520
797952
667463
2026-08-22T13:18:24Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
797952
wikitext
text/x-wiki
{{mergefrom|සීක් අධිරාජ්යය}}
{{Infobox Former Country
| conventional_long_name = සිඛ් අධිරාජ්යය
| native_name = <small>Sarkar-i-Khalsa</small><br />امپراطوری سیک<br />ਸਿੱਖ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ
| common_name = Sikh Raj
| continent = ආසියාව
| region = [[Punjab region|Punjab]]
| country = [[Republic of India]]<br />[[Pakistan]]
| year_start = ක්රි.ව. 1799
| year_end = ක්රි.ව. 1849
| date_start = 7 July
| date_end = 29 March
| p1 = Sikh Confederacy
| flag_p1 =Kattar Dhal Talwar.jpg
| border_p1 = no
| p2 = Durrani Empire
| flag_p2 = Flag of Herat until 1842.svg
| p3 = Maratha Empire
| flag_p3 = Flag of the Maratha Empire.svg
| border_p3 = no
| s1 = Company rule in India
| flag_s1 = Flag of the British East India Company (1801).svg
| image_flag =
| flag =
| flag_type =
| flag_border =
| image_coat =
| symbol =
| symbol_type =
| era = Early modern period
| event_start = Capture of Lahore by [[Ranjit Singh]]
| event_end = End of [[Second Anglo-Sikh War]]
| image_map = Sikh Empire.JPG
| image_map_caption = Ranjit Singh's Sikh Empire at its peak
| capital = [[Lahore]]
| national_anthem = [[Deg Tegh Fateh]]
| common_languages = [[Persian language|Persian]] (court)<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.global.ucsb.edu/punjab/14.1_Rahman.pdf |access-date=2016-09-10 |archive-date=2012-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120915130644/http://www.global.ucsb.edu/punjab/14.1_Rahman.pdf }}</ref><br>[[Punjabi language|Punjabi]]<br>[[Dogri language|Dogri]]<br>[[Kashmiri language|Kashmiri]]<br>[[Pashto]]
| government_type = [[Federal monarchy]]
| title_leader = [[Maharaja]]
| leader1 = [[Ranjit Singh]]
| year_leader1 = 1801–1839
| leader2 = [[Kharak Singh]]
| year_leader2 = 1839
| leader3 = [[Nau Nihal Singh]]
| year_leader3 = 1839–1840
| leader4 = [[Chand Kaur]]
| year_leader4 = 1840–1841
| leader5 = [[Sher Singh]]
| year_leader5 = 1841–1843
| leader6 = [[Duleep Singh]]
| year_leader6 = 1843–1849
| title_representative =
| representative1 =
| year_representative1 =
| title_deputy = [[Vizier|Wazir]]
| deputy1 = Jamadar Khushal Singh<ref>{{cite book |last=Grewal |first=J.S. |date=1990 |title=The Sikhs of the Punjab |url=https://books.google.com/books?id=2_nryFANsoYC&pg=PA107 |location= |publisher=Cambridge University Press |pages=107 |isbn=0 521 63764 3 |accessdate=15 April 2014 }}</ref>
| year_deputy1 = 1799–1818
| deputy2 = Dhian Singh Dogra
| year_deputy2 = 1818–1843
| deputy3 = Hira Singh Dogra
| year_deputy3 = 1843–1844
| deputy4 = Jawahar Singh Aulakh
| year_deputy4 = 1844–1845
| stat_year1 =
| stat_pop1 =
| stat_area4 = 491,464
| population_estimate = 3.5 million
| population_estimate_year = ක්රි.ව. 1831
| religion = [[Sikhism]]
| currency = Nanak Shahi [[Rupee]]
| today = {{flag|Afghanistan}}<br />{{flag|China}}<br />{{flag|India}}<br />{{flag|Pakistan}}}}
[[File:Goldener Tempel Amritsar 2022-11-21 4.jpg|200px|thumb|right|හාමන්ඩිර් සහිබ්, මෙය රන් දෙවොල ලෙසද හැදින්වේ.]]
'''සික් අධිරාජ්යය''' පිහිටා තිබුණේ ඉන්දියානු උප මහද්වීපයේ (වර්තමාන ඉන්දියානු - පකිස්තාන) වයඹ කොටසේය. ඒ වර්ෂ 1799 ත් 1849 ත් අතර කාලයේ ය. එහි ප්රධාන වශයෙන් පන්ජාබ් ආගම මඟින් පාලනය වූ කොටසක් වන්නේ පන්ජාබ් මිස්ලස් අවංහලායන් ය.
රංජිත් සිං 1801 අප්රේල් 12 වැනි දින ඔටුනු පැළදීය. ගුරු නානක් දෙවිගෙන් පැවතෙන සහිබ් සිං බෙඩී විසින් රාජාභිශේකය සිදු කරන ලදී. ගුජ්රත්වල විසු ඔහු 1799 දී ගුජ්රාටය බෙදා වෙන් කළේය. 1802 දී ඔහු එම ධනය ලාහෝරයට හා අමිර්ස්සාර් මාරු කළේය. රංජිත් සිං කෙටි කාලයක් තුළ තනි සික් මිස්ලස්හි හොදින් බලය වර්ධනය කර ගත්තේය. අවසානයේ පන්ජාබයේ මහාරාජා බවටද පත් වුණි.
පිටරටින් පැමිණෙන ආක්රමණ වලට එරෙහිව අහමඩ් ෂා හා තමාර්ෂා විසින් දියත් කළ ශක්තිමත් සාමූහික හමුදාවක් එහි තිබුණේය. අමිර්ස්සාර් නගරයේ කිහිපවිටක් ම යුධ ගැටුම් පැවතිණි. තවමත් සික් ඉතිහාසයේ 'වික්රමාන්විත ශතවර්ෂයක් ' ලෙස එය සිහිකරනු ලබයි. එහි ප්රධාන වශයෙන් විස්තර වන්නේ පිබිදුණු සික් ජාතිකයන්ගේ දේශපාලන බලය වෙනස්වීම නිසා අත්විඳි වාසි අවාසිය පිළිබඳවයි. ඊට හේතු වන්නේ ප්රතිපක්ෂ ආගමික පරිසරය සික් ජාතිකයන්ට විරුද්ධ වීමත් ඉන් කුඩා සික් ජනගහනය අනෙක් දේශපාලන හා ආගමික කණ්ඩායම් සමඟ සැසඳීමත් ය.
==සික් මිස්ල්ස් ( ප්රාන්ත )==
වර්ෂ 1716 සිට 1799 දක්වා වූ කාලච්ඡේදය තුළදී පන්ජාබය දේශපාලනමය හා හමුදාමය වශයෙන් ඉමහත් ව්යාකූල තත්ත්වයකට පත්විය. එයට හේතු වූයේ මෝගල් අධිරාජ්යයේ පිරිහීමයි. එමඟින් නිර්මාණය වූ බල රික්තය 18 වන සියවසේ අග භාගයේ දී දේශීය මෝගල් අවශිෂ්ටයින් සහ එක්සත් රාජපුත්ර නායකයින්, ඇෆගන්වරුන් හා අනෙකුත් මුස්ලිම් බලවේග පක්ෂය ගත් සතුරු පන්ජාබ් මුස්ලිම්වරුන් පලවා හැරීමෙන් පුරවන ලදි.
අවසානයේ දී රංජිත් සිංග් විසින් සික් ජාතික හමුදා නායකයින් එක්සත් කරන ලදි. අනතුරුව ඔවුන්ගේ ම පාලක ප්රාන්ත පිහිටුවිණි.
=== ආරම්භය ===
සික් අධිරාජ්යය මහරාජා රංජිත් සිංග් විසින් පන්ජාබ් හමුදාව පාදක කොට ගෙන පිහිටුවන ලදි. (1801 - 1849) අධිරාජ්ය, බටහිරින් කයිබර් කපොල්ලටත්, උතුරින් කාශ්මීරයටත්, දකුණින් සින්ධිවලටත්, නැගෙනහිරින් ටිබෙටයත් ව්යාප්ත විය. අධිරාජ්යයාගේ ප්රධාන මධ්යස්ථානය වූයේ පන්ජාබයයි. සික් අධිරාජ්යයේ ආගමික ජන විකාශනය මුස්ලිම් (80%), සික් (10%) හා හින්දු (10%) ලෙස සමන්විත විය.
සික් අධිරාජ්යයේ ආරම්භය ඕරන්සැබ් ගේ මරණයෙන් හා මෝගල් අධිරාජ්යයයේ ඇදවැටීමෙන් අනතුරුව එළඹි වර්ෂ 1707 මුල් භාගයේ දී පන්ජාබ් හමුදා කාලය ලෙස හඳුනා ගැනේ. මෝගල් අධිරාජ්යයේ ඇදවැටීම මෝගල් වරුන් ට හා ඇෆ්ගන්වරුන්ට එරෙහිව “ඩල් ඔල්සා” ලෙස හැඳින්වූ හමුදාව වේගවත්ව මෙහෙයවීමට අවස්ථාව සලසා දෙන ලදී. මෙමඟින් වර්ධනය වූ හමුදාවේ, පසුව විවිධ පන්ජාබ් හමුදා කණ්ඩායම් වලට බෙදී පසුකාලීනව අර්ධ - නිදහස් ප්රාන්ත බවට පත් විය. මෙම සෑම උප හමුදාවක් ම “මිස්ල්ස්” සේ හැඳින්වුණු අතර (ප්රාන්ත) එක් එක් ප්රාන්තය මඟින් විවිධ පළාත් හා නගර පාලනය කෙරිණි. කෙසේ වුවද වර්ෂ 1762 - 1799 කාලය තුළ සික් පාලකයින් තම ප්රාන්ත තමාටම අනන්ය ප්රාන්ත සේ සකසා ගන්නා ලදී. සික් අධිරාජ්යයේ විධිමත් ආරම්භය වර්ෂ 1801 දී රාජාභිෂේකයත් සමඟ “පන්ජාබ් හමුදාව” විසුරුවා හරිමින් ආරම්භ වුයේ එක්සත් දේශපාලන රාජ්යය නිර්මාණය කරමිනි. හමුදාවට අනුබද්ධ වූ සියලුම ප්රාන්ත පාලකයින් දීර්ඝ කාලීන ගෞරවාන්විත පවුල් ඉතිහාසයක් සමඟ පන්ජාබ් ඉතිහාසයේ ශ්රේෂ්ඨත්වයට පත්විය.
== අධිරාජ්යයේ අවසානය ==
අධිරාජ්යයාගේ මරණයෙන් පසු අභ්යඇන්තර බෙදීම් හා දේශපාලන වශයෙන්වූ අවිධාමත් කළමනාකරණය නිසා රාජ්ය බොහෝ දුර්වල විය. මෙම තත්ත්වය ප්රයෝජනයට ගන්නා ලද බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යයය ඇන්ග්ලෝ-සීක් යුද්ධයේ පළමු පියවර දියත් කරන ලදී. 1849 දෙවන ඇන්ග්ලෝ-සීක් යුදුධයෙන් පසු බ්රි තාන්යො අධිරාජ්යළය විසින් අන්තිමේදී සීක් අධිරාජ්ය්ය අල්ලා ගන්න ලදී.
== සටහන් ==
{|
|[http://en.wikipedia.org/wiki/Sikh_Empire Sikh_Empire]
|-
== බාහිර සැබැදි ==
* [http://worldsikhnews.com/7%20January%202009/Image/page%2012-13%20for%20web.pdf Article on Coins of the Sikh Empire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718115655/http://worldsikhnews.com/7%20January%202009/Image/page%2012-13%20for%20web.pdf |date=2011-07-18 }}
* [http://www.sikh-history.com/sikhhist/events/warriors_1750.html Sikh Confederacy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180801171311/http://www.sikh-history.com/sikhhist/events/warriors_1750.html |date=2018-08-01 }}
* [http://www.searchsikhism.com/rise.html Confederacy of Punjab] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105224202/http://www.searchsikhism.com/rise.html |date=2009-01-05 }}
* [http://www.searchsikhism.com/raaj.html Sikh Kingdom of Ranjit Singh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105222035/http://www.searchsikhism.com/raaj.html |date=2009-01-05 }}
* [http://www.harisinghnalwa.com/general.html Battle of Jamrud] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608071158/http://www.harisinghnalwa.com/general.html |date=2010-06-08 }}
* [http://www.thesikhmisl.com The Sikh Misl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110208084207/http://thesikhmisl.com/ |date=2011-02-08 }}
[[Category:1849 disestablishments]]
[[Category:States and territories established in 1733]]
[[Category:Sikh history]]
[[Category:History of Punjab]]
[[Category:Sikh Empire]]
[[Category:Sikh politics]]
[[Category:Empires and kingdoms of India]]
[[ප්රවර්ගය:පෙර පැවති අධිරාජ්ය]]
[[ප්රවර්ගය:ආසියාවේ පෙර තිබූ රටවල්]]
c56p09upamobpc14ny4xxuila1q1q4i
එස්.ආර්. රන්ගනාදන්
0
71932
797964
397215
2026-08-22T20:07:12Z
CommonsDelinker
157
per [[:c:Commons:Deletion requests/File:S. R. Ranganathan.jpg|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Christian Ferrer|Christian Ferrer]] විසින් [[c:File:S._R._Ranganathan.jpg|S._R._Ranganathan.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.
797964
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] -->
| name = එස්.ආර්. රන්ගනාදන්
| birth_name = Shiyali Ramamrita Ranganathan
| image =
| imagesize =
| caption = S. R. Ranganathan's Portrait at City Central Library, Hyderabad, Chennai
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1892|8|12}}
| birth_place = Shiyali, British India (present-day Tamil Nadu, India)
| death_date = 27 September 1972 (aged 80)
| death_place = බැංගලෝර්, ඉන්දියාව
| occupation = කර්තෘ, ගණිතඥයකු, පුස්තකාලයාධිපති
| nationality = ඉන්දීය
| genre = [[පුස්තකාල විද්යාව]],
| notableworks = Prolegomena to Library Classification <br />Five laws of library science|The Five Laws of Library Science<br />''Colon Classification''<br>Ranganathan: the Man and the Mathematician<br>Classified Catalogue Code: With Additional Rules for Dictionary Catalogue Code<br>Library Administration <br>Indian Library Manifesto <br>Library Manual for Library Authorities, Librarians, and Library Workers <br>Classification and Communication <br>Headings and Canons; Comparative Study of Five Catalogue Codes}}
'''එස්.ආර්. රන්ගනාදන්''' (12 අගෝස්තු 1892 – 27 සැප්තැම්බර් 1972) ඉන්දීය ගණිතඥයකු සහ පුස්තකාලයාධිපති වරයකුවේ.
[[ප්රවර්ගය:1892 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:1972 මරණ]]
[[ප්රවර්ගය:ඉන්දීය පුස්තකාලයාධිපතීන්]]
69q2s6wdo77gryyldqycvvtsg99uyoz
ශ්රීජිතා දේ
0
76216
797951
783236
2026-08-22T12:29:00Z
InternetArchiveBot
63598
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
797951
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| image = Sreeji de colors indian telly awards.jpg
| imagesize =
| caption =
| name = ශ්රීජිතා දේ
| birth_date = {{birth date and age|1989|7|16|df=y}}<ref name=youtube>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.youtube.com/watch?v=U9IutuFlY9E |access-date=2017-11-23 |archive-date=2021-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210527022518/https://www.youtube.com/watch?v=U9IutuFlY9E }}</ref>
| birth_place = [[හල්දියා]], [[බටහිර බෙංගාලය]], ඉන්දියාව
| nationality = [[ඉන්දියාව|ඉන්දියානු]]
| partner =
| website =
| years_active = 2007–වර්තමානය
| birth_name = ශ්රීජිතා දේ
| other_names =
| occupation = [[නිළිය]]ක, [[නිරූපණ ශිල්පියා|නිරූපිකාව]]ක
| spouse =
}}
'''ශ්රීජිතා දේ''' (උපත 1989 ජූලි 16)<ref name=youtube/> යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ බොලිවුඩ් චිත්රපටවල සහ [[රූපවාහිනිය|රූපවාහිනී]] වැඩසටහන්වල පෙනී සිටින ඉන්දියානු නිළියකි. වර්තමානය වන විට ඇය [[ස්ටාර් ප්ලස්]] නාළිකාවෙ මගින් විකාශය කෙරෙන රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන ''[[කොයි ලෞත් කේ ආයා හේ]]'' කතාමාලාවේ කාව්ය නැමැති චරිතය නිරූපණය කරමින් සිටින්නී ය.
==මුල්කාලීන දිවිය සහ පසුබිම==
ශ්රීජිතා උපත ලැබූයේ ඉන්දියාවේ [[බටහිර බෙංගාලය|බටහිර බෙංගාලයේ]] [[හල්දියා]]හි ය. ඇය කුඩා කල හැදී වැඩුණේ ද එහි ය.ඇය සිය පාසල් අධ්යාපනය හදාළේ හල්දියාහි ශාන්ත සේවියර් විද්යාලයෙනි. ඇය රුයා කොලීජිය වෙතින් ජන සන්නිවේදනය පිළිබඳ උපාධිය ලබා ගත්තා ය.
==වෘත්තිය==
ශ්රීජිතා [[රූපවාහිනිය|රූපවාහිනී]] රංගන ක්ෂේත්රය වෙත පිවිසියේ ''[[කසෞතී සින්දගී කේ]]'' නම් රූපවාහිනී කතාමාලාව ඔස්සේ ය. මෙහි ඇය විසින් ගාර්ගි තුෂාර් බජාජ් නැමැති චරිතය නිරූපණය කරන ලදී. 2008දී ඇය [[බොලිවුඩ්]] චිත්රපටයක් වූ ''[[තෂාන් (චිත්රපටය)|තෂාන්]]'' හි සුළු චරිතයක් නිරූපණය කළා ය. එම වර්ෂයේ දී ම ඇය නම් සෝප් ඔපෙරාවේ ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කළා ය. මෙහි දී ඇය විසින් නිරූපණය කරන ලද්දේ අන්නු නැමැති චරිතයකි. 2012-2015 අතර කාලයේ ඇය [[කලර්ස් ටීවී]] නාළිකාවේ අතිශයින් ජනප්රිය රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[උත්තරන්]]'' තුළ මුක්තා විෂ්ණු කාශ්යව්ගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය. මෙහි මුක්තා යනු තපස්යාගේ දියණියගේ චරිතයයි.
මීට අමතරව ඇය [[සී ටීවී]] නිළිකාවෙන් විකාශය වූ ''[[තුම් හි හෝ බන්ධු සඛා තුම්හි]]'' රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කළා ය. ඇය [[ලයිෆ් ඕකේ]] නාළිකාවෙන් විකාශය වූ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන ''[[පියා රන්ග්රේස්]]''හි ප්රධාන රචිතය ද නිරූපණය කළා ය. මෙහි ඇය නිරූපණය කළේ ආරධ්යා ෂාම්ෂේර් සිං නැමැති චරිතයයි.<ref>{{cite web |title= Sreejita De is upset |url= http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/Sreejita-De-is-upset/articleshow/3073824.cms |publisher= ''The Times of India'' |date= 27 March 2008 |accessdate= 14 May 2014}}</ref> ශ්රීජිතා [[ස්ටාර් ප්ලස්]] නාලිකාවෙන් විකාශය වන රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන ''[[කොයි ලෞත් කේ ආයා හේ]]'' කතාමාලාවේ කාව්යාගේ චරිතය ද නිරූපණය කරමින් සිටින්නී ය.
මීට අමතරව ශ්රීජිතා ''[[ලව් කා දි එන්ඩ්]]'' (2011), ''[[මොන්සූන් ෂූට්අවුට්|Monsoon Shootout]]'' (2013) සහ "[[ලේලකි බෙර්කල්මා ජිල්බබ්]]" යන චිත්රපට සඳහා සිය රංගන දායකත්වය සපයා ඇත. මින් "[[ලේලකි බෙර්කල්මා ජිල්බබ්]]" නැමැති ඉන්දුනීසියානු චිත්රපටය තුළ ඇය ගෞරව් එස්. බජාජ් සමග රංගනයේ යෙදුණා ය. ඇය ''[[කිලේර් කාරාඔකේ ආත්කා තෝ ලත්කා]]'' නම් රූපවාහිනී වැඩසටහනට සහභාගී වූ අතර, රියැලිටි වැඩසටහන් වන ''[[බොක්ස් ක්රිකට් ලීගය 1]]'' හි අහමදාබාද් එක්ස්ප්රස් කණ්ඩායම වෙනුවෙන් ද ''[[බොක්ස් ක්රිකට් ලීගය 2]]''හි ලක්නව්නවාබ්ස් කණ්ඩායම වෙනුවෙන් ද තරගවැදුණා ය.
== රූපවාහිනී කතාමාලා ==
* ''[[කරම් අප්නා අප්නා]]'': ආස්තා ලෙස
* ''[[කසෞතී සින්දගී කේ]]'': ගාර්ගි ලෙස
* ''[[අන්නු කි හෝගයි වා භායි වා]]'': අන්නු ලෙස
* ''[[ෂ් කොයි හේ]]'': සාවිත්රි ලෙස
* ''[[ලේඩීස් ස්පෙෂල්|Ladies Special]]'': ශිවංගි ලෙස
* ''[[මනීබෙන්]]": අනාමිකා ලෙස
* ''[[ආහත්]]'' (සෝනි ටීවී)
* ''[[සී.අටයි.ඩී. (ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාව)|CID]]'' (සෝනි ටීවී)
* ''[[හොරර් නයිට්ස්|Horror Nights]]'' (ස්ටාර් වන්)
* ''[[බන්ධන් සාත් ජන්මෝ කා]]'': රෝෂිණී ලෙස
* ''[[මහිමා ෂානි දේව් කි]]'': දේවිකා කුමරිය, කදම්බා, අප්සරා ලෙස
* ''[[මිලේ ජබ් හම් තුම්]]'': අශ්විනී ලෙස
* ''[[උත්තරන්]]'': මුක්තා විෂ්ණු කාශ්යව් ලෙස
* ''[[ආජබ් ගජබ් ඝාර් ජමායි]]'': සුහානා ලෙස
* ''[[සාව්ධාන් ඉන්ඩියා]]'': කථාංග යුගළක ප්රියා සහ බින්දියා ලෙස
* ''[[තුම් හි හෝ බන්ධු සඛා තුම්හි]]'': ශ්රේයා ලෙස
* ''[[පියා රන්ග්රේස්]]'': ආරධ්යා ෂාම්ෂේර් සිං ලෙස
* ''[[කිලේර් කාරාඔකේ ආත්කා තෝ ලත්කා]]'': ඇය ලෙසම
* ''[[බොක්ස් ක්රිකට් ලීගය 1]]'': අහමදාබාද් එක්ස්ප්රස් කණ්ඩායම වෙනුවෙන් ඇය ලෙසම
* ''[[බොක්ස් ක්රිකට් ලීගය 2]]'': ලක්නව්නවාබ්ස් කණ්ඩායම වෙනුවෙන් ඇය ලෙසම
* ''[[පෙස්බකර්ස්]]'': ඇය ලෙසම (ඉන්දුනීසියානු රූපවාහිනී වැඩසටහන)
* ''[[රෝමන්සචින්ටාඋත්තරන්]]'': මුක්තා ලෙස (ඉන්දුනීසියානු රූපවාහිනී වැඩසටහන)
* ''[[සුපර් ෆැමිලි 100|Super Family 100]]'' (ඉන්දුනීසියානු රූපවාහිනී වැඩසටහන)
* ''[[ආයේ සින්දගි]]'': කථාංගීය වැඩසටහනක (සිංටීවී)
* ''[[කොයි ලෞත් කේ ආයා හේ]]'': කාව්යා ලෙස ([[ස්ටාර් ප්ලස්]])
* ''[[චක්රධාරි අජෙය ක්රිෂ්ණා]]'': දුර්ගා දෙවඟන ලෙස ([[බිග්මැජික්චැනල්]])
== චිත්රපට ==
* ''[[තෂාන් (චිත්රපටය)|තෂාන්]]'' (2008) : පාර්වතී ලෙස
* ''[[ලව් කා දි එන්ඩ්]]'' (2011) : සෝනියා ලෙස
* ''[[මොන්සූන් ෂූට්අවුට්|Monsoon Shootout]]'' (2013) : ගීතා ලෙස<ref>http://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/Sreejita-looks-so-much-like-Rashmi/articleshow/12531855.cms</ref>
*"[[ලේලකි බෙර්කල්මා ජිල්බබ්]]" ඉන්දුනීසියානු චිත්රපටය තුළ ගෞරව් එස්. බජාජ් සමග<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://indowarta.com/hiburan/9051/bareng-gaurav-s-bajaj-uttaran-tyas-mirasih-berhijab-di-ftv-lelaki-berkalung-jilbab/ |access-date=2017-11-23 |archive-date=2016-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161114084504/http://indowarta.com/hiburan/9051/bareng-gaurav-s-bajaj-uttaran-tyas-mirasih-berhijab-di-ftv-lelaki-berkalung-jilbab/ }}</ref><ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.tabloidbintang.com/articles/film-tv-musik/kabar/40952-sreejita-de-uttaran-unggah-foto-gaurav-s-bajaj-beradegan-shalat |access-date=2017-11-23 |archive-date=2017-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170820004006/http://www.tabloidbintang.com/articles/film-tv-musik/kabar/40952-sreejita-de-uttaran-unggah-foto-gaurav-s-bajaj-beradegan-shalat }}</ref>
==ඇගයුම්==
{| class="wikitable"
|-
! වර්ෂය
! සම්මාන උළෙල
! ප්රවර්ගය
! ප්රතිඵලය
|-
|2012
|[[රන් පත් සම්මාන]]
|වඩාත් ජන්බාස් පෞරුෂත්වය
|{{nom}}
|-
| 2012
| [[රන් පත් සම්මාන]]
| හොඳම ආධුනිකාවිය
| {{nom}}
|-
|}
== ආශ්රේයයන් ==
{{reflist}}
==බාහිර සබැඳි==
{{commons category|ශ්රීජිතා දේ}}
* {{IMDb name|4449387}}
[[Category:බෙංගාලි ජනයා]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[Category:කොල්කතාවේ නිළියන්]]
[[ප්රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියෝ]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්රපට නිළියන්]]
[[ප්රවර්ගය:ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරා නිළියෝ]]
[[Category:1989 උපත්]]
[[Category:හින්දි සිනමාවේ නිළියන්]]
[[Category:හින්දි රූපවාහිනියේ නිළියන්]]
[[ප්රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නිළියෝ]]
skm9xsmxcxdoqtyju852uoimo300im9
උණවටුන මහා විද්යාලය
0
83726
797953
797737
2026-08-22T13:20:13Z
Kusumsiri Wijegunawardana
79526
/* */
797953
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox school
| name = උණවටුන මහා විද්යාලය
| native_name = {{lang-en|Unawatuna Maha Vidyalaya}}
| coordinates = {{coord|6.020458999043355|N|80.24928035069826|E|region:LK|display=inline}}
| address = මහරඹ පාර,උණවටුන
| former_name = උණවටුන බෞද්ධ මිශ්ර පාසල
| motto = "ආලෝකෝ උදපාදී"
| motto_translation = ආලෝකය පහළ විය
| image = ගොනුව:Unawatuna Maha Vidyalaya Logo.jpg
| founder = [[එච්. ඩබ්ලිව්. අමරසූරිය]]
| religious_affiliation = බෞද්ධ
| established = {{Start date and age|1887|09|07|p=yes}}
| type = 1AB
| language = සිංහල
| school_number = 06440<ref>{{cite web
|author = <!-- not stated -->
|date =
|title = School List 2021
|url = https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2023/04/School-List-2021.pdf
|page = 64
|website = moe.gov.lk
|location = Colombo
|publisher = Ministry of Education, Sri Lanka
|access-date = 4 January 2024
}}</ref>
| principal = කේ. විජේගුණවර්ධන මහතා
| grades = 1 සිට අ.පො.ස උසස් පෙළ දක්වා
| enrollment = 1000<ref>{{cite web |last1=
|title=ගාල්ල කලාප අධ්යාපන කාර්යාලය
|url=http://www.spedu.sch.lk/si/schools.php?schools=z01
|publisher=දකුණු පලාත් අධ්යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
|access-date=1 ජනවාරි 2020
|date=1 ජනවාරි 2020
}}</ref>
| staff = 50
| primary_years_taught = 1 ශ්රේණිය සිට 5 ශ්රේණිය දක්වා
| secondary_years_taught = 6 ශ්රේණිය සිට 13 ශ්රේණිය දක්වා
| gender = මිශ්ර
| houses = ගැමුණු
තිස්ස
පැරකුම්
| colors = {{color box|yellow}}{{color box|maroon}}{{color box|white}}
| song = සැරදේ අප මාතා
| city = [[උණවටුන]]
| province = දකුණු පළාත
| postcode = 80600
| country = [[ශ්රී ලංකාව]] {{flagicon|Sri Lanka}}
| website = {{cite web|url=https://umvlk.wordpress.com|title=නිල වෙබ් අඩවිය}}
}}
'''[[උණවටුන]] මහා විද්යාලය''' ({{lang-en|Unawatuna Maha Vidyalaya}}, {{lang-ta|உனவடுன மகா வித்தியாலயம்}}) [[උණවටුන]] ප්රදේශයේ පිහිටා ඇති ප්රමුඛ රජයේ පාසලකි. වර්ෂ 1887<ref name=":0">{{cite web
|last1= නිර්මාණි බණ්ඩාරනායක
|title=වසර 125ක් සපුරන සංචාරක පාරාදීසයේ සොඳුරු තක්සලාව, උණවටුන මහා විද්යාලය
|url=https://web.archive.org/web/20210927015605/http://epaper.resa.lk/2018/09/14/pg13_0.jpg
|publisher= රැස පුවත්පත
|access-date=14 සැප්තැම්බර් 2018
|date=14 සැප්තැම්බර් 2018
}}</ref>දී '''උණවටුන බෞද්ධ මිශ්ර පාඨශාලාව ''' ලෙස ඇරඹි මෙම පාසල පසුව වර්ෂ 1962 දී උණවටුන මහා විද්යාලයය බවට පත්විය.<ref name=":0" />
== ඉතිහාසය ==
මෙම පාසල 1887 සැප්තැම්බර් 7 වන දින සිසුන් 14 දෙනෙකු සහ ගුරුවරුන් 4 දෙනෙකුගෙන් යුතුව උණවටුන සැන්ද්රාගේ වත්තේ තාවකාලික පොල් මඩුවක ආරම්භ කරන ලදී. පසුව,[[එච්. ඩබ්ලිව්. අමරසූරිය|හෙන්රි වුඩ්වර්ඩ් අමරසුරිය]] මහතාගේ අනුග්රහය යටතේ, ඔහුගේ නිවස වන වර්තමානයේ '''උණවටුන ගුරු විද්යාලය''' පවතින ස්ථානයේ ''' උණවටුන බෞද්ධ මිශ්ර පාසල ''' ලෙස පවත්වාගෙන යනු ලැබුවේ ය. 1962 මාර්තු 15 වන දින උණවටුන මහා විද්යාලය ලෙස රජයේ පාසලක් බවට පත්විය.<ref name=":0" />
2004 දෙසැම්බර් 26 වන දින සිදුවු [[2004 සුනාමිය|සුනාමි]] ව්යසනයෙන් පීඩාවට පත් දරුවන්ට උපකාර කිරීම සඳහා පාසලේ නව ශාලා, පරිගණක විද්යාගාර සහ සනීපාරක්ෂක පහසුකම් ඇතුළු අංග ගණනාවක් සෙනෙහස පදනමේ ආධාර මගින් ඉදි කරන ලදී.<ref>{{cite web
|last1=
|title= UNAWATUNA MAHA VIDYALAYA
|url= https://senehasa-assoc.com/projects-schools
|publisher= සෙනෙහස පදනම
|access-date=14 සැප්තැම්බර් 2015
|date=14 සැප්තැම්බර් 2010
}}</ref><ref>{{cite web
|last1= නුවන් කොඩිකාර
|title= උණවටුන මහා විද්යාලයේ සිඟිති, පෝතක හා බාලදක්ෂ බාලක බාලිකාවන්ට පදක්කම් පැලඳ වේ
|url= https://mihira.lk/2025/01/06/උණවටුන-මහා-විද්යාලයේ-සි/
|publisher= මිහිර පුවත්පත
|access-date=10 අප්රේල් 2025
|date=6 ජනවාරි 2025
}}</ref>
[[ගොනුව:Old teaching panel of Unawatuna Maha Vidyalaya.jpg|thumb]]
== විදුහල්පතිවරුන් ==
පාසල ආරම්භයේ සිටම වසර 125 ක කලාව තුළ විදුහල්පතිවරුන් 21 දෙනෙකු විසින් පරිපාලනය කර ඇත.<ref>{{cite web
|last1= Admin - UMV
|title= ආදී විදුහල්පතිවරුන්
|url=https://umvlk.wordpress.com/2018/09/30/%e0%b6%86%e0%b6%af%e0%b7%93-%e0%b6%9a%e0%b6%ad%e0%b7%98%e0%b6%b1%e0%b7%8a/
|publisher= උණවටුන මහා විද්යාලය
|access-date=30 සැප්තැම්බර් 2018
|date=30 සැප්තැම්බර් 2020
}}</ref> ඔවුන් පිලිවෙලින්,
*කේ.වී.පි.ඊ ද සිල්වා
*ඩී.ඒ ජයතිලක
*ජේ ද සිල්වා
*ඩබ්ලිව්.එම් ප්රදිනන්දස්
*එම්.ඩබ්ලිව් ගුණසේකර
*ඩී.ඒ නාරන්ගොඩ
*එච්.එම් ප්රනාන්දු
*ආර්.ඩී කරෝලිස්
*එල්.ජී.එස් වික්රමසිංහ
*ඩබ්.ඒ කරුණාරත්න
*ඩී.ජී.ජී ද සිල්වා
*එම්.පී මැන්දිස්
*ඩබ්ලිව්.කේ ධර්මරත්න
*ජිනදාස
*එම්.පී කෝරාල
*දා.දු.න වීරකෝන්
*ජයසේන අතපත්තු
*ගුණසේන
*නානායක්කාර
*පී.පී.කේ දයාරත්න අමරසේකර
*ඊ.ඒ ගාමිණි ශාන්ත කුමාර
*මේජර් කේ.විජේගුණවර්ධන
*හෙළරුවන් පීරිස්
*ලුතිතන් කර්නල් කේ. විජේගුණවර්ධන
== පාසල් ගීතය ==
සැරදේ අප මාතා අප විදුහල් මාතා<br>
පිංකෙත වැනි වු සිසු කැල <br>
ජයබිම වෙත ගෙනයන මාතා ...
වීනිතකම් දස්කම් එඩිතරකම්
සැමහට නිති සදනා <br>
සමාජසේවය එකමුතුකම් ඈ
ගුණදම් වඩවමිනා ...
ඔබ අපහට නිති ඔවදන් දෙන්නේ ඔබමය අප මාතා <br>
ඉගෙනුම අවසන් කල ඔබ දරු කැල ඔබගුණ නිති සමරා <br>
කිතුගොස පතුරා ජය දද නංවා පෙරටම යමු නිතිනා <br>
දින දින දියුණුව වෙත පා නගලා මවුනි සදා සැරදේ // ... ...
== අධ්යාපනය ==
උණවටුන මහා විද්යාලයේ මේ වනවිට මෙම විශයයන් උගන්වයි.
{| class="wikitable"
|+
!අංශය
!විෂයයන්
|-
|ප්රාථමික
(1-5 ශ්රේණි)
|
*සිංහල
*ඉංග්රිසි
*දෙමළ
*පරිසරය
*ගණිතය
*ආගම
|-
|ද්විතියික
(6-9 ශ්රේණි)
|
*විද්යාව
*ගණිතය
*ඉංග්රිසි
*සිංහල
*බුද්ධ ධර්මය
*ඉතිහාසය
*භූගෝල විද්යාව
*පුරවැසි අධ්යාපනය
*තොරතුරු තාක්ෂණය
*ප්රායෝගික තාක්ෂණ කුසලතා
*චිත්ර
*නර්තනය
*නාට්ය හා රංග කලාව
*සංගීතය
*සෞඛ්යය හා ශාරීරික අධ්යාපනය
*ගිණුම්කරණය
*ශෘහ ආර්ථික විද්යාව
*කෘෂි විද්යාව
|-
|සාමාන්ය පෙළ
(10 - 11 ශ්රේණි)
|
*විද්යාව
*ගණිතය
*ඉංග්රිසි
*සිංහල
*බුද්ධ ධර්මය
*ඉතිහාසය
*භූගෝල විද්යාව
*පුරවැසි අධ්යාපනය
*තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
*චිත්ර කලාව
*නර්තනය
*නාට්ය හා රංග කලාව
*සංගීතය
*සෞඛ්යය හා ශාරීරික අධ්යාපනය
*ගිණුම්කරණය
*කෘෂි විද්යාව
|-
|උසස් පෙළ විද්යා<ref>{{cite web
|last = විජේසිංහ
|first = හිරුණි
|date = 30 අප්රේල් 2023
|title = පාසල් සිසුන් පිරිසක් මානව හිමිකම් කොමිසමට ගිහින්
|url = https://www.news19.lk/a-group-of-school-students-went-to-the-human-rights-commission/
|website = www.news19.lk
|location =
|publisher = www.news19.lk
|access-date = 10 ජනවාරි 2024
}}</ref>
<ref>{{cite web
|last =
|first =
|date = 30 අප්රේල් 2023
|title = පාසල් සිසුන් පිරිසකගෙන් මානව හිමිකම් කොමිසමට පැමිණිල්ලක්
|url = https://liveatsrilanka.lk/පාසල්-සිසුන්-පිරිසකගෙන්/
|website = liveatsrilanka.lk
|location = කොළඹ
|publisher = ස්වර්ණවාහීනී
|access-date = 10 ජනවාරි 2024
}}</ref><ref>{{cite web
|author = කුමුදු උපුල් ශාන්ත
|date = 1 මැයි 2023
|title = උසස් පෙළට පාසලමාරු කරනවාට එරෙහිවගාල්ලේ සිසු පිරිසක්මානව හිමිකම් කොමිසමට
|url = https://mawbima.lk/2023/05/01/උසස්-පෙළට-පාසලමාරු-කරනවා/
|website = mawbima.lk
|location =
|publisher = මව්බිම පුවත්පත
|access-date = 1 දෙසැම්බර් 2024
}}</ref>
|
*[[උ.පෙ රසායන විද්යාව|රසායන විද්යාව]]
*[[සංයුක්ත ගණිතය]]
*ජීව විද්යාව
*[[උ.පෙ භෞතික විද්යාව|භෞතික විද්යාව]]
*කෘෂි විද්යාව
|-
|උසස් පෙළ වාණිජ
|
*ව්යාපාර අධ්යනය
*ගණකාධිකරණය
*ආර්ථික විද්යාව
|-
|උසස් පෙළ කලා
|
*සිංහල
*ආර්ථික විද්යාව
*චිත්ර කලාව
*දේශපාලන විද්යාව
*බෞද්ධ ශිෂ්ඨාචාරය
*ශෘහ ආර්ථික විද්යාව
*භූගෝල විද්යාව
|-
|}
== දක්ෂතා ==
පාසලේ විෂය සමගාමී මෙන්ම විෂය බාහිර ක්රියාකාරකම් රැසක් ක්රියාත්මක වේ. ඒ අතර බාලදක්ෂ කණ්ඩායම හා පරිසර නියමු කණ්ඩායම වැදගත් වේ.පාසලේ සෞන්දර්ය ඒකකයටද සුවිශේෂි ස්ථානයක් හිමිවේ. සංගීත, චිත්ර, නැටුම් සහ නාට්ය හා රංග කලාව යන විෂයන් මෙහි පවතින අතර සමස්ථ ලංකා, පලාත් ඇතුළු ජයග්රහණය රැසක් සෞන්දර්ය ඒකකය දිනාගෙන ඇත.
<ref>{{cite web
|last1=
|title= 125 වෙනි සැමරුම
|url=https://youtube.com/aspOoVjXoH0
|publisher= හිරු TV ආයතනය, Youtube
|access-date=30 සැප්තැම්බර් 2018
|date=30 සැප්තැම්බර් 2020
}}</ref>
== ක්රීඩා ==
නිවාසාන්තර ක්රීඩා උලෙල වාර්ෂිකව පහත නිවාස යටතේ පැවැත්වේ.
* ගැමුණු නිවාසය {{color box|green}}
* තිස්ස නිවාසය {{color box|red}}
* පැරකුම් නිවාස {{color box|purple}}
== දැක්ම සහ මෙහෙවර ==
=== දැක්ම ===
රසඥතාවයෙන් යුකු සංස්කෘතිය පවරා දෙන විනයගරුක සාමකාමී අනාගත පරපුරක් බිහිකිරීම.<ref name=":0" />
=== මෙහෙවර ===
දැනුම, කුසලතා,ආකල්පවලින් හෙබි,සදාචාර සම්පන්න, ගුණගරුක, නවලොවට ගැලපෙන, නිර්මාණශීලි, පරිසරයට ආදරය කරන, ඉතිහාසයෙන් වර්තමානය ගොඩනගා ගන්නා පිරිපුන් දරු කැලක් බිහිකිරීම.<ref name=":0" />
== ප්රසිද්ධ ආදී සිසුන් ==
* [[සිරිමල් රණවැල්ල|මහාචාර්ය සිරිමල් රණවැල්ල]]<ref>{{cite web |last1=මහාචාර්ය ජයන්ත අමරසිංහ
|title=හැම විදුතැන් දැන හැම තැන් විය පසිඳූ, සිරිමල් රණවැල්ල
|url=https://www.silumina.lk/2021/10/23/%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%B8-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%AF%E0%B7%90%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%B8-%E0%B6%AD%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BA-%E0%B6%B4%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B3%E0%B7%96
|publisher=සිළුමිණ පුවත්පත
|access-date=23 ඔක්තෝබර් 2021
|date=23 ඔක්තෝබර් 2021
}}</ref>
* [[එඩ්වින් ආරියදාස|ආචාර්ය එඩ්වින් ආරියදාස]]<ref>{{cite web |last1=බෙහිහුල්ඔය ප්රින්ස් රත්නායක
|title=ජ්යෙෂ්ඨ ජනමාධ්යවේදී එඩ්වින් ආරියදාස වියතාණෝ
|url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%A2%E0%B6%BA%E0%B7%82%E0%B6%A8-%E0%B6%A2%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B6%B0%E0%B6%BA%E0%B7%80%E0%B6%AF-%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%AF%E0%B7%83-%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%AB/2-521074
|publisher=ලංකාදීප පුවත්පත
|access-date=2 දෙසැම්බර් 2017
|date=2 දෙසැම්බර් 2017
}}</ref><ref>{{cite web
|last =
|first =
|date = 21 ජනවාරි 2022
|title = උණවටුනේ මහා ප්රාඥයා දැයෙන් සමුගනී
|url = https://si.rata.lk/9677/
|website = rata.lk
|location =
|publisher =
|access-date = 30 දෙසැම්බර් 2022
}}</ref>
* අශෝක ජයසේකර (ගාල්ල හිටපු දිසාපති, අමාත්යංශ ලේකම්)<ref>{{cite web
|last = නිලුකා ඩී. තිලකරත්න
|first =
|date = 18 අගෝස්තු 2010
|title = පාන්දර පහේ ඉඳලා පාන් පෝලිමේ හිටියා
|url = https://archives.dinamina.lk/2010/08/18/_art.asp?fn=f1008182
|website = dinamina.lk
|location =
|publisher = දිනමිණ පුවත්පත
|access-date = 10 මැයි 2024
}}</ref>
* සමීර රත්නායක (ශ්රී ලංකා ජාතික බේස්බෝල් කණ්ඩායමේ නායකයා)<ref> https://steemit.com/sportstalk/@goldcoin/it-was-a-great-victory-for-the-school-where-i-studied</ref>
== මූලාශ්ර ==
<references />
==මේවාත් බලන්න==
*[[ශ්රි ලංකාවේ පාසල් ලැයිස්තුව]]
*[[ ගාල්ල පාසල් නාමාවලිය ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපනය ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:දකුණු පලාතේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ පළාත් පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්රික්කයේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන ආයතන]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:බෞද්ධ පාසල් - ශ්රී ලංකා]]
[[ප්රවර්ගය:ආණ්ඩුවේ පාසල් - ශ්රී ලංකා ]]
39xpyao9wft4qtregbapf8wwq4r3609
797954
797953
2026-08-22T13:22:40Z
Kusumsiri Wijegunawardana
79526
/* */
797954
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox school
| name = උණවටුන මහා විද්යාලය
| native_name = {{lang-en|Unawatuna Maha Vidyalaya}}
| coordinates = {{coord|6.020458999043355|N|80.24928035069826|E|region:LK|display=inline}}
| address = මහරඹ පාර,උණවටුන
| former_name = උණවටුන බෞද්ධ මිශ්ර පාසල
| motto = "ආලෝකෝ උදපාදී"
| motto_translation = ආලෝකය පහළ විය
| image = ගොනුව:Unawatuna Maha Vidyalaya Logo.jpg
| founder = [[එච්. ඩබ්ලිව්. අමරසූරිය]]
| religious_affiliation = බෞද්ධ
| established = {{Start date and age|1887|09|07|p=yes}}
| type = 1AB
| language = සිංහල
| school_number = 06440<ref>{{cite web
|author = <!-- not stated -->
|date =
|title = School List 2021
|url = https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2023/04/School-List-2021.pdf
|page = 64
|website = moe.gov.lk
|location = Colombo
|publisher = Ministry of Education, Sri Lanka
|access-date = 4 January 2024
}}</ref>
| principal = ලුතිතන් කර්නල් කේ. විජේගුණවර්ධන මහතා
| grades = 1 සිට අ.පො.ස උසස් පෙළ දක්වා
| enrollment = 1000<ref>{{cite web |last1=
|title=ගාල්ල කලාප අධ්යාපන කාර්යාලය
|url=http://www.spedu.sch.lk/si/schools.php?schools=z01
|publisher=දකුණු පලාත් අධ්යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
|access-date=1 ජනවාරි 2020
|date=1 ජනවාරි 2020
}}</ref>
| staff = 50
| primary_years_taught = 1 ශ්රේණිය සිට 5 ශ්රේණිය දක්වා
| secondary_years_taught = 6 ශ්රේණිය සිට 13 ශ්රේණිය දක්වා
| gender = මිශ්ර
| houses = ගැමුණු
තිස්ස
පැරකුම්
| colors = {{color box|yellow}}{{color box|maroon}}{{color box|white}}
| song = සැරදේ අප මාතා
| city = [[උණවටුන]]
| province = දකුණු පළාත
| postcode = 80600
| country = [[ශ්රී ලංකාව]] {{flagicon|Sri Lanka}}
| website = {{cite web|url=https://umvlk.wordpress.com|title=නිල වෙබ් අඩවිය}}
}}
'''[[උණවටුන]] මහා විද්යාලය''' ({{lang-en|Unawatuna Maha Vidyalaya}}, {{lang-ta|உனவடுன மகா வித்தியாலயம்}}) [[උණවටුන]] ප්රදේශයේ පිහිටා ඇති ප්රමුඛ රජයේ පාසලකි. වර්ෂ 1887<ref name=":0">{{cite web
|last1= නිර්මාණි බණ්ඩාරනායක
|title=වසර 125ක් සපුරන සංචාරක පාරාදීසයේ සොඳුරු තක්සලාව, උණවටුන මහා විද්යාලය
|url=https://web.archive.org/web/20210927015605/http://epaper.resa.lk/2018/09/14/pg13_0.jpg
|publisher= රැස පුවත්පත
|access-date=14 සැප්තැම්බර් 2018
|date=14 සැප්තැම්බර් 2018
}}</ref>දී '''උණවටුන බෞද්ධ මිශ්ර පාඨශාලාව ''' ලෙස ඇරඹි මෙම පාසල පසුව වර්ෂ 1962 දී උණවටුන මහා විද්යාලයය බවට පත්විය.<ref name=":0" />
== ඉතිහාසය ==
මෙම පාසල 1887 සැප්තැම්බර් 7 වන දින සිසුන් 14 දෙනෙකු සහ ගුරුවරුන් 4 දෙනෙකුගෙන් යුතුව උණවටුන සැන්ද්රාගේ වත්තේ තාවකාලික පොල් මඩුවක ආරම්භ කරන ලදී. පසුව,[[එච්. ඩබ්ලිව්. අමරසූරිය|හෙන්රි වුඩ්වර්ඩ් අමරසුරිය]] මහතාගේ අනුග්රහය යටතේ, ඔහුගේ නිවස වන වර්තමානයේ '''උණවටුන ගුරු විද්යාලය''' පවතින ස්ථානයේ ''' උණවටුන බෞද්ධ මිශ්ර පාසල ''' ලෙස පවත්වාගෙන යනු ලැබුවේ ය. 1962 මාර්තු 15 වන දින උණවටුන මහා විද්යාලය ලෙස රජයේ පාසලක් බවට පත්විය.<ref name=":0" />
2004 දෙසැම්බර් 26 වන දින සිදුවු [[2004 සුනාමිය|සුනාමි]] ව්යසනයෙන් පීඩාවට පත් දරුවන්ට උපකාර කිරීම සඳහා පාසලේ නව ශාලා, පරිගණක විද්යාගාර සහ සනීපාරක්ෂක පහසුකම් ඇතුළු අංග ගණනාවක් සෙනෙහස පදනමේ ආධාර මගින් ඉදි කරන ලදී.<ref>{{cite web
|last1=
|title= UNAWATUNA MAHA VIDYALAYA
|url= https://senehasa-assoc.com/projects-schools
|publisher= සෙනෙහස පදනම
|access-date=14 සැප්තැම්බර් 2015
|date=14 සැප්තැම්බර් 2010
}}</ref><ref>{{cite web
|last1= නුවන් කොඩිකාර
|title= උණවටුන මහා විද්යාලයේ සිඟිති, පෝතක හා බාලදක්ෂ බාලක බාලිකාවන්ට පදක්කම් පැලඳ වේ
|url= https://mihira.lk/2025/01/06/උණවටුන-මහා-විද්යාලයේ-සි/
|publisher= මිහිර පුවත්පත
|access-date=10 අප්රේල් 2025
|date=6 ජනවාරි 2025
}}</ref>
[[ගොනුව:Old teaching panel of Unawatuna Maha Vidyalaya.jpg|thumb]]
== විදුහල්පතිවරුන් ==
පාසල ආරම්භයේ සිටම වසර 125 ක කලාව තුළ විදුහල්පතිවරුන් 21 දෙනෙකු විසින් පරිපාලනය කර ඇත.<ref>{{cite web
|last1= Admin - UMV
|title= ආදී විදුහල්පතිවරුන්
|url=https://umvlk.wordpress.com/2018/09/30/%e0%b6%86%e0%b6%af%e0%b7%93-%e0%b6%9a%e0%b6%ad%e0%b7%98%e0%b6%b1%e0%b7%8a/
|publisher= උණවටුන මහා විද්යාලය
|access-date=30 සැප්තැම්බර් 2018
|date=30 සැප්තැම්බර් 2020
}}</ref> ඔවුන් පිලිවෙලින්,
*කේ.වී.පි.ඊ ද සිල්වා
*ඩී.ඒ ජයතිලක
*ජේ ද සිල්වා
*ඩබ්ලිව්.එම් ප්රදිනන්දස්
*එම්.ඩබ්ලිව් ගුණසේකර
*ඩී.ඒ නාරන්ගොඩ
*එච්.එම් ප්රනාන්දු
*ආර්.ඩී කරෝලිස්
*එල්.ජී.එස් වික්රමසිංහ
*ඩබ්.ඒ කරුණාරත්න
*ඩී.ජී.ජී ද සිල්වා
*එම්.පී මැන්දිස්
*ඩබ්ලිව්.කේ ධර්මරත්න
*ජිනදාස
*එම්.පී කෝරාල
*දා.දු.න වීරකෝන්
*ජයසේන අතපත්තු
*ගුණසේන
*නානායක්කාර
*පී.පී.කේ දයාරත්න අමරසේකර
*ඊ.ඒ ගාමිණි ශාන්ත කුමාර
*මේජර් කේ.විජේගුණවර්ධන
*හෙළරුවන් පීරිස්
*ලුතිතන් කර්නල් කේ. විජේගුණවර්ධන
== පාසල් ගීතය ==
සැරදේ අප මාතා අප විදුහල් මාතා<br>
පිංකෙත වැනි වු සිසු කැල <br>
ජයබිම වෙත ගෙනයන මාතා ...
වීනිතකම් දස්කම් එඩිතරකම්
සැමහට නිති සදනා <br>
සමාජසේවය එකමුතුකම් ඈ
ගුණදම් වඩවමිනා ...
ඔබ අපහට නිති ඔවදන් දෙන්නේ ඔබමය අප මාතා <br>
ඉගෙනුම අවසන් කල ඔබ දරු කැල ඔබගුණ නිති සමරා <br>
කිතුගොස පතුරා ජය දද නංවා පෙරටම යමු නිතිනා <br>
දින දින දියුණුව වෙත පා නගලා මවුනි සදා සැරදේ // ... ...
== අධ්යාපනය ==
උණවටුන මහා විද්යාලයේ මේ වනවිට මෙම විශයයන් උගන්වයි.
{| class="wikitable"
|+
!අංශය
!විෂයයන්
|-
|ප්රාථමික
(1-5 ශ්රේණි)
|
*සිංහල
*ඉංග්රිසි
*දෙමළ
*පරිසරය
*ගණිතය
*ආගම
|-
|ද්විතියික
(6-9 ශ්රේණි)
|
*විද්යාව
*ගණිතය
*ඉංග්රිසි
*සිංහල
*බුද්ධ ධර්මය
*ඉතිහාසය
*භූගෝල විද්යාව
*පුරවැසි අධ්යාපනය
*තොරතුරු තාක්ෂණය
*ප්රායෝගික තාක්ෂණ කුසලතා
*චිත්ර
*නර්තනය
*නාට්ය හා රංග කලාව
*සංගීතය
*සෞඛ්යය හා ශාරීරික අධ්යාපනය
*ගිණුම්කරණය
*ශෘහ ආර්ථික විද්යාව
*කෘෂි විද්යාව
|-
|සාමාන්ය පෙළ
(10 - 11 ශ්රේණි)
|
*විද්යාව
*ගණිතය
*ඉංග්රිසි
*සිංහල
*බුද්ධ ධර්මය
*ඉතිහාසය
*භූගෝල විද්යාව
*පුරවැසි අධ්යාපනය
*තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
*චිත්ර කලාව
*නර්තනය
*නාට්ය හා රංග කලාව
*සංගීතය
*සෞඛ්යය හා ශාරීරික අධ්යාපනය
*ගිණුම්කරණය
*කෘෂි විද්යාව
|-
|උසස් පෙළ විද්යා<ref>{{cite web
|last = විජේසිංහ
|first = හිරුණි
|date = 30 අප්රේල් 2023
|title = පාසල් සිසුන් පිරිසක් මානව හිමිකම් කොමිසමට ගිහින්
|url = https://www.news19.lk/a-group-of-school-students-went-to-the-human-rights-commission/
|website = www.news19.lk
|location =
|publisher = www.news19.lk
|access-date = 10 ජනවාරි 2024
}}</ref>
<ref>{{cite web
|last =
|first =
|date = 30 අප්රේල් 2023
|title = පාසල් සිසුන් පිරිසකගෙන් මානව හිමිකම් කොමිසමට පැමිණිල්ලක්
|url = https://liveatsrilanka.lk/පාසල්-සිසුන්-පිරිසකගෙන්/
|website = liveatsrilanka.lk
|location = කොළඹ
|publisher = ස්වර්ණවාහීනී
|access-date = 10 ජනවාරි 2024
}}</ref><ref>{{cite web
|author = කුමුදු උපුල් ශාන්ත
|date = 1 මැයි 2023
|title = උසස් පෙළට පාසලමාරු කරනවාට එරෙහිවගාල්ලේ සිසු පිරිසක්මානව හිමිකම් කොමිසමට
|url = https://mawbima.lk/2023/05/01/උසස්-පෙළට-පාසලමාරු-කරනවා/
|website = mawbima.lk
|location =
|publisher = මව්බිම පුවත්පත
|access-date = 1 දෙසැම්බර් 2024
}}</ref>
|
*[[උ.පෙ රසායන විද්යාව|රසායන විද්යාව]]
*[[සංයුක්ත ගණිතය]]
*ජීව විද්යාව
*[[උ.පෙ භෞතික විද්යාව|භෞතික විද්යාව]]
*කෘෂි විද්යාව
|-
|උසස් පෙළ වාණිජ
|
*ව්යාපාර අධ්යනය
*ගණකාධිකරණය
*ආර්ථික විද්යාව
|-
|උසස් පෙළ කලා
|
*සිංහල
*ආර්ථික විද්යාව
*චිත්ර කලාව
*දේශපාලන විද්යාව
*බෞද්ධ ශිෂ්ඨාචාරය
*ශෘහ ආර්ථික විද්යාව
*භූගෝල විද්යාව
|-
|}
== දක්ෂතා ==
පාසලේ විෂය සමගාමී මෙන්ම විෂය බාහිර ක්රියාකාරකම් රැසක් ක්රියාත්මක වේ. ඒ අතර බාලදක්ෂ කණ්ඩායම හා පරිසර නියමු කණ්ඩායම වැදගත් වේ.පාසලේ සෞන්දර්ය ඒකකයටද සුවිශේෂි ස්ථානයක් හිමිවේ. සංගීත, චිත්ර, නැටුම් සහ නාට්ය හා රංග කලාව යන විෂයන් මෙහි පවතින අතර සමස්ථ ලංකා, පලාත් ඇතුළු ජයග්රහණය රැසක් සෞන්දර්ය ඒකකය දිනාගෙන ඇත.
<ref>{{cite web
|last1=
|title= 125 වෙනි සැමරුම
|url=https://youtube.com/aspOoVjXoH0
|publisher= හිරු TV ආයතනය, Youtube
|access-date=30 සැප්තැම්බර් 2018
|date=30 සැප්තැම්බර් 2020
}}</ref>
== ක්රීඩා ==
නිවාසාන්තර ක්රීඩා උලෙල වාර්ෂිකව පහත නිවාස යටතේ පැවැත්වේ.
* ගැමුණු නිවාසය {{color box|green}}
* තිස්ස නිවාසය {{color box|red}}
* පැරකුම් නිවාස {{color box|purple}}
== දැක්ම සහ මෙහෙවර ==
=== දැක්ම ===
රසඥතාවයෙන් යුකු සංස්කෘතිය පවරා දෙන විනයගරුක සාමකාමී අනාගත පරපුරක් බිහිකිරීම.<ref name=":0" />
=== මෙහෙවර ===
දැනුම, කුසලතා,ආකල්පවලින් හෙබි,සදාචාර සම්පන්න, ගුණගරුක, නවලොවට ගැලපෙන, නිර්මාණශීලි, පරිසරයට ආදරය කරන, ඉතිහාසයෙන් වර්තමානය ගොඩනගා ගන්නා පිරිපුන් දරු කැලක් බිහිකිරීම.<ref name=":0" />
== ප්රසිද්ධ ආදී සිසුන් ==
* [[සිරිමල් රණවැල්ල|මහාචාර්ය සිරිමල් රණවැල්ල]]<ref>{{cite web |last1=මහාචාර්ය ජයන්ත අමරසිංහ
|title=හැම විදුතැන් දැන හැම තැන් විය පසිඳූ, සිරිමල් රණවැල්ල
|url=https://www.silumina.lk/2021/10/23/%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%B8-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%AF%E0%B7%90%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%B8-%E0%B6%AD%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BA-%E0%B6%B4%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B3%E0%B7%96
|publisher=සිළුමිණ පුවත්පත
|access-date=23 ඔක්තෝබර් 2021
|date=23 ඔක්තෝබර් 2021
}}</ref>
* [[එඩ්වින් ආරියදාස|ආචාර්ය එඩ්වින් ආරියදාස]]<ref>{{cite web |last1=බෙහිහුල්ඔය ප්රින්ස් රත්නායක
|title=ජ්යෙෂ්ඨ ජනමාධ්යවේදී එඩ්වින් ආරියදාස වියතාණෝ
|url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%A2%E0%B6%BA%E0%B7%82%E0%B6%A8-%E0%B6%A2%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B6%B0%E0%B6%BA%E0%B7%80%E0%B6%AF-%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%AF%E0%B7%83-%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%AB/2-521074
|publisher=ලංකාදීප පුවත්පත
|access-date=2 දෙසැම්බර් 2017
|date=2 දෙසැම්බර් 2017
}}</ref><ref>{{cite web
|last =
|first =
|date = 21 ජනවාරි 2022
|title = උණවටුනේ මහා ප්රාඥයා දැයෙන් සමුගනී
|url = https://si.rata.lk/9677/
|website = rata.lk
|location =
|publisher =
|access-date = 30 දෙසැම්බර් 2022
}}</ref>
* අශෝක ජයසේකර (ගාල්ල හිටපු දිසාපති, අමාත්යංශ ලේකම්)<ref>{{cite web
|last = නිලුකා ඩී. තිලකරත්න
|first =
|date = 18 අගෝස්තු 2010
|title = පාන්දර පහේ ඉඳලා පාන් පෝලිමේ හිටියා
|url = https://archives.dinamina.lk/2010/08/18/_art.asp?fn=f1008182
|website = dinamina.lk
|location =
|publisher = දිනමිණ පුවත්පත
|access-date = 10 මැයි 2024
}}</ref>
* සමීර රත්නායක (ශ්රී ලංකා ජාතික බේස්බෝල් කණ්ඩායමේ නායකයා)<ref> https://steemit.com/sportstalk/@goldcoin/it-was-a-great-victory-for-the-school-where-i-studied</ref>
== මූලාශ්ර ==
<references />
==මේවාත් බලන්න==
*[[ශ්රි ලංකාවේ පාසල් ලැයිස්තුව]]
*[[ ගාල්ල පාසල් නාමාවලිය ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපනය ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:දකුණු පලාතේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ පළාත් පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්රික්කයේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන ආයතන]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:බෞද්ධ පාසල් - ශ්රී ලංකා]]
[[ප්රවර්ගය:ආණ්ඩුවේ පාසල් - ශ්රී ලංකා ]]
rwbuur8n16qqshoopi2yzvj711mojjy
797955
797954
2026-08-22T15:03:23Z
Kusumsiri Wijegunawardana
79526
/* ඉතිහාසය */
797955
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox school
| name = උණවටුන මහා විද්යාලය
| native_name = {{lang-en|Unawatuna Maha Vidyalaya}}
| coordinates = {{coord|6.020458999043355|N|80.24928035069826|E|region:LK|display=inline}}
| address = මහරඹ පාර,උණවටුන
| former_name = උණවටුන බෞද්ධ මිශ්ර පාසල
| motto = "ආලෝකෝ උදපාදී"
| motto_translation = ආලෝකය පහළ විය
| image = ගොනුව:Unawatuna Maha Vidyalaya Logo.jpg
| founder = [[එච්. ඩබ්ලිව්. අමරසූරිය]]
| religious_affiliation = බෞද්ධ
| established = {{Start date and age|1887|09|07|p=yes}}
| type = 1AB
| language = සිංහල
| school_number = 06440<ref>{{cite web
|author = <!-- not stated -->
|date =
|title = School List 2021
|url = https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2023/04/School-List-2021.pdf
|page = 64
|website = moe.gov.lk
|location = Colombo
|publisher = Ministry of Education, Sri Lanka
|access-date = 4 January 2024
}}</ref>
| principal = ලුතිතන් කර්නල් කේ. විජේගුණවර්ධන මහතා
| grades = 1 සිට අ.පො.ස උසස් පෙළ දක්වා
| enrollment = 1000<ref>{{cite web |last1=
|title=ගාල්ල කලාප අධ්යාපන කාර්යාලය
|url=http://www.spedu.sch.lk/si/schools.php?schools=z01
|publisher=දකුණු පලාත් අධ්යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
|access-date=1 ජනවාරි 2020
|date=1 ජනවාරි 2020
}}</ref>
| staff = 50
| primary_years_taught = 1 ශ්රේණිය සිට 5 ශ්රේණිය දක්වා
| secondary_years_taught = 6 ශ්රේණිය සිට 13 ශ්රේණිය දක්වා
| gender = මිශ්ර
| houses = ගැමුණු
තිස්ස
පැරකුම්
| colors = {{color box|yellow}}{{color box|maroon}}{{color box|white}}
| song = සැරදේ අප මාතා
| city = [[උණවටුන]]
| province = දකුණු පළාත
| postcode = 80600
| country = [[ශ්රී ලංකාව]] {{flagicon|Sri Lanka}}
| website = {{cite web|url=https://umvlk.wordpress.com|title=නිල වෙබ් අඩවිය}}
}}
'''[[උණවටුන]] මහා විද්යාලය''' ({{lang-en|Unawatuna Maha Vidyalaya}}, {{lang-ta|உனவடுன மகா வித்தியாலயம்}}) [[උණවටුන]] ප්රදේශයේ පිහිටා ඇති ප්රමුඛ රජයේ පාසලකි. වර්ෂ 1887<ref name=":0">{{cite web
|last1= නිර්මාණි බණ්ඩාරනායක
|title=වසර 125ක් සපුරන සංචාරක පාරාදීසයේ සොඳුරු තක්සලාව, උණවටුන මහා විද්යාලය
|url=https://web.archive.org/web/20210927015605/http://epaper.resa.lk/2018/09/14/pg13_0.jpg
|publisher= රැස පුවත්පත
|access-date=14 සැප්තැම්බර් 2018
|date=14 සැප්තැම්බර් 2018
}}</ref>දී '''උණවටුන බෞද්ධ මිශ්ර පාඨශාලාව ''' ලෙස ඇරඹි මෙම පාසල පසුව වර්ෂ 1962 දී උණවටුන මහා විද්යාලයය බවට පත්විය.<ref name=":0" />
== ඉතිහාසය ==
මෙම පාසල 1887 සැප්තැම්බර් 7 වන දින සිසුන් 14 දෙනෙකු සහ ගුරුවරුන් 4 දෙනෙකුගෙන් යුතුව උණවටුන සැන්ද්රාගේ වත්තේ තාවකාලික පොල් අතු මඩුවක ආරම්භ කරන ලදී. පසුව,[[එච්. ඩබ්ලිව්. අමරසූරිය|හෙන්රි වුඩ්වර්ඩ් අමරසුරිය]] මහතාගේ අනුග්රහය යටතේ, ඔහුගේ නිවස වන වර්තමානයේ '''උණවටුන අමරසූරිය ගුරු විද්යාලය''' පවතින ස්ථානයේ ''' උණවටුන බෞද්ධ මිශ්ර පාසල ''' ලෙස පවත්වාගෙන යනු ලැබුවේ ය. 1962 මාර්තු 15 වන දින උණවටුන මහා විද්යාලය ලෙස රජයේ පාසලක් බවට පත්විය.<ref name=":0" />
2004 දෙසැම්බර් 26 වන දින සිදුවු [[2004 සුනාමිය|සුනාමි]] ව්යසනයෙන් පීඩාවට පත් දරුවන්ට උපකාර කිරීම සඳහා පාසලේ නව ශාලා, පරිගණක විද්යාගාර සහ සනීපාරක්ෂක පහසුකම් ඇතුළු අංග ගණනාවක් '''සෙනෙහස''' පදනමේ ආධාර මගින් ඉදි කරන ලදී.<ref>{{cite web
|last1=
|title= UNAWATUNA MAHA VIDYALAYA
|url= https://senehasa-assoc.com/projects-schools
|publisher= සෙනෙහස පදනම
|access-date=14 සැප්තැම්බර් 2015
|date=14 සැප්තැම්බර් 2010
}}</ref><ref>{{cite web
|last1= නුවන් කොඩිකාර
|title= උණවටුන මහා විද්යාලයේ සිඟිති, පෝතක හා බාලදක්ෂ බාලක බාලිකාවන්ට පදක්කම් පැලඳ වේ
|url= https://mihira.lk/2025/01/06/උණවටුන-මහා-විද්යාලයේ-සි/
|publisher= මිහිර පුවත්පත
|access-date=10 අප්රේල් 2025
|date=6 ජනවාරි 2025
}}</ref> ඒ සමගම ආරම්භ කරන ලද සියලුම දරුවන් සඳහා නොමිලේ පෝෂ්යදායී දිවා ආහාර වේලක් විවේක කාලය තුළදී ලබා දීම '''සෙනෙහස''' පදනම වර්තමානයේ ද පවත්වයි.
[[ගොනුව:Old teaching panel of Unawatuna Maha Vidyalaya.jpg|thumb]]
== විදුහල්පතිවරුන් ==
පාසල ආරම්භයේ සිටම වසර 125 ක කලාව තුළ විදුහල්පතිවරුන් 21 දෙනෙකු විසින් පරිපාලනය කර ඇත.<ref>{{cite web
|last1= Admin - UMV
|title= ආදී විදුහල්පතිවරුන්
|url=https://umvlk.wordpress.com/2018/09/30/%e0%b6%86%e0%b6%af%e0%b7%93-%e0%b6%9a%e0%b6%ad%e0%b7%98%e0%b6%b1%e0%b7%8a/
|publisher= උණවටුන මහා විද්යාලය
|access-date=30 සැප්තැම්බර් 2018
|date=30 සැප්තැම්බර් 2020
}}</ref> ඔවුන් පිලිවෙලින්,
*කේ.වී.පි.ඊ ද සිල්වා
*ඩී.ඒ ජයතිලක
*ජේ ද සිල්වා
*ඩබ්ලිව්.එම් ප්රදිනන්දස්
*එම්.ඩබ්ලිව් ගුණසේකර
*ඩී.ඒ නාරන්ගොඩ
*එච්.එම් ප්රනාන්දු
*ආර්.ඩී කරෝලිස්
*එල්.ජී.එස් වික්රමසිංහ
*ඩබ්.ඒ කරුණාරත්න
*ඩී.ජී.ජී ද සිල්වා
*එම්.පී මැන්දිස්
*ඩබ්ලිව්.කේ ධර්මරත්න
*ජිනදාස
*එම්.පී කෝරාල
*දා.දු.න වීරකෝන්
*ජයසේන අතපත්තු
*ගුණසේන
*නානායක්කාර
*පී.පී.කේ දයාරත්න අමරසේකර
*ඊ.ඒ ගාමිණි ශාන්ත කුමාර
*මේජර් කේ.විජේගුණවර්ධන
*හෙළරුවන් පීරිස්
*ලුතිතන් කර්නල් කේ. විජේගුණවර්ධන
== පාසල් ගීතය ==
සැරදේ අප මාතා අප විදුහල් මාතා<br>
පිංකෙත වැනි වු සිසු කැල <br>
ජයබිම වෙත ගෙනයන මාතා ...
වීනිතකම් දස්කම් එඩිතරකම්
සැමහට නිති සදනා <br>
සමාජසේවය එකමුතුකම් ඈ
ගුණදම් වඩවමිනා ...
ඔබ අපහට නිති ඔවදන් දෙන්නේ ඔබමය අප මාතා <br>
ඉගෙනුම අවසන් කල ඔබ දරු කැල ඔබගුණ නිති සමරා <br>
කිතුගොස පතුරා ජය දද නංවා පෙරටම යමු නිතිනා <br>
දින දින දියුණුව වෙත පා නගලා මවුනි සදා සැරදේ // ... ...
== අධ්යාපනය ==
උණවටුන මහා විද්යාලයේ මේ වනවිට මෙම විශයයන් උගන්වයි.
{| class="wikitable"
|+
!අංශය
!විෂයයන්
|-
|ප්රාථමික
(1-5 ශ්රේණි)
|
*සිංහල
*ඉංග්රිසි
*දෙමළ
*පරිසරය
*ගණිතය
*ආගම
|-
|ද්විතියික
(6-9 ශ්රේණි)
|
*විද්යාව
*ගණිතය
*ඉංග්රිසි
*සිංහල
*බුද්ධ ධර්මය
*ඉතිහාසය
*භූගෝල විද්යාව
*පුරවැසි අධ්යාපනය
*තොරතුරු තාක්ෂණය
*ප්රායෝගික තාක්ෂණ කුසලතා
*චිත්ර
*නර්තනය
*නාට්ය හා රංග කලාව
*සංගීතය
*සෞඛ්යය හා ශාරීරික අධ්යාපනය
*ගිණුම්කරණය
*ශෘහ ආර්ථික විද්යාව
*කෘෂි විද්යාව
|-
|සාමාන්ය පෙළ
(10 - 11 ශ්රේණි)
|
*විද්යාව
*ගණිතය
*ඉංග්රිසි
*සිංහල
*බුද්ධ ධර්මය
*ඉතිහාසය
*භූගෝල විද්යාව
*පුරවැසි අධ්යාපනය
*තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය
*චිත්ර කලාව
*නර්තනය
*නාට්ය හා රංග කලාව
*සංගීතය
*සෞඛ්යය හා ශාරීරික අධ්යාපනය
*ගිණුම්කරණය
*කෘෂි විද්යාව
|-
|උසස් පෙළ විද්යා<ref>{{cite web
|last = විජේසිංහ
|first = හිරුණි
|date = 30 අප්රේල් 2023
|title = පාසල් සිසුන් පිරිසක් මානව හිමිකම් කොමිසමට ගිහින්
|url = https://www.news19.lk/a-group-of-school-students-went-to-the-human-rights-commission/
|website = www.news19.lk
|location =
|publisher = www.news19.lk
|access-date = 10 ජනවාරි 2024
}}</ref>
<ref>{{cite web
|last =
|first =
|date = 30 අප්රේල් 2023
|title = පාසල් සිසුන් පිරිසකගෙන් මානව හිමිකම් කොමිසමට පැමිණිල්ලක්
|url = https://liveatsrilanka.lk/පාසල්-සිසුන්-පිරිසකගෙන්/
|website = liveatsrilanka.lk
|location = කොළඹ
|publisher = ස්වර්ණවාහීනී
|access-date = 10 ජනවාරි 2024
}}</ref><ref>{{cite web
|author = කුමුදු උපුල් ශාන්ත
|date = 1 මැයි 2023
|title = උසස් පෙළට පාසලමාරු කරනවාට එරෙහිවගාල්ලේ සිසු පිරිසක්මානව හිමිකම් කොමිසමට
|url = https://mawbima.lk/2023/05/01/උසස්-පෙළට-පාසලමාරු-කරනවා/
|website = mawbima.lk
|location =
|publisher = මව්බිම පුවත්පත
|access-date = 1 දෙසැම්බර් 2024
}}</ref>
|
*[[උ.පෙ රසායන විද්යාව|රසායන විද්යාව]]
*[[සංයුක්ත ගණිතය]]
*ජීව විද්යාව
*[[උ.පෙ භෞතික විද්යාව|භෞතික විද්යාව]]
*කෘෂි විද්යාව
|-
|උසස් පෙළ වාණිජ
|
*ව්යාපාර අධ්යනය
*ගණකාධිකරණය
*ආර්ථික විද්යාව
|-
|උසස් පෙළ කලා
|
*සිංහල
*ආර්ථික විද්යාව
*චිත්ර කලාව
*දේශපාලන විද්යාව
*බෞද්ධ ශිෂ්ඨාචාරය
*ශෘහ ආර්ථික විද්යාව
*භූගෝල විද්යාව
|-
|}
== දක්ෂතා ==
පාසලේ විෂය සමගාමී මෙන්ම විෂය බාහිර ක්රියාකාරකම් රැසක් ක්රියාත්මක වේ. ඒ අතර බාලදක්ෂ කණ්ඩායම හා පරිසර නියමු කණ්ඩායම වැදගත් වේ.පාසලේ සෞන්දර්ය ඒකකයටද සුවිශේෂි ස්ථානයක් හිමිවේ. සංගීත, චිත්ර, නැටුම් සහ නාට්ය හා රංග කලාව යන විෂයන් මෙහි පවතින අතර සමස්ථ ලංකා, පලාත් ඇතුළු ජයග්රහණය රැසක් සෞන්දර්ය ඒකකය දිනාගෙන ඇත.
<ref>{{cite web
|last1=
|title= 125 වෙනි සැමරුම
|url=https://youtube.com/aspOoVjXoH0
|publisher= හිරු TV ආයතනය, Youtube
|access-date=30 සැප්තැම්බර් 2018
|date=30 සැප්තැම්බර් 2020
}}</ref>
== ක්රීඩා ==
නිවාසාන්තර ක්රීඩා උලෙල වාර්ෂිකව පහත නිවාස යටතේ පැවැත්වේ.
* ගැමුණු නිවාසය {{color box|green}}
* තිස්ස නිවාසය {{color box|red}}
* පැරකුම් නිවාස {{color box|purple}}
== දැක්ම සහ මෙහෙවර ==
=== දැක්ම ===
රසඥතාවයෙන් යුකු සංස්කෘතිය පවරා දෙන විනයගරුක සාමකාමී අනාගත පරපුරක් බිහිකිරීම.<ref name=":0" />
=== මෙහෙවර ===
දැනුම, කුසලතා,ආකල්පවලින් හෙබි,සදාචාර සම්පන්න, ගුණගරුක, නවලොවට ගැලපෙන, නිර්මාණශීලි, පරිසරයට ආදරය කරන, ඉතිහාසයෙන් වර්තමානය ගොඩනගා ගන්නා පිරිපුන් දරු කැලක් බිහිකිරීම.<ref name=":0" />
== ප්රසිද්ධ ආදී සිසුන් ==
* [[සිරිමල් රණවැල්ල|මහාචාර්ය සිරිමල් රණවැල්ල]]<ref>{{cite web |last1=මහාචාර්ය ජයන්ත අමරසිංහ
|title=හැම විදුතැන් දැන හැම තැන් විය පසිඳූ, සිරිමල් රණවැල්ල
|url=https://www.silumina.lk/2021/10/23/%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%B8-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%AF%E0%B7%90%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%B8-%E0%B6%AD%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%BA-%E0%B6%B4%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B3%E0%B7%96
|publisher=සිළුමිණ පුවත්පත
|access-date=23 ඔක්තෝබර් 2021
|date=23 ඔක්තෝබර් 2021
}}</ref>
* [[එඩ්වින් ආරියදාස|ආචාර්ය එඩ්වින් ආරියදාස]]<ref>{{cite web |last1=බෙහිහුල්ඔය ප්රින්ස් රත්නායක
|title=ජ්යෙෂ්ඨ ජනමාධ්යවේදී එඩ්වින් ආරියදාස වියතාණෝ
|url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%A2%E0%B6%BA%E0%B7%82%E0%B6%A8-%E0%B6%A2%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B6%B0%E0%B6%BA%E0%B7%80%E0%B6%AF-%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B6%86%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%AF%E0%B7%83-%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%AD%E0%B6%AB/2-521074
|publisher=ලංකාදීප පුවත්පත
|access-date=2 දෙසැම්බර් 2017
|date=2 දෙසැම්බර් 2017
}}</ref><ref>{{cite web
|last =
|first =
|date = 21 ජනවාරි 2022
|title = උණවටුනේ මහා ප්රාඥයා දැයෙන් සමුගනී
|url = https://si.rata.lk/9677/
|website = rata.lk
|location =
|publisher =
|access-date = 30 දෙසැම්බර් 2022
}}</ref>
* අශෝක ජයසේකර (ගාල්ල හිටපු දිසාපති, අමාත්යංශ ලේකම්)<ref>{{cite web
|last = නිලුකා ඩී. තිලකරත්න
|first =
|date = 18 අගෝස්තු 2010
|title = පාන්දර පහේ ඉඳලා පාන් පෝලිමේ හිටියා
|url = https://archives.dinamina.lk/2010/08/18/_art.asp?fn=f1008182
|website = dinamina.lk
|location =
|publisher = දිනමිණ පුවත්පත
|access-date = 10 මැයි 2024
}}</ref>
* සමීර රත්නායක (ශ්රී ලංකා ජාතික බේස්බෝල් කණ්ඩායමේ නායකයා)<ref> https://steemit.com/sportstalk/@goldcoin/it-was-a-great-victory-for-the-school-where-i-studied</ref>
== මූලාශ්ර ==
<references />
==මේවාත් බලන්න==
*[[ශ්රි ලංකාවේ පාසල් ලැයිස්තුව]]
*[[ ගාල්ල පාසල් නාමාවලිය ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපනය ]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:දකුණු පලාතේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ පළාත් පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්රික්කයේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ අධ්යාපන ආයතන]]
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්]]
[[ප්රවර්ගය:බෞද්ධ පාසල් - ශ්රී ලංකා]]
[[ප්රවර්ගය:ආණ්ඩුවේ පාසල් - ශ්රී ලංකා ]]
fjol99gb9ru6nqxu23q4gtcyzahp2ot
සැකිල්ල:Gandhara
10
94801
797960
797911
2026-08-22T16:59:54Z
Yasasuru
23090
797960
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Gandhara
| title = [[ගන්ධාර|ගන්ධාරය]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
|image =
| group1 =ඉතිහාසය
| list1 =
* [[ගන්ධාර (රාජධානිය)|ගන්ධාර රාජධානිය]]
* [[ඇකිමේනීය ඉන්දු නිම්න ආක්රමණය]]
* [[ඉන්දියාවේ ග්රීක ආක්රමණ]]
* [[මෞර්ය අධිරාජ්යය]]
* [[ග්රීක-බැක්ට්රියානු රාජධානිය]]
*[[ඉන්දු-ග්රීක රාජධානිය]]
* [[ඉන්දු-සිතියානුවෝ]]
* [[Indo-Parthians]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්යය]]
* [[Alchon Huns]]
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Hindu Shahi]]s
* [[Ghaznavid Empire]]
| group2 = සංස්කෘතිය
| list2 =
* [[ග්රීක-බෞද්ධ කලාව]]
* [[ග්රීක-බුද්ධාගම්]]
* [[Hellenistic influence on Indian art]]
* [[Silk Road transmission of Buddhism]]
* [[:Commons:Category:Art of Gandhara by museum|කෞතුකාගාරය අනුව ගන්ධාර කලාව]]
| group3 = පුරාවිද්යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1 = [[පෙශාවර්]] ද්රෝණිය
| list1 =
* [[තඛ්ත්-ඉ-බාහි]]
* [[සාහ්ර්-ඉ-බහ්ලොල්]]
* [[බාහෝ ඪේරි]]
* [[අසීස් ඪේරි]]
* [[ශාජි-කී-ඪේරි]]
* [[කණිෂ්ක ස්තූපය]]
* [[ලෝරියාන් තංගයි]]
* [[ජමාල් ගර්හි]]
* [[:Commons:Category:Yusufzai|යුසුෆ්සායි]]
* [[:Commons:Category:Sikri Yusufzai stupa|සික්රි යුසුෆ්සායි]]
* [[බුත්කාර ස්තූපය]]
* [[භාමාලා ස්තූපය|භාමාලා]]
* [[:Commons:Category:Aziz Dheri Stupa|අසීස් ඪේරි]]
* [[:Commons:Category:Shingardara stupa|ශින්ගාර්දාරා]]
* [[:Commons:Category:Ali Masjid Stupa|අලි මස්ජිදය]]
* [[:Commons:Category:Sphola Stupa|ස්ඵෝලා]]
* [[අහින් පොෂ්]]
* [[:Commons:Category:Ancient art of the Swat valley|ස්වාට්]]
* [[සයිදු ශරීෆ් ස්තූපය|සයිදු ශරීෆ්]]
* [[:File:Early stupa 6 meters in diameter with fallen umbrella on side in Chakpat near Chakdara.jpg|චක්පට්]]
* [[බාරීකොට්]]
* [[චාර්සද්දා]]
* [[පුෂ්කලාවතී]]
* [[රාණිගට්]]
* [[හෂ්ට්නගර්]]
* [[සික්රි ස්තූපය]]
| group2 = [[තක්ෂිලා]]
| list2 =
* [[සිර්කප්]]
*[[ධර්මරාජික]]
*[[ජෝලියන්]]
*[[කලවාන්]]
*[[මෝහ්රා මුරාදු]]
*[[ජන්ඩියාල්]]
*[[කුණාල ස්තූපය]]
*[[:File:Lalchak Monastery in Taxila.jpg|ලාල්චක් ආරාමය]]
* [[:Commons:Category:Badalpur Buddhist stupa and monastery|බදල්පූර්]]
* [[:Commons:Category:Buddhist remains around Bhallar stupa, Taxila|භල්ලර්]]
* [[මාණික්යාලා ස්තූපය|මාන්කියාලා]]
* [[භීර් ගොඩැල්ල]]
| group3 = නැගෙනහිර [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list3 =
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
**[[තාපා ශෝටර්]]
**[[ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි ස්තූපය| ශඛීල්-ඉ-ඝූන්ඩි]]
**[[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|තාපා-ඉ කෆාරිහා]]
*[[ශොතෝරාක් ආරාමය|ශොතෝරාක්]]
*[[පෛතාවා]]
*[[බිමාරාන්]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[ඛෙයර් ඛානේ]]
* [[ස්ඵෝලා ස්තූපය]]
* [[තෙපේ සර්දාර්|තාපා සර්දාර්]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Tepe Maranjan]]
}}
| group4 = කෞතුක වස්තූන්
| list4 =
* [[තක්ෂිලාවේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[කණිෂ්ක කරඬුව]]
* [[Stone palettes]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්රතිමා]]
* [[Buner reliefs]]
* [[සප්තඍෂි තිලා ප්රතිමාව]]
* [[Post-Mauryan coinage of Gandhara]]
* [[Kabul hoard]]
* [[Shinkot casket]]
* [[Rukhuna reliquary]]
* [[Treasure of Begram]]
* [[Wardak Vase]]
* [[Standing Buddha]]
* ''[[Brussels Buddha]]''
* [[Bajaur casket]]
* [[Silver Reliquary of Indravarman]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
}}<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:India templates]]
[[ප්රවර්ගය:බුද්ධාගම පිළිබඳ සැකිලි]]
</noinclude>
0ydkyrsra2j9cyfzhygn9lyxdsr9snz
අකිල ධනුද්දර
0
158848
797977
795250
2026-08-23T07:05:26Z
Hirusha Dissanayaka
80508
/* සිනමාව */
797977
wikitext
text/x-wiki
== පවුල් පසුබිම==
ප්රවීණ රංගන ශිල්පී [[ජැක්සන් ඇන්තනි]] මහතාගේ හා ප්රවීණ රංගන ශිල්පිනි [[කුමාරි මුණසිංහ]] මහත්මියගේ වැඩිමහල් පුත්රයාය. ඔහුගේ සහෝදරිය වන [[මාධවී වත්සලා ]] රංගන ශිල්පිණියක් හා නිවේදිකාවකී. බාල සහෝදරයා වන [[සජිත ඇන්තනි]]ද ජනප්රිය රංගන ශිල්පියෙකි.
අභාවප්රාප්ත ප්රවීණ රංගන ශිල්පී සේනක ටයිටස් ඇන්තනි හා ප්රවීණ රංගන ශිල්පී සුදත් ඇන්තනි යන මහත්වරුන් ඔහුගේ නෑදෑයන්වේ.
==රංගන දායකත්වය==
එක පෙලට තිරගත වූ දැවැන්ත සිංහල සිනමා චිත්රපට රාශියක ප්රධාන චරිත නිරූපණය කරන ලදී. එමෙන්ම ඔහු ටෙලිනාට්යය කිහිපයකද රංගනයේ යෙදී ඇත.
==ටෙලිනාට්යය==
* ''ගරුඩ මුහුර්ථය''
* [[දස්කොන් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|''දස්කොන් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)'']]
* ''වීදුරු තිර''
* ''සී රජ''
* ''හීනයකී මේ ආදරේ''
==සිනමාව==
* 2013 - සිරි පැරකුම්
* 2023 - [[ගුත්තිල (2023 චිත්රපටිය)]]
* 2023 - දඩයිම
* 2023 - ශ්රි වික්රම
* 2024 - සිංහබාහු (චිත්රපටය)
* ළඟදීම - [[සරා සුසුම්]]
lazkvtgiipnv3tupu2735mvjxi774sg
ද්විපද නාමකරණය
0
170838
797979
721667
2026-08-23T11:36:40Z
~2026-45885-53
80698
Binomial Nomenclature by a students eye
797979
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ජීවී විශේෂ නාමකරණ පද්ධතිය}}
{{redirect|Latin name|personal names in the Roman Empire|Roman naming conventions|the practice of rendering names in a Latin style|Latinisation of names}}
[[File:Killerwhales jumping.jpg|thumb|''[[Orcinus orca]]'', the orca or the killer whale]]
[[File:Starr 070320-5799 Echinopsis pachanoi.jpg|thumb|''[[Trichocereus macrogonus var. pachanoi]]'', the San Pedro cactus]]
[[File:Carl von Linné.jpg|thumb|ස්වීඩන් උද්භිද විද්යාඥයෙකු වූ [[කාල් ලිනේයස්]] (1707-1778) ද්විපද නාමකරණයේ නවීන ක්රමය සොයා ගන්නා ලදී. ]]
[[File:E coli at 10000x, original.jpg|thumb|The bacterium ''[[Escherichia coli]]'', commonly shortened to ''E. coli'']]
[[File:Petirrojo (Erithacus rubecula superbus ) (6178023045).jpg|thumb|''[[European robin|Erithacus rubecula superbus]]'', the Tenerife robin or petirrojo]]
[[File:Talauma hodgsonii.jpg|thumb|''[[Magnolia hodgsonii]]'']]
[[Taxonomy (biology)|වර්ගීකරණයේදී]], '''ද්විපද නාමකරණය''' ({{si|binomial nomenclature, binary nomenclature}}) යනු ජීවි [[species|විශේෂ]] නාමකරණයේ දී භාවිතා වන විදිමත් පද්ධතියක් වෙයි.
== අමතර අවධානයට ==
* [[Glossary of scientific naming]]
* [[Botanical name]]
* [[Hybrid name (botany)]]
* [[List of botanists by author abbreviation]]
* [[List of Latin and Greek words commonly used in systematic names]]
* [[List of organisms named after famous people]]
* [[List of zoologists by author abbreviation]]
* [[Scientific terminology]]
* [[Species description]]
* [[Undescribed taxon]]
The best nomenclature for living beings was presented by Swedish national natural scientist Caroleus Linnaeus. According to that nomenclature when designating a living being the name consists of two words. Because of that it is called " Binomial nomenclature ".
According to the Binomial nomenclature the method of naming a living being is Regulated by ICBN [International Commission on Botanical nomenclature] and ICZN [International Commission on Zoological nomenclature] institutions.
== මූලාශ්ර ==
{{Reflist}}
== භාහිර සබැඳි ==
{{Commons category|Biological nomenclature}}
* {{Wikispecies-inline|List of valid homonyms}}
* [http://www.curioustaxonomy.net/index.html Curiosities of Biological Nomenclature]
* [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/taxonomy NCBI Taxonomy Database]
{{Carl Linnaeus}}
{{Authority control}}
{{Interwiki extra|qid=Q10753560}}
[[Category:Biological nomenclature| ]]
[[Category:Neo-Latin terminology]]
054fbduph0umnc6hruvebj5cm7k2dt8
සුනිල් ආර්. ගමගේ
0
182559
797969
797916
2026-08-23T05:37:40Z
Hansaka99
42964
797969
wikitext
text/x-wiki
'''සුනිල් ආර්. ගමගේ''' යනු ශ්රී ලාංකික ගීත රචකයෙක්, හා කතුවරයෙකි. ඔහු විසින් රචිත ගීත අතර, ''කවිය ඔබ'', ''නුඹේ සිතට'', ''ඔබ මා හමුවුන'', ''ඔබ පෙම් කරනා,'' ''පිවිතුරුය පළමු පෙම'', ''සුදු පරවි රෑන'', ''පුර පෝය හඳට'' වැනි ගීත ජනප්රියව ඇත.
'''01 .ඔබ මා හමුවුණු |'''
* ගායනය:කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ගුණදාස කපුගේ
'''02 .රාත්රිය වී |'''
* ගායනය:දීපිකා ප්රියදර්ශනී
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''03 .පුර පෝය හඳට |'''
* ගායනය:සුනිල් එදිරිසිංහ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''04 .නුඹේ සිතට |'''
* ගායනය:සුනිල් එදිරිසිංහ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:H M ජයවර්ධන
'''05 .පිවිතුරුය පළමු පෙම |'''
* ගායනය:කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''06 .කවිය ඔබ |'''
* ගායනය:දීපිකා ප්රියදර්ශනී
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''07 .අපි කතා නොකර ඉමු |'''
* ගායනය:[[ජානක වික්රමසිංහ]]
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ගුණදාස කපුගේ
'''08 .පිය සටහන් |'''
* ගායනය:ගුණදාස කපුගේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ගුණදාස කපුගේ
'''09 .විඳිමි දඬුවම් |'''
* ගායනය:කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''10 .ඔබ පෙම් කරනා |'''
* ගායනය:ගුණදාස කපුගේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ගුණදාස කපුගේ
'''11 .හුදෙකලා වූ |'''
* ගායනය:දීපිකා ප්රියදර්ශනී
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''12 .නිල් කටරොලු |'''
* ගායනය:සුනිල් එදිරිසිංහ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''13 .මල් වට්ටියක් |'''
* ගායනය:සුනිල් එදිරිසිංහ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''14 .ගමේ එන්නට |'''
* ගායනය:ගුණදාස කපුගේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ගුණදාස කපුගේ
'''15 .ගංගාවේ ගීතේ |'''
* ගායනය:ගුණදාස කපුගේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ගුණදාස කපුගේ
'''16 .සිරිපොද වැස්ස |'''
* ගායනය:ගුණදාස කපුගේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:H M ජයවර්ධන
'''17 .අලුත් වැස්සක් |'''
* ගායනය:සුනිල් එදිරිසිංහ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''18 .සුදු හංසිනී |'''
* ගායනය:දීපිකා ප්රියදර්ශනී
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''19 .නිල් මහනෙලක් |'''
* ගායනය:දීපිකා ප්රියදර්ශනී
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
'''20 .ප්රේමයේ අස්වැන්න |'''
* ගායනය:කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ගුණදාස කපුගේ
'''21 .පිනි කඳුළ මම |'''
* ගායනය:කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ
* පද රචනය: සුනිල් ආර් ගමගේ
* තනුව:ආචාර්ය රොහණ වීරසිංහ
==මූලාශ්ර==
{{reflist}}https://www.youtube.com/watch?v=Blqo-UC5wMc<nowiki/>{{සිංහල සංගීතය}}
7mybcg86a3qy9nf6eqizkde3sv8iu60
සැකිල්ල:Central Asian history
10
194145
797961
793809
2026-08-22T17:01:04Z
Yasasuru
23090
797961
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Central Asian history
| title = [[මධ්යම ආසියාවේ ඉතිහාසය]]
| state = <includeonly>collapsed</includeonly>
| listclass = hlist
|image =
| group1 =පාර්ශ්ව
| list1 =
* [[Mal'ta–Buret' culture]]
* [[Yamnaya culture]]
* [[Afanasievo culture]]
* [[Sintashta culture]]
* [[Vakhsh culture]]
* [[Bactria–Margiana Archaeological Complex]]
* [[සක]]
* [[Andronovo culture]]
* [[Tagar culture]]
* [[Uyuk culture]]
* [[Pazyryk culture]]
* [[Massagetae]]
* [[Medes|Median Empire]]
* [[ඇකිමේනීය අධිරාජ්යය]]
* [[මැසඩෝනියානු අධිරාජ්යය]]
* [[Seleucid Empire]]
* [[ග්රීක-බැක්ට්රියානු රාජධානිය]]
* [[Guiyi Circuit]]
* [[යුඒචී]]
* [[Xiongnu]]
* [[කුෂාණ අධිරාජ්යය]]
* [[Kushano-Sasanian Kingdom|Kushano-Sasanians]]
* [[Kidarites]]
* [[Alchon Huns]]
* [[Hephthalites]]
* [[Tocharians]]
* [[Principality of Ushrusana|Ustrushana]]
* [[Principality of Khuttal|Khuttal]]
* [[Ferghana Kingdom|Ferghana]]
* [[First Turkic Khaganate]]
* [[Western Turkic Khaganate|Western Turks]]
* [[තාං රාජවංශය]] ([[Protectorate General to Pacify the West|Anxi Protectorate]])
* [[Ikhshids of Sogdia]]
* [[Tokhara Yabghus]]
* [[තුර්ක් ශාහිවරු]]
* [[Oghuz Yabgu State|Oghuz Yabgus]]
* [[Second Turkic Khaganate]]
* [[Uyghur Khaganate]]
* [[Abbasid Caliphate]]
* [[Tahirid dynasty]]
* [[Saffarid dynasty]]
* [[Samanids]]
* [[Ma'munids]]
* [[Farighunids]]
* [[Ghaznavids]]
* [[Great Seljuq Empire]]
* [[Ghurid dynasty|Ghurid Empire]]
* [[Khwarazmian Empire]]
* [[මොංගෝල අධිරාජ්යය]]
* [[Chagatai Khanate]]
* [[Golden Horde]]
* [[Ilkhanate]]
* [[Sufi dynasty]]
* [[Kart dynasty]]
* [[Timurid Empire]]
* [[Principality of Fergana]]
* [[Khanate of Bukhara]]
* [[Durrani Empire]]
* [[Khanate of Khiva]]
* [[Chinese Turkestan]]
* [[Russian Turkestan]]
* [[Soviet Central Asia]]
* [[Chinese Central Asia]]
| group2 = සංස්කෘතිය
| list2 =
* [[Central Asian art]]
* [[සේද මාවත]]
* [[Silk Road transmission of art]]
* [[සේද මාවතේ බුද්ධාගමේ ව්යාප්තිය]]
* [[Serindian art]]
* [[Central Asians in ancient Indian literature]]
| group3 = පුරාවිද්යාව
| list3 =
{{Navbox|child
| group1= [[දකුණු රුසියාව]]
|list1 =
* [[Sintashta]]
* [[Arzhan culture|Arzhan kurgan]]
* [[Pazyryk burials]]
* [[Salbyk kurgan]]
* [[Filippovka kurgans]]
| group2= [[බටහිර චීනය]]
|list2 =
* [[Bulayïq]]
* [[Kucha]]
* [[Kizil Caves]]
* [[Kizilgaha Caves]]
* [[Kumtura Caves]]
* [[Subashi Temple]]
* [[දුන්හුවං]]
* [[Miran (Xinjiang)|Miran]]
* [[Niya ruins|Niya]]
* [[Rawak Stupa|Rawak]]
* [[මොගාඕ ලෙන්]]
* [[Tumxuk|Tumshuq]]
* [[Bezeklik Caves]]
* [[දුන්හුවාං ලෙන්]]
* [[Loulan Kingdom|Loulan]]
* [[ඛෝටාන් රාජධානිය|ඛෝටාන්]]
* [[Kashgar]]
* [[Beshbalik]]
| group3= [[මොංගෝලියාව]]
|list3 =
* [[Noin-Ula burial site]]|
* [[Altyn Tamgan Tarhan inscription]]
* [[Bars-Hot]]
* [[Bombogor inscription]]
* [[Choiti-Tamir inscriptions]]
* [[කරකෝරම්]]
* [[Kul-chur inscription]]
* [[Ongin inscription]]
* [[Ordu-Baliq]]
* [[Orkhon inscriptions]]
* [[Shoroon Bumbagar tomb]]
| group4= [[කසාඛ්ස්තානය]]
|list4 =
* [[Begash]]
* [[Issyk kurgan]]
* [[Jankent]]
* [[Karsakpay inscription]]
* [[Kerderi]]
* [[Krasnyi Yar (Kazakhstan)|Krasnyi Yar]]
* [[Merke Turkic Sanctuaries]]
* [[Otrar]]
* [[Petroglyphs of Arpa-Uzen]]
* [[Petrovka settlement]]
* [[Boralday (archaeological site)|Boralday]]
* [[Sawran (Kazakhstan)|Sawran]]
* [[Semiyarka]]
* [[Shilikty]]
* [[Steppe Geoglyphs]]
* [[Sumbe (ancient settlement)|Sumbe]]
* [[Talapty Settlement]]
* [[Turkistan (city)]]
* [[Urpek]]
* [[Mausoleum of Khoja Ahmed Yasawi]]
* [[Araltobe kurgan]]
| group5 = [[කිර්ගිස්තානය]]
| list5 =
* [[Aigyr-Zhal 2]]
* [[Balasagun]]
* [[Burana Tower]]
* [[Issyk-Kul]]
* [[Koshoy Korgon]]
* [[Manas Ordo]]
* [[Navekat]]
* [[Özgön]]
* [[Shakh Fazil]]
* [[Suyab]]
* [[Tash Rabat]]
| group6 = [[උස්බෙකිස්තානය]]
| list6 =
* [[Afrasiyab (Samarkand)|Afrasiyab]]
* [[Akchakhan-Kala]]
* [[Akhsikath]]
* [[Ancient Pap]]
* [[Ayaz-Kala]]
* [[Balalyk Tepe]]
* [[Burchmulla]]
* [[Dalverzin Tepe]]
* [[Desert castles of ancient Khorezm]]
* [[Fayaz Tepe]]
* [[Guldursun-Kala]]
* [[Hazorasp]]
* [[Itchan Kala]]
* [[Kafir-kala (Uzbekistan)|Kafir-kala]]
* [[Kampir Tepe]]
* [[Kara Tepe]]
* [[Khalchayan]]
* [[Khiva]]
* [[Koi Krylgan Kala]]
* [[Koktepe]]
* [[Kyzyl-Kala]]
* [[Obi-Rakhmat Grotto]]
* [[Poykent]]
* [[Sarmishsay]]
* [[Shahrukhiya]]
* [[Siypantosh Rock Paintings]]
* [[Tavka Kurgan]]
* [[Toprak-Kala]]
* [[Varakhsha]]
* [[Zarautsoy Rock Paintings]]
| group7 = [[ටජිකිස්තානය]]
| list7 =
* [[Bunjikat (archeological site)|Bunjikat]]
* [[Penjikent]]
* [[Ajina Tepe]]
* [[Cyropolis]]
* [[Kafir-kala (Tajikistan)|Kafir-kala]]
* [[Sarazm]]
* [[Takht-i Kuwad]]
* [[Takht-i Sangin]]
* [[Kalai Kafirnigan]]
| group8 = [[තුර්ක්මෙනිස්තානය]]
| list8 =
* [[Cave of Dzhebel]]
* [[Abiward]]
* [[Altyndepe]]
* [[Anau culture]]
* [[Anau, Turkmenistan|Anau]]
* [[Dev-Kesken]]
* [[Gonur Depe]]
* [[Jeitun]]
* [[Konye-Urgench]]
* [[Kutlug Timur Minaret]]
* [[Merv]]
* [[Monjukli Depe]]
* [[Namazga-Tepe]]
* [[Nisa, Turkmenistan|Nisa]]
* [[Togolok]]
* [[Ulug Depe]]
| group9= [[ඇෆ්ඝනිස්තානය]]
| list9 =
* [[Tepe Fullol]]
* [[අයි-ඛානූම්]]
* [[Dilberjin Tepe]]
* [[හඩ්ඩා, ඇෆ්ඝනිස්තානය|හඩ්ඩා]]
* [[තාපා ශෝටර්]]
* [[Chakhil-i-Ghoundi Stupa|Chakhil-i-Ghoundi]]
* [[Shotorak monastery|Shotorak]]
* [[පෛතාවා]]
* [[බිමාරාන්]]
* [[Commons:Category:Tapa-i Kafariha Monastery|Tapa-i Kafariha]]
* [[මෙස් අයිනක්]]
* [[ෆොන්ඩුකිස්තාන් ආරාමය|ෆොන්ඩුකිස්තාන්]]
* [[ඛෙයර් ඛානේ]]
* [[තෙපේ සර්දාර්|තාපා සර්දාර්]]
* [[Tepe Narenj]]
* [[Takht-e Rostam]]
* [[Tepe Fullol]]
* [[Tillya Tepe]]
* [[Yemshi Tepe]]
* [[Alexandria Prophthasia]]
* [[Aq Kupruk]]
* [[Asqalan, Afghanistan|Asqalan]]
* [[Bactria–Margiana Archaeological Complex]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්රතිමා]]
* [[Chakhil-i-Ghoundi Stupa]]
* [[Darra-e Kur]]
* [[Dasht-e Nawar]]
* [[Dokhtar-i-Noshirwan]]
* [[Firozkoh]]
* [[Gawhar Shad Mausoleum]]
* [[Haji Piyada]]
* [[Khair Khaneh]]
* [[Mundigak]]
* [[Musalla Complex]]
* [[Nagara (ancient city)|Nagara]]
* [[Qala-i-Jangi]]
* [[Rag-i-Bibi]]
* [[Surkh Kotal]]
| group10= [[ඉරානය]]
| list10 =
* [[Bandian complex]]
* [[Mount Khajeh]]
* [[Shahr-e Sukhteh]]
}}
| group4 = පුරාවස්තු
| list4 =
* [[Sokh snakes]]
* [[Orlat plaques]]
* [[Hephthalite silver bowl]]
* [[Chilek silver bowl]]
* [[Gardez Ganesha]]
* [[Mogao Christian painting]]
* [[Murals from the Christian temple at Qocho]]
* [[Penjikent murals]]
* [[Sampul tapestry]]
* ''[[Sogdian Daēnās]]''
* [[Oxus Treasure]]
* [[බිමාරාන් කරඬුව]]
* [[බාමියන් බුද්ධ ප්රතිමා]]
* [[Kabul hoard]]
* [[ලඝ්මාන් හි අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[කන්දහාර් අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[පුල්-ඉ-දරුන්තේ අරමයික අභිලේඛනය]]
* [[කන්දහාර් ද්විභාෂා ශිලාලේඛය]]
* [[අශෝකයන්ගේ කන්දහාර් ග්රීක ආඥා]]
* [[Afrasiab murals]]
* [[Stamp seal (BM 119999)]]
* [[Seal of Khingila]]
* [[Siberian Ice Maiden]]
* [[Ai-Khanoum plaque]]
* [[Saksanokhur gold buckle]]
* [[Boar hunter (Hermitage Museum)]]
* [[Siberian Collection of Peter the Great]]
* [[Silver Deer of Bilge Qaghan|Silver Deer]] and [[Golden Crown of Bilge Qaghan]]
}}<noinclude>
{{navbox documentation|collapsed}}
[[Category:Asia history templates]]
[[Category:History by region navigational boxes]]
[[Category:Central Asia]]
</noinclude>
n4lgclbvnbe0t6kblldq4mv19scdmhq
සාකච්ඡාව:1987–1989 ජවිපෙ කැරැල්ල
1
196196
797956
2026-08-22T16:49:15Z
~2026-45896-49
80679
/* මකාදැමීම් යෝජනාව අභියෝගයට ලක්කිරීම */ නව ඡේදය
797956
wikitext
text/x-wiki
== මකාදැමීම් යෝජනාව අභියෝගයට ලක්කිරීම ==
why
0ke00mb9t7n3k297pgsw9yz9bzqt6hj
තෙපේ සර්දාර්
0
196197
797957
2026-08-22T16:58:24Z
Yasasuru
23090
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1364721006|Tepe Sardar]]"
797957
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox historic site|name=තෙපේ සර්දාර්|native_name=|image=Tapa Sardar Buddhist monastery.jpg|image_size=300px|alt=|caption=කඳු මුදුනේ පිහිටි තෙපේ සර්දාර් බෞද්ධ විහාරස්ථානයේ නටබුන්.<ref>For panorama images of the site see: {{cite web |title=The Buddhist site of Tapa Sardar |url=https://ghazni.bradypus.net/buddhist_sites |website=ghazni.bradypus.net |publisher=Italian Archaeological Mission in Afghanistan |access-date=2020-11-06 |archive-date=2021-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125155642/https://ghazni.bradypus.net/buddhist_sites |url-status=dead }}</ref>|coordinates={{coord|33.558436|N|68.45681768|E|display=inline,title}}|location=|area=|height=|built=}}
'''තෙපේ සර්දාර්''', නැතහොත් '''තාපා සර්දාර්''' හෝ '''තෙපේ-එ-සර්දාර්''' යනු [[ඇෆ්ගනිස්ථානය|ඇෆ්ඝනිස්තානයේ]] පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ ආරාමයකි. එය ඝස්නි අසල පිහිටා ඇති අතර, එය දෂ්ට්-ඉ මනාරා තැනිතලාවේ ප්රමුඛව පැතිරී ඇත. <ref name="AIAM">{{උපන්යාස වෙබ් |title=The Buddhist site of Tapa Sardar |url=https://ghazni.bradypus.net/buddhist_sites |website=ghazni.bradypus.net |publisher=Archives of the Italian Archaeological Mission in Afghanistan}}</ref> මෙම ස්ථානය ප්රධාන කලාත්මක අවධීන් දෙකක් ප්රදර්ශනය කරයි, එකක් ක්රි.ව. 3 සිට 6 වන සියවස දක්වා හෙලනිස්තික අවධියක් වන අතර, ඉන්පසු 7 සිට 9 වන සියවස දක්වා චීනකරණය වූ - ඉන්දියානු අවධියක් වේ. <ref name="GV437">{{Cite journal|last=Verardi|first=Giovanni|last2=Paparatti|first2=Elio|date=2005|title=From Early to Late Tapa Sardār: A Tentative Chronology|url=https://www.jstor.org/stable/29757657|journal=East and West|volume=55|issue=1/4|pages=437–438|issn=0012-8376|jstor=29757657}}</ref>
මෙම ස්ථානය 1960 ගණන්වල අගභාගයේ සිට 1970 ගණන්වල අගභාගය දක්වා සහ 2003 දී නැවතත් ඉතාලි පුරාවිද්යා මෙහෙයුමක් විසින් කැණීම් කරන ලදී <ref name="AIAM" />
තාපා සර්දාර් හි ඝස්නි නගරයේ සිට කිලෝමීටර් හතරක් ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි විශාල [[දාගැබ්|බෞද්ධ ස්තූප]] - ආරාම සංකීර්ණයක නටබුන් අන්තර්ගත වේ. 1959 සිට 1977 දක්වා, IsMEO හි පුරාවිද්යාඥයින් විසින් මෙම සංකීර්ණය ගවේෂණය කර ඇත. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Tapa Sardār |url=https://lobid.org/gnd/1140260499}}</ref>
== ආශ්රේයයන් ==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}{{Gandhara}}{{Central Asian history}}{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්රවර්ගය:බෞද්ධ කලාව]]
[[ප්රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
bc67sbvg5okc7geblyg2u0v32a2wqo3
Tapa Sardar
0
196198
797958
2026-08-22T16:58:54Z
Yasasuru
23090
[[තෙපේ සර්දාර්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්
797958
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[තෙපේ සර්දාර්]]
bxx2md6zsrht3av82ljlmz54jjl6xs7
තාපා සර්දාර්
0
196199
797959
2026-08-22T16:59:16Z
Yasasuru
23090
[[තෙපේ සර්දාර්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්
797959
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[තෙපේ සර්දාර්]]
bxx2md6zsrht3av82ljlmz54jjl6xs7
ක්ලීන් ශ්රී ලංකා
0
196202
797968
2026-08-23T02:50:31Z
Bigsri
80687
'= ක්ලීන් ශ්රී ලංකා (Clean Sri Lanka) = '''ක්ලීන් ශ්රී ලංකා (Clean Sri Lanka)''' යනු ශ්රී ලංකා රජය විසින් පාරිසරික, සමාජයීය සහ ආචාරධර්මීය පරිවර්තනයක් අරමුණු කරගනිමින් ආරම්භ කරන ලද ජාති...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි
797968
wikitext
text/x-wiki
= ක්ලීන් ශ්රී ලංකා (Clean Sri Lanka) =
'''ක්ලීන් ශ්රී ලංකා (Clean Sri Lanka)''' යනු ශ්රී ලංකා රජය විසින් පාරිසරික, සමාජයීය සහ ආචාරධර්මීය පරිවර්තනයක් අරමුණු කරගනිමින් ආරම්භ කරන ලද ජාතික මට්ටමේ මෙහෙයුමකි. මෙම වැඩසටහන "පොහොසත් රටක්, ලස්සන ජීවිතයක්" සහ "සුන්දර රටක්, ප්රීතිමත් ජනතාවක්" (Beautiful Country, Smiling People / Beautiful Island, Smiling People) යන දැක්ම පෙරදැරි කරගනිමින් නිර්මාණය කර ඇත. පාරිසරික තිරසාරභාවය, සමාජීය සංහිඳියාව සහ යහපාලනය පිළිබඳ ගෝලීය මට්ටමේ ආදර්ශමත් රටක් ලෙස ශ්රී ලංකාව නැවත ස්ථාපනය කිරීම මෙම පරිවර්තනීය මුලපිරීම හරහා අපේක්ෂා කෙරේ.<ref name=":0">https://cleansrilanka.gov.lk/</ref>
== පසුබිම සහ අවශ්යතාව ==
ශ්රී ලංකාව මෑතකාලීනව ආර්ථිකමය, දේශපාලනික, සමාජයීය, සංස්කෘතික සහ ආචාරධර්මීය වශයෙන් මුහුණ දුන් පසුබෑම හමුවේ, රට තුළ නව පිබිදීමක් ඇති කිරීමේ අරමුණින් මෙම වැඩසටහන හඳුන්වා දෙන ලදී. රජය විසින් මෙහිදී ප්රධාන සමාජීය අර්බුද කිහිපයක් හඳුනාගෙන ඇත:
* '''සෞඛ්ය හා ආහාර ආරක්ෂණය:''' නිසි ප්රමිතියෙන් තොර ආහාර, අවිධිමත් ආහාර රටා සහ පරිභෝජනයට නුසුදුසු යෙදවුම් භාවිතය හේතුවෙන් බෝ නොවන රෝග ශීඝ්රයෙන් ව්යාප්ත වීම.
* '''පාරිසරික හා සනීපාරක්ෂක ගැටලු:''' පාරිසරික දූෂණය, අපද්රව්ය විධිමත්ව කළමනාකරණය නොවීම සහ මිනිස් ක්රියාකාරකම් හේතුවෙන් ඩෙංගු වැනි වසංගත පැතිර යාම.
* '''පොදු පහසුකම් හා ප්රමිතිකරණයේ දුර්වලතා:''' පොදු සහ පුද්ගලික ඉදිකිරීම්, යටිතල පහසුකම්, අධ්යාපන හා සෞඛ්ය පද්ධතිවල පවතින ප්රමිතිකරණ දුර්වලතා.
* '''විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුද්ගලයන් නොසලකා හැරීම:''' ඉදිකිරීම්, ප්රවාහන, අධ්යාපන සහ සෞඛ්ය සේවා සැපයීමේදී විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුරවැසියන් පිළිබඳ ප්රමාණවත් අවධානයක් යොමු නොවීම.
* '''සමාජීය හා ආචාරධර්මීය කඩා වැටීම:''' සහකම්පනය නොමැතිකම, පොදු දේපළ නොසුරැකීම, සහ වගවීමෙන් තොරව කටයුතු කිරීම.
* '''ආපදා හා අනතුරු:''' වාර්ෂිකව මාර්ග අනතුරුවලින් සිදුවන ජීවිත හානි (ආසන්න වශයෙන් 2,300ක් පමණ) සහ ස්වාභාවික විපත් හේතුවෙන් සිදුවන සමාජීය හා ආර්ථික හානිය.
* '''අපරාධ හා හිංසනය:''' ළමා සහ කාන්තා හිංසන සිදුවීම් ඉහළ යාම.
== දැක්ම සහ මෙහෙවර ==
* '''දැක්ම:''' "සුන්දර රටක්, ප්රීතිමත් ජනතාවක්" (Beautiful Country, Smiling People)
* '''මෙහෙවර:''' "පාරිසරික, සමාජමය හා ආචාරධර්මික මුලාරම්භයන් සහ ජාතික මට්ටමේ කැපවීම් හා උත්සාහයන් තුළින් ශ්රී ලංකාව නැවත නඟා සිටුවීම."
=== මූලික අරමුණු ===
# '''පාරිසරික තිරසාරභාවය ප්රවර්ධනය කිරීම:''' බලශක්තිය, ජලය, අපද්රව්ය කළමනාකරණය සහ ජෛව විවිධත්ව සංරක්ෂණය සඳහා තිරසාර ක්රමවේද අනුගමනය කිරීම.
# '''ආර්ථික තිරසාරභාවය වර්ධනය කිරීම:''' හරිත ආයෝජන දිරිගැන්වීම සහ පරිසර හිතකාමී කර්මාන්ත තුළින් නව රැකියා සහ ව්යවසායකත්ව අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම.
# '''සමාජීය සුභසාධනය ඉහළ නැංවීම:''' අධ්යාපනය සහ ප්රජා සහභාගීත්වය මගින් සෞඛ්ය සම්පන්න, පරිසර හිතකාමී සහ වගකීම්සහගත ජීවන රටාවක් නිර්මාණය කිරීම.
# '''පාලන පද්ධති ශක්තිමත් කිරීම:''' දූෂණයෙන් තොර, විනිවිදභාවයෙන් යුත් සහ වගකියන සුපිළිපන්න රාජ්ය සේවයක් සහ පාලන ව්යුහයක් ස්ථාපිත කිරීම.
== ප්රධාන කුළුණු තුන (The Three Pillars) ==
ක්ලීන් ශ්රී ලංකා වැඩසටහන ප්රධාන කුළුණු තුනක් යටතේ ක්රියාත්මක වේ.<ref name=":1">https://cleansrilanka.gov.lk/about</ref>
=== 1. සමාජීය කුළුණ (Social Pillar) ===
ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය උසස් කිරීම සහ ප්රජා සහභාගීත්වය තහවුරු කිරීම මෙහි අරමුණයි.<ref name=":1" />
* පිරිසිදු හා ආරක්ෂිත මාර්ග පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීම.
* ආහාරවල ගුණාත්මකභාවය සහ සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීම.
* පිරිසිදු පොදු වැසිකිළි සහ සනීපාරක්ෂක පහසුකම් පවත්වාගෙන යාම.
* ආබාධිත හා විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුද්ගලයන්ට හිතකර නගර සහ සේවාවන් සැලසුම් කිරීම.
* අධික ශබ්ද දූෂණයෙන් තොර කලාප (Noise-free zones) නිර්මාණය කිරීම.
=== 2. පාරිසරික කුළුණ (Environmental Pillar) ===
ස්වාභාවික සම්පත් සුරැකීම සහ අපද්රව්ය කළමනාකරණය සඳහා විධිමත් පාරිසරික පියවර ගැනීම මින් අපේක්ෂා කෙරේ.<ref name=":1" />
* '''ජාතික Seiri සතිය:''' රාජ්ය ආයතන, පාසල්, රෝහල් සහ කාර්යාලවල අනවශ්ය ද්රව්ය ඉවත් කර භෞතික හා මානසික පිරිසිදුතාව ඇති කිරීම.
* '''<nowiki/>'සුරකිමු ගංගා' ව්යාපාරය:''' ගංගා සහ ජල පෝෂක ප්රදේශ ආරක්ෂා කිරීම.
* '''<nowiki/>'පිරිසිදු වෙරළ' ව්යාපාරය:''' වෙරළබඩ සහ සාගර පාරිසරික පද්ධති සුරැකීම.
* '''ජාතික විද්යුත් අපද්රව්ය සහ ප්ලාස්ටික් කළමනාකරණය:''' විද්යුත් අපද්රව්ය එකතු කිරීම සහ ප්ලාස්ටික් සඳහා තැන්පතු ආපසු ගෙවීමේ ක්රමවේද (Deposit Refund Scheme) හඳුන්වා දීම.
* වායු ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීම සහ පුනර්ජනනීය බලශක්ති ප්රවර්ධනය.
* ආදර්ශ සංචාරක කලාප සහ ශ්රී පාද සුරැකීමේ විශේෂ ව්යාපාර.
=== 3. සදාචාරාත්මක කුළුණ (Ethical Pillar) ===
නීතිගරුක, ගුණාගරුක සහ මානවහිතවාදී පුරවැසියෙකු නිර්මාණය කිරීම සහ රාජ්ය පරිපාලනය සුපිළිපන්න කිරීම මෙහි අරමුණයි.<ref name=":1" />
* එකමුතුකම, වගවීම, විනිවිදභාවය සහ සමානාත්මතාවය වැනි පරමාදර්ශී වටිනාකම් ප්රවර්ධනය කිරීම.
* දූෂණය, වංචාව සහ අක්රමිකතා මුලිනුපුටා දැමීම.
* ජාත්යන්තර 'Doing Business Index' වැනි දර්ශකවල ශ්රී ලංකාවේ ස්ථානය වැඩිදියුණු කිරීම.
* නීති, රීති සහ රෙගුලාසි තදින් බලගැන්වීම.
== සහයෝගීතාව සහ අරමුදල් සම්පාදනය ==
=== 4P සහයෝගීතා ආකෘතිය (4P Partnership Model) ===
වැඩසටහනේ සාර්ථකත්වය සඳහා චතුර්විධ හවුල්කාරිත්ව ආකෘතියක් භාවිතා වේ:<ref name=":1" />
* '''Public Sector (රාජ්ය අංශය):''' ප්රතිපත්ති මඟපෙන්වීම්, රෙගුලාසි පැනවීම සහ පොදු සේවාවන් සැපයීම.
* '''Private Sector (පෞද්ගලික අංශය):''' මූල්ය අනුග්රහය, නවෝත්පාදන, තාක්ෂණය සහ කාර්යක්ෂමතාව ලබාදීම.
* '''People (මහජනතාව):''' ජාතික මෙහෙයුමේ සෘජු පාර්ශවකරුවන් ලෙස ස්වේච්ඡාවෙන් එක්වීම.
* '''Partnerships (හවුල්කාරිත්වයන්):''' රාජ්ය නොවන සංවිධාන (NGOs), මාධ්ය, ජාත්යන්තර ආයතන සහ විදේශගත ශ්රී ලාංකික (ඩයස්පෝරා) ප්රජාවගේ සහභාගීත්වය.
=== ක්ලීන් ශ්රී ලංකා අරමුදල (Clean Sri Lanka Fund) ===
වැඩසටහනට අවශ්ය අරමුදල් සම්පාදනය වෙනුවෙන් මුදල්, ක්රම සම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්යාංශය යටතේ විශේෂ අරමුදලක් පිහිටුවා ඇත. ජාතික අයවැය ප්රතිපාදන, පෞද්ගලික අංශයේ ආයතනික සමාජ වගකීම් (CSR) අරමුදල්, හරිත බැඳුම්කර (Green Bonds) සහ ජාත්යන්තර සංවර්ධන සහනාධාර මගින් මීට මුදල් සපයා ගැනේ.<ref name=":0" />
== නීතිමය පදනම සහ රාජ්ය අනුමැතිය ==
ක්ලීන් ශ්රී ලංකා ජාතික වැඩසටහන පහත සඳහන් නීතිමය සහ රාජ්ය අනුමැතීන් මත ස්ථාපිත කර ඇත:<ref name=":0" />
* '''අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය (2024 නොවැම්බර් 30):''' ශ්රී ලංකා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද අංක PS/CM/DCD/364/2024 දරන අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය.
* '''අමාත්ය මණ්ඩල තීරණය (2024 දෙසැම්බර් 02):''' අංක අමප/24/2097/801/005 යටතේ සංකල්ප යෝජනාවට සහ ජනාධිපති කාර්ය සාධක බලකායක් පිහිටුවීමට හිමිවූ අනුමැතිය.
* '''අතිවිශේෂ ගැසට් පත්රය (2024 දෙසැම්බර් 19):''' ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 33 වන ව්යවස්ථාවෙන් ජනාධිපතිවරයා වෙත පැවරී ඇති බලතල ප්රකාරව නිකුත් කළ අංක 2415/59 දරන ගැසට් පත්රය මගින් "Clean Sri Lanka ජනාධිපති කාර්ය සාධක බලකාය" නිල වශයෙන් ස්ථාපිත කිරීම.
== අපේක්ෂිත ප්රතිඵල ==
* වසර 3ක් ඇතුළත කැලිකසළ බිම් (Landfills) වෙත බැහැර කරන අපද්රව්ය ප්රමාණය 30% කින් අඩු කිරීම.
* 2030 වසර වන විට පොසිල ඉන්ධන භාවිතය 25% කින් අඩු කරමින් පුනර්ජනනීය බලශක්ති භාවිතය ඉහළ නැංවීම.
* රාජ්ය පරිපාලනය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය සහ විනිවිදභාවය වර්ධනය කිරීම.
* ආයතනික කේන්ද්රීය රාජ්ය සේවයේ සිට පුරවැසි කේන්ද්රීය (Citizen-centric), ජනතා හිතකාමී සහ ඩිජිටල්කරණය වූ රාජ්ය සේවයක් කරා පරිවර්තනය වීම.
== මූලාශ්ර / ආශ්රිත ලේඛන ==
# Clean Sri Lanka සංකල්ප සටහන (Concept Note).
# ශ්රී ලංකා ජනාධිපති අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය (අංක: PS/CM/DCD/364/2024).
# අමාත්ය මණ්ඩල තීරණ සටහන (අංක: අමප/24/2097/801/005).
# ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජයේ අතිවිශේෂ ගැසට් පත්රය (අංක 2415/59 - 2024 දෙසැම්බර් 19).
# Clean Sri Lanka මාදිලි නිරූපණ ඉදිරිපත් කිරීම් (Presidential Secretariat Presentation, 2025).
ts10xcvmbkhqtziljjgslnptpryyv8z
797974
797968
2026-08-23T06:05:30Z
IDB.S
52205
IDB.S විසින් [[Clean Sri Lanka]] සිට [[ක්ලීන් ශ්රී ලංකා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
797968
wikitext
text/x-wiki
= ක්ලීන් ශ්රී ලංකා (Clean Sri Lanka) =
'''ක්ලීන් ශ්රී ලංකා (Clean Sri Lanka)''' යනු ශ්රී ලංකා රජය විසින් පාරිසරික, සමාජයීය සහ ආචාරධර්මීය පරිවර්තනයක් අරමුණු කරගනිමින් ආරම්භ කරන ලද ජාතික මට්ටමේ මෙහෙයුමකි. මෙම වැඩසටහන "පොහොසත් රටක්, ලස්සන ජීවිතයක්" සහ "සුන්දර රටක්, ප්රීතිමත් ජනතාවක්" (Beautiful Country, Smiling People / Beautiful Island, Smiling People) යන දැක්ම පෙරදැරි කරගනිමින් නිර්මාණය කර ඇත. පාරිසරික තිරසාරභාවය, සමාජීය සංහිඳියාව සහ යහපාලනය පිළිබඳ ගෝලීය මට්ටමේ ආදර්ශමත් රටක් ලෙස ශ්රී ලංකාව නැවත ස්ථාපනය කිරීම මෙම පරිවර්තනීය මුලපිරීම හරහා අපේක්ෂා කෙරේ.<ref name=":0">https://cleansrilanka.gov.lk/</ref>
== පසුබිම සහ අවශ්යතාව ==
ශ්රී ලංකාව මෑතකාලීනව ආර්ථිකමය, දේශපාලනික, සමාජයීය, සංස්කෘතික සහ ආචාරධර්මීය වශයෙන් මුහුණ දුන් පසුබෑම හමුවේ, රට තුළ නව පිබිදීමක් ඇති කිරීමේ අරමුණින් මෙම වැඩසටහන හඳුන්වා දෙන ලදී. රජය විසින් මෙහිදී ප්රධාන සමාජීය අර්බුද කිහිපයක් හඳුනාගෙන ඇත:
* '''සෞඛ්ය හා ආහාර ආරක්ෂණය:''' නිසි ප්රමිතියෙන් තොර ආහාර, අවිධිමත් ආහාර රටා සහ පරිභෝජනයට නුසුදුසු යෙදවුම් භාවිතය හේතුවෙන් බෝ නොවන රෝග ශීඝ්රයෙන් ව්යාප්ත වීම.
* '''පාරිසරික හා සනීපාරක්ෂක ගැටලු:''' පාරිසරික දූෂණය, අපද්රව්ය විධිමත්ව කළමනාකරණය නොවීම සහ මිනිස් ක්රියාකාරකම් හේතුවෙන් ඩෙංගු වැනි වසංගත පැතිර යාම.
* '''පොදු පහසුකම් හා ප්රමිතිකරණයේ දුර්වලතා:''' පොදු සහ පුද්ගලික ඉදිකිරීම්, යටිතල පහසුකම්, අධ්යාපන හා සෞඛ්ය පද්ධතිවල පවතින ප්රමිතිකරණ දුර්වලතා.
* '''විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුද්ගලයන් නොසලකා හැරීම:''' ඉදිකිරීම්, ප්රවාහන, අධ්යාපන සහ සෞඛ්ය සේවා සැපයීමේදී විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුරවැසියන් පිළිබඳ ප්රමාණවත් අවධානයක් යොමු නොවීම.
* '''සමාජීය හා ආචාරධර්මීය කඩා වැටීම:''' සහකම්පනය නොමැතිකම, පොදු දේපළ නොසුරැකීම, සහ වගවීමෙන් තොරව කටයුතු කිරීම.
* '''ආපදා හා අනතුරු:''' වාර්ෂිකව මාර්ග අනතුරුවලින් සිදුවන ජීවිත හානි (ආසන්න වශයෙන් 2,300ක් පමණ) සහ ස්වාභාවික විපත් හේතුවෙන් සිදුවන සමාජීය හා ආර්ථික හානිය.
* '''අපරාධ හා හිංසනය:''' ළමා සහ කාන්තා හිංසන සිදුවීම් ඉහළ යාම.
== දැක්ම සහ මෙහෙවර ==
* '''දැක්ම:''' "සුන්දර රටක්, ප්රීතිමත් ජනතාවක්" (Beautiful Country, Smiling People)
* '''මෙහෙවර:''' "පාරිසරික, සමාජමය හා ආචාරධර්මික මුලාරම්භයන් සහ ජාතික මට්ටමේ කැපවීම් හා උත්සාහයන් තුළින් ශ්රී ලංකාව නැවත නඟා සිටුවීම."
=== මූලික අරමුණු ===
# '''පාරිසරික තිරසාරභාවය ප්රවර්ධනය කිරීම:''' බලශක්තිය, ජලය, අපද්රව්ය කළමනාකරණය සහ ජෛව විවිධත්ව සංරක්ෂණය සඳහා තිරසාර ක්රමවේද අනුගමනය කිරීම.
# '''ආර්ථික තිරසාරභාවය වර්ධනය කිරීම:''' හරිත ආයෝජන දිරිගැන්වීම සහ පරිසර හිතකාමී කර්මාන්ත තුළින් නව රැකියා සහ ව්යවසායකත්ව අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම.
# '''සමාජීය සුභසාධනය ඉහළ නැංවීම:''' අධ්යාපනය සහ ප්රජා සහභාගීත්වය මගින් සෞඛ්ය සම්පන්න, පරිසර හිතකාමී සහ වගකීම්සහගත ජීවන රටාවක් නිර්මාණය කිරීම.
# '''පාලන පද්ධති ශක්තිමත් කිරීම:''' දූෂණයෙන් තොර, විනිවිදභාවයෙන් යුත් සහ වගකියන සුපිළිපන්න රාජ්ය සේවයක් සහ පාලන ව්යුහයක් ස්ථාපිත කිරීම.
== ප්රධාන කුළුණු තුන (The Three Pillars) ==
ක්ලීන් ශ්රී ලංකා වැඩසටහන ප්රධාන කුළුණු තුනක් යටතේ ක්රියාත්මක වේ.<ref name=":1">https://cleansrilanka.gov.lk/about</ref>
=== 1. සමාජීය කුළුණ (Social Pillar) ===
ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය උසස් කිරීම සහ ප්රජා සහභාගීත්වය තහවුරු කිරීම මෙහි අරමුණයි.<ref name=":1" />
* පිරිසිදු හා ආරක්ෂිත මාර්ග පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීම.
* ආහාරවල ගුණාත්මකභාවය සහ සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීම.
* පිරිසිදු පොදු වැසිකිළි සහ සනීපාරක්ෂක පහසුකම් පවත්වාගෙන යාම.
* ආබාධිත හා විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුද්ගලයන්ට හිතකර නගර සහ සේවාවන් සැලසුම් කිරීම.
* අධික ශබ්ද දූෂණයෙන් තොර කලාප (Noise-free zones) නිර්මාණය කිරීම.
=== 2. පාරිසරික කුළුණ (Environmental Pillar) ===
ස්වාභාවික සම්පත් සුරැකීම සහ අපද්රව්ය කළමනාකරණය සඳහා විධිමත් පාරිසරික පියවර ගැනීම මින් අපේක්ෂා කෙරේ.<ref name=":1" />
* '''ජාතික Seiri සතිය:''' රාජ්ය ආයතන, පාසල්, රෝහල් සහ කාර්යාලවල අනවශ්ය ද්රව්ය ඉවත් කර භෞතික හා මානසික පිරිසිදුතාව ඇති කිරීම.
* '''<nowiki/>'සුරකිමු ගංගා' ව්යාපාරය:''' ගංගා සහ ජල පෝෂක ප්රදේශ ආරක්ෂා කිරීම.
* '''<nowiki/>'පිරිසිදු වෙරළ' ව්යාපාරය:''' වෙරළබඩ සහ සාගර පාරිසරික පද්ධති සුරැකීම.
* '''ජාතික විද්යුත් අපද්රව්ය සහ ප්ලාස්ටික් කළමනාකරණය:''' විද්යුත් අපද්රව්ය එකතු කිරීම සහ ප්ලාස්ටික් සඳහා තැන්පතු ආපසු ගෙවීමේ ක්රමවේද (Deposit Refund Scheme) හඳුන්වා දීම.
* වායු ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීම සහ පුනර්ජනනීය බලශක්ති ප්රවර්ධනය.
* ආදර්ශ සංචාරක කලාප සහ ශ්රී පාද සුරැකීමේ විශේෂ ව්යාපාර.
=== 3. සදාචාරාත්මක කුළුණ (Ethical Pillar) ===
නීතිගරුක, ගුණාගරුක සහ මානවහිතවාදී පුරවැසියෙකු නිර්මාණය කිරීම සහ රාජ්ය පරිපාලනය සුපිළිපන්න කිරීම මෙහි අරමුණයි.<ref name=":1" />
* එකමුතුකම, වගවීම, විනිවිදභාවය සහ සමානාත්මතාවය වැනි පරමාදර්ශී වටිනාකම් ප්රවර්ධනය කිරීම.
* දූෂණය, වංචාව සහ අක්රමිකතා මුලිනුපුටා දැමීම.
* ජාත්යන්තර 'Doing Business Index' වැනි දර්ශකවල ශ්රී ලංකාවේ ස්ථානය වැඩිදියුණු කිරීම.
* නීති, රීති සහ රෙගුලාසි තදින් බලගැන්වීම.
== සහයෝගීතාව සහ අරමුදල් සම්පාදනය ==
=== 4P සහයෝගීතා ආකෘතිය (4P Partnership Model) ===
වැඩසටහනේ සාර්ථකත්වය සඳහා චතුර්විධ හවුල්කාරිත්ව ආකෘතියක් භාවිතා වේ:<ref name=":1" />
* '''Public Sector (රාජ්ය අංශය):''' ප්රතිපත්ති මඟපෙන්වීම්, රෙගුලාසි පැනවීම සහ පොදු සේවාවන් සැපයීම.
* '''Private Sector (පෞද්ගලික අංශය):''' මූල්ය අනුග්රහය, නවෝත්පාදන, තාක්ෂණය සහ කාර්යක්ෂමතාව ලබාදීම.
* '''People (මහජනතාව):''' ජාතික මෙහෙයුමේ සෘජු පාර්ශවකරුවන් ලෙස ස්වේච්ඡාවෙන් එක්වීම.
* '''Partnerships (හවුල්කාරිත්වයන්):''' රාජ්ය නොවන සංවිධාන (NGOs), මාධ්ය, ජාත්යන්තර ආයතන සහ විදේශගත ශ්රී ලාංකික (ඩයස්පෝරා) ප්රජාවගේ සහභාගීත්වය.
=== ක්ලීන් ශ්රී ලංකා අරමුදල (Clean Sri Lanka Fund) ===
වැඩසටහනට අවශ්ය අරමුදල් සම්පාදනය වෙනුවෙන් මුදල්, ක්රම සම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්යාංශය යටතේ විශේෂ අරමුදලක් පිහිටුවා ඇත. ජාතික අයවැය ප්රතිපාදන, පෞද්ගලික අංශයේ ආයතනික සමාජ වගකීම් (CSR) අරමුදල්, හරිත බැඳුම්කර (Green Bonds) සහ ජාත්යන්තර සංවර්ධන සහනාධාර මගින් මීට මුදල් සපයා ගැනේ.<ref name=":0" />
== නීතිමය පදනම සහ රාජ්ය අනුමැතිය ==
ක්ලීන් ශ්රී ලංකා ජාතික වැඩසටහන පහත සඳහන් නීතිමය සහ රාජ්ය අනුමැතීන් මත ස්ථාපිත කර ඇත:<ref name=":0" />
* '''අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය (2024 නොවැම්බර් 30):''' ශ්රී ලංකා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද අංක PS/CM/DCD/364/2024 දරන අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය.
* '''අමාත්ය මණ්ඩල තීරණය (2024 දෙසැම්බර් 02):''' අංක අමප/24/2097/801/005 යටතේ සංකල්ප යෝජනාවට සහ ජනාධිපති කාර්ය සාධක බලකායක් පිහිටුවීමට හිමිවූ අනුමැතිය.
* '''අතිවිශේෂ ගැසට් පත්රය (2024 දෙසැම්බර් 19):''' ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 33 වන ව්යවස්ථාවෙන් ජනාධිපතිවරයා වෙත පැවරී ඇති බලතල ප්රකාරව නිකුත් කළ අංක 2415/59 දරන ගැසට් පත්රය මගින් "Clean Sri Lanka ජනාධිපති කාර්ය සාධක බලකාය" නිල වශයෙන් ස්ථාපිත කිරීම.
== අපේක්ෂිත ප්රතිඵල ==
* වසර 3ක් ඇතුළත කැලිකසළ බිම් (Landfills) වෙත බැහැර කරන අපද්රව්ය ප්රමාණය 30% කින් අඩු කිරීම.
* 2030 වසර වන විට පොසිල ඉන්ධන භාවිතය 25% කින් අඩු කරමින් පුනර්ජනනීය බලශක්ති භාවිතය ඉහළ නැංවීම.
* රාජ්ය පරිපාලනය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය සහ විනිවිදභාවය වර්ධනය කිරීම.
* ආයතනික කේන්ද්රීය රාජ්ය සේවයේ සිට පුරවැසි කේන්ද්රීය (Citizen-centric), ජනතා හිතකාමී සහ ඩිජිටල්කරණය වූ රාජ්ය සේවයක් කරා පරිවර්තනය වීම.
== මූලාශ්ර / ආශ්රිත ලේඛන ==
# Clean Sri Lanka සංකල්ප සටහන (Concept Note).
# ශ්රී ලංකා ජනාධිපති අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය (අංක: PS/CM/DCD/364/2024).
# අමාත්ය මණ්ඩල තීරණ සටහන (අංක: අමප/24/2097/801/005).
# ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජයේ අතිවිශේෂ ගැසට් පත්රය (අංක 2415/59 - 2024 දෙසැම්බර් 19).
# Clean Sri Lanka මාදිලි නිරූපණ ඉදිරිපත් කිරීම් (Presidential Secretariat Presentation, 2025).
ts10xcvmbkhqtziljjgslnptpryyv8z
797976
797974
2026-08-23T06:08:13Z
IDB.S
52205
Tagged + CleanUp
797976
wikitext
text/x-wiki
{{අමතර මූලාශ්ර අවශ්යයි|date=අගෝස්තු 2026}}{{Cleanup rewrite|date=අගෝස්තු 2026}}
'''ක්ලීන් ශ්රී ලංකා''' ({{බස-en|Clean Sri Lanka}}) යනු ශ්රී ලංකා රජය විසින් පාරිසරික, සමාජයීය සහ ආචාරධර්මීය පරිවර්තනයක් අරමුණු කරගනිමින් ආරම්භ කරන ලද ජාතික මට්ටමේ මෙහෙයුමකි. මෙම වැඩසටහන "පොහොසත් රටක්, ලස්සන ජීවිතයක්" සහ "සුන්දර රටක්, ප්රීතිමත් ජනතාවක්" (Beautiful Country, Smiling People / Beautiful Island, Smiling People) යන දැක්ම පෙරදැරි කරගනිමින් නිර්මාණය කර ඇත. පාරිසරික තිරසාරභාවය, සමාජීය සංහිඳියාව සහ යහපාලනය පිළිබඳ ගෝලීය මට්ටමේ ආදර්ශමත් රටක් ලෙස ශ්රී ලංකාව නැවත ස්ථාපනය කිරීම මෙම පරිවර්තනීය මුලපිරීම හරහා අපේක්ෂා කෙරේ.<ref name=":0">https://cleansrilanka.gov.lk/</ref>
== පසුබිම සහ අවශ්යතාව ==
ශ්රී ලංකාව මෑතකාලීනව ආර්ථිකමය, දේශපාලනික, සමාජයීය, සංස්කෘතික සහ ආචාරධර්මීය වශයෙන් මුහුණ දුන් පසුබෑම හමුවේ, රට තුළ නව පිබිදීමක් ඇති කිරීමේ අරමුණින් මෙම වැඩසටහන හඳුන්වා දෙන ලදී. රජය විසින් මෙහිදී ප්රධාන සමාජීය අර්බුද කිහිපයක් හඳුනාගෙන ඇත:
* '''සෞඛ්ය හා ආහාර ආරක්ෂණය:''' නිසි ප්රමිතියෙන් තොර ආහාර, අවිධිමත් ආහාර රටා සහ පරිභෝජනයට නුසුදුසු යෙදවුම් භාවිතය හේතුවෙන් බෝ නොවන රෝග ශීඝ්රයෙන් ව්යාප්ත වීම.
* '''පාරිසරික හා සනීපාරක්ෂක ගැටලු:''' පාරිසරික දූෂණය, අපද්රව්ය විධිමත්ව කළමනාකරණය නොවීම සහ මිනිස් ක්රියාකාරකම් හේතුවෙන් ඩෙංගු වැනි වසංගත පැතිර යාම.
* '''පොදු පහසුකම් හා ප්රමිතිකරණයේ දුර්වලතා:''' පොදු සහ පුද්ගලික ඉදිකිරීම්, යටිතල පහසුකම්, අධ්යාපන හා සෞඛ්ය පද්ධතිවල පවතින ප්රමිතිකරණ දුර්වලතා.
* '''විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුද්ගලයන් නොසලකා හැරීම:''' ඉදිකිරීම්, ප්රවාහන, අධ්යාපන සහ සෞඛ්ය සේවා සැපයීමේදී විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුරවැසියන් පිළිබඳ ප්රමාණවත් අවධානයක් යොමු නොවීම.
* '''සමාජීය හා ආචාරධර්මීය කඩා වැටීම:''' සහකම්පනය නොමැතිකම, පොදු දේපළ නොසුරැකීම, සහ වගවීමෙන් තොරව කටයුතු කිරීම.
* '''ආපදා හා අනතුරු:''' වාර්ෂිකව මාර්ග අනතුරුවලින් සිදුවන ජීවිත හානි (ආසන්න වශයෙන් 2,300ක් පමණ) සහ ස්වාභාවික විපත් හේතුවෙන් සිදුවන සමාජීය හා ආර්ථික හානිය.
* '''අපරාධ හා හිංසනය:''' ළමා සහ කාන්තා හිංසන සිදුවීම් ඉහළ යාම.
== දැක්ම සහ මෙහෙවර ==
* '''දැක්ම:''' "සුන්දර රටක්, ප්රීතිමත් ජනතාවක්" (Beautiful Country, Smiling People)
* '''මෙහෙවර:''' "පාරිසරික, සමාජමය හා ආචාරධර්මික මුලාරම්භයන් සහ ජාතික මට්ටමේ කැපවීම් හා උත්සාහයන් තුළින් ශ්රී ලංකාව නැවත නඟා සිටුවීම."
=== මූලික අරමුණු ===
# '''පාරිසරික තිරසාරභාවය ප්රවර්ධනය කිරීම:''' බලශක්තිය, ජලය, අපද්රව්ය කළමනාකරණය සහ ජෛව විවිධත්ව සංරක්ෂණය සඳහා තිරසාර ක්රමවේද අනුගමනය කිරීම.
# '''ආර්ථික තිරසාරභාවය වර්ධනය කිරීම:''' හරිත ආයෝජන දිරිගැන්වීම සහ පරිසර හිතකාමී කර්මාන්ත තුළින් නව රැකියා සහ ව්යවසායකත්ව අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම.
# '''සමාජීය සුභසාධනය ඉහළ නැංවීම:''' අධ්යාපනය සහ ප්රජා සහභාගීත්වය මගින් සෞඛ්ය සම්පන්න, පරිසර හිතකාමී සහ වගකීම්සහගත ජීවන රටාවක් නිර්මාණය කිරීම.
# '''පාලන පද්ධති ශක්තිමත් කිරීම:''' දූෂණයෙන් තොර, විනිවිදභාවයෙන් යුත් සහ වගකියන සුපිළිපන්න රාජ්ය සේවයක් සහ පාලන ව්යුහයක් ස්ථාපිත කිරීම.
== ප්රධාන කුළුණු තුන (The Three Pillars) ==
ක්ලීන් ශ්රී ලංකා වැඩසටහන ප්රධාන කුළුණු තුනක් යටතේ ක්රියාත්මක වේ.<ref name=":1">https://cleansrilanka.gov.lk/about</ref>
=== 1. සමාජීය කුළුණ (Social Pillar) ===
ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය උසස් කිරීම සහ ප්රජා සහභාගීත්වය තහවුරු කිරීම මෙහි අරමුණයි.<ref name=":1" />
* පිරිසිදු හා ආරක්ෂිත මාර්ග පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීම.
* ආහාරවල ගුණාත්මකභාවය සහ සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීම.
* පිරිසිදු පොදු වැසිකිළි සහ සනීපාරක්ෂක පහසුකම් පවත්වාගෙන යාම.
* ආබාධිත හා විශේෂ අවශ්යතා සහිත පුද්ගලයන්ට හිතකර නගර සහ සේවාවන් සැලසුම් කිරීම.
* අධික ශබ්ද දූෂණයෙන් තොර කලාප (Noise-free zones) නිර්මාණය කිරීම.
=== 2. පාරිසරික කුළුණ (Environmental Pillar) ===
ස්වාභාවික සම්පත් සුරැකීම සහ අපද්රව්ය කළමනාකරණය සඳහා විධිමත් පාරිසරික පියවර ගැනීම මින් අපේක්ෂා කෙරේ.<ref name=":1" />
* '''ජාතික Seiri සතිය:''' රාජ්ය ආයතන, පාසල්, රෝහල් සහ කාර්යාලවල අනවශ්ය ද්රව්ය ඉවත් කර භෞතික හා මානසික පිරිසිදුතාව ඇති කිරීම.
* '''<nowiki/>'සුරකිමු ගංගා' ව්යාපාරය:''' ගංගා සහ ජල පෝෂක ප්රදේශ ආරක්ෂා කිරීම.
* '''<nowiki/>'පිරිසිදු වෙරළ' ව්යාපාරය:''' වෙරළබඩ සහ සාගර පාරිසරික පද්ධති සුරැකීම.
* '''ජාතික විද්යුත් අපද්රව්ය සහ ප්ලාස්ටික් කළමනාකරණය:''' විද්යුත් අපද්රව්ය එකතු කිරීම සහ ප්ලාස්ටික් සඳහා තැන්පතු ආපසු ගෙවීමේ ක්රමවේද (Deposit Refund Scheme) හඳුන්වා දීම.
* වායු ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීම සහ පුනර්ජනනීය බලශක්ති ප්රවර්ධනය.
* ආදර්ශ සංචාරක කලාප සහ ශ්රී පාද සුරැකීමේ විශේෂ ව්යාපාර.
=== 3. සදාචාරාත්මක කුළුණ (Ethical Pillar) ===
නීතිගරුක, ගුණාගරුක සහ මානවහිතවාදී පුරවැසියෙකු නිර්මාණය කිරීම සහ රාජ්ය පරිපාලනය සුපිළිපන්න කිරීම මෙහි අරමුණයි.<ref name=":1" />
* එකමුතුකම, වගවීම, විනිවිදභාවය සහ සමානාත්මතාවය වැනි පරමාදර්ශී වටිනාකම් ප්රවර්ධනය කිරීම.
* දූෂණය, වංචාව සහ අක්රමිකතා මුලිනුපුටා දැමීම.
* ජාත්යන්තර 'Doing Business Index' වැනි දර්ශකවල ශ්රී ලංකාවේ ස්ථානය වැඩිදියුණු කිරීම.
* නීති, රීති සහ රෙගුලාසි තදින් බලගැන්වීම.
== සහයෝගීතාව සහ අරමුදල් සම්පාදනය ==
=== 4P සහයෝගීතා ආකෘතිය (4P Partnership Model) ===
වැඩසටහනේ සාර්ථකත්වය සඳහා චතුර්විධ හවුල්කාරිත්ව ආකෘතියක් භාවිතා වේ:<ref name=":1" />
* '''Public Sector (රාජ්ය අංශය):''' ප්රතිපත්ති මඟපෙන්වීම්, රෙගුලාසි පැනවීම සහ පොදු සේවාවන් සැපයීම.
* '''Private Sector (පෞද්ගලික අංශය):''' මූල්ය අනුග්රහය, නවෝත්පාදන, තාක්ෂණය සහ කාර්යක්ෂමතාව ලබාදීම.
* '''People (මහජනතාව):''' ජාතික මෙහෙයුමේ සෘජු පාර්ශවකරුවන් ලෙස ස්වේච්ඡාවෙන් එක්වීම.
* '''Partnerships (හවුල්කාරිත්වයන්):''' රාජ්ය නොවන සංවිධාන (NGOs), මාධ්ය, ජාත්යන්තර ආයතන සහ විදේශගත ශ්රී ලාංකික (ඩයස්පෝරා) ප්රජාවගේ සහභාගීත්වය.
=== ක්ලීන් ශ්රී ලංකා අරමුදල (Clean Sri Lanka Fund) ===
වැඩසටහනට අවශ්ය අරමුදල් සම්පාදනය වෙනුවෙන් මුදල්, ක්රම සම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්යාංශය යටතේ විශේෂ අරමුදලක් පිහිටුවා ඇත. ජාතික අයවැය ප්රතිපාදන, පෞද්ගලික අංශයේ ආයතනික සමාජ වගකීම් (CSR) අරමුදල්, හරිත බැඳුම්කර (Green Bonds) සහ ජාත්යන්තර සංවර්ධන සහනාධාර මගින් මීට මුදල් සපයා ගැනේ.<ref name=":0" />
== නීතිමය පදනම සහ රාජ්ය අනුමැතිය ==
ක්ලීන් ශ්රී ලංකා ජාතික වැඩසටහන පහත සඳහන් නීතිමය සහ රාජ්ය අනුමැතීන් මත ස්ථාපිත කර ඇත:<ref name=":0" />
* '''අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය (2024 නොවැම්බර් 30):''' ශ්රී ලංකා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද අංක PS/CM/DCD/364/2024 දරන අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය.
* '''අමාත්ය මණ්ඩල තීරණය (2024 දෙසැම්බර් 02):''' අංක අමප/24/2097/801/005 යටතේ සංකල්ප යෝජනාවට සහ ජනාධිපති කාර්ය සාධක බලකායක් පිහිටුවීමට හිමිවූ අනුමැතිය.
* '''අතිවිශේෂ ගැසට් පත්රය (2024 දෙසැම්බර් 19):''' ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 33 වන ව්යවස්ථාවෙන් ජනාධිපතිවරයා වෙත පැවරී ඇති බලතල ප්රකාරව නිකුත් කළ අංක 2415/59 දරන ගැසට් පත්රය මගින් "Clean Sri Lanka ජනාධිපති කාර්ය සාධක බලකාය" නිල වශයෙන් ස්ථාපිත කිරීම.
== අපේක්ෂිත ප්රතිඵල ==
* වසර 3ක් ඇතුළත කැලිකසළ බිම් (Landfills) වෙත බැහැර කරන අපද්රව්ය ප්රමාණය 30% කින් අඩු කිරීම.
* 2030 වසර වන විට පොසිල ඉන්ධන භාවිතය 25% කින් අඩු කරමින් පුනර්ජනනීය බලශක්ති භාවිතය ඉහළ නැංවීම.
* රාජ්ය පරිපාලනය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය සහ විනිවිදභාවය වර්ධනය කිරීම.
* ආයතනික කේන්ද්රීය රාජ්ය සේවයේ සිට පුරවැසි කේන්ද්රීය (Citizen-centric), ජනතා හිතකාමී සහ ඩිජිටල්කරණය වූ රාජ්ය සේවයක් කරා පරිවර්තනය වීම.
== මූලාශ්ර ==
<references />
== ආශ්රිත ලේඛන ==
*Clean Sri Lanka සංකල්ප සටහන (Concept Note).
* ශ්රී ලංකා ජනාධිපති අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය (අංක: PS/CM/DCD/364/2024).
* අමාත්ය මණ්ඩල තීරණ සටහන (අංක: අමප/24/2097/801/005).
* ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජයේ අතිවිශේෂ ගැසට් පත්රය (අංක 2415/59 - 2024 දෙසැම්බර් 19).
* Clean Sri Lanka මාදිලි නිරූපණ ඉදිරිපත් කිරීම් (Presidential Secretariat Presentation, 2025).
3rp8f5v3domgc48mhzbowuk9mqdyj92
ජානක වික්රමසිංහ
0
196203
797970
2026-08-23T05:39:46Z
Hansaka99
42964
'{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Jagath Wickramasinghe <br> ජානක වික්රමසිංහ | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1966|04|10|df=yes}} | birth_place = [[Kolonnawa]], [[Sri Lanka]] | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|displa...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි
797970
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = Jagath Wickramasinghe <br> ජානක වික්රමසිංහ
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1966|04|10|df=yes}}
| birth_place = [[Kolonnawa]], [[Sri Lanka]]
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
| nationality = [[Sri Lanka]]n
| other_names =
| education = [[Ananda College]] <br> Anuradapura Central College
| spouse = Gayani Prasangika Kohona (m. 2000)
| children = Thidas wickramasinghe <br> Sirini Suhansa <br> Asini Ashcharya
| mother = Aryawathi Chandralatha
| father = Jinadasa Wickramasinghe
| awards =
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| instrument = [[Vocals]], [[guitar]], [[tabla]], [[sitar]], [[violin]] and [[flute]]
| background = solo_singer
| genre = <!--These music genres are all sourced under the section #Musical themes and genres-->{{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[Soul music|soul]]|{{nowrap|[[rhythm and blues]]}}|[[Indian classical music]]}}
| years_active = 1983–present
| label = {{hlist|Nilwala|Ransilu|}}
}}
}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''ජගත් වික්රමසිංහ''' ( {{භාශා-si|ජගත් වික්රමසිංහ}} ; උපත 1966 අප්රේල් 10) [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රී ලාංකික]] සංගීතඥයෙකි. ඔහු [[ශ්රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව|ශ්රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ]] වත්මන් සභාපතිවරයාය. <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Jagath Wickremasinghe to head the radio station |url=http://www.sarasaviya.lk/news/2020/02/20/16276/ජගත්-වික්රමසිංහ-ගුවන්-විදුලියේ-මුල්-පුටුවට |access-date=20 February 2020 |publisher=Sarasaviya}}</ref> <ref>{{උපන්යාස වෙබ් |title=Singer Jagath Wickramasinghe, new SLBC Chairman |url=http://www.dailynews.lk/2020/02/14/local/211459/singer-jagath-wickramasinghe-new-slbc-chairman |access-date=20 February 2020 |website=Daily News}}</ref>
== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික ගායකයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:1966 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:Articles with hCards]]
[[ප්රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]
[[ප්රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]
hyqj80auer3w9jgyumg1g6j8c8am7t3
797971
797970
2026-08-23T05:47:10Z
Hansaka99
42964
797971
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = Jagath Wickramasinghe <br> ජානක වික්රමසිංහ
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1966|04|10|df=yes}}
| birth_place = [[පොළොන්නරුව]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
| nationality = [[Sri Lanka]]n
| other_names =
| education = තෝපාවැව මධ්ය මහා විද්යාලය <br> [[පොළොන්නරුව රාජකීය විද්යාලය]]
| spouse = දුලානි වික්රමසිංහ (m. 1989)
| children =
| mother =
| father =
| awards =
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| instrument = [[Vocals]], [[guitar]], [[tabla]], [[sitar]], [[violin]] and [[flute]]
| background = solo_singer
| genre = <!--These music genres are all sourced under the section #Musical themes and genres-->{{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[Soul music|soul]]|{{nowrap|[[rhythm and blues]]}}|[[Indian classical music]]}}
| years_active = 1983–present
| label = {{hlist|[[නිල්වලා කැසට් කින්ග්|නිල්වලා]]|රන්සිළු|}}
}}
}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''ජානක වික්රමසිංහ''' [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රී ලාංකික]] සංගීතඥයෙකි. ඔහු ගායක ගායිකා සංගමයේ වත්මන් සභාපතිවරයාය.
== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික ගායකයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:1966 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:Articles with hCards]]
[[ප්රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]
[[ප්රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]
f52yn6ychza6mj0bmq3jmdeg3wtaoan
797972
797971
2026-08-23T05:51:32Z
Hansaka99
42964
797972
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = Jagath Wickramasinghe <br> ජානක වික්රමසිංහ
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1966|04|10|df=yes}}
| birth_place = [[පොළොන්නරුව]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
| nationality = [[Sri Lanka]]n
| other_names =
| education = තෝපාවැව මධ්ය මහා විද්යාලය <br> [[පොළොන්නරුව රාජකීය විද්යාලය]]
| spouse = දුලානි වික්රමසිංහ (m. 1989)
| children =
| mother =
| father =
| awards =
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| instrument = [[Vocals]], [[guitar]], [[tabla]], [[sitar]], [[violin]] and [[flute]]
| background = solo_singer
| genre = <!--These music genres are all sourced under the section #Musical themes and genres-->{{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[Soul music|soul]]|{{nowrap|[[rhythm and blues]]}}|[[Indian classical music]]}}
| years_active = 1983–present
| label = {{hlist|[[නිල්වලා කැසට් කින්ග්|නිල්වලා]]|රන්සිළු|}}
}}
}}
[[Category:Articles with hCards]]
විශාරද '''ජානක වික්රමසිංහ''' [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රී ලාංකික]] සංගීතඥයෙකි. ඔහු ගායක ගායිකා සංගමයේ වත්මන් සභාපතිවරයාය.
කුඩා කල සිටම සංගීතයට දැඩි ඇල්මක් දැක්වූ ජානක වික්රමසිංහ මහතා අඛණ්ඩ අධ්යයනය හා පුහුණුව තුළින් “විශාරද” උපාධිය ලබා ගනිමින් සංගීත ක්ෂේත්රයට ශාස්ත්රීය පදනමක් සහිතව පිවිසියේය. එතැන් සිට ගායකයෙකු ලෙස පමණක් නොව, සංගීතයේ ගුණාත්මකභාවය, සංස්කෘතික වටිනාකම් සහ කලාත්මක උසස්භාවය ආරක්ෂා කරමින් ශ්රී ලාංකේය සංගීතයට සුවිශේෂී මෙහෙවරක් ඉටු කරමින් සිටී.
ඔහුගේ ගායන දිවිය තුළ “අපි කතා නොකර ඉමු”, “දේව්රේ දිලෙනා”, “බාලිකාවියන්”, “කිරුළ මුතු ලිහී”, “සෞම්යාවන්තියේ” ඇතුළු ජනප්රිය ගීත රැසක් ශ්රී ලාංකේය සංගීතයට දායාද කර ඇති අතර, එම ගීත අදටත් රසිකයන් අතර නොමැකෙන ජනප්රියත්වයක් උසුලයි.
කලාකරුවෙකු ලෙස ඔහුගේ දායකත්වයට අමතරව, ශ්රී ලංකා ගායක ගායිකා සංගමයේ (SLASA) වර්ධනය හා කලාකරුවන්ගේ සුබසාධනය වෙනුවෙන්ද විශාල සේවාවක් ඉටු කර ඇත. සංගමයේ ලේකම් ලෙසත්, පසුව සභාපති ලෙසත් වගකීම් දරා සංගමයේ පරිපාලන කටයුතු ශක්තිමත්ව ඉදිරියට ගෙන යාමට, කලාකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමට සහ නව පරපුරේ ගායක ගායිකාවන් දිරිගැන්වීමට කැපවී කටයුතු කළේය.
== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික ගායකයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:1966 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:Articles with hCards]]
[[ප්රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]
[[ප්රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]
7abanq88doaq3p164rwg023qtlgifj3
797973
797972
2026-08-23T05:52:02Z
Hansaka99
42964
797973
wikitext
text/x-wiki
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = Janaka Wickramasinghe <br> ජානක වික්රමසිංහ
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1966|04|10|df=yes}}
| birth_place = [[පොළොන්නරුව]], [[ශ්රී ලංකාව]]
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
| nationality = [[Sri Lanka]]n
| other_names =
| education = තෝපාවැව මධ්ය මහා විද්යාලය <br> [[පොළොන්නරුව රාජකීය විද්යාලය]]
| spouse = දුලානි වික්රමසිංහ (m. 1989)
| children =
| mother =
| father =
| awards =
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| instrument = [[Vocals]], [[guitar]], [[tabla]], [[sitar]], [[violin]] and [[flute]]
| background = solo_singer
| genre = <!--These music genres are all sourced under the section #Musical themes and genres-->{{hlist|[[Pop music|Pop]]|[[Soul music|soul]]|{{nowrap|[[rhythm and blues]]}}|[[Indian classical music]]}}
| years_active = 1983–present
| label = {{hlist|[[නිල්වලා කැසට් කින්ග්|නිල්වලා]]|රන්සිළු|}}
}}
}}
[[Category:Articles with hCards]]
විශාරද '''ජානක වික්රමසිංහ''' [[ශ්රී ලංකාව|ශ්රී ලාංකික]] සංගීතඥයෙකි. ඔහු ගායක ගායිකා සංගමයේ වත්මන් සභාපතිවරයාය.
කුඩා කල සිටම සංගීතයට දැඩි ඇල්මක් දැක්වූ ජානක වික්රමසිංහ මහතා අඛණ්ඩ අධ්යයනය හා පුහුණුව තුළින් “විශාරද” උපාධිය ලබා ගනිමින් සංගීත ක්ෂේත්රයට ශාස්ත්රීය පදනමක් සහිතව පිවිසියේය. එතැන් සිට ගායකයෙකු ලෙස පමණක් නොව, සංගීතයේ ගුණාත්මකභාවය, සංස්කෘතික වටිනාකම් සහ කලාත්මක උසස්භාවය ආරක්ෂා කරමින් ශ්රී ලාංකේය සංගීතයට සුවිශේෂී මෙහෙවරක් ඉටු කරමින් සිටී.
ඔහුගේ ගායන දිවිය තුළ “අපි කතා නොකර ඉමු”, “දේව්රේ දිලෙනා”, “බාලිකාවියන්”, “කිරුළ මුතු ලිහී”, “සෞම්යාවන්තියේ” ඇතුළු ජනප්රිය ගීත රැසක් ශ්රී ලාංකේය සංගීතයට දායාද කර ඇති අතර, එම ගීත අදටත් රසිකයන් අතර නොමැකෙන ජනප්රියත්වයක් උසුලයි.
කලාකරුවෙකු ලෙස ඔහුගේ දායකත්වයට අමතරව, ශ්රී ලංකා ගායක ගායිකා සංගමයේ (SLASA) වර්ධනය හා කලාකරුවන්ගේ සුබසාධනය වෙනුවෙන්ද විශාල සේවාවක් ඉටු කර ඇත. සංගමයේ ලේකම් ලෙසත්, පසුව සභාපති ලෙසත් වගකීම් දරා සංගමයේ පරිපාලන කටයුතු ශක්තිමත්ව ඉදිරියට ගෙන යාමට, කලාකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමට සහ නව පරපුරේ ගායක ගායිකාවන් දිරිගැන්වීමට කැපවී කටයුතු කළේය.
== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්රලැයිස්තුව}}
[[ප්රවර්ගය:ශ්රී ලාංකික ගායකයෝ]]
[[ප්රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්රවර්ගය:1966 උපත්]]
[[ප්රවර්ගය:Articles with hCards]]
[[ප්රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]
[[ප්රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]
g463v1yqncir6m1veoas4a1wkco581w
Clean Sri Lanka
0
196204
797975
2026-08-23T06:05:30Z
IDB.S
52205
IDB.S විසින් [[Clean Sri Lanka]] සිට [[ක්ලීන් ශ්රී ලංකා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී
797975
wikitext
text/x-wiki
#යළියොමුව [[ක්ලීන් ශ්රී ලංකා]]
jdsrdspccc228c6r3jw83r21zbeb0rp
සරා සුසුම්
0
196205
797978
2026-08-23T07:18:09Z
Hirusha Dissanayaka
80508
''''සරා සුසුම්''' ( [[English]] : Sara Susum ) සිනමා නිර්මාණය සත්යය සිදුවීම් මාලාවක් පදනම් කරගෙන නිර්මාණය වන අතර එය අධ්යක්ෂණය කරන්නේ ශාන් ජයරත්න විසින්ය. ඔහු මීට පෙර සෝනා නම් චිත...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි
797978
wikitext
text/x-wiki
'''සරා සුසුම්''' ( [[English]] : Sara Susum ) සිනමා නිර්මාණය සත්යය සිදුවීම් මාලාවක් පදනම් කරගෙන නිර්මාණය වන අතර එය අධ්යක්ෂණය කරන්නේ ශාන් ජයරත්න විසින්ය. ඔහු මීට පෙර සෝනා නම් චිත්රපටය අධ්යක්ෂණය කර තිබේ. මෙම චිත්රපටයේ ප්රධාන චරිත නිරූපණය කරනුයේ ජනප්රිය නිළි [[ශලනි තාරකා]]ය. ඊට අමතරව [[අකිල ධනුද්දර]], දිනිති වල්ගමගේ සහ මයුර කාංචන මෙහි රංගනයෙන් දායක වෙති. මෙම සිනමා නිර්මාණය ප්රදර්ශනය කරන දිනය තවමත් දක්වා නැත.
93ucltzrrqu1a8uji9mgbi4zixsgldb