කුමාර් සංගක්කාර

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.18</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>798742</id>
      <parentid>798665</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T01:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>798742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64344" sha1="okwrgr9zdm7x0y787689bkr90ypsvpe" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>okwrgr9zdm7x0y787689bkr90ypsvpe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විෂ්ණු නාරායන් භාත්ඛණ්ඩේ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25366</id>
    <revision>
      <id>798749</id>
      <parentid>593395</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T10:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48200-11</username>
        <id>80925</id>
      </contributor>
      <comment>මම මීට කලින් අන්තර්ගතව තිබුණු කරුණුවලට අමතරව තවත් කරුණු එකතු කලා</comment>
      <origin>798749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6365" sha1="qpthmmh7mj27meeymu2ss2x1czu84ax" xml:space="preserve">'''පණ්ඩිත් විෂ්ණු නාරායන් භාත්ඛණ්ඩේ''' (1860 අගෝස්තු 10 – 1936 සැප්තැම්බර් 19) යනු හින්දුස්ථානි සම්භාව්‍ය සංගීතය පිළිබඳ පළමු නූතන නිබන්ධනය ලියූ ඉන්දියානු සංගීත න්‍යායාචාර්යවරයෙකි, එය බොහෝ දුරට වාචික සම්ප්‍රදායන් හරහා සියවස් ගණනාවක් පුරා ප්‍රචාරය කරන ලද කලාවකි. එම මුල් කාලවලදී, කලාව වෙනස්කම් කිහිපයකට භාජනය වී ඇති අතර, රාග ව්‍යාකරණ ඉතා සුළු යල් පැන ගිය ග්‍රන්ථවල ලේඛනගත කර ඇත.[2]

රාග රාග (පිරිමි), රාගිනී (ගැහැණු) සහ පුත්‍ර (ළමා) ලෙස වර්ගීකරණය කරන ලදී. භාත්ඛණ්ඩේ ඒවා වර්තමානයේ භාවිතා වන ථාට් ක්‍රමයට නැවත වර්ගීකරණය කළේය. පුරාණ සංස්කෘත ග්‍රන්ථවල ඒවායේ විස්තරයට අනුකූල නොවන බව ඔහු සඳහන් කළේය. ඔහු රාග තේරුම් ගැනීමට පහසු භාෂාවකින් පැහැදිලි කළ අතර රාගවල ව්‍යාකරණ පැහැදිලි කරන බන්දිෂ් කිහිපයක් රචනා කළේය.

== '''&lt;big&gt;මුල් අවධිය&lt;/big&gt;''' ==
පණ්ඩිත් විෂ්ණු නාරායන් භාත්ඛණ්ඩේ 1860 අගෝස්තු 10 වන දින බොම්බායේ වල්කේෂ්වර් හි උපත ලැබීය. වෘත්තීය සංගීතඥයෙකු නොවූවත්, ධනවත් ව්‍යාපාරිකයෙකු යටතේ සේවය කළ ඔහුගේ පියා, විෂ්ණු නාරායන් සහ ඔහුගේ සහෝදර සහෝදරියන්ට සම්භාව්‍ය සංගීතය පිළිබඳ අධ්‍යාපනයක් ලබා දීම සහතික කළේය. පහළොස් හැවිරිදි වියෙන් පසු, භාත්ඛණ්ඩේ සිතාර් ශිෂ්‍යයෙකු වූ අතර පසුව සංගීත න්‍යාය සමඟ කටයුතු කරන සංස්කෘත ග්‍රන්ථ හැදෑරීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු 1885 දී පූනේහි ඩෙකෑන් විද්‍යාලයෙන් බීඒ උපාධියක් සම්පූර්ණ කළේය. 1887 දී, භාත්ඛණ්ඩේ බොම්බේ විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ එල්ෆින්ස්ටන් විද්‍යාලයෙන් නීතිය පිළිබඳ උපාධියක් ලබා කෙටි කාලයක් අපරාධ නීතිය පිළිබඳ වෘත්තියක් හැදෑරීය. [3][1]

1884 දී, භාත්ඛණ්ඩේ බොම්බායේ සංගීත අගය කිරීමේ සමාජයක් වන ගයාන් උත්තේජක් මණ්ඩලියේ සාමාජිකයෙකු වූ අතර, එය සංගීත රංගනය සහ ඉගැන්වීම පිළිබඳ ඔහුගේ අත්දැකීම් පුළුල් කළේය. ඔහු වසර හයක් මණ්ඩලියේ අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර ශ්‍රී රාඕජිබුවා බෙල්බග්කර් සහ උස්තාද් අලි හුසේන් වැනි සංගීතඥයන් යටතේ ඛයාල් සහ ධෲපාද් ආකාර දෙකෙහිම විවිධ සංයුති ඉගෙන ගත්තේය.[1] 1900 වන තෙක් භාත්ඛණ්ඩේට සංගීතය තවමත් විවේකී ලුහුබැඳීමක් විය. ඔහුගේ බිරිඳ මිය යන තෙක් සහ 1903 දී ඔහුගේ දියණිය මිය යන තෙක් එය සිදු විය. මේ නිසා ඔහු තම නීති වෘත්තිය අතහැර දමා සංගීතයට පූර්ණ අවධානය යොමු කළේය. [3]{{Infobox musical artist
|name            = විෂ්ණු නාරායන් භාත්ඛණ්ඩේ
|image             = Bhatkhande.jpg
|caption        = 
|image_size        = 
|background      = solo_singer
|birth_name      = 
|birth_date            = {{Birth date|1860|8|13|mf=y}}
|Died            = 19 September 1936 (aged 76)
|origin          = [[India]]
|genre           = [[Hindustani classical music]], &lt;br&gt;[[Mewati Gharana]]
|occupation      = [[classical music|Classical]] [[Vocalist]]
|years_active    = 1875–1935
|label           = 
|website             = 
}}
==බාහිර සබැඳුම්==
*[http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Print%20Size/3.91%20x%202.9/VISHNU%20NARAYAN%20BHATKHANDE Biography of Pt. Bhatkhande at IndiaPost on the occasion of commemorative stamp release]
*[http://www.chembur.com/anecdotes/bhatkhande.htm Another biography of Bhatkhande]
*[http://www.bsvidyapith.org/aboutus-foundedby.htm Bhatkhande Sangit Vidyapith]
*[http://bhatkhandemusic.edu.in/about.htm Bhatkhande Music Institute University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070616091351/http://bhatkhandemusic.edu.in/about.htm |date=2007-06-16 }}
*[http://www.underscorerecords.com Online catalogue of Hindustani Classical Music related books and publications]
*[http://omenad.net/articles/BAT_AcadInst.htm Excerpts from Bhatkhande's SangeetShastra]

{{DEFAULTSORT:Bhatkhande, Vishnu Narayan}}
[[Category:1860 උපත්]]
[[Category:1936 මරණ]]</text>
      <sha1>qpthmmh7mj27meeymu2ss2x1czu84ax</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>798750</id>
      <parentid>798749</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T10:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48200-11</username>
        <id>80925</id>
      </contributor>
      <comment>මම මීට කලින් අන්තර්ගතව තිබුණු කරුණුවලට අමතරව තවත් කරුණු එකතු කලා</comment>
      <origin>798750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15935" sha1="bpj1iwarmlx54655wg2af3mpzlrz6l6" xml:space="preserve">'''පණ්ඩිත් විෂ්ණු නාරායන් භාත්ඛණ්ඩේ''' (1860 අගෝස්තු 10 – 1936 සැප්තැම්බර් 19) යනු හින්දුස්ථානි සම්භාව්‍ය සංගීතය පිළිබඳ පළමු නූතන නිබන්ධනය ලියූ ඉන්දියානු සංගීත න්‍යායාචාර්යවරයෙකි, එය බොහෝ දුරට වාචික සම්ප්‍රදායන් හරහා සියවස් ගණනාවක් පුරා ප්‍රචාරය කරන ලද කලාවකි. එම මුල් කාලවලදී, කලාව වෙනස්කම් කිහිපයකට භාජනය වී ඇති අතර, රාග ව්‍යාකරණ ඉතා සුළු යල් පැන ගිය ග්‍රන්ථවල ලේඛනගත කර ඇත.

රාග රාග (පිරිමි), රාගිනී (ගැහැණු) සහ පුත්‍ර (ළමා) ලෙස වර්ගීකරණය කරන ලදී. භාත්ඛණ්ඩේ ඒවා වර්තමානයේ භාවිතා වන ථාට් ක්‍රමයට නැවත වර්ගීකරණය කළේය. පුරාණ සංස්කෘත ග්‍රන්ථවල ඒවායේ විස්තරයට අනුකූල නොවන බව ඔහු සඳහන් කළේය. ඔහු රාග තේරුම් ගැනීමට පහසු භාෂාවකින් පැහැදිලි කළ අතර රාගවල ව්‍යාකරණ පැහැදිලි කරන බන්දිෂ් කිහිපයක් රචනා කළේය.{{Infobox musical artist
|name            = විෂ්ණු නාරායන් භාත්ඛණ්ඩේ
|image             = Bhatkhande.jpg
|caption        = 
|image_size        = 
|background      = solo_singer
|birth_name      = 
|birth_date            = {{Birth date|1860|8|13|mf=y}}
|Died            = 19 September 1936 (aged 76)
|origin          = [[India]]
|genre           = [[Hindustani classical music]], &lt;br&gt;[[Mewati Gharana]]
|occupation      = [[classical music|Classical]] [[Vocalist]]
|years_active    = 1875–1935
|label           = 
|website             = 
}}
== '''මුල් අවධිය''' ==
පණ්ඩිත් විෂ්ණු නාරායන් භාත්ඛණ්ඩේ 1860 අගෝස්තු 10 වන දින බොම්බායේ වල්කේෂ්වර් හි උපත ලැබීය. වෘත්තීය සංගීතඥයෙකු නොවූවත්, ධනවත් ව්‍යාපාරිකයෙකු යටතේ සේවය කළ ඔහුගේ පියා, විෂ්ණු නාරායන් සහ ඔහුගේ සහෝදර සහෝදරියන්ට සම්භාව්‍ය සංගීතය පිළිබඳ අධ්‍යාපනයක් ලබා දීම සහතික කළේය. පහළොස් හැවිරිදි වියෙන් පසු, භාත්ඛණ්ඩේ සිතාර් ශිෂ්‍යයෙකු වූ අතර පසුව සංගීත න්‍යාය සමඟ කටයුතු කරන සංස්කෘත ග්‍රන්ථ හැදෑරීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු 1885 දී පූනේහි ඩෙකෑන් විද්‍යාලයෙන් බීඒ උපාධියක් සම්පූර්ණ කළේය. 1887 දී, භාත්ඛණ්ඩේ බොම්බේ විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ එල්ෆින්ස්ටන් විද්‍යාලයෙන් නීතිය පිළිබඳ උපාධියක් ලබා කෙටි කාලයක් අපරාධ නීතිය පිළිබඳ වෘත්තියක් හැදෑරීය.

1884 දී, භාත්ඛණ්ඩේ බොම්බායේ සංගීත අගය කිරීමේ සමාජයක් වන ගයාන් උත්තේජක් මණ්ඩලියේ සාමාජිකයෙකු වූ අතර, එය සංගීත රංගනය සහ ඉගැන්වීම පිළිබඳ ඔහුගේ අත්දැකීම් පුළුල් කළේය. ඔහු වසර හයක් මණ්ඩලියේ අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර ශ්‍රී රාඕජිබුවා බෙල්බග්කර් සහ උස්තාද් අලි හුසේන් වැනි සංගීතඥයන් යටතේ ඛයාල් සහ ධෲපාද් ආකාර දෙකෙහිම විවිධ සංයුති ඉගෙන ගත්තේය. 1900 වන තෙක් භාත්ඛණ්ඩේට සංගීතය තවමත් විවේකී ලුහුබැඳීමක් විය. ඔහුගේ බිරිඳ මිය යන තෙක් සහ 1903 දී ඔහුගේ දියණිය මිය යන තෙක් එය සිදු විය. මේ නිසා ඔහු තම නීති වෘත්තිය අතහැර දමා සංගීතයට පූර්ණ අවධානය යොමු කළේය. 

== '''වෘත්තිය''' ==

=== සංගීත පර්යේෂණ ===
භාත්ඛණ්ඩේ ඉන්දියාව පුරා සංචාරය කරමින්, උස්තාද්වරුන් සහ පණ්ඩිතයන් හමුවී සංගීතය පිළිබඳ පර්යේෂණ කළේය. ඔහු නාට්‍ය ශාස්ත්‍රය සහ සංගීත රත්නාකර වැනි පුරාණ ග්‍රන්ථ අධ්‍යයනය ආරම්භ කළේය.

ඔහුගේ බිරිඳ සහ දියණියගේ අභාවයෙන් පසු,භාත්ඛණ්ඩේ තම නීති වෘත්තිය අතහැර දමා, හින්දුස්ථානි සංගීතයේ පවතින ආකාර ක්‍රමානුකූල කිරීමට සහ සම්බන්ධීකරණ න්‍යායක් සහ සංගීත භාවිතයක් ගොඩනැගීමට තම ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය කැප කළේය. ඉන්දියාවේ ඔහුගේ සංචාර අතරතුර, ඔහු එවකට රාජකීය රාජ්‍යයන් වූ බරෝඩා, ග්වාලියර් සහ රාම්පූර් හි කාලය ගත කළේය. රාම්පූර්හි ඔහු මියන් ටැන්සෙන් පැවත එන වීණා වාදක උස්තාද් වසීර් ඛාන්ගේ ගෝලයෙකි.

භාත්ඛණ්ඩේ දකුණු ඉන්දියාවට ගොස් 1904 දී මදුරාසියට (දැන් චෙන්නායි) පැමිණියේය. දේශීය සම්බන්ධතා ආධාරයෙන්, ඔහු කර්ණාටක සංගීත ලෝකය සමඟ හුරු වීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු මදුරාසියේ තිරුවොට්‍රියූර් ත්‍යාගයියාර් සහ තාචූර් සිංඝරාචාර්යා, රාමනාතපුරම්හි පූචි ශ්‍රීනිවාස අයියන්ගාර් සහ එට්ටයාපුරම්හි සුබ්බරාම දික්ෂිතාර් වැනි ප්‍රබලයන් සමඟ සම්බන්ධතා ඇති කර ගත් නමුත් භාෂා බාධකය මෙම අන්තර්ක්‍රියා ඔහු අපේක්ෂා කළ තරම් ඵලදායී නොවීය. ඔහුගේ කාලය පිළිබඳ පවත්වාගෙන යන සඟරාවක සටහන් පසුව මේරි දක්ෂිණ භාරත් කි සංගීත යාත්‍රා (දකුණු ඉන්දියාවේ මගේ සංගීත ගමන) ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

කර්ණාටක සංගීතයේ ප්‍රකාශකයන් සමඟ ඔහුගේ සංවාද එතරම් සාර්ථක නොවූවත්, භාත්ඛණ්ඩේ කලාව පිළිබඳ වටිනා අත්පිටපත් දෙකක් ලබා ගත්තේය: වෙන්කටමාඛින්ගේ චතුර්දණ්ඩිප්‍රකාශිකා සහ රාමමාත්‍යගේ ස්වරමේලකලානිධි, රාග වර්ගීකරණය කිරීමට උත්සාහ කළ නිබන්ධන දෙකම. අනෙකුත් කෘති දෙක සහ උතුරු ඉන්දියාවේ ඔහු කළ සංචාරවලින් ලබාගත් නිරීක්ෂණ සමඟ භාත්ඛණ්ඩේට කර්ණාටක ශෛලියේ මේලකර්තා මෙන් දහයේ පද්ධතියක් භාවිතා කරමින් හින්දුස්ථානි රාග වර්ගීකරණය කිරීමට හැකි විය.

භාත්ඛණ්ඩේගේ ප්‍රථම ප්‍රකාශිත කෘතිය වන ස්වර් මාලිකා, සියලු ප්‍රචලිත රාග පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක විස්තර අඩංගු පොත් පිංචකි. 1909 දී ඔහු 'චතුර්-පණ්ඩිත්' යන අන්වර්ථ නාමයෙන් සංස්කෘත භාෂාවෙන් ශ්‍රී මල්ලක්ෂ්‍ය සංගීතම් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. මෙම සංස්කෘතික උරුමය සාමාන්‍ය ජනතාවට ප්‍රවේශ විය හැකි කිරීම සඳහා, ඔහු වසර ගණනාවක් පුරා මරාති භාෂාවෙන් තමාගේම සංස්කෘත ග්‍රන්ථය පිළිබඳ විවරණයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය; එය &quot;හින්දුස්ථානි සංගීත පද්ධති&quot; යන මාතෘකාව යටතේ වෙළුම් හතරක් පුරා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. අද වන විට, මෙම වෙළුම් හින්දුස්ථානි සංගීතය පිළිබඳ සම්මත ග්‍රන්ථය වන අතර එය හින්දුස්ථානි සම්භාව්‍ය සංගීතය හදාරන ඕනෑම ශිෂ්‍යයෙකුට අත්‍යවශ්‍ය ආරම්භක ලක්ෂ්‍යයකි. ඔහුගේ ගෝලයෙකු වන එස් එන් රතන්ජන්කර්, ප්‍රසිද්ධ සංගීතඥ දිලිප්කුමාර් රෝයි, රතන්ජන්කර්ගේ ගෝලයෙකු වන කේ. ජී. ගින්ඩේ, එස්.සී.ආර්. භට්, රාම් අෂ්රේ ජා 'රාම්රං', සුමති මුතත්කාර් සහ ක්‍රිෂ්ණ කුමාර් කපූර් යන අය භාත්ඛණ්ඩේගේ බලපෑමට ලක් වූ කැපී පෙනෙන විද්වතුන් අතර වෙති. ඔහුගේ අංකන ක්‍රමය සම්මතයක් බවට පත් වූ අතර, පසුකාලීනව පණ්ඩිත් වී. ඩී. පලුස්කාර්, පණ්ඩිත් විනයාක්‍රාඕ පට්වර්ධන් සහ පණ්ඩිත් ඕම්කර්නාත් තාකූර් වැනි විද්වතුන් ඔවුන්ගේ වැඩිදියුණු කළ අනුවාදයන් හඳුන්වා දුන්නද, එය ප්‍රකාශකයාගේ ප්‍රියතම එකක් ලෙස පැවතුනි. ඩෙස්ක්ටොප් ප්‍රකාශනයේ ආරම්භයත් සමඟ එය පසුබෑමකට ලක් වූ අතර, එමඟින් දේවනාගරි පෙළට ඉහළින් සහ පහළින් ලකුණු ඇතුළත් කිරීම අපහසු විය; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, සංයුති රැගෙන යන පොත් න්‍යායාත්මක පාඨවලට යටත් විය. මෑතකදී සංවර්ධනය කරන ලද අංකන පද්ධතියක් වන ඕමේ ස්වර්ලිපි, භාත්ඛණ්ඩේ විසින් හඳුන්වා දුන් තාර්කික ව්‍යුහය අනුගමනය කරයි, නමුත් දේවනාගරි හෝඩිය වෙනුවට සංකේත භාවිතා කරයි.

පුළුල් ලෙස සංචාරය කිරීමෙන් සහ විවිධ පාසල්වල වෘත්තිකයන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමෙන් පසු, භාත්ඛණ්ඩේ හින්දුස්ථානි සම්භාව්‍ය සංගීතයේ සියලුම රාග තාත් ලෙස හඳුන්වන සංගීත පරිමාණයන් 10ක් හරහා සකස් කළේය. තාත් සියලු හැකි රාග ආවරණය නොකළද, ඒවා අතිමහත් බහුතරයක් ආවරණය කරන අතර ඉන්දියානු සංගීත න්‍යායට ප්‍රධාන දායකත්වයක් සපයයි. තාත් ව්‍යුහය ඉන්දියානු ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේ දකුණු ඉන්දියානු ප්‍රභේදය වන කර්ණාටක සංගීතයේ රාග සැකැස්මේ මේලකර්තා ක්‍රමයට අනුරූප වේ.

භාත්ඛණ්ඩේ ඔහුගේ සියලුම කෘති ලියා ඇත්තේ විෂ්ණු ෂර්මා සහ චතුර්පණ්ඩිත් යන අන්වර්ථ නාම දෙකෙන් එකකින් ය.

==බාහිර සබැඳුම්==
*[http://www.indianpost.com/viewstamp.php/Print%20Size/3.91%20x%202.9/VISHNU%20NARAYAN%20BHATKHANDE Biography of Pt. Bhatkhande at IndiaPost on the occasion of commemorative stamp release]
*[http://www.chembur.com/anecdotes/bhatkhande.htm Another biography of Bhatkhande]
*[http://www.bsvidyapith.org/aboutus-foundedby.htm Bhatkhande Sangit Vidyapith]
*[http://bhatkhandemusic.edu.in/about.htm Bhatkhande Music Institute University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070616091351/http://bhatkhandemusic.edu.in/about.htm |date=2007-06-16 }}
*[http://www.underscorerecords.com Online catalogue of Hindustani Classical Music related books and publications]
*[http://omenad.net/articles/BAT_AcadInst.htm Excerpts from Bhatkhande's SangeetShastra]

{{DEFAULTSORT:Bhatkhande, Vishnu Narayan}}
[[Category:1860 උපත්]]
[[Category:1936 මරණ]]</text>
      <sha1>bpj1iwarmlx54655wg2af3mpzlrz6l6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ටු ඕටම්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36556</id>
    <revision>
      <id>798744</id>
      <parentid>783657</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T02:06:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>798744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44832" sha1="7fgrdbgszuxfif6k6uljanw6pfq5uap" xml:space="preserve">[[ගොනුව:A Day with Keats, Neatby plate - Autumn.png|thumb|&quot;ටු ඕටම්&quot; සඳහා සන්නිදර්ශනය විලියම් ජේම්ස් නීට්බි මගින්, ''අ ඩේ විත් කීට්ස්'' වෙතින්, 1899|alt=Drawing of trees with orange and red leaves with a lake at the bottom and hills in the distance.]]
{{ඇලකුරු ශීර්ෂකය}}
'''ටු ඕටම්''' ({{බස-si|සරත් ඍතුව වෙත}}) යනු ඉංග්‍රීසි ජාතික ප්‍රේමාන්විත කාව්‍යය රචකයෙකු වූ ජෝන් කීට්ස් (1795 ඔක්තෝම්බර් 31 සිට 1821 පෙබරවාරි 23) විසින් රචිත පද්‍යය කාව්‍යයකි. මෙය රචනා කරන ලද්දේ 1819 සැප්තැම්බර් 19 වන දින වන අතර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ 1820 වසරේදී කීට්ස්ගේම ලමියා සහ ශාන්ත ඇග්නස් හි ඊවා නම් පද්‍යය න් අඩංගු වන කාව්‍යය කලාපය තුලිනි. සරත් ඍතුව වෙත යනු කීට්ස්ගේ '''1819 ගීත කාව්‍යයන්''' ලෙස හැදින්වුන කාව්‍යය රචනා කාණ්ඩයේ අවසන් කර්තව්‍යයයි. පුද්ගලික ගැටළු නිසා 1819 වසර තුලදී කාව්‍යය රචනයන් සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම කැප කිරීමට තරම් ඔහුට ලැබුනේ ඉතා සුළු කාලයක් වූ නමුත් සරත් සමයේ සැන්දෑවක වින්චෙස්ටර් ප්‍රදේශය අසලින් ඇවිද යාමෙන් අනතුරුව සරත් ඍතුව වෙත නම් කාව්‍යය රචනා කිරීමට ඔහුට හැකියාව ලැබුණි. මෙම කර්තව්‍යය ඔහුගේ කවිත්වයේ අවසානය වශයෙන් සනිටුහන් වනුයේ මුදල් ඉපයීමට සිදු වීම නිසා තවදුරටත් කවියෙකු ලෙස තම ජීවිතය කැප කිරීමට ඔහුට නොහැකි වූ නිසාය. සරත් ඍතුව වෙත  ප්‍රකාශයට පත් වීමෙන් වසරකුත් ටික කලක් ගත වීමෙන් පසු කීට්ස් රෝමයේදී අවසන් හුස්ම හෙලීය.&lt;br /&gt;

ඍතූන්ගේ ක්‍රමික වර්ධනය පිලිබඳ කියවෙන පේලි එකොලොසක් බැගින් වූ කවි තුනකින් මෙම කවි පන්තිය සමන්විතය.අස්වනු මෙරීමේ අවසන් භාගයේ සිට සරත් ඍතුවේ අවසන් භාගය වන ශීත ඍතුවේ ආරම්භය දක්වා මෙම පද පේලි වලින් විස්තර කර තිබේ.සරත් සමයේ විවිධ කර්තව්‍යයන්හි නියුතු පිරිස විස්තර කිරීම, එහි සෞභාග්‍යවත්බව, දර්ශනයන් සහ විවිධ ශබ්දයන් මගින් මෙම පද්‍ය පන්තිය මනඃකල්පිතයන්ගෙන් සාරවත් කර ඇත. එයටම සමාන්තරව කීට්ස් විසින් දුටු ගොයම් ඉපනැලි චිත්‍රයක් මගින් පසුව විස්තර කර තිබේ.&lt;br /&gt;

කීට්ස්ගේ මෙම කර්තව්‍යය මරණානුස්සති භාවනාවක් ලෙසත්, කලාත්මක නිර්මාණයන් සඳහා උපමාවක් ලෙසත්,එම වසරේදීම සිදුවන ලද පෙටර්ලු මසාක්රි නමින් හැඳින්වුන ජනතා විරෝධය සඳහා වන කීට්ස්ගේ ප්‍රතිචාරය ලෙසත්, ජාතික මතය ප්‍රකාශ කිරීමක් ලෙසත් අර්ථ දක්වන ලදී. ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් රචිත, කාව්‍යය රසය බහුලවම අඩංගු පද්‍යයන්ගෙන් එකක් ලෙස මෙය සලකනු ලබන අතර විචාරකයන් මෙය සලකනු ලබන්නේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ ඇති ඉතා සර්ව සම්පූර්ණ කෙටි පද්‍යයන්ගෙන් එකක් ලෙසය.
&lt;br /&gt;
==පසුබිම==
[[File:Keats19.jpg|thumb|left|ටු ඕටම් රචනා කිරීමට මසකට පෙර 1819 අගෝස්තු මාසයේදී චාල්ස් බ්‍රවුන් විසින් අඳින ලද කීට්ස්ගේ සංක්ෂිප්ත පෙනුම.|alt=Portrait in pencil of a man in his mid-twenties with medium-length curly hair. He is leaning on his right arm and faces right. He is wearing a white jacket.]]

1819 වසරේ වසන්ත කාලය තුලදී, කීට්ස් විසින් බොහෝ ගීත කාව්‍යයන් රචනා කරන ලදී. '''ග්‍රීකයන්ගේ අළු බඳුන නම් ගීත කාව්‍යය, උදාසීන නම් ගීත කාව්‍යය, රෑ කොවුලා ගීත කාව්‍යය, ආත්මය නම් ගීත කාව්‍යය''', ඒවා අතර වේ. මැයි මාසයෙන් පසු ඔහු කාව්‍යකරණයේ අනෙකුත් මානයන් හඹා යන්නට පටන් ගත්තේය. ශෝකාන්තයක් වූ '''විශිෂ්ට ඕතෝ''' නම් නිසදසට හවුල්කරුවකු වූ ඔහු '''කාමර සහකරු චාලෙස් බ්‍රවුන්, ලමියා හි දෙවන කොටස,''' රචිත අතර ඔහුගේ නොනිමවූ මහා කාව්‍යය '''හයිපේරියන්''' වෙත නැවත පිවිසුමක්ද එක කළේය. වසන්ත සමයේ සිට සරත් සමය දක්වා ඔහුගේ සම්පූර්ණ ශ්‍රමයම වෙන් වී තිබුනේ කාව්‍යකරණය උදෙසාත්, දීර්ඝ කාව්‍යයන් හා කෙටි කාව්‍යයන් ප්‍රතයාවර්තීව රචනා කිරීම උදෙසාත්, දිනකට පේලි පහක් බැගින් වූ නිසදැස් නිර්මාණය කිරීම සඳහා තමාටම අරමුණක් ඇතිකරගැනීම උදෙසාත්ය. එසේම ඔහුගේ විවේක කාලයන්හිදී රොබර්ට් බර්ටන්ගේ '''වේදනා විච්චේදනය''',  තෝමස් චැටර්න් ගේ කාව්‍යයන් සහ ලී හන්ට් ගේ ගද්‍යයන් ආදී හැකි පමණ වෙනස් වූ දේ කියවීය.
&lt;br /&gt;
1819 වසරේදී කාව්‍යයන් විශාල සංඛ්‍යාවක් රචනා කිරීමට කීට්ස්ට හැකියාව ලැබුනත් මුළු වසර මුළුල්ලේම විවිධාකාරයේ මූල්‍යමය ගැටළු විශාල සංඛ්‍යාවකින් පීඩා විඳීමට ඔහුට සිදු විය. අධික මුදල් අවශ්‍යතාවයන් තිබූ ඔහුගේ සොහොයුරු ජෝජ් ඇමෙරිකාවට සංක්‍රමණය වීමෙන් අනතුරුව ඔහු ගැන සොයා බලන්නට සිදු වීම ඉන් එකක් විය. මේ ව්‍යකූලත්වයන් නොසලකා හරිමින් 1819 සැප්තැම්බර් 19 වන දින '''ටු ඕටම්''' කාව්‍යය රචනා කිරීමට ඔහුට අවස්තාව සැලසිනි. මෙම කාව්‍යය ඔහුගේ කාව්‍යකරණ වෘත්තියේ අවසානය සනිටුහන් කරයි. තවදුරටත් කවිත්වය සඳහා කාලය කැප කිරීමට ඔහුට හැකියාවක් නොතිබුණු අතර ලාභ උපයන ව්‍යාපෘතීන් සඳහා ඔහු වෙහෙස වන්නට විය. කීට්ස්ගේ පිරිහුණු සෞඛ්‍යය තත්වය මෙන්ම ඔහු වෙත පැවරී  තිබුණු වගකීමද ඔහුගේ කාව්‍යකරණ ව්‍යායාමයන් දිගින් දිගටම පවත්වා ගැනීම සඳහා බාධා ඇති කළේය.
&lt;br /&gt;
1819 වසරේ සැප්තැම්බර් 19 වන දින කීට්ස් වින්චෙස්ටර් අසල ඉචන් ගං ඉවුර දිගේ ඇවිදින්නට ගියේය. සැප්තැම්බර් 21 වන දින කීට්ස් විසින් ඔහුගේ මිතුරු ජෝන් හැමිල්ටන් රෙනොල්ඩ් වෙත ලියන ලද ලියුමක් මගින් එහිදී දුටු සුන්දර දසුන ඔහුගේ සිතුවිලි පුබුදුවාලූ ආකාරයත් එමගින් ටු ඕටම් රචනය සඳහා ඔහු තුල පෙළඹවීමක් ඇති කල ආකාරයත් විස්තර කර ඇත්තේ මෙසේය. “මේ ඍතුව කොතරම් අලංකාරද? සුළඟ කොතරම් සුවදායකද? උණුසුම එය තවත් වැඩි කරයි.මම ඉපනැලි වලට කිසි දිනක මෙතරම් ඇලුම් නොකලෙමි. කෙසේ නමුත් ඉපනැලි සමූහය උණුසුම් පෙනුමක් ගනී. හරියටම සමහර පින්තූර එසේ උණුසුම් පෙනුමක් ගන්න සේය. මගේ රචනයන්ට හේතු පාදක වන්න වූ ඉරිදා සංචාරය තුල මා සිර කර තැබීමට මෙය සමත් විය”. කීට්ස්ගේ මනසේ ඒ මොහොතේ තිබු සියල්ලක්ම ඉතා පැහැදිලි නොවීය.එම සැප්තැම්බරයේදී අවසානයේ '''හයිපෙරියන්''' අත් හැර දැමීමට සිදුවන බව ඔහු දැන සිටියේය. එබැවින් ඔහු රෙනොල්ඩ්ස් වෙත් ලියූ ලියුමේ ඔහු තම මහා කාව්‍යය ඇත හැර දැමීම පිළිබඳව වූ සටහනක්ද ඇතුලත් කළේය. කීට්ස් රෙනොල්ඩ්ස් වෙත ටු ඕටම් නොයැවීය.නමුත් ඔහුගේ ප්‍රකාශකයා මෙන්ම මිතුරාද වූ රිචඩ් වුඩ්හවුස් වෙත යැවූ ලිපියක් සමග එදිනම දිනය යොදා ටු ඕටම් කවියද යවන ලදී.
&lt;br /&gt;
මෙම කවි පන්තිය සංශෝධනය කොට '''ලමියා, ඉසබෙලා,ශාන්ත අග්නස්හි ඊවා''', සහ තවත් කවි ආදී කවි පන්ති කිහිපයකම එකතුවක් වූ කීට්ස්ගේ 1820 එකතුව නම් නිර්මාණ ගොන්නට එක කරන ලදී.අසුභවාදී ගුණදොස් විචාරයන්ගෙන් නිතර පීඩාවට පත් කීට්ස්ගේ 1818 '''එන්ඩිමියන්''' සංස්කරණය පිලිබඳ ටේලර් සහ හැරිස් ප්‍රකාශකයන් බියපත්ව සිටියත් දේශපාලනමය අසම්භාවනීය විචාරයන් සඳහා තුඩු දිය හැකි ශක්තිමත් වාදයට හේතු වන කවි පන්ති කීපයක් ඉවත් කිරීමෙන් අනතුරුව එම නිර්මාණ ගොන්න ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට ඔවුහු කැමති වූහ.

==පබැඳුම==
[[File:John Keats - To Autumn Manuscript 1 unrestored.jpg|right|thumb|ටු ඕටම් හි අත් පිටපත් පිටුව 1|alt=A white sheet of paper that is completely filled with a poem in cursive hand writing. Many of the lines mid-way down the page are scratched out.]]
[[File:John Keats - To Autumn Manuscript 2 unrestored.jpg|right|thumb|ටු ඕටම් හි අත් පිටපත් පිටුව 2|alt=A white sheet of paper that is completely filled with a poem in cursive hand writing. A few of the words are scratched out with other words written above as corrections. Words can be partly seen from the other side of the page but they are illegible. A note midway down the page describes that it is an &quot;Original manuscript of John Keats's Poem to Autumn.&quot;]]
&lt;big&gt;
:වියපත් සූර්යයාගේ ලඟම අඹ යහළුවා වන
:මීදුම සහ ඉදුණු පලතුරු පිරුණු ඍතුව
:ආශිංෂණයන් දෙන ආකාරය පිලිබඳ ඔහුත් සමග කුමන්ත්‍රණයක යෙදෙයි
:මිදිවැල් අනෙක් පලතුරු සමඟ එක් වී කුකුළු කොටුවේ පියස්සේ පහල කෙලවර සෙවිලි කරයි
:ඇපල් සමඟ නැමීමට පාසි බැඳුනු කුඩා ගස්
:අන්තයටම ඉදුණු පලතුරින් පිරී තිබේ.
:වට්ටක්ක වැනි ගෙඩි තර වීමත්
:ඇතුලත ඉතා රසවත් මද ඇති හේසල් ගෙඩි විශාල වීමත්
:දළු ලැමත් වැඩි වැඩියෙන් සිදු වේ
:තවමත් එය එසේම වර්ධනය වන අතර ,පසුව මී මැස්සන් සඳහා මල් හටගනී
:නමුත් එය පවතින්නේ මෙම ඍතුව කෙසේවත් අවසන් නොවන බව ඔවුන් සිතන තුරු පමණි
:ඉන්පසු ගිම්හානය සඳහා ඔවුන් ඔවුන්ගේ කෝෂ තෙතබත් කරගනිති
&lt;br /&gt;
:කවුද තවමත් නුඹේ ගබඩාව නිතර නොදකින්නේ?
:සමහර විට පිට රටවල අයත් සොයා ගනීවි
:නුඹ නොසැලකිලිමත්ව අටුව මත හිඳ සිටියි
:නුඹේ හිසකෙස් සුලන්ගේ ලේලවෙද්දී
:බාගෙට පැසුණු පසු පුරන් කෙටීම නිදිබර ගතියක් දනවයි
:පොපි මල් වල සුගන්ධය දසත පැතිරෙද්දී
:නුඹේ කුරුමානම නම්
:තණකොළ කැපූ තීරය සහ එහි පිපුණු මල් අතර ආරවුලක් ඇති කිරීමටයි
:ඇතැම් විට නුඹ හිගන්නෙක් වගේ හැමදේම තියාගන්නවා
:ස්ථාවරව බරින් පිරුණු හිස කෙලින් තබාගෙන ඉවසනවා
:නුඹ අවසන් විගලන පය කිහිපය දෙස බලන් ඉන්නවා
&lt;br /&gt;
:කොහෙද මේ වසන්ත ගීතයන්?ඔවුන් කොහෙද දැන්?
:ඔවුන් ගැන නොසොයා ඔබේ රිද්මය ගැන සොයන්න
:සෞම්‍ය මිය යන දිනය වලාකුළු වලින් අවහිර වන අතර
:ඉපනැලි ගොන්නට රෝස පැහැයක් මුසු වේ
:ඉන්පසු කීරි ගැහෙන මදුරු නාදය ඇසෙන අතර
:ගඟ ඉහලින් ලිහිණියන් පියාසර කරති
:සැහැල්ලු සුලන්ගේ ඔවුන් කිමිදෙන්නේ ජීවිතය හෝ මරණයටයි
:කඳුකර දිය පාරවල් අසල කුඩා බැටළු පැටවුන්ගේ කෑගැසීම ඇසෙන අතර
:හෙජ් ක්‍රිකට් කුරුල්ලා දැන් ගී ගයන්නේ තීව්ර මෘදු හඬකිනි
:වතු පෙදෙසින් රතු පැහැති කුරුල්ලන්ගේ ගී හඬ ඇසෙන අතර
:පියාසැලු ලිහිණියන් අහසේදී එකතු වෙති
&lt;/big&gt;

==තේමාවන් ==
ටු ඔටම් එහි පදය කාණ්ඩ ත්‍රිත්වය මගින් ඍතුවේ විවිධ කෝණයන් තුනක් විස්තර කරයි. එහි සෞභාග්‍යවත්බව, එහි මහන්සි වී කල යුතු කර්තව්‍යයන් සහ එහි අවසාන භාගයයි. මෙම පදය ඛාණ්ඩ හරහා සරත් ඍතුවේ ආරම්භයේ සිට මධ්‍යය දක්වාත් එතැන් සිට ශීත ඍතුවේ මූලාරම්භය දක්වාත් වර්ධනය විදහා දක්වයි. එයටම සමාන්තරගතව මෙම කාව්‍යය දවසේ අලුයම සිට මධ්‍යහ්නය දක්වාත් එතැන් සිට අඳුරු වැටීම දක්වාත් කාලය පදාරුත් ගන්වා ඇත. මෙම වර්ධනයන් පළමුව දර්ශනයත් දෙවනුව ශබ්ධයත් ප්‍රත්යාවර්තීව ස්පර්ශකරමින් එකට ඇඳෙන්නේ කීට්ස්ගේ අනෙකුත් ගීත රචනයන්හි නොතිබෙන තුන් ඇඳුන සමමිතිකත්වයක් නිර්මාණය කරමිනි.
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
කාව්‍යයේ වර්ධනයත් සමඟම කුමන්ත්‍රණ කරුවෙක්, පලතුරු ඉදවන මායාකරුවෙක්,අස්වැන්න ලබාදෙන්නෙක් මෙන්ම සංගීතය පතුරුවන්නෙක් ආදී ලෙස ව්‍යංගව හඳුන්වමින් සරත් ඍතුව විස්තර කර තිබේ.ප්‍රථම කවි පන්තිය ඉදිරිපත් කරන්නේ සරත් ඍතුව ස්වභාවික ක්‍රියාවලීන් සඳහා දායක වන ආකාරය, එහි වර්ධනය සහ උපරිම පරිනතියට පත් වීම, ස්වභාව ධර්මයේ ප්‍රතිවිරුද්ධ බලයන් ද්විත්වය ආදිය වන නමුත් සමස්තයක් ලෙස ඍතුව අවසානයට පත් නොවන බව ඇඟවීමක් කරයි. මෙම කවි පන්තියේදී පලතුරු තවමත් ඉදෙමින් පවතින අතර මල් පොහොට්ටු තවමත් උණුසුම් කාලගුණය තුල දිගහැරෙමින් පවතී. ස්ටුවර්ට් ස්පෙරි අවධාරණය කරන පරිදි වර්ධනයේ සහ සුමුදු චලිතයන් වන ඉල්පීමේ, ඉදිමීමේ, සහ දොලනයන්ගේ මනඃකල්පිත විස්තරකිරීම මඟින් සුවදායක ස්පර්ශයක හැගීමක් ඇති කරවයි.
&lt;br /&gt;
[[File:Sparsholt Road - geograph.org.uk - 81201.jpg|thumb|left|හැම්ප්ෂයර් හි අස්වනු නෙලූ කෙතක්
]]
දෙවන කවි පන්තියේදී සරත් ඍතුවට අස්වැන්න නෙලන්නෙකු ලෙස පන පොවා තිබේ.ඉදිරි වසර සඳහා ආහාර සැපයීමට අත්‍යාවශ්‍ය බැවින් මහන්සි වී වැඩ කරන විට ඇති වන විවිධ අසාමාන්‍ය හැසිරීම් පාඨකයාට හොඳින් පෙනෙන පරිදි එය විස්තර කර තිබේ. සෑම චලනයක්ම සෞම්‍යව විස්තර වන පරිදි අසංක්ෂිප්ත සාරාංෂයක අඩු වීමක් මෙහි ඇත. සැබෑ අස්වනු නෙලීමක් ලෙස නොව එදෙස බලා සිටීමක්, විවේක ගැනීමක්, විඩා නිවා ගැනීමට හිඳ සිටීමක් ලෙස සරත් ඍතුව පිළිඹිබු කර තිබේ. පේලි  අංක 14-15 දී ඉතා වෙහෙස වී වැඩ කරන කම්කරුවෙකුට සරත් ඍතුව උපමා කර තිබේ. කවි පන්තිය අවසානය අසලදී පේලි අංක 19-20 දී නැවතත් කවියාගේ ස්ථාවරත්වයක්, අසංවෙදිබවක් අවධාරණයට ලක් වේ. දිවා කාලය පුරා සිදුවන නිදිබර ගතිය ආදිය විස්තර කරමින් කවි පන්තියේ ඉදිරි ගලායාම සිදුවන අතර අස්වැන්නෙන් ධාන්‍ය වෙන් කිරීම,අස්වැන්න නිවසට ගැනීම, ඇපල් ස්ප්‍රීතු පෙරීම ආදිය එම ක්‍රියාකාරකම් වලට ඇතුලත් වේ.
&lt;br/&gt;
අවසන් කවි පන්තිය සරත් ඍතුවේ ශබ්දයත් වසන්ත සමයත් සමඟ සංසන්දනයක යෙදෙයි.මෙහිදී ඉදිරිපත් කර ඇති නාදයන් සරත් ඍතුවට පමණක් ආවේනික වූ ඒවා නොව සන්ධ්‍යා කාලය තුල අනිවාර්යෙන්ම අන්තර්ගත වන සෞම්‍ය නාද රටාවන්ය. හිරු බැස යන විට ඇසෙන මදුරුවන්ගේ තීව්‍ර නාදයත්, කුඩා බැටළු පැටවුන්ගේ කෑගැසීමත් එයට ඇතුලත්ය. වර්ෂය අවසානයේ මරණය පිලිබඳ හැගීම ක්‍රමයෙන් ඇති වන්නා සේම ගීතය අවසානයේදී රාත්‍රිය ක්‍රමයෙන් ලඟා වේ. හොඳින් වැඩුණු බැටළුවන්, මෙන්ම ග්‍රවුඩ් ගෙඩි, හේසල් ගෙඩි, මිදී ශීත ඍතුව සඳහා නෙලා ගනු ලැබේ.
&lt;br/&gt;
රතු පැහැ සිරුරැති කුඩා කුරුල්ලාගේ සිවුරුහන් කිරීම, ක්‍රිකට් කුරුල්ලාගේ ගීත නාදය ශීත ඍතුවේ සාමාන්‍ය ශබ්දයන්ය. වසන්ත ඍතුව ගැන සොයා බැලීමේදී වැඩෙන බැටළුවන්, සංක්‍රමණික ලිහිණියන් පාඨකයාට සිහිපත් කර දෙන්නේ, ඍතුන් නිතරම අනුවර්තීය ව වෙනස් වන බවයි. එමගින් මෙම කවි පන්තියේ දර්ශනය එක් ඍතුවක සිට මුළු ජීවිත කාලය දක්වාම පුළුල් වේ.
කීට්ස්ගේ සියලුම පද්‍ය අතුරින් ටූ ඕටම් එහි ගලායාම, ස්ථාවර රූප රාමුන්, සමීපව විස්තර කර ඇති අතර, ඍතූන්ගේ සර්ව සම්පූර්ණ සංකේතයන් එකට ඇදීම මගින් මිහිමත මැවෙන පාරාදීසයක් විස්තර කර තිබේ. මෙම කවි පන්තිය තුල දී සරත් ඍතුව ඉදිරිපත් කරන්නේ වර්ධනය, මේරීම සහ අවසානයේ මරණයට පත් වීමයි.මෙහිදී සැබෑ ජීවිතය සහ කල්පිතය අතර එකගතාවක් ඇති කර තිබේ.
&lt;br/&gt;
ක්ෂේත්‍රයේ රැඳී සිටින්නන් පවසන පරිදි ඔ ඕටම් සඳහා කීට්ස් වෙත සාහිත්‍යමය පුබුදුවාලීම් රැසක් ඇති වී තිබෙන්නේ ඔහු විසින් ඒ වකවානුව තුලදී කියවීමට යෙදුනු වර්ජිල්ගේ ජෝර්ජික්ස්, එඩ්මන්ඩ් ස්පෙන්සර්ගේ මුටාබිලිටි කැන්ටොස්, තෝමස් චටර්න්ගේ භාෂාව සහ සැමුවෙල් ටේලර් කොලිරිජ්ගේ ෆ්රෝස්ට්  ඇට්  මිඩ්නයිට්  සහ ලී හන්ට්ගේ සරත් ඍතුව පිලිබඳ ගද්‍යයන් මගින් සිදු වී ඇති බවයි.
&lt;br/&gt;
ටු ඕටම් තෙමාන්විතව කීට්ස් විසින් 1819 දී රචිත අනෙකුත් ගීත රචනා සමඟ සම්බන්ධ වේ. උදාහරණයක් ලෙස ඔහුගේ මිලන්කොලීට ලියු ගීතය නම් කාව්‍යයේ ප්‍රධාන තේමාව වන්නේ ජීවිත ක්‍රියාවලියේ පිළිගැනීමයි.මෙම තේමාව පසු කාලීනව ටු ඕටම්හි දිස් වූ අතර ඉතා සුළු වෙනස්කම් කීපයක් පමණක් තිබිණි. මෙම අවස්තාව වන විට කවියාගේ භූමිකාව අතුරුදහන් වී තිබූ අතර මනඃකල්පිත පාඨකයෙක් වීමටද ඔහුට වුවමනාවක් නොවීය. මෙහි විවෘත මත වාදයක් නොතිබු අතර නාට්‍යානුසාර විවාදයක්, විරෝධයක් ද නොතිබුණි. මෙම ක්‍රියාවලියේදී අවසානය හෙවත් මරණය සහ ජීවිතයේ නැවත අලුත් වීම පිලිබඳ ඉඟි අතර සමාදානයක් පවතින සේම ඍතූන්ගේ පුනරාවර්තනය සහ දවසේ නැවත උදා වීම අතර සමානත්වයක් පෙන්නුම් කරයි. මෙම ක්‍රියාවලියේ විවිද පැතිකඩයන් අවධාරණය කිරීමට විවේචකයන්ට පෙළඹවීමක් ඇත.සමහර අවස්ථා වලදී වොල්ටෙර් ජැක්සන් බෙට්ගේ කරුණු වලට ප්‍රති විරුද්ධ දෙසකට ඔහුගේ පුනරුත්පත්තියේ විග්‍රහය යොමු වී ඇත. මෙහිදී මරණය අන්තර්ගත වූවත් එය වක්‍රනුකුල සහ පුනරුත්පත්තියක් අඩංගුද වේ. බෙට් සහ ජෙනිෆෙර් වග්නර් යන දෙදෙනාම සඳහන් කරන පරිදි මෙම නිසදසේ ආකෘතිය යමක් පැමිණීම පිලිබඳ බලාපොරොත්තු සහගත හැගීම් තීව්‍ර කරයි.සෑම පද්‍ය පන්තියකම ආරම්භයේ සහ අවසානයේ අනුගාමි පද පේලි දෙකක් යෙදීමෙන් යමක් වෙනුවෙන් ප්‍රමාද කිරීමක් හෝ මතුසම්බන්ධයක් උලුපුවා දැක්වීමක් පෙන්නුම් කරයි.
&lt;br/&gt;
හැරල්ඩ් බ්ලූම් ඇතුළු අනෙකුත් නිර්මාණකරුවන් අවධාරණය කරන පරිදි සම්පූර්ණ වීම,අවසානයේ මරණය, පහල වැටීම ආදිය නිරූපණය කරන්නේ ශීත ඍතුව මගිනි. මරණය යනු එහිම අවසානය වූ නමුත් මෙහිදී එය පැමිණෙන්නේ ආලෝකයක්, මෘදු බවක්,සමගම ජීවිත ක්‍රියාවලියට ඛේදාන්තයක් පිළිගැනීමට කරුනක්ද සපයමිනි. වර්ධනය වීමේ වැඩි වීම තවදුරටත් අවශ්‍යය නොවේ. මේරීම අවසන් වී ඇත. එසේම ජීවිතය සහ මරණය අතර අන්තර් සහයෝගීතාවක් ඇත. අනුවර්තී ඍතු විපර්යාසය පිළිබඳව හොඳින් කර ඇති විග්‍රහය මගින් පාඨකයාට ආත්මාර්ථයට වඩා යමක් ඇති බව සිහිපත් කරවයි.ජේම්ස් ඔඔරුක් පවසන පරිදි මෙම ආවර්තය අවසානයේ වසර අවසානයට පැමිණියත් එය ශබ්දාර්ථය දනවන්නේ එක ජීවිතයක් අවසානය ලෙසය.ඔඔරුක් යෝජනා කරන පරිදි මෙම කවි පන්තිය අවසානයේ ජීවිතයේ අවසානය පිළිබඳව වන සියුම් භීතිකාවක් ද අන්තර්ගත වී ඇත.අනෙක් විශිෂ්ඨ ගීත රචනයන් මෙන් නොව මෙම කාව්‍යයේදී කවියා එහි අතුලාංතයටම කිඳා බැසීමක් සිදු කර තිබේ. එබැවින් කීට්ස් තුල ඔහු පිළිබඳවම වූ භීත්කාවක ඉඟියක් පෙන්නුම් කරයි.
&lt;br/&gt;

==ආකෘතිය==
ටු ඔටම් යනු පේලි එකොලොස බැගින් වන කවි පන්ති තුනකින් සමන්විත පද්‍ය පන්තියකි. කීට්ස් විසින් 1819 දී රචිත අනෙකුත් ගීත රචනා මෙන්ම ගීතිකාවක ආකෘතිය වන පැහැදිලිව අර්ථ දක්වූ ආරම්භය, මාධ්‍යය සහ අවසානය ලෙස කොටස් තුනකින් මෙම පද්‍ය පන්තිය සමන්විත වේ. අනෙකුත් ගීත රචනා වලින් මෙය වෙනස් වන්නේ පේලි දහයක් වෙනුවට එක පද්‍ය පන්තියක පේලි එකොලොසක් අඩංගු වීම නිසාය. එසේම එක පද්‍ය පන්තියක ආරම්භය සහ අවසානයේ අන්තර් සම්භාන්දිත පද පේලි දෙකකින් මෙම කාව්‍යය සමන්විතය.
&lt;br /&gt;
එම වසරේම වසන්ත ඍතුවේදී කීට්ස් විසින් ලියන ලද පද්‍ය රචනා පහකදීම ඔහු විසින් භාවිතා කරන ලද කාව්‍යමය තාක්ෂනයන් ටු ඔටම්හි ද භාවිත කර තිබේ. නමුත් එයින්ද බැහැරව තවත් පැතිකඩයන් කිහිපයකින්ම සහ කතාවක් කියන්නෙකු ගේ ආකාරයෙන් ප්‍රසිද්ධ කිරීම මගින් මෙම පද්‍යය අනෙකුත් පද්‍යයන්ගෙන් වෙනස් වේ. ඔහුගේ පෙර පද්‍ය පන්ති වල තිබු පරිදි ටු ඔටම්හි නාට්‍යනුසාරයන් අඩංගු නොවේ. පද්‍ය පන්තිය ඉදිරියට ගලා යන්නේ එයට සම්බන්ධ වූ අයිතමයන්ගේ සුළු සුළු වෙනස්වීම්ද සමග ය. වෝල්ටර් ජැක්සන් බෙට්ස්ගේ වචන වලින් කිවතොත් ක්‍රම වේදයේ නොවෙනස් බව සහ ඒකමතික බව නැවත සංස්කරණයේදී ඇති වූ ජවය ආදියෙන් හැදින්වුණු කීට්ස් විසින් තමාම හදුන්වා ගන්න පරිදි රන්දී සිටීම මෙහි ඇතුලත්ව ඇත. තුන් වන පද්‍ය පන්තිය ආරම්භයේදී කවියට නාට්‍යානුසාරයන් ආදේශ කර ඇති අතරම ඒ සමඟම වසන්තයේ මියුරු ගීතයන් කොහෙද? අපිට කලින් එය විදගත්තෝ කවරහුද?ආදිය පාදක කරගනිමින් නාට්‍යානුසාරය ඉදිරිපත් කර ඇත. 
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
අනෙකුත් ගීත රචනයන්හි මෙන්ම ටු ඔටම් රචනා කර ඇත්තේද අසම්බික් පෙන්ටමිටර් නම් ක්‍රමයෙනි.(නමුත් ආරම්භයේ සිටම සියුම්ව නව්‍යකරණය කර ඇත.) එසේම සාම පද පේලියකම අවධාරනාත්මක ක්‍රියාවන් පහක් බැගින් සහ අනවධාරත්මක ක්‍රියා එකක් බැගින් යොදා සකසා ඇත. කීට්ස් මෙය වෙනස් කර ඇත්තේ ඔගස්ටන් ඉන්වර්ශන් ඇතුලත් කිරීමෙනි. උදාහරණ ලෙස Season of mists and mellow fruitfulness යන පේලිය මගින් පද්‍ය පන්ති දෙකකම ආරම්භයේ අවධාරනාත්මක ක්‍රියාවන් දෙකක් යොදා තිබේ. එසේම Who hath not seen thee...සහ Where are the songs...? යන පේලි දෙකෙන් ප්‍රශ්නාර්ථයක් අවධාරණය කර තිබේ.
&lt;br/&gt;
ටු ඔටම්හි පද්‍ය පන්ති තුනම ආරභයේදී ABAB ආකාරයේ එළිවැටක් ආරක්ෂා කරන අතර පළමු පද්‍ය පන්තිය පසුව CDEDCCE ආකාරයත් දෙවන සහ තෙවන පද්‍ය පන්ති පසුව CDECDDE එලි වැට ආකාරය ගනී. සෑම අවස්ථාවකදීම අවසාන පද පේලියට කලින් සංයෝජිත පද පේලි දෙකක් අඩංගු වේ. 'එන්ඩිමියන්', 'නින්ද සහ කවිත්වය' සහ 'කැලිඩෝ' ආදී පද්‍ය පන්ති වල අඩංගු සමහර පද්‍ය කොටස් ද ඇතැම් අවස්ථා වලදී ටු ඔටම්හි අන්තර්ගතව ඇත. how to load and bless with fruit the vines that round the thatch-eaves run හි අඩංගු පරිදි කීට්ස් ලාක්ෂණික ලෙස තනි අවධාරනාත්මක වචන භාවිතයේ දී ඇත. එසේම for Summer has o'er-brimm'd their clammy cells ආදියෙහි අඩංගු පරිදි බිලාබියල් ගාත්‍රාක්ෂර සහිතව අවධාරනාත්මකව වචන බර තබා ඇත.  එසේම දීර්ඝ ගාත්‍රාක්ෂර මගින් මෙම පද්‍යයේ ගලා යාම වෙනස් කර තිබේ. උදාහරණ ලෙස while barred clouds bloom the soft dying day හි අඩංගු පරිදි මන්දගාමී ගලායාමක් සපයා තිබේ.
&lt;br/&gt;

==උපුටා ගැනීම්==
{{refbegin|2}}
* Abrams, M. H. &quot;Keats's Poems: The Material Dimensions&quot;. In ''The Persistence of Poetry''. Ed. Robert Ryan and Ronald Sharp. Amherst: University of Mass. Press, 1998. ISBN 1-55849-175-9
* Arnold, Matthew. ''Lectures and Essays in Criticism''. Ed. R.H. Super. Ann Arbor: The University of Michigan Press, 1962. {{OCLC|3012869}}
* Bate, Walter Jackson. ''John Keats''. Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press, 1963. {{OCLC|291522}}
* Bate, Walter Jackson. ''The Stylistic Development of Keats''. New York: Humanities Press, 1962. (Originally published 1945.) {{OCLC|276912}}
* Baynes, Thomas (Ed.). ''Encyclopædia Britannica'' Vol XIV. Cambridge: Cambridge University Press, 1888. {{OCLC|1387837}}
* Bennett, Andrew. ''Keats, Narrative and Audience''. Cambridge, New York, and Melbourne: Cambridge University Press, 1994. ISBN 0-521-44565-5
* Bewell, Alan. ''Romanticism and Colonial Disease''. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1999. ISBN 0-8018-6225-6
* Blades, John. ''John Keats: the poems''. Macmillan, 2002. ISBN 978-0-333-94895-8
* Bloom, Harold. ''The Visionary Company''. Ithaca: Cornell University Press, 1993. (Originally published 1961; revised and enlarged edition 1971.) ISBN 0-8014-0622-6
* Bloom, Harold. &quot;The Ode ''To Autumn''&quot;. In ''Keats's Odes''. Ed. Jack Stillinger. Englewood, NJ: Prentice-Hall, 1968, pp.&amp;nbsp;44&amp;ndash;47. {{OCLC|176883021}}
* Chandler, James. ''England in 1819''. Chicago: University of Chicago Press, 1998. ISBN 0-226-10108-8
* Colvin, Sidney. ''John Keats: His Life and Poetry''. London: Macmillan, 1917. {{OCLC|257603790}}
* Corrigan, Timothy. &quot;Keats, Hazlitt and Public Character&quot;. In ''Challenge of Keats''. Ed. Allan Christensen, Lilla Jones, Giuseppe Galigani, and Anthony Johnson. Atlanta: Rodopi, 2000. ISBN 90-420-0509-2
* Dennis, John. ''Heroes of Literature, English Poets''. New York: E. &amp; J. B. Young, 1883. {{OCLC|4798560}}.
* Evert, Walter. ''Aesthetics and Myth in the Poetry of Keats''. Princeton: Princeton University Press, 1965. {{OCLC[291999}}
* Flesch, William. ''Companion to British Poetry, 19th Century''. Facts on File, 2009. ISBN 978-0816058969
* Fry, Paul. ''A Defense of Poetry''. Stanford: Stanford University Press, 1995. ISBN 0-8047-2452-0
* Gittings, Robert. ''John Keats''. London: Heinemann, 1968. {{OCLC|295596}}
* Gwynn, Stephen. ''The Masters of English Literature''. London: Macmillan, 1904. {{OCLC|3175019}}
* Hartman, Geoffrey. &quot;Poem and Ideology: A Study of 'To Autumn{{'&quot;}} (1975), in ''John Keats: Modern Critical Views''. Ed. Harold Bloom. New York: Chelsea House, 1985, pp. 87&amp;ndash;104. ISBN 0-87754-608-8
* Keats, John. ''[http://books.google.com/books?id=J-su12fRTngC The Life and Letters of John Keats]''. Ed. Richard Houghton (reprint). Read Books, 2008.
* Matthews, G. M. (ed.). ''Keats: The Critical Heritage''. London: Routledge, 1971. ISBN 0-7100-7147-7
* McFarland, Thomas. ''The Masks of Keats: The Endeavour of a Poet''. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 0-19-818645-2
* McGann, Jerome. &quot;Keats and the Historical Method in Literary Criticism&quot;. ''MLN'' 94 (1979): 988–1032.
* Motion, Andrew. ''Keats''. Chicago: University of Chicago Press, 1999. ISBN 0-226-54240-8
* O'Rourke, James. ''Keats's Odes and Contemporary Criticism''. Gainesville: University Press of Florida, 1998. ISBN 0-8130-1590-1
* Plumly, Stanley. ''Posthumous Keats''. New York: W. W. Norton, 2008. ISBN 978-0-393-06573-2
* Ridley, Maurice. ''Keats' Craftsmanship''. Oxford: Clarendon Press, 1933. {{OCLC|1842818}}
* Sherwood, Margaret. ''Undercurrents of Influence in English Romantic Poetry''. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1934. {{OCLC|2032945}}
* Sperry, Stuart. ''Keats the Poet''. Princeton: Princeton University Press, 1973. ISBN 0-691-06220-X
* Strachan, John. ''A Routledge Literary Sourcebook on the Poems of John Keats''. London: Routledge, 2003. ISBN 0-415-23477-8
* Vendler, Helen. ''The Music of What Happens''. Cambridge, Mass: Harvard University Press, 1988. ISBN 0-674-59152-6
* Wagner, Jennifer. ''A Moment's Monument''. Madison: Fairleigh Dickinson University Press, 1996. ISBN 0-8386-3630-6
* Walsh, William. ''Introduction to Keats''. London: Methuen, 1981. ISBN 0-416-30490-7
{{refend}}

==බාහිර ඈඳුම්==
{{wikisource|To Autumn (Keats)}}
* ශබ්ද පටය : [http://poemsoutloud.net/columns/archive/the_critic_and_john_keats/ රොබර්ට් පින්ස්කි ටු ඔටම් කියවන ආකාරය ඇසීමට] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208205131/http://poemsoutloud.net/columns/archive/the_critic_and_john_keats |date=2018-02-08 }} ජෝන් කීට්ස් විසින් රචිතය. ([http://poemsoutloud.net/ poemsoutloud.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405173256/http://poemsoutloud.net/ |date=2009-04-05 }}හරහා )


[[Category:British poems]]
[[Category:Poetry by John Keats]]
[[Category:1819 poems]]</text>
      <sha1>7fgrdbgszuxfif6k6uljanw6pfq5uap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විකිපීඩියා:තෝරාගත් සංවත්සර/සැප්තැම්බර් 10</title>
    <ns>4</ns>
    <id>47752</id>
    <revision>
      <id>798748</id>
      <parentid>754188</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T05:33:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Titanciwiki</username>
        <id>17542</id>
      </contributor>
      <comment>New choices</comment>
      <origin>798748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2339" sha1="51yd87r2ygyq6ae88wqvxmndrfydpy7" xml:space="preserve">'''[[සැප්තැම්බර් 10]]''': ජිබ්‍රෝල්ටාවේ   '''[[ජිබ්‍රෝල්ටාවේ ජාතික දිනය|ජාතික දිනය]]''' ([[1967]])

&lt;div style=&quot;float:right;margin-left:0.5em&quot;&gt;
[[File:Charlie Kirk (53952923573) (headshot cropped).jpg|චාලි කර්ක්|100x100px]]
&lt;/div&gt;

* 1897 - [[ඔස්ට්‍රියාවේ එලිසබෙත් අධිරාජිනිය]] ඝාතනයට ලක්වෙයි.
* [[1961]] - [[අයර්ලන්තය|අයර්ලන්තයේ]] සිදුවූ ගුවන් අනතුරකින් පුද්ගලයන් 83 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්වෙයි.
* [[1992]] - [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[ත්‍රිකුණාමල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය|ත්‍රිකුණාමළය දිස්ත්‍රික්කයේ]] කිලිවෙඩ්ඩි තුඩුවේදී [[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය|එල්ටීටීඊ]] ත්‍රස්තවාදීන් විසින් එල්ල කළ කෘර ප්‍රහාරයෙන්, පුද්ගලයින් 29 දෙනෙකු ඝාතනයට ලක්වෙයි.
* [[2005]] - [[ඩිස්නොමියා]] සොයා ගැනියි. 
* [[2009]] - සුප්‍රසිද්ධ [[වැම්පයර් ඩයරිස් (රූපවාහිනී කථාමාලාව)|වැම්පයර් ඩයරිස්]] ප්‍රථමවරට  විකාශය කරයි.  
* [[2025]] - ඇමරිකානු දේශපාලන ක්‍රියාකාරික [[චාලි කර්ක්]] ''(සේයාරුව)'' එරට [[යූටා]] ප්‍රාන්තයේ පිහිටි විශ්ව විද්‍යාලයක පැවති උත්සවයකදී වෙඩි තබා ඝාතනයට ලක්වෙයි.

&lt;/li&gt;
{{අතීතයේඅදවැනිදිනකපාදම|Month=September|Day=10}}

[[ප්‍රවර්ගය:දිනය අනුව තෝරාගත් සංවත්සර]]</text>
      <sha1>51yd87r2ygyq6ae88wqvxmndrfydpy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මුද්දර එකතුකිරිම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48849</id>
    <revision>
      <id>798746</id>
      <parentid>796885</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T03:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>798746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9544" sha1="hz9mrfdlcrsu83efczqb3eyjz8smi5a" xml:space="preserve">'''මුද්දර එකතුකිරිම''' යනු [[තැපැල් මුද්දර]] එකතුකිරිම හා බැදුනු විනෝදාංශයකි. මෙය ලොව වඩාත්ම ප්‍රකට විනෝදාංශයකි.
[[Image:François Barraud - Le Philateliste.jpg|right|thumb|ෆ්‍රරැන්කොස් බරෟද් ''François Barraud'' ගේ මුද්දර එකතුකරන්නන් සිතුවම (1929)]]ලොව වඩාත් හදුනාගත් විනෝදාංශය යි.[[File:Ceylon George V stamps.jpg|right|thumb|බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ මුද්දර කිහිපයක්]]
== මුද්දර එකතුකිරිම ==
== මුද්දර එකතුකිරිමේ ඉතිහාසය ==
මුද්දර එකතුකිරිමේ විනෝදාංශය තැපැල් මුද්දර නිකුත් කිරිමත් සමග එම වකවානුවේම ආරම්භ විය.

== මුද්දර එකතුකිරිමේදි භාවිතයට ගන්නා උපකරණ ==
&lt;gallery perrow=5&gt;
Image:Stamp album sleeve.jpg|[[මුද්දර බාහාලන පොත]] 
&lt;!-- comment out Image:Stamp album page.jpg|Page from a 1930s [[stamp album]] with printed squares for mounting and information on each country --&gt;
Image:Stamp hinges.jpg|Clockwise from top left: hinge-mounted stamp, stamp about to be hinge-mounted, stamp damaged by a hinge, [[stamp hinge]]s.
Image:Magnifying glass.jpg| [[විශාලක අත් කාචය]]
&lt;!-- comment out  Image:Perforation gauge.jpg|[[Perforation]] gauge. Also known as an odontometer --&gt;
Image:Stamp tongs.jpg|[[මුද්දර ඇල්ලිමට ගන්නා අඬුව]]
&lt;/gallery&gt;

== වර්ගය අනුව මුද්දර එකතුකිරිම ==
== මුද්දර එකතුකිරිමේ සංගම් ==
== දුර්ලභ මුද්දර ==
'''දුර්ලභ මුද්දර වලින් කිහිපයක් පහත දැක්වේ'''
*ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ  &quot;[[Inverted Jenny]]&quot; මුද්දරය ( සැබැ මුද්‍රණ දොෂයක් නිසා )
*ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ &quot;[[Z Grill|1-cent Z grill]]&quot; මුද්දරය.
*[[Treskilling Yellow]] මුද්දරය.
*[[මොරිෂස් '''තැපැල් කාර්යාලය''' මුද්දරය]].
*[[බ්‍රිතාන්‍ය ගයනාව 1c magenta]] මුද්දරය.

== ලොව වඩාත්ම වටිනා මුද්දර ==
*'''ලොව වඩාත්ම වටිනා මුද්දර වලින් කිහිපයක්'''
&lt;gallery&gt;
File:Gul tre skilling banco.jpg|The [[Treskilling yellow|Three-Skilling Yellow]] of Sweden was sold for 2.88 million Swiss Francs (then about $2,300,000) in 1996 and again for an undisclosed amount in 2010.&lt;ref name=BBC&gt;{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10142014 |title=Rare stamp sells for record price in Geneva auction |newspaper=[[BBC News]] |date=22 May 2010 |accessdate=24 May 2010}}&lt;/ref&gt;
File:Modry mauritius.jpg|[[David Feldman (philatelist)|David Feldman]] sold this [[Mauritius &quot;Post Office&quot;|Blue Mauritius]] stamp for [[Swiss franc|SFr]]1,610,000 (approx. $1.1 million) in 1993.&lt;ref name=&quot;DF prices realised 11-1993&quot;&gt;{{Citation |first=David |last=Feldman |author-link=David Feldman (philatelist) |title=Prices Realised for Public Auction November 1-6 November 1993 |place=Zurich |publisher=[[David Feldman (philatelist)|David Feldman]] |series=Prces Realised |year=1993 |page=1 }}&lt;/ref&gt;

&lt;/gallery&gt;
== ශ්‍රී ලංකාවේ යටත් විජිත යුගයේ මුද්දර 1857 - 1972 ==
*'''ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම වටිනා මුද්දර වලින් කිහිපයක්'''

[[File:Ceylon 100R stamp.jpg|Ceylon 100R stamp.jpg]]&lt;gallery&gt;
|height=170
|align=center
File:1857 Ceylan Yv 5.jpg|1857 Victoria on 6 pence
File:1859 Ceylan Yv10.jpg|1859 Victoria on 1 sh 9 p - Cert. B.P.A.
File:Ceylon-UK-Stamp-1888-Double-Inverted-Surcharge.jpg|1888 Double Inverted Surcharge

&lt;/gallery&gt;
== මුද්දර නාමාවලි ==
පළමු මුද්දර නාමාවලිය එළි දැක්වුයේ වර්ෂ 1861 සැප්තැම්බර් මස 17 වෙනි දිනය. එ ප්‍රංශ ජාතික ඔස්කර් බර්ගර් ලෙව්රඋල්ට් ( ''Oscar Berger-Levrault'' ) විසිනි.   

[[File:Ein Wurf Michel-Kataloge.jpg|thumbnail|right|මිචෙල් මුද්දර නාමාවලි මාලාව]]
==== ලොව පුරා ආවරණයක් සහිත මුද්දර නාමාවලි ====
*[[මිචෙල් මුද්දර නාමාවලිය]] ( Michel ) 
*[[ස්කොට් මුද්දර නාමාවලිය]] ( Scott ) 
*[[ස්ටැන්ලි ගිබ්සන් මුද්දර නාමාවලිය]] ( Stanley Gibbons ) 
*[[ය්වෙර්ත් එට් ටෙල්ලීර් මුද්දර නාමාවලිය]] ( Yvert et Tellier )
  
==== සැලකිය යුතු රටවල්වල මුද්දර නාමාවලි ====
*ABDA මුද්දර නාමාවලිය ( පිලිපීනය )
*Aerophil මුද්දර නාමාවලිය ( ස්විට්සර්ලන්තය )
*AFA මුද්දර නාමාවලිය ( ඩෙන්මාර්කය )
*AFINSA මුද්දර නාමාවලිය ( පෘතුගාලය )
*Brusden-White මුද්දර නාමාවලිය ( ඕස්ට්‍රේලියාව )
*Edifil මුද්දර නාමාවලිය (ස්පාඤ්ඤය සහ පැවති ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිත )
*Facit මුද්දර නාමාවලිය ( ස්කැන්ඩියානු රටවල් )
*Fischer මුද්දර නාමාවලිය ( පෝලන්තය )
*Hellas මුද්දර නාමාවලිය ( ග්‍රීසිය )
*Hibernian මුද්දර නාමාවලිය සහ අත් පොත ( අයර්ලන්තය )
*JB මුද්දර නාමාවලිය (මෝල්ටාව)
*Lamy and Rinck / Lamy මුද්දර නාමාවලිය (පෙරූ )
*Ma ( චීනය )
*Phila India - Manik මුද්දර නාමාවලිය ( ඉන්දියාව )
*Sassone මුද්දර නාමාවලිය ( ඉතාලිය )
*Sakura මුද්දර නාමාවලිය ( ජපානය )
*Yang මුද්දර නාමාවලිය ( හොං කොං )
*Zumstein මුද්දර නාමාවලිය ( ස්විට්සර්ලන්තය )

== ප්‍රකට මුද්දර එකතුකරන්නන් ==
==== ලොව ප්‍රකට මුද්දර එකතුකරන්නන් ====
*Philipp von Ferrary 
*King George V
*Carol II of Romania
*Queen Elizabeth II 
*Franklin Roosevelt
*Ayn Rand
*Freddie Mercury
*John Lennon
== ආශ්‍රිත ලිපි ==
*[[විනෝදාංශ]]
*[[තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව, ඉන්දියාව ]]
*[[තැපැල් මුද්දර]]
*[[මුද්දර]]
*[[පෙනි බ්ලැක්]]

==මූලාශ්‍ර ==

{{Reflist|30em}}

*{{cite book | last=Cabeen | first=Richard McP. | title=Standard Handbook of Stamp Collecting | url=https://archive.org/details/standardhandbook0000cabe | publisher=Collectors Club of Chicago | year=1979 | location=Chicago | isbn=0-690-01773-1 }}
* {{cite book  | last=Nankivell | first=Edward J. | authorlink=Edward J. Nankivell | title=Stamp Collecting as a Pastime: Stanley Gibbons Philatelic Handbooks (1902) | url=https://archive.org/details/stampcollectinga0000nank | publisher=Dodo Press | year=2007 | location=UK | isbn=1-4065-3058-1 }} [http://www.gutenberg.org/files/18204/18204-h/18204-h.htm Free download here.]
== බාහිර සබැදි ==
*[http://learnaboutstamps.com LearnAboutStamps.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209071949/http://www.learnaboutstamps.com/ |date=2010-02-09 }} A resource for stamp collectors
*[http://www.postalheritage.org.uk/history/downloads/BPMA_Info_Sheet_Caring_for_stamps_and_postal_history.pdf Caring for stamps &amp; postal history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705214607/http://www.postalheritage.org.uk/history/downloads/BPMA_Info_Sheet_Caring_for_stamps_and_postal_history.pdf |date=2008-07-05 }} [[British Postal Museum &amp; Archive]] Information Sheet
*[https://web.archive.org/web/20120112035237/http://www.reinhardfischerauktionen.de/lexikon_e.htm Philatelic Dictionary] English - German - French
*[http://www.stampnews.com/ StampNews.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180118211425/http://www.stampnews.com/ |date=2018-01-18 }} Provides updates on new stamp issues and stamp collecting from around the world.
*[http://www.youtube.com/watch?v=ytGKRiXa9d4 &quot;Stamp Story&quot; A 1955 information film about stamp collecting.]

[[ප්‍රවර්ගය:විනෝදාංශ]]</text>
      <sha1>hz9mrfdlcrsu83efczqb3eyjz8smi5a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රෝමන් රෙයින්ස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61652</id>
    <revision>
      <id>798747</id>
      <parentid>766344</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T03:51:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>798747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4618" sha1="5djus6lkjqgb67sf8xqp89u3cpcpvpd" xml:space="preserve">{{Infobox professional wrestler
|name        = රෝමන් රෙයින්ස්
|image       = 
|image_size  =
|alt         =
|caption     = 
|birth_name  = ලීටි ජෝශප් ඇනෝවා'යි&lt;ref name=&quot;Tech&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ramblinwreck.com/sports/m-footbl/mtt/anoai_joe00.html|title=Joe Anoai|accessdate=April 28, 2014|publisher=Georgia Institute of Technology|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141009071310/http://www.ramblinwreck.com/sports/m-footbl/mtt/anoai_joe00.html|archivedate=October 9, 2014}}&lt;/ref&gt;
|birth_date  = {{birth date and age|1985|5|25}}&lt;ref name=&quot;Tech&quot;/&gt;
|birth_place = [[:en:Pensacola, Florida|පෙන්සකෝලා, ෆ්ලොරිඩා]], ඇ.එ.ජ.&lt;ref name=&quot;OWoW&quot;/&gt;
|resides     = [[:en:Tampa, Florida|ටම්පා, ෆ්ලොරිඩා]], ඇ.එ.ජ.
|spouse      = {{marriage|ගැලීනා බෙකර්|December 2014}}&lt;ref name=galina&gt;{{cite web|url=http://theepochtimes.com/n3/1130632-wwe-rumors-brock-lesnar-dean-ambrose-roman-reigns-john-cena|title=Brock Lesnar, Dean Ambrose, Roman Reigns, John Cena|date=December 8, 2014|accessdate=January 25, 2015|work=The Epoch Times}}&lt;/ref&gt;
|children    = 5
|family         = [[:en:Anoaʻi family|ඇනෝවා'යි]]
|alma_mater  = [[:en:Georgia Institute of Technology|ජෝර්ජියා තාක්ෂණ ආයතනය]]
|names       = ජෝ ඇනෝවා'යි&lt;ref name=&quot;OWoW&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/r/roman-reigns|title=Roman Reigns|accessdate=January 18, 2013|publisher=Online World of Wrestling}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;රෝමන් ලීකී&lt;ref name=&quot;OWoW&quot;/&gt;&lt;br /&gt;'''රෝමන් රෙයින්ස්'''&lt;ref name=&quot;OWoW&quot;/&gt;
|height      = අඩි 6 අඟල් 3 (මීටර් 1.91)&lt;ref name=&quot;WWE&quot;&gt;{{cite web|title=Roman Reigns|url=http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns|accessdate=April 1, 2013|publisher=[[WWE]]}}&lt;/ref&gt;
|weight      = රාත්තල් 265 (කිලෝග්‍රෑම් 120)&lt;ref name=&quot;WWE&quot;/&gt;
|billed      =  පෙන්සකෝලා, ෆ්ලොරිඩා&lt;ref name=&quot;WWE&quot;/&gt;
|trainer     = [[:en:Afa Anoaʻi|ආෆා ඇනෝවා'යි]]&lt;ref name=&quot;VanderGriend&quot;&gt;{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/12/28/19174301.html|title=Islanders put family first in wrestling business|date=December 28, 2011|last=Van Der Griend|first=Blaine|accessdate=January 5, 2012|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[:en:Sika Anoaʻi|සීකා ඇනෝවා'යි]]&lt;ref name=&quot;VanderGriend&quot;/&gt;&lt;br /&gt;[[:en:Florida Championship Wrestling|ෆ්ලොරිඩා චැම්පියන්ශිප් රෙස්ලින්]]&lt;ref name=&quot;OWoW&quot;/&gt;
|debut       = 2010&lt;ref name=&quot;OWoW&quot;/&gt;
|retired     =
}}
'''ලීටි ජෝශප් &quot;ජෝ&quot; ඇනෝවා'යි''' ('''Leati Joseph &quot;Joe&quot; Anoaʻi''') (උපත 1985 මැයි 25) ඇමරිකාවේ [[වෘත්තීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩාව|වෘත්තීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකි]] එමෙන්ම හිටපු කැනේඩියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙකි. පාපන්දු ක්‍රීඩාවේදී ඔහු [[:en:defensive tackle|ඩිෆෙන්සිව් ටැකල්]] ස්ථානයේ ක්‍රීඩා කර ඇත. මොහු [[WWE]] ආයතනයේ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු වන අතර එහි බාවිතා කරන නම '''රෝමන් රෙයින්ස්''' ('''Roman Reigns''') වේ. රෙයින්ස් WWE Tag Team Champion  බවටද පත් වීමට සමත් විය, ඒ ඔහුගේ සගයා වන [[සෙත් රෝලින්ස්]] සමගිනි.මොහු වර්ථමාන World Heavyweight ශූරයාය.

== ආශ්‍රිත ==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
{{Commons category|Roman Reigns}}
* නිල [https://twitter.com/wweromanreigns Twitter] ගිණුම
* [http://www.wwe.com/superstars/roman-reigns Roman Reigns] සදහා WWE වෙබ් අඩවියේ ඇති ගිණුම
* [http://www.ramblinwreck.com/sports/m-footbl/mtt/anoai_joe00.html ජෝර්ජියා ටෙක් ගිණුම] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141009071310/http://www.ramblinwreck.com/sports/m-footbl/mtt/anoai_joe00.html |date=2014-10-09 }}

[[ප්‍රවර්ගය:මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෝ]]</text>
      <sha1>5djus6lkjqgb67sf8xqp89u3cpcpvpd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩැනී ඩැනියෙල්ස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74522</id>
    <revision>
      <id>798745</id>
      <parentid>460367</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T02:10:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>798745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13832" sha1="rqo1qt6t6bc0z7lsd3trfvjehjj5k83" xml:space="preserve">[[ගොනුව:D6B 1437 - Dani Daniels (12094625123).jpg|thumb|ඩැනී ඩැනියෙල්ස් (2014)]]
'''ඩැනී ඩැනියෙල්ස්''' (උපත 1989 සැප්. 23) යන අමෙරිකානු  කාමුක  නිළියක් හා නිරුවත් ඉදිරිපත් කරන්නියකගේ වේදිකා නාමය වේ.&lt;ref name=&quot;XBIZInterview&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.xbiz.com/news/203760|title=Q&amp;A: XBIZ Female Performer of the Year Dani Daniels Dominates Adult|accessdate=January 30, 2016|author=Alejandro Freixes|date=January 29, 2016|publisher=''[[XBIZ]]''}}&lt;/ref&gt;

== දිවියේ මුල් කාලය ==
ඩැනී ඩැනියෙල්ස් කැලිෆෝනියාහි ඔරේන්ජ් ජනපදයේ අයෙකි. ඇය චෙක්, ඉංග්‍රීසි, හා ජර්මන් සම්භවයක් ඇත්තියකි. ඇය වසර දෙකක් පමණ කලා පාසලකට සහභාගී වූ නමුත් පසුව එය අත් හරින ලදී.&lt;ref name=&quot;Xtreme&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;

== වෘත්තීය දිවිය ==
ඩැනී ඩැනියෙල්ස් අසභ්‍ය නිළයක් වීමට පෙර ඇගේ කලා පාසලේ ණය මුදල ගෙවීම සඳහා නිරුවතින් ඉදිරිපත් කිරීම ඇරඹුවා ය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; ඇගේ වේදිකා නාමය පරණ පෙම්වතෙකුගෙන් පළිගැනීමේ ක්‍රියාවක් ලෙස ඔහුගේ නමින් ව්‍යුත්පන්න කර ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;AdultDVDTalk&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; ඇය 2011 ජනවාරිහි දී වැඩිහිටි චිත්‍රපට කර්මාන්තයට ඇතුළත් වූ අතර &quot;OC Modelling&quot; නියෝජිතායතනයට බැඳුණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; ඇගේ පළමු දර්ශනය Reality Kings[6] සඳහා විය. ඇය මුලින්ම සමලිංගික දර්ශන පමණක් ඉදිරිපත් කරන්නියක් වූ නමුත් පසුව පිරිමින් සමඟ ද ඉදිරිපත් කිරීම ඇරඹුවාය.&lt;ref name=&quot;firstboygirl&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; ඇයගේ පිරිමින් සමඟ කළ පළමු දර්ශන සතර Elegant Angel සඳහා කළ ''Dani Daniels: Dare'' චිත්‍රපටයේ ඇතුළත් කෙරුණි. Elegant Angel ඇය සෑම දර්ශනයක් සඳහා ම පෙනී සිටින ගැහැණු පමණක් ඇතුළත් ''Dani'' නම් චිත්‍රපටයක් ද කළෝ ය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; ඩැනී හොඳම ගැහැණු-පමණක් නිකුතුව සඳහා 2013 AVN සම්මානය දිනා ගත්තාය.&lt;ref name=&quot;AVN13&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;

ඩැනියෙල්ස් Filly Films, Penthouse Studios, Brazzers, සහ Reality Kings සඳහා අධ්‍යක්ෂණයෙන් දායක වී ඇත.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;

ඩැනියෙල්ස් 2011 ජුලි මාසය සඳහා Twistys Treat of the Month,&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; 2012 ජනවාරිය සඳහා ''Penthouse'' Pet of the Month, 2014 මාර්තු මාසය සඳහා Elegant Angel's Girl of the Month විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; එම මාසයේම Brazzers ඇය &quot;The Wolf of Wall Street&quot;හි වැඩිහිටි හාසානුකරණයක් වූ &quot;''The Whore of Wall Street&quot; නම් කොටස් පහකින් යුත් මාලාවේ ප්‍රධාන චරිතය ලෙස යොදවා ගනු ලැබුණි.''&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;

ඩැනියෙල්ස් Streamate සඳහා වෙබ් කැමරා නිරූපණය ආරම්භ කළාය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; ඇය දැන් Camsoda.com හි නිරූපණය කරයි.

ඩැනියෙල්ස් 2014 දී හොඳම අන්තර්වාර්ගික නිකුතුවට AVN සම්මානය සහ වසරේ අන්තර්වාර්ගික නිකුතුවට 2015 දී XBIZ සම්මානය දිනූ &quot;''Dani Daniels Deeper&quot;'' &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ රඟපෑවා ය. 2015 දී ඇය නව ලිංගික ක්‍රීඩා උපකරණ පෙළක් සෑදීමට Doc Johnson සමඟ එක්ව වැඩ කළ අතර 2016 එය විසින් මහත් පුදුම ලෙසම හොඳ ලිංගික ක්‍රීඩා උපකරණයට (Most Amazing Sex Toy)&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; අදාළ AVN රසික සම්මානය දිනා ගනු ලැබුණි.

ඩැනියෙල්ස් CNBCයේ &quot;The Dirty Dozen: Porn's Most Popular Stars&quot; නම් ලයිස්තුවේ 2014&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; හා 2015&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt; වසර වල දී ඇතුළත් කරන ලදී.

== පුද්ගලික ජීවිතය ==
ඩැනියෙල්ස් බ්ලොග්කරුවෙක් හා චිත්‍ර ශිල්පිනියක් ද වේ. ඇය තම කලා නිර්මාණ කෛරා ලී ('''Kira Lee''') නමින් ඉදිරිපත් කරයි. ඇය භාවිතා කරන තාක්ෂණ ක්‍රමය pointillism වේ. 2016 ජනවාරි වන විට, ඇය පියාසර පාසලකට සහභාගී වෙමින් සිටියා ය. ඇය තමා ද්විලිංගිකයෙකු ලෙස හඳුන්වාගන්නා අතර ප්‍රධාන වශයෙන් තමා ගැහැණු-ගැහැණු නිරූපිකාවක් ලෙස හඳුන්වා ගනී.

== සම්මාන සහ නාමයෝජනා කිරීම් ==
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; vertical-align: middle; margin-bottom: 10px;&quot;
|+'''ඩැනී ඩැනියෙල්ස් ලද ගෞරව සම්මාන ලයිස්තුව'''
| colspan=&quot;3&quot; |
{| class=&quot;collapsible collapsed&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#d9e8ff; text-align:center;&quot; |සම්මාන හා නාමයෝජනා කිරීම්
|- style=&quot;background:#d9e8ff; text-align:center; text-align:center;&quot;
| '''Award'''
| style=&quot;background:#cec; text-size:0.9em; width:50px;&quot; | '''Won'''
| style=&quot;background:#fcd; text-size:0.9em; width:50px;&quot; | '''Nominated'''
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
; AVN Awards
|{{won|5}}
|{{nom|25}}
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
; XBIZ Awards
|{{won|3}}
|{{nom|10}}
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
; XRCO Awards
|{{won|0}}
|{{nom|2}}
|}
|- style=&quot;background:#d9e8ff;&quot;
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |
; '''මුළු ජයග්‍රහණ හා නාමයෝජනා කිරීම් සංඛ්‍යාව'''
|-
|{{won|'''Totals'''}}
|{{won|'''8'''}}
|{{nom|'''37'''}}
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
|+ AVN සම්මාන
!වසර
! ප්‍රතිඵලය
! සම්මානය
! චිත්‍රපටය
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 2013&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
| {{nom}}
|Best All-Girl Group Sex Scene &lt;small&gt;(with Chanel Preston &amp; Gracie Glam)&lt;/small&gt;
|''Tomb Raider XXX: An Exquisite Films Parody''
|-
| {{nom}}
|Best New Starlet
| {{n/a}}
|-
| {{nom}}
|Best Solo Sex Scene
|''All Natural Glamour Solos 2''
|-
| {{nom}}
|Best Tease Performance
| rowspan=&quot;5&quot; |''Dani Daniels Dare''
|-
| {{nom}}
|Best Three-Way Sex Scene (B/B/G) &lt;small&gt;(with Mick Blue &amp; James Deen)&lt;/small&gt;
|-
| {{nom}}
|Best Three-Way Sex Scene (G/G/B) &lt;small&gt;(with Karlie Montana &amp; Manuel Ferrara)&lt;/small&gt;
|-
| {{nom}}
|Best Boy/Girl Sex Scene &lt;small&gt;(with Erik Everhard)&lt;/small&gt;
|-
| {{won}}
|Best Girl/Girl Sex Scene &lt;small&gt;(with Sinn Sage)&lt;/small&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2014&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
| {{nom}}
|Best Boy/Girl Sex Scene &lt;small&gt;(with James Deen)&lt;/small&gt;
|''Skin Tight''
|-
| {{nom}}
|Best Solo Sex Scene
|''SeXXXploitation of Dani Daniels''
|-
| {{nom}}
|Best Tease Performance
|''Top Bottoms''
|-
| {{nom}}
|Best Three-Way Sex Scene – G/G/B &lt;small&gt;(with April O'Neil &amp; Erik Everhard)&lt;/small&gt;
|''Chance Encounters''
|-
| {{nom}}
|Female Performer of the Year
| {{n/a}}
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 2015&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
| {{nom}}
|Best All-Girl Group Sex Scene &lt;small&gt;(with Alexis Texas, Asa Akira &amp; Skin Diamond)&lt;/small&gt;
|''Alexis &amp; Asa''
|-
| {{won}}
|Best All-Girl Group Sex Scene &lt;small&gt;(with Anikka Albrite &amp; Karlie Montana)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |''Anikka 2''
|-
| {{won}}
|Best Solo/Tease Performance &lt;small&gt;(with Anikka Albrite &amp; Karlie Montana)&lt;/small&gt;
|-
| {{nom}}
|Best Girl/Girl Sex Scene &lt;small&gt;(with Capri Cavanni)&lt;/small&gt;
|''The Whore of Wall Street''
|-
| {{nom}}
|Best Group Sex Scene &lt;small&gt;(with James Deen, Veruca James, Karlie Montana, Maddy O'Reilly &amp; Penny Pax)&lt;/small&gt;
|''King James''
|-
| {{nom}}
|Best Group Sex Scene &lt;small&gt;(with Carter Cruise, Candice Dare, Aidra Fox, Jillian Janson &amp; Manuel Ferrara)&lt;/small&gt;
|''Manuel Ferrara's Reverse Gangbang 2''
|-
| {{nom}}
|Best Three-Way Sex Scene - B/B/G &lt;small&gt;(with Ramon Nomar &amp; Toni Ribas)&lt;/small&gt;
|''Seduction 4''
|-
| {{won}}
|Best Three-Way Sex Scene - G/G/B &lt;small&gt;(with Anikka Albrite &amp; Rob Piper)&lt;/small&gt;
|''Dani Daniels Deeper''
|-
| {{nom}}
|Female Performer of the Year
| {{n/a}}
|-
| {{won}}
|Social Media Star (Fan Award)
| {{n/a}}
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2016&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
| {{nom}}
|Best Actress
|''Sisterhood''
|-
| {{nom}}
|Best All-Girl Group Sex Scene &lt;small&gt;(with Chanel Preston &amp; Dahlia Sky)&lt;/small&gt;
|''Chanel Movie One''
|-
| {{nom}}
|Best All-Girl Group Sex Scene &lt;small&gt;(with Anikka Albrite, Lexi Belle, Mercedes Carerra, Maddy O'Reilly, Ash Hollywood, Ana Foxxx, Keisha Grey &amp; Ryan Ryans)&lt;/small&gt;
|''Sisterhood''
|-
| {{nom}}
|Best Boy/Girl Sex Scene &lt;small&gt;(with Ramon Nomar)&lt;/small&gt;
|''True Erotica''
|-
| {{nom}}
|Best Group Sex Scene &lt;small&gt;(with Adriana Chechik, Aidra Fox, Karlee Grey, Peta Jensen, James Deen, Erik Everhard &amp; Mick Blue)&lt;/small&gt;
|''Orgy Masters 7''
|-
| {{nom}}
|Best Sex Scene in a Foreign-Shot Production &lt;small&gt;(with Tiffany Doll, Mike Angelo, Billy King &amp; Yanick Shaft)&lt;/small&gt;
|''The Baron’s Whores''
|-
| {{nom}}
|Female Performer of the Year
| {{n/a}}
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
|+ XBIZ සම්මාන
! වසර
! ප්‍රතිඵලය
! සම්මාන
! චිත්‍රපටය
|-
| 2013&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
| {{nom}}
|Best New Starlet
| {{n/a}}
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2014&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
| {{nom}}
|Girl/Girl Performer of the Year
| {{n/a}}
|-
| {{nom}}
|Best Actress - Parody Release
|''OMG...It's the Dirty Dancing XXX Parody''
|-
| {{won}}
|Best Actress - All-Girl Release
| rowspan=&quot;2&quot; | ''The Vampire Mistress''
|-
| {{nom}}
|Best Scene - All-Girl &lt;small&gt;(with Lily LaBeau &amp; Faith Lee Sentz)&lt;/small&gt;
|-
| {{nom}}
|Best Scene - Vignette Release &lt;small&gt;(with Toni Ribas)&lt;/small&gt;
|''Secretary's Day 6''
|-
| {{nom}}
|Best Scene - Couples-Themed Release &lt;small&gt;(with April O'Neil &amp; Erik Everhard)&lt;/small&gt;
|''Chance Encounters''
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2015&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
| {{nom}}
|Female Performer of the Year
| {{n/a}}
|-
| {{nom}}
|Best Actress - Parody Release
| rowspan=&quot;2&quot; |''The Whore of Wall Street''
|-
| {{nom}}
|Best Scene - Parody Release &lt;small&gt;(with Capri Cavanni &amp; Keiran Lee)&lt;/small&gt;
|-
| {{nom}}
|Best Scene - Couples-Themed Release &lt;small&gt;(with Xander Corvus)&lt;/small&gt;
|''Crave''
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2016&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
| {{won}}
|Female Performer of the Year
| {{n/a}}
|-
| {{won}}
|Best Sex Scene — Vignette Release &lt;small&gt;(with Luna Star &amp; Johnny Sins)&lt;/small&gt;
|''Let’s Play Doctor''
|-
|2017&lt;ref name=&quot;xbizwinners2017&quot;&gt;[http://www.xbizawards.com/winners.php XBIZ Award Winners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120103173201/http://www.xbizawards.com/winners.php |date=2012-01-03 }}, ''[//en.wikipedia.org/wiki/XBIZ XBIZ]'', January, 2017&lt;/ref&gt;
| {{won}}
| XBIZ Award for Crossover Star of the Year
| {{n/a}}
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;
|+ XRCO සම්මාන
! වසර
! ප්‍රතිඵලය
! සම්මාන
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2015&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
| {{nom}}
|Female Performer of the Year
|-
| {{nom}}
|Orgasmic Oralist
|}

== යොමු ==
{{Reflist|2}}
[[ප්‍රවර්ගය:1989 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]</text>
      <sha1>rqo1qt6t6bc0z7lsd3trfvjehjj5k83</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විජය රාජ වංශය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77143</id>
    <revision>
      <id>798739</id>
      <parentid>796866</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T22:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[විකිපීඩියා:සත්‍යෝක්ෂ්‍යතාව]] (20260905)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>798739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27528" sha1="f915yh0zecd8g3gsf7pbzgokcsu0820" xml:space="preserve">{{Infobox noble house
| surname = විජය රාජවංශය 
|type             = රාජවංශය 
|other_name       = විජයානු රාජවංශය 
|coat of arms     = Flag of Dutthagamani.png
|alt              =විජය රාජවංශය 
|caption          = [[දුටුගැමුණු]] රජුගේ ධජය 
|country          = [[තම්බපණ්ණි රාජධානිය]]&lt;br&gt;[[උපතිස්ස නුවර රාජධානිය]]&lt;br&gt;[[අනුරාධපුර රාජධානිය]]
|titles           = [[තම්බපණ්ණියේ රජ]]&lt;br&gt;[[උපතිස්ස නුවර රජ]]&lt;br&gt;[[අනුරාධපුරයේ රජ]]
|founded          = {{Start date|ක්‍රි.පූ. 543}}
|founder          = [[පණ්ඩුකාභය රජු]]
|final ruler      = [[අනුරාධපුරයේ සුභරාජ|සුභරාජ]]
|current head     = නෂ්ට
|dissolution      = {{End date|ක්‍රි.ව. 66}}
|ethnicity        = [[සිංහල ජනයා|සිංහල]]
|cadet branches   = [[වැදි ජනයා]]{{#tag:ref|විජය සහ [[කුවේණි]]යගේ විවාහයෙන් උපන් දරු දෙපළ වන ජීවහත්ත සහ දිසාලා වැදි ජනයාගේ පූර්වජයන් යැයි විශ්වාස කෙරේ|group=&quot;N&quot;}}
}}

'''විජය රජ පෙළපත''' (විජය රාජවංශයන් ලෙසින් හැඳින්වෙන අතර ඇතැම් විට හැඳින්වුනේ &quot;මහා රාජවංශය&quot; ලෙසින් හැඳින්වෙන),දිවයිනේ පාලනය කළ ප්‍රථම රාජකීය රාජ වංශයයි. ජනප්‍රවාදයෙන් පැවසෙන්නේ විජය කුමරු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රජතුමා ලෙසයි, මුලින්ම තම්බපන්නිය තම රාජදානිය කලගත් ඔහු ඉන්පසු උපතිස්ස නුවර තම රාජදානිය කරගත්තේය. ජනප්‍රවාද අනුව මුල්ම රජු විජය වූවාට මුලාශ්‍රයන්ට අනුව පණ්ඩුකාභය කුමරු මුල්ම රජු ලෙස සළකයි. ඔහු  මුළු අනුරාධපුරයම තම රාජදානිය කරගත්තේය.ef name=&quot;Chapter I&quot;&gt;{{cite web|last1=Ratnatunga|first1=Rhajiv|title=Chapter I The Beginnings; And The Conversion To Buddhism|url=http://books.lakdiva.org/codrington/chap01.html#B543|website=http://lakdiva.org}}External link in &lt;code style=&quot;color:inherit; border:inherit; padding:inherit;&quot;&gt;&amp;#x7C;website=&lt;/code&gt; ([//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors%23param_has_ext_link help])
[[Category:CS1 errors: external links|Category:CS1 errors: external links]]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Senaveratna&quot;&gt;{{cite book|last1=M. Senaveratna|first1=John|title=Royalty in Ancient Ceylon: During the Period of the &quot;great Dynasty&quot;|date=2000|publisher=Asian Educational Services|location=Colombo, Sri Lanka|isbn=81-206-1530-1|url=https://books.google.com/books?id=3vvtRqtSdXoC&amp;pg=PA109&amp;lpg=PA109&amp;dq=Vijayan+dynasty&amp;source=bl&amp;ots=bSz9L3FHK7&amp;sig=kjYforApOyr2jKOQarsqbUn61j0&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=b_bqU6mUE8iF8gXa2oKgDA&amp;ved=0CC4Q6AEwAw#v=onepage&amp;q=Vijayan%20dynasty&amp;f=false|accessdate=13 August 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Senaveratna, 1930&quot;&gt;The story of the Sinhalese, pp. 5&lt;/ref&gt;

අවුරුදු 609ක් පුරාවට විජය රාජකීයන් 37ක් අනුරාදපුර පාලයන කල අතර එය අවසන් වුයේ 66 AD දි '''ලම්බකර්ණ රාජවංශයේ''' '''වසභ''' රජතුමා බලයට පත්වීමත් සමගය.&lt;ref&gt;Nicholas and Paranavitana (1961), p. 77&lt;/ref&gt;

== ආරම්භය ==
[[ගොනුව:Coming_Of_Sinhala_(Mural_At_Ajanta_In_Cave_No_17).jpg|දකුණ|thumb|297x297පික්|සිංහලයාගේ පැමිණීම අජන්තා ලෙනේ කොටසක සිතුවමක් ලෙස දැක්වෙන ආකාරය.]]
විජය කුමාරයා(ක්‍රි.පු.543-505) ක්‍රි.පූ543 දි තම මවු රට වන ඉන්දියාවෙන් පිටුවහල් කිරිමත සමග ලංකාවට පැමිණියේය. ඔහු ලකන්කාව තම පාලනය යටතට ගෙන තමා විසින්ම ලංකාවේ රජු ලෙස පත්විය.මින් පහු ඔහු රටපුරා ජනාවාස සහ කොලනි ඉදිකිරීම අරබුවේය. විජය රජුගේ අමාත්‍ය වරයෙක් වූ '''අනුරාද '''මෙවැනි ඉදිකිරීමක් කල අතර එය අවසානයේ අනුරාදගාම ලෙස හදින්වීය.&lt;ref&gt;Wijesooriya (2006), p. 20&lt;/ref&gt;

== පාලනය ==

=== තම්බපන්නිය ===
තම්බපන්නි රාජධානිය පිහිටුවන ලද්දේ, විජය කුමරු සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් 700 දෙනෙකුගේ අනුග්රහයෙනි.මෙම ප්‍රදේශය අද හලාවත් දිස්ත්‍රික්කයේ මන්නාරම ලේඅස හදුන්වයි. විජය  බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවන් පෑමෙන් පසුව ඔහු ගොඩබිමට පැමිණි බව වාර්තා වේ. සිය ප්‍රග්ධනය තම්බපන්නි කියා විජය ප්රකාශ කළ අතර මුළු දිවයිනටම මෙම නම ලැබෙනු ඇත. තම්බපන්නි මුලින්ම  පාලනය කරන ලද '''යක්ශ ගෝත්‍රිකයින්''' විසිනි, සිරිසාවත්තුහි ඔවුන්ගේ අගනුවර වූ අතර  සහ ඔවුන්ගේ රැජින වුයේ '''කුවෙනියයි'''

විජය කුමරුගේ තම්බපන්නි ආගමනයෙන් පහු ඔහු යක්ෂයන්ගේ රැජින වූ කුවෙනිව අහු වූ අතර කුවේණි තම යක්ෂ ස්වරුපය අතහැර දමා සුරූපී කාතාවක් ලෙස පෙනී සිටිය නමුත ඇය '''සේසාපති''' නම් යක්ෂනියයි.&lt;ref name=&quot;Manathunga 2007&quot;&gt;{{cite news|url=http://sundaytimes.lk/070204/Independencesupp/59Independence2.html|title=The first battle for freedom|last=Manathunga|first=Anura|date=2007-02-04|work=Ths Sunday Times|accessdate=2009-11-06}}&lt;/ref&gt;

=== උපතිස්ස නුවර ===
විජය රජතුමාගේ අවසන් කාලයේදී අනුප්‍රත්තිකයෙක් තෝරාගැනීමට අපහසු වූ අතර ඔහු තම පරම්පරාව සිටින සිංහපුරයට ලියමනක් යැවීය තම සහෝදරයා වන '''සුමිත්තට''' පැමිණ සිංහාසනය බාරගන්න ලෙස  .&lt;ref name=&quot;Blaze&quot;&gt;{{cite book|last=Blaze|first=L. E.|title=History of Ceylon|year=1933|page=12|url=https://books.google.com/books?id=RFxCJ9__KBMC&amp;pg=PA11&amp;lpg=PA11&amp;dq=Upatissa+Nuwara&amp;source=bl&amp;ots=DeSlQ2TwAz&amp;sig=DVv4YodN0e4ry_80HXStgUx6wfU&amp;hl=en&amp;ei=6NRYS_H9GpLo7AOI-ISkCg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=10&amp;ved=0CCYQ6AEwCQ#v=onepage&amp;q=Upatissa%20Nuwara&amp;f=false}}&lt;/ref&gt; එසේ වුවත් ලියමන එහි ගමනාන්තයට ලගාවීමට ප්‍රථම විජය රජු ජිවිතක්ෂයට පත්වන අතර උපතිස්ස අමාත්‍ය වරයා රාජ සබහාවේ ප්‍රධාන ඇමති වරයා ලෙස තම්බපන්නිය පාලනය කළේය.ඔහු තම්බපන්නියේදී රජු ලෙස කිරුළු පළදින අතර ඔහු තම්බපන්නිය අත්හැර උපතිස්ස නුවර ගොඩ නගා එය ඔහුගේ අගනුවර ලෙස භාවිත කළේය.විජය රජුගේ ලිපිය සුමිත්තට ලැබෙන විට '''සුමිත්ත''' ඔහුගේ රටේ රජු ලෙස පත්වී සිටි නිසා ඔහුගේ පුත් වන '''පණ්ඩුවාසදේව''' ව උපතිස්සනුවර පාලනය කිරීම අදහ පිටත් කල එවිය

උපතිස්ස නුවර,තම්බපන්නි රාජදනියෙන් සැතපුම් හත අටක් උතුරින් පිහිටියේය.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Mittal|first=J.P.|title=History of Ancient India: From 4250 BC to 637 AD|publisher=Atlantic Publishers &amp; Distributors|year=2006|volume=Volume 2 of History of Ancient India: A New Version|page=405|chapter=Other dynasties|isbn=81-269-0616-2|url=https://books.google.com/books?id=rrh4tY3v2A4C&amp;pg=PA405&amp;lpg=PA405&amp;dq=Kingdom+of+Thambapanni&amp;source=bl&amp;ots=4xMmuWX1y9&amp;sig=ZtwIAAwEEY8aBY0GGQYpvUoobCU&amp;hl=en&amp;ei=TWi5SuXABtiQkQWv3eDiBQ&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=3#v=onepage&amp;q=Kingdom%20of%20Thambapanni&amp;f=false|accessdate=2009-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=CHAPTER I THE BEGINNINGS; AND THE CONVERSION TO BUDDHISM|url=http://lakdiva.org/codrington/chap01.html}}&lt;/ref&gt; එය විජයගේ අමාත්‍ය වූ උපතිස්සගේ නමින් ක්‍රි.පු 505 දි විජය රජුගේ අබාවයත් සමග තම්බන්නි රාජදානිය  කරමින් ඉදිකළේය.

=== අනුරාධපුර ===
ක්‍රි.පු 377 දි පන්දුකාබය රජු(437-367 ක්‍රි.පු) අනුරාදපුරය තම අග නගරය ලෙස කරගෙන එය සශ්‍රික නගරක් දක්වා දියුණු කළේය.&lt;ref&gt;Blaze (1995), p. 19&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Yogasundaram (2008), p. 41&lt;/ref&gt; අනුරාදපුර(අනුරපුර) ලෙස නම් වුයේ එය ඉදිකළ ප්‍රථම අමාත්‍ය ගේ නමින් සහ එහි ජිවත් වූ පන්දුකාබය රජු ගේ සියා ගේ නමිනි..&lt;ref&gt;Wijesooriya (2006), p. 27&lt;/ref&gt; මින් පසු මෙම රාජවංශයේ සියලුම රජවරුන්ගේ අගනුවර වුයේ අනුරාදපුරයයි.&lt;ref&gt;Bandaranayake (2007), p. 6&lt;/ref&gt;

දේවානම්පිය තිස්ස රජුගේ පාලන සමය තුළදී රජයන් හා සම්බන්ධ චාරිත්‍ර හා  වාරිත්‍ර ආරම්භ වූයේ ඉන්දියාවේ අශෝක අධිරාජ්යයාගේ බලපෑම යටතේ ය. ප්‍රථම වතාවට දුටුගැමුණු රජතුමා විසින්මුළු දිවයිනම එක්සේසත් කළේය. මෙයට පෙර අනුරාධපුර රාජධානිවලින් ස්වාධීන රාජ්යයන් කීපයක් කැඩී තිබුණා. අනුරාධපුරය රජතුමා මුළු දිවයිනේම පාලකයා ලෙස දැක්විය.

දකුණු ඉන්දියාවෙන් ආක්‍රමණ කිහිපයක්ම අනුරපුරයට සිදුවිය.ප්‍රථම ආක්‍රමණය '''සුරතිස්ස''' (247-237 ක්‍රි.පු) රජු සමයේ සිදුවිය, එහිදී '''සේන''' සහ '''ගුත්තික '''නම් අශ්ව වෙළෙඳ දෙදෙනෙකු විසින් ඔහුව බලයෙන් පෙරලාදමන  ලදී.අවුරුදු 22ක පාලනයෙන් පසු ඔවුන් දෙදෙනාව අසේල රජතුමා(215-205 ක්‍රි.පු)විසින් බලයෙන් පෙරලා දමනු ලැබිය.නමුත් ඔහුව චෝල කුමාරයකු වන '''එළාර'''(205-161ක්‍රි.පු) විසින් ලයෙන් පෙරලා දමනු ලැබිය. දුට්ට ගාමිනි අතින් ලැබූ පරාජයෙන් ඔහුගේ අවුරුදු 44ක පාලන සාමය අවසන් විය.&lt;ref&gt;Wijesooriya (2006), p. 49&lt;/ref&gt; ක්‍රි.පු 103 දි නැවත ද්‍රවිඩ නයකින් 5ක් ආක්‍රමණය කල අතර ඔවුන් 89 ක්‍රි.පු වන තෙක් පාලයන කල අතර ඔවුන්ව '''වළගම්බා''' රජු  පරාජය කරන ලදී.

== පෙළපත් ලේඛනය ==
විජය රාජ්‍ය වංශය ,ශාක්‍ය රාජ්‍ය වංශයට ඉතා ලග සම්බන්තා ඇති බවට සැලකේ.&lt;ref name=&quot;Genealogy&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්}}&lt;/ref&gt;
{{familytree/start|style=font-size:75%;}}
{{familytree | | | | | | | | | | Ka | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Ma |Ka='''කාලිංග රජු'''|Ma='''මහා සම්මත'''&lt;br&gt;line of Kings}}
{{familytree | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | }}
{{familytree | | | | Kv |~| Prin | | Pri | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Ja | | | Prin=කුමාරි|Pri=කුමාරයා|Kv='''වංග රජු'''|Ja='''ජයසේන'''&lt;br&gt;{{#tag:ref|කපිලවස්තුපුර රජු|group=&quot;N&quot;}}}}
{{familytree | | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|-|-|-|-|-|-|-|-|^|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.| | | | |}}
{{familytree | | | | Li |y| Su |~| RSB | | | | | | | | | | | | | | | | | | Ka |y|Si| | | | | | | | | | | | | | | | | | Ya |y| An | | | Li=සිංහයා|Su=සුප්පාදේවි|RSB=රාජකීය සම්මත හිමිකරු|Ka=කච්චායනා|Si='''සිංහබාහු'''|Ya=යශෝධරා|An=අංජන}}
{{familytree | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|.| | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|-|.| }}
{{familytree | | | | Si |y| Ss | | | | | | | | | | | | | | | | | | Ami | | Gh | | Pa |~| Pp |y| Ma | | Am |y| Su | | Pa | | Ma | | Da | Si='''සිංහබාහු'''&lt;br&gt;{{#tag:ref|King of [[Sinhapura]]|group=&quot;N&quot;}}|Ss=සිංහ සීවලි|Ami=අමිතෝදන|Gh=ගට්ටිට්දන ධෝටෝදන&lt;br&gt;සුක්කොදන පමිතා|Pp='''සුද්දෝදන'''|Am=අමිතා|Su=සුප්ප්දබුද්දන|Pa=පජාපති ගෝතමී&lt;br&gt;{{#tag:ref|Same Person|group=&quot;N&quot;}}|Ma=මායා (බුදුරදුන්ගේ මව්)&lt;br&gt;{{#tag:ref|Same Person|group=&quot;N&quot;}}|Da=දණ්ඩපානි|}}
{{familytree | | | | | | |)|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | | | | | | ||!| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | |,|-|^|-|.| }}
{{familytree | | Ku |y| VI | | Vp | | Os | | Sum |y| Ma | | | | Pa |y| Su | | | | | | | | Si |~|y|~| Sub | | De | |  Ku=කුවේණි|VI='''විජය කුමාරයා'''&lt;br&gt;(543 BC–505 BC)|Vp=විජය පාණ්ඩව&lt;br&gt;{{#tag:ref|King of Madhura|group=&quot;N&quot;}}|Os=වෙනත්|Sum='''සුමිත්ත'''&lt;br&gt;{{#tag:ref|සිංහපුර රජු]|group=&quot;N&quot;}}|Ma=මාධ කුමරිය|Pa=පන්ඩු|Su=සුසීමා|Si='''සිද්දාර්ත(ගවුතම බුදුන්)'''|Sub=සුබද්දකච්චානා|De=දේවදත්ත}}
{{familytree | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | |,|-|-|-|+|-|-|-|-|.| | | | | | | | | |!| | | | }}
{{familytree | | Ji |y| Dis | | | | | | | | | | O | | PA  |y| Ba | | Di | | | Ra | | | | | | | | Rah | ||Ji= ජිවතිස්ස|Dis=දිසාලා|O=වෙනත්|PA='''පණ්ඩුවාසදේව'''&lt;br&gt;(504 BC–474 BC)|Ba=භද්දකච්චායන|Di=ධිගය|Ra=රාමා උරුවෙල&lt;br&gt;අනුරාද විජිත&lt;br&gt;රෝහණ ගාමිණි|Rah=රාහුල}}
{{familytree | | | | |:| | | | | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|^|-|.| | | |!| =}}
{{familytree | | | | Ve | | | | O | | AB | | TI | | Gi | | Ci |y| Di | | | | | Ve=වැදී ජනතාව|O=වෙනත්|AB='''උපතිස්ස නුවර අභය'''&lt;br&gt;(474 BC–454 BC)|TI='''''තිස්ස'''''&lt;br&gt;(454 BC– 437 BC)|Gi=ගිරිකන්දසිව|Ci=චිත්‍රා|Di= දීගගාමිනි}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Su |~|y|~| PA | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Su=ස්වර්ණපාලි|PA='''මහා පණ්ඩුකාභය'''&lt;br&gt;(437 BC– 367 BC)}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | }}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Mu | Mu='''මුටසිව'''&lt;br&gt;(367 BC–307 BC)}}
{{familytree | | | | | |,|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|+|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|v|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | }}
{{familytree | | | | | DE | | U  | | Mah |y| An | | MH | | SU | | AS | | Ma | | As | | Ud | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | DE='''දේවානම්පිය තිස්ස'''&lt;br&gt;(307 BC–267 BC)|U='''උත්තිය'''&lt;br&gt;(267 BC–257 BC)|Mah=මහා නාග|An=අනුලා|MH='''මහසිව'''&lt;br&gt;(257 BC–247 BC)|SU='''සුරතිස්ස'''&lt;br&gt;(247 BC–237 BC)|AS='''අසේල'''&lt;br&gt;(215 BC–205  BC)|Ma=මත්තාභය|As=අසෝක|Ud= උද්දචුලාභය}}
{{familytree | | | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | =}}
{{familytree | | | | | Son | | Is | | | | Ya | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Son=පුත්|Is=ගැටලුව|Ya=යටාල තිස්ස}}
{{familytree | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | |!| | | | | | | | | | | | }}
{{familytree | | | | | | | Ut | | Ti | | Go | | | | | | | | | | | | Ut=උත්තිය|Ti=තිස්ස|Go=ගොටාභය}}
{{familytree | | | | | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | =}}
{{familytree | | | | | | | | | | | Vi |y| Ka |~|~|y|~|~| Se | | | | | | | Vi=විහාරමහා දෙවි|Ka=කාවන් තිස්ස|Se=දෙවෙනි බිරිද}}
{{familytree | | | | | | | |,|-|-|-|-|-|^|-|.| | | |!| | | | | | =}}
{{familytree | | | | | | | DU | | An |y| SA | | Di | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | DU='''දුටුගැමුණු'''&lt;br&gt;(161 BC–137 BC)|An=අනුලා|SA='''සද්ධා තිස්ස'''&lt;br&gt;(137 BC–119 BC)|Di=දිගාභය}}
{{familytree | | | | | | | |!| | | |,|-|^|-|v|-|-|-|v|-|-|-|-|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | =}}
{{familytree | | | As |~| Sa | | TH | | LA | | KH |y| An |~| VA |~| So | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | As=අශෝකමාලා|Sa=සාලිය|TH='''තුලත්තන'''&lt;br&gt;(119 BC–119 BC)|LA='''ලන්ජා තිස්ස'''&lt;br&gt;(119 BC–109 BC)|KH='''ඛල්ලාට නාග'''&lt;br&gt;(109 BC–104 BC)|So=සෝමාදේවී|VA='''මහා වළගම්භා'''&lt;br&gt;(104 BC–103 BC)&lt;br&gt;(89 BC–76  BC)|An= අනුලාදේවි}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | |,|-|^|-|-|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | =}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | MA | | CO |~| AN | | MN | | | | | | SIV | | VAT | | DAR | | NIL | | | MA='''මහකුලිමහාතිස්ස'''&lt;br&gt;(76 BC–62 BC)|AN='''අනුලා'''&lt;br&gt;(47 BC–42 BC)|CO='''චෝර නාග'''&lt;br&gt;(62 BC–50 BC)|MN=මහානාග|SIV='''සිව I'''&lt;br&gt;(47 BC)&lt;br&gt;{{#tag:ref|අනුලාගේ වල්ලභයෙකි|group=&quot;N&quot;}}|VAT='''වටුක'''&lt;br&gt;(47 BC)&lt;br&gt;{{#tag:ref|අනුලාගේ වල්ලභයෙකි|group=&quot;N&quot;}}|DAR='''දාරුභාතික තිස්ස'''&lt;br&gt;(47 BC)&lt;br&gt;{{#tag:ref|අනුලාගේ වල්ලභයෙකි|group=&quot;N&quot;}}|NIL='''නිළිය'''&lt;br&gt;(47 BC)&lt;br&gt;{{#tag:ref|අනුලාගේ වල්ලභයෙකි|group=&quot;N&quot;}}}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | =}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | TI | | KA | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | KA='''කුටකන්න තිස්ස'''&lt;br&gt;(42 BC–20 BC)|TI='''කුඩා තිස්ස'''&lt;br&gt;(50 BC–47 BC)}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | =}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | BH | | MA | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | BH='''භාතිකාබය අබය'''&lt;br&gt;(20 BC–9 AD)|MA='''මහාදාඨික මහානාග'''&lt;br&gt;(9–21)}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | =}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | AM | | KA | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | AM='''අමණ්ඩගාමිනි අබය'''&lt;br&gt;(21–30)|KA='''කනිරාජනු තිස්ස'''&lt;br&gt;(30–33)}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | =}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | CU | | SI |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | CU='''චුලාභය'''&lt;br&gt;(33–35)|SI='''සීවලි'''&lt;br&gt;(35–35)}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | =}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | IL |y| Ma | | | | | | | | | | | | | | | | IL='''ඉලනාග'''&lt;br&gt;(38–44)|Ma= මහා මත්ත}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | =}}
{{familytree | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | CA | | YA | | | | | | | | | | | | | | | | | | CA='''චන්ද්‍රමුඛ'''&lt;br&gt;(44–52)|YA='''යසලාලක තිස්ස'''&lt;br&gt;(52–60)}}
{{familytree/end}}

== කාල වකවානු ==
[[File:කාල වකවානු.jpg]]

==මේවාත් බලන්න==
* [[සිංහපුර]]
* [[ශාක්‍ය]]

==සටහන්==
{{reflist|group=N}}
&lt;!-- {{#tag:ref||group=&quot;N&quot;}} --&gt;

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist|2}}

==ග්‍රන්ථාවලිය==
*{{cite book|last=Blaze|first=L. E|title=The Story of Lanka|url=https://archive.org/details/storyoflanka00lebl|publisher=Asian Educational Services|year=1995|isbn=978-81-206-1074-3}}
*{{cite book|last=Moratuwagama|first=H. M.|title=සිංහල ථුපවංසය—Sinhala Thupavansaya|trans-title=Sinhala Thupavamsa|publisher=Rathna Publishers|year=1996|isbn=978-955-569-068-3|language=Sinhala}}
*{{cite book|last=Perera|first=Lakshman S.|title=The Institutions of Ancient Ceylon from Inscriptions|publisher=International Centre for Ethnic Studies|year=2001|volume=1|isbn=978-955-580-055-6}}
* {{cite book|last1=Senaveratna|first1=John M.|title=The story of the Sinhalese|date=1997|publisher=Asian Educational Series|location=New Delhi|isbn=81-206-1271-X|url=https://books.google.com/books?id=X9TeEcMi0e0C&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=13 August 2014}}
*{{cite book|last=Siriweera|first=W. I. |title=History of Sri Lanka|publisher=Dayawansa Jayakodi &amp; Company|year=2004|isbn=978-955-551-257-2}}
*{{cite book|last=Wijesooriya|first=S.|title=A Concise Sinhala Mahavamsa|publisher=Participatory Development Forum|year=2006|isbn=978-955-9140-31-3}}
*{{cite book|last=Yogasundaram|first=Nath|title=A Comprehensive History of Sri Lanka|url=https://archive.org/details/comprehensivehis0003edyoga|publisher=Vijitha Yapa Publishers|year=2008|isbn=978-955-665-002-0}}

==බාහිර සබැඳි==
* [http://books.lakdiva.org/mahavamsa/genea.html විජය රජ පෙළපත]

{{commons category|House of Vijaya|විජය රාජවංශය}}
{{s-start}}
{{s-hou | විජය රාජවංශය ||||| |name='''[[රාජ වංශය]]''' }}
{{s-bef | before=නැත }}
{{s-ttl | title=[[සිංහල රාජධානිය|සිංහල රාජධානියේ]]&lt;br&gt;[[රාජවංශය|පාලන නිවස]] | dynasty= | years=ක්‍රි.පූ. 543 – ක්‍රි.පූ. 237}}
{{s-aft | after=[[සේන සහ ගුත්තික]] }}
{{s-bef | before=[[සේන සහ ගුත්තික]] }}
{{s-ttl | title=[[සිංහල රාජධානිය|සිංහල රාජධානියේ]]&lt;br&gt;[[රාජවංශය|පාලන නිවස]] | dynasty= | years=ක්‍රි.පූ. 215 – 205 }}
{{s-aft | after=[[එළාර රජ|එළාර]] }}
{{s-bef | before=[[එළාර රජ|එළාර]] }}
{{s-ttl | title=[[සිංහල රාජධානිය|සිංහල රාජධානියේ]]&lt;br&gt;[[රාජවංශය|පාලන නිවස]] | dynasty= | years=ක්‍රි.පූ. 161 – 103 }}
{{s-aft | after=[[පංච ද්‍රවිඩ|පංච ද්‍රවිඩයෝ]] }}
{{s-bef | before=[[පංච ද්‍රවිඩ|පංච ද්‍රවිඩයෝ]] }}
{{s-ttl | title=[[සිංහල රාජධානිය|සිංහල රාජධානියේ]]&lt;br&gt;[[රාජවංශය|පාලන නිවස]] | dynasty= | years=ක්‍රි.පූ. 89 – ක්‍රි.ව. 66}}
{{s-aft | after=[[Iවන ලම්බකණ්ණ රාජවංශය]] }}
{{s-end}}

{{House of Vijaya}}
{{Sinhalese Monarchy}}
{{Epochs of Sri Lanka Monarchs}}

[[Category:විජය රාජවංශය|*]]
[[Category:ක්‍රි.පූ. 6වන සියවසේ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාපිත කිරීම්]]
[[Category:1වන සියවසේ ශ්‍රී ලංකාවේ අහෝසි කිරීම්]]</text>
      <sha1>f915yh0zecd8g3gsf7pbzgokcsu0820</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දේවී භාගවත පුරාණය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80417</id>
    <revision>
      <id>798735</id>
      <parentid>797234</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:08:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[විකිපීඩියා:සත්‍යෝක්ෂ්‍යතාව]] (20260905)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>798735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65969" sha1="gn3sxczwyppyccdycgjtis80je6fqzx" xml:space="preserve">{{Infobox religious text
| image    =
| caption  =දේවී භාගවත පුරාණයේ සිංහල පිට කවරය 
| author   = [[වේද ව්‍යාස]]
| religion = [[හින්දු ධර්මය]]
| language = [[සංස්කෘත]]
| verses   = 18,000
| chapters = 318
| volumes  = 12

|subheader=හින්දු මහා පුරාණයක්|background=black}}
'''දේවී භාගවත පුරාණය''' (සංස්කෘත: देवी भागवतपुराण), '''දේවී භාගවතම්, ශ්‍රීමද් භාගවතම් සහ ශ්‍රීමද් දේවි භාගවතම්,''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ හින්දු ආගමේ ව්‍යාස මුණිවරයන් විසින් සංස්කෘත භාෂාවෙන් රචිත [[පුරාණ|මහා පුරාණ]] ග්‍රන්ථයන්ගෙන් එක් පුරාණයකි.{{Sfn|Dalal|2014|p=117}}&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Devi Bhagavatam: The First Book: Chapter 1|url=https://www.sacred-texts.com/hin/db/bk01ch01.htm|access-date=2021-03-22|website=www.sacred-texts.com}}&lt;/ref&gt; එය මහාදේවිය කෙරෙහි භක්තිය ප්‍රවර්ධනය කරන අතර ශක්තදවෛතවාද සම්ප්‍රදායේ (සාංඛ්‍ය දර්ශනය සහ [[අද්වෛත වේදාන්ත]]යේ සංකලනය) තේමා ඒකාබද්ධ කරයි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ශක්ත පුරාණයක් ලෙස සලකන අතර ඩව්සන් වැනි ඇතැම් විද්වතුන් මෙම පුරාණය [[ශෛව ආගම|ශෛව]] පුරාණයක් ලෙසද අර්ථ දක්වා ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Dowson|first=John|title=A Classical Dictionary of Hindu Mythology and Religion, Geography, History, and Literature|publisher=Trübner &amp; Company|year=2008|pages=83}}&lt;/ref&gt;

මෙම ශුද්ධ වූ ලියවිල්ල සර්ග 12කින්, පරිච්ඡේද 318කින් සහ ස්ලෝක 18,000කින් සමන්විත වේ. [[ශක්තී ධර්මය]] තුළ මුඛ්‍ය ලියවිල්ලක් වන මෙම පුරාණය විශ්වයේ මූලය එනම් [[බ්‍රහ්මන්]] ලෙස [[සර්වබලධාරි දෙවඟන|සර්වබලධාරී දෙවඟන]] වන [[ආදි පරාශක්ති|ආදි පරාශක්තිය]] අර්ථ දක්වයි. මෙහි සියළුම පැවැත්මේ නිර්මාතෘ, සංරක්‍ෂකයා සහ විනාශ කරන්නා මෙන්ම අධ්‍යාත්මික විමුක්තිය ලබා දෙන දිව්‍යමය ස්ත්‍රීත්වය වර්ණනා කරයි.{{Sfn|C Mackenzie Brown|1990|pp=44-45, 129, 247-248 with notes 57-60}}{{Sfn|John Stratton Hawley|Donna Marie Wulff|1998|pp=6-14}}{{Sfn|Tracy Pintchman|2015|pp=183-188}} හින්දු ධර්මයේ සියලුම ප්‍රධාන පුරාණ තුළ දේවිය පිළිබඳව සඳහන් කර ගෞරව කර ඇතත්, මෙම පුරාණයෙහි මූලික වස්තු විශ්වය ඇය වටා කේන්ද්‍රගත වේ.{{Sfn|Alf Hiltebeitel|Kathleen M. Erndl|2000|pp=24-36, 48 (RS Sherma)}}{{Sfn|K P Gietz|1992|p=330 with note 1809, 497 with note 2764}} මෙහි [[අද්වෛත වේදාන්ත]] දාර්ශනික එකවාදය හා [[ශක්ති]] වන්දනය මිශ්‍ර කොට ඇත.{{Sfn|Tracy Pintchman|2015|pp=128-132}}{{Sfn|June McDaniel|2004|pp=89-91, 159-161}}{{Sfn|C Mackenzie Brown|1990|pp=142-144}} මෙය පරික්‍ෂිත්ගේ පුත් ජනමෙජය රජුට ව්‍යාස විසින් වදාළ බව විශ්වාස කෙරේ.
== '''නාමකරණය''' ==
ශ්‍රිමද් දේවී භාගවතම් යන්නෙහි සංක්ෂිප්ත අර්ථය වන්නේ '''භාග්‍යවත් දේවියගේ බැතිමතුන්'''  යන්නයි. ජොන්සන් එහි තේරුම '''දීප්තිමත් දේවතාවියගේ පුරාණ වංශ කතාව''' ලෙස ප්‍රකාශ කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Johnsen|first=Linda|title=The Living Goddess|url=https://archive.org/details/livinggoddessrec0000lind|publisher=Yes International Publishers|year=1999|isbn=9780936663289|pages=[https://archive.org/details/livinggoddessrec0000lind/page/11 11]}}&lt;/ref&gt;

* '''ශ්‍රීමද්, ශ්‍රීමත්''' ([[සංස්කෘත]]: श्रीमत्) යන්නෙහි අරුත් වන්නේ ශුද්ධ, තේජාන්විත හෝ ශ්‍රීමත් වන අතර එය ගෞරවනීය ආගමික පදවි නාමයකි.
**'''ශ්‍රී''' (සංස්කෘත:श्री) යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ සමෘද්ධිමත් බවයි. ප්‍රධාන වශයෙන් [[විෂ්ණු]]ගේ පතිනිය වන [[ලක්‍ෂ්මී (දෙවඟන)|ලක්‍ෂ්මී]] දේවියටද ශ්‍රී යනුවෙන් ආමන්ත්‍රණය කරයි. ඒ හැරුණු කොට [[භුවනේශ්වරී]] දේවියටද ශ්‍රී මාතා නමින් ආමන්ත්‍රණය කරයි.
* '''[[දේවී]]''' (සංස්කෘත: देवी) යනු දේව යන්නෙහි ස්ත්‍රී ලිංග පදයයි.

* '''භාගවත, භාගවතම් හෝ භාගවත්''' (සංස්කෘත: भागवत) භාග්‍යවන්තයාගේ බැතිමතුන් යන්නයි. දේවී භාගවත පුරාණයේ භාග්‍යවත් තැනැත්තා හෙවත් දෙවියන් වහන්සේ ලෙස සඳහන් වන්නේ දේවියයි.
*'''පුරාණ''' (සංස්කෘත:पुराण) යනු පෞරාණික සහ පැරණි (හෝ පැරණි ඉතිහාසය) යන්නයි.

=='''ඉතිහාසය'''==
[[ගොනුව:Devi bhagavata.jpg|thumb|දේවී භාගවතම්හි පැරණි සංස්කෘත පිටපතක්]]
රාමචන්ද්‍රන් වැනි විද්වතුන් කිහිප දෙනෙකු යෝජනා කරන්නේ ක්‍රි.ව. 6 වන සියවසට පෙර මෙම පාරිශුද්ධ ලියවිල්ල රචනා කර ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, මෙහි සැබෑ කාලයක් නිශ්චිතවම  සොයාගෙන නොමැති අතර බොහෝ විද්වතුන් එය 9 වන සහ 14 වන සියවස අතර කාලයට සම්බන්ධ කර ඇත.

===පුරාණයට අනුව===
දේවී භාගවත පුරාණයේ දොළොස්වන සර්ගයේ දහහතර වන පරිච්ඡේදයේ දැක්වෙන පරිදි පූර්ව කාලයේදි භගවතී දේවියගේ වතෙන් අර්ධ ශ්ලෝකයක් ආකාරයට ශ්‍රීමත් භාගවත පුරාණය ප්‍රකට විය.දේවිය විසින් එය බාල ස්වරූපයෙන් සිටි [[විෂ්ණු]] හට දුන් ඥානයයි. පසුව [[බ්‍රහ්ම]] දෙවියන් විසින් එය කෝටි සීයයක ශ්ලෝක ප්‍රමාණයකට ප්‍රසාරණය කළේය. 

=='''ව්‍යුහය'''==

=== ශ්ලෝක ===
දේවී භාගවත පුරාණයේ සර්ග 12ක් සහ පරිච්ඡේද 318ක් ඇත. එහි ශ්ලෝක 18,000 ක් ඇති බව පාඨය තහවුරු කරන නමුත් සැබෑ පෙළ විවිධ අනුවාදවල වෙනස් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Layle|first=P.G|title=Studies in Devi Bhagavata|publisher=Popular Prakashan Ltd|year=1959|isbn=978-8171540693|pages=34}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;3&quot; |ශ්‍රීමද් දේවි භාගවතම් සර්ග සහ ශ්ලෝක
|-
!
! colspan=&quot;2&quot; |'''ස්වාමි විඥානානන්දගේ පරිවර්තනය'''
|-
!සර්ග
!පරිච්ඡේද
!ශ්ලෝක
|-
|1
|20
|1,185
|-
|2
|12
|723
|-
|3
|30
|1,746
|-
|4
|25
|1,426
|-
|5
|35
|2,086
|-
|6
|31
|1,885
|-
|7
|40
|2,251
|-
|8
|24
|793
|-
|9
|50
|3,563
|-
|10
|13
|508
|-
|11
|24
|1,239
|-
|12
|14
|964
|-
|'''එකතුව'''
|'''318'''
|'''18,369'''
|-
| colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;fff999&quot;|'''වෙනස (සංස්කෘත)'''
|bgcolor=&quot;fff999&quot;|'''+369'''
|}

=== අන්තර්ගතය ===
ලින් ෆොල්ස්ටොන් සහ ස්ටුවර්ට් ඇබොට් සඳහන් කරන ආකාරයට මෙම ලියවිල්ල  පුරාණ ඉතිහාසය, පාරභෞතික විද්‍යාව සහ භක්තිය පිළිබඳ විශ්වකෝෂ මිශ්‍රණයකි.{{Sfn|Lynn Foulston|Stuart Abbott|2009|p=75}} සී මැකන්සි බ්‍රවුන් පවසන පරිදි මෙම ඉතිහාසය අනෙකුත් පුරාණ වල දක්නට ලැබෙන එකම ආකාරයෙන් ධර්මය සහ අධර්මය නිරූපණය දෙවිවරුන් හා අසුරයන් අතර සදාකාලික ගැටුම් චක්‍රය ගැන සඳහන් වන බවයි.{{Sfn|Cheever Mackenzie Brown|1998|pp=5-6}} මෙම පුරාණෝක්තියන්  හින්දු ඉතිහාසය ගොඩනඟාගෙන ව්‍යාප්ත කරයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම පුරාණය දිව්‍යමය ස්ත්‍රීභාවය පිළිබඳ කරුණු අවධාරණය කරන අතර ඇය භක්තියේ තේමාව මෙන්ම මුළු විශ්වයේම සදාතනික ප්‍රභවය ලෙසත්, සෑම දෙයකම සදාකාලික අවසානයත්, ඇයගේ නිර්ගුණ (ස්වරූපයක් රහිත) සහ සගුණ (ස්වරූප සහිත) තත්වයන්ද,  ඇයම උත්තරීතර නොවෙනස්වන යථාර්ථයත් (පුරුෂ) විස්මිත වෙනස්වන යථාර්ථයත් (ප්‍රකෘති) මෙන්ම සෑම ජීවියෙකු තුළම පවතින ආත්මය ඇයම බව සඳහන් කරයි.{{Sfn|Cheever Mackenzie Brown|1998|p=6-10}}{{Sfn|Tracy Pintchman|2015|pp=131-138}}{{Sfn|Alf Hiltebeitel|Kathleen M. Erndl|2000|pp=24-31}}
===ප්‍රකාශිත කර්තෘත්වය සහ අරමුණ===
'''ස්වාමි විඥානානන්දගේ පරිවර්තනයෙන්:''' 

'''''ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් දොළොස්වැනි සර්ගය, 14 වන පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක 1:4''''' 
{{Quote|text=සූත පැවසුවේය: “මුනිවරුනි! පුරාණ කාලයේදී භගවතී දේවියගේ පද්මයක් වන් මනරම් වතෙන් (මුහුණෙන්) වේදයේ සමාප්තිය ලෙස අර්ධ ශ්ලෝකයක් ආකාරයෙන් ශ්‍රීමද් භාගවතම් ප්‍රකට විය. ඇය නිර්මාණ ක්‍රියාවලියේදි බාල ස්වරූපයෙන් නුග පත්‍රයක් මත වැඩ සිටි නාරායන දෙවිඳුන් ලබා දුන් උපදෙස් මෙහි මූලය වූ අතර [[බ්‍රහ්ම]] දෙවිදුන් එය ස්ලෝක කෝටි සියයක් දක්වා ප්‍රසාරණය කළේය. ඉන්පසු වේද ව්‍යාස මුණි තම පුත්‍ර ශුක දේව හට ඉගැන්වීමට එය ස්ලෝක 18000කට සංක්ෂිප්ත කොට සර්ග 12 කට වෙන් කොට ශ්‍රීමද් දේවී භාගවතම් ලෙස නම් කළේය. බ්‍රහ්ම දෙවිඳුන් විසින් සකස් කළ ශ්ලෝක කොටි සියයක් අඩංගු එම විශාල ග්‍රන්ථය තවමත් ස්වර්ග ලෝකය තුළ පවති.|source=ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් දොළොස්වැනි සර්ගය, 14 පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක 1:4}}'''''ශ්‍රීමද් දේවී භාගවතම් පළමුවන සර්ගය, 2වන පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක 11:12'''''{{Quote|text=ශ්‍රීමත් භාගවත පුරාණය (දේවී භාගවත) තුළ විශිෂ්ට දිව්‍යමය සහ පාරිශුද්ධ ශ්ලෝක 18,000ක් පවති. ක්‍රිශ්ණ ද්වෛපායන (වේද ව්‍යාස) විසින් එය සර්ග දොළහකට සහ පරිච්ඡේදයන් 318 කට වෙන් කරනු ලැබුවේය.|source=ශ්‍රීමද් දේවී භාගවතම් පළමුවන සර්ගය, 2වන පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක11:12}}'''''ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් පළමුවන සර්ගය, 1වන පරිච්ඡේදයේ, ශ්ලෝකය 21'''''{{Quote|text=ඕ සූත! අමෘතය පවා පානය කිරීමෙන් මුක්තිය නොලැබෙන්නේය. එහෙත් භාගවත ශ්‍රවණය කිරීමෙන් යළි යළිත් මරණයට පත්ව ජන්මය ලබන මෙම සංසාරයෙන් මුක්තිය ලැබෙන්නේය.|source=ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් පළමුවන සර්ගය, 1වන පරිච්ඡේදයේ, ශ්ලෝක 21}}හින්දු විශ්වාසය අනුව පරම දෙවිඳුන්ගේ ලිලාවන් වර්ණනා කරන්නා වූ පුරාණ ග්‍රන්ථය වන්නේ භාගවත පුරාණය යි. වර්තමානයේ භාගවත පුරාණ ද්විත්වයක් දැකිය හැකි අතර එනම් [[විෂ්ණු]] භාගවත පුරාණය සහ දේවී භාගවත පුරාණය යි. ඇතැම් විද්වතුන්ට අනූකූලව ව්‍යාස විසින් රචනා කළ සත්‍ය භාගවත මහාපුරාණය දේවී භාගවත පුරාණය වන අතර [[ශිව පුරාණ]]ය, ස්කන්ද පුරාණය, කුර්ම පුරාණය, වරහා පුරාණය එයට මැනවින් සාධක සපයයි. එය භගවති දේවිය මෙන්ම [[කෘෂ්ණ]] දෙවිඳුන්වද මැනවින් වර්ණනා කරනු ලබයි. 

'''''ස්කන්ද පුරාණය දේවී භාගවත මහත්‍යම්, 1වන පරිච්ඡේදයේ ශ්ලෝකය 37''''' 

{{Quote|&lt;poem&gt;අථෝ භාගවතම් දේව්‍යාහ් පුරාණම් ප්‍රථහ පරම් |
ධර්මාර්ථකාමමෝක්ශාණාමුත්තමම් සාධනම්මතම් ||&lt;/poem&gt;}} 
භාගවත එනම් දේවී පුරාණය ධර්ම අර්ථ කාම මෝක්ශ යන මහා ගුණයන් අඩංගු වන්නා වූ සියලු මුලාශ්‍රයන් පරයන්නා වූ පරම මුලාශ්‍රයයි.

'''ජේ.එල් ශාස්ත්‍රී පරිවර්තනයෙන්:'''

'''''ශිව පුරාණ: උමා සංහිතා, 43 වන පරිච්ඡේදය, 76 වන ශ්ලෝකය'''''
{{Quote|text=දුර්ගා දේවියගේ කථා සඳහන් වන ස්ථානය එය භාගවත පුරාණය මෙන්ම දේවි පුරාණය ද යැයි කියවේ.|source=ශිව පුරාණ: උමා සංහිතා, 43 වන පරිච්ඡේදය, 76 වන ශ්ලෝකය}}

=== පුරාණ ලක්ෂණ ===

==== මහා පුරාණයක් ලෙස ====
පුරාණ සාහිත්‍ය තුළ භාගවත පුරාණ දෙකක් ඇත. එකක් විෂ්ණු භාගවත වන අතර අනෙක දේවී භාගවතයි. ඉන්දියාවේ පවා මෙම පුරාණ දෙකෙහි අව්‍යාජභාවය පිළිබඳ යම් සැකයක් තිබේ. උදාහරණයක් ලෙස ශිව පුරාණයේ උමා සංහිතාව තුළ දේවී භාගවත පස් වන මහා පුරාණය වන භාගවත පුරාණය ලෙස දක්වා තිබේ. දේවි භාගවත එය තුළම හැඳින්වෙන පරිදි, '''භාගවත''' හෝ '''ශ්‍රීමද් භාගවත''' යන වදන් මත්ස්‍ය පුරාණ ඇතුළු අනෙකුත් පුරාණවල අඩංගු '''භාගවත''' අර්ථ දැක්වීම් වලට අනුකූල වේ.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hazra|first=R. C.|title=Studies in the Upapuranas|url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.18862|year=1963|pages=337}}&lt;/ref&gt;

මත්ස්‍ය පුරාණයේ සඳහන් වන පරිදි, භාගවත පුරාණයේ ස්ලෝක 18,000 ක් අඩංගු වන අතර එය ගායත්‍රිය සමඟ ආරම්භ වී සාරස්වත කල්පය උත්කර්ෂයට නංවයි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Basu|first=B. D. Ed.|title=The Matsya Puranam|publisher=The Panini office, Bhuvaneswari ashrama|year=1916|language=English}}&lt;/ref&gt; එය සාරස්වත කල්පයේ රචනා වූවක් බව ව්‍යාස දේවි භාගවතම්හි සඳහන් කරයි. එමෙන්ම පුරාණය ආරම්භ වන්නේද ගායත්‍රි මන්ත්‍රයෙනි.

විෂ්ණු භාගවත පුරාණය මෑතකදි බෝපදේව නම් කතුවරයෙකු විසින් රචනා කෙරු මුලාශ්‍රයක් බවත මහා පුරාණ අතුරින් පස්වන මහාපුරාණය දේවී භාගවත පුරාණය බව දේවී බැතිමතුන් හා ඇතැම් විද්වතුන්ගේ මතයයි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Farquhar|first=J. N.|title=An outline of the religious literature of India|url=https://archive.org/details/outlineofreligio00farqrich|publisher=London, New York : H. Milford, Oxford university press|year=1920|pages=[https://archive.org/details/outlineofreligio00farqrich/page/269 269]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Colebrooke|first=Henry Thomas|title=Miscellaneous Essays, Volume 1|publisher=London : Wm. H. Allen|year=1837|pages=197}}&lt;/ref&gt;

විෂ්ණුලොක් බිහාරි ශ්‍රීවාස්තවා ප්‍රකාශ කරන්නේ සංස්කෘත සාහිත්‍යයේ ශ්‍රීමද් භාගවතම් සහ දේවි භාගවතම් යන දෙකම මහාපුරාණ ලෙස පිළිගෙන ඇති අතර වායු පුරාණය, මත්ස්‍ය පුරාණය සහ ආදිත්‍ය උප පුරාණය දේවි භාගවතම් මහා පුරාණයක් ලෙස පිළිගන්නා බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Bihari Srivastava|first=Vishnulok|title=Dictionary of Indology|publisher=Hindoology Books|year=2009|isbn=9788122310849|pages=55}}&lt;/ref&gt; වනමලි සිය &quot;ශක්ති&quot; නම් ග්‍රන්ථයේ සඳහන් කරන්නේ දේවි භාගවතම් මහා පුරාණයක් ලෙස වර්ග කර ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Vanamali|title=Shakti: Realm of the Divine Mother|publisher=Inner Traditions/Bear|year=2008|isbn=9781594777851}}&lt;/ref&gt; දේවි භාගවත පුරාණය තුළ එය භාගවත් මහාපුරාණය ලෙසත් වෛෂ්ණව භාගවත උප-පුරාණයක් ලෙසත් නම් කර ඇති බව පූරි සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Puri|first=Vishnu|title=Bhakti Ratnavali : An Anthology from Srimad Bhagavata|publisher=Sri Ramakrishna Math|year=2020}}&lt;/ref&gt;

පුරාණ දහඅට අතරට භාගවත ඇතුළත් කිරීම පිළිගත හැකි බව විල්සන් ප්‍රකාශ කරයි, නමුත් වෛෂ්ණව භාගවතයට වඩා භාගවත අර්ථකථනයන් දේවී භාගවත පුරාණයට වඩාත් නිවැරදිව අදාළ වන බැවින් එය දේවි භාගවත විය හැකි බව කියනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Wilson|first=Horace Hayman|title=Puranas, Or an Account of Their Contents and Nature|publisher=Society for the Resuscitation of Indian Literature|year=1987|pages=49}}&lt;/ref&gt;

==== පංච ලක්ෂණ ====
සාත්ත්වික ශක්ත පුරාණයක් ලෙස ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් තුළ ලක්ෂණ පහක් තිබේ.

'''''ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම්, පළමුවන සර්ගය, 2වන පරිච්ඡේදයේ, ශ්ලෝක 17:18'''''

{{Quote|text=මෙලෙස වේද ව්‍යාස විසින් මෙම භාගවත පුරාණය තුළ සර්ග සහ පරිච්ඡේදයන් ගණනාවකට වෙන් කරනු ලැබුවේය. එම ශ්ලෝක ප්‍රමාණය 18,000ක් බව දැනටමත් දක්වා තිබේ. පුරාණය තුළ පහත සඳහන් ලක්‍ෂණ පහ ඇතුළත් වේ: (1) සර්ග (විශ්ව නිර්මාණය), (2) ප්‍රතිසර්ග (දෙවන නිර්මාණය), (3) වංශ (රාජවංශයන්), (4) මන්වන්තර (මනු යුග). (5) වංශ නුචරරිත (මනු සහ අනෙකුත් රජවරුන් පිළිබඳ විස්තර).|source=ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම්, පළමුවන සර්ගය, 2වන පරිච්ඡේදයේ, ශ්ලෝක 17:18}}

=== චරිත ===

==== දේවියගේ ස්වරූපයන් ====
මෙම වගුව පුරාණයේ සඳහන්, දේවිගේ කැපී පෙනෙන අවතාර පෙන්වයි
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!ස්වරූපය
!විස්තරය
!සර්ගය
|-
|[[භුවනේශ්වරී]]
|තෙවන මහාවිද්‍යා ස්වරූපය, [[මණිද්වීපය|මණිද්වීපයේ]] රැජින
| --
|-
|[[දුර්ගා]]
|ආරක්ෂාව, ශක්තිය, මාතෘත්වය, විනාශය සහ යුද්ධයට අධිපති දෙවඟන
|5, 7, 9
|-
|[[පාර්වතී]]
|කෛලාසය මත වැඩ සිටින ආදරය හා සශ්‍රීකත්වයේ දෙවඟන
| --
|-
|[[කාලී]]
|කාලය හා විනාශයේ දෙවඟන
|5, 9
|-
|[[ලක්‍ෂ්මී (දෙවඟන)|ලක්‍ෂ්මී]]
|ධනයේ හා පාරිශුද්ධත්වයේ දෙවඟන වන විෂ්ණුගේ භාර්යාව
|1, 3, 9
|-
|[[සරස්වතී]]
|බ්‍රහ්මාගේ භාර්යාව, දැනුම, සංගීතය, කලාව, කථාව, ප්‍රඥාවට අධිපති දෙවඟන
|3, 5, 9
|-
|[[රාධා]]
|කෘෂ්ණගේ භාර්යාව, ආදරය, දයාව සහ භක්තියේ දෙවඟන, ගෝලෝකයේ රැජින
|9
|-
|සාවිත්‍රී
|ගායත්‍රි මන්ත්‍රයේ පුද්ගලාරෝපිත ස්වරූපය සහ වේදයේ මව
|9
|-
|ශාකම්භරී
|එළවලු පලතුරුවලින් මිනිස් වර්ගයා පෝෂණය කළ තැනැත්තිය
|7
|-
|බ්‍රමරී
|මී මැස්සන්ට අධිපති දෙවඟන
|10
|}

== '''සර්ග''' ==

==== පළමුවන සර්ගය ====
පරිච්ඡේදයන් 20ක් ඇත. අනෙකුත් පුරාණයන් මෙන් පුරාණයට පාදක වන වස්තු විශය පිළිබඳව පැහැදිලි කරයි. පුරාණයේ විශිෂ්ටත්වය සහ දේවියගේ මහිමය ගැන මූලික වශයෙන් පැහැදිලි කරයි, පහළොස්වන පරිච්ඡේදයේ, නුග පත්‍රයක් මත කුඩා දරුවෙකුගේ ස්වරූපයෙන් වැතිර සිටින විෂ්ණුට දේවිය ඇගේ සැබෑ අනන්‍යතාවය හෙළි කරයි.එමෙන්ම පහත කරුණුද අඩංගු වේ:
* මධු සහ කෛතභ සංහාරය
* විෂ්ණු රූපි හයග්‍රීවගේ වෘතාන්තය.
* ශුකදේව ගේ ජන්මය සහ ජනක හමුවීමට මිතිල වෙත යාම.
* විෂ්ණු වෙත භගවතියගෙන් උපදෙස්
'''ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් 01 වන සර්ගය, 02 වන පරිච්ඡේදය, 03 වන ශ්ලෝකය:'''{{Quote|text=&lt;Poem&gt;नत्वा तत्पदपङ्कजं सुललितं मुक्तिप्रदं योगिनां
ब्रह्माद्यैरपि सेवितं स्तुतिपर््येयं मुनीन्द्रैः सदा ।
वक्ष्याम्यद्य सविस्तरं बहुरसं श्रीमत्पुराणात्तमं
भक्त्या सर्वरसालयं भगवतीनाम्ना प्रसिद्धं द्विजाः ॥&lt;/Poem&gt;|source=}}{{Quote|text=ඕ බ්‍රාහ්මණ වරුනි! බ්‍රහ්මා, විෂ්ණු මහේශ්වර සහ අනෙකුත් දේවතාවුන් වර්ණනා කරන, යෝගින් මුක්තිය සඳහා ධ්‍යාන වඩන තුන් ලෝකයේ භගවතී මාතාව නමින් හදුන්වන දේවියගේ පාද පද්මයන් මා නමස්කාර කරමි. මා අද සියලුම සමෘද්ධියන් ලබාදෙන, සියලු රසයන්ගෙන් පරිපූර්ණ වූ සියලු පුරාණයන්ගෙන් ශ්‍රේෂ්ඨතම පුරාණය වන ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් භක්තියෙන් සරල භාෂාවෙන් විස්තර කරමි.|source=ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් 01 වන සර්ගය, 02 වන පරිච්ඡේදය, 03 වන ශ්ලෝකය}}

==== දෙවන සර්ගය ====
පරිච්ඡේදයන් 12 කින් සමන්විතය. මෙම සර්ගය කෙටි මෙන්ම ඓතිහාසිකය.{{Sfn|Rocher|1986|p=168}} එහි හින්දු වීර කාව්‍යයක් වන &quot;මහා භාරතය&quot; තුළ හොඳින් දන්නා චරිත නිරූපණය කරයි.

* [[වේද ව්‍යාස]]ගේ ජන්මය
* පාන්ඩවයන්ගේ ජන්මය
* කුරුක්ෂේත්‍ර සංග්‍රාමය පිළිබඳ විස්තර

* පරික්ශිත් ගේ මරණය  

==== තෙවන සර්ගය ====
පරිච්ඡේදය 30 ක් අඩංගු වන අතර මෙහි විශ්වය ආරම්භයේදි [[බ්‍රහ්ම]], [[විෂ්ණු]] සහ [[ශිව]] ප්‍රථම වරට [[භුවනේශ්වරී]] දේවිය බැහැදැකීමට යන ආකාරයත් දේවියගේ ශක්තීන් පිළිබඳව වර්ණනා කිරිම් අඩංගු වේ.

* ප්‍රතිසර්ග (විශ්වයේ දෙවන නිර්මාණය) පිළිබඳ විස්තර.
* ත්‍රීමුර්තිය යානයකින් [[මණිද්වීපය]] වෙත පැමිණීම.
* යුධාජිත් සහ වීරසේන අතර සංග්‍රාමය
* නවරාත්‍රී උත්සවය සහ [[රාම]] කුමරු නවරාත්‍ර පූජාව කරන අකාරය.

'''ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් 03 වන සර්ගය, 03 වන පරිච්ඡේදය, 52 වන ශ්ලෝකය:'''{{Quote|text=&lt;poem&gt;दु्तेयाऽल्पधियां देवी योगगम्या दुराशया ।
इच्छा परात्मनः कामं नित्यानित्यस्वरूपिणी ॥&lt;/poem&gt;}}{{Quote|text=විපරීත බුද්ධියක් සහිත පුද්ගලයන්ට දේවිය වටහා ගත නොහැකිය; තම යෝග ශක්තියෙන් ඇයව දැකිය හැක්කේ යෝගීන්ට පමණි. ඇය නිත්‍ය [[බ්‍රහ්මන්]] මෙන්ම අනිත්‍ය [[මායාව]]යි. ඇය පරමාත්මයේ ඉච්ඡා ශක්තියයි. ඇය මෙම ලෝකයේ පළමු නිර්මාතෘවරියයි.|source=ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් 03 වන සර්ගය, 03 වන පරිච්ඡේදය, 52 වන ශ්ලෝකය}}

==== සිව්වන සර්ගය ====
පරිච්ඡේද 25 ක් ඇත. සිව්වන සර්ගයේ අඩංගු වන්නේ [[කෘෂ්ණ]] සහ [[ශිව]] දෙවියන්ගේ විවිධ අවතාර පිළිබඳවයි. එමෙන්ම යෝග සහ භාවනාවන් පිළිබඳවද සඳහන් වේ.

* ශ්‍රි කෘෂ්ණගේ උත්පත්තිය.
* නර සහ නාරායන් පිළිබඳව විස්තර.
* ප්‍රලාද සහ ඍෂිවරුන් අතර සංග්‍රාමය.
* [[විෂ්ණු]] දෙවියන්ගේ විවිධ ස්වරූප පිළිබඳ විස්තර.

==== පස්වැනි සර්ගය ====
[[ගොනුව:Mahishasura-mardini.jpg|thumb|292x292පික්|'''මහිෂාසුර සංහාරය කිරීම''' - රවි වර්මා මුද්‍රණාලය 1910]]
පරිච්ඡේදයන් 25 ක් අඩංගු මෙම සර්ගයේ දේවියගේ මහිමයන් (දේවී මාහත්ම්‍යම්) පිළිබඳව විස්තර කරනු ලබයි. 

* රම්භ - ක්‍රම්භ වෘතාන්තය සහ මහිෂාසුරගේ උත්පත්තිය
* දේවතාවුන් සහ මහිෂාසුර අතර සංග්‍රාමය
* දේවතාවුන්ගේ ශක්තීන් වලින් මහාලක්ෂ්මි දුර්ගා දේවිය ප්‍රකට වීම.
* මහිෂාසුර සංහාරය කොට දේවිය [[මණිද්වීපය]] වෙත පිටත් වීම.
* [[බ්‍රහ්ම]]ගේ වරයෙන් ශුම්භ - නිෂුම්භ ස්වර්ග ලෝකය යටත් කර ගැනීම.
* මහාසරස්වතී දේවියගේ ප්‍රකට වීම.
* චාමුණ්ඩා දේවිය චණ්ඩ - මුණ්ඩ සංහාරය කිරීම.
* දේවියගේ පරිවාර සේනාව ලෙස මාත්‍රිකාවන් ප්‍රකට වීම 
* ශුම්භ - නිෂුම්භ සහ මහාසරස්වතී දුර්ගා දේවිය අතර සංග්‍රාමය.
*ශිව දෙවියන් [[ලිංගොද්භව]] ස්වරූපයෙන් [[බ්‍රහ්ම]] සහ [[විෂ්ණු]] ඉදිරියේ ප්‍රකට වීම.
* සුරතගේ සමාධිය සහ දේවියගෙන් වර ලැබීම.

==== හයවැනි සර්ගය ====
පරිච්ඡේද 31 ක් අඩංගු වේ. හයවන සර්ගයේ මෙම පුරාවෘත්තයන් අඛණ්ඩව සඳහන් කරයි. සියලුම පුරුෂ දේවතාවුන් යැපෙන ස්ත්‍රීත්වය මෙම සර්ගයෙන්  ඉදිරිපත් කෙරේ.

* ඉන්ද්‍ර සහ වෘතාසුර අතර සංග්‍රාමය
* නහුශ [[ඉන්ද්‍ර]] පදවිය ලබාගැනීම සහ ඉන්ද්‍රානි දේවිය විශ්ව මාතාව ආවාහනය කිරීම.
* ශිව දෙවියන් ලක්ෂ්මී දේවියට වරයන් ලබාදීම.
* නාරද මුණිවරයා ස්ත්‍රීයක් වු ආකාරය සහ දේවියගේ කරුණාවෙන් නැවත පුරුෂ භාවය ලබා ගැනීම
* [[විෂ්ණු]] දෙවියන් මහාමායාවගේ වැදගත්කම පිළිබඳව දේශනා කිරීම.

==== හත්වැනි සර්ගය ====
[[ගොනුව:Virabhadra Daksha.jpg|thumb|වීරභද්‍ර සහ දක්ෂ]]

පරිච්ඡේද 40 කින් සමන්විතයි. &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;ශ්‍රීමත් දේවි-භාගවතම් &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; හි හත්වැනි සර්ගයේ වේදයන්ගේ හරය පිළිබඳ එහි අනුවාදය තහවුරු කරමින් වඩාත්  දාර්ශනික භාවයකට නැඹුරුව වේ.{{Sfn|Rocher|1986|p=170}} මෙහි &quot;[[දේවී ගීතාව|දේවී ගීතා]]&quot; නමින් දාර්ශනික පාඨයක් අඩංගු වේ.{{Sfn|Rocher|1986|p=170}}{{Sfn|Cheever Mackenzie Brown|1998|p=1-2, 85-98}} දේවිය [[බ්‍රහ්මන්]] පිළිබඳ යථාර්ථය මෙන්ම ආත්මන් සහ බ්‍රහ්මන් එකක්, බවත් එය වටහා ගත් විට මුක්තිය ලැබෙන බව යන [[අද්වෛත වේදාන්ත]] සංකල්පය තහවුරු කරයි.{{Sfn|Rocher|1986|p=170}}{{Sfn|Cheever Mackenzie Brown|1998|p=12-17}} [[ආදි පරාශක්ති|පරාශක්තිය]] තහවුරු කරන පරිදි මෙම දැනුම පැමිණෙන්නේ මායාවෙන් පිරුණු ලෝකයෙන් වෙන් වී තම ආත්මය ගැන මෙනෙහි කිරීමෙන් ය.{{Sfn|Rocher|1986|p=170}}{{Sfn|Tracy Pintchman|2015|pp=131-138}} එමෙන්ම 28 වන පරිච්ඡේදය තුළ දුර්ගමාසුරගේ සහ දේවියගෙ [[ශාකම්භරී]] ස්වරූපයේ  කතා වස්තුවද, සූර්‍යවංශය පිළිබඳව කරුණුද සඳහන් වේ.

* සුකන්‍ය සහ මහර්ෂි ච්‍යාවනගේ කතාව
* හරිශ්චන්ද්‍ර රජු විශ්වමිත්‍රගේ උදහසට ලක් වීම.
* පරාශක්තිය ප්‍රජාපති දක්ෂ රජුගේ නිවසේ සති ලෙස ජන්මය ලැබීම.

* තරකාසුර විසින් දේවතාවුන් පරාජය කරන කිරිම සහ දේවිය හිමාලයේ දියණිය ලෙස උත්පත්තිය ලැබීම.
* දේවිය තම විශ්ව ස්වරූපය ප්‍රකට කිරිම සහ හිමාලය රජුට බ්‍රහ්ම ඥානය ප්‍රධානය කිරීම.

==== අටවැනි සර්ගය ====
පරිච්ඡේද 24 කින් සමන්විතවය. මෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් අඩංගු වන්නේ ලෝක විශයයි. භූ මණ්ඩලය, ජම්බුද්විපය ඇතුලු ද්වීප පිළිබඳවත්, මනු වංශ පිළිබඳව සඳහන් වේ.

* [[ස්වායම්භුව මනු]]ගේ නිර්මාණය සහ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ වරාහ ස්වරූපය
* මනු රාජ වංශය පිළිබඳව විස්තර.
* [[භූ මණ්ඩලය|භූමණ්ඩලයේ]] පරිණාමය හා ප්‍රසාරණය, සප්ත මහා ද්වීප, ජම්බුද්වීපය සහ එහි ගංගාවන්, පර්වතයන් පිළිබඳ විස්තර.
* ජම්බුද්වීපයේ එක් එක් වර්ස තුළ [[විෂ්ණු|නාරායන]] දෙවියන් වන්දනාමාන කරන ස්වරූප.
* චන්ද්‍රයා සහ අනෙකුත් ග්‍රහලෝක වල චලනය පිළිබඳ විස්තර.
* විවිධ [[නිරය]]න් ඇතුළු අතල, විතල, සුතල, තලාතල, මහාතල, රසාතල සහ පාතාලය පිළිබඳ විස්තර.

==== නවවන සර්ගය ====
පුරාණයේ විශාලතම සර්ගය වන මෙහි පරිච්ඡේදයන් 50 ක් ඇත. මෙහි විස්තර වන්නේ විශ්ව නිර්මාණයයි. (සර්ග) මෙහි කරුණු බ්‍රහ්මවෛවර්ත පුරාණයේ ප්‍රකෘති කන්ද හා සමාන වේ.{{Sfn|Rocher|1986|p=171}}{{Sfn|C Mackenzie Brown|1990|p=160}}

* දේවියගේ පංච ස්වරූප (පංච ප්‍රකෘති) පිළිබඳ විස්තර.
* ශ්‍රී පරම [[කෘෂ්ණ]]ගේ ප්‍රකට වීම විශ්වයේ පළමු නිර්මාණය (සර්ග)
* ශ්‍රී කෘෂ්ණ තුළින් [[බ්‍රහ්ම]], [[විෂ්ණු]] සහ [[ශිව]]ගේ උත්පත්තිය.
* [[ලක්‍ෂ්මී (දෙවඟන)|ලක්ෂ්මී]], [[සරස්වතී]] සහ ගංගා දේවීන් එකිනෙකාට ශාප කර භාරත වර්සයට පැමිණීම.
* කලි යුගයේ විස්තර සහ එහි බලපෑම්
* තුලසි දේවියගෙ වෘතාන්තය සහ කිරි සයුරින් ලක්ෂ්මී දේවිය ප්‍රකට වීම
* [[රාධා]] සහ [[දුර්ගා]] දේවින් වන්දනා කරන මන්ත්‍රයන්

'''ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් 09 වන සර්ගය, 38 වන පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක 29:31:'''{{Quote|&lt;poem&gt;रूपं विभर्त्यरूपा च भक्तानुग्रहहेतवे ॥ 
गोपालसुन्दरीरूपं प्रथमं सा ससर्ज ह ।
अतीव कमनीयं च सुन्दरं सुमनोहरम्‌ ॥ 
नवीननीरदश्यामं किशोरं गोपवेषकम्‌ ।
कंदर्पकोटिलावण्यं लीलाधाम मनोहरम्‌ ॥&lt;/poem&gt;}}{{Quote|text=ඇය නිර්ගුණ වුවද,  භක්තිකයන්න්ගේ ඉච්ඡාවන් තෘප්තිමත් කිරීම සඳහා ස්වරූප ධාරණය කරගනි. ඇය ප්‍රථමයෙන් නිර්මාණය කරන ලද්දේ මනස ආකර්ෂණය කර ගන්නා ඉතා සුන්දර හා අලංකාර ගෝපාල සුන්දරීගේ (කෘෂ්ණ) අලංකාර ස්වරූපයයි. ඔහුගේ ශරීරය නවුම් වැසි වළාකුළුක් මෙන් නිල් වර්ණයෙ යුක්තය. ඔහු තාරුණ්‍යන් යුක්ත වු අතර ගොපල්ලෙකු මෙන් සැරසී සිටියේය|source=09 වන සර්ගය, 38 වන පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක 29:31}}

==== දසවැනි සර්ගය ====
පරිච්ඡේද 13 කින් සමන්විත මෙම සර්ගය දේවි භාගවත පුරාණයේ කෙටිම සර්ගයකි. මෙහි මනුගේ නිර්මාණයන් සහ සංසාරයේ සෑම කාලයකම දේවිය නමස්කාර කරන බව සඳහන් වේ . [[අරුණාසුර]] සංහාරය කෙරූ බ්‍රහ්මරී දේවිය පිළිබඳවද විස්තර අඩංගු වේ.

==== එකොළොස්වැනි සර්ගය ====
පරිච්ඡේද 24  සහිත මෙම සර්ගයෙහි  පුද්ගලයෙක් වශයෙන් තිබිය යුතු ගුණධර්ම සහ ධර්මය ගැන සාකච්ඡා කරනු ලැබේ. මෙම කොටස මඟින් සෘති වර්ණනා කරන අතර  ස්මෘති සහ පුරාණ ද මඟ පෙන්වීම සඳහා වූ මූලාශ්‍ර බව සඳහන් කෙරේ. රුද්‍රාක්ෂ පිළිබඳව මෙන්ම පස් ආකරයේ යාගයන් පිළිබඳවත් සඳහන් වේ.

==== දොළොස්වැනි සර්ගය ====
[[ගොනුව:Devi Bhuvaneswari at Parashakthi Temple.jpg|වම|thumb|210x210පික්|භගවති භුවනේශ්වරී දේවිය]]
පරිච්ඡේද 14 කින් සමන්විත දේවි භාගවතම්හී 12 වන සහ අවසාන සර්ගය තුළ දේවිය ආධ්‍යා ශක්තිය (ප්‍රාථමික, මූල ශක්තිය) ලෙසත්, [[ගායත්‍රී|ගායත්‍රි]] මන්ත්‍රයේ හරය ලෙසත්, වේදයේ මාතාව ලෙසත් දැක්වේ. 10 වෙනි පරිච්ඡේදයේ සිට 12 වන පරිච්ඡේදය දක්වා වෛකුන්තය සහ ගෝලෝකයට ඉහළින් පිහිටි [[මණිද්වීපය]] නම් දේවියගේ උත්තරීතර වාසස්ථානය පිළිබඳ විස්තර අඩංගු වේ.

'''ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම් 12 වන සර්ගය, 10 වන පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක 03:04:'''{{Quote|text=&lt;poem&gt;सर्वदो निजवासार्थ प्रकृत्या मूलभूतया ।
कैलासादधिको लोको वैकुण्ठादपि चोत्तमः ॥
गोलोकादपि सर्वस्मात्सर्वलोकोऽधिकः स्मृतः ।
नैतत्समं त्रिलोक्यां तु सुन्दरं विद्यते क्वचित्‌ ॥&lt;/poem&gt;}}{{Quote|text=සියල්ලටම ප්‍රථමව භගවතී මූල ප්‍රකෘති දේවිය කෛලාශය, වෛකුන්තය සහ ගෝලෝකයට ඉහලින් තම වාසස්ථානය සඳහා මෙම ස්ථානය නිර්මාණය කළාය.  ඇත්තෙන්ම මේ විශ්වයේ වෙනත් කිසිම ස්ථානයක් එයට සම කළ නොහැක. එබැවින් එය සියලු ලෝකයන්ට වඩා උසස් ලෙස සර්වලෝක හෝ [[මණිද්වීපය]]   ලෙස හැඳින්වේ|source=12 වන සර්ගය, 10 වන පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක 03:04}}

== '''දර්ශනවාදය''' ==

=== වෛදික සාහිත්‍යය ===
පුරාණය තුළ පිළිපැදීම හා සම්බන්ධ වෛදික මන්ත්‍ර ගණනාවක් සඳහන් කර ඇත. එකොළොස්වන සර්ගයේ ඇතැම් චාරිත්‍ර විස්තර කරන අතර දේවිය යජුර්වේදය සහ රුද්‍ර සමඟ ද හඳුනාගෙන ඇත. නවවන සර්දේගයේවිගේ විවිධ ශක්තීන් පිළිබඳව සඳහන් කර ඇත. ලක්ෂ්මි සහ ස්වාහාගේ ධ්‍යාන ස්තෝත්‍ර සාමවේදයෙන් උකහාගෙන ඇත. නවවන සර්ගයේ සඳහන් රුද්‍රාක්‌ෂ භාවිතය ශ්‍රැති මගින් අනුග්‍රහය දක්වයි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Layle|first=P.G|title=Studies in Devi Bhagavata|publisher=Popular Prakashan|year=1973|isbn=978-8171540693|pages=38–39}}&lt;/ref&gt;

=== උපනිෂද් ===
දේවිභාගවතම් විසින් උපනිෂද්හි ඇතැම් ඡේද සම්මත කර ඇත. පුරාණයේ හත්වන සර්දේගයේදි දේවිය ඇගේම ස්වරූපයන් විස්තර කරයි මෙම ස්ලෝක දේවි උපනිෂද්හි සමහර ස්ලෝක සමඟ සමාන වේ. එසේම සිව්වන කාණ්‌ඩයේ දෙවියන්ගේ ස්‌වභාවය විස්තර කිරීමට තයිත්තිරීය උපනිෂද්හි ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශන කිහිපයක්‌ යොදා ඇත.

=== භක්තිය ===
මෙම පුරාණයේ දේවි ගීතා කොටසෙහි භක්ති දේවධර්මය භගවත් ගීතාව හා සමානව දැක්වෙන අතර, භාගවත පුරාණයේ දක්නට ලැබෙන කෘෂ්ණ කෙරෙහි ප්‍රේමනීය භක්තිය පිළිබඳ වෛෂ්ණව සංකල්ප සමඟින් සමානව පවති. මෙහි සාංඛ්‍යා දර්ශන රාමුවක් තුළ විවිධ ආකාරයේ භක්තිය ඉස්මතු කරයි.{{Sfn|June McDaniel|2004|pp=158-161}}{{Sfn|Cheever Mackenzie Brown|1998|pp=23-25}} තාමසික භක්තිය යනු භක්ති ආකාර ත්‍රිත්වයෙන් එකකි, එහිදී බැතිමතා කෝපයෙන් පිරී සිටින හෙයින් යාච්ඤා කරයි, අන් අයට හානි කිරීමට උත්සාහ කරයි, අන් අය තුළ වේදනාව හෝ ඊර්ෂ්‍යාව ඇති කරයි.{{Sfn|Cheever Mackenzie Brown|1998|pp=23-25}} රාජසික භක්තිය යනු අන්‍යයන්ට හානියක් කිරීමට නොව, පුද්ගලික වාසි, කීර්තිය හෝ ධනය ලබා ගැනීම සඳහා බැතිමතා දෙවියන් උදෙසා භක්ති සේවය කිරීමයි.{{Sfn|June McDaniel|2004|pp=158-161}} සාත්වික භක්තිය යනු බැතිමතා අනුන්ට යහපතක් හෝ හානියක් අපේක්ෂා නොකරන නමුත් තමාව පවිත්‍ර කර ගැනීමටත්, ඕනෑම පාපයක් අත්හැරීමටත්, තමාව නිදහස් කර ගැනීම සඳහා [[සර්වබලධාරි දෙවඟන|සර්වබලධාරී දෙවඟන]] වෙත භක්තිය පුද කිරීමයි.

දේවී ගීතාව තුළ පරා භක්තිය ලෙස භක්තියේ උත්තරීතර අවස්ථාවක් සඳහන් කොට ඇත. මැක්ඩැනියෙල් ප්‍රකාශ කරන පරිදි, භක්තිකයා දේවියගෙන් ආශීර්වාදයක් හෝ විමුක්තියක් සොයන්නේ නැත, නමුත් ඔහු ඇයට ​​ආදරය කරන නිසා ඔහු ඇයව සිහිපත් කරන විට හඬා වැලපෙන අතර, ඔහුට සෑම තැනකම දෙවඟන සිටින බව දැනෙන අතර ඔහු සියලු ජීවීන් තුළ දේවිය දකි.{{Sfn|June McDaniel|2004|pp=158-161}}{{Sfn|Cheever Mackenzie Brown|1998|pp=23-25}}

'''''ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම්, 07 වන සර්ගය, 36 වන පරිච්ඡේදයේ, ශ්ලෝක 11:18'''''{{Quote|text=දැන් මා ඔබට විස්තර කරනු ලබන ඒ පරා භක්තිය පිළිබඳව සාවධානව ශ්‍රවණය කරන්න. ඔහු සෑමවිටම මාගේ තේජස ශ්‍රවණය කරයි, මාගේ නාමය සජ්ඣායනා කරයි, තෙල් වල නොනවතින වැගිරෙන ස්වභාවය සේ සියලු ශුභ ගුණයන්ගෙන් යුත් මා තුළ වාසය කරයි. නමුත් ඔහුට ඔහුගේ යහපත් කර්මයන්ගේ ඵලයන් ලබා ගැනීමට කිසිඳු අපේක්ෂාවක් නොමැත. සාමීප්‍ය, සාර්ෂ්ඨි, සායුජ්‍ය සහ සාලෝක්‍ය ආදි කිසිඳු ආකාරයේ මුක්තියක් ඔහුට අවශ්‍ය නොවේ. ඔහු මා කෙරෙහි පමණක් භක්තියෙන් පිරී, මා හට පමණක් නමස්කාර කරයි; මා හට සේවය කිරීමට වඩා උත්තරීතර කිසිවක් නොදන්නා අතර ඔහුට අවසාන විමුක්තියවත් අවශ්‍ය නැත. ඔහු නිතරම මා පිළිබඳව මෙනෙහි කරන්නේ නිරන්තර සුපරීක්ෂාකාරීව හා උත්තරීතර ශ්‍රද්ධාවෙන් යුක්තවයි. ඔහු මාගෙන් වෙන්ව නොසිතයි, ඒ වෙනුවට මා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යැයි සිතයි. ඔහු සමස්ථ ජිවීන් හට මාගේ අංශූන් ලෙසින් සලකන අතර තමාට ප්‍රේම කරන සේ මා හටද ප්‍රේම කරයි. ඔහු ජීවීන් සහ මා අතර කිසිදු වෙනසක් ඇති නොකරයි, මන්ද ඔහු ද්විත්ව භාවය පිළිබඳ සියලු අදහස් අත්හැර ඇති බැවින් ඔහු සෑම අයෙක්ම සමානව දකී. ඔහු හිස නමා, චාණ්ඩාල ඇතුළු සහ සියලුම ජීවීන්ට හට නමස්කාර කරයි.|source=07 වන සර්ගය, 36 වන පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක 11:18}}'''''ශ්‍රීමත් දේවී භාගවතම්, 07 වන සර්ගය, 37 වන පරිච්ඡේදයේ, ශ්ලෝක 27:28'''''{{Quote|text=ඕ පර්වත රජුනි! එබඳු පරා භක්තියෙන් සැබවින්ම පිරුණු සිතක් ඇති පුද්ගලයා වහාම මාගේ විඤ්ඤාණ ස්වභාවය හා එක් වන්නේය. මෙම ශ්‍රද්ධාව සහ විරාගය යන සීමාකාරී අවස්ථාව ඍෂිවරුන් හඳුන්වන්නේ ඥානය ලෙසයි. මෙම ඥානය අවධි වූ කල්හි, භක්තිය සහ විරාගය ඒවායේ අරමුණු තෘප්තිමත් කරගනී.|source=07 වන සර්ගය, 37 වන පරිච්ඡේදය, ශ්ලෝක 27:28}}

=== අද්වෛත ===
අද්වෛත වේදාන්ත සංකල්ප දේවි භාගවත පුරාණයේ දැකිය හැකිය. පුරාණයේ දක්නට ලැබෙන ප්‍රධාන අද්වෛත සංකල්පයක් වන්නේ පුද්ගල ආත්මභාවය සහ උත්තරීතර ආත්මය එකක් යන සංකල්පයයි. P. G. Lalye පවසන පරිදි දේවි භගවත් පුරාණයේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන අද්වෛත වේදාන්ත සංකල්පය වන්නේ දේවියගේ ද්විත්ව නොවන ඒකීයත්වයයි.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite book|last=Lalye|first=P. G|title=Studies In  Devi Bhagavata|year=1973}}&lt;/ref&gt;

=== සාංඛ්‍යා ===
දේවි භගවතම් අයත් වන්නේ ශක්තදවෛතවාද සම්ප්‍රදායටය (සාංඛ්‍ය දර්ශනය සහ [[අද්වෛත වේදාන්ත]]යේ සංකලනය, වචනාර්ථයෙන්, ද්විත්ව නොවන ශක්ති මාර්ගය). සාංඛ්‍යයේ ඇති ප්‍රකෘති සහ පුරුෂ අතර පවතින ද්විත්ව බව දේවි භාගවත තුළ නොපිළිගනී. ලියවිල්ලෙහි ප්‍රකෘති යනු පරාශක්ති සමඟ හඳුනාගෙන ඇත. ඇය මූලප්‍රකෘති නමින්ද හැඳින්වේ.

== '''පිළිගැනීම''' ==
දේවි භාගවත පුරාණයේ ශ්ලෝක සහ අදහස් ගොඩනඟා ඇත්තේ උපනිෂද් පදනම මත වන අතර එහිදී [[බ්‍රහ්මන්]] හා ආත්මයේ පවතින ඒකීයභාවය සංස්ලේෂණය කෙරේ. මෙම පුරාණය ආදිශංකරගේ [[අද්වෛත වේදාන්ත]] සම්ප්‍රදායේ භාවිතා වන දර්ශනයන් සහ රූපක පිළිබඳව සඳහන් කරයි. පුරාණය තුළ දේවිය සඳහන් කරන්නේ ඇය සියල්ලටම එපිටින් පවතින [[බ්‍රහ්මන්]] සහ නිරතුරුව වෙනස් වන [[මායාව]] යන ද්විත්වයම ලෙසයි.{{Sfn|Tracy Pintchman|2014|p=29-30}}

දේවි භාගවත පුරාණයේ සඳහන් වන පරිදි දේවිය ​​මෝහය (අවිද්‍යාව) ලෙස ආත්ම බන්ධනයේ ප්‍රභවය මෙන්ම විද්‍යා (ප්‍රඥාව) තුළින් ස්වයං විමුක්තියේ ප්‍රභවය ද වේ. පුරාණයට අනුව ඇය වෛදික පාරභෞතික සංකල්පයක් වන සියල්ලහි යථාර්ථය වන [[බ්‍රහ්මන්]] වේ. සී මැකන්සි බ්‍රවුන් පවසන පරිදි දේවිය ඉදිරිපත් කරන්නේ &quot;විශ්වයේ ගර්භය&quot; ලෙසින් වන අතර, ඇය තම දරුවන්ගේ ක්‍රියාවන් නිරීක්ෂණය කරන, ඔවුන්ගේ සැබෑ ස්වභාවය සොයා ගැනීමට හා අවබෝධ කර ගැනීමට උපකාර කරන, වැරදි සිදු වූ විට ඔවුන්ට සමාව දෙන, තම දරුවන්ට තර්ජනය කරන දුෂ්ටයන්ට බියකරු වන, සියලු ආත්මයන්ගේ මිතුරිය ලෙසයි.{{Sfn|C Mackenzie Brown|1990|pp=129-130}}

== '''සටහන්''' ==

* [https://devibhagavata.blogspot.com/ දේවී භාගවත පුරාණයේ සිංහල පරිවර්තනය]

=='''ආශ්‍රේයයන්'''==
&lt;references /&gt;

=== ග්‍රන්ථ නාමාවලිය ===
*{{cite book |first=Charles Dillard |last= Collins |title=The Iconography and Ritual of Siva at Elephanta: On Life, Illumination, and Being |url= https://books.google.com/books?id=pQNi6kAGJQ4C&amp;pg=PA36 | year=1988 | publisher=SUNY Press |isbn=978-0-88706-773-0}}
*{{cite book| author=Philip Lutgendorf| editor=Arvind Sharma| title=The Study of Hinduism|url=https://books.google.com/books?id=npCKSUUQYEIC |year=2003| publisher=University of South Carolina Press |isbn=978-1-57003-449-7 }}
*{{cite book|author=Cheever Mackenzie Brown|title=The Devi Gita: The Song of the Goddess: A Translation, Annotation, and Commentary|url=https://books.google.com/books?id=28CIEnZCcqMC|year=1998|publisher=State University of New York Press|isbn=978-0-7914-3939-5}}
*{{cite book|author=C Mackenzie Brown|title=The Triumph of the Goddess: The Canonical Models and Theological Visions of the Devi-Bhagavata Purana|url=https://books.google.com/books?id=p6KumJp_wNgC|year=1990|publisher=State University of New York Press|isbn=978-0-7914-0364-8}}
*{{cite book|first = Rosen|last= Dalal|year= 2014|title= Hinduism: An Alphabetical Guide| publisher= Penguin|isbn= 978-8184752779| url=https://books.google.com/books?id=DH0vmD8ghdMC }}
* {{cite book | last = Dimmitt | first = Cornelia | first2 = J. A. B.  |last2 = van Buitenen | title = Classical Hindu Mythology: A Reader in the Sanskrit Puranas | url=https://books.google.com/books?id=re7CR2jKn3QC| publisher = Temple University Press (1st Edition: 1977) | year = 2012 | isbn =978-1-4399-0464-0 }}
*{{cite book|author1=Lynn Foulston |author2=Stuart Abbott| title=Hindu Goddesses: Beliefs and Practices| url=https://books.google.com/books?id=XgwVgPx5G5UC| year=2009| publisher=Sussex Academic Press| isbn=978-1-902210-43-8}}
*{{cite book|author=K P Gietz|display-authors=etal|title=Epic and Puranic Bibliography (Up to 1985) Annoted and with Indexes: Part I: A - R, Part II: S - Z, Indexes|url=https://books.google.com/books?id=kgpLBpUCufwC&amp;pg=PA870|year= 1992|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-03028-1}}
*{{cite book|author1=John Stratton Hawley|author2=Donna Marie Wulff |title=Devi: Goddesses of India| url=https://books.google.com/books?id=CZrV3kOpMt0C |year=1998| publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1491-2}}
*{{cite book|author1=Alf Hiltebeitel |author2=Kathleen M. Erndl |title=Is the Goddess a Feminist?: The Politics of South Asian Goddesses|url=https://books.google.com/books?id=sQJzTr4c-g4C |year = 2000|publisher=New York University Press|isbn=978-0-8147-3619-7}}
*{{cite book|author=David Kinsley|title=Hindu Goddesses: Visions of the Divine Feminine in the Hindu Religious Tradition|url=https://books.google.com/books?id=HzldwMHeS6IC|year=1988|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-90883-3}}
*{{cite book| author=David Kinsley|title=Tantric Visions of the Divine Feminine: The Ten Mahavidyas| url=https://books.google.com/books?id=iob2JIzY9fIC| year=1997|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-91772-9}}
*{{cite book| last= Klostermaier| first=Klaus K.| title=Survey of Hinduism, A: Third Edition| url=https://books.google.com/books?id=8CVviRghVtIC | year=2010| publisher=State University of New York Press| isbn=978-0-7914-8011-3}}
*{{cite book|first= James|last= Lochtefeld|year= 2002|title= The Illustrated Encyclopedia of Hinduism, Vol. 1 &amp; 2|publisher= Rosen Publishing|isbn= 978-0823931798|url-access= registration|url= https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch}}
*{{cite book|author= June McDaniel |title=Offering Flowers, Feeding Skulls|url=https://books.google.com/books?id=caeJpIj9SdkC | year =2004| publisher=Oxford University Press| isbn=978-0-19-534713-5}}
*{{cite book| author=Tracy Pintchman| title=Guests at God's Wedding: Celebrating Kartik among the Women of Benares |url=https://books.google.com/books?id=3KcEotmV2MAC| year=2005|publisher=State University of New York Press|isbn=978-0-7914-6595-0}}
*{{cite book|author=Tracy Pintchman| title=Seeking Mahadevi: Constructing the Identities of the Hindu Great Goddess| url=https://books.google.com/books?id=JfXdGInecRIC |year=2014| publisher=State University of New York Press| isbn=978-0-7914-9049-5}}
*{{cite book|author=Tracy Pintchman|title=The Rise of the Goddess in the Hindu Tradition| url=https://books.google.com/books?id=JsDpBwAAQBAJ| year=2015| publisher=State University of New York Press|isbn=978-1-4384-1618-2}}
*{{Cite book|first=Ludo |last=Rocher| year= 1986| author-link= Ludo Rocher| title= The Puranas| publisher= Otto Harrassowitz Verlag| isbn= 978-3447025225}}
*{{cite book |last= Wilson |first=H. H. |author-link= Horace Hayman Wilson|title=The Vishnu Purana: A System of Hindu Mythology and Tradition (Volume 1: Introduction, Book I) |year=1864 | url=https://archive.org/stream/vishnupurnsyst01wils#page/n3/mode/2up | publisher=Read Country Books (reprinted in 2006) |isbn=1-84664-664-2}}</text>
      <sha1>gn3sxczwyppyccdycgjtis80je6fqzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කල්කි ක්‍රිෂ්ණමූර්ති</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85682</id>
    <revision>
      <id>798740</id>
      <parentid>790681</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T01:03:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>798740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15306" sha1="mac22u23oglmbzzt4ntg6nfh47x74eb" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ලේඛක|name=ශ්‍රී නිවාස්|occupation=මාධ්‍යවේදියෙක්, විචාරකයෙක් සහ ලේඛකයෙක්|spouse=රුක්මිණි|children=කල්කි රාජේන්ද්‍රන් &lt;br /&gt;&amp; ආනන්දි රාමචන්ද්‍රන්|notableworks=''[[පොන්නියින් සෙල්වන් ]]'', ''[[සිවගාමියින් සප්තම්]]''|genre=ප්‍රබන්ධ, සමාජ ප්‍රබන්ධ|period=1899–1954|alma_mater=National High School, [[Tiruchi]]|education=උසස් පාසැල|nationality=ඉන්දීය|death_place=[[චෙන්නායි]], ඉන්දියාව|image=Kalki Krishnamurthy 1999 stamp of India.jpg|death_date={{death date and age|df=yes|1954|12|05|1899|09|09}}|birth_place=පුතාමංගලම්, [[මනල්මේඩු]] අසල|birth_date={{Birth date|df=yes|1899|09|09}}|birth_name=රාමසාමි ක්‍රිෂ්ණමූර්ති|pseudonym=කල්කි {{lang-ta|கல்கி}}|caption=ක්‍රිෂ්ණමූර්ති 1999 ඉන්දියාවේ මුද්දරයක් මත|alt=|image_size=|awards=[[සාහිත්‍ය ඇකඩමි සම්මානය]] “ඇලයි සොසායි” වෙනුවෙන්}} '''රාමස්වාමි ක්‍රිෂ්ණමූර්ති''' (1899 සැප්තැම්බර් 9 - 1954 දෙසැම්බර් 5), '''කල්කි''' යන ඔහුගේ පෑන නාමයෙන් වඩාත් හොඳින් දන්නා, ඉන්දියානු ලේඛකයෙකු, මාධ්‍යවේදියෙකු, කවියෙකු, විචාරකයෙකු සහ ඉන්දීය නිදහස් ක්‍රියාකාරිකයෙකි. ඔහු නම් කර ඇත්තේ [[හින්දු ආගම|හින්දු]] දෙවියන්ගේ [[විෂ්ණු]] දෙවියන්ගේ දහවන හා අවසාන [[අවතාරය (හින්දු ආගම)|අවතාරය]] වන &quot; කල්කි &quot; යනුවෙනි.  ඔහුගේ ලේඛනවලට කෙටිකතා 120 කට වැඩි ප්‍රමාණයක්, නවකතා 10 ක්, නවකතා 5 ක්, ඉතිහාස ආදර කතා 3 ක්, කතුවැකි හා දේශපාලන ලේඛන සහ චිත්‍රපට හා සංගීත විචාර සිය ගණනක් ඇතුළත් ය. 

== ළමා අවධිය ==
ක්‍රිෂ්ණමූර්තිගේ පියා හිටපු [[මදුරාසි පරිපාලන ඒකකය|මදුරාසි ජනාධිපති ධුරයේ]] පැරණි තන්ජෝර් දිස්ත්‍රික්කයේ පුත්තමංගලම් ගම්මානයේ ගණකාධිකාරී රාමස්වාමි අයාර් ය. ඔහු තම ගමේ පාසල ඔහුගේ ප්රාථමික අධ්යාපනය සහ පසුව මහ නගර උසස් පාසලේ සහභාගි මායවරම් නමුත් වර්ෂ 1921 දී ප්රතිචාර, හුදෙක් කෙටි ඔහුට පාසලේ ජ්යේෂ්ඨ සහතික පත්ර බැහැරවීම අවසන්, ඉවත් [[මහත්මා ගාන්ධි]] ගේ 1921 -සම නොවන මෙහෙයුම් සඳහා ඇමතුම් සේවයට එක්වීමට ඒ වෙනුවට [[ඉන්දියානු ජාතික කොන්ග්‍රසය|ඉන්දීය ජාතික කොන්ග්‍රසය]] .   

=== ඉතිහාසික නවකතා ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! අනුක්‍රමය 
! නම 
! අදහස් 
|-
| 2 
| ''පාර්තිබාන් කනාවු'' (1941-1943)  
| පල්ලව රාජවංශය ගැන 
|-
| 1 
| ''සිවගාමියන් සපාතම්'' (1944-1946)  
| පල්ලව රාජවංශය ගැන 
|-
| 3 
| ''පොන්නියන් සෙල්වන්'' (1951-1954) 
| චෝළ රාජවංශය ගැන 
|-
| 4 
| ''සොලමලෙයි ඉලවරාසි'' (1947) 
| ඉන්දියාවේ නිදහස ගැන 
|}

=== සමාජ නවකතා (දෙමළ) ===

* ''කල්වනින් කාදාලි (1937)'' 
* ''තියාගා භූමි (1938-1939)'' 
* ''මගුදාපති (1942)'' 
* ''අබලයින් කනීර් (1947)'' 
* ''ඇලයි ඔසායි (1948)'' 
* ''දේවාජින් කනවන් (1950)'' 
* ''මොහිනි තීව් (1950)'' 
* ''පොයිමන් කරඩු (1951)'' 
* ''පුන්නයිවානාතු පුලි (1952)'' 
* ''අමරා තාර (1954)'' 

=== කෙටි කතා ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! අනුක්‍රමය 
! නම 
! අදහස් 
|-
| 1 
| සුභත්‍රයින් සාගොදරන් 
|
|-
| 2 
| ඔට්රායි රොජා 
| මෙම කතාව තිරුනෙල්වේලි සිට චෙන්නායි දක්වා දුම්රියේදී හමු වන ආගන්තුකයන් දෙදෙනෙකු - තරුණයෙකු සහ තරුණියක් ගැන ය. මෙම කාන්තාව මුලින් ශ්‍රී ලංකාවේ වන අතර පිරිමියා මදුරාසියේ (දැන් [[චෙන්නායි]] ) ය. ඔවුන් ඔවුන්ගේ විභාගවලින් අසමත් වී ඇති අතර ඔවුන්ගේ ජීවිතය අවසන් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. දේවල් මෙතැන් සිට වෙනස් හැරීමක් ගන්නා අතර සියල්ල හොඳින් අවසන් වේ. 
|-
| 3 
| තීපිදිත කුඩිසයිගල් 
|
|-
| 4 
| පුදු ඕවර්සියාර් 
|
|-
| 5 
| වාස්ධාදු වෙනු 
|
|-
| 6 
| අමරා වශ්ව් 
|
|-
| 7 
| සුන්දුවින් සන්යාසම් 
|
|-
| 8 
| තිරුදන් මාගන් තිරුදන් 
|
|-
| 9 
| ඉමායමලෙයි එන්ගල් මලයි 
|
|-
| 10 
| පොන්ගුමාන්කඩාල් 
|
|-
| 11 
| මාස්ටර්මේධුවඩයි 
| කෙටිකතා 5 ක එකතුව 
|-
| 12 
| පුෂ්පා පල්ලකු 
|
|-
| 13 
| ප්‍රබාල නක්චතිරාම් 
|
|-
| 14 
| පිටලෙයි ඔට්ටියානම් 
|
|-
| 15 
| අරුණාචලතින් අලුවල් 
|
|-
| 16 
| පැරිසිල් තුරෙයි 
|
|-
| 17 
| සුසීලා එම්.ඒ. 
|
|-
| 18  
| කමලාවින් කල්‍යානම් 
|
|-
| 19 
| තාර්කෝලායි 
|
|-
| 20  
| එස්.එස්.මෙනකා 
|
|-
| 21 
| සාරදයින් තන්දිරාම් 
|
|-
| 22 
| ගොවෙර්නර් විජයම් 
|
|-
| 23 
| කනයියාෂින් කනාවු 
|
|-
| 24 
| බෑන්කර් විනයකරාවෝ 
|
|-
| 25 යි 
| ටයිගර් කිං 
| කොටියෙකු අතින් මිය යන විට ජ්යෝති log ශාස්ත්ර ers යින් විසින් උපත ලබන විට පුරෝකථනය කර තිබූ රජෙකු වටා මෙම කතාව කැරකෙයි. ඔහු තමාට අත්වූ ඉරණම ආපසු හැරවීමට උත්සාහ කරන අතර කතුවරයා සිහින් වැස්මකින් යුත් උපහාසයක් භාවිතා කරමින් පා King කයා රජුගේ උත්සාහයන් හරහා ඇවිදීමට උත්සාහ කරයි. 
|-
| 26 
| පුන්නිවන්පුපුලි 
|
|-
| 27  
| දේවාකියන් කනවන් 
|
|-
| 28 
| ඔන්පතු කුලිනිලම්  
|
|-
| 29 
| නම්බර් 888 
|
|-
| 30 
| තිරුවුසුන්දූර් සිවකොෂුන්දු 
|
|-
| 31 
| සමින්දාර් මහන් 
|
|-
| 32 
| මයිලාක් කලයි 
|
|-
| 33 
| රනගතුර්කම් රාජා 
|
|-
| 34 
| ඉඩින්තා කොට්ටායි 
|
|-
| 35 
| මයිල්විළි මාන් 
|
|-
| 36 
| තපිලි කප්   
|
|-
| 37 
| කැතරියන් තයාර් 
|
|-
| 38 
| ගාන්ධිමාදීන් කාතලන් 
|
|-
| 39 
| ශ්‍රීකාන්ධන් පුනර්ජන්මාම් 
|
|-
| 40 
| පලදයින්ද බංගලා 
|
|-
| 41 
| චන්ද්‍රමාති 
|
|-
| 42 
| චිරන්ජිවි කඩයි 
|
|-
| 43 
| කදිතමුම් කනීරම් 
|
|-
| 44 
| වයිරා මොතිරාම් (කනාමා පොගතාතු) 
|
|-
| 45 
| වීනායි බවානි 
|
|-
| 46 
| ධනකෝඩීන් මනෝරතම් 
|
|}

=== විවේචනාත්මක වැඩ ===
කල්කි ද යන අනවර්ථ නාමය ''ක්ර්නාටකම්'' යටතේ රචනා කරන චිත්රපට හා සංගීත විචාරකයෙක් විය. {{තහවුරු​ කරන්න|date=April 2012}}   ඔහු බොහෝ ගීත සඳහා පද රචනා කර ඇති අතර ඒවායින් බොහොමයක් කර්ණාටක සංගීතයට අනුගත විය. {{තහවුරු​ කරන්න|date=April 2012}}   
&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[විකිපීඩියා:තහවුරු කිරීමක් අවශ්‍යයි|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (April 2012)&quot;&gt;උපුටා දැක්වීම අවශ්‍යයි&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;

== ගෞරව ==

* කල්කිට ගෞරව පිණිස තැපැල් මුද්දරයක් නිකුත් කිරීම ශත සංවත්සර සැමරුම්වල කැපී පෙනෙන සිදුවීම් අතර විය. තමිල්නාඩු රජය කල්කිගේ කෘති ජනසතු කිරීම නිවේදනය කළ අතර එමඟින් ප්‍රකාශකයන්ට ඔහුගේ කෘති නැවත මුද්‍රණය කිරීමට අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත. 
* 1953 දී ඉන්දියානු ලලිත කලා සංගමය විසින් ඔහුට පිරිනමන ලද සංගිතා කලාසිමනි සම්මානය කල්කි ක්‍රිෂ්ණමූතිට හිමි විය. 

== මරණය ==
5 දෙසැම්බර් 1954 සිට වයස අවුරුදු අවුරුදු 55 දා කල්කි චෙන්නායි මිය ක්ෂය රෝගය . 1954 දෙසැම්බර් 5 දිනැති කල්කි සඟරාවේ විශේෂ කලාපය (ඔහු මියගිය දිනය) අන්නයි සාරදා දේවි වෙනුවෙන් ඔහුගේ අවසාන කතුවැකිය විය. ඔහුගේ අභාවයට පෙර ඔහුගේ සෞඛ්‍ය තත්වය යහපත් අතට හැරී ඇති බවට එම සඟරාව තොරතුරු බෙදා ගත්තේය. &lt;ref&gt;[http://www.chennaimath.org/category/media/magazines/sri-ramakrishna-vijayam Sri Ramakrishna Vijayam December 2014 page 36,37]&lt;/ref&gt; 

== කල්කිගේ චරිතාපදාන ==

* ''සුන්න'' විසින් ''පොන්නියන් පුතල්වර්''  &lt;ref name=&quot;PonniPuthaRef2&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/cities/chennai/Third-edition-biography-on-Kalki-released/2013/04/22/article1555219.ece|title=Third edition biography on Kalki released|date=22 April 2013|work=[[The New Indian Express]]|access-date=12 April 2015|agency=Express News Service|department=Cities: Chennai|quote=The 912-page hard-bound volume, brought out by Vanathi Pathipagam, is priced at `450.&lt;br /&gt;With a preface by 'Kalki' K Rajendran on how the biography was born, the back cover shows 'Kalki', conceiving ''Alai Osai'', a famous novel set against the background of India's freedom struggle. The first edition was brought out in 1976 and the second in 1999.|archive-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208045525/http://www.newindianexpress.com/cities/chennai/Third-edition-biography-on-Kalki-released/2013/04/22/article1555219.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* ''අමරාර් කල්කි'' 
* ''ඔරේ රෝජා'' 

== මෙයද බලන්න ==

* කල්කි (සඟරාව) 
* පොන්නියන් සෙල්වන් 
* පාර්තිබාන් කනාවු 
* සිවගාමියන් සපාතම් 

== යොමුව ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [http://ta.wikisource.org/wiki/பொன்னியின்_செல்வன் කල්කිගේ ''පොන්නියන් සෙල්වන්'' (දෙමළ)] විකිසෝර්ස් (යුනිකෝඩ්) 
* [http://www.chennailibrary.com/kalki/kalki.html කල්කිගේ නවකතා මාර්ගගතව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180420215425/http://www.chennailibrary.com/kalki/kalki.html |date=2018-04-20 }}, චෙන්නායිලිබ්‍රි.කොම් (දෙමළ භාෂාවෙන්) 
* [http://ponniyinselvan.in/tag/novel-characters ''පොන්නියන් සෙල්වන්'' කරුණු සහ ප්‍රබන්ධ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200221121304/http://ponniyinselvan.in/tag/novel-characters |date=2020-02-21 }}, ponniyinselvan.in 
* [https://web.archive.org/web/20190328110157/http://sivakamiyinsabadham.litintrans.com/ ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය ''සිවකාමයින් සබදම්'' හි නන්දිනි විජයරාගවන් ''විසිනි''] 
[[ප්‍රවර්ගය:බෝවෙන රෝගවලින් ඉන්දියාවේදී වූ මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1954 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1899 උපත්]]</text>
      <sha1>mac22u23oglmbzzt4ntg6nfh47x74eb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පර්සිවල් ලොවෙල්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88114</id>
    <revision>
      <id>798734</id>
      <parentid>473286</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T20:57:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[විකිපීඩියා:සත්‍යෝක්ෂ්‍යතාව]] (20260905)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>798734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3902" sha1="jmm175nqwnofzhf95b2w476013zuple" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
 |name              = පර්සිවල් ලොවෙල්
 |image             = Percival Lowell 1900s2.jpg
 |image_size        =
 |caption           = පර්සිවල් ලොවෙල් මුල්කාලීන 20වන සියවසේ දී
 |birth_date        = {{birth date|1855|3|13}}
 |birth_place       = [[බොස්ටන්]], [[මැසචුසෙට්ස්]], එ.ජ.
 |death_date        = {{death date and age|1916|11|12|1855|3|13}}
 |death_place       = [[ෆ්ලැග්ස්ටාෆ්, ඇරිසෝනා]], එ.ජ.
 |resting_place     = මාර්ස් හිල්, [[ලොවෙල් නිරීක්ෂණාගාරය]]
 |residence         =
 |citizenship       =
 |nationality       = ඇමරිකානු
 |field             = [[තාරකා විද්‍යාව]]
 |education         = [[නෝබල් ඇන්ඩ් ග්‍රීනෆ් පාසල]]
 |work_institutions =
 |alma_mater        = [[හාවර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලය]]
 |doctoral_advisor  =
 |doctoral_students =
 |known_for         = [[Martian canal]]s, [[ඇස්ටරොයිඩ]] සොයාගැනීම: [[793 ඇරිසෝනා]] (අප්‍රේල් 9, 1907)
 |influences        =
 |influenced        =
 |prizes            =
 |footnotes         =
 |signature         = }}

'''පර්සිවල් ලෝරන්ස් ලොවෙල්''' ({{IPAc-en|ˈ|l|oʊ|əl}}; මාර්තු 13, 1855 – නොවැම්බර් 12, 1916) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඇමරිකානු ව්‍යාපාරිකයකු, කතුවරයකු, ගණිතඥයකු, සහ [[තාරකා විද්‍යාඥ|තාරකා විද්‍යාඥ]]යෙකි. [[අඟහරු]] ග්‍රහයාගේ ඇල මාර්ග ඇති බවට ඔහු සැකපහළ කළේ ය. ඔහු විසින් [[ෆ්ලැග්ස්ටාෆ්, ඇරිසෝනා|ඇරිසෝනාවේ ෆ්ලැග්ස්ටාෆ්]] හි [[ලොවෙල් නිරීක්ෂණාගාරය]] ස්ථාපිත කළ අතර, ඔහුගේ මරණින් වර්ෂ 14කට පසුව [[ප්ලූටෝ]] සොයාගැනීමට එය අඩිතාලම දැමී ය.

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist|30em|refs=

&lt;ref name=&quot;MoMP&quot;&gt;{{cite book
  |title      = Dictionary of Minor Planet Names – (1886) Lowell
  |url      = https://archive.org/details/dictionaryofmino0000schm_k0v7
  |chapter    = (1886) Lowell
  |last       = Schmadel | first = Lutz D.
  |publisher  = Springer Berlin Heidelberg
  |page       = [https://archive.org/details/dictionaryofmino0000schm_k0v7/page/151 151]
  |date       = 2007
  |isbn       = 978-3-540-00238-3
  |doi        = 10.1007/978-3-540-29925-7_1887
  }}&lt;/ref&gt;

}} &lt;!-- end of reflist --&gt;

==බාහිර සබැඳි==
{{wikisource-author|Percival Lowell}}
* {{wikiquote-inline|Percival Lowell}}
* {{commons category-inline|Percival Lowell}}
* {{Gutenberg author |id=Lowell,+Percival | name=Percival Lowell}}
* {{Internet Archive author |sname=Percival Lawrence Lowell}}
* {{Librivox author |id=11632}}
* [http://www.lowell.edu/ Lowell Observatory]
* [http://www.bbc.co.uk/science/space/solarsystem/scientists/percival_lowell BBC Science: Percival Lowell]
* {{LCAuth|n86865348|Percival Lowell|17|}}

{{Pluto|state=collapsed}}
{{Authority control}}

{{clear}}

{{DEFAULTSORT:ලොවෙල්, පර්සිවල්}}
[[Category:1855 උපත්]]
[[Category:1916 මරණ]]
[[Category:ඇමරිකානු තාරකා විද්‍යාඥයෝ]]
[[Category:ඉංග්‍රීසි සම්භවයක් සහිත ඇමරිකානු ජනයා]]</text>
      <sha1>jmm175nqwnofzhf95b2w476013zuple</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජපානයේ නගර ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89475</id>
    <revision>
      <id>798743</id>
      <parentid>794649</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T01:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>798743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="213024" sha1="kvkinqinpj6dxogx8vq5yh4j2i466fb" xml:space="preserve">[[File:Cities in Japan.png|thumb|{{legend|#008000|Cities designated by government ordinance}}{{legend|#FFD350|Core cities}}{{legend|#00A0E8|විශේෂ නගර}}{{legend|#FE80C0|Cities}}{{legend|#5BE95B|Special wards}}]]
{{TopicTOC-Country-Japan}}
'''ජපානයේ නගර ලැයිස්තුව''' මෙහි දැක්වේ.

==නගර (Cities)==
{|class=wikitable
!colspan=2|වර්ගය!!ජපන් යෙදුම!!ගණන
|-
|bgcolor=&quot;Moccasin&quot;|&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;||[[Cities designated by government ordinance of Japan|City designated by government ordinance]]||{{large|{{lang|ja|政令指定都市}}}}&lt;/span&gt;||20
|-
|bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;|&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;||[[Core cities of Japan|Core city]]||{{large|{{lang|ja|中核市}}}}&lt;/span&gt;||58
|-
|bgcolor=&quot;MistyRose&quot;|&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;||[[Special cities of Japan|විශේෂ නගර]]||{{large|{{lang|ja|特例市}}}}&lt;/span&gt;||27
|-
|&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;||[[Cities of Japan|නගර (City)]]||{{large|{{lang|ja|市}}}}||684
|-
|bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;|&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;||[[Special wards of Tokyo|Special ward]]||{{large|{{lang|ja|特別区}}}}&lt;/span&gt;||23
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;  style=&quot;text-align:right;&quot;
! City (Special Ward) !! Japanese !! ප්‍රාන්තය !! ජනගහනය !! භූමි ප්‍රමාණය (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) !! Density (per km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) !! Founded
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | වෙබ් අඩවිය
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[නගෝයා]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|名古屋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||2,283,289||326.45||6,860||1889-10-01||[http://www.city.nagoya.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Toyohashi, Aichi|Toyohashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊橋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||377,045||261.35||1,443||1906-08-01||[https://web.archive.org/web/20100309065441/http://www.city.toyohashi.aichi.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Okazaki, Aichi|Okazaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岡崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||371,380||387.24||959||1916-07-01||[http://www.city.okazaki.aichi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107142409/http://www.city.okazaki.aichi.jp/tagengo/pgide/guide_en/index_e.html |date=2010-01-07 }}
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Ichinomiya, Aichi|Ichinomiya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|一宮市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||375,939||113.91||3,300||1921-09-01||[http://www.city.ichinomiya.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Seto, Aichi|Seto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|瀬戸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||132,311||111.61||1,185||1929-10-01||[http://www.city.seto.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Handa, Aichi|Handa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|半田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||117,927||47.24||2,496||1937-10-01||[http://www.city.handa.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151116164547/http://www.city.handa.lg.jp/ |date=2015-11-16 }}
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kasugai, Aichi|Kasugai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|春日井市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||300,713||92.71||3,244||1943-06-01||[http://www.city.kasugai.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Toyokawa, Aichi|Toyokawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||161,595||150.71||1,072||1943-06-01||[http://www.city.toyokawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsushima, Aichi|Tsushima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|津島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||65,646||25.08||2,617||1947-03-01||[http://www.city.tsushima.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hekinan, Aichi|Hekinan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|碧南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||73,024||35.86||2,036||1948-04-05||[http://www.city.hekinan.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kariya, Aichi|Kariya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|刈谷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||145,117||50.45||2,876||1950-04-01||[http://www.city.kariya.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Toyota, Aichi|Toyota]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||420,286||918.47||458||1951-03-01||[http://www.city.toyota.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Anjo&lt;/span&gt;[[Anjō, Aichi|Anjō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|安城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||176,046||86.01||2,047||1952-05-05||[http://www.city.anjo.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nishio, Aichi|Nishio]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|西尾市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||106,643||75.78||1,407||1953-12-15||[http://www.city.nishio.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Gamagori&lt;/span&gt;[[Gamagōri, Aichi|Gamagōri]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|蒲郡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||82,264||56.81||1,448||1954-04-01||[http://www.city.gamagori.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Inuyama, Aichi|Inuyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|犬山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||75,304||74.97||1,004||1954-04-01||[http://www.city.inuyama.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tokoname, Aichi|Tokoname]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|常滑市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||52,837||55.63||950||1954-04-01||[http://www.city.tokoname.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Konan&lt;/span&gt;[[Kōnan, Aichi|Kōnan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|江南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||100,064||30.17||3,317||1954-06-01||[http://www.city.konan.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Komaki, Aichi|Komaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小牧市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||149,060||62.82||2,373||1955-01-01||[http://www.city.komaki.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Inazawa, Aichi|Inazawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|稲沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||137,475||79.30||1,734||1958-11-01||[http://www.city.inazawa.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokai&lt;/span&gt;[[Tōkai, Aichi|Tōkai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東海市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||106,708||43.36||2,461||1969-04-01||[http://www.city.tokai.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Obu&lt;/span&gt;[[Ōbu, Aichi|Ōbu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大府市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||83,097||33.68||2,467||1970-09-01||[http://www.city.obu.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Chita, Aichi|Chita]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|知多市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||84,782||45.43||1,866||1970-09-01||[http://www.city.chita.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Chiryu&lt;/span&gt;[[Chiryū, Aichi|Chiryū]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|知立市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||68,216||16.34||4,175||1970-12-01||[http://www.city.chiryu.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Owariasahi, Aichi|Owariasahi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|尾張旭市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||79,197||21.03||3,766||1970-12-01||[http://www.city.owariasahi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takahama, Aichi|Takahama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高浜市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||43,467||13.00||3,344||1970-12-01||[http://www.city.takahama.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iwakura, Aichi|Iwakura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岩倉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||48,042||10.49||4,580||1971-12-01||[http://www.city.iwakura.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Toyoake, Aichi|Toyoake]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊明市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||69,124||23.18||2,982||1972-08-01||[https://web.archive.org/web/20031010071331/http://www.city.toyoake.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nisshin, Aichi|Nisshin]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|日進市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||80,921||34.90||2,319||1994-10-01||[http://www.city.nisshin.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tahara, Aichi|Tahara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|田原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||66,698||188.81||353||2003-08-20||[http://www.city.tahara.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Aisai, Aichi|Aisai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|愛西市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||65,481||66.63||983||2005-04-01||[http://www.city.aisai.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kiyosu, Aichi|Kiyosu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|清須市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||56,635||13.31||4,255||2005-07-07||[https://web.archive.org/web/20100118022240/http://www.city.kiyosu.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shinshiro, Aichi|Shinshiro]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|新城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||51,326||499.00||103||2005-10-01||[http://www.city.shinshiro.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024121645/http://www.city.shinshiro.lg.jp/ |date=2007-10-24 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kitanagoya, Aichi|Kitanagoya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北名古屋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||80,112||18.37||4,361||2006-03-20||[http://www.city.kitanagoya.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yatomi, Aichi|Yatomi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|弥富市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||43,145||48.92||882||2006-04-01||[https://web.archive.org/web/20060509222602/http://city.yatomi.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miyoshi, Aichi|Miyoshi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|みよし市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||62,001||32.11||1,930||2010-01-04||[http://www.city.aichi-miyoshi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ama, Aichi|Ama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|あま市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||86,876||27.59||3,160||2010-03-22||[http://www.city.ama.aichi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nagakute, Aichi|Nagakute]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|長久手市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අයිචි}}||57,764||21.55||2,680||2012-01-04||[https://www.city.nagakute.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Akita, Akita|Akita]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|秋田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||329,287||905.67||364||1889-04-01||[http://www.city.akita.akita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Odate&lt;/span&gt;[[Ōdate, Akita|Ōdate]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大館市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||80,587||913.70||88.2||1951-04-01||[http://www.city.odate.akita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kazuno, Akita|Kazuno]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鹿角市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||35,543||707.34||50.2||1972-04-01||[http://www.city.kazuno.akita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Daisen, Akita|Daisen]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大仙市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||91,143||866.67||105||2005-03-22||[http://www.city.daisen.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126235821/http://www.city.daisen.akita.jp/ |date=2021-01-26 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Katagami, Akita|Katagami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|潟上市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||35,460||97.96||362||2005-03-22||[http://www.city.katagami.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326092156/http://www.city.katagami.akita.jp/ |date=2010-03-26 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kitaakita, Akita|Kitaakita]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北秋田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||38,543||1,152.57||33.4||2005-03-22||[http://www.city.kitaakita.akita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Oga, Akita|Oga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|男鹿市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||34,194||240.80||142||2005-03-22||[https://web.archive.org/web/20071210214619/http://www2.city.oga.akita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Yurihonjo&lt;/span&gt;[[Yurihonjō, Akita|Yurihonjō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|由利本荘市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||87,525||1,209.04||72.4||2005-03-22||[http://www.city.yurihonjo.akita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yuzawa, Akita|Yuzawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|湯沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||53,588||790.72||67.8||2005-03-22||[http://www.city-yuzawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Semboku, Akita|Semboku]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|仙北市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||30,885||1,093.64||28.2||2005-09-20||[http://www.city.semboku.akita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yokote, Akita|Yokote]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|横手市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||101,234||693.60||146||2005-10-01||[http://www.city.yokote.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nikaho, Akita|Nikaho]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|にかほ市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||28,422||240.61||118||2005-10-01||[http://www.city.nikaho.akita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Noshiro, Akita|Noshiro]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|能代市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|අකිතා}}||61,295||426.74||144||2006-03-21||[http://www.city.noshiro.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230153645/http://www.city.noshiro.akita.jp/ |date=2019-12-30 }}
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Hachinohe, Aomori|Hachinohe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八戸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||241,613||305.17||792||1929-05-01||[http://www.city.hachinohe.aomori.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kuroishi, Aomori|Kuroishi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|黒石市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||37,585||216.96||173||1954-07-01||[http://www.city.kuroishi.aomori.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Misawa, Aomori|Misawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||42,535||119.97||355||1958-09-01||[http://www.city.misawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mutsu, Aomori|Mutsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|むつ市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||62,220||863.79||72.0||1959-09-01||[http://www.city.mutsu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Towada, Aomori|Towada]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|十和田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||66,834||688.60||97.1||2005-01-01||[http://www.city.towada.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsugaru, Aomori|Tsugaru]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|つがる市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||38,919||253.85||153||2005-02-11||[http://www.city.tsugaru.aomori.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Goshogawara, Aomori|Goshogawara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|五所川原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||60,788||404.58||150||2005-03-28||[http://www.city.goshogawara.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Aomori, Aomori|Aomori]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|青森市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||305,884||824.52||371||2005-04-01||[http://www.city.aomori.aomori.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hirakawa, Aomori|Hirakawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|平川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||34,638||345.81||100||2006-01-01||[http://www.city.hirakawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hirosaki, Aomori|Hirosaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|弘前市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Aomori}}||185,865||523.60||355||2006-02-27||[http://www.city.hirosaki.aomori.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Chiba, Chiba|Chiba]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|千葉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||938,695||272.08||3,450||1921-01-01||[http://www.city.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Choshi&lt;/span&gt;[[Chōshi, Chiba|Chōshi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|銚子市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||72,348||83.91||862||1933-02-11||[http://www.city.choshi.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|市川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||470,149||57.40||8,191||1934-11-03||[http://www.city.ichikawa.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200425105135/http://www.city.ichikawa.chiba.jp/ |date=2020-04-25 }}
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Funabashi, Chiba|Funabashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|船橋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||586,762||85.64||6,851||1937-04-01||[http://www.city.funabashi.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061214030110/http://www.city.funabashi.chiba.jp/koho/eng/index.htm |date=2006-12-14 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tateyama, Chiba|Tateyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|館山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||49,987||110.21||454||1939-11-03||[http://www.city.tateyama.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|木更津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||123,743||138.73||892||1942-11-03||[http://www.city.kisarazu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Matsudo, Chiba|Matsudo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|松戸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||477,603||61.33||7,787||1943-04-01||[http://www.city.matsudo.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Noda, Chiba|Noda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|野田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||153,422||103.54||1,482||1950-05-03||[http://www.city.noda.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mobara, Chiba|Mobara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|茂原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||93,032||100.01||930||1952-04-01||[http://www.city.mobara.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Narita, Chiba|Narita]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|成田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||124,773||213.84||583||1954-03-31||[http://www.city.narita.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sakura, Chiba|Sakura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|佐倉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||171,472||103.59||1,655||1954-03-31||[http://www.city.sakura.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Togane&lt;/span&gt;[[Tōgane, Chiba|Tōgane]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東金市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||61,591||89.34||689||1954-04-01||[http://www.city.togane.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Narashino, Chiba|Narashino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|習志野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||159,758||20.99||7,611||1954-08-01||[https://web.archive.org/web/20030322104057/http://www.city.narashino.chiba.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|柏市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||389,036||114.90||3,386||1954-09-01||[http://www.city.kashiwa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Katsuura, Chiba|Katsuura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|勝浦市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||21,413||94.20||227||1958-10-01||[http://www.city.katsuura.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031011174244/http://www.city.katsuura.chiba.jp/ |date=2003-10-11 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ichihara, Chiba|Ichihara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|市原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||279,591||368.20||759||1963-05-01||[http://www.city.ichihara.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|流山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||156,686||35.28||4,441||1967-01-01||[http://www.city.nagareyama.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八千代市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||184,655||51.27||3,602||1967-01-01||[http://www.city.yachiyo.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071023065947/http://www.city.yachiyo.chiba.jp/ |date=2007-10-23 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Abiko, Chiba|Abiko]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|我孫子市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||133,533||43.19||3,092||1970-07-01||[http://www.city.abiko.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鎌ヶ谷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||104,564||21.11||4,953||1971-09-01||[http://www.city.kamagaya.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|君津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||89,350||318.83||280||1971-09-01||[http://www.city.kimitsu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Futtsu, Chiba|Futtsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||48,973||205.35||238||1971-09-01||[http://www.city.futtsu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Urayasu, Chiba|Urayasu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|浦安市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||159,312||17.29||9,214||1981-04-01||[http://www.city.urayasu.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121214957/http://www.city.urayasu.chiba.jp/ |date=2013-01-21 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Yotsukaido&lt;/span&gt;[[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|四街道市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||85,738||34.70||2,471||1981-04-01||[http://www.city.yotsukaido.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|袖ヶ浦市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||59,443||94.92||626||1991-04-01||[https://web.archive.org/web/20030806000844/http://www.city.sodegaura.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yachimata, Chiba|Yachimata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八街市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||75,369||74.87||1,007||1992-04-01||[http://www.city.yachimata.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Inzai, Chiba|Inzai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|印西市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||60,280||53.51||1,127||1996-04-01||[https://web.archive.org/web/20030920011457/http://www.city.inzai.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shiroi, Chiba|Shiroi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|白井市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||57,151||35.41||1,614||2001-04-01||[https://web.archive.org/web/20030927182101/http://city.shiroi.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tomisato, Chiba|Tomisato]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富里市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||51,590||53.91||957||2002-04-01||[https://web.archive.org/web/20050822172721/http://www.city.tomisato.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鴨川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||35,792||191.30||187||2005-02-11||[http://www.city.kamogawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Asahi, Chiba|Asahi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|旭市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||69,971||129.91||539||2005-07-01||[http://www.city.asahi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Isumi, Chiba|Isumi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|いすみ市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||41,605||157.50||264||2005-12-05||[http://www.city.isumi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Sosa&lt;/span&gt;[[Sōsa, Chiba|Sōsa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|匝瑳市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||41,361||101.78||406||2006-01-23||[http://www.city.sosa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Minamiboso&lt;/span&gt;[[Minamibōsō, Chiba|Minamibōsō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南房総市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||43,553||230.22||189||2006-03-20||[http://www.city.minamiboso.chiba.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Katori, Chiba|Katori]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|香取市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||85,193||262.31||325||2006-03-27||[http://www.city.katori.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sanmu, Chiba|Sanmu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|山武市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||57,806||146.38||395||2006-03-27||[http://www.city.sammu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ōamishirasato, Chiba|Oamishirasato]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大網白里市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Chiba}}||51,176||58.06||881||2013-01-01||[http://www.city.oamishirasato.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Matsuyama, Ehime|Matsuyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|松山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||515,068||429.03||1,201||1889-12-15||[http://www.city.matsuyama.ehime.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Niihama, Ehime|Niihama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|新居浜市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||123,329||234.30||526||1937-11-03||[http://www.city.niihama.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Shikokuchuo&lt;/span&gt;[[Shikokuchūō, Ehime|Shikokuchūō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|四国中央市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||91,688||420.10||218||2004-04-01||[http://www.city.shikokuchuo.ehime.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Seiyo, Ehime|Seiyo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|西予市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||43,476||514.79||84.5||2004-04-01||[http://www.city.seiyo.ehime.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Toon&lt;/span&gt;[[Tōon, Ehime|Tōon]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東温市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||35,517||211.45||168||2004-09-21||[http://www.city.toon.ehime.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Saijo&lt;/span&gt;[[Saijō, Ehime|Saijō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|西条市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||112,543||509.05||221||2004-11-01||[http://www.city.saijo.ehime.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ozu&lt;/span&gt;[[Ōzu, Ehime|Ōzu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大洲市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||49,543||432.20||115||2005-01-11||[http://www.city.ozu.ehime.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Imabari, Ehime|Imabari]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|今治市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||170,986||419.85||407||2005-01-16||[http://www.city.imabari.ehime.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yawatahama, Ehime|Yawatahama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八幡浜市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||40,010||132.98||301||2005-03-28||[http://www.city.yawatahama.ehime.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iyo, Ehime|Iyo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊予市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||38,890||194.47||200||2005-04-01||[http://www.city.iyo.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Uwajima, Ehime|Uwajima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宇和島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ehime}}||86,819||469.52||185||2005-08-01||[http://www.city.uwajima.ehime.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Fukui, Fukui|Fukui]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|福井市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukui}}||268,574||536.17||501||1889-04-01||[/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|敦賀市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukui}}||68,188||250.75||272||1937-04-01||[http://www.ton21.ne.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220201023841/https://www.ton21.ne.jp/ |date=2022-02-01 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Obama, Fukui|Obama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小浜市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukui}}||31,486||232.86||135||1951-03-30||[https://web.archive.org/web/20051013061933/http://www.city.obama.fukui.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ono&lt;/span&gt;[[Ōno, Fukui|Ōno]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukui}}||36,763||872.30||42.1||1954-07-01||[http://www.city.ono.fukui.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Katsuyama, Fukui|Katsuyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|勝山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukui}}||26,333||253.68||104||1954-09-01||[http://www.city.katsuyama.fukui.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sabae, Fukui|Sabae]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鯖江市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukui}}||67,430||84.75||796||1955-01-15||[http://www.city.sabae.fukui.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Awara, Fukui|Awara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|あわら市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukui}}||30,765||116.99||263||2004-03-01||[http://www.city.awara.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Echizen, Fukui|Echizen]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|越前市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukui}}||87,116||230.75||378||2005-10-01||[http://www.city.echizen.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sakai, Fukui|Sakai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|坂井市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukui}}||92,420||209.91||440||2006-03-20||[http://www.city.fukui-sakai.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Fukuoka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|福岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||1,581,527||340.96||4,515||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20020120213547/http://www.city.fukuoka.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kurume, Fukuoka|Kurume]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|久留米市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||305,147||229.84||1,328||1889-04-01||[http://www.city.kurume.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Omuta&lt;/span&gt;[[Ōmuta, Fukuoka|Ōmuta]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大牟田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||127,474||81.55||1,563||1917-03-01||[http://www.city.omuta.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Nogata&lt;/span&gt;[[Nōgata, Fukuoka|Nōgata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|直方市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||57,319||61.78||928||1931-01-01||[http://www.city.nogata.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tagawa, Fukuoka|Tagawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|田川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||50,484||54.52||926||1943-11-03||[http://www.joho.tagawa.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yanagawa, Fukuoka|Yanagawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|柳川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||72,798||76.90||947||1952-04-01||[http://www.city.yanagawa.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yame, Fukuoka|Yame]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八女市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||42,241||98.66||428||1954-04-01||[http://www.city.yame.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Chikugo, Fukuoka|Chikugo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|筑後市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||48,281||41.85||1,154||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20050911043927/http://www.city.chikugo.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Okawa&lt;/span&gt;[[Ōkawa, Fukuoka|Ōkawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||38,266||33.61||1,139||1954-04-01||[http://www.city.okawa.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yukuhashi, Fukuoka|Yukuhashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|行橋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||70,064||69.83||1,003||1954-10-10||[http://www.city.yukuhashi.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Buzen, Fukuoka|Buzen]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊前市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||27,578||111.17||248||1955-04-10||[http://www.city.buzen.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nakagawa, Fukuoka|Nakagawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|那珂川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||50,004||74.95||667||2018-10-01||[https://www.city.nakagawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nakama, Fukuoka|Nakama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|中間市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||45,549||15.98||2,850||1958-11-01||[https://web.archive.org/web/20000422061603/http://www.city.nakama.fukuoka.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Kitakyushu&lt;/span&gt;[[Kitakyushu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北九州市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||986,998||487.71||2,024||1963-02-10||[http://www.city.kitakyushu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ogori&lt;/span&gt;[[Ogōri, Fukuoka|Ogōri]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小郡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||58,460||45.50||1,285||1972-04-01||[http://www.city.ogori.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Chikushino, Fukuoka|Chikushino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|筑紫野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||98,914||87.78||1,127||1972-04-01||[http://www.city.chikushino.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kasuga, Fukuoka|Kasuga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|春日市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||107,845||14.15||7,622||1972-04-01||[http://www.city.kasuga.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Onojo&lt;/span&gt;[[Ōnojō, Fukuoka|Ōnojō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大野城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||94,037||26.88||3,498||1972-04-01||[http://www.city.onojo.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Munakata, Fukuoka|Munakata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宗像市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||94,877||119.66||793||1981-04-01||[http://www.city.munakata.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Dazaifu, Fukuoka|Dazaifu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|太宰府市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||68,561||29.58||2,318||1982-04-01||[https://web.archive.org/web/20030919150110/http://www2.city.dazaifu.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Koga, Fukuoka|Koga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|古賀市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||57,084||42.11||1,356||1997-10-01||[http://www.city.koga.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070104031644/http://www.city.koga.fukuoka.jp/eng/ |date=2007-01-04 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fukutsu, Fukuoka|Fukutsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|福津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||55,123||52.70||1,046||2005-01-24||[http://www.city.fukutsu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ukiha, Fukuoka|Ukiha]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|うきは市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||32,277||117.55||275||2005-03-20||[http://www.city.ukiha.fukuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miyawaka, Fukuoka|Miyawaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宮若市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||30,793||139.99||220||2006-02-11||[http://www.city.miyawaka.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Asakura, Fukuoka|Asakura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|朝倉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||57,881||246.73||235||2006-03-20||[http://www.city.asakura.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iizuka, Fukuoka|Iizuka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|飯塚市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||132,208||214.13||617||2006-03-26||[http://www.city.iizuka.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kama, Fukuoka|Kama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|嘉麻市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||44,431||135.18||329||2006-03-27||[http://www.city.kama.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miyama, Fukuoka|Miyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|みやま市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||42,219||105.12||402||2007-01-29||[http://www.city.miyama.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428064138/http://www.city.miyama.lg.jp/ |date=2009-04-28 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Itoshima, Fukuoka|Itoshima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|糸島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukuoka}}||100,304||216.12||464.11||2010-01-01||[http://www.city.itoshima.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Aizuwakamatsu, Fukushima|Aizuwakamatsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|会津若松市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||129,388||383.03||338||1899-04-01||[http://www.city.aizuwakamatsu.fukushima.jp/.]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Fukushima, Fukushima|Fukushima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|福島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||289,355||746.43||388||1907-04-01||[http://www.city.fukushima.fukushima.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Koriyama&lt;/span&gt;[[Kōriyama, Fukushima|Kōriyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|郡山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||339,395||757.06||448||1924-09-01||[http://www.city.koriyama.fukushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170516201456/http://www.city.koriyama.fukushima.jp/063000/koho/yoran.html |date=2017-05-16 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sukagawa, Fukushima|Sukagawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|須賀川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||80,336||279.55||287||1954-03-31||[http://www.city.sukagawa.fukushima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Soma&lt;/span&gt;[[Sōma, Fukushima|Sōma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|相馬市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||38,543||197.67||195||1954-03-31||[https://web.archive.org/web/20100210185958/http://www.city.soma.fukushima.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Iwaki, Fukushima|Iwaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|いわき市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||349,947||1,231.34||284||1966-10-01||[http://www.city.iwaki.fukushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100411210504/http://www.city.iwaki.fukushima.jp/gaikokugo/english/ |date=2010-04-11 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tamura, Fukushima|Tamura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|田村市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||42,221||458.30||92.1||2005-03-01||[http://www.city.tamura.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shirakawa, Fukushima|Shirakawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|白河市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||65,665||305.30||215||2005-11-07||[http://www.city.shirakawa.fukushima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nihonmatsu, Fukushima|Nihonmatsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|二本松市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||61,698||344.65||179||2005-12-01||[http://www.city.nihonmatsu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Minamisoma&lt;/span&gt;[[Minamisōma, Fukushima|Minamisōma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南相馬市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||71,761||398.50||180||2006-01-01||[http://www.city.minamisoma.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Date, Fukushima|Date]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊達市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||67,487||265.10||255||2006-01-01||[https://web.archive.org/web/20060110075417/http://www.city.date.fukushima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kitakata, Fukushima|Kitakata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|喜多方市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||54,684||554.67||98.6||2006-01-04||[http://www.city.kitakata.fukushima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Motomiya, Fukushima|Motomiya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|本宮市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Fukushima}}||31,737||87.94||361||2007-01-01||[http://www.city.motomiya.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Gifu, Gifu|Gifu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岐阜市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||412,779||202.89||2,034||1889-07-01||[http://www.city.gifu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ogaki&lt;/span&gt;[[Ōgaki, Gifu|Ōgaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大垣市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||163,047||206.52||789||1918-04-01||[http://www.city.ogaki.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takayama, Gifu|Takayama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||94,879||2,177.67||43.6||1936-11-01||[http://www.city.takayama.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tajimi, Gifu|Tajimi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|多治見市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||114,866||91.24||1,259||1940-08-01||[https://web.archive.org/web/20030927115157/http://www2.city.tajimi.gifu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Seki, Gifu|Seki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|関市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||92,896||472.84||196||1950-10-15||[http://www.city.seki.gifu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nakatsugawa, Gifu|Nakatsugawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|中津川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||83,116||676.38||123||1952-04-01||[http://www.city.nakatsugawa.gifu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mino, Gifu|Mino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|美濃市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||22,912||117.05||196||1954-04-01||[http://www.city.mino.gifu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mizunami, Gifu|Mizunami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|瑞浪市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||41,556||175.00||237||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20031005144837/http://www.city.mizunami.gifu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hashima, Gifu|Hashima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|羽島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||67,167||53.64||1,252||1954-04-01||[http://www.city.hashima.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914053231/http://www.city.hashima.gifu.jp/ |date=2008-09-14 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Minokamo, Gifu|Minokamo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|美濃加茂市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||53,988||74.81||722||1954-04-01||[http://www.city.minokamo.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204112654/http://www.city.minokamo.gifu.jp/home/ENGLISH/e_top.html |date=2007-02-04 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Toki, Gifu|Toki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|土岐市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||61,393||116.01||529||1955-02-01||[http://www.city.toki.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kakamigahara, Gifu|Kakamigahara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|各務原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||145,126||87.77||1,653||1963-04-01||[http://www.city.kakamigahara.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kani, Gifu|Kani]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|可児市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||99,318||87.60||1,134||1982-04-01||[https://web.archive.org/web/20110820225543/http://www.city.kani.gifu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yamagata, Gifu|Yamagata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|山県市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||29,857||222.04||134||2003-04-01||[http://www.city.yamagata.gifu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mizuho, Gifu|Mizuho]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|瑞穂市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||51,230||28.18||1,818||2003-05-01||[http://www.city.mizuho.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hida, Gifu|Hida]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|飛騨市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||28,112||792.31||35.5||2004-02-01||[http://www.city.hida.gifu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Motosu, Gifu|Motosu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|本巣市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||34,729||374.57||92.7||2004-02-01||[http://www.city.motosu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Gujo&lt;/span&gt;[[Gujō, Gifu|Gujō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|郡上市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||46,338||1,030.79||45.0||2004-03-01||[http://www.city.gujo.gifu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Gero, Gifu|Gero]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|下呂市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||37,455||851.06||44.0||2004-03-01||[http://www.city.gero.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ena, Gifu|Ena]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|恵那市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||54,844||504.19||109||2004-10-25||[http://www.city.ena.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kaizu, Gifu|Kaizu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|海津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gifu}}||38,532||112.31||343||2005-03-28||[http://www.city.kaizu.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Maebashi, Gunma|Maebashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|前橋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||318,058||241.22||1,319||1892-04-01||[http://www.city.maebashi.gunma.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Takasaki, Gunma|Takasaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||341,838||401.01||852||1900-04-01||[http://www.city.takasaki.gunma.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Kiryu&lt;/span&gt;[[Kiryū, Gunma|Kiryū]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|桐生市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||124,892||274.57||455||1921-03-01||[https://web.archive.org/web/20030919163928/http://www.city.kiryu.gunma.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Isesaki, Gunma|Isesaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊勢崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||204,240||139.33||1,466||1940-09-13||[http://www.city.isesaki.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ota&lt;/span&gt;[[Ōta, Gunma|Ōta]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|太田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||214,049||176.49||1,213||1948-05-03||[http://www.city.ota.gunma.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Numata, Gunma|Numata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|沼田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||52,319||443.37||118||1954-04-01||[http://www.city.numata.gunma.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tatebayashi, Gunma|Tatebayashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|館林市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||79,023||60.98||1,296||1954-04-01||[http://www.city.tatebayashi.gunma.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fujioka, Gunma|Fujioka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|藤岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||68,710||180.09||382||1954-04-01||[http://www.city.fujioka.gunma.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shibukawa, Gunma|Shibukawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|渋川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||86,134||240.42||358||2006-02-20||[https://web.archive.org/web/20080604061226/http://www.city.shibukawa.gunma.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Annaka, Gunma|Annaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|安中市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||62,270||276.34||225||2006-03-18||[http://www.city.annaka.gunma.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704214107/http://www.city.annaka.gunma.jp/ |date=2007-07-04 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tomioka, Gunma|Tomioka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||53,332||122.90||434||2006-03-27||[http://www.city.tomioka.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Midori, Gunma|Midori]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|みどり市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Gunma}}||51,964||208.23||250||2006-03-27||[http://www.city.midori.gunma.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Hiroshima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|広島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||1,163,806||905.13||1,286||1889-04-01||[http://www.city.hiroshima.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Onomichi, Hiroshima|Onomichi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|尾道市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||148,085||284.85||520||1898-04-01||[http://www.city.onomichi.hiroshima.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kure, Hiroshima|Kure]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|呉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||246,118||353.74||696||1902-10-01||[http://www.city.kure.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|福山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||461,368||518.07||891||1916-07-01||[http://www.city.fukuyama.hiroshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mihara, Hiroshima|Mihara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||103,209||471.03||219||1936-11-15||[http://www.city.mihara.hiroshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Fuchu&lt;/span&gt;[[Fuchū, Hiroshima|Fuchū]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|府中市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||44,212||195.71||226||1954-03-31||[http://www.city.fuchu.hiroshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三次市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||58,264||778.19||74.9||1954-03-31||[http://www.city.miyoshi.hiroshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Shobara&lt;/span&gt;[[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|庄原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||41,747||1,246.60||33.5||1954-03-31||[http://www.city.shobara.hiroshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Otake&lt;/span&gt;[[Ōtake, Hiroshima|Ōtake]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大竹市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||29,665||78.55||378||1954-09-01||[http://www.city.otake.hiroshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takehara, Hiroshima|Takehara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|竹原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||29,803||118.30||252||1958-11-03||[http://www.city.takehara.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Higashihiroshima, Hiroshima|Higashihiroshima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東広島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||187,711||635.32||295||1974-04-20||[http://www.city.higashihiroshima.hiroshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hatsukaichi, Hiroshima|Hatsukaichi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|廿日市市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||115,184||489.36||235||1988-04-01||[http://www.city.hatsukaichi.hiroshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Akitakata, Hiroshima|Akitakata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|安芸高田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||32,323||537.79||60.1||2004-03-01||[http://www.akitakata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Etajima, Hiroshima|Etajima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|江田島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||28,601||100.97||283||2004-11-01||[https://web.archive.org/web/20050308025520/http://www.city.etajima.hiroshima.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Sapporo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|札幌市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||1,918,096||1,710.00||1,699||1922-08-01||[http://www.city.sapporo.jp/city/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190915231600/http://www.city.sapporo.jp/city/ |date=2019-09-15 }}
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Hakodate, Hokkaidō|Hakodate]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|函館市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||277,056||677.89||409||1922-08-01||[http://www.city.hakodate.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Otaru, Hokkaidō|Otaru]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小樽市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||130,255||243.30||535||1922-08-01||[https://web.archive.org/web/20030920134255/http://www.city.otaru.hokkaido.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Asahikawa, Hokkaidō|Asahikawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|旭川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||350,511||747.60||469||1922-08-01||[http://www.city.asahikawa.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Muroran, Hokkaidō|Muroran]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|室蘭市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||93,078||80.65||1,154||1922-08-01||[http://www.city.muroran.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Obihiro, Hokkaidō|Obihiro]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|帯広市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||168,188||618.94||272||1933-04-01||[http://www.city.obihiro.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Yubari&lt;/span&gt;[[Yūbari, Hokkaidō|Yūbari]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|夕張市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||10,471||763.20||13.7||1943-04-01||[http://www.city.yubari.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iwamizawa, Hokkaidō|Iwamizawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岩見沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||89,023||481.10||185||1943-04-01||[http://www.city.iwamizawa.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Abashiri, Hokkaidō|Abashiri]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|網走市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||38,548||471.00||81.8||1947-02-11||[http://www.city.abashiri.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Rumoi, Hokkaidō|Rumoi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|留萌市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||24,036||297.44||80.8||1947-10-01||[http://www.e-rumoi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tomakomai, Hokkaidō|Tomakomai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|苫小牧市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||173,761||561.49||309||1948-04-01||[http://www.city.tomakomai.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Wakkanai, Hokkaidō|Wakkanai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|稚内市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||37,911||760.83||49.8||1949-04-01||[http://www.city.wakkanai.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Bibai, Hokkaidō|Bibai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|美唄市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||25,312||277.61||91.2||1950-04-01||[http://www.city.bibai.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ashibetsu, Hokkaidō|Ashibetsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|芦別市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||16,465||865.02||19.0||1953-04-01||[http://www.city.ashibetsu.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ebetsu, Hokkaidō|Ebetsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|江別市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||120,940||187.57||645||1954-07-01||[http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Akabira, Hokkaidō|Akabira]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|赤平市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||12,234||129.88||94.2||1954-07-01||[http://www.city.akabira.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Monbetsu, Hokkaidō|Monbetsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|紋別市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||24,293||830.70||29.2||1954-07-01||[http://mombetsu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mikasa, Hokkaidō|Mikasa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三笠市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||10,070||302.64||33.3||1957-04-01||[http://www.city.mikasa.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nemuro, Hokkaidō|Nemuro]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|根室市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||28,923||512.63||56.4||1957-08-01||[http://www.city.nemuro.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Chitose, Hokkaidō|Chitose]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|千歳市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||94,124||594.95||158||1958-07-01||[http://www.city.chitose.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160905165529/http://www.city.chitose.hokkaido.jp/ |date=2016-09-05 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takikawa, Hokkaidō|Takikawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|滝川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||42,815||115.82||370||1958-07-01||[http://www.city.takikawa.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309110101/http://www.city.takikawa.hokkaido.jp/soumubu/kikaku/kouryu/englishindex.jsp |date=2010-03-09 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sunagawa, Hokkaidō|Sunagawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|砂川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||18,740||78.69||238||1958-07-01||[http://www.city.sunagawa.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Utashinai, Hokkaidō|Utashinai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|歌志内市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||4,259||55.99||76.1||1958-07-01||[http://www.city.utashinai.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fukagawa, Hokkaidō|Fukagawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|深川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||23,215||529.23||43.9||1963-05-01||[http://www.city.fukagawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Furano, Hokkaidō|Furano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富良野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||23,890||600.97||39.8||1966-05-01||[http://www.city.furano.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Noboribetsu, Hokkaidō|Noboribetsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|登別市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||51,474||212.11||243||1970-08-01||[http://www.city.noboribetsu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Eniwa, Hokkaidō|Eniwa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|恵庭市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||68,754||294.87||233||1970-11-01||[http://www.city.eniwa.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Date, Hokkaidō|Date]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊達市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||36,461||444.28||82.1||1972-04-01||[http://www.city.date.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kitahiroshima, Hokkaidō|Kitahiroshima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北広島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||60,291||118.54||509||1996-09-01||[http://www.city.kitahiroshima.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ishikari, Hokkaidō|Ishikari]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|石狩市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||60,616||721.86||84.0||1996-09-01||[http://www.city.ishikari.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shibetsu, Hokkaidō|Shibetsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|士別市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||21,640||1,119.29||19.3||2005-09-01||[http://www.city.shibetsu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kushiro, Hokkaidō|Kushiro]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|釧路市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||182,263||1,362.75||134||2005-10-11||[https://web.archive.org/web/20060323035246/http://www.city.kushiro.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hokuto, Hokkaidō|Hokuto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北斗市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||48,779||397.30||123||2006-02-01||[http://www.city.hokuto.hokkaido.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kitami, Hokkaidō|Kitami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北見市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||124,291||1,427.56||87.1||2006-03-05||[http://www.city.kitami.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nayoro, Hokkaidō|Nayoro]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|名寄市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hokkaidō}}||29,869||535.23||55.8||2006-03-27||[http://www.city.nayoro.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kobe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|神戸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||1,530,847||552.23||2,772||1889-04-01||[http://www.city.kobe.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Himeji, Hyōgo|Himeji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|姫路市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||536,170||534.27||1,004||1889-04-01||[http://www.city.himeji.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190907223328/http://www.city.himeji.hyogo.jp/ |date=2019-09-07 }}
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Amagasaki, Hyōgo|Amagasaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|尼崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||461,202||49.77||9,267||1916-04-01||[http://www.city.amagasaki.hyogo.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Akashi, Hyōgo|Akashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|明石市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||292,162||49.24||5,933||1919-11-01||[https://web.archive.org/web/20031019194909/http://www.city.akashi.hyogo.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Nishinomiya, Hyōgo|Nishinomiya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|西宮市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||477,056||99.96||4,772||1925-04-01||[http://www.nishi.or.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ashiya, Hyōgo|Ashiya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|芦屋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||92,828||18.47||5,026||1940-11-10||[http://www.city.ashiya.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Itami, Hyōgo|Itami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊丹市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||194,488||24.97||7,789||1940-11-10||[http://www.city.itami.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Aioi, Hyōgo|Aioi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|相生市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||31,973||90.45||353||1942-10-01||[https://web.archive.org/web/20050827184359/http://www.city.aioi.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Toyooka, Hyōgo|Toyooka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||87,555||697.66||125||1950-04-01||[http://www.city.toyooka.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kakogawa, Hyōgo|Kakogawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|加古川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||267,631||138.51||1,932||1950-06-15||[https://web.archive.org/web/20030930010510/http://www.city.kakogawa.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ako&lt;/span&gt;[[Akō, Hyōgo|Akō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|赤穂市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||51,277||126.88||404||1951-09-01||[https://web.archive.org/web/20050822230242/http://www.city.ako.hyogo.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Takarazuka, Hyōgo|Takarazuka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宝塚市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||222,071||101.80||2,181||1954-04-01||[http://www.city.takarazuka.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323000426/http://www.city.takarazuka.hyogo.jp/foreign/en/index.html |date=2010-03-23 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miki, Hyōgo|Miki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三木市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||83,244||176.58||471||1954-06-01||[http://www.city.miki.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takasago, Hyōgo|Takasago]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高砂市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||94,198||34.40||2,738||1954-07-01||[https://web.archive.org/web/20100111064811/http://www.city.takasago.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kawanishi, Hyōgo|Kawanishi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|川西市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||157,461||53.44||2,947||1954-08-01||[http://www.city.kawanishi.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ono, Hyōgo|Ono]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||49,664||92.92||534||1954-12-01||[http://www.city.ono.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sanda, Hyōgo|Sanda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||113,600||210.22||540||1958-07-01||[http://www.city.sanda.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kasai, Hyōgo|Kasai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|加西市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||48,435||150.95||321||1967-04-01||[http://www.city.kasai.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sasayama, Hyōgo|Sasayama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|篠山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||44,345||377.61||117||1999-04-01||[http://www.city.sasayama.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205231832/http://www.city.sasayama.hyogo.jp/ |date=2010-02-05 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yabu, Hyōgo|Yabu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|養父市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||27,428||422.78||64.9||2004-04-01||[http://www.city.yabu.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tamba, Hyōgo|Tamba]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|丹波市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||69,233||493.28||140||2004-11-01||[https://web.archive.org/web/20050519012346/http://www.city.tamba.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Minamiawaji, Hyōgo|Minamiawaji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南あわじ市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||51,069||229.18||223||2005-01-11||[http://www.city.minamiawaji.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Asago, Hyōgo|Asago]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|朝来市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||34,084||402.98||84.6||2005-04-01||[http://www.city.asago.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Awaji, Hyōgo|Awaji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|淡路市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||47,849||184.21||260||2005-04-01||[http://www.city.awaji.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Shiso&lt;/span&gt;[[Shisō, Hyōgo|Shisō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宍粟市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||42,302||658.60||64.2||2005-04-01||[http://www.city.shiso.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nishiwaki, Hyōgo|Nishiwaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|西脇市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||43,126||132.47||326||2005-10-01||[https://web.archive.org/web/20050831112740/http://www.city.nishiwaki.hyogo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tatsuno, Hyōgo|Tatsuno]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|たつの市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||80,988||210.93||384||2005-10-01||[http://www.city.tatsuno.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sumoto, Hyōgo|Sumoto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|洲本市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||48,631||182.47||267||2006-02-11||[http://www.city.sumoto.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111034013/http://www.city.sumoto.hyogo.jp/ |date=2010-01-11 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Kato&lt;/span&gt;[[Katō, Hyōgo|Katō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|加東市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Hyōgo}}||39,935||157.49||254||2006-03-20||[http://www.city.kato.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Mito, Ibaraki|Mito]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|水戸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||264,062||217.43||1,214||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20110322185051/http://www.city.mito.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|日立市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||195,844||225.55||868||1939-09-01||[https://web.archive.org/web/20050904224525/http://www.city.hitachi.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsuchiura, Ibaraki|Tsuchiura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|土浦市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||143,986||113.82||1,265||1940-11-03||[http://www.city.tsuchiura.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Yuki&lt;/span&gt;[[Yūki, Ibaraki|Yūki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|結城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||52,065||65.84||791||1954-03-15||[http://www.city.yuki.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ryugasaki&lt;/span&gt;[[Ryūgasaki, Ibaraki|Ryūgasaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|龍ヶ崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||79,295||78.20||1,014||1954-03-20||[http://www.city.ryugasaki.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shimotsuma, Ibaraki|Shimotsuma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|下妻市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||45,918||80.88||568||1954-06-01||[http://www.city.shimotsuma.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Joso&lt;/span&gt;[[Jōsō, Ibaraki|Jōsō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|常総市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||65,858||123.52||533||1954-07-10||[http://www.city.joso.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hitachiota&lt;/span&gt;[[Hitachiōta, Ibaraki|Hitachiōta]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|常陸太田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||58,461||372.01||157||1954-07-15||[http://www.city.hitachiota.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takahagi, Ibaraki|Takahagi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高萩市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||32,031||193.65||165||1954-11-23||[http://www.city.takahagi.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kitaibaraki, Ibaraki|Kitaibaraki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北茨城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||48,437||186.55||260||1956-03-31||[https://web.archive.org/web/20080208195100/http://www.city-kitaibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Toride, Ibaraki|Toride]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|取手市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||109,953||69.96||1,572||1970-10-01||[http://www.city.toride.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ushiku, Ibaraki|Ushiku]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|牛久市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||79,254||58.88||1,346||1986-06-01||[https://web.archive.org/web/20031013035340/http://www.city.ushiku.ibaraki.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Tsukuba, Ibaraki|Tsukuba]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|つくば市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||207,314||284.07||730||1987-11-30||[https://web.archive.org/web/20050826064935/http://www.city.tsukuba.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hitachinaka, Ibaraki|Hitachinaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|ひたちなか市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||155,338||99.04||1,568||1994-11-01||[https://web.archive.org/web/20020202052204/http://www.city.hitachinaka.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kashima, Ibaraki|Kashima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鹿嶋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||65,193||92.96||701||1995-09-01||[http://www.city.kashima.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Itako, Ibaraki|Itako]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|潮来市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||31,103||62.67||496||2001-04-01||[http://www.city.itako.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Moriya, Ibaraki|Moriya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|守谷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||57,793||35.63||1,622||2002-02-02||[http://www.city.moriya.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hitachiomiya&lt;/span&gt;[[Hitachiōmiya, Ibaraki|Hitachiōmiya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|常陸大宮市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||46,729||348.38||134||2004-10-16||[http://www.city.hitachiomiya.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Naka, Ibaraki|Naka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|那珂市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||54,618||97.80||558||2005-01-21||[http://www.city.naka.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160823124000/http://www.city.naka.ibaraki.jp/ |date=2016-08-23 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Bando&lt;/span&gt;[[Bandō, Ibaraki|Bandō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|坂東市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||57,128||123.18||464||2005-03-22||[http://www.city.bando.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Inashiki, Ibaraki|Inashiki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|稲敷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||48,125||178.12||270||2005-03-22||[http://www.city.inashiki.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Chikusei, Ibaraki|Chikusei]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|筑西市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||110,813||205.35||540||2005-03-28||[http://www.city.chikusei.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kasumigaura, Ibaraki|Kasumigaura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|かすみがうら市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||44,450||118.77||374||2005-03-28||[http://www.city.kasumigaura.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081017095928/http://www.city.kasumigaura.ibaraki.jp/ |date=2008-10-17 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kamisu, Ibaraki|Kamisu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|神栖市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||93,538||147.24||635||2005-08-01||[http://www.city.kamisu.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Namegata, Ibaraki|Namegata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|行方市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||39,117||166.33||235||2005-09-02||[http://www.city.namegata.ibaraki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Koga, Ibaraki|Koga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|古河市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||144,392||123.58||1,168||2005-09-12||[http://www.city.ibaraki-koga.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ishioka, Ibaraki|Ishioka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|石岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||80,502||213.38||377||2005-10-01||[http://www.city.ishioka.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sakuragawa, Ibaraki|Sakuragawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|桜川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||47,480||179.78||264||2005-10-01||[http://www.city.sakuragawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hokota, Ibaraki|Hokota]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鉾田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||50,869||203.90||249||2005-10-11||[http://www.city.hokota.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kasama, Ibaraki|Kasama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|笠間市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||80,646||240.27||336||2006-03-19||[http://www.city.kasama.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsukubamirai, Ibaraki|Tsukubamirai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|つくばみらい市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||41,957||79.14||530||2006-03-27||[http://www.city.tsukubamirai.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Omitama, Ibaraki|Omitama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小美玉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ibaraki}}||52,834||140.21||377||2006-03-27||[http://www.city.omitama.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kanazawa, Ishikawa|Kanazawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|金沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||455,595||467.77||974||1889-04-01||[http://www4.city.kanazawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nonoichi, Ishikawa|Nonoichi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|野々市市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||51,976||13.56||3,800||2011-11-11||[http://www.city.nonoichi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nanao, Ishikawa|Nanao]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|七尾市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||60,140||317.96||189||1939-07-20||[http://www.city.nanao.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Komatsu, Ishikawa|Komatsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小松市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||109,285||371.13||294||1940-12-01||[https://web.archive.org/web/20031018035511/http://www.city.komatsu.ishikawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Suzu, Ishikawa|Suzu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|珠洲市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||17,111||247.20||69.2||1954-07-15||[http://www.city.suzu.ishikawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hakui, Ishikawa|Hakui]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|羽咋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||23,963||81.96||292||1958-07-01||[http://www.city.hakui.ishikawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kahoku, Ishikawa|Kahoku]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|かほく市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||34,747||64.76||537||2004-03-01||[http://www.city.kahoku.ishikawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hakusan, Ishikawa|Hakusan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|白山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||110,563||755.17||146||2005-02-01||[http://www.city.hakusan.ishikawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219135937/http://www.city.hakusan.ishikawa.jp/ |date=2007-02-19 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nomi, Ishikawa|Nomi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|能美市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||48,106||83.85||574||2005-02-01||[http://www.city.nomi.ishikawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090521152917/http://www.city.nomi.ishikawa.jp/english/ |date=2009-05-21 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kaga, Ishikawa|Kaga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|加賀市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||73,745||306.00||241||2005-10-01||[http://www.city.kaga.ishikawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Wajima, Ishikawa|Wajima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|輪島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Ishikawa}}||31,532||426.25||74.0||2006-02-01||[http://www.city.wajima.ishikawa.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Morioka, Iwate|Morioka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|盛岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||299,746||886.47||338||1889-04-01||[http://www.city.morioka.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kamaishi, Iwate|Kamaishi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|釜石市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||41,348||441.42||93.7||1937-05-05||[http://www.city.kamaishi.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ofunato&lt;/span&gt;[[Ōfunato, Iwate|Ōfunato]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大船渡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||42,119||323.28||130||1952-04-01||[http://www.city.ofunato.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Rikuzentakata, Iwate|Rikuzentakata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|陸前高田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||23,961||232.29||103||1955-01-01||[http://www.city.rikuzentakata.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kitakami, Iwate|Kitakami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北上市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||94,806||437.55||217||1991-04-01||[http://www.city.kitakami.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miyako, Iwate|Miyako]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宮古市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||58,342||696.82||83.7||2005-06-06||[http://www.city.miyako.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hachimantai, Iwate|Hachimantai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八幡平市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||29,993||862.25||34.8||2005-09-01||[http://www.city.hachimantai.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ichinoseki, Iwate|Ichinoseki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|一関市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||123,155||1,133.10||109||2005-09-20||[http://www.city.ichinoseki.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tono&lt;/span&gt;[[Tōno, Iwate|Tōno]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|遠野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||30,587||825.62||37.0||2005-10-01||[http://www.city.tono.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hanamaki, Iwate|Hanamaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|花巻市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||103,718||908.32||114||2006-01-01||[http://www.city.hanamaki.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ninohe, Iwate|Ninohe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|二戸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||30,685||420.31||73.0||2006-01-01||[https://web.archive.org/web/20100309140524/http://www.city.ninohe.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oshu&lt;/span&gt;[[Ōshū, Iwate|Ōshū]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|奥州市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||128,273||993.35||129||2006-02-20||[http://www.city.oshu.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kuji, Iwate|Kuji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|久慈市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||37,824||623.14||60.7||2006-03-06||[http://www.city.kuji.iwate.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takizawa, Iwate|Takizawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|滝沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Iwate}}||55,153||182.32||303||2014-01-01||[http://www.city.takizawa.iwate.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Takamatsu, Kagawa|Takamatsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高松市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagawa}}||418,557||375.11||1,116||1890-02-15||[http://www.city.takamatsu.kagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Marugame, Kagawa|Marugame]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|丸亀市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagawa}}||110,550||111.79||989||1899-04-01||[http://www.city.marugame.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sakaide, Kagawa|Sakaide]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|坂出市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagawa}}||56,501||92.46||611||1942-07-01||[http://www.city.sakaide.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Zentsuji&lt;/span&gt;[[Zentsūji, Kagawa|Zentsūji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|善通寺市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagawa}}||35,180||39.88||882||1954-03-31||[http://www.city.zentsuji.kagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sanuki, Kagawa|Sanuki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|さぬき市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagawa}}||54,832||158.90||345||2002-04-01||[http://www.city.sanuki.kagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Higashikagawa, Kagawa|Higashikagawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東かがわ市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagawa}}||34,953||153.35||228||2003-04-01||[http://www.higashikagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kan'onji, Kagawa|Kan'onji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|観音寺市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagawa}}||64,020||117.47||545||2005-10-11||[http://www.city.kanonji.kagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mitoyo, Kagawa|Mitoyo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三豊市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagawa}}||69,997||222.66||314||2006-01-01||[http://www.city.mitoyo.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kagoshima, Kagoshima|Kagoshima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鹿児島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||605,196||547.06||1,106||1889-04-01||[http://www.city.kagoshima.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鹿屋市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||105,673||448.33||236||1941-05-27||[http://www.e-kanoya.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070918223533/http://www.e-kanoya.net/ |date=2007-09-18 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|枕崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||24,400||74.88||326||1949-09-01||[https://web.archive.org/web/20030522080438/http://www.city.makurazaki.kagoshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Akune, Kagoshima|Akune]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|阿久根市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||24,166||134.30||180||1952-04-01||[http://www.city.akune.kagoshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Izumi, Kagoshima|Izumi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|出水市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||56,851||330.06||172||1954-04-01||[http://www.city.izumi.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030928012037/http://www.city.izumi.kagoshima.jp/ |date=2003-09-28 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|指宿市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||45,455||149.01||305||1954-04-01||[http://www.city.ibusuki.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Minamisatsuma, Kagoshima|Minamisatsuma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南さつま市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||40,386||283.35||143||1954-07-15||[http://www.city.minamisatsuma.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|西之表市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||17,666||205.75||85.9||1958-10-01||[https://web.archive.org/web/20031011212628/http://www.city.nishinoomote.kagoshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|垂水市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||18,078||162.01||112||1958-10-01||[http://www.city.tarumizu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|薩摩川内市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||100,730||683.50||147||2004-10-12||[https://web.archive.org/web/20041020012842/http://www.city.satsumasendai.kagoshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hioki, Kagoshima|Hioki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|日置市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||51,472||253.06||203||2005-05-01||[http://www.city.hioki.kagoshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Soo, Kagoshima|Soo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|曽於市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||41,179||390.39||105||2005-07-01||[http://www.city.soo.kagoshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ichikikushikino, Kagoshima|Ichikikushikino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|いちき串木野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||32,079||112.04||286||2005-10-11||[http://www.city.ichikikushikino.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|霧島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||127,726||603.68||212||2005-11-07||[http://www.city-kirishima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|志布志市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||34,105||289.93||118||2006-01-01||[http://www.city.shibushi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Amami, Kagoshima|Amami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|奄美市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||48,116||306.20||157||2006-03-20||[http://www.city.amami.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Minamikyushu&lt;/span&gt;[[Minamikyūshū, Kagoshima|Minamikyūshū]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南九州市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||40,891||357.85||114||2007-12-01||[http://www.city.minamikyushu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Isa, Kagoshima|Isa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊佐市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||30,070||392.36||76.64||2008-11-01||[http://www.city.isa.kagoshima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Aira, Kagoshima|Aira]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|姶良市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kagoshima}}||74,611||231.32||323||2010-03-23||[http://www.city.aira.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Yokohama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|横浜市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||3,697,894||437.38||8,500||1889-04-01||[http://www.city.yokohama.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Yokosuka, Kanagawa|Yokosuka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|横須賀市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||421,397||100.68||4,186||1907-02-15||[http://www.city.yokosuka.kanagawa.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|川崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||1,373,630||142.70||9,626||1924-07-01||[http://www.city.kawasaki.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Hiratsuka, Kanagawa|Hiratsuka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|平塚市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||260,419||67.83||3,839||1932-04-01||[http://www.city.hiratsuka.kanagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kamakura, Kanagawa|Kamakura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鎌倉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||173,588||39.60||4,384||1939-11-03||[http://www.city.kamakura.kanagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|藤沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||402,628||69.51||5,792||1940-10-01||[http://www.city.fujisawa.kanagawa.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Odawara, Kanagawa|Odawara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小田原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||198,841||114.09||1,743||1940-12-20||[http://www.city.odawara.kanagawa.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Chigasaki, Kanagawa|Chigasaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|茅ヶ崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||231,005||35.71||6,469||1947-10-01||[http://www.city.chigasaki.kanagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Zushi, Kanagawa|Zushi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|逗子市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||58,654||17.34||3,383||1954-04-15||[http://www.city.zushi.kanagawa.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Sagamihara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|相模原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||706,342||328.84||2,148||1954-11-20||[http://www.city.sagamihara.kanagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miura, Kanagawa|Miura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三浦市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||49,371||32.28||1,529||1955-01-01||[http://www.city.miura.kanagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hadano, Kanagawa|Hadano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|秦野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||169,201||103.61||1,633||1955-01-01||[http://www.city.hadano.kanagawa.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Atsugi, Kanagawa|Atsugi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|厚木市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||225,163||93.83||2,400||1955-02-01||[http://www.city.atsugi.kanagawa.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Yamato, Kanagawa|Yamato]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大和市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||223,127||27.06||8,246||1959-02-01||[http://www.city.yamato.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Isehara, Kanagawa|Isehara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊勢原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||100,779||55.52||1,815||1971-03-01||[http://www.city.isehara.kanagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ebina, Kanagawa|Ebina]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|海老名市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||126,035||26.48||4,760||1971-11-01||[http://www.city.ebina.kanagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Zama, Kanagawa|Zama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|座間市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||127,582||17.58||7,257||1971-11-01||[http://www.city.zama.kanagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南足柄市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||44,285||76.93||576||1972-04-01||[http://www.city.minamiashigara.kanagawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ayase, Kanagawa|Ayase]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|綾瀬市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kanagawa}}||82,083||22.28||3,684||1978-11-01||[http://www.city.ayase.kanagawa.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Kochi&lt;/span&gt;[[Kōchi, Kōchi|Kōchi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高知市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||342,944||309.22||1,109||1889-04-01||[http://www.city.kochi.kochi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sukumo, Kōchi|Sukumo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宿毛市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||23,771||286.11||83.1||1954-03-31||[http://www.city.sukumo.kochi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Aki, Kōchi|Aki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|安芸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||20,555||317.34||64.8||1954-08-01||[http://www.city.aki.kochi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tosashimizu, Kōchi|Tosashimizu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|土佐清水市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||17,421||266.54||65.4||1954-08-01||[http://www.city.tosashimizu.kochi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Susaki, Kōchi|Susaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|須崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||25,679||135.46||190||1954-10-01||[https://web.archive.org/web/19991127184937/http://city.susaki.kochi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tosa, Kōchi|Tosa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|土佐市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||29,726||91.59||325||1959-01-01||[http://www.city.tosa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Muroto, Kōchi|Muroto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|室戸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||17,683||248.25||71.2||1959-03-01||[http://www.city.muroto.kochi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nankoku, Kōchi|Nankoku]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南国市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||50,315||125.35||401||1959-10-01||[https://web.archive.org/web/20031008163502/http://www.city.nankoku.kochi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shimanto, Kōchi (city)|Shimanto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|四万十市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||37,182||632.42||58.8||2005-04-10||[http://www.city.shimanto.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kami, Kōchi|Kami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|香美市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||29,144||538.22||54.1||2006-03-01||[https://web.archive.org/web/20121031134322/http://www.city.kami.kochi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Konan&lt;/span&gt;[[Kōnan, Kōchi|Kōnan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|香南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kōchi}}||34,084||126.49||269||2006-03-01||[http://www.city.kochi-konan.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kumamoto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|熊本市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||670,348||267.23||2,509||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20030423003228/http://www.city.kumamoto.kumamoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yatsushiro, Kumamoto|Yatsushiro]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八代市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||134,491||680.59||198||1940-09-01||[http://www.city.yatsushiro.kumamoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hitoyoshi, Kumamoto|Hitoyoshi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|人吉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||36,556||210.55||174||1942-02-11||[http://www.city.hitoyoshi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Arao, Kumamoto|Arao]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|荒尾市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||55,505||57.15||971||1942-04-01||[http://www.city.arao.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Minamata, Kumamoto|Minamata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|水俣市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||28,123||162.88||173||1949-04-01||[http://www.city.minamata.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tamana, Kumamoto|Tamana]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|玉名市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||70,747||152.55||464||1954-04-01||[http://www.city.tamana.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yamaga, Kumamoto|Yamaga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|山鹿市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||56,741||299.67||189||1954-04-01||[http://www.city.yamaga.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050126040213/http://city.yamaga.kumamoto.jp/ |date=2005-01-26 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kikuchi, Kumamoto|Kikuchi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|菊池市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||51,471||276.66||186||1958-08-01||[http://www.city.kikuchi.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110919121754/http://www.city.kikuchi.kumamoto.jp/ |date=2011-09-19 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Uto, Kumamoto|Uto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宇土市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||37,897||74.19||511||1958-10-01||[http://www.city.uto.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716212732/http://www.city.uto.kumamoto.jp/ |date=2012-07-16 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kamiamakusa, Kumamoto|Kami-Amakusa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|上天草市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||31,051||126.13||246||2004-03-31||[https://web.archive.org/web/20090224085647/http://www.kamiamakusa-c.kumamoto-sgn.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Uki, Kumamoto|Uki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宇城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||62,718||188.56||333||2005-01-15||[http://www.city.uki.kumamoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Aso, Kumamoto|Aso]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|阿蘇市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||29,149||376.25||77.5||2005-02-11||[http://www.city.aso.kumamoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Koshi&lt;/span&gt;[[Kōshi, Kumamoto|Kōshi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|合志市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||53,490||53.17||1,006||2006-02-27||[http://www.city.koshi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Amakusa, Kumamoto|Amakusa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|天草市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kumamoto}}||93,047||683.17||136||2006-03-27||[http://www.city.amakusa.kumamoto.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kyoto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|京都市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||1,474,570||827.90||1,800||1889-04-01||[http://www.city.kyoto.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|福知山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||80,836||552.57||146||1937-04-01||[http://www.city.fukuchiyama.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Maizuru, Kyoto|Maizuru]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|舞鶴市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||90,461||342.15||264||1943-05-27||[http://www.city.maizuru.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|綾部市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||37,081||347.11||107||1950-08-01||[https://web.archive.org/web/20070210163241/http://www.city.ayabe.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Uji, Kyoto|Uji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宇治市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||191,297||67.55||2,832||1951-03-01||[http://www.city.uji.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宮津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||20,565||169.32||121||1954-06-01||[http://www.city.miyazu.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|亀岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||93,641||224.90||416||1955-01-01||[http://www.city.kameoka.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Joyo&lt;/span&gt;[[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|城陽市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||80,795||32.74||2,468||1972-05-03||[http://www.city.joyo.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Muko&lt;/span&gt;[[Mukō, Kyoto|Mukō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|向日市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||55,137||7.67||7,189||1972-10-01||[http://www.city.muko.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Nagaokakyo&lt;/span&gt;[[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|長岡京市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||79,031||19.18||4,120||1972-10-01||[https://web.archive.org/web/20051125110930/http://www.city.nagaokakyo.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yawata, Kyoto|Yawata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八幡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||73,822||24.37||3,029||1977-11-01||[http://www.city.yawata.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Kyotanabe&lt;/span&gt;[[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|京田辺市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||65,211||42.94||1,519||1997-04-01||[http://www.kyotanabe.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013120104/http://www.kyotanabe.jp/ |date=2012-10-13 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Kyotango&lt;/span&gt;[[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|京丹後市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||60,980||501.84||122||2004-04-01||[http://www.city.kyotango.kyoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008195221/http://www.city.kyotango.kyoto.jp/ |date=2012-10-08 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nantan, Kyoto|Nantan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南丹市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||35,937||616.31||58.3||2006-06-01||[http://www.city.nantan.kyoto.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|木津川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Kyoto}}||66,783||85.12||785||2007-03-12||[http://www.city.kizugawa.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Yokkaichi, Mie|Yokkaichi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|四日市市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||306,584||205.53||1,492||1897-08-01||[http://www.city.yokkaichi.mie.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Matsusaka, Mie|Matsusaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|松阪市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||169,571||623.82||272||1933-02-01||[http://www.city.matsusaka.mie.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kuwana, Mie|Kuwana]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|桑名市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||140,816||136.61||1,031||1937-04-01||[http://www.city.kuwana.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Suzuka, Mie|Suzuka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鈴鹿市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||197,437||194.67||1,014||1942-12-01||[http://www.city.suzuka.mie.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070217195322/http://www.city.suzuka.mie.jp/ |date=2007-02-17 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nabari, Mie|Nabari]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|名張市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||81,184||129.76||626||1954-03-31||[http://www.city.nabari.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Owase, Mie|Owase]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|尾鷲市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||21,272||193.16||110||1954-06-20||[http://www.city.owase.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kameyama, Mie|Kameyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|亀山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||50,304||190.91||263||1954-10-01||[http://www.city.kameyama.mie.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Toba, Mie|Toba]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鳥羽市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||22,286||107.98||206||1954-11-01||[http://www.city.toba.mie.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Inabe, Mie|Inabe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|いなべ市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||46,676||219.58||213||2003-12-01||[http://www.city.inabe.mie.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shima, Mie|Shima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|志摩市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||56,758||179.70||316||2004-10-01||[http://www.city.shima.mie.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iga, Mie|Iga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊賀市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||99,662||558.17||179||2004-11-01||[http://www.city.iga.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ise, Mie|Ise]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊勢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||133,547||208.53||640||2005-11-01||[http://www.city.ise.mie.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kumano, Mie|Kumano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|熊野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||20,477||373.63||54.8||2005-11-01||[http://www.city.kumano.mie.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsu, Mie|Tsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Mie}}||289,215||710.81||407||2006-01-01||[http://www.info.city.tsu.mie.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Sendai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|仙台市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||1,029,552||783.54||1,314||1889-04-01||[http://www.city.sendai.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ishinomaki, Miyagi|Ishinomaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|石巻市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||163,840||555.77||295||1933-04-01||[http://www.city.ishinomaki.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shiogama, Miyagi|Shiogama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|塩竈市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||58,057||17.86||3,251||1941-11-23||[http://www.city.shiogama.miyagi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shiroishi, Miyagi|Shiroishi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|白石市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||38,629||286.47||135||1954-04-01||[http://www.city.shiroishi.miyagi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Natori, Miyagi|Natori]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|名取市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||69,610||100.06||696||1958-10-01||[http://www.city.natori.miyagi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kakuda, Miyagi|Kakuda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|角田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||32,559||147.58||221||1958-10-01||[https://web.archive.org/web/20010124171000/http://www.city.kakuda.miyagi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tagajo&lt;/span&gt;[[Tagajō, Miyagi|Tagajō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|多賀城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||63,200||19.65||3,216||1971-11-01||[http://www.city.tagajo.miyagi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iwanuma, Miyagi|Iwanuma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岩沼市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||44,595||60.72||734||1971-11-01||[http://www.city.iwanuma.miyagi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tome, Miyagi|Tome]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|登米市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||86,940||536.38||162||2005-04-01||[http://www.city.tome.miyagi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kurihara, Miyagi|Kurihara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|栗原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||77,862||804.93||96.7||2005-04-01||[http://www.kuriharacity.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Higashimatsushima, Miyagi|Higashimatsushima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東松島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||43,238||101.86||424||2005-04-01||[http://www.city.higashimatsushima.miyagi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kesennuma, Miyagi|Kesennuma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|気仙沼市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||64,578||226.67||285||2006-03-31||[https://archive.is/20121205013719/http://www.city.kesennuma.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Osaki&lt;/span&gt;[[Ōsaki, Miyagi|Ōsaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||137,164||796.76||172||2006-03-31||[http://www.city.osaki.miyagi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Osaki&lt;/span&gt;[[Tomiya, Miyagi|Tomiya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富谷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyagi}}||52,491||49.13||1,067||2016-10-10||[http://www.tomiya-city.miyagi.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宮崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyazaki}}||369,473||596.80||619||1924-04-01||[http://www.city.miyazaki.miyazaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Miyakonojo&lt;/span&gt;[[Miyakonojō, Miyazaki|Miyakonojō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|都城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyazaki}}||169,384||653.31||259||1924-04-01||[http://www.city.miyakonojo.miyazaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nobeoka, Miyazaki|Nobeoka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|延岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyazaki}}||132,480||867.97||153||1933-02-11||[http://www.city.nobeoka.miyazaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|日南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyazaki}}||43,264||294.46||147||1950-01-01||[http://www.city.nichinan.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kobayashi, Miyazaki|Kobayashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小林市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyazaki}}||40,514||474.23||85.4||1950-04-01||[https://web.archive.org/web/20100410014919/http://www.city.kobayashi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hyuga&lt;/span&gt;[[Hyūga, Miyazaki|Hyūga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|日向市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyazaki}}||63,066||336.29||188||1951-04-01||[http://www.city.hyuga.miyazaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kushima, Miyazaki|Kushima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|串間市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyazaki}}||21,386||294.96||72.5||1954-11-03||[https://web.archive.org/web/20110307085939/http://www.city.kushima.miyazaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Saito, Miyazaki|Saito]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|西都市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyazaki}}||33,290||438.56||75.9||1958-11-01||[https://web.archive.org/web/20030928215807/http://www.city.saito.miyazaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ebino, Miyazaki|Ebino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|えびの市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Miyazaki}}||22,445||283.00||79.3||1970-12-01||[http://www.city.ebino.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Matsumoto, Nagano|Matsumoto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|松本市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||227,392||919.35||247||1907-05-01||[http://www.city.matsumoto.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Okaya, Nagano|Okaya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岡谷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||53,722||85.14||631||1936-04-01||[http://www.city.okaya.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Suwa, Nagano|Suwa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|諏訪市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||52,671||109.06||483||1941-08-10||[http://www.city.suwa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Suzaka, Nagano|Suzaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|須坂市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||53,097||149.84||354||1954-04-01||[http://www.city.suzaka.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Komoro, Nagano|Komoro]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小諸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||45,333||98.66||459||1954-04-01||[http://webarchive.loc.gov/all/20020914050105/http%3A//www.city.komoro.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Komagane, Nagano|Komagane]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|駒ヶ根市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||34,696||165.92||209||1954-07-01||[http://www.city.komagane.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Omachi&lt;/span&gt;[[Ōmachi, Nagano|Ōmachi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大町市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||31,276||564.99||55.4||1954-07-01||[http://www.city.omachi.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iiyama, Nagano|Iiyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|飯山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||24,155||202.32||119||1954-08-01||[http://www.city.iiyama.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iida, Nagano|Iida]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|飯田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||107,129||658.76||163||1956-09-30||[http://www.city.iida.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Chino, Nagano|Chino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|茅野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||57,363||266.41||215||1958-08-01||[http://www.city.chino.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shiojiri, Nagano|Shiojiri]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|塩尻市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||67,781||290.13||234||1959-04-01||[https://web.archive.org/web/20010720092104/http://www.city.shiojiri.nagano.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Nagano, Nagano|Nagano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|長野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||378,204||730.83||517||1966-10-16||[http://www.city.nagano.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Chikuma, Nagano|Chikuma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|千曲市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||63,305||119.84||528||2003-09-01||[https://web.archive.org/web/20030901020411/http://www.city.chikuma.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tomi&lt;/span&gt;[[Tōmi, Nagano|Tōmi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東御市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||31,211||112.30||278||2004-04-01||[http://www.city.tomi.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nakano, Nagano|Nakano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|中野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||46,295||112.06||413||2005-04-01||[http://www.city.nakano.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Saku, Nagano|Saku]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|佐久市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||100,077||423.99||236||2005-04-01||[http://www.city.saku.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Azumino, Nagano|Azumino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|安曇野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||97,084||331.82||293||2005-10-01||[http://www.city.azumino.nagano.jp]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ueda, Nagano|Ueda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|上田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||161,887||552.00||293||2006-03-06||[http://www.city.ueda.nagano.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ina, Nagano|Ina]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊那市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagano}}||71,937||667.81||108||2006-03-31||[http://www.inacity.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Nagasaki, Nagasaki|Nagasaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|長崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||448,792||406.37||1,104||1889-04-01||[http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230090651/http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/ |date=2015-12-30 }}
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Sasebo, Nagasaki|Sasebo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|佐世保市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||254,650||364.00||700||1902-04-01||[https://web.archive.org/web/20040702014029/http://www.city.sasebo.nagasaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shimabara, Nagasaki|Shimabara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|島原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||48,953||82.77||591||1940-04-01||[http://www.city.shimabara.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Omura&lt;/span&gt;[[Ōmura, Nagasaki|Ōmura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大村市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||89,650||126.34||710||1942-02-11||[http://www.city.omura.nagasaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsushima, Nagasaki|Tsushima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|対馬市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||36,347||708.81||51.3||2004-03-01||[http://www.city.tsushima.nagasaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iki, Nagasaki|Iki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|壱岐市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||30,352||138.50||219||2004-03-01||[https://web.archive.org/web/20110516134104/http://www.city.iki.nagasaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Goto&lt;/span&gt;[[Gotō, Nagasaki|Gotō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|五島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||42,447||420.77||101||2004-08-01||[https://web.archive.org/web/20120303101431/http://www3.city.goto.nagasaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Isahaya, Nagasaki|Isahaya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|諫早市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||142,635||312.24||457||2005-03-01||[http://www.city.isahaya.nagasaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Saikai, Nagasaki|Saikai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|西海市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||32,737||241.95||135||2005-04-01||[http://www.city.saikai.nagasaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hirado, Nagasaki|Hirado]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|平戸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||36,785||235.63||156||2005-10-01||[https://web.archive.org/web/20090416075114/http://www.city.hirado.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Unzen, Nagasaki|Unzen]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|雲仙市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||48,701||206.92||235||2005-10-11||[http://www.city.unzen.nagasaki.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Matsuura, Nagasaki|Matsuura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|松浦市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||26,007||130.35||200||2006-01-01||[http://www.city-matsuura.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Minamishimabara, Nagasaki|Minamishimabara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南島原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nagasaki}}||52,347||169.88||308||2006-03-31||[http://www.city.Minamishimabara.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Nara, Nara|Nara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|奈良市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||367,393||276.84||1,327||1898-02-01||[https://web.archive.org/web/20031008220336/http://www.city.nara.nara.jp/]
|- 
|align=&quot;left&quot;|[[Yamatotakada, Nara|Yamatotakada]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大和高田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||69,473||16.49||4,213||1948-01-01||[http://www.city.yamatotakada.nara.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Yamatokoriyama&lt;/span&gt;[[Yamatokōriyama, Nara|Yamatokōriyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大和郡山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||90,223||42.68||2,114||1954-01-01||[http://www.city.yamatokoriyama.nara.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tenri, Nara|Tenri]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|天理市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||70,702||86.37||819||1954-04-01||[http://www.city.tenri.nara.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kashihara, Nara|Kashihara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|橿原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||124,679||39.52||3,155||1956-02-11||[https://web.archive.org/web/20081212230334/http://www.city.kashihara.nara.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sakurai, Nara|Sakurai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|桜井市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||60,699||98.92||614||1956-09-01||[http://webarchive.loc.gov/all/20020914050354/http%3A//www.city.sakurai.nara.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Gojo&lt;/span&gt;[[Gojō, Nara|Gojō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|五條市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||36,002||292.05||123||1957-10-15||[http://www.city.gojo.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Gose, Nara|Gose]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|御所市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||31,160||60.58||514||1958-03-31||[http://www.city.gose.nara.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ikoma, Nara|Ikoma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|生駒市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||115,359||53.18||2,169||1971-11-01||[http://www.city.ikoma.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kashiba, Nara|Kashiba]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|香芝市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||72,967||24.23||3,011||1991-10-01||[http://www.city.kashiba.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Katsuragi, Nara|Katsuragi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|葛城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||35,194||33.73||1,043||2004-10-01||[http://www.city.katsuragi.nara.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Uda, Nara|Uda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宇陀市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Nara}}||35,895||247.62||145||2006-01-01||[http://www.city.uda.nara.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Niigata, Niigata|Niigata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|新潟市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||813,053||726.10||1,120||1889-04-01||[http://www.city.niigata.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|長岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||281,222||840.88||334||1906-04-01||[http://www.city.nagaoka.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|柏崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||93,506||442.70||211||1940-07-01||[https://web.archive.org/web/20031011010046/http://www.city.kashiwazaki.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shibata, Niigata|Shibata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|新発田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||103,490||532.82||194||1947-01-01||[https://web.archive.org/web/20031017121056/http://www.city.shibata.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ojiya, Niigata|Ojiya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小千谷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||39,304||155.12||253||1954-03-10||[http://www.city.ojiya.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kamo, Niigata|Kamo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|加茂市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||30,800||133.68||230||1954-03-10||[http://www.city.kamo.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|見附市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||42,139||77.96||541||1954-03-31||[http://www.city.mitsuke.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Murakami, Niigata|Murakami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|村上市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||30,197||142.12||212||1954-03-31||[https://web.archive.org/web/20050828083750/http://www.city.murakami.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Myoko&lt;/span&gt;[[Myōkō, Niigata|Myōkō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|妙高市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||36,837||445.52||82.7||1954-11-01||[http://www.city.myoko.niigata.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Joetsu&lt;/span&gt;[[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|上越市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||206,175||973.32||212||1971-04-29||[http://www.city.joetsu.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sado, Niigata|Sado]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|佐渡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||65,037||855.26||76.0||2004-03-01||[http://www.city.sado.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Agano, Niigata|Agano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|阿賀野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||46,158||192.72||240||2004-04-01||[http://www.city.agano.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Uonuma, Niigata|Uonuma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|魚沼市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||42,334||946.93||44.7||2004-11-01||[http://www.city.uonuma.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927014907/http://www.city.uonuma.niigata.jp/uogaku/ |date=2007-09-27 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Minamiuonuma, Niigata|Minami-Uonuma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南魚沼市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||62,518||584.82||107||2004-11-01||[http://www.city.minamiuonuma.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|糸魚川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||48,653||746.24||65.2||2005-03-19||[http://www.city.itoigawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokamachi&lt;/span&gt;[[Tōkamachi, Niigata|Tōkamachi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|十日町市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||60,480||589.92||103||2005-04-01||[http://www.city.tokamachi.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129140601/http://www.city.tokamachi.niigata.jp/ |date=2016-01-29 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Sanjo&lt;/span&gt;[[Sanjō, Niigata|Sanjō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三条市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||103,199||432.01||239||2005-05-01||[http://www.city.sanjo.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tainai, Niigata|Tainai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|胎内市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||32,165||265.18||121||2005-09-01||[http://www.city.tainai.niigata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Gosen, Niigata|Gosen]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|五泉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||55,936||351.87||159||2006-01-01||[http://www.city.gosen.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsubame, Niigata|Tsubame]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|燕市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Niigata}}||82,910||110.88||748||2006-03-20||[http://www.city.tsubame.niigata.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;[[Ōita, Ōita|Ōita]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大分市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||467,267||501.25||932||1911-04-01||[http://www.city.oita.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Beppu, Ōita|Beppu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|別府市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||127,345||125.15||1,018||1924-04-01||[http://www.city.beppu.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nakatsu, Ōita|Nakatsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|中津市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||84,179||491.09||171||1929-04-20||[http://www.city-nakatsu.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hita, Ōita|Hita]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|日田市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||72,601||666.19||109||1940-12-11||[http://www.city.hita.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Saiki, Ōita|Saiki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|佐伯市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||78,675||903.44||87.1||1941-04-29||[http://www.city.saiki.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Usuki, Ōita|Usuki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|臼杵市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||42,464||291.07||146||1950-04-01||[http://www.city.usuki.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsukumi, Ōita|Tsukumi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|津久見市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||20,561||79.53||259||1951-04-01||[http://www.city.tsukumi.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Taketa, Ōita|Taketa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|竹田市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||25,449||477.59||53.3||1954-03-31||[http://www.city.taketa.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Bungotakada, Ōita|Bungotakada]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊後高田市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||24,484||206.64||118||1954-05-31||[http://www.city.bungotakada.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Usa, Ōita|Usa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宇佐市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||59,971||439.12||137||1967-04-01||[http://www.city.usa.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Bungo-ono&lt;/span&gt;[[Bungo-ōno, Ōita|Bungo-ōno]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊後大野市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||40,409||603.36||67.0||2005-03-31||[http://www.bungo-ohno.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151122130246/http://www.bungo-ohno.jp/ |date=2015-11-22 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kitsuki, Ōita|Kitsuki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|杵築市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||33,465||280.01||120||2005-10-01||[http://www.city.kitsuki.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yufu, Ōita|Yufu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|由布市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||35,298||319.16||111||2005-10-01||[http://www.city.yufu.oita.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kunisaki, Ōita|Kunisaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|国東市}}}}||align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oita&lt;/span&gt;{{flag|Ōita}}||33,473||317.81||105||2006-03-31||[http://www.city.kunisaki.oita.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Okayama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岡山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||701,293||789.91||887||1889-06-01||[http://www.city.okayama.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kurashiki, Okayama|Kurashiki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|倉敷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||472,452||354.71||1,332||1928-04-01||[http://www.city.kurashiki.okayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsuyama, Okayama|Tsuyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|津山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||109,493||506.36||216||1929-02-11||[http://www.city.tsuyama.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120820085908/http://www.city.tsuyama.lg.jp/ |date=2012-08-20 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tamano, Okayama|Tamano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|玉野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||65,723||103.63||634||1940-08-03||[https://web.archive.org/web/20031014090840/http://www.city.tamano.okayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kasaoka, Okayama|Kasaoka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|笠岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||55,987||136.03||412||1952-04-01||[http://www.city.kasaoka.okayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ibara, Okayama|Ibara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|井原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||44,423||243.36||183||1953-04-01||[http://www.city.ibara.okayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Soja&lt;/span&gt;[[Sōja, Okayama|Sōja]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|総社市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||66,789||212.00||315||1954-03-31||[http://www.city.soja.okayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takahashi, Okayama|Takahashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高梁市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||37,573||547.01||68.7||1954-05-01||[http://www.city.takahashi.okayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Niimi, Okayama|Niimi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|新見市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||35,022||793.27||44.1||1954-06-01||[http://www.city.niimi.okayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Bizen, Okayama|Bizen]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|備前市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||39,117||258.23||151||1971-04-01||[http://www.city.bizen.okayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Setouchi, Okayama|Setouchi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|瀬戸内市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||38,645||125.53||308||2004-11-01||[http://www.city.setouchi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Akaiwa, Okayama|Akaiwa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|赤磐市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||43,742||209.43||209||2005-03-07||[http://www.city.akaiwa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Maniwa, Okayama|Maniwa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|真庭市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||50,405||828.43||60.8||2005-03-31||[http://www.city.maniwa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mimasaka, Okayama|Mimasaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|美作市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||31,550||429.19||73.5||2005-03-31||[http://www.city.mimasaka.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Asakuchi, Okayama|Asakuchi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|浅口市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okayama}}||37,108||66.46||558||2006-03-21||[http://www.city.asakuchi.okayama.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Naha, Okinawa|Naha]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|那覇市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||314,162||39.23||7,963||1921-05-20||[http://www.city.naha.okinawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ishigaki, Okinawa|Ishigaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|石垣市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||46,489||229.00||195||1947-07-10||[http://www.city.ishigaki.okinawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ginowan, Okinawa|Ginowan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宜野湾市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||91,233||19.70||4,569||1962-07-01||[http://www.city.ginowan.okinawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318044008/http://www.city.ginowan.okinawa.jp/ |date=2010-03-18 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Urasoe, Okinawa|Urasoe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|浦添市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||108,052||19.09||5,516||1970-07-01||[https://web.archive.org/web/20050822223727/http://8761234.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nago, Okinawa|Nago]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|名護市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||60,598||210.30||278||1970-08-01||[http://www.city.nago.okinawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Itoman, Okinawa|Itoman]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|糸満市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||56,171||46.63||1,200||1971-12-01||[https://web.archive.org/web/20031010070538/http://www.city.itoman.okinawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Okinawa, Okinawa|Okinawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|沖縄市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||128,421||49.00||2,565||1974-04-01||[http://www.city.okinawa.okinawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tomigusuku, Okinawa|Tomigusuku]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊見城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||54,586||19.45||2,751||2002-04-01||[http://www.city.tomigusuku.okinawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070309075111/http://j2k.naver.com/j2k_frame.php/korean/www.city.tomigusuku.okinawa.jp/ |date=2007-03-09 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Uruma, Okinawa|Uruma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|うるま市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||114,087||86.03||1,313||2005-04-01||[https://web.archive.org/web/20050520003645/http://www.city.uruma.okinawa.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miyakojima, Okinawa|Miyakojima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宮古島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||52,777||204.54||275||2005-10-01||[http://www.city.miyakojima.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Nanjo&lt;/span&gt;[[Nanjō, Okinawa|Nanjō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Okinawa}}||39,458||49.70||819||2006-01-01||[http://www.city.nanjo.okinawa.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Osaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大阪市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||2,668,586||222.30||11,900||1889-04-01||[http://www.city.osaka.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Sakai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|堺市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||835,333||149.99||5,569||1889-04-01||[http://www.city.sakai.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kishiwada, Osaka|Kishiwada]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岸和田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||200,538||72.24||2,776||1922-11-01||[http://www.city.kishiwada.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090103101744/http://www.city.kishiwada.osaka.jp/index_e.html |date=2009-01-03 }}
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Toyonaka, Osaka|Toyonaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊中市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||387,269||36.38||10,645||1936-10-15||[http://www.city.toyonaka.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ikeda, Osaka|Ikeda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|池田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||104,426||22.09||4,727||1939-04-29||[http://www.city.ikeda.osaka.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Suita, Osaka|Suita]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|吹田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||354,600||36.11||9,820||1940-04-01||[http://www.city.suita.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Izumiotsu&lt;/span&gt;[[Izumiōtsu, Osaka|Izumiōtsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|泉大津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||78,014||12.80||6,095||1942-04-01||[https://web.archive.org/web/20030928055053/http://www.city.izumiotsu.osaka.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Takatsuki, Osaka|Takatsuki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高槻市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||354,228||105.31||3,364||1943-01-01||[https://web.archive.org/web/20121007044544/http://www.city.takatsuki.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kaizuka, Osaka|Kaizuka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|貝塚市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||90,447||43.99||2,056||1943-05-01||[http://www.city.kaizuka.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Moriguchi, Osaka|Moriguchi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|守口市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||146,294||12.73||11,492||1946-11-01||[http://www.city.moriguchi.osaka.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Hirakata, Osaka|Hirakata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|枚方市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||406,201||65.08||6,242||1947-08-01||[http://www.city.hirakata.osaka.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Ibaraki, Osaka|Ibaraki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|茨木市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||272,240||76.52||3,558||1948-01-01||[http://www.city.ibaraki.osaka.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Yao, Osaka|Yao]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八尾市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||273,244||41.71||6,551||1948-04-01||[http://www.city.yao.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Izumisano, Osaka|Izumisano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|泉佐野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||99,636||55.03||1,811||1948-04-01||[http://www.city.izumisano.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tondabayashi, Osaka|Tondabayashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富田林市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||122,205||39.66||3,081||1950-04-01||[http://www.city.tondabayashi.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070226104118/http://www.city.tondabayashi.osaka.jp/ |date=2007-02-26 }}
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Neyagawa, Osaka|Neyagawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|寝屋川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||239,029||24.73||9,666||1951-05-03||[http://www.city.neyagawa.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kawachinagano, Osaka|Kawachinagano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|河内長野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||114,428||109.61||1,044||1954-04-01||[http://webarchive.loc.gov/all/20020914050056/http%3A//www.city.kawachinagano.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Matsubara, Osaka|Matsubara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|松原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||125,274||16.66||7,519||1955-02-01||[http://www.city.matsubara.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219030756/http://www.city.matsubara.osaka.jp/ |date=2007-02-19 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Daito&lt;/span&gt;[[Daitō, Osaka|Daitō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大東市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||125,847||18.27||6,888||1956-04-01||[http://www.city.daito.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Izumi, Osaka|Izumi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|和泉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||179,352||84.98||2,110||1956-09-01||[https://web.archive.org/web/20050824110542/http://www.city.izumi.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Minoh, Osaka|Minoh]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|箕面市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||127,757||47.84||2,671||1956-12-01||[http://www.city.minoh.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kashiwara, Osaka|Kashiwara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|柏原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||75,875||25.39||2,988||1958-10-01||[http://www.city.kashiwara.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Habikino, Osaka|Habikino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|羽曳野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||118,281||26.44||4,474||1959-01-15||[http://www.city.habikino.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kadoma, Osaka|Kadoma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|門真市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||130,026||12.28||10,588||1963-08-01||[http://www.city.kadoma.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Settsu, Osaka|Settsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|摂津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||84,330||14.88||5,667||1966-11-01||[http://www.city.settsu.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takaishi, Osaka|Takaishi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高石市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||60,077||11.35||5,293||1966-11-01||[http://www.city.takaishi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fujiidera, Osaka|Fujiidera]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|藤井寺市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||65,892||8.89||7,412||1966-11-01||[http://www.city.fujiidera.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070416203514/http://www.city.fujiidera.osaka.jp/ |date=2007-04-16 }}
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Higashiosaka&lt;/span&gt;[[Higashiōsaka, Osaka|Higashiōsaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東大阪市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||509,157||61.81||8,237||1967-02-01||[https://web.archive.org/web/20031005161739/http://www.city.higashiosaka.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sennan, Osaka|Sennan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|泉南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||64,916||48.48||1,339||1970-07-01||[http://www.city.sennan.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211222511/http://www.city.sennan.osaka.jp/ |date=2007-02-11 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Shijonawate&lt;/span&gt;[[Shijōnawate, Osaka|Shijōnawate]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|四條畷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||57,239||18.74||3,054||1970-07-01||[http://www.city.shijonawate.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Katano, Osaka|Katano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|交野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||77,853||25.55||3,047||1971-11-03||[http://www.city.katano.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Osakasayama&lt;/span&gt;[[Ōsakasayama, Osaka|Ōsakasayama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大阪狭山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||58,661||11.86||4,946||1987-10-01||[http://www.city.osakasayama.osaka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hannan, Osaka|Hannan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|阪南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Osaka}}||56,853||36.10||1,575||1991-10-01||[http://www.city.hannan.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tosu, Saga|Tosu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鳥栖市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||66,842||71.73||932||1954-04-01||[http://www.city.tosu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Imari, Saga|Imari]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊万里市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||57,604||254.99||226||1954-04-01||[http://www.city.imari.saga.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kashima, Saga|Kashima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鹿島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||31,326||112.10||279||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20100505115227/http://www.city.kashima.saga.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Taku, Saga|Taku]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|多久市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||22,165||96.93||229||1954-05-01||[http://www.city.taku.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Karatsu, Saga|Karatsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|唐津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||129,194||487.45||265||2005-01-01||[http://www.city.karatsu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ogi, Saga|Ogi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||45,516||95.85||475||2005-03-01||[http://www.city.ogi.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Saga, Saga|Saga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|佐賀市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||239,932||431.42||556||2005-10-01||[http://www.city.saga.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ureshino, Saga|Ureshino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|嬉野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||29,644||126.51||234||2006-01-01||[http://www.city.ureshino.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takeo, Saga|Takeo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|武雄市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||50,788||195.44||260||2006-03-01||[http://www.city.takeo.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kanzaki, Saga|Kanzaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|神埼市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saga}}||33,449||125.01||268||2006-03-20||[http://www.city.kanzaki.saga.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kawagoe, Saitama|Kawagoe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|川越市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||335,693||109.16||3,075||1922-12-01||[http://www.city.kawagoe.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070213071307/http://www.city.kawagoe.saitama.jp/ |date=2007-02-13 }}
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kawaguchi, Saitama|Kawaguchi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|川口市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||552,883||61.97||8,922||1933-04-01||[http://www.city.kawaguchi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Gyoda&lt;/span&gt;[[Gyōda, Saitama|Gyōda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|行田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||87,462||67.37||1,298||1949-05-03||[http://www.city.gyoda.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Chichibu, Saitama|Chichibu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|秩父市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||69,139||577.69||120||1950-04-01||[http://www.city.chichibu.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Tokorozawa, Saitama|Tokorozawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|所沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||338,560||71.99||4,703||1950-11-03||[http://www.city.tokorozawa.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hanno&lt;/span&gt;[[Hannō, Saitama|Hannō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|飯能市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||84,053||193.16||435||1954-01-01||[http://www.city.hanno.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219024658/http://www.city.hanno.saitama.jp/ |date=2007-02-19 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kazo, Saitama|Kazo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|加須市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||67,862||59.40||1,142||1954-05-03||[http://www.city.kazo.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Higashimatsuyama, Saitama|Higashimatsuyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東松山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||90,840||65.33||1,390||1954-07-01||[http://www.city.higashimatsuyama.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sayama, Saitama|Sayama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|狭山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||156,634||49.04||3,194||1954-07-01||[http://www.city.sayama.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hanyu&lt;/span&gt;[[Hanyū, Saitama|Hanyū]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|羽生市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||56,820||58.55||970||1954-09-01||[http://www.city.hanyu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Konosu&lt;/span&gt;[[Kōnosu, Saitama|Kōnosu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鴻巣市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||119,768||67.49||1,775||1954-09-30||[http://www.city.kounosu.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ageo, Saitama|Ageo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|上尾市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||222,479||45.55||4,884||1958-07-15||[http://www.city.ageo.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Soka&lt;/span&gt;[[Sōka, Saitama|Sōka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|草加市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||237,964||27.42||8,678||1958-11-01||[http://www.city.soka.saitama.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Koshigaya, Saitama|Koshigaya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|越谷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||318,592||60.31||5,283||1958-11-03||[http://www.city.koshigaya.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Warabi, Saitama|Warabi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|蕨市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||70,410||5.10||13,806||1959-04-01||[http://www.city.warabi.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Toda, Saitama|Toda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|戸田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||118,591||18.17||6,527||1966-10-01||[http://www.city.toda.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iruma, Saitama|Iruma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|入間市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||148,203||44.74||3,313||1966-11-01||[http://www.city.iruma.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Asaka, Saitama|Asaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|朝霞市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||126,902||18.38||6,904||1967-03-15||[https://web.archive.org/web/20031020205457/http://www.city.asaka.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shiki, Saitama|Shiki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|志木市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||68,531||9.06||7,564||1970-10-26||[http://www.city.shiki.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Wako&lt;/span&gt;[[Wakō, Saitama|Wakō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|和光市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||78,575||11.04||7,117||1970-10-31||[http://www.city.wako.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Niiza, Saitama|Niiza]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|新座市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||155,926||22.80||6,839||1970-11-01||[http://www.city.niiza.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Okegawa, Saitama|Okegawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|桶川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||74,703||25.26||2,957||1970-11-03||[https://web.archive.org/web/20080114142555/http://www.city.okegawa.lg.jp/index01.html]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kuki, Saitama|Kuki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|久喜市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||71,667||25.35||2,827||1971-10-01||[https://web.archive.org/web/20050827001932/http://www.city.kuki.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kitamoto, Saitama|Kitamoto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北本市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||69,903||19.84||3,523||1971-11-03||[http://www.city.kitamoto.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224215300/http://www.city.kitamoto.saitama.jp/ |date=2007-02-24 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yashio, Saitama|Yashio]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八潮市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||78,601||18.03||4,359||1972-01-15||[http://www.city.yashio.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fujimi, Saitama|Fujimi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富士見市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||105,286||19.70||5,344||1972-04-10||[http://www.city.fujimi.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Misato, Saitama (city)|Misato]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三郷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||128,956||30.16||4,276||1972-05-03||[http://www.city.misato.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hasuda, Saitama|Hasuda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|蓮田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||63,375||27.27||2,324||1972-10-01||[http://www.city.hasuda.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sakado, Saitama|Sakado]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|坂戸市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||99,680||40.97||2,433||1976-09-01||[http://www.city.sakado.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Satte, Saitama|Satte]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|幸手市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||53,485||33.95||1,575||1986-10-01||[http://www.city.satte.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219054705/http://www.city.satte.saitama.jp/ |date=2007-02-19 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsurugashima, Saitama|Tsurugashima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鶴ヶ島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||70,131||17.73||3,955||1991-09-01||[http://www.city.tsurugashima.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hidaka, Saitama|Hidaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|日高市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||55,454||47.50||1,167||1991-10-01||[http://www.city.hidaka.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yoshikawa, Saitama|Yoshikawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|吉川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||63,050||31.62||1,994||1996-04-01||[http://www.city.yoshikawa.saitama.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Saitama, Saitama|Saitama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|さいたま市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||1,192,418||217.49||5,483||2001-05-01||[http://www.city.saitama.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kumagaya, Saitama|Kumagaya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|熊谷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||204,853||159.88||1,281||2005-10-01||[http://www.city.kumagaya.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Kasukabe, Saitama|Kasukabe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|春日部市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||236,854||65.98||3,590||2005-10-01||[http://www.city.kasukabe.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fujimino, Saitama|Fujimino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|ふじみ野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||103,724||14.67||7,070||2005-10-01||[http://www.city.fujimino.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fukaya, Saitama|Fukaya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|深谷市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||146,128||137.58||1,062||2006-01-01||[http://www.city.fukaya.saitama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Honjo&lt;/span&gt;[[Honjō, Saitama|Honjō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|本庄市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||81,805||89.71||912||2006-01-10||[http://www.city.honjo.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Honjo&lt;/span&gt;[[Shiraoka, Saitama|Shiraoka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|白岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Saitama}}||51,684||24.92||2,070||2012-10-01||[http://www.city.shiraoka.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Otsu&lt;/span&gt;[[Ōtsu, Shiga|Ōtsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||329,024||464.10||709||1898-10-01||[https://web.archive.org/web/20000622004441/http://www.city.otsu.shiga.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hikone, Shiga|Hikone]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|彦根市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||110,945||196.84||564||1937-02-11||[http://www.city.hikone.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090802011517/http://www.city.hikone.shiga.jp/english/index.html |date=2009-08-02 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kusatsu, Shiga|Kusatsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|草津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||123,512||67.92||1,818||1954-10-15||[http://www.city.kusatsu.shiga.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Moriyama, Shiga|Moriyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|守山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||74,263||54.81||1,355||1970-07-01||[http://www.city.moriyama.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161023173417/http://www.city.moriyama.shiga.jp/ |date=2016-10-23 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ritto&lt;/span&gt;[[Rittō, Shiga|Rittō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|栗東市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||62,353||52.75||1,182||2001-10-01||[https://web.archive.org/web/20011003204425/http://www.city.ritto.shiga.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Koka&lt;/span&gt;[[Kōka, Shiga|Kōka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|甲賀市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||94,007||481.69||195||2004-10-01||[https://web.archive.org/web/20080206022438/http://www.city.koka.shiga.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yasu, Shiga|Yasu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|野洲市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||49,821||81.07||615||2004-10-01||[http://www.city.yasu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Konan, Shiga|Konan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|湖南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||55,144||70.49||782||2004-10-01||[http://www.city.konan.shiga.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takashima, Shiga|Takashima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||52,967||693.00||76.4||2005-01-01||[http://www.city.takashima.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060218063311/http://www.city.takashima.shiga.jp/ |date=2006-02-18 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Higashiomi&lt;/span&gt;[[Higashiōmi, Shiga|Higashiōmi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東近江市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||117,487||388.58||302||2005-02-11||[http://www.city.higashiomi.shiga.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Maibara, Shiga|Maibara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|米原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||40,757||250.46||163||2005-02-14||[http://www.city.maibara.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nagahama, Shiga|Nagahama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|長浜市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||83,555||247.01||338||2006-02-13||[http://www.city.nagahama.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230232547/http://www.city.nagahama.shiga.jp/ |date=2016-12-30 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Omihachiman&lt;/span&gt;[[Ōmihachiman, Shiga|Ōmihachiman]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|近江八幡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shiga}}||69,116||153.09||451||2010-03-21||[http://www.city.omihachiman.shiga.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Matsue, Shimane|Matsue]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|松江市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shimane}}||195,875||530.27||369||1889-04-01||[http://www.city.matsue.shimane.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180125141356/http://www.city.matsue.shimane.jp/ |date=2018-01-25 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Izumo, Shimane|Izumo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|出雲市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shimane}}||146,115||543.48||269||1941-11-03||[http://www.city.izumo.shimane.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Masuda, Shimane|Masuda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|益田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shimane}}||50,980||733.16||69.5||1952-08-01||[http://www.city.masuda.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yasugi, Shimane|Yasugi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|安来市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shimane}}||42,997||420.97||102||1954-04-01||[http://www.city.yasugi.shimane.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Gotsu&lt;/span&gt;[[Gōtsu, Shimane|Gōtsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|江津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shimane}}||26,958||268.51||100||1954-04-01||[http://www.city.gotsu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Unnan, Shimane|Unnan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|雲南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shimane}}||43,269||553.37||78.2||2004-11-01||[http://www.city.unnan.shimane.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hamada, Shimane|Hamada]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|浜田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shimane}}||61,325||689.60||88.9||2005-10-01||[http://www.city.hamada.shimane.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Oda&lt;/span&gt;[[Ōda, Shimane|Ōda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shimane}}||39,593||436.11||90.8||2005-10-01||[http://www.city.ohda.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904074354/http://www.city.ohda.lg.jp/ |date=2010-09-04 }}
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Shizuoka, Shizuoka|Shizuoka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|静岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||710,944||1,388.78||512||1889-04-01||[http://www.city.shizuoka.jp/]
|- bgcolor=&quot;Moccasin&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Hamamatsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|浜松市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||811,431||1,511.17||537||1911-07-01||[https://web.archive.org/web/20100521073237/http://www.city.hamamatsu.shizuoka.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Numazu, Shizuoka|Numazu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|沼津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||206,818||187.11||1,105||1923-07-01||[http://www.city.numazu.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Atami, Shizuoka|Atami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|熱海市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||40,524||61.56||658||1937-04-10||[https://web.archive.org/web/20120426053204/http://www.city.atami.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mishima, Shizuoka|Mishima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||112,320||62.13||1,808||1941-04-29||[http://www.city.mishima.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fujinomiya, Shizuoka|Fujinomiya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富士宮市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||122,122||314.81||388||1942-06-01||[http://www.city.fujinomiya.shizuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081025001740/http://www.city.fujinomiya.shizuoka.jp/ |date=2008-10-25 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ito&lt;/span&gt;[[Itō, Shizuoka|Itō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊東市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||72,038||124.13||580||1947-08-10||[http://www.city.ito.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shimada, Shizuoka|Shimada]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|島田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||95,762||195.40||490||1948-01-01||[http://www.city.shimada.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iwata, Shizuoka|Iwata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|磐田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||172,583||164.08||1,052||1948-04-01||[http://www.city.iwata.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yaizu, Shizuoka|Yaizu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|焼津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||120,331||46.01||2,615||1951-03-01||[http://www.city.yaizu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kakegawa, Shizuoka|Kakegawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|掛川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||118,660||265.63||447||1954-03-31||[https://web.archive.org/web/20110414054930/http://www.city.kakegawa.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fujieda, Shizuoka|Fujieda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|藤枝市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||129,637||140.74||921||1954-03-31||[http://www.city.fujieda.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Gotenba, Shizuoka|Gotenba]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|御殿場市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||88,078||194.63||453||1955-02-11||[http://www.city.gotemba.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fukuroi, Shizuoka|Fukuroi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|袋井市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||85,163||108.56||784||1958-11-03||[http://www.city.fukuroi.shizuoka.jp/]
|- bgcolor=&quot;MistyRose&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Fuji, Shizuoka|Fuji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富士市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||237,279||214.10||1,108||1966-11-01||[http://www.city.fuji.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shimoda, Shizuoka|Shimoda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|下田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||25,784||104.70||246||1971-01-01||[http://www.city.shimoda.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Susono, Shizuoka|Susono]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|裾野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||53,740||138.39||388||1971-01-01||[http://www.city.susono.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kosai, Shizuoka|Kosai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|湖西市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||44,545||55.08||809||1972-01-01||[http://www.city.kosai.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Izu, Shizuoka|Izu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊豆市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||35,911||363.97||98.7||2004-04-01||[http://www.city.izu.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Omaezaki, Shizuoka|Omaezaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|御前崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||35,015||65.85||532||2004-04-01||[http://www.city.omaezaki.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kikugawa, Shizuoka|Kikugawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|菊川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||47,702||94.24||506||2005-01-17||[http://www.city.kikugawa.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Izunokuni, Shizuoka|Izunokuni]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|伊豆の国市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||49,711||94.71||525||2005-04-01||[http://www.city.izunokuni.shizuoka.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Makinohara, Shizuoka|Makinohara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|牧之原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Shizuoka}}||49,726||111.50||446||2005-10-11||[http://www.city.makinohara.shizuoka.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Utsunomiya, Tochigi|Utsunomiya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宇都宮市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||507,833||416.84||1,218||1896-04-01||[http://www.city.utsunomiya.tochigi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ashikaga, Tochigi|Ashikaga]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|足利市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||157,793||177.82||887||1921-01-01||[http://www.city.ashikaga.tochigi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tochigi, Tochigi|Tochigi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|栃木市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||81,601||122.06||669||1937-04-01||[https://web.archive.org/web/20100305195542/http://www.city.tochigi.tochigi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kanuma, Tochigi|Kanuma]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鹿沼市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||103,690||490.62||211||1948-10-10||[http://www.city.kanuma.tochigi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Oyama, Tochigi|Oyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||162,283||171.61||946||1954-03-31||[http://www.city.oyama.tochigi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mooka, Tochigi|Mooka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|真岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||66,705||111.76||597||1954-10-01||[https://web.archive.org/web/20030919052800/http://www.city.moka.tochigi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Otawara&lt;/span&gt;[[Ōtawara, Tochigi|Ōtawara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大田原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||78,563||354.12||222||1954-12-01||[http://www.city.ohtawara.tochigi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yaita, Tochigi|Yaita]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|矢板市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||35,462||170.66||208||1958-11-01||[http://www.city.yaita.tochigi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nasushiobara, Tochigi|Nasushiobara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|那須塩原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||115,633||592.82||195||2005-01-01||[http://www.city.nasushiobara.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sano, Tochigi|Sano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|佐野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||123,034||356.07||346||2005-02-28||[http://www.city.sano.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sakura, Tochigi|Sakura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|さくら市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||42,403||125.46||338||2005-03-28||[http://www.city.tochigi-sakura.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nasukarasuyama, Tochigi|Nasukarasuyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|那須烏山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||30,433||174.42||174||2005-10-01||[http://www.city.nasukarasuyama.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Shimotsuke, Tochigi|Shimotsuke]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|下野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||59,459||74.58||797||2006-01-10||[http://www.city.shimotsuke.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Nikko&lt;/span&gt;[[Nikkō, Tochigi|Nikkō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|日光市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tochigi}}||92,181||1,449.87||63.6||2006-03-20||[http://www.city.nikko.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tokushima, Tokushima|Tokushima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|徳島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokushima}}||266,370||191.39||1,392||1889-10-01||[http://www.city.tokushima.tokushima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Naruto, Tokushima|Naruto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鳴門市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokushima}}||62,453||135.46||461||1947-03-15||[http://www.city.naruto.tokushima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小松島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokushima}}||41,540||45.24||918||1951-06-01||[http://www.city.komatsushima.tokushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204062523/http://www.city.komatsushima.tokushima.jp/ |date=2012-02-04 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Anan, Tokushima|Anan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|阿南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokushima}}||77,099||279.39||276||1958-05-01||[http://www.city.anan.tokushima.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|吉野川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokushima}}||44,905||144.19||311||2004-10-01||[http://www.city.yoshinogawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mima, Tokushima|Mima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|美馬市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokushima}}||33,520||367.38||91.2||2005-03-01||[http://www.city.mima.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Awa, Tokushima|Awa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|阿波市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokushima}}||40,303||190.97||211||2005-04-01||[http://www.city.awa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三好市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokushima}}||30,998||721.48||42.96||2006-03-01||[http://www.city-miyoshi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722042934/http://www.city-miyoshi.jp/ |date=2012-07-22 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hachioji&lt;/span&gt;[[Hachiōji, Tokyo|Hachiōji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|八王子市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||567,367||186.31||3,045||1917-09-01||[http://www.city.hachioji.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tachikawa, Tokyo|Tachikawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|立川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||175,639||24.38||7,204||1940-12-01||[http://www.city.tachikawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Musashino, Tokyo|Musashino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|武蔵野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||138,516||10.73||12,909||1947-11-03||[http://www.city.musashino.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mitaka, Tokyo|Mitaka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|三鷹市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||180,797||16.50||10,957||1950-11-03||[http://www.city.mitaka.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061026011433/http://www.city.mitaka.tokyo.jp/ |date=2006-10-26 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ome&lt;/span&gt;[[Ōme, Tokyo|Ōme]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|青梅市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||141,708||103.26||1,372||1951-04-01||[https://web.archive.org/web/20100117054805/http://www.city.ome.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Fuchu&lt;/span&gt;[[Fuchū, Tokyo|Fuchū]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|府中市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||248,445||29.34||8,468||1954-04-01||[http://www.city.fuchu.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Akishima, Tokyo|Akishima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|昭島市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||111,763||17.33||6,449||1954-05-01||[http://www.city.akishima.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913142520/http://www.city.akishima.lg.jp/ |date=2008-09-13 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Chofu&lt;/span&gt;[[Chōfu, Tokyo|Chōfu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|調布市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||219,053||21.53||10,174||1955-04-01||[http://www.city.chofu.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Machida, Tokyo|Machida]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|町田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||413,786||71.63||5,777||1958-02-01||[http://www.city.machida.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Koganei, Tokyo|Koganei]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小金井市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||115,116||11.33||10,160||1958-10-01||[http://www.city.koganei.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kodaira, Tokyo|Kodaira]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小平市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||185,829||20.46||9,083||1962-10-01||[http://www.city.kodaira.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hino, Tokyo|Hino]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|日野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||179,482||27.53||6,520||1963-11-03||[http://www.city.hino.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Higashimurayama, Tokyo|Higashimurayama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東村山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||146,585||17.17||8,537||1964-04-01||[http://www.city.higashimurayama.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kokubunji, Tokyo|Kokubunji]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|国分寺市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||118,801||11.48||10,349||1964-11-03||[http://www.city.kokubunji.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kunitachi, Tokyo|Kunitachi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|国立市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||73,362||8.15||9,001||1967-01-01||[http://www.city.kunitachi.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fussa, Tokyo|Fussa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|福生市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||60,413||10.24||5,900||1970-07-01||[http://www.city.fussa.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Komae, Tokyo|Komae]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|狛江市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||78,237||6.39||12,244||1970-10-01||[http://www.city.komae.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Higashiyamato, Tokyo|Higashiyamato]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東大和市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||81,445||13.54||6,015||1970-10-01||[http://www.city.higashiyamato.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kiyose, Tokyo|Kiyose]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|清瀬市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||73,518||10.19||7,215||1970-10-01||[http://www.city.kiyose.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Higashikurume, Tokyo|Higashikurume]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東久留米市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||115,405||12.92||8,932||1970-10-01||[http://www.city.higashikurume.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Musashimurayama, Tokyo|Musashimurayama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|武蔵村山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||68,333||15.37||4,446||1970-11-03||[http://www.city.musashimurayama.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126164716/http://www.city.musashimurayama.tokyo.jp/ |date=2010-01-26 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tama, Tokyo|Tama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|多摩市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||149,404||21.08||7,087||1971-11-01||[http://www.city.tama.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Inagi, Tokyo|Inagi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|稲城市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||80,772||17.97||4,495||1971-11-01||[http://www.city.inagi.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hamura, Tokyo|Hamura]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|羽村市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||56,984||9.91||5,750||1991-11-01||[http://www.city.hamura.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Akiruno, Tokyo|Akiruno]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|あきる野市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||80,268||73.34||1,094||1995-09-01||[http://www.city.akiruno.tokyo.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Nishitokyo&lt;/span&gt;[[Nishitōkyō, Tokyo|Nishitōkyō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|西東京市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo}}||193,350||15.85||12,199||2001-01-21||[http://www.city.nishitokyo.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;LightSlateGray&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward AA&lt;/span&gt;[[Special wards of Tokyo]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東京特別区部}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||8,637,098||621.81||13,890|| ||
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Adachi, Tokyo|Adachi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|足立区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||629,392||53.20||11,830||1947-03-13||[http://www.city.adachi.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Arakawa, Tokyo|Arakawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|荒川区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||194,777||10.20||18,262||1947-03-13||[http://www.city.arakawa.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Bunkyō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|文京区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||194,933||11.31||16,009||1947-03-13||[http://www.city.bunkyo.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Chiyoda, Tokyo|Chiyoda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|千代田区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||43,802||11.64||3,763||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20031011182823/http://city.chiyoda.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Chūō, Tokyo|Chūō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|中央区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||104,997||10.15||10,344||1947-03-13||[http://www.city.chuo.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Edogawa, Tokyo|Edogawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|江戸川区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||661,386||49.86||13,264||1947-03-13||[http://www.city.edogawa.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Itabashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|板橋区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||529,059||32.17||16,445||1947-03-13||[http://www.city.itabashi.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Katsushika]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|葛飾区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||428,066||34.84||12,286||1947-03-13||[http://www.city.katsushika.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Kita, Tokyo|Kita]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||330,646||20.59||15,885||1947-03-13||[http://www.city.kita.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Kōtō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|江東区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||436,337||39.80||10,963||1947-03-13||[http://www.city.koto.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Meguro]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|目黒区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||267,798||14.70||18,217||1947-03-13||[http://www.city.meguro.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Minato, Tokyo|Minato]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|港区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||205,196||20.34||10,088||1947-03-13||[http://www.city.minato.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Nakano, Tokyo|Nakano]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|中野区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||312,939||15.59||20,097||1947-03-13||[http://www.city.tokyo-nakano.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Nerima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|練馬区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||702,202||48.16||14,580||1947-08-01||[http://www.city.nerima.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Ota&lt;/span&gt;[[Ōta, Tokyo|Ōta]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大田区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||674,590||59.46||11,345||1947-03-13||[http://www.city.ota.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Setagaya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|世田谷区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||855,416||58.08||14,728||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20020926224343/http://www.city.setagaya.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Shibuya]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|渋谷区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||205,512||15.11||13,337||1947-03-13||[http://www.city.shibuya.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Shinagawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|品川区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||353,887||22.72||15,576||1947-03-13||[http://www.city.shinagawa.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Shinjuku]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|新宿区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||309,463||18.23||16,975||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20100514200320/http://www.city.shinjuku.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Suginami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|杉並区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||534,981||34.02||15,725||1947-03-13||[http://www.city.suginami.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131027233626/http://www.city.suginami.tokyo.jp/ |date=2013-10-27 }}
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Sumida, Tokyo|Sumida]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|墨田区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||237,433||13.75||16,079||1947-03-13||[http://www.city.sumida.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Taitō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|台東区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||168,277||10.08||16,139||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20031011164358/http://www.city.taito.tokyo.jp/]
|- bgcolor=&quot;Gainsboro&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tokyo Ward&lt;/span&gt;[[Toshima]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|豊島区}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tokyo|alt}}||256,009||13.01||19,428||1947-03-13||[http://www.city.toshima.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Tottori, Tottori|Tottori]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鳥取市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tottori}}||200,315||765.66||262||1889-10-01||[http://www.city.tottori.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yonago, Tottori|Yonago]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|米子市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tottori}}||149,140||132.21||1,128||1927-04-01||[http://www.city.yonago.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|倉吉市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tottori}}||51,453||272.15||189||1953-10-01||[http://www.city.kurayoshi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|境港市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Tottori}}||35,908||28.79||1,247||1956-04-01||[http://www.city.sakaiminato.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Toyama, Toyama|Toyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||421,116||1,241.85||339||1889-04-01||[http://www.city.toyama.toyama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Uozu, Toyama|Uozu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|魚津市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||45,945||200.63||229||1952-04-01||[http://www.city.uozu.toyama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Himi, Toyama|Himi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|氷見市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||53,316||230.47||231||1952-08-01||[http://www.city.himi.toyama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|滑川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||33,789||54.61||619||1954-03-01||[http://www.city.namerikawa.toyama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tonami, Toyama|Tonami]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|砺波市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||49,396||126.96||389||1954-04-01||[http://www.city.tonami.toyama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|小矢部市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||32,656||134.11||244||1962-08-01||[http://www.city.oyabe.toyama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nanto, Toyama|Nanto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南砺市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||57,061||668.86||85.3||2004-11-01||[http://www.city.nanto.toyama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051201124816/http://www.city.nanto.toyama.jp/webapps/www/english/index.html |date=2005-12-01 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|高岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||178,965||209.38||855||2005-11-01||[http://www.city.takaoka.toyama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Imizu, Toyama|Imizu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|射水市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||94,691||109.18||867||2005-11-01||[http://www.city.imizu.toyama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|黒部市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Toyama}}||42,612||426.34||99.9||2006-03-31||[https://web.archive.org/web/20110511173958/http://kurobe.city.kurobe.toyama.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Wakayama, Wakayama|Wakayama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|和歌山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Wakayama}}||372,175||209.23||1,779||1889-04-01||[http://www.city.wakayama.wakayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kainan, Wakayama|Kainan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|海南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Wakayama}}||55,877||101.18||552||1934-05-01||[http://www.city.kainan.wakayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210210075705/http://www.city.kainan.wakayama.jp/ |date=2021-02-10 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tanabe, Wakayama|Tanabe]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|田辺市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Wakayama}}||80,478||1,026.77||78.4||1942-05-20||[http://www.city.tanabe.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Gobo&lt;/span&gt;[[Gobō, Wakayama|Gobō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|御坊市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Wakayama}}||26,335||43.93||599||1954-04-01||[http://www.city.gobo.wakayama.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Arida, Wakayama|Arida]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|有田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Wakayama}}||31,194||36.92||845||1956-05-01||[http://www.city.arida.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Shingu&lt;/span&gt;[[Shingū, Wakayama|Shingū]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|新宮市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Wakayama}}||32,654||255.43||128||2005-10-01||[https://web.archive.org/web/20070116052751/http://www2.city.shingu.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kinokawa, Wakayama|Kinokawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|紀の川市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Wakayama}}||67,192||228.24||294||2005-11-07||[http://www.city.kinokawa.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hashimoto, Wakayama|Hashimoto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|橋本市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Wakayama}}||67,505||130.31||518||2006-03-01||[http://www.city.hashimoto.wakayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060427091637/http://www.city.hashimoto.wakayama.jp/ |date=2006-04-27 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iwade, Wakayama|Iwade]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岩出市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Wakayama}}||51,843||38.50||1,347||2006-04-01||[http://www.city.iwade.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Yamagata, Yamagata|Yamagata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|山形市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||255,370||381.34||670||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20031019034152/http://www.city.yamagata.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yonezawa, Yamagata|Yonezawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|米沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||91,704||548.74||167||1889-04-01||[http://www.city.yonezawa.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Shinjo&lt;/span&gt;[[Shinjō, Yamagata|Shinjō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|新庄市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||39,808||223.08||178||1949-04-01||[http://www.city.shinjo.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sagae, Yamagata|Sagae]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|寒河江市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||43,299||139.08||311||1954-08-01||[http://www.city.sagae.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kaminoyama, Yamagata|Kaminoyama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|上山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||35,086||240.95||146||1954-10-01||[https://web.archive.org/web/20100325194842/http://www.city.kaminoyama.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Murayama, Yamagata|Murayama]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|村山市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||27,586||196.83||140||1954-11-01||[http://www.city.murayama.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nagai, Yamagata|Nagai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|長井市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||30,285||214.69||141||1954-11-15||[http://www.city.nagai.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Tendo&lt;/span&gt;[[Tendō, Yamagata|Tendō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|天童市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||63,470||113.01||562||1958-10-01||[https://web.archive.org/web/20100613015952/http://www.city.tendo.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Higashine, Yamagata|Higashine]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|東根市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||46,141||207.17||223||1958-11-03||[http://www.city.higashine.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Obanazawa, Yamagata|Obanazawa]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|尾花沢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||19,937||372.32||53.5||1959-04-10||[http://www.city.obanazawa.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Nan'yo&lt;/span&gt;[[Nan'yō, Yamagata|Nan'yō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南陽市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||34,542||160.70||215||1967-04-01||[http://www.city.nanyo.yamagata.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsuruoka, Yamagata|Tsuruoka]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|鶴岡市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||140,097||1,311.51||107||2005-10-01||[http://www.city.tsuruoka.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Sakata, Yamagata|Sakata]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|酒田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamagata}}||114,964||602.79||191||2005-11-01||[http://www.city.sakata.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Ube, Yamaguchi|Ube]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|宇部市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||176,370||287.69||613||1921-11-01||[http://www.city.ube.yamaguchi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Hofu&lt;/span&gt;[[Hōfu, Yamaguchi|Hōfu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|防府市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||116,393||188.59||617||1936-08-25||[http://www.city.hofu.yamaguchi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kudamatsu, Yamaguchi|Kudamatsu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|下松市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||54,026||89.36||605||1939-11-03||[https://web.archive.org/web/20080212033246/http://www.city.kudamatsu.yamaguchi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Shunan&lt;/span&gt;[[Shūnan, Yamaguchi|Shūnan]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|周南市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||150,299||656.25||229||2003-04-21||[http://www.city.shunan.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hikari, Yamaguchi|Hikari]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|光市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||53,274||91.94||579||2004-10-04||[http://www.city.hikari.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|[[Shimonoseki, Yamaguchi|Shimonoseki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|下関市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||286,073||716.06||400||2005-02-13||[http://www.city.shimonoseki.yamaguchi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141020094055/http://www.city.shimonoseki.yamaguchi.jp/seisaku/kokusai/gaikoku/ |date=2014-10-20 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yanai, Yamaguchi|Yanai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|柳井市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||35,438||139.90||253||2005-02-21||[http://www.city-yanai.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hagi, Yamaguchi|Hagi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|萩市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||55,831||698.87||79.9||2005-03-06||[http://www.city.hagi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nagato, Yamaguchi|Nagato]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|長門市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||39,825||357.92||111||2005-03-22||[http://www.city.nagato.yamaguchi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;San'yo-Onoda&lt;/span&gt;[[San'yō-Onoda, Yamaguchi|San'yō-Onoda]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|山陽小野田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||65,523||132.99||493||2005-03-22||[http://www.city.sanyo-onoda.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yamaguchi, Yamaguchi|Yamaguchi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|山口市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||192,008||730.23||263||2005-10-01||[http://www.city.yamaguchi.lg.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Iwakuni, Yamaguchi|Iwakuni]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|岩国市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||146,885||872.71||168||2006-03-20||[http://www.city.iwakuni.yamaguchi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090926071949/http://www.city.iwakuni.yamaguchi.jp/ |date=2009-09-26 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Mine, Yamaguchi|Mine]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|美祢市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamaguchi}}||17,355||228.25||76.0||2008-03-21||[http://www2.city.mine.lg.jp/]
|- bgcolor=&quot;PaleTurquoise&quot;
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Kofu&lt;/span&gt;[[Kōfu, Yamanashi|Kōfu]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|甲府市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||199,374||212.41||939||1889-07-01||[http://www.city.kofu.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fujiyoshida, Yamanashi|Fujiyoshida]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|富士吉田市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||51,879||121.83||426||1951-03-20||[http://www.city.fujiyoshida.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Tsuru, Yamanashi|Tsuru]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|都留市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||34,439||161.58||213||1954-04-29||[http://www.city.tsuru.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Otsuki&lt;/span&gt;[[Ōtsuki, Yamanashi|Ōtsuki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|大月市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||29,869||280.30||107||1954-08-08||[http://www.city.otsuki.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Nirasaki, Yamanashi|Nirasaki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|韮崎市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||33,539||143.73||233||1954-10-10||[https://web.archive.org/web/20040630220735/http://www.city.nirasaki.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Minami-Alps, Yamanashi|Minami-Alps]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|南アルプス市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||72,295||264.06||274||2003-04-01||[http://www.city.minami-alps.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Kai, Yamanashi|Kai]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|甲斐市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||74,077||71.94||1,030||2004-09-01||[http://www.city.kai.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Fuefuki, Yamanashi|Fuefuki]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|笛吹市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||71,184||201.92||353||2004-10-12||[http://www.city.fuefuki.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Hokuto, Yamanashi|Hokuto]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|北杜市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||47,754||602.89||79.2||2004-11-01||[http://www.city.hokuto.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Uenohara, Yamanashi|Uenohara]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|上野原市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||28,295||170.65||166||2005-02-13||[http://www.city.uenohara.yamanashi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151107094120/http://www.city.uenohara.yamanashi.jp/ |date=2015-11-07 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|[[Yamanashi, Yamanashi|Yamanashi]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|山梨市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||38,202||289.87||132||2005-03-22||[http://www.city.yamanashi.yamanashi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000901231441/http://www.city.yamanashi.yamanashi.jp/ |date=2000-09-01 }}
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Koshu&lt;/span&gt;[[Kōshū, Yamanashi|Kōshū]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|甲州市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||35,072||264.01||133||2005-11-01||[http://www.city.koshu.yamanashi.jp/]
|-
|align=&quot;left&quot;|&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;Chuo&lt;/span&gt;[[Chūō, Yamanashi|Chūō]]||align=&quot;left&quot;|{{large|{{lang|ja|中央市}}}}||align=&quot;left&quot;|{{flag|Yamanashi}}||31,875||31.81||1,002||2006-02-20||[http://www.city.chuo.yamanashi.jp/]
|}

== Dissolved cities ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!City!!Japanese!!Prefecture!!Founded!!Dissolved!!Merged division
|-
|Moriyama||{{large|{{lang|ja|守山市}}}}||Aichi||1954-06-01||1963-02-15||merged into [[Nagoya]]
|-
|[[Bisai, Aichi|Bisai]]||{{large|{{lang|ja|尾西市}}}}||Aichi||1955-01-01||2005-04-01||merged into [[Ichinomiya, Aichi|Ichinomiya]]
|-
|Shinshiro {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|新城市}}}}||Aichi||1958-11-01||2005-10-01||merged with Hōrai, Tsukude → [[Shinshiro, Aichi|Shinshiro]] {{small|(current)}}
|-
|[[Honjō, Akita|Honjō]]||{{large|{{lang|ja|本荘市}}}}||Akita||1954-03-31||2005-05-22||merged with Chōkai, Higashiyuri, Iwaki, Nishime, Ōuchi, Yashima, Yuri → [[Yurihonjō]]
|-
|[[Ōmagari, Akita|Ōmagari]]||{{large|{{lang|ja|大曲市}}}}||Akita||1954-05-03||2005-03-22||merged with Kamioka, Kyōwa, Nakasen, Nishisenboku, Ōta, Semboku, Nangai → [[Daisen, Akita|Daisen]]
|-
|Yuzawa {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|湯沢市}}}}||Akita||1954-03-31||2005-03-22||merged with Inakawa, Minase, Ogachi → [[Yuzawa, Akita|Yuzawa]] {{small|(current)}}
|-
|Oga {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|男鹿市}}}}||Akita||1954-03-31||2005-03-22||merged with Wakami → [[Oga, Akita|Oga]] {{small|(current)}}
|-
|Yokote {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|横手市}}}}||Akita||1951-04-01||2005-10-01||merged with Hiraka+Jūmonji, Masuda, Omonogawa, Ōmori, Sannai, Taiyū → [[Yokote, Akita|Yokote]] {{small|(current)}}
|-
|Noshiro {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|能代市}}}}||Akita||1940-10-01||2005-10-01||merged with Futatsui → [[Noshiro, Akita|Noshiro]] {{small|(current)}}
|-
|Towada {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|十和田市}}}}||Aomori||1955-02-01||2005-03-28||merged with Towadako → [[Towada, Aomori|Towada]] {{small|(current)}}
|-
|Goshogawara {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|五所川原市}}}}||Aomori||1955-02-01||2005-03-28||merged with Kanagi, Shiura → [[Goshogawara, Aomori|Goshogawara]] {{small|(current)}}
|-
|Aomori {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|青森市}}}}||Aomori||1898-04-01||2005-04-01||merged with Namioka → [[Aomori, Aomori|Aomori]] {{small|(current)}}
|-
|Hirosaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|弘前市}}}}||Aomori||1889-04-01||2006-11-15||merged with Iwaki, Sōma → [[Hirosaki]] {{small|(current)}}
|-
|Ichihara {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|市原市}}}}||Chiba||1963-05-01||1967-10-01||merged with Nansō, Kamo → [[Ichihara, Chiba|Ichihara]] {{small|(current)}}
|-
|Mobara {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|茂原市}}}}||Chiba||1952-04-01||1972-05-01||merged with Honnō → [[Mobara]] {{small|(current)}}
|-
|Kamogawa {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|鴨川市}}}}||Chiba||1971-03-31||2005-02-11||merged with Amatsukominato → [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]] {{small|(current)}}
|-
|Asahi {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|旭市}}}}||Chiba||1954-07-01||2005-07-01||merged with Hikata, Iioka, Unakami → [[Asahi, Chiba|Asahi]] {{small|(current)}}
|-
|[[Yōkaichiba, Chiba|Yōkaichiba]]||{{large|{{lang|ja|八日市場市}}}}||Chiba||1954-07-01||2006-01-23||merged with Nosaka → [[Sōsa]]
|-
|[[Sawara, Chiba|Sawara]]||{{large|{{lang|ja|佐原市}}}}||Chiba||1951-03-15||2006-03-27||merged with Kurimoyo, Omigawa, Yamada → [[Katori, Chiba|Katori]]
|-
|[[Iyomishima, Ehime|Iyomishima]]||{{large|{{lang|ja|伊予三島市}}}}||Ehime||1954-11-01||2004-04-01||merged with Kawanoe, Doi, Shingū → [[Shikokuchūō]]
|-
|[[Kawanoe, Ehime|Kawanoe]]||{{large|{{lang|ja|川之江市}}}}||Ehime||1954-11-01||2004-04-01||merged with Iyomishima, Doi, Shingū → [[Shikokuchūō]]
|-
|Saijō {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|西条市}}}}||Ehime||1941-04-29||2004-11-01||merged with Tōyo, Komatsu, Tanbara → [[Saijō, Ehime|Saijō]] {{small|(current)}}
|-
|[[Tōyo, Ehime|Tōyo]]||{{large|{{lang|ja|東予市}}}}||Ehime||1972-10-01||2004-11-01||merged with Saij, Komatsu, Tanbara → [[Saijō, Ehime|Saijō]] {{small|(current)}}
|-
|[[Hōjō, Ehime|Hōjō]]||{{large|{{lang|ja|北条市}}}}||Ehime||1958-11-01||2005-01-01||merged into [[Matsuyama, Ehime|Matsuyama]]
|-
|Ōzu {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|大洲市}}}}||Ehime||1954-09-01||2005-01-11||merged with Hijikawa, Nagahama, Kawabe → [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] {{small|(current)}}
|-
|Imabari {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|今治市}}}}||Ehime||1920-02-11||2005-01-16||merged with Hakata, Kamiura, Kikuma, Miyakubo, Namikata, [[Ōmishima, Ehime|Ōmishima]] Ōnishi, Tamagawa, Yoshiumi, Asakura, Sekizen → [[Imabari, Ehime|Imabari]] {{small|(current)}}
|-
|Yawatahama {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|八幡浜市}}}}||Ehime||1935-02-11||2005-04-01||merged with Honai → [[Yawatahama, Ehime|Yawatahama]] {{small|(current)}}
|-
|Iyo {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|伊予市}}}}||Ehime||1955-01-01||2005-04-01||merged with Nakayama, Futami → [[Iyo, Ehime|Iyo]] {{small|(current)}}
|-
|Uwajima {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|宇和島市}}}}||Ehime||1921-08-01||2005-08-01||merged with Mima, Tsushima, Yoshida → [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] {{small|(current)}}
|-
|[[Takefu, Fukui|Takefu]]||{{large|{{lang|ja|武生市}}}}||Fukui||1948-04-01||2005-1001||merged with Imadate → [[Echizen, Fukui|Echizen]]
|-
|[[Moji-ku, Kitakyūshū|Moji]]||{{large|{{lang|ja|門司市}}}}||Fukuoka||1899-04-01||1963-02-10||merged with Kokura, Tobata, Yahata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]]
|-
|[[Kokura]]||{{large|{{lang|ja|小倉市}}}}||Fukuoka||1900-04-01||1963-02-10||merged with Moji, Tobata, Yahata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]]
|-
|[[Tobata-ku, Kitakyūshū|Tobata]]||{{large|{{lang|ja|戸畑市}}}}||Fukuoka||1924-09-01||1963-02-10||merged with Moji, Kokura, Yahata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]]
|-
|[[Yahata, Fukuoka|Yahata]]||{{large|{{lang|ja|八幡市}}}}||Fukuoka||1917-03-01||1963-02-10||merged with Moji, Kokura, Tobata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]]
|-
|[[Wakamatsu-ku, Kitakyūshū|Wakamatsu]]||{{large|{{lang|ja|若松市}}}}||Fukuoka||1914-04-01||1963-02-10||merged with Moji, Kokura, Tobata, Yahata → [[Kitakyushu]]
|-
|Iizuka {{small|(previous A)}}||{{large|{{lang|ja|飯塚市}}}}||Fukuoka||1932-01-20||1963-04-01||merged with Kobukuro, Futase, Chinzei → Iizuka {{small|(previous B)}}
|-
|Munakata||{{large|{{lang|ja|宗像市}}}}||Fukuoka||1981-04-01||2003-04-01||merged with Genkai → [[Munakata, Fukuoka|Munakata]] {{small|(current)}}
|-
|Yanagawa||{{large|{{lang|ja|柳川市}}}}||Fukuoka||1952-04-01||2005-03-21||merged with Yamato, Mitsuhashi → [[Yanagawa, Fukuoka|Yanagawa]] {{small|(current)}}
|-
|[[Amagi, Fukuoka|Amagi]]||{{large|{{lang|ja|甘木市}}}}||Fukuoka||1954-04-01||2006-03-20||merged with Asakura, Haki → [[Asakura, Fukuoka|Asakura]]
|-
|Iizuka {{small|(previous B)}}||{{large|{{lang|ja|飯塚市}}}}||Fukuoka||1963-04-01||2006-03-26||merged with Chikuho, Honami, Kaita, Shōnai → [[Iizuka, Fukuoka|Iizuka]] {{small|(current)}}
|-
|[[Yamada, Fukuoka|Yamada]]||{{large|{{lang|ja|山田市}}}}||Fukuoka||1954-04-01||2006-03-27||merged with Inatsuki, Kaho, Usui → [[Kama, Fukuoka|Kama]]
|-
|[[Maebaru, Fukuoka|Maebaru]]||{{large|{{lang|ja|前原市}}}}||Fukuoka||1992-10-01||2010-01-01||merged with Nijō, Shima → [[Itoshima, Fukuoka|Itoshima]]
|-
|Kōriyama {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|郡山市}}}}||Fukushima||1924-09-01||1965-05-01||merged with Nishida, Nakata → [[Kōriyama]] {{small|(current)}}
|-
|Taira||{{large|{{lang|ja|平市}}}}||Fukushima||1937-06-01||1966-10-01||merged with Iwaki {{small|(previous)}}, Jōban, Uchigō, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}}
|-
|Iwaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|磐城市}}}}||Fukushima||1954-03-31||1966-10-01||merged with Taira, Jōban, Uchigō, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}}
|-
|Jōban||{{large|{{lang|ja|常磐市}}}}||Fukushima||1954-03-31||1966-10-01||merged with Taira, Iwaki {{small|(previous)}}, Uchigō, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}}
|-
|Uchigō||{{large|{{lang|ja|内郷市}}}}||Fukushima||1954-10-01||1966-10-01||merged with Taira, Iwaki {{small|(previous)}}, Jōban, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}}
|-
|Nakoso||{{large|{{lang|ja|勿来市}}}}||Fukushima||1955-04-29||1966-10-01||merged with Taira, Iwaki {{small|(previous)}}, Jōban, Uchigō → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}}
|-
|Shirakawa {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|白河市}}}}||Fukushima||1949-04-01||2005-11-07||merged with Taishin, Higashi, Omotegō → [[Shirakawa, Fukushima|Shirakawa]] {{small|(current)}}
|-
|Nihonmatsu {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|二本松市}}}}||Fukushima||1958-10-01||2005-12-01||merged with Adachi, Iwashiro, Tōwa → [[Nihonmatsu, Fukushima|Nihonmatsu]] {{small|(current)}}
|-
|[[Haramachi, Fukushima|Haramachi]]||{{large|{{lang|ja|原町市}}}}||Fukushima||1954-03-20||2006-01-01||merged with Kashima, Odaka → [[Minamisōma]]
|-
|Kitakata {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|喜多方市}}}}||Fukushima||1954-03-31||2006-01-04||merged with Shiokawa, Yamato, Atsushiokanō, Takasato → [[Kitakata, Fukushima|Kitakata]] {{small|(current)}}
|-
|Ena {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|恵那市}}}}||Gifu||1954-04-01||2004-10-25||merged with Akechi, Iwamura, Kamiyahagi, Yamaoka, Kushihara → [[Ena, Gifu|Ena]] {{small|(current)}}
|-
|Isesaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|伊勢崎市}}}}||Gunma||1940-09-13||2005-01-01||merged with Akabori, Sakai, Azuma → [[Isesaki, Gunma|Isesaki]] {{small|(current)}}
|-
|Ōta {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|太田市}}}}||Gunma||1948-05-03||2005-03-28||merged with Nitta, Ojima, Yabuzukahon → [[Ōta, Gunma|Ōta]] {{small|(current)}}
|-
|Shibukawa {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|渋川市}}}}||Gunma||1954-04-01||2006-02-20||merged with Ikaho, Komochi, Onogami, Akagi, Kitatachibana → [[Shibukawa, Gunma|Shibukawa]] {{small|(current)}}
|-
|Annaka {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|安中市}}}}||Gunma||1958-11-01||2006-03-18||merged with Matsuida → [[Annaka, Gunma|Annaka]] {{small|(current)}}
|-
|Tomioka {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|富岡市}}}}||Gunma||1954-04-01||2006-03-27||merged with Myōgi → [[Tomioka, Gunma|Tomioka]] {{small|(current)}}
|-
|Fukuyama {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|福山市}}}}||Hiroshima||1916-07-01||1966-05-01||merged with Matsunaga → [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] {{small|(current)}}
|-
|Matsunaga||{{large|{{lang|ja|松永市}}}}||Hiroshima||1954-03-31||1966-05-01||merged with Fukuyama {{small|(previous)}} → [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] {{small|(current)}}
|-
|Miyoshi||{{large|{{lang|ja|三次市}}}}||Hiroshima||1954-03-31||2004-04-01||merged with Kisa, Mirasaka, Miwa, Funo, Kimita, Sakugi, Kōnu → [[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]] {{small|(current)}}
|-
|Mihara||{{large|{{lang|ja|三原市}}}}||Hiroshima||1936-11-15||2005-03-22||merged with Daiwa, Kui, Hongō → [[Mihara, Hiroshima|Mihara]] {{small|(current)}}
|-
|Shōbara||{{large|{{lang|ja|庄原市}}}}||Hiroshima||1954-03-31||2005-03-31||merged with Hiwa, Kuchiwa, Saijō, Takano, Tōjō, Sōryō → [[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]] {{small|(current)}}
|-
|[[Innoshima, Hiroshima|Innoshima]]||{{large|{{lang|ja|原町市}}}}||Hiroshima||1953-05-01||2006-01-10||merged with Setoda into [[Onomichi, Hiroshima|Onomichi]]
|-
|Kushiro {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|釧路市}}}}||Hokkaido||1922-08-01||2005-10-11||merged with Akan, Onbetsu → [[Kushiro, Hokkaido|Kushiro]] {{small|(current)}}
|-
|Kitami {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|北見市}}}}||Hokkaido||1942-06-10||2006-03-05||merged with Rubeshibe, Tanno, Tokoro → [[Kitami, Hokkaido|Kitami]] {{small|(current)}}
|-
|Shibetsu {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|士別市}}}}||Hokkaido||1954-07-01||2005-09-01||merged with Asahi → [[Shibetsu, Hokkaido|Shibetsu]] {{small|(current)}}
|-
|Nayoro {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|名寄市}}}}||Hokkaido||1956-04-01||2006-03-27||merged with Fūren → [[Nayoro, Hokkaido|Nayoro]] {{small|(current)}}
|-
|Kameda||{{large|{{lang|ja|亀田市}}}}||Hokkaido||1971-11-01||1973-12-01||merged into [[Hakodate, Hokkaido|Hakodate]]
|-
|Amagasaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|尼崎市}}}}||Hyōgo||||1936-04-01||
|-
|Miki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|三木市}}}}||Hyōgo||||1954-07-01||
|-
|Toyooka {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|豊岡市}}}}||Hyōgo||||2005-04-01||
|-
|Nishiwaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|西脇市}}}}||Hyōgo||||2005-10-01||
|-
|Tatsuno||{{large|{{lang|ja|龍野市}}}}||Hyōgo||||2005-10-01||
|-
|Sumoto {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|洲本市}}}}||Hyōgo||||2006-02-11||
|-
|Katsuta||{{large|{{lang|ja|勝田市}}}}||Ibaraki||||1994-11-01||
|-
|Nakaminato||{{large|{{lang|ja|那珂湊市}}}}||Ibaraki||||1994-11-01||
|-
|[[Iwai, Ibaraki|Iwai]]||{{large|{{lang|ja|岩井市}}}}||Ibaraki||||2005-03-22||
|-
|[[Shimodate, Ibaraki|Shimodate]]||{{large|{{lang|ja|下館市}}}}||Ibaraki||||2005-03-28||
|-
|Koga {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|古河市}}}}||Ibaraki||||2005-09-12||
|-
|Ishioka {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|石岡市}}}}||Ibaraki||||2005-10-01||
|-
|Kasama {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|笠間市}}}}||Ibaraki||||2006-03-19||
|-
|Nanao {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|七尾市}}}}||Ishikawa||||2004-10-01||
|-
|[[Mattō, Ishikawa|Mattō]]||{{large|{{lang|ja|松任市}}}}||Ishikawa||||2005-02-01||
|-
|Kaga {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|加賀市}}}}||Ishikawa||||2005-10-01||
|-
|Wajima {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|輪島市}}}}||Ishikawa||||2006-02-01||
|-
|Ichinoseki {{small|(previous A)}}||{{large|{{lang|ja|一関市}}}}||Iwate||||1955-01-01||
|-
|Kamaishi {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|釜石市}}}}||Iwate||||1955-04-01||
|-
|Kitakami {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|北上市}}}}||Iwate||||1991-04-01||
|-
|Miyako {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|宮古市}}}}||Iwate||||2005-06-06||
|-
|Ichinoseki {{small|(previous B)}}||{{large|{{lang|ja|一関市}}}}||Iwate||||2005-09-20||
|-
|Tōno {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|遠野市}}}}||Iwate||||2005-10-01||
|-
|Hanamaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|花巻市}}}}||Iwate||||2006-01-01||
|-
|Ninohe {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|二戸市}}}}||Iwate||||2006-01-01||
|-
|[[Mizusawa, Iwate|Mizusawa]]||{{large|{{lang|ja|水沢市}}}}||Iwate||||2006-02-20||
|-
|[[Esashi, Iwate|Esashi]]||{{large|{{lang|ja|江刺市}}}}||Iwate||||2006-02-20||
|-
|Kuji {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|久慈市}}}}||Iwate||||2006-03-06||
|-
|Marugame {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|丸亀市}}}}||Kagawa||||2005-03-22||
|-
|Kan'onji {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|観音寺市}}}}||Kagawa||||2005-10-11||
|-
|Kagoshima {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|鹿児島市}}}}||Kagoshima||||1967-04-29||
|-
|Taniyama||{{large|{{lang|ja|谷山市}}}}||Kagoshima||||1967-04-29||
|-
|Sendai {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|川内市}}}}||Kagoshima||||2004-10-12||
|-
|[[Kushikino, Kagoshima|Kushikino]]||{{large|{{lang|ja|串木野市}}}}||Kagoshima||||2005-10-11||
|-
|[[Kaseda, Kagoshima|Kaseda]]||{{large|{{lang|ja|加世田市}}}}||Kagoshima||||2005-11-07||
|-
|[[Kokubu, Kagoshima|Kokubu]]||{{large|{{lang|ja|国分市}}}}||Kagoshima||||2005-11-07||
|-
|Kanoya {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|鹿屋市}}}}||Kagoshima||||2006-01-01||
|-
|Ibusuki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|指宿市}}}}||Kagoshima||||2006-01-01||
|-
|Izumi {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|出水市}}}}||Kagoshima||||2006-03-13||
|-
|[[Naze, Kagoshima|Naze]]||{{large|{{lang|ja|名瀬市}}}}||Kagoshima||||2006-03-20||
|-
|[[Ōkuchi, Kagoshima|Ōkuchi]]||{{large|{{lang|ja|大口市}}}}||Kagoshima||||2008-11-01||
|-
|[[Yuzhno-Sakhalinsk|Toyohara]]||{{large|{{lang|ja|豊原市}}}}||Karafuto||1937-07-01||1949-06-01||renounced [[Karafuto Prefecture|Karafuto]] sovereign rights to the USSR
|-
|[[Hatogaya]]||{{large|{{lang|ja|鳩ヶ谷市}}}}||Saitama||1967-03-01||2011-10-11||merged into [[Kawaguchi, Saitama|Kawaguchi]]
|-
|[[Ōmiya, Saitama|Ōmiya]]||{{large|{{lang|ja|大宮市}}}}||Saitama||1940-11-03||2001-05-01||merged into [[Saitama, Saitama|Saitama]]
|-
|[[Imaichi, Tochigi|Imaichi]]||{{large|{{lang|ja|今市市}}}}||Tochigi||1954-03-31||2006-03-20||merged into [[Nikkō]]
|-
|[[Tokyo City|Tokyo]]||{{large|{{lang|ja|東京市}}}}||Tokyo-fu||1889-05-01||1943-07-01||merged with [[Tokyo Prefecture|Tokyo-fu]] → [[Tokyo|Tokyo Metropolis]] {{small|(see [[Special wards of Tokyo|Special wards]])}}
|-
|[[Akigawa, Tokyo|Akigawa]]||{{large|{{lang|ja|秋川市}}}}||Tokyo||1972-05-05||1995-09-01||merged with Itsukaichi → [[Akiruno, Tokyo|Akiruno]]
|-
|[[Tanashi, Tokyo|Tanashi]]||{{large|{{lang|ja|田無市}}}}||Tokyo||1967-01-01||2001-01-21||merged with Hōya → [[Nishitōkyō, Tokyo|Nishitōkyō]]
|-
|[[Hōya, Tokyo|Hōya]]||{{large|{{lang|ja|保谷市}}}}||Tokyo||1967-01-01||2001-01-21||merged with Tanashi → [[Nishitōkyō, Tokyo|Nishitōkyō]]
|}

== ප්‍රභව දත්ත ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! ප්‍රාන්තය !! ජනගහනය දක්වා ඇති දිනය !! මූලාශ්‍රය
|-
|Aichi||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.aichi.jp/toukei/ 月報　あいちの人口].  Toyokawa's data is adopted the total of Otowa, Mito, and Toyokawa before the recent merger.&lt;/ref&gt;
|-
|Akita||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.akita.lg.jp/icity/browser?ActionCode=content&amp;ContentID=1132639874531&amp;SiteID=0 美の国あきたネット [秋田県の人口と世帯(月報)過去データ&amp;#93;&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018231802/http://www.pref.akita.lg.jp/icity/browser?ActionCode=content&amp;ContentID=1132639874531&amp;SiteID=0 |date=2007-10-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Aomori||2008-01-01||&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pref.aomori.lg.jp/tokei/major/jinko.html |title=青森県人口移動統計調査 |access-date=2008-02-16 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115557/http://www.pref.aomori.lg.jp/tokei/major/jinko.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|Chiba||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.chiba.lg.jp/syozoku/b_toukei/joujuujinkou/census-j.html 毎月常住人口調査月報インデックス&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014143831/http://www.pref.chiba.lg.jp/syozoku/b_toukei/joujuujinkou/census-j.html |date=2007-10-14 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Ehime||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.ehime.jp/toukeibox/toukeika-01.htm 愛媛県統計BOX 推計人口] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080308113720/http://www.pref.ehime.jp/toukeibox/toukeika-01.htm |date=2008-03-08 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Fukui||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://toukei.pref.fukui.jp/www/toppage/0000000000000/APM03000.html 福井県の人口と世帯（推計）] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080214003845/http://toukei.pref.fukui.jp/www/toppage/0000000000000/APM03000.html |date=2008-02-14 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Fukuoka||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.toukei.pref.fukuoka.jp/search/1/1004.html 月報「福岡県の人口と世帯（推計）」] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080205185609/http://www.toukei.pref.fukuoka.jp/search/1/1004.html |date=2008-02-05 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Fukushima||2008-01-01||&lt;ref&gt;{{Citation |title=ふくしま統計情報ボックス 福島県の推計人口&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/gepo.html |access-date=2021-03-23 |archive-date=2012-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120212135609/http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/gepo.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|Gifu||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/jinko/jinko.htm 岐阜県統計課（岐阜県の人口・世帯数 調査結果）&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014004928/http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/jinko/jinko.htm#new |date=2007-10-14 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Gunma||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://toukei.pref.gunma.jp/IDJ.htm 基本統計・群馬県移動人口調査&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102214607/http://toukei.pref.gunma.jp/IDJ.htm |date=2007-11-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Hiroshima||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://db1.pref.hiroshima.jp/data/geppou/jinkou/saisin/jinkou_gaiyou.htm 推計人口（甲調査）第３表] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221101232/http://db1.pref.hiroshima.jp/data/geppou/jinkou/saisin/jinkou_gaiyou.htm |date=2008-02-21 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Hokkaidō||2012-03-31||&lt;ref&gt;[http://www.pref.hokkaido.lg.jp/ss/tuk/900brr/index2.htm 住民基本台帳人口・世帯数]&lt;/ref&gt;
|-
|Hyōgo||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://web.pref.hyogo.jp/ac08/ac08_5_000000004.html 兵庫県/推計人口&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013000756/http://web.pref.hyogo.jp/ac08/ac08_5_000000004.html |date=2007-10-13 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Ibaraki||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.ibaraki.jp/tokei/betu/jinko/getsu/index.htm 茨城県の人口と世帯（推計）&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080325190656/http://www.pref.ibaraki.jp/tokei/betu/jinko/getsu/index.htm |date=2008-03-25 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Ishikawa||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://toukei.pref.ishikawa.jp/search/min.asp?sc_id=10 いしかわ統計指標ランド 石川県の統計情報ポータルサイト&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Iwate||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www2.pref.iwate.jp/h/hp0206/ToukeiDB.nsf/A_ResultChousa?OpenAgent&amp;C=I002 毎月人口推計の概要] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060218143311/http://www2.pref.iwate.jp/h/hp0206/ToukeiDB.nsf/A_ResultChousa?OpenAgent&amp;C=I002 |date=2006-02-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Kagawa||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.kagawa.jp/toukei/Population.htm 統計速報(香川県推計人口及び人口移動)&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080129073738/http://www.pref.kagawa.jp/toukei/Population.htm |date=2008-01-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Kagoshima||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.kagoshima.jp/tokei/bunya/jinko/suikei/index.html 鹿児島県毎月推計人口] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080311024207/http://www.pref.kagoshima.jp/tokei/bunya/jinko/suikei/index.html |date=2008-03-11 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Kanagawa||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html 神奈川県の人口と世帯 : 神奈川県&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120424041142/http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html |date=2012-04-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Kōchi||2008-02-29||&lt;ref&gt;[http://www.pref.kochi.jp/~toukei/index.htm 住民基本台帳人口移動] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226085040/http://www.pref.kochi.jp/~toukei/index.htm |date=2008-02-26 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Kumamoto||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.kumamoto.jp/statistics/jinko/jinko/geppo.htm 熊本県の人口と世帯数 月報&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://archive.is/20011120195824/http://www.pref.kumamoto.jp/statistics/jinko/jinko/geppo.htm |date=2001-11-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Kyoto||2008-01-01||&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.pref.kyoto.jp/tokei/data/a0300i.html |title=Archived copy |access-date=2008-03-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080225175115/http://www.pref.kyoto.jp/tokei/data/a0300i.html |archive-date=2008-02-25 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Mie||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.mie.jp/DATABOX/library.htm#jinko みえDataBox（データライブラリ）毎月調査&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080306000722/http://www.pref.mie.jp/databox/library.htm |date=2008-03-06 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Miyagi||2008-01-01||&lt;ref&gt;[https://wayback.archive-it.org/all/20110322131800/http://www.pref.miyagi.jp/toukei/toukeidata/zinkou/jinkou/suikei_top/suikei_top.htm 宮城県/統計課/統計データ/宮城県推計人口（月報）&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Miyazaki||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/toukei/jinko-setai/index.html 市町村別人口と世帯数] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080219020019/http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/toukei/jinko-setai/index.html |date=2008-02-19 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Nagano||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www3.pref.nagano.jp/toukei1/jinkou/jinkou_1.htm 毎月人口異動調査結果] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080614041638/http://www3.pref.nagano.jp/toukei1/jinkou/jinkou_1.htm |date=2008-06-14 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Nagasaki||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.nagasaki.jp/toukei/new_date/nen_geppou/tuki/kokuseichousa/suikei/suikei.htm 長崎県公式ウェブサイト｜長崎県の統計長崎県統計課のホームページへようこそ世帯数と推計人口&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212081140/http://www.pref.nagasaki.jp/toukei/new_date/nen_geppou/tuki/kokuseichousa/suikei/suikei.htm |date=2008-02-12 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Nara||2008-01-01||&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pref.nara.jp/pro/toukei/group/jinkou/jinkou.htm |title=各種人口統計&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date=2008-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080118064416/http://www.pref.nara.jp/pro/toukei/group/jinkou/jinkou.htm |archive-date=2008-01-18 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|Niigata||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.niigata.lg.jp/tokei/1194797750548.html 新潟県庁：新潟県人口移動調査（推計人口および人口移動）&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221042515/http://www.pref.niigata.lg.jp/tokei/1194797750548.html |date=2008-02-21 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Ōita||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.oita.jp/10800/chosakekka/jinko/index.html 各種統計調査結果／毎月流動人口調査&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Okayama||2008-01-01||&lt;ref&gt;{{Citation |title=岡山県統計管理課　毎月流動人口調査 |url=http://www.pref.okayama.jp/soshiki/kakuka.html?sec_sec1=15 |access-date=2021-03-23 |archive-date=2011-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111106122221/http://www.pref.okayama.jp/soshiki/kakuka.html?sec_sec1=15 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Okinawa||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.okinawa.jp/toukeika/estimates/estidata.html 沖縄県推計人口データ一覧（Excel形式）&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Osaka||2008-01-01||&lt;ref&gt;{{Citation |title=大阪府毎月推計人口 |url=http://www.pref.osaka.jp/toukei/jinkou/index.html |access-date=2021-03-23 |archive-date=2013-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106023139/http://www.pref.osaka.jp/toukei/jinkou/index.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|Saga||2008-01-01||&lt;ref&gt;[https://archive.is/20121219095948/http://www.pref.saga.lg.jp/toukei/php3/houkokusyo/hou_nen.php3?nendo_number=2001&amp;sessionid= 推計人口(月報・年報)&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Saitama||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.saitama.lg.jp/A01/BP00/03.html 埼玉県推計人口] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221164805/http://www.pref.saitama.lg.jp/A01/BP00/03.html |date=2008-02-21 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Shiga||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.shiga.jp/data/population/renew/#jinko 滋賀県/滋賀県の人口と世帯数&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216061821/http://www.pref.shiga.jp/data/population/renew/ |date=2008-02-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Shimane||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.toukeika.pref.shimane.jp/toukei/st0/st0100.asp しまね統計情報データベース　新着情報 今月の統計 推計人口（市町村別）] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410125028/http://www.toukeika.pref.shimane.jp/toukei/st0/st0100.asp |date=2008-04-10 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Shizuoka||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://toukei.pref.shizuoka.jp/tokei/ 統計センターしずおか　静岡県人口推計] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080203204758/http://toukei.pref.shizuoka.jp/tokei/ |date=2008-02-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
|Tochigi||2008-01-01||&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070918144152/http://www.pref.tochigi.jp/pref/toukei/toukei/popu1.html 栃木県毎月人口推計速報/栃木県&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Tokushima||2008-01-01||&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pref.tokushima.jp/Statistics.nsf/ |title=徳島県の統計情報　推計人口 |access-date=2008-02-09 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174645/http://www.pref.tokushima.jp/Statistics.nsf/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|Tokyo||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.toukei.metro.tokyo.jp/jsuikei/js-index.htm 東京都の人口推計トップページ&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Tottori||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.tottori.lg.jp/dd.aspx?menuid=9974 鳥取県人口移動調査/とりネット/鳥取県公式サイト&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Toyama||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.toyama.jp/sections/1015/lib/jinko/index.html 人口移動調査&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Wakayama||2008-01-01||&lt;ref&gt;{{Citation |title=毎月推計人口 |url=http://www.pref.wakayama.lg.jp/prefg/020300/suikei/index.html |access-date=2021-03-23 |archive-date=2018-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713231453/https://www.pref.wakayama.lg.jp/prefg/020300/suikei/index.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|Yamagata||2008-01-01||&lt;ref&gt;[https://archive.is/20070519180118/http://www.pref.yamagata.jp/ou/somu/020052/jinkou.html 山形県の人口と世帯数（月報）（推計）の統計表電子データについて — 山形県ホームページ&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;
|-
|Yamaguchi||2008-01-01||&lt;ref&gt;{{Citation |title=山口県/統計分析課/人口・人口移動統計調査（平成20年3月1日現在）&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://www.pref.yamaguchi.lg.jp/cms/a12500/jinko/jinko.html |access-date=2021-03-23 |archive-date=2018-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713202913/http://www.pref.yamaguchi.lg.jp/cms/a12500/jinko/jinko.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|Yamanashi||2008-01-01||&lt;ref&gt;[http://www.pref.yamanashi.jp/toukei/DB/EDA/A/dbaa04000.html 山梨県統計データバンク　aa04000&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060517044252/http://www.pref.yamanashi.jp/toukei/DB/EDA/A/dbaa04000.html |date=2006-05-17 }}&lt;/ref&gt;
|}
* The area figures are according to [http://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/title.htm Geographical Survey Institute of Japan] as of 2007-10-01.
* The source websites of each prefectures' populations are according to [[:ja:Template:自治体人口/doc]].

==ආශ්‍රිත==
* [[Japanese cities by population (1889)]]
* [[Municipalities of Japan]]
* [[List of city nicknames in Japan]]
* [[List of metropolitan areas in Japan by population]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

{{Asia topic|List of cities in}}

[[ප්‍රවර්ගය:ජපානයේ නගර ලැයිස්තුව]]
[[Category:Lists of cities by country|Japan]]</text>
      <sha1>kvkinqinpj6dxogx8vq5yh4j2i466fb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බටහිර සංස්කෘතිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167417</id>
    <revision>
      <id>798738</id>
      <parentid>796961</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:58:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[විකිපීඩියා:සත්‍යෝක්ෂ්‍යතාව]] (20260905)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>798738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16160" sha1="p1favvewzmbvprudnfjk4nj7ckljw5e" xml:space="preserve">[[බටහිර ලෝකය]] නමින් හැඳින්වෙන භූගෝලිය ප්‍රදේශය තුල පැතිරී පවතින නොයෙකුත් [[සමාජ සම්මත|සමාජ සම්මතයන්]], [[ආචාර ධර්ම|ආචාර]] [[සදාචාරය|සදාචාර]] [[හරය (ආචාර ධර්ම සහ සමාජ විද්‍යාව)|හර]] පද්ධතීන්, [[චාරිත්‍ර|සාම්ප්‍රදායික සිරිත් විරිත්]], [[විශ්වාසය|විශ්වාසයන්]], [[දේශපාලන ක්‍රම]], [[සංස්කෘතික මානවකෘති|මානවකෘතීන්]] සහ [[තාක්‍ෂණය|තාක්ෂණයන්]] යනාදීය හැඳින්වීමට '''බටහිර සංස්කෘතිය''', '''අපරදිග සංස්කෘතිය''', '''බටහිර ශිෂ්ඨාචාරය''', හෝ '''අපරදිග ශිෂ්ඨාචාරය''' යන යෙදුම් භාවිත කෙරේ. [[මානව විද්‍යාව|මානව විද්‍යාවේදී]] “බටහිර” යන්නෙන් අදහස් කෙරෙන්නේ [[පුරාතන ග්‍රීසිය]] සහ [[පුරාතන රෝමය|රෝමය]] ආශ්‍රයෙන් බිහිවී පසුව ලොවෙහි වෙනත් ප්‍රදේශ වලට පැතිරුන [[සම්භාව්‍ය පුරාතන යුගය|සම්භාව්‍ය පුරාතන යුගයේ]] සංස්කෘතියයි.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hanson|first=Victor Davis|url=https://books.google.com/books?id=XGr16-CxpH8C|title=Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise to Western Power|date=2007-12-18|publisher=Knopf Doubleday Publishing Group|isbn=978-0-307-42518-8|quote=&quot;the term &quot;Western&quot; — refer to the culture of classical antiquity that arose in Greece and Rome; survived the collapse of the Roman Empire; spread to western and northern Europe; then during the great periods of exploration and colonization of the fifteenth through nineteenth centuries expanded to the Americas, Australia and areas of Asia and Africa; and now exercises global political, economic, cultural, and military power far greater than the size of its territory or population might otherwise suggest.&quot;|language=en}}&lt;/ref&gt; වඩා පුළුල් නිර්වචනයකට අනුව බටහිර සංස්කෘතියෙහි අරටුවට මූලික පදනම සපයන්නේ [[ග්‍රීක-රෝමානු ශිෂ්ඨාචාරය]] සහ [[ක්‍රිස්තියානි ආගම|ක්‍රිස්තියානි ආගමයි]].&lt;ref name=&quot;grecoroman1&quot;&gt;{{multiref2|{{Cite book |last=Freeman |first=Charles |url=https://books.google.com/books?id=sPcNAQAAMAAJ |title=The Greek Achievement: The Foundation of the Western World |date=September 2000 |publisher=Penguin Publishing Group |isbn=978-0-14-029323-4 |quote=The Greeks provided the chromosomes of Western civilization. One does not have to idealize the Greeks to sustain that point. Greek ways of exploring the cosmos, defining the problems of knowledge (and what is meant by knowledge itself), creating the language in which such problems are explored, representing the physical world and human society in the arts, defining the nature of value, describing the past, still underlie the Western cultural tradition |language=en}}|{{Cite book |last=Cartledge |first=Paul |url=https://books.google.com/books?id=r-I4gcBlTqcC |title=The Greeks: A Portrait of Self and Others |date=2002-10-10 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-157783-3 |quote=Greekness was identified with freedom-spiritual and social as well as political-and slavery was equated with being barbarian, [...] 'democracy' was a Greek invention (celebrating its 2,500th anniversary in 1993/4) [...] an ancient culture, that of the Greeks — is both a foundation stone of our own (Western) civilization and at the same time in key respects a deeply alien phenomenon. |language=en}}|{{Cite book |last=Pagden |first=Anthony |url=https://books.google.com/books?id=m80kwkt8YW4C |title=Worlds at War: The 2,500 - Year Struggle Between East and West |date=2008-03-13 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-923743-2 |quote=Had the Persians overrun all of mainland Greece, had they then transformed the Greek city-states into satrapies of the Persian Empire, had Greek democracy been snuffed out, there would have been no Greek theater, no Greek science, no Plato, no Aristotle, no Sophocles, no Aeschylus. The incredible burst of creative energy that took place during the fifth and fourth centuries B.C.E. and that laid the foundation for all of later Western civilization would never have happened. [...] in the years between 490 and 479 B.C.E., the entire future of the Western world hung precariously in the balance |language=en}}
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;grecoroman2&quot;&gt;{{multiref2|{{Cite book |last=Richard |first=Carl J. |url=https://books.google.com/books?id=dlMr4UhqQlQC |title=Why We're All Romans: The Roman Contribution to the Western World |date=2010-04-16 |publisher=Rowman &amp; Littlefield Publishers |isbn=978-0-7425-6780-1 |quote=In 1,200 years the tiny village of Rome established a republic, conquered all of the Mediterranean basin and western Europe, lost its republic, and finally, surrendered its empire. In the process the Romans laid the foundation of Western civilization. [...] The pragmatic Romans brought Greek and Hebrew ideas down to earth, modified them, and transmitted them throughout western Europe. [...] Roman law remains the basis for the legal codes of most western European and Latin American countries — Even in English-speaking countries, where common law prevails, Roman law has exerted substantial influence |language=en}}|{{Cite book |last=Sharon |first=Moshe |url=https://books.google.com/books?id=XMX4xSQtkEAC |title=Studies in Modern Religions, Religious Movements and the Båabåi-Bahåa'åi Faiths |date=2004-01-01 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-13904-6 |quote=Side by side with Christianity, the classical Greco-Roman world forms the sound foundation of Western civilization. Greek philosophy is also the origin for the methods and contents of the philosophical thought and theological investigation in Islam and Judaism |language=en}}|{{Cite book |last=Grant |first=Michael |url=http://archive.org/details/foundersofwester0000gran |title=The Founders of the Western World : A History of Greece and Rome |date=1991 |publisher=New York : Scribner : Maxwell Macmillan International |via=Internet Archive |isbn=978-0-684-19303-8}}|{{Cite book |last1=Perry |first1=Marvin |url=https://books.google.com/books?id=N6jytVCocwMC |title=Western Civilization: Since 1400 |last2=Chase |first2=Myrna |last3=Jacob |first3=James |last4=Jacob |first4=Margaret |last5=Laue |first5=Theodore H. Von |date=2012-01-01 |publisher=Cengage Learning |isbn=978-1-111-83169-1 |language=en}}
}}&lt;/ref&gt; බටහිර සංස්කෘතිය යනු ඉතා පුළුල් සංකල්පයක් වන අතර එය නිශ්චිත භූගෝලීය ප්‍රදේශයකට සීමා කළ නොහැක. එසේ වුවද, සාමාන්‍යයෙන් එයින් අදහස් වන්නේ [[යුරෝපය|යුරෝපානු මහාද්වීපය]] තුල පවතින නානාප්‍රකාර සංස්කෘතීන් සහ යුරෝපානු රටවල් සමග ඓතිහාසිකමය සබඳතා පැවති රටවල් වල සංස්කෘතීන් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Spielvogel|first=Jackson J.|url=https://books.google.com/books?id=ni4PSpOxb6MC|title=Western Civilization|date=2006|publisher=Wadsworth|isbn=978-0-534-64602-8|quote=people in these early civilizations viewed themselves as subjects of states or empires, not as members of Western civilization. With the rise of Christianity during the Late Roman Empire, however, peoples in Europe began to identify themselves as part of a civilization different from others, such as that of Islam, leading to a concept of a Western civilization different from other civilizations. In the fifteenth century, Renaissance intellectuals began to identify this civilization not only with Christianity but also with the intellectual and political achievements of the ancient Greeks and Romans. Important to the development of the idea of a distinct Western civilization were encounters with other peoples. Between 700 and 1500, encounters with the world of Islam helped define the West. But after 1500, as European ships began to move into other parts of the world, encounters with peoples in Asia, Africa, and the Americas not only had an impact on the civilizations found there but also affected how people in the West defined themselves. At the same time, as they set up colonies, Europeans began to transplant a sense of Western identity to other areas of the world, especially North America and parts of Latin America, that have come to be considered part of Western civilization|language=en}}&lt;/ref&gt;

කලාත්මක, දාර්ශනිකමය, සාහිත්‍යමය සහ [[බටහිර නීතිය|නෛතිකමය]] තේමාවන් සහ සම්ප්‍රදායන් ගණනාවකින් බටහිර සංස්කෘතිය සංලක්ෂණය වේ. ක්‍රිස්තියානි ධර්මය, ප්‍රධාන වශයෙන් [[කතෝලික සභාව|කතෝලික පල්ලිය]]&lt;ref&gt;{{cite book|last=Spielvogel|first=Jackson J.|title=Western Civilization: A Brief History, Volume I: To 1715|url=https://archive.org/details/westerncivilizat0000spie_q0c7|publisher=Cengage Learning|year=2016|isbn=978-1-305-63347-6|edition=Cengage Learning|page=[https://archive.org/details/westerncivilizat0000spie_q0c7/page/156 156]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Neill|first=Thomas Patrick|title=Readings in the History of Western Civilization, Volume 2|year=1957|edition=Newman Press|page=224}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=O'Collins|first1=Gerald|title=Catholicism: The Story of Catholic Christianity|url=https://archive.org/details/isbn_2900199259952|last2=Farrugia|first2=Maria|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=978-0-19-925995-3|page=v (preface)|author-link=Gerald O'Collins}}&lt;/ref&gt; සහ පසු කාලීනව [[ප්‍රොතෙස්තන්ත වාදය|ප්‍රොතෙස්තන්තවාදය]],&lt;ref&gt;Karl Heussi, ''Kompendium der Kirchengeschichte'', 11. Auflage (1956), Tübingen (Germany), pp. 317–319, 325–326&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/topic/The-Protestant-Heritage-1354359/Protestantisms-influence-in-the-modern-world The Protestant Heritage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180223053548/https://www.britannica.com/topic/The-Protestant-Heritage-1354359/Protestantisms-influence-in-the-modern-world|date=23 February 2018}}, Britannica&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=McNeill|first=William H.|title=History of Western Civilization: A Handbook|publisher=University of Chicago Press|year=2010|isbn=978-0-226-56162-2|edition=University of Chicago Press|page=204}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Faltin|first=Lucia|url=https://archive.org/details/religiousrootsco00falt|title=The Religious Roots of Contemporary European Identity|author2=Melanie J. Wright|publisher=A&amp;C Black|year=2007|isbn=978-0-8264-9482-5|edition=A&amp;C Black|page=[https://archive.org/details/religiousrootsco00falt/page/n99 83]|url-access=limited}}&lt;/ref&gt; මෙන්ම [[යුදෙවු ආගම|යුදෙව් ආගමද]]&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Noble|first=Thomas F. X.|title=Western civilization : beyond boundaries|url=https://archive.org/details/westerncivilizat0000nobl_u9l2|date=1 January 2013|isbn=978-1-133-60271-2|edition=7th|location=Boston, MA|pages=[https://archive.org/details/westerncivilizat0000nobl_u9l2/page/107 107]|oclc=858610469}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|author=Marvin Perry|title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society, Volume I: To 1789|author2=Myrna Chase|author3=James Jacob|author4=Margaret Jacob|author5=Jonathan W Daly|publisher=Cengage Learning|year=2015|isbn=978-1-305-44548-2|pages=105}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hengel|first=Martin|title=Judaism and Hellenism : studies in their encounter in Palestine during the early Hellenistic period|url=https://archive.org/details/judaismhellenism0000mart_e8n1|date=2003|publisher=Wipf &amp; Stock Publishers|isbn=978-1-59244-186-0|location=Eugene, OR|oclc=52605048}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Porter|first=Stanley E.|title=Early Christianity in its Hellenistic context. Volume 2, Christian origins and Hellenistic Judaism : social and literary contexts for the New Testament|url=https://archive.org/details/christianorigins0000unse_b8b9|date=2013|publisher=Brill|isbn=978-9004234765|location=Leiden|oclc=851653645}}&lt;/ref&gt; බටහිර සංස්කෘතිය හැඩගැස්වීමට දායක විය.&lt;ref&gt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/507284/Roman-Catholicism Roman Catholicism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150506111019/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/507284/Roman-Catholicism|date=6 May 2015}}, &quot;Roman Catholicism, Christian church that has been the decisive spiritual force in the history of Western civilization&quot;. [[Encyclopædia Britannica]]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Caltron J.H Hayas&quot;&gt;Caltron J.H Hayas, ''Christianity and Western Civilization'' (1953), Stanford University Press, p. 2: That certain distinctive features of our Western civilization—the civilization of western Europe and of America—have been shaped chiefly by Judaeo–Christianity, Catholic and Protestant.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Orlandis&quot;&gt;Jose Orlandis, 1993, &quot;A Short History of the Catholic Church&quot;, 2nd edn. (Michael Adams, Trans.), Dublin:Four Courts Press, {{ISBN|1851821252}}, preface, see [https://books.google.com/books?id=KYdbpwAACAAJ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230102161117/https://books.google.com/books?id=KYdbpwAACAAJ|date=2 January 2023}}, accessed 8 December 2014. p. (preface)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;How The Catholic Church Built Western Civilization&quot;&gt;[[Thomas E. Woods]] and Antonio Canizares, 2012, &quot;How the Catholic Church Built Western Civilization,&quot; Reprint edn., Washington, D.C.: Regnery History, {{ISBN|1596983280}}, see [https://web.archive.org/web/20150319054715/http://books.google.com/books?id=jYvmAgAAQBAJ accessed 8 December 2014. p. 1: &quot;Western civilization owes far more to Catholic Church than most people—Catholic included—often realize. The Church in fact built Western civilization.&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Perry2012&quot;&gt;{{cite book|author=Marvin Perry|url=https://books.google.com/books?id=U2pnv0Aoh2EC&amp;pg=PA33|title=Western Civilization: A Brief History, Volume I: To 1789|date=1 January 2012|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-111-83720-4|pages=33–}}&lt;/ref&gt; පුරාතන ග්‍රීසියේ සිට මධ්‍යතන යුගය සහ පුනරුදය දක්වාම බටහිර චින්තනයෙහි තිබූ ප්‍රධානම අංගයක් වූයේ [[හේතුවාදය]] යි. [[අනුභුතිවාදය|අනුභූතිවාදය]] යන සංකල්පය පසු කාලීනව [[විද්‍යාත්මක ක්‍රමය|විද්‍යාත්මක ක්‍රමයට]], [[විද්‍යාත්මක විප්ලවය|විද්‍යාත්මක විප්ලවයට]] සහ [[ප්‍රබුද්ධ යුගය|ප්‍රබුද්ධ යුගයට]] මග පාදන ලදී.

==ආශ්‍රිත==
{{reflist}}

{{Western world|state=collapsed}}</text>
      <sha1>p1favvewzmbvprudnfjk4nj7ckljw5e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නිකරගුවාවේ ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179255</id>
    <revision>
      <id>798736</id>
      <parentid>798357</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Add 2 books for [[විකිපීඩියා:සත්‍යෝක්ෂ්‍යතාව]] (20260905)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>798736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101921" sha1="s2wv7dv9o7n0lf4yzc5wmr1xepm0vg2" xml:space="preserve">=== පූර්ව-කොලොම්බියානු ඉතිහාසය ===
[[File:Nicaragua_Ometepe_pétroglyphes_1.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nicaragua_Ometepe_p%C3%A9troglyphes_1.jpg|thumb|ඔමෙටෙපේ දූපතේ පැරණි ශිලා ලේඛනයක්]]
ක්‍රි.පූ. 12,000 තරම් ඈත අතීතයේ දී අද නිකරගුවාව ලෙස හඳුන්වන ප්‍රදේශයේ පැලියෝ-ඉන්දියානුවන් ප්‍රථම වරට ජනාවාස විය.&lt;ref name=&quot;Dall2005&quot;&gt;{{cite book|last=Dall|first=Christopher|title=Nicaragua in Pictures|url=https://books.google.com/books?id=vUP3hLbq6DEC&amp;pg=PA66|date=October 1, 2005|publisher=Twenty-First Century Books|isbn=978-0-8225-2671-1|pages=66–67}}&lt;/ref&gt; පසුකාලීන පූර්ව-කොලොම්බියානු යුගයන්හිදී, නිකරගුවාවේ ආදිවාසී ජනතාව අතරමැදි ප්‍රදේශයේ කොටසක් වූ අතර,&lt;ref name=&quot;Brief&quot;&gt;{{cite book|last1=Pérez-Brignoli|first1=Héctor|last2=translated by Sawrey A.|first2=Ricardo B.|last3=Sawrey|first3=Susana Stettri de|title=A Brief History of Central America|url=https://archive.org/details/briefhistoryofce00pr|url-access=registration|date=1989|publisher=University of California Press|location=Berkeley|isbn=978-0520060494|edition=2nd}}&lt;/ref&gt;{{rp|33}} මෙසෝඇමරිකානු සහ ඇන්ඩියන් සංස්කෘතික කලාප අතර සහ ඉස්ත්මෝ-කොලොම්බියානු ප්‍රදේශයේ බලපෑම තුළ සිටියහ. නිකරගුවාවේ මධ්‍යම කලාපය සහ එහි කැරිබියානු වෙරළ තීරයේ මිස්කිටෝ, රාමා, මායංනා සහ මතගල්පාස් වැනි මැක්‍රෝ-චිබ්චාන් භාෂා ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වාසය කළහ.&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|20}} ඔවුන් මධ්‍යම ඇමරිකාවේ ඒකාබද්ධ වී වර්තමාන උතුරු කොලොම්බියාවට සහ අවට ප්‍රදේශවලට සංක්‍රමණය වී ඇත.&lt;ref&gt;[http://ipsnews.net/news.asp?idnews=40290 Gloria Helena Rey, &quot;The Chibcha Culture – Forgotten, But Still Alive&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220131907/http://ipsnews.net/news.asp?idnews=40290|date=2012-02-20}}, ''Colombia'', ''Inter Press Service (IPS) News'', 30 Nov 2007, accessed 9 Nov 2010&lt;/ref&gt; ඔවුන්ගේ ආහාර ප්‍රධාන වශයෙන් දඩයම් කිරීම සහ එක්රැස් කිරීම තුළින් ලැබුණු අතර, මසුන් ඇල්ලීම සහ දැවෙන කෘෂිකර්මාන්තය ද විය.&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|33}}&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Nicaragua: VI History |encyclopedia=Encarta |date=2007-06-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Newson&quot;&gt;{{cite book|last1=Newson|first1=Linda A.|title=Indian survival in colonial Nicaragua|url=https://archive.org/details/indiansurvivalin0000news|date=1987|publisher=University of Oklahoma Press|location=Norman [OK]|isbn=978-0806120089|edition=1st}}&lt;/ref&gt;{{rp|65}}

15 වන සියවස අවසානයේ, බටහිර නිකරගුවාවේ ඇස්ටෙක් සහ මායාවරුන්ගේ මෙසෝඇමරිකානු ශිෂ්ටාචාරවලට සංස්කෘතියෙන් සම්බන්ධ වූ සහ මෙසෝඇමරිකානු භාෂා ප්‍රදේශයට භාෂාවෙන් සම්බන්ධ වූ ආදිවාසී ජනයා කිහිප දෙනෙකු වාසය කළහ.&lt;ref name=&quot;LOC1&quot;&gt;{{cite news|url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ni0013)|title=Nicaragua: Precolonial Period|work=Library of Congress Country Studies|access-date=2007-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20080922145600/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ni0013)|archive-date=22 September 2008|url-status=live}}, interpretation of statement: &quot;the native peoples were linguistically and culturally similar to the Aztec and the Maya&quot;&lt;/ref&gt; චොරොටෙගාස් යනු මැංගු භාෂා ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වන අතර ඔවුන් ක්‍රි.ව. 800 දී පමණ වර්තමාන මෙක්සිකානු ප්‍රාන්තය වන චියාපාස් සිට නිකරගුවාවට පැමිණියහ.&lt;ref name=&quot;Choque&quot;&gt;{{cite web |last1=Solórzano |first1=Carla Torres |date=September 18, 2010 |title=Choque de lenguas o el mestizaje de nuestro idioma |trans-title=Clash of languages or the mixing of our language |url=http://www.laprensa.com.ni/2010/09/18/espectaculo/38089-choque-de-lenguas-o-el-mestizaje-de-nuestro-idioma |archive-url=https://web.archive.org/web/20170412143717/http://www.laprensa.com.ni/2010/09/18/espectaculo/38089-choque-de-lenguas-o-el-mestizaje-de-nuestro-idioma |archive-date=April 12, 2017 |access-date=July 26, 2021 |website=La Prensa |language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|26–33}} නිකරාඕ ජනතාව නවාට් උපභාෂාව කතා කළ නහුවාස් ශාඛාවක් වූ අතර ක්‍රි.ව. 1200 දී පමණ චියාපාස් වලින් ද පැමිණියහ.&lt;ref name=&quot;Campbell1985&quot;&gt;{{cite book|last=Campbell|first=Lyle|title=The Pipil Language of El Salvador|url=https://books.google.com/books?id=N5bmUh7jproC&amp;pg=PA10|date=January 1, 1985|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-3-11-088199-8|pages=10–12}}&lt;/ref&gt; ඊට පෙර, නිකරාඕවරු ටොල්ටෙක් ශිෂ්ටාචාරය සමඟ සම්බන්ධ වී සිටියහ.&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|26–33}}&lt;ref name=&quot;Campbell1985&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Fowler|first=WR Jr.|year=1985|title=Ethnohistoric Sources on the Pipil Nicarao: A Critical Analysis|url=https://archive.org/details/sim_ethnohistory_1985_32_1/page/37|journal=Ethnohistory|volume=32|issue=1|pages=37–62|doi=10.2307/482092|issn=0014-1801|jstor=482092|oclc=62217753|place=Columbus, Ohio}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Brinton|first1=Daniel G.|date=1887|title=Were the Toltecs an Historic Nationality?|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-american-philosophical-society_july-december-1887_24_126/page/229|journal=Proceedings of the American Philosophical Society|volume=24|issue=126|pages=229–230|jstor=983071}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author1=von Humboldt, Alexander|author2=Poynter, J. Ryan|author3=Altamirano Rayo, Giorleny D|author4=Kraft, Tobias|title=Views of the Cordilleras and Monuments of the Indigenous Peoples of the Americas: A Critical Edition|url=https://books.google.com/books?id=G7Pt35axXEkC&amp;pg=PA92|date=January 25, 2013|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-86509-6|page=92}}&lt;/ref&gt; චොරොටෙගාස් සහ නිකරාඕවරු දෙදෙනාම මෙක්සිකෝවේ චොලුලා නිම්නයේ ආරම්භ වූ අතර,&lt;ref name=&quot;Campbell1985&quot; /&gt; දකුණට සංක්‍රමණය වූහ.&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|26–33}} තුන්වන කණ්ඩායමක් වන සබ්ටියාබාස්, ක්‍රි.ව. 1200 දී පමණ මෙක්සිකානු ප්‍රාන්තයක් වන ගුවෙරෙරෝ සිට සංක්‍රමණය වූ ඔටෝ-මැංගු ජාතිකයන් විය.&lt;ref name=&quot;Campbell1997&quot;&gt;{{cite book|last1=Campbell|first1=Lyle|title=American Indian languages : the historical linguistics of Native America|url=https://archive.org/details/americanindianla0000camp|date=1997|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=0-19-509427-1}}&lt;/ref&gt;{{rp|159}} ඊට අමතරව, 14 වන සියවසේ සිට ඇස්ටෙක්වරුන් විසින් පිහිටුවන ලද නිකරගුවාවේ වෙළඳාමට අදාළ ජනපද තිබුණි.&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|26–33}}

=== ස්පාඤ්ඤ යුගය (1523–1821) ===
[[File:Iglesia_de_la_Recoleccion_-_Leon_-_Nicaragua_-_01_(31416391552).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Iglesia_de_la_Recoleccion_-_Leon_-_Nicaragua_-_01_(31416391552).jpg|thumb|යටත් විජිත යුගයේ ලියොන් නගරය]]
[[File:06.Plaza_de_la_Independencia_de_Granada.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:06.Plaza_de_la_Independencia_de_Granada.JPG|thumb|මධ්‍යම ඇමරිකාවේ වැඩිපුරම නැරඹූ ස්ථානවලින් එකක් වන නිකරගුවාව විල අසල යටත් විජිත නගරයක් වන ග්‍රැනඩා.]]
1502 දී, ඔහුගේ සිව්වන මුහුදු ගමනේදී, ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් ඔහුගේ සිව්වන මුහුදු ගමනේදී, වර්තමාන නිකරගුවාවට ළඟා වූ පළමු යුරෝපීයයා බවට පත්විය. ඔහු ගිනිකොන දෙසින් ඉස්ත්මස් දෙසට යාත්‍රා කළේය. පැනමාව.&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|193}}&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|92}} කොලොම්බස් නිකරගුවාවේ අත්ලාන්තික් පැත්තේ මදුරු වෙරළ තීරය ගවේෂණය කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.americanjourneys.org/aj-068/summary/index.asp|title=Letter of Columbus on the Fourth Voyage|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20070403152053/http://americanjourneys.org/aj-068/summary/index.asp|archive-date=2007-04-03|publisher=American Journey|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; නමුත් කිසිදු ආදිවාසී ජනතාවක් හමු නොවීය. වසර 20 කට පසු, ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් නිකරගුවාවට ආපසු ගිය අතර, මෙවර එහි නිරිතදිග කොටසට පැමිණියේය. නිකරගුවාව යටත් කර ගැනීමේ පළමු උත්සාහය වූයේ 1520 ජනවාරි මාසයේදී පැනමාවට පැමිණි ජයග්‍රාහක ගිල් ගොන්සාලෙස් ඩාවිලා විසිනි.&lt;ref name=&quot;EBH&quot;&gt;{{cite encyclopedia |title=Nicaragua: History |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/eb/article-214487/Nicaragua |access-date=2007-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610194232/http://www.britannica.com/eb/article-214487/Nicaragua |archive-date=10 June 2008 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1522 දී, ගොන්සාලෙස් ඩාවිලා පසුව නිකරගුවාවේ රිවාස් දෙපාර්තමේන්තුව බවට පත් වූ ප්‍රදේශයට ගියේය.&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|35}}&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|92}} එහිදී ඔහුට ප්‍රධානියා වන මැකුයිල්මික්විස්ට්ලි විසින් මෙහෙයවන ලද ආදිවාසී නහුවා ගෝත්‍රයක් හමු විය, ඔහුගේ නම සමහර විට වැරදි ලෙස &quot;නිකරාඕ&quot; හෝ &quot;නිකරාගුවා&quot; ලෙස හැඳින්වේ. ගෝත්‍රයේ අගනුවර වූයේ ක්වාහ්කපොල්කා ය.&lt;ref name=&quot;Encuentro&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.elnuevodiario.com.ni/especiales/44697-encuentro-cacique-conquistador/|title=Encuentro del cacique y el conquistador|date=April 4, 2009|work=El Nuevo Diario|access-date=May 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170507054414/http://www.elnuevodiario.com.ni/especiales/44697-encuentro-cacique-conquistador/|archive-date=7 May 2017|language=es|trans-title=Encounter of the cacique and the conqueror|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HealyPohl1980&quot;&gt;{{cite book|author1=Healy, Paul|author2=Pohl, Mary|title=Archaeology of the Rivas Region, Nicaragua|url=https://archive.org/details/archaeologyofriv0001heal|url-access=registration|year=1980|publisher=Wilfrid Laurier Univ. Press|isbn=978-0-88920-094-4|page=[https://archive.org/details/archaeologyofriv0001heal/page/21 21]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dyck2015&quot;&gt;{{cite book|author1=Dyck, Erika|author2=Fletcher, Christopher|title=Locating Health: Historical and Anthropological Investigations of Place and Health|url=https://books.google.com/books?id=m-c5CgAAQBAJ&amp;pg=PA107|date=October 6, 2015|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-32278-8|page=107}}&lt;/ref&gt; ගොන්සාලෙස් ඩාවිල, ස්පාඤ්ඤ භාෂාව ඉගෙන ගත් ස්වදේශික පරිවර්තකයින් දෙදෙනෙකුට ස්තූතිවන්ත වෙමින් මැකුයිල්මික්විස්ට්ලි සමඟ කතා කළේය. ඔහු ඔවුන් සමඟ රැගෙන ආවේය.&lt;ref name=&quot;Sanchez&quot;&gt;{{cite news|title=No hubo Nicarao, todo es invento|last1=Sánchez|first1=Edwin|date=September 16, 2002|work=El Nuevo Diario|language=es|trans-title=There was no Nicarao, it's all invented}}&lt;/ref&gt; සාරවත් බටහිර නිම්නවල රන් ගවේෂණය කර එකතු කිරීමෙන් පසු&lt;ref name=&quot;Encuentro&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|35}}&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|55}} ගොන්සාලෙස් ඩාවිල සහ ඔහුගේ මිනිසුන් ඩිරියන්ගන් ප්‍රධානියාගේ නායකත්වයෙන් යුත් චොරොටෙගා විසින් පහර දී පලවා හරින ලදී.&lt;ref name=&quot;Encuentro&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ni0014)|title=The Spanish Conquest|work=Library of Congress|access-date=2007-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20080922150135/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ni0014)|archive-date=22 September 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් ගෝත්‍ර ක්‍රිස්තියානි ආගමට හරවා ගැනීමට උත්සාහ කළහ; මැකුයිල්මික්විස්ට්ලිගේ ගෝත්‍රය බව්තීස්ම විය,&lt;ref name=&quot;Encuentro&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|86}} නමුත් ඩිරියන්ගන් ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන්ට විවෘතව සතුරු විය. පැසිෆික් වෙරළ තීරයේ බටහිර නිකරගුවාව, පිලිපීනයේ මැනිලා සහ මෙක්සිකෝවේ ඇකපුල්කෝ අතර ජලයේ ගමන් කරන ගැලියන්වරුන් සඳහා වරායක් සහ නැව් තැනීමේ පහසුකමක් බවට පත් විය.&lt;ref&gt;[https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/10125/100380/1/Peterson_Andrew_r.pdf Making the First Global Trade Route: The Southeast Asian Foundations of the Acapulco–Manila Galleon Trade, 1519-1650 (Page 163)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211117122328/https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/10125/100380/1/Peterson_Andrew_r.pdf|date=17 November 2021}} Citing Andre Gschaedler, &quot;Mexico and the Pacific, 1540 - 1565: The Voyage of Villabos and Legazpi and the Preparations Made for Them,&quot; (Ph.D. dissertation, Columbia University, 1954), 40.&lt;/ref&gt;

පළමු ස්පාඤ්ඤ ස්ථිර ජනාවාස 1524 දී ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;EBH&quot; /&gt; එම වසරේදී, ජයග්‍රාහක ෆ්‍රැන්සිස්කෝ හර්නැන්ඩෙස් ද කොර්ඩෝබා නිකරගුවාවේ ප්‍රධාන නගර දෙකක් ආරම්භ කළේය: නිකරගුවා විලෙහි ග්‍රැනඩා සහ පසුව මැනගුවා විලට බටහිරින් ලියොන්.&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|35, 193}}&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|92}} කොර්ඩෝබා ඉක්මනින්ම නගර සඳහා ආරක්ෂක ගොඩනඟා අනෙකුත් ජයග්‍රාහකයන්ගේ ආක්‍රමණවලට එරෙහිව සටන් කළේය.&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|92}} කොර්ඩෝබා පසුව ඔහුගේ උසස් නිලධාරියා වූ පෙඩ්‍රෝ ඇරියස් ඩාවිලාට අභියෝග කිරීම නිසා ප්‍රසිද්ධියේ හිස ගසා දමන ලදී.&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|35}} කොර්ඩෝබාගේ සොහොන සහ දේහය 2000 දී ලියොන් වීජෝ හි නටබුන් වලින් සොයා ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;ET&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.envio.org.ni/articulo/1418|title=Nicaragua Briefs: An Historic Find|work=Envío|access-date=2007-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170712083309/http://www.envio.org.ni/articulo/1418|archive-date=12 July 2017|publisher=Central American University – UCA|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ස්පාඤ්ඤ හමුදා අතර ගැටුම් ඔවුන්ගේ ආදිවාසී ජනතාව සහ ඔවුන්ගේ සංස්කෘතිය විනාශ කිරීමට බාධාවක් නොවීය. සටන් මාලාව &quot;කපිතාන්වරුන්ගේ යුද්ධය&quot; ලෙස හැඳින්විණි.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Duncan|first=David Ewing|title=Hernando de Soto – A Savage Quest in the Americas – Book II: Consolidation|url=https://archive.org/details/hernandodesotosa00dunc|publisher=Crown Publishers|location=New York|year=1995}}&lt;/ref&gt; පෙඩ්‍රෝ ඇරියස් ඩාවිල ජයග්‍රාහකයෙකි;&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|35}} පැනමාවේ පාලනය අහිමි වුවද, ඔහු නිකරගුවාවට ගොස් ලියොන් හි ඔහුගේ කඳවුර ස්ථාපිත කළේය.&lt;ref name=&quot;Whisnant2000&quot;&gt;{{cite book|last=Whisnant|first=David E.|title=Rascally Signs in Sacred Places: The Politics of Culture in Nicaragua|url=https://books.google.com/books?id=qK8TBAAAQBAJ&amp;pg=PA30|date=November 9, 2000|publisher=Univ of North Carolina Press|isbn=978-0-8078-6626-9|pages=30–32|access-date=24 May 2017|archive-date=5 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205140444/https://books.google.com/books?id=qK8TBAAAQBAJ&amp;pg=PA30#v=onepage&amp;q&amp;f=false|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1527 දී, ලියොන් ජනපදයේ අගනුවර බවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|93}}&lt;ref name=&quot;Whisnant2000&quot; /&gt; රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය හරහා, ඇරියස් ඩාවිලා ජනපදයේ පළමු ආණ්ඩුකාරයා බවට පත්විය.&lt;ref name=&quot;ET&quot; /&gt;

ඔවුන්ගේ පක්ෂවල කාන්තාවන් නොමැතිව,&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|123}} ස්පාඤ්ඤ ආක්‍රමණිකයන් නහුවා සහ චොරොටෙගා භාර්යාවන් සහ සහකරුවන් ලබා ගත් අතර, බටහිර නිකරගුවාවේ ජනගහනයෙන් අතිමහත් බහුතරයක් වන &quot;මෙස්ටිසෝ&quot; ලෙස දැන් හැඳින්වෙන ස්වදේශික සහ යුරෝපීය කොටස්වල බහු වාර්ගික මිශ්‍රණය ආරම්භ කළහ.&lt;ref name=&quot;LOC1&quot; /&gt; බොහෝ ආදිවාසී ජනතාව යුරෝපීය බෝවන රෝගවලින් මිය ගිය අතර, ඔවුන්ගේ යැපීම පාලනය කළ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විසින් නොසලකා හැරීම නිසා එය තවත් උග්‍ර විය.&lt;ref name=&quot;EBH&quot; /&gt; 1526 සහ 1540 අතර කාලය තුළ තවත් බොහෝ ආදිවාසී ජනයා අල්ලාගෙන පැනමාව සහ පේරු වෙත වහලුන් ලෙස ප්‍රවාහනය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|193}}&lt;ref name=&quot;Newson&quot; /&gt;{{rp|104–105}}

1610 දී, මොමොටොම්බෝ ගිනි කන්ද පුපුරා ගොස් ලියොන් නගරය විනාශ කළේය.&lt;ref name=&quot;Geomorph&quot;&gt;{{cite book|last=Bergoeing|first=Jean Pierre|title=Geomorphology of Central America: A Syngenetic Perspective|url=https://books.google.com/books?id=TWwZBgAAQBAJ&amp;pg=PA68|date=May 18, 2015|publisher=Elsevier Science|isbn=978-0-12-803185-8|pages=68–69|access-date=25 May 2017|archive-date=5 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205140445/https://books.google.com/books?id=TWwZBgAAQBAJ&amp;pg=PA68#v=onepage&amp;q&amp;f=false|url-status=live}}&lt;/ref&gt; නගරය මුල් නගරයට වයඹ දෙසින් නැවත ගොඩනඟන ලදී,&lt;ref name=&quot;Whisnant2000&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Geomorph&quot; /&gt; එය දැන් ලියොන් වීජෝ නටබුන් ලෙස හැඳින්වේ. ඇමරිකානු විප්ලවීය යුද්ධය අතරතුර, මධ්‍යම ඇමරිකාව බ්‍රිතාන්‍යය සහ ස්පාඤ්ඤය අතර ගැටුමකට ලක් විය. බ්‍රිතාන්‍ය නාවික හමුදා අද්මිරාල් හොරාටියෝ නෙල්සන් 1779 දී සැන් ෆර්නැන්ඩෝ ඩි ඔමෝවා සටනේදී සහ 1780 දී සැන් ජුවාන් ගඟේ ගවේෂණ මෙහෙයවූ අතර, එහි දෙවැන්න රෝග හේතුවෙන් අතහැර දැමීමට පෙර තාවකාලික සාර්ථකත්වයක් ලබා ගත්තේය.

=== 1821 සිට 1909 දක්වා ස්වාධීන නිකරගුවාව ===
[[File:Political_Evolution_of_Central_America_and_the_Caribbean_1830_na.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Political_Evolution_of_Central_America_and_the_Caribbean_1830_na.png|thumb|1830 දී මදුරු වෙරළ තීරය]]
[[File:La_Pedrada_de_Andres_Castro.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Pedrada_de_Andres_Castro.jpg|thumb|ෆිලිබස්ටර් යුද්ධය අතරතුර සැන් ජැසින්ටෝ සටනේ චිත්‍රයක්]]
මධ්‍යම ඇමරිකාවේ නිදහස් පනත මගින් 1821 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ග්වාතමාලාවේ කපිතාන් ජෙනරාල් ධුරය විසුරුවා හරින ලද අතර, නිකරගුවාව ඉක්මනින්ම පළමු මෙක්සිකානු අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් බවට පත්විය. එම වසරේම මාර්තු මාසයේදී මෙක්සිකානු රාජාණ්ඩුව පෙරලා දැමීමෙන් පසු, 1823 ජූලි මාසයේදී, නිකරගුවාව අලුතින් පිහිටුවන ලද මධ්‍යම ඇමරිකාවේ එක්සත් පළාත්වලට සම්බන්ධ වූ අතර, පසුව මධ්‍යම ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් ජනරජය ලෙස හැඳින්වෙන රටකි. 1838 දී නිකරගුවාව නිසැකවම ස්වාධීන ජනරජයක් බවට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Smith|first1=RS|year=1963|title=Financing the Central American federation, 1821–1838|url=https://archive.org/details/sim_hispanic-american-historical-review_1963-11_43_4/page/483|journal=The Hispanic American Historical Review|volume=43|issue=4|pages=483–510|doi=10.2307/2509898|jstor=2509898}}&lt;/ref&gt;

නිදහසේ මුල් වසරවල ලියොන්හි ලිබරල් ප්‍රභූව සහ ග්‍රැනඩාවේ කොන්සර්වේටිව් ප්‍රභූව අතර එදිරිවාදිකම් මගින් සංලක්ෂිත වූ අතර, එය බොහෝ විට සිවිල් යුද්ධයක් දක්වා පිරිහී ගියේය, විශේෂයෙන් 1840 සහ 1850 ගණන් වලදී. 1852 දී මැනගුවා ජාතියේ අගනුවර ලෙස අවිවාදිත ප්‍රමුඛත්වයට පත් වූයේ, සතුරු නගර දෙක අතර එදිරිවාදිකම් සමනය කිරීම සඳහා ය.&lt;ref name=&quot;Capital&quot;&gt;{{cite book|last=Cybriwsky|first=Roman Adrian|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|url=https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA177|date=May 23, 2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-248-9|page=177|access-date=27 May 2017|archive-date=5 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205140429/https://books.google.com/books?id=qb6NAQAAQBAJ&amp;pg=PA177|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://archivo.laprensa.com.ni/archivo/2006/marzo/09/servicios/guiaturistica/|title=Managua|date=March 9, 2006|work=La Prensa|access-date=May 24, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20131111081208/http://archivo.laprensa.com.ni/archivo/2006/marzo/09/servicios/guiaturistica/|archive-date=November 11, 2013|language=es|quote=Fue elevada a ciudad en 1846 y salomónicamente declarada capital de la República en 1852, para dirimir el viejo conflicto entre las urbes coloniales de León (occidente) y Granada (oriente) que rivalizaban por ejercer la hegemonía política de Nicaragua.}}&lt;/ref&gt; 1848 දී කැලිෆෝනියාවේ රන් රෂ් ආරම්භ වීමෙන් පසුව, නිකරගුවාව නැගෙනහිර එක්සත් ජනපදයේ සංචාරකයින්ට සැන් ජුවාන් ගඟ සහ නිකරගුවා විල හරහා මුහුදු මාර්ගයෙන් කැලිෆෝනියාවට ගමන් කිරීමට මාර්ගයක් සැපයීය.&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|81}} 1855 දී ලිබරල්වාදීන් විසින් කොන්සර්වේටිව්වරුන්ට එරෙහි ඔවුන්ගේ අරගලයට එක්වන ලෙස ආරාධනා කරන ලද ඇමරිකානු වික්‍රමාන්විත සහ ෆිලිබස්ටර් විලියම් වෝකර් 1856 දී විකට මැතිවරණයක් පැවැත්වීමෙන් පසු නිකරගුවාවේ ජනාධිපති ධුරයට පත් විය; ඔහුගේ ජනාධිපති ධුරය වසරකටත් අඩු කාලයක් පැවතුනි.&lt;ref name=&quot;mined&quot;&gt;{{cite web |date=9 December 2012 |title=Gobernantes de Nicaragua |url=http://www.mined.gob.ni/gobernant4.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121009181920/http://www.mined.gob.ni/gobernant4.php |archive-date=9 October 2012 |access-date=29 August 2020 |publisher=Ministerio de Educación}}&lt;/ref&gt; කොස්ටාරිකාව, හොන්ඩුරාස්, එල් සැල්වදෝරය, ග්වාතමාලාව සහ නිකරගුවාවේ හමුදා 1857 දී වෝකර් නිකරගුවාවෙන් පලවා හැරීමට එක්සත් වූ අතර,&lt;ref&gt;{{cite book|last=Walker|first=W|title=The War in Nicaragua|publisher=S.H. Goetzel &amp; Company|place=New York|year=1860|url=https://archive.org/stream/warinnicaragua00walkgoog#page/n6/mode/2up}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Juda|first=F|year=1919|title=California Filibusters: A History of their Expeditions into Hispanic America (excerpt)|url=http://www.sfmuseum.org/hist1/walker.html|url-status=live|journal=The Grizzly Bear|volume=XXI|issue=4|pages=3–6, 15, 19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090802063416/http://www.sfmuseum.org/hist1/walker.html|archive-date=2 August 2009|access-date=2011-07-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Baker|first=CP|title=Moon Handbooks: Costa Rica|edition=4th|chapter=The William Walker Saga|page=[https://archive.org/details/costarica00bake_2/page/67 67]|publisher=Avalon Travel Publishing|place=New York|year=2001|isbn=978-1-56691-608-0|chapter-url=https://archive.org/details/costarica00bake_2/page/67}}&lt;/ref&gt; දශක තුනක කොන්සර්වේටිව් පාලනයක් ගෙන ආවේය.

1655 සිට මදුරු වෙරළ තීරය ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් ලෙස ප්‍රකාශ කළ මහා බ්‍රිතාන්‍යය, 1859 දී එම ප්‍රදේශය හොන්ඩුරාස් වෙත පවරා 1860 දී එය නිකරගුවාවට මාරු කළේය. මදුරු වෙරළ තීරය 1894 දක්වා ස්වාධීන ප්‍රදේශයක් ලෙස පැවතුනි. 1893 සිට 1909 දක්වා නිකරගුවාවේ ජනාධිපති ජෝස් සැන්ටොස් සෙලායා, මදුරු වෙරළ තීරය නිකරගුවාවට ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා සාකච්ඡා කළේය. ඔහුට ගෞරවයක් වශයෙන්, කලාපය &quot;සෙලායා දෙපාර්තමේන්තුව&quot; බවට පත් විය.

19 වන සියවසේ අගභාගය පුරාම, එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝපීය බලවතුන් කිහිප දෙනෙකු නිකරගුවාව හරහා ඇළක් ඉදිකිරීමෙන් පැසිෆික් සාගරය අත්ලාන්තික් සාගරයට සම්බන්ධ කිරීමට විවිධ යෝජනා ක්‍රම සලකා බැලූහ.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Colquhoun|first=AR|title=The key of the Pacific: the Nicaragua canal|publisher=Archibald Constable and Company|place=Westminster, England|year=1895|url=https://archive.org/stream/keypacificnicar02colqgoog#page/n6/mode/2up}}&lt;/ref&gt;

=== එක්සත් ජනපද වාඩිලා ගැනීම (1909–1933) ===
1909 දී, ජනාධිපති සෙලායාට එරෙහිව කැරලි ගසන බලවේගයන්ට එක්සත් ජනපදය සහාය දැක්වීය. යෝජිත නිකරගුවා ඇළ මාර්ගය පිළිබඳ වෙනස්කම්, කලාපය අස්ථාවර කිරීමට නිකරගුවාවට ඇති හැකියාව සහ නිකරගුවාවේ ස්වභාවික සම්පත් වෙත විදේශීය ප්‍රවේශය නියාමනය කිරීමට සෙලායා ගත් උත්සාහයන් එක්සත් ජනපද අභිප්‍රායන්ට ඇතුළත් විය. 1909 නොවැම්බර් 18 වන දින, සෙලායාගේ නියෝගයෙන් විප්ලවවාදීන් 500 ක් (ඇමරිකානුවන් දෙදෙනෙකු ඇතුළුව) ඝාතනය කිරීමෙන් පසු එක්සත් ජනපද යුද නැව් ප්‍රදේශයට යවන ලදී. එක්සත් ජනපද ජීවිත සහ දේපළ ආරක්ෂා කරන බව පවසමින් එක්සත් ජනපදය මැදිහත්වීම සාධාරණීකරණය කළේය. එම වසර අගදී සෙලායා ඉල්ලා අස්විය.

1912 අගෝස්තු මාසයේදී, නිකරගුවාවේ ජනාධිපති ඇඩොල්ෆෝ ඩියාස්, කැරැල්ලකට නායකත්වය දෙන බවට බියෙන් ඉල්ලා අස්වන ලෙස යුද ලේකම් ජෙනරාල් ලුයිස් මේනාගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. මේනා ඔහුගේ සහෝදරයා වන මැනගුවා පොලිස් ප්‍රධානියා සමඟ මනගුවාවෙන් පලා ගොස් කැරැල්ලක් ආරම්භ කළේය. මේනාගේ හමුදා ඇමරිකානු සමාගමක වාෂ්ප බෝට්ටු අල්ලා ගැනීමෙන් පසු, එක්සත් ජනපද දූත පිරිස ජනාධිපති ඩයස්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ කැරැල්ල අතරතුර ඇමරිකානු පුරවැසියන්ගේ සහ දේපළවල ආරක්ෂාව සහතික කරන ලෙසයි. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ තමාට නොහැකි බවත්, ගැටුමට මැදිහත් වන ලෙස එක්සත් ජනපදයෙන් ඉල්ලා සිටි බවත්ය.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Foreign Relations of the United States|year=1912|page=1032}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Langley|first=Lester D.|title=The Banana Wars: United States Intervention in the Caribbean, 1898-1934|url=https://books.google.com/books?id=Xc1RBfZd3pcC&amp;pg=PA64|year=2002|publisher=SR Books|location=Wilmington|isbn=978-0-8420-5047-0|page=64|access-date=5 February 2024|archive-date=5 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205140307/https://books.google.com/books?id=Xc1RBfZd3pcC&amp;pg=PA64#v=onepage&amp;q&amp;f=false|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

1925 සිට මාස නවයක කාලයක් හැර, එක්සත් ජනපද මැරීන් භටයින් 1912 සිට 1933 දක්වා නිකරගුවාව අත්පත් කර ගත්හ.&lt;ref name=&quot;Brief&quot; /&gt;{{rp|111, 197}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.socialistworker.co.uk/art.php?id=12191|title=US violence for a century: Nicaragua: 1912–33|work=Socialist Worker|access-date=2007-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927213236/http://www.socialistworker.co.uk/art.php?id=12191|archive-date=27 September 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1914 දී, බ්‍රයන්-චමෝරෝ ගිවිසුම අත්සන් කරන ලද අතර, එමඟින් නිකරගුවාව හරහා යෝජිත ඇළ මාර්ගයක් සඳහා එක්සත් ජනපද පාලනය මෙන්ම විභව ඇළ මාර්ග ආරක්ෂක සඳහා බදු දීමද සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Bryan–Chamorro Treaty |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/eb/article-9016820/Bryan-Chamorro-Treaty |access-date=2007-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080227005939/http://www.britannica.com/eb/article-9016820/Bryan-Chamorro-Treaty |archive-date=27 February 2008 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපද මැරීන් භටයින් ඉවත්වීමෙන් පසු, 1926 දී ලිබරල්වාදීන් සහ කොන්සර්වේටිව්වරුන් අතර තවත් ප්‍රචණ්ඩ ගැටුමක් හේතුවෙන් එක්සත් ජනපද මැරීන් භටයින් නැවත පැමිණීම සිදුවිය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.vianica.com/go/specials/16-augusto-sandino.html|title=General Augusto C. Sandino: The Constitutional War|work=ViaNica|access-date=2007-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070822222208/http://www.vianica.com/go/specials/16-augusto-sandino.html|archive-date=22 August 2007|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:General_Sandino_(center)_and_Staff_enroute_to_Mexico._Siglo_XX.,_06-1929_-_NARA_-_532357.tif|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:General_Sandino_(center)_and_Staff_enroute_to_Mexico._Siglo_XX.,_06-1929_-_NARA_-_532357.tif|thumb|1929 ජුනි මාසයේදී කැරලි නායක ඔගස්ටෝ සීසාර් සැන්ඩිනෝ (මැද)]]
1927 සිට 1933 දක්වා, කැරලිකාර ජෙනරාල් ඔගස්ටෝ සීසර් සැන්ඩිනෝ පාලන තන්ත්‍රයට එරෙහිව සහ පසුව ඔහු වසර පහකට වැඩි කාලයක් සටන් කළ එක්සත් ජනපද මැරීන් භටයින්ට එරෙහිව අඛණ්ඩ ගරිල්ලා යුද්ධයක් මෙහෙයවීය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.advocacynet.org/news_view/news_141.html|title=A Disaster Foretold|last=Vukelich|first=D|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20070403231532/http://www.advocacynet.org/news_view/news_141.html|archive-date=April 3, 2007|publisher=The Advocacy Project|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1933 දී ඇමරිකානුවන් ඉවත්ව ගිය විට, ඔවුන් ගාඩියා නැෂනල් (ජාතික ආරක්ෂකයා) පිහිටුවන ලදී,&lt;ref name=&quot;SY&quot;&gt;{{cite encyclopedia |title=The Somoza years |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/eb/article-40992/Nicaragua |access-date=2007-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080619204204/http://www.britannica.com/eb/article-40992/Nicaragua |archive-date=19 June 2008 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඇමරිකානුවන් විසින් පුහුණු කර සන්නද්ධ කරන ලද සහ එක්සත් ජනපද අවශ්‍යතාවලට පක්ෂපාතී වීමට නිර්මාණය කරන ලද ඒකාබද්ධ හමුදා සහ පොලිස් බලකායකි.

1933 ජනවාරි මාසයේදී එක්සත් ජනපද මැරීන් භටයින් නිකරගුවාවෙන් ඉවත් වූ පසු, සැන්ඩිනෝ සහ ජනාධිපති ජුවාන් බවුටිස්ටා සකාසාගේ අලුතින් තේරී පත් වූ පරිපාලනය එකඟතාවයකට පැමිණියේ, සමාව, කෘෂිකාර්මික ජනපදයක් සඳහා ඉඩම් ප්‍රදානයක් සහ වසරකට මිනිසුන් 100 දෙනෙකුගෙන් යුත් සන්නද්ධ කණ්ඩායමක් රඳවා තබා ගැනීම සඳහා සැන්ඩිනෝ ඔහුගේ ගරිල්ලා ක්‍රියාකාරකම් නතර කරන බවටයි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.sandino.org/bio_en.htm|title=Biographical Notes|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20061231171221/http://www.sandino.org/bio_en.htm|archive-date=December 31, 2006|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, සැන්ඩිනෝ සහ ජාතික ආරක්ෂක අධ්‍යක්ෂ ඇනස්ටේසියෝ සොමෝසා ගාර්ෂියා අතර වැඩෙන සතුරුකම සහ සැන්ඩිනෝගෙන් සන්නද්ධ විරෝධයක් ඇති වේ යැයි බිය නිසා, සොමෝසා ගාර්ෂියා ඔහුව ඝාතනය කිරීමට නියෝග කළේය.&lt;ref name=&quot;SY&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bulatlat.com/news/2-5/2-5-reader-arnove.html|title=History of U.S. Violence Across the Globe: Washington's War Crimes (1912–33)|date=2001-12-16|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20061114023101/http://www.bulatlat.com/news/2-5/2-5-reader-arnove.html|archive-date=14 November 2006|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dissidentvoice.org/Oct05/solo1007.htm|title=Nicaragua: From Sandino to Chavez|last=Solo|first=T|date=2005-10-07|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20070405114858/http://www.dissidentvoice.org/Oct05/solo1007.htm|archive-date=5 April 2007|publisher=Dissident Voice|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1934 පෙබරවාරි 21 වන දින රාත්‍රියේ ජනාධිපති මන්දිරයේදී රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහයක් සඳහා සහ සාම ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමට සකාසා සැන්ඩිනෝට ආරාධනා කළේය. ජනාධිපති මන්දිරයෙන් පිටව ගිය පසු, ජාතික ආරක්ෂක සොල්දාදුවන් විසින් සැන්ඩිනෝගේ මෝටර් රථය නවතා ඔවුන් ඔහුව පැහැර ගත්හ. එදින රාත්‍රියේ පසුව, ජාතික ආරක්ෂක සොල්දාදුවන් විසින් සැන්ඩිනෝ ඝාතනය කරන ලදී. පසුව, සැන්ඩිනෝගේ කෘෂිකාර්මික ජනපදයේ පිරිමින්, කාන්තාවන් සහ ළමයින් සිය ගණනක් ඝාතනය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;SomozaDynasty&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.ucis.pitt.edu/clas/nicaragua_proj/history/somoza/Hist-Somoza-dinasty.pdf|title=The Somoza Dynasty|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20061110033552/http://www.ucis.pitt.edu/clas/nicaragua_proj/history/somoza/Hist-Somoza-dinasty.pdf|archive-date=November 10, 2006|publisher=University of Pittsburgh|page=1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
=== සොමෝසා රාජවංශය (1927–1979) ===
[[File:Trujillo-Somoza_1952.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Trujillo-Somoza_1952.jpg|thumb|ජනාධිපති ඇනස්ටේසියෝ සොමෝසා ගාර්ෂියා (වමේ) 1952 දී ඩොමිනිකන් ජනාධිපති රෆායෙල් ටෘජිලෝ සමඟ]]
[[File:Meeting_with_President_Anastasio_Somoza_Debayle_of_Nicaragua,_before_State_Dinner_-_NARA_-_194723-perspective-tilt-crop.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Meeting_with_President_Anastasio_Somoza_Debayle_of_Nicaragua,_before_State_Dinner_-_NARA_-_194723-perspective-tilt-crop.jpg|thumb|1971 දී එක්සත් ජනපද ජනාධිපති රිචඩ් නික්සන් සමඟ ඇනස්ටේසියෝ සොමෝසා ඩෙබේල් (මැද)]]
නිකරගුවාව හමුදා ඒකාධිපතිත්වයන් කිහිපයකට මුහුණ දී ඇති අතර, දීර්ඝතම කාලය වන්නේ සොමෝසා පවුලේ පාරම්පරික ඒකාධිපතිත්වයයි. ඔවුන් 20 වන සියවස තුළ අඛණ්ඩව වසර 43ක් පාලනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Colburn|first=Forrest D.|date=2012-03-26|title=Nicaragua, Forlorn|url=http://www.worldpolicy.org/journal/spring2012/nicaragua-forlorn|url-status=dead|journal=World Policy Journal|volume=29|issue=Spring 2012|pages=91–100|doi=10.1177/0740277512443806|archive-url=https://web.archive.org/web/20120506221638/http://www.worldpolicy.org/journal/spring2012/nicaragua-forlorn|archive-date=6 May 2012|access-date=31 May 2012}}&lt;/ref&gt; සොමෝසා පවුල 1937 දී බලයට පත් වූයේ, 1927 දී එක්සත් ජනපදය විසින් සකස් කරන ලද ගිවිසුමක ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය. එමඟින් රට තුළ දිගු කලක් පාලනය කළ නාවික භටයින් වෙනුවට ගාඩියා නැෂනල් පිහිටුවීම නියම කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Lying for Empire: How to Commit War Crimes With a Straight Face|url=https://archive.org/details/lyingforempireho0000mode|first=David|last=Model|publisher=Common Courage Press|year=2005}}&lt;/ref&gt; සොමෝසා ගාර්ෂියා තම මාර්ගයට බාධා කළ හැකි ජාතික ආරක්ෂක නිලධාරීන් සෙමෙන් ඉවත් කළ අතර, පසුව සකාසා බලයෙන් පහ කර 1937 ජනවාරි 1 වන දින දූෂිත මැතිවරණයකින් ජනාධිපති විය.&lt;ref name=&quot;SY&quot; /&gt;

1941 දී, දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී, නිකරගුවාව [[ජපානය|ජපානයට]] (දෙසැම්බර් 8), [[ජර්මනිය|ජර්මනියට]] (දෙසැම්බර් 11), [[ඉතාලිය|ඉතාලියට]] (දෙසැම්බර් 11), [[බල්ගේරියාව|බල්ගේරියාවට]] (දෙසැම්බර් 19), [[හංගේරියාව|හංගේරියාවට]] (දෙසැම්බර් 19) සහ [[රුමේනියාව|රුමේනියාවට]] (දෙසැම්බර් 19) එරෙහිව යුද්ධ ප්‍රකාශ කළේය. රුමේනියාව පමණක් ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරමින් එම දිනයේම (1941 දෙසැම්බර් 19) නිකරගුවාවට එරෙහිව යුද්ධ ප්‍රකාශ කළේය.&lt;ref&gt;Goldstein, Erik (2005) ''Wars and Peace Treaties: 1816 to 1991''. Routledge. p. 218. {{ISBN|9781134899111}}&lt;/ref&gt; යුද්ධයට සොල්දාදුවන් යවා නැත, නමුත් සොමෝසා ගාර්ෂියා ජර්මානු නිකරගුවා පදිංචිකරුවන් සතුව තිබූ දේපළ රාජසන්තක කළේය. &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://archivo.elnuevodiario.com.ni/2005/enero/06-enero-2005/nacional/nacional-20050106-04.html|title=El asalto de Somoza a los alemanes|date=6 January 2005|access-date=2007-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012011055/http://archivo.elnuevodiario.com.ni/2005/enero/06-enero-2005/nacional/nacional-20050106-04.html|archive-date=October 12, 2007|language=es|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1945 දී, එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය අනුමත කළ පළමු රටවල් අතර නිකරගුවාව ද විය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=1945-06-26 |title=Charter of the United Nations and Statute of the International Court of Justice |url=http://treaties.un.org/doc/Publication/CTC/uncharter.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116214749/http://treaties.un.org/doc/Publication/CTC/uncharter.pdf |archive-date=16 January 2013 |access-date=21 July 2011 |publisher=United Nations |page=49 |place=San Francisco}}&lt;/ref&gt;

1956 සැප්තැම්බර් 29 වන දින,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=September 30, 1956 |title=SOMOZA'S NATION CALLED HIS FIEF; Rule of Nicaraguan General, Beginning With 1935 Coup, Was Seldom Challenged PRESIDENT FIRST IN '37 Graduate of Business School in U.S., He Acquired Great Wealth During Regime |url=http://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1956/09/30/88469093.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205140309/https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1956/09/30/88469093.html |archive-date=5 February 2024 |access-date=2021-11-08 |website=New York Times TimesMachine |language=en}}&lt;/ref&gt; 27 හැවිරිදි ලිබරල් නිකරගුවා කවියෙකු වන රිගොබර්ටෝ ලෝපෙස් පෙරෙස් විසින් සොමෝසා ගාර්ෂියා වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. අභාවප්‍රාප්ත ජනාධිපතිවරයාගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වන ලුයිස් සොමෝසා ඩෙබේල්, කොංග්‍රසය විසින් ජනාධිපති ලෙස පත් කරන ලද අතර නිල වශයෙන් රටේ පාලනය භාර ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;SY&quot; /&gt; සමහරුන් ඔහුව මධ්‍යස්ථ ලෙස සිහිපත් කරයි, නමුත් බලයේ සිටි වසර කිහිපයකට පසු හෘදයාබාධයකින් මිය ගියේය. ජනාධිපති ලෙස ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූයේ රෙනේ ෂික් ගුටියර්රෙස් වන අතර, බොහෝ නිකරගුවා වැසියන් ඔහුව සැලකුවේ &quot;සොමෝසාවරුන්ගේ රූකඩයක් ලෙස&quot; ය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3821/is_200304/ai_n9173383/pg_11|title=Against all odds: U.S. policy and the 1963 Central America Summit Conference|last=Leonard|first=TM|access-date=2007-05-09|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20090628115503/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3821/is_200304/ai_n9173383/pg_11|archive-date=2009-06-28|publisher=Journal of Third World Studies|year=2003|page=11|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; සොමෝසා ගාර්ෂියාගේ බාල පුත් ඇනස්ටේෂියෝ සොමෝසා ඩෙබේල්, බොහෝ විට &quot;සොමෝසා&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, 1967 දී ජනාධිපති ධුරයට පත් විය.

1972 දී ඇති වූ භූමිකම්පාවකින් මනගුවාවේ 90% ක් පමණ විනාශ වූ අතර එහි යටිතල පහසුකම් බොහොමයක් ද විනාශ විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://tvnews.vanderbilt.edu/program.pl?ID=221286|title=Headline: Nicaragua Earthquake|date=1972-12-16|access-date=2007-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510035404/https://tvnews.vanderbilt.edu/program.pl?ID=221286|archive-date=2011-05-10|publisher=Vanderbilt Television News Archive|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; නගරය නැවත ගොඩනැගීමට උදව් කිරීම වෙනුවට, සොමෝසා සහන මුදල් පැහැර ගත්තේය. සහන මුදල් වැරදි ලෙස පරිහරණය කිරීම නිසා පිට්ස්බර්ග් පයිරේට්ස් තරුව රොබර්ටෝ ක්ලෙමන්ට් 1972 දෙසැම්බර් 31 වන දින මනගුවා වෙත පෞද්ගලිකව පියාසර කිරීමට පෙළඹුණි, නමුත් ඔහු ගුවන් අනතුරකින් අතරමගදී මිය ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Roberto Clemente |url=https://baseballhall.org/hall-of-famers/clemente-roberto |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308052248/https://baseballhall.org/hall-of-famers/clemente-roberto |archive-date=8 March 2022 |access-date=8 March 2022 |website=National Baseball Hall of Fame}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Roberto Clemente – Bio |url=http://baseballhalloffame.org/hofers_and_honorees/hofer_bios/clemente_roberto.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070427145215/http://www.baseballhalloffame.org/hofers_and_honorees/hofer_bios/clemente_roberto.htm |archive-date=April 27, 2007 |access-date=2007-05-09 |publisher=The National Baseball Hall of Fame}}&lt;/ref&gt; ජාතිය නැවත ගොඩනැගීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය කර්මාන්තවල ඒකාධිකාරයන් අත්පත් කර ගෙන තිබූ බැවින්, ආර්ථික ප්‍රභූන් පවා සොමෝසාට සහාය දීමට මැලි වූහ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,946048-1,00.html|title=A Battle Ends, a War Begins|date=1978-09-11|magazine=TIME|access-date=2007-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930135935/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,946048-1,00.html|archive-date=September 30, 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1950 සිට 1970 දක්වා රටේ වර්ධනයේ ප්‍රතිලාභවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් නෙළා ගත් පවුල් කිහිපයක් හෝ බලගතු සමාගම් කණ්ඩායම් අතර සොමෝසා පවුල ද විය. 1979 දී සැන්ඩිනිස්ටාවරුන් විසින් සොමෝසා බලයෙන් පහ කරන විට, පවුලේ වටිනාකම ඩොලර් මිලියන 500 ත් 1.5 ත් අතර යැයි ගණන් බලා තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ni0047)|title=Nicaragua: Diversification and Growth, 1945–77|last=Annis|first=B|access-date=2012-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407221029/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ni0047)|archive-date=7 April 2023|publisher=The Library of Congress|year=1993|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== නිකරගුවා විප්ලවය (1960–1990) ===
[[File:Smoke_break_el_serrano_1987.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Smoke_break_el_serrano_1987.jpg|thumb|1987 දී එක්සත් ජනපදය සහාය දුන් කොන්ට්‍රා කැරලිකරුවන්]]
[[File:10th_anniversary_of_the_Nicaraguan_revolution_in_Managua,_1989.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:10th_anniversary_of_the_Nicaraguan_revolution_in_Managua,_1989.jpg|thumb|1989 දී මැනගුවා හි නිකරගුවා විප්ලවයේ 10 වන සංවත්සරය සැමරීම.]]
1961 දී, කාලෝස් ෆොන්සේකා සැන්ඩිනිස්ටා හි ඓතිහාසික චරිතය දෙස ආපසු හැරී බැලූ අතර, පසුව ඝාතනය කරන ලද කැසිමිරෝ සොටෙලෝ යැයි විශ්වාස කරන තවත් පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු සමඟ එක්ව සැන්ඩිනිස්ටා ජාතික විමුක්ති පෙරමුණ (FSLN) ආරම්භ කළේය.&lt;ref name=&quot;SY&quot; /&gt; 1972 භූමිකම්පාවෙන් සහ සොමෝසාගේ පැහැදිලි දූෂණයෙන් පසුව, තවදුරටත් අහිමි වීමට කිසිවක් නොතිබූ තරුණ අතෘප්තිමත් නිකරගුවානුවන්ගෙන් සැන්ඩිනිස්ටාවරුන්ගේ ශ්‍රේණි පිරී ගියේය.&lt;ref name=&quot;Grinnell2007&quot;&gt;{{cite news|url=http://web.grinnell.edu/LatinAmericanStudies/this.html|title=The Sandinistas and the Revolution|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20070206200536/http://web.grinnell.edu/LatinAmericanStudies/this.html|archive-date=2007-02-06|publisher=Grinnell College|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1974 දෙසැම්බර් මාසයේදී, එක්සත් ජනපද තානාපති ටර්නර් ෂෙල්ටන් පැහැර ගැනීමට උත්සාහ කරමින්, FSLN කණ්ඩායමක්, පක්ෂයේ සත්කාරක හිටපු කෘෂිකර්ම අමාත්‍ය ජෝස් මාරියා කැස්ටිලෝ මරා දැමීමෙන් පසු, මනගුවාන් සාදයට සහභාගී වූවන් කිහිප දෙනෙකු ප්‍රාණ ඇපකරුවන් ලෙස තබා ගත් අතර, සොමෝසා රජය විශාල කප්පම් මුදලක් සහ කියුබාවට නොමිලේ ප්‍රවාහනය සඳහා වූ ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම් ඉටු කරන තෙක්. සොමෝසා එම ඉල්ලීමට අවසර දුන් අතර, පසුව විරුද්ධවාදීන් විසින් ත්‍රස්තවාදීන් ලෙස විස්තර කරන ලද පැහැරගත් අය සෙවීම සඳහා ඔහුගේ ජාතික ආරක්ෂකයා ගම්බද ප්‍රදේශවලට යැවීය.&lt;ref&gt;{{cite book|first1=Pamela|last1=Constable|author-link=Pamela Constable|first2=Arturo|last2=Valenzuela|year=1991|title=A Nation of Enemies: Chile Under Pinochet|page=[https://archive.org/details/nationofenemiesc00cons/page/150 150]|publisher=W. W. Norton &amp; Company|isbn=978-0-393-30985-0|url=https://archive.org/details/nationofenemiesc00cons/page/150}}&lt;/ref&gt;

1978 ජනවාරි 10 වන දින, ලා ප්‍රෙන්සා ජාතික පුවත්පතේ කර්තෘ සහ සොමෝසාගේ දැඩි විරුද්ධවාදියා වූ පේද්‍රෝ ජොආකින් චමෝරෝ කාඩෙනල් ඝාතනය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;AC&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.ans.edu.ni/Academics/history/somozatachito.html|title=History of Nicaragua: The Beginning of the End|access-date=2007-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20060520223517/http://www.ans.edu.ni/Academics/history/somozatachito.html|archive-date=May 20, 2006|publisher=American Nicaraguan School|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ඝාතනය සැලසුම් කළ අය සහ අපරාධකරුවන් සොමෝසා පාලනයේ ඉහළම ස්ථරවල සිටි බවට චෝදනා එල්ල වේ.&lt;ref name=&quot;AC&quot; /&gt;

1979 ජූලි මාසයේදී සැන්ඩිනිස්ටාවරු බලහත්කාරයෙන් බලය අල්ලා ගත් අතර, සොමෝසා බලයෙන් පහ කළ අතර, නිකරගුවාවේ මධ්‍යම පන්තියේ, ධනවත් ඉඩම් හිමියන් සහ වෘත්තිකයන් බහුතරයක් පිටව යාමට හේතු වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් එක්සත් ජනපදයේ පදිංචි වූහ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1987/07/29/us/nicaraguan-exiles-find-a-place-in-the-sun-miami.html|title=Nicaraguan Exiles Find A Place In The Sun: Miami|last1=Nordheimer|first1=Jon|date=July 29, 1987|work=The New York Times|access-date=May 27, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20231024123311/https://www.nytimes.com/1987/07/29/us/nicaraguan-exiles-find-a-place-in-the-sun-miami.html|archive-date=24 October 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-08-07-mn-373-story.html|title=Families Struggle to Maintain Life Style : Sandinista Rule Not Easy on Middle Class|last1=Wilkinson|first1=Tracy|date=August 7, 1988|work=Los Angeles Times|access-date=May 27, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205140400/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-08-07-mn-373-story.html|archive-date=5 February 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/07/29/opinion/in-the-nation-the-sandinista-puzzle.html|title=In The Nation; The Sandinista Puzzle|last1=Wicker|first1=Tom|date=July 29, 1983|work=The New York Times|access-date=May 27, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20231024123644/https://www.nytimes.com/1983/07/29/opinion/in-the-nation-the-sandinista-puzzle.html|archive-date=24 October 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කාටර් පරිපාලනය නව රජය සමඟ වැඩ කිරීමට තීරණය කළ අතර, අසල්වැසි රටවල කැරලිකරුවන්ට සහාය වන බව සොයා ගතහොත් ආධාර අහිමි කිරීම සඳහා ප්‍රතිපාදනයක් අනුයුක්ත කළේය.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Pastor|first=Robert|title=Exiting the Whirlpool: U.S. Foreign Policy Toward Latin America and the Caribbean|publisher=Westview Press|year=2001|isbn=978-0-8133-3811-8|url=https://archive.org/details/exitingwhirlpool00past}}&lt;/ref&gt; සොමෝසා රටින් පලා ගිය අතර, අවසානයේ පැරගුවේට ගිය අතර, එහිදී ඔහු 1980 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඝාතනය කරන ලදී. ආර්ජන්ටිනාවේ විප්ලවවාදී කම්කරු පක්ෂයේ සාමාජිකයින් විසින් චෝදනා කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Timeline: Nicaragua |url=http://www.stanford.edu/group/arts/nicaragua/discovery_eng/timeline/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060426233326/http://www.stanford.edu/group/arts/nicaragua/discovery_eng/timeline/ |archive-date=26 April 2006 |access-date=2007-05-09 |publisher=Stanford University}}&lt;/ref&gt;

1980 දී, කාටර් පරිපාලනය සැන්ඩිනිස්ටාවරුන් යටතේ නිකරගුවාවට ඩොලර් මිලියන 60 ක ආධාර ලබා දුන් නමුත්, පරිපාලනය එල් සැල්වදෝර කැරලිකරුවන්ට නිකරගුවාවේ අවි නැව්ගත කිරීම පිළිබඳ සාක්ෂි ලබා ගත් විට ආධාර අත්හිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1981/04/02/world/us-halts-economic-aid-to-nicaragua.html? U.S. HALTS ECONOMIC AID TO NICARAGUA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231024122802/https://www.nytimes.com/1981/04/02/world/us-halts-economic-aid-to-nicaragua.html|date=24 October 2023}}, New York Times, 2 April 1981&lt;/ref&gt; සැන්ඩිනිස්ටාවරුන්ට එරෙහිව බොහෝ දෙනෙක් නිකරගුවාවේ පැත්ත ගත්හ.&lt;ref&gt;Mary C. Waters, et al. ''The New Americans : A Guide to Immigration Since 1965''. Harvard University Press, 2007. ''EBSCOhost'', https://search-ebscohost-com.lpclibrary.idm.oclc.org/login.aspx?direct=true&amp;db=nlebk&amp;AN=282331&amp;site=ehost-live {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240205140334/https://clpccd.idaccessmanage.com/idp/profile/SAML2/POST/SSO?execution=e1s1|date=5 February 2024}}.&lt;/ref&gt;

=== ප්‍රතිවිරෝධතා ===
සැන්ඩිනිස්ටාවරුන්ට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, නව රජයට විරුද්ධ වීම සඳහා සාමූහිකව &quot;කොන්ට්‍රාස්&quot; ලෙස හැඳින්වෙන විවිධ කැරලිකාර කණ්ඩායම් පිහිටුවන ලදී. රේගන් පරිපාලනය අවසානයේ කොන්ට්‍රා කැරලිකරුවන්ට අරමුදල්, ආයුධ සහ පුහුණුව ලබා දීමට CIA වෙත බලය පවරන ලදී.&lt;ref name=&quot;CA&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.ciaonet.org/atlas/countries/ni_data_loc.html|title=Nicaragua: Growth of Opposition, 1981–83|work=Ciao Atlas|access-date=2007-08-21|archive-url=https://archive.today/20130112154844/http://www.ciaonet.org/atlas/countries/ni_data_loc.html|archive-date=12 January 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කොන්ට්‍රාවරු උතුරේ හොන්ඩුරාස් සහ දකුණේ කොස්ටාරිකාව යන අසල්වැසි රටවල කඳවුරුවල සිට ක්‍රියාත්මක වූහ.&lt;ref name=&quot;CA&quot; /&gt;

සැන්ඩිනිස්ටාවරුන්ගේ සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපෘති කඩාකප්පල් කිරීම සඳහා ඔවුන් ග්‍රාමීය නිකරගුවානුවන් අතර ක්‍රමානුකූල භීෂණ ව්‍යාපාරයක නිරත වූහ. කොන්ට්‍රා ව්‍යාපාරය සහ රේගන් පරිපාලනය කොන්ට්‍රාවරුන්ට දක්වන සහයෝගය විවේචනය කරමින්, කොන්ට්‍රාවරුන්ගේ කෲරත්වය සහ බොහෝ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයන් උපුටා දක්වමින්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන, පාසල් සහ සමුපකාර කැරලිකරුවන් විසින් විනාශ කරන ලද බවට චෝදනා කරමින්,&lt;ref&gt;{{cite book|author=LaRamee, Pierre|author2=Polakoff, Erica|isbn=9780333751992|title=The Undermining of the Sandinista Revolution|year=1999|publisher=Palgrave Macmillan|location=New York|pages=141–205}}&lt;/ref&gt; සහ කොන්ට්‍රා ආධිපත්‍යය දරන ප්‍රදේශවල මිනීමැරුම්, ස්ත්‍රී දූෂණ සහ වධහිංසා පැමිණවීම් මහා පරිමාණයෙන් සිදු වූ බවට චෝදනා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Chomsky|first=Noam|title=Turning the Tide|url=https://archive.org/details/turningtideusint00chom|url-access=registration|year=1985|publisher=South End Press|location=Boston, MA}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදය ආර්ථික කඩාකප්පල්කාරී ව්‍යාපාරයක් ද සිදු කළ අතර, නිකරගුවාවේ කොරින්ටෝ වරායේ දිය යට පතල් අටවා නැව්ගත කිරීම කඩාකප්පල් කළේය,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mast.udel.edu/873/Spring%202007/ScottTruves.pdf|title=Mines and Underwater IEDs in U.S. Ports and Waterways...|last=Truver|first=SC|access-date=2007-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20080428050841/http://www.mast.udel.edu/873/Spring%202007/ScottTruves.pdf|archive-date=2008-04-28|page=4|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ජාත්‍යන්තර අධිකරණය විසින් නීති විරෝධී ලෙස හෙළා දකින ලද ක්‍රියාවකි.&lt;ref&gt;[http://www.icj-cij.org/docket/index.php?sum=360&amp;code=nus&amp;p1=3&amp;p2=3&amp;case=70&amp;k=66&amp;p3=5 Summary of the Order] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071107024852/http://www.icj-cij.org/docket/index.php?sum=360&amp;code=nus&amp;p1=3&amp;p2=3&amp;case=70&amp;k=66&amp;p3=5|date=2007-11-07}} of the [[International Court of Justice]] of 10 May 1984&lt;/ref&gt; ගරිල්ලා යුද්ධයේදී මනෝවිද්‍යාත්මක මෙහෙයුම් අත්පොත නිෂ්පාදනය කර එය කොන්ට්‍රාස් වෙත බෙදා හැරීමෙන් එක්සත් ජනපදය මානුෂීය නීතියට පටහැනි ක්‍රියාවන් දිරිමත් කළ බව අධිකරණය ද සොයා ගත්තේය.&lt;ref&gt;&quot;...Finds that the United States of America, by producing in 1983 a manual entitled &quot;Operaciones sicológicas en guerra de guerrillas&quot;, and disseminating it to Contra forces, has encouraged the commission by them of acts contrary to general principles of humanitarian law.&quot; As seen at: International Court of Justice 1986, (9)&lt;/ref&gt; වෙනත් දේ අතර, අත්පොත සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම තාර්කික කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව උපදෙස් දුන්නේය.&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;&gt;&quot;In the case of shooting &quot;a citizen who was trying to leave the town or city in which the guerrillas are carrying out armed propaganda or political proselytism,&quot; the manual suggests that the Contras &quot;...explain that if that citizen had managed to escape, he would have alerted the enemy.&quot; As seen at: Sklar 1988, p. 179&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදය සැන්ඩිනිස්ටාවරුන්ට ආර්ථික පීඩනයක් එල්ල කිරීමට ද උත්සාහ කළ අතර, රේගන් පරිපාලනය සම්පූර්ණ වෙළඳ තහනමක් පැනවීය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.envio.org.ni/articulo/2695|title=US Policy: Economic Embargo: The War Goes On|work=Envío|access-date=2007-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070621163831/http://www.envio.org.ni/articulo/2695|archive-date=21 June 2007|publisher=Central American University – UCA|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

වධහිංසා පැමිණවීම්, අතුරුදහන් කිරීම් සහ සමූහ මරණ දණ්ඩන ඇතුළු මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයන් සම්බන්ධයෙන් ද සැන්ඩිනිස්ටාවරුන්ට චෝදනා එල්ල විය.&lt;ref&gt;Moore, John Norton (1987) ''The Secret War in Central America''. University Publications of America. p. 143. {{ISBN|978-0890939611}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Miranda, Roger and Ratliff, William (1993) ''The Civil War in Nicaragua''. Transaction. p. 193. {{ISBN|9781412819688}}&lt;/ref&gt; 1981 දෙසැම්බර් මාසයේදී මිස්කිටෝ 35 සිට 40 දක්වා මරණ දණ්ඩනය&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1984/06/08/oas-study-says-miskito-indians-suffered-abuse-from-sandinistas/5a034db2-11ad-4142-80d8-2c4fe611c8a6/|title=OAS Study Says Miskito Indians Suffered Abuse From Sandinistas|newspaper=The Washington Post|access-date=2021-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202123333/https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1984/06/08/oas-study-says-miskito-indians-suffered-abuse-from-sandinistas/5a034db2-11ad-4142-80d8-2c4fe611c8a6/|archive-date=2 December 2020|language=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සහ 1984 නොවැම්බර් මාසයේදී පුද්ගලයින් 75 දෙනෙකු මරණ දණ්ඩනය ඇතුළුව සැන්ඩිනිස්ටා හමුදා විසින් සිදු කරන ලද අපයෝජනයන් පිළිබඳව අන්තර්-ඇමරිකානු මානව හිමිකම් කොමිසම විමර්ශනය කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=1993-03-12 |title=Annual Report 1992–1993 |url=http://www.cidh.oas.org/annualrep/92eng/chap.4b.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112024022/http://www.cidh.oas.org/annualrep/92eng/chap.4b.htm |archive-date=12 November 2013 |access-date=2009-03-30 |publisher=Inter-American Commission on Human Rights}}&lt;/ref&gt;

1984 නිකරගුවාවේ මහ මැතිවරණයේදී, අවම වශයෙන් 30 දෙනෙකුගෙන් යුත් රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන නියෝජිතයින්ගේ නියෝජිත කණ්ඩායමක් විසින් නිදහස් හා සාධාරණ ලෙස විනිශ්චය කරන ලද,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1984/11/16/opinion/l-nicaraguan-vote-free-fair-hotly-contested-089345.html|title=NICARAGUAN VOTE:'FREE, FAIR, HOTLY CONTESTED'|date=16 November 1984|work=The New York Times|access-date=2 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701011437/http://www.nytimes.com/1984/11/16/opinion/l-nicaraguan-vote-free-fair-hotly-contested-089345.html|archive-date=1 July 2017|page=30|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සැන්ඩිනිස්ටාවරු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළ අතර ඔවුන්ගේ නායක ඩැනියෙල් ඔර්ටෙගා ජනාධිපතිවරණය ජයග්‍රහණය කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/5/newsid_2538000/2538379.stm|title=1984: Sandinistas claim election victory|date=November 5, 1984|work=BBC News|access-date=18 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20190629081613/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/5/newsid_2538000/2538379.stm|archive-date=29 June 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දක්ෂිණාංශික දේශපාලන පක්ෂ තුනකින් සමන්විත කෝඩිනඩෝරා ඩිමොක්‍රටිකා නිකරාගුවෙන්ස් විසින් නම් කරන ලද අපේක්ෂක ආටුරෝ කෲස් මැතිවරණවලට සහභාගී නොවූ බවට කරන ලද ප්‍රකාශය මත පදනම්ව රේගන් පරිපාලනය මැතිවරණ &quot;ව්‍යාජයක්&quot; ලෙස විවේචනය කළේය. කෙසේ වෙතත්, කෲස්ගේ සහභාගීත්වයට එරෙහිව පරිපාලනය පෞද්ගලිකව තර්ක කළේ ඔහුගේ මැදිහත්වීම මැතිවරණ නීත්‍යානුකූල කරනු ඇති බවටත්, එමඟින් කොන්ට්‍රාවරුන්ට ඇමරිකානු ආධාර සඳහා නඩුව දුර්වල කරනු ඇති බවටත් බිය වූ බැවිනි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1984/10/21/world/key-aides-dispute-us-role-in-nicaraguan-vote.html|title=KEY AIDES DISPUTE U.S. ROLE IN NICARAGUAN VOTE|last=Taubman|first=Philip|date=21 October 1984|work=The New York Times|access-date=2 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531075251/https://www.nytimes.com/1984/10/21/world/key-aides-dispute-us-role-in-nicaraguan-vote.html|archive-date=31 May 2023|page=12|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

1983 දී එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසය කොන්ට්‍රාවරුන්ට ෆෙඩරල් අරමුදල් සැපයීම තහනම් කළේය, නමුත් රේගන් පරිපාලනය නීති විරෝධී ලෙස ඉරානයට අවි විකිණීමෙන් සහ ඉරාන-කොන්ට්‍රා සම්බන්ධතාවයේ දී කොන්ට්‍රාවරුන්ට ලැබෙන මුදල් යොමු කිරීමෙන් ඔවුන්ට සහාය දැක්වීම දිගටම කරගෙන ගියේය, ඒ සඳහා රේගන් පරිපාලනයේ සාමාජිකයින් කිහිප දෙනෙකු අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවන් විය.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Baker|first=D|title=The United States since 1980 (The World Since 1980)|publisher=Cambridge University Press|place=Cambridge, UK|page=[https://archive.org/details/unitedstatessinc00bake/page/101 101]|isbn=978-0-521-86017-8|date=2007-03-05|url=https://archive.org/details/unitedstatessinc00bake/page/101}}&lt;/ref&gt; 1986 දී නිකරගුවාව එදිරිව එක්සත් ජනපදය නඩුව සම්බන්ධයෙන් ජාත්‍යන්තර අධිකරණය තීරණය කළේ, &quot;ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් සිදු කරන ලද සම්ප්‍රදායික ජාත්‍යන්තර නීතිය සහ ගිවිසුම් නීතිය යටතේ ඇති බැඳීම් කඩකිරීම් හේතුවෙන් නිකරගුවාවට සිදු වූ සියලු හානි සඳහා නිකරගුවා ජනරජයට වන්දි ගෙවීමට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය බැඳී සිටින&quot; බවයි.&lt;ref name=&quot;icj-cij&quot;&gt;{{cite web |title=Case concerning military and paramilitary activities in and against Nicaragua (Nicaragua v. United States of America), International Court of Justice, Order of 26 september 1991 |url=http://www.icj-cij.org/docket/files/70/6483.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924063157/http://www.icj-cij.org/docket/files/70/6483.pdf |archive-date=24 September 2015 |access-date=5 November 2008}}&lt;/ref&gt; කොන්ට්‍රාස් සහ සැන්ඩිනිස්ටාස් අතර යුද්ධය අතරතුර, පුද්ගලයින් 30,000 ක් මිය ගියහ.&lt;ref&gt;[https://wayback.archive-it.org/all/20171019150641/http://www.prio.no/Global/upload/CSCW/Data/PRIObd3.0_documentation.pdf The PRIO Battle Deaths Dataset, 1946–2008, Version 3.0: Documentation of Coding Decisions] by Bethany Lacina&lt;/ref&gt;

=== පශ්චාත්-යුද්ධය (1990–2018) ===
[[File:Violeta_Chamorro_1993.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Violeta_Chamorro_1993.jpg|thumb|1990 දී, කොන්ත්‍රා යුද්ධයෙන් පසු, වයලෙටා චමෝරෝ ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ පළමු කාන්තා ජනාධිපතිවරිය බවට පත්විය.]]
[[File:Mitch-Flooding_in_Managua.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mitch-Flooding_in_Managua.jpg|thumb|1998 මිච් චණ්ඩ මාරුතයෙන් පසු මැනගුවා විලෙහි ගංවතුර.]]
[[File:Crowd_fills_street_at_a_May_2018_protest.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Crowd_fills_street_at_a_May_2018_protest.jpg|thumb|2018 මැයි මාසයේ නිකරගුවාවේ විරෝධතා]]
1990 නිකරගුවානු මහ මැතිවරණයේදී, පේද්‍රෝ ජෝකින් චමෝරෝ කාඩෙනල්ගේ වැන්දඹුව වූ වයලෙටා චමෝරෝ විසින් නායකත්වය දුන් දේශපාලන වර්ණාවලියේ වම් සහ දකුණු දෙපාර්ශවයේම සැන්ඩිනිස්ටා විරෝධී පක්ෂවල සන්ධානයක් සැන්ඩිනිස්ටා පරාජය කළේය. මෙම පරාජය සැන්ඩිනිස්ටාවරුන් කම්පනයට පත් කළ අතර, ඔවුන් ජයග්‍රහණය කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළහ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mre.gov.br/portugues/noticiario/internacional/selecao_detalhe.asp?ID_RESENHA=154683&amp;Imprime=on|title=Ortega's Comeback Schemes Roil Nicaragua|last=O'Grady|first=M|access-date=2007-05-09}}{{dead link|date=June 2016|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;

නිකරගුවානුවන්ගේ පිටවීමේ මත විමසුම් වාර්තා කළේ ඔර්ටෙගාට එරෙහිව චමෝරෝගේ ජයග්‍රහණය 55% ක බහුතරයකින් අත්කර ගත් බවයි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://lal.tulane.edu/RESTRICTED/CABIB/nicabib_.txt|title=Was February 25 a 'triumph'? National Review v. 42|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20060901190113/http://lal.tulane.edu/RESTRICTED/CABIB/nicabib_.txt|archive-date=September 1, 2006|publisher=Tulane University}}&lt;/ref&gt; චමෝරෝ නිකරගුවාවේ පළමු කාන්තා ජනාධිපතිනිය විය. ඩෙස්ඩේ අබාජෝ (පහළින්) පාලනය කරන බවට ඔර්ටෙගා පොරොන්දු විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundo/2006/11/08/internacional/1162945503.html|title=El Sandinista Daniel Ortega se convierte de nuevo en presidente de Nicaragua|date=2006-11-08|work=El Mundo|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20231101160122/https://www.elmundo.es/elmundo/2006/11/08/internacional/1162945503.html|archive-date=1 November 2023|language=es|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සැන්ඩිනිස්ටා ප්‍රමුඛ රජය සමඟ කොන්ත්‍රා යුද්ධයේ මූල්‍ය හා සමාජීය පිරිවැය හේතුවෙන්, ප්‍රධාන වශයෙන් නටබුන් වූ ආර්ථිකයක් සමඟ චමෝරෝ බලයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ni0035)|title=Social conditions of Nicaragua|last=Dennis|first=G|date=December 1993|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080922150151/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+ni0035)|archive-date=22 September 2008|publisher=The Library of Congress|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1996 මහ මැතිවරණයේදී, ඩැනියෙල් ඔර්ටෙගා සහ FSLN හි සැන්ඩිනිස්ටාවරු නැවතත් පරාජයට පත් වූහ, මෙවර ව්‍යවස්ථාමය ලිබරල් පක්ෂයේ (PLC) ආර්නෝල්ඩෝ ඇලෙමන්ට.

2001 මැතිවරණයේදී, PLC නැවතත් FSLN පරාජය කළ අතර, ඇලෙමන්ගේ උප ජනාධිපති එන්රික් බොලානෝස් ඔහුගෙන් පසු ජනාධිපති ධුරයට පත්විය. කෙසේ වෙතත්, ඇලෙමන් වරදකරු වී 2003 දී වංචාව, මුදල් විශුද්ධිකරණය සහ දූෂණය සම්බන්ධයෙන් වසර 20 ක සිර දඬුවමක් නියම කරන ලදී;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.alertnet.org/printable.htm?URL=/db/cp/nicaragua.htm|title=Nicaragua: Political profile|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20060918221221/http://www.alertnet.org/printable.htm?URL=/db/cp/nicaragua.htm|archive-date=18 September 2006|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ලිබරල් සහ සැන්ඩිනිස්ටා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් එක්ව ජනාධිපති බොලානෝස් සහ ඔහුගේ අමාත්‍යවරුන්ගේ ජනාධිපති බලතල ඉවත් කිරීමට එක්ව, ඔහුගේ ඉල්ලා අස්වීම ඉල්ලා සිටිමින් සහ දෝෂාභියෝගයට තර්ජනය කළහ. එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් කොලින් පවෙල් බොලානෝස්ට FSLN වෙතින් ඈත් වන ලෙස පැවසීමෙන් පසුව, ඔවුන් තවදුරටත් බොලානෝස්ට සහාය නොදක්වන බව සැන්ඩිනිස්ටාවරු පැවසූහ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2005/04/05/world/americas/old-foe-of-us-trying-for-a-comeback-in-nicaragua.html|title=Old Foe of U.S. Trying for a Comeback in Nicaragua|last=Thompson|first=G|date=2005-04-05|work=The New York Times|access-date=2023-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20231024122152/https://www.nytimes.com/2005/04/05/world/americas/old-foe-of-us-trying-for-a-comeback-in-nicaragua.html|archive-date=24 October 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මෙම &quot;මන්දගාමී කුමන්ත්‍රණය&quot; මධ්‍යම ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරුන්ගේ පීඩනයෙන් අර්ධ වශයෙන් වළක්වා ගත් අතර, ඔවුන් බොලානෝස් ඉවත් කළ කිසිදු ව්‍යාපාරයක් හඳුනා නොගන්නා බවට දිවුරුම් දුන්හ; එක්සත් ජනපදය, OAS සහ යුරෝපීය සංගමය ද මෙම ක්‍රියාවට විරුද්ධ විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4296818.stm|title=Nicaragua 'creeping coup' warning|date=2005-09-30|work=BBC News|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410155830/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4296818.stm|archive-date=10 April 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

මිශ්‍ර නිලධාරීන්ගෙන් සමන්විත හමුදා කණ්ඩායමක් වන ප්ලස් අල්ට්‍රා බළකායේ කොටසක් ලෙස 2004 දී ඉරාක යුද්ධයට නිකරගුවාව කෙටි කාලයක් සහභාගී විය.&lt;ref name=&quot;AP 2004-04-29&quot;&gt;{{cite web |date=2004-04-29 |title=Spanish defense minister: No more troops for Iraq |url=https://www.deseret.com/2004/4/29/19826018/spanish-defense-minister-no-more-troops-for-iraq |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240117214140/https://www.deseret.com/2004/4/29/19826018/spanish-defense-minister-no-more-troops-for-iraq |archive-date=17 January 2024 |access-date=2024-01-17 |website=Deseret News |agency=Associated Press}}&lt;/ref&gt;

2006 නොවැම්බර් 5 වන දින පැවති මහ මැතිවරණයට පෙර, ජාතික සභාව නිකරගුවාවේ ගබ්සාව තවදුරටත් සීමා කරන පනතක් සම්මත කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/11/18/AR2006111800351.html|title=Nicaraguan President Signs Abortion Ban|last=Frazier|first=JB|date=2006-11-18|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=2007-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132940/https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/11/18/AR2006111800351.html|archive-date=18 July 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, නිකරගුවාව යනු ගබ්සාව නීති විරෝධී වන ලෝකයේ රටවල් පහෙන් එකකි.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/society/sarah-boseley-global-health/2010/jun/11/abortion-nicaragua|title=Nicaragua refuses to lift abortion ban|last=Boseley|first=S|date=2010-06-11|newspaper=The Guardian|access-date=15 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170225094013/https://www.theguardian.com/society/sarah-boseley-global-health/2010/jun/11/abortion-nicaragua|archive-date=25 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2006 නොවැම්බර් 5 වන දින ව්‍යවස්ථාදායක සහ ජනාධිපති මැතිවරණ පැවැත්විණි. ඔර්ටෙගා 37.99% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් නැවත ජනාධිපති ධුරයට පත්විය. මැතිවරණ නීතියේ වෙනසක් හේතුවෙන් දෙවන වටයේ මැතිවරණයක් අවශ්‍ය ප්‍රතිශතය 45% සිට 35% දක්වා අඩු විය (ජයග්‍රහණයේ 5% ක ආන්තිකයක් සහිතව).&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.envio.org.ni/articulo/3439|title=Bolaños Will Move To The National Assembly After All|work=Envío Magazine|access-date=2007-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20070204105521/http://www.envio.org.ni/articulo/3439|archive-date=4 February 2007|year=2006|url-status=live}}&lt;/ref&gt; නිකරගුවාවේ 2011 මහ මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔර්ටෙගා නැවත තේරී පත් වූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 62.46% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලැබුණි. 2014 දී ජාතික සභාව විසින් ඔර්ටේගාට අඛණ්ඩව තුන්වන වාරයක් සඳහා තරඟ කිරීමට ඉඩ සලසන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ වෙනස්කම් අනුමත කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-01-30/nicaragua-s-revolution-heads-toward-dictatorship-.html|title=Nicaragua's Revolution Heads Toward Dictatorship|last=Gibney|first=James|date=2014-01-30|access-date=2014-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222145224/http://www.bloomberg.com/news/2014-01-30/nicaragua-s-revolution-heads-toward-dictatorship-.html|archive-date=22 February 2014|publisher=Bloomberg|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2016 නොවැම්බර් මාසයේදී, ඔර්ටේගා අඛණ්ඩව තුන්වන වාරය සඳහා තේරී පත් විය (සමස්තයක් වශයෙන් ඔහුගේ සිව්වන වාරය). මැතිවරණ පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර නිරීක්ෂණ මුලින් තහනම් කරන ලද අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මැතිවරණ වලංගුභාවය මතභේදයට තුඩු දී ඇත, නමුත් OAS විසින් නිරීක්ෂණය කිරීම ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී නිවේදනය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.wola.org/analysis/nicaraguas-election-draws-near-concerns-grow-abuse-power/|title=As Nicaragua's Election Draws Near, Concerns Grow Over Abuse of Power|last1=Geoff|first1=Thale|access-date=13 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180113203631/https://www.wola.org/analysis/nicaraguas-election-draws-near-concerns-grow-abuse-power/|archive-date=13 January 2018|publisher=WOLA|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.oas.org/en/media_center/press_release.asp?sCodigo=E-079/17|title=OAS Mission in Nicaragua Recommends Integral Electoral Reform|date=November 7, 2016|access-date=13 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180114020252/http://www.oas.org/en/media_center/press_release.asp?sCodigo=E-079/17|archive-date=14 January 2018|agency=Organization of American States|url-status=live}}&lt;/ref&gt; නිකරගුවාවේ මැතිවරණ නිලධාරීන් විසින් ඔර්ටේගාට 72% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලැබුණු බව වාර්තා කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, මැතිවරණ වර්ජනය කිරීම ප්‍රවර්ධනය කරමින්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වූ පුළුල් පෙරමුණ (FAD) කියා සිටියේ ඡන්දදායකයින්ගෙන් 70% ක් ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටි බවයි (මැතිවරණ නිලධාරීන් 65.8% ක සහභාගීත්වයක් ප්‍රකාශ කළ අතර).&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-37892477|title=Nicaragua's Ortega re-elected president|date=2016-11-07|work=BBC News|access-date=2017-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20171225142817/http://www.bbc.com/news/world-latin-america-37892477|archive-date=25 December 2017|language=en-GB|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2018 අප්‍රේල් මාසයේදී, රටේ විශ්‍රාම වැටුප් ක්‍රමයේ බදු වැඩි කිරීම සහ ප්‍රතිලාභ අඩු කිරීම පිළිබඳ නියෝගයකට එරෙහිව පෙළපාලි පැවැත්විණි. දේශීය ස්වාධීන මාධ්‍ය සංවිධාන, ඊළඟ ගැටුමේදී අවම වශයෙන් 19 දෙනෙකු මිය ගොස් 100 කට වැඩි පිරිසක් අතුරුදහන් වී ඇති බව ලේඛනගත කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://confidencial.com.ni/quienes-son-muertos-de-las-protestas-en-nicaragua/|title=Los muertos de la represión que Daniel Ortega oculta|last=Cerda|first=Arlen|date=2018-04-22|work=Confidencial|access-date=2018-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180426012028/https://confidencial.com.ni/quienes-son-muertos-de-las-protestas-en-nicaragua/|archive-date=26 April 2018|language=es-NI|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක ගැටළුව විශ්‍රාම වැටුප් ප්‍රතිසංස්කරණ වුවද, රට පුරා පැතිර ගිය නැගිටීම් රජයේ පාලන කාලය පිළිබඳ බොහෝ දුක්ගැනවිලි පිළිබිඹු කරන බවත්, ජනාධිපති ඔර්ටෙගා සහ ඔහුගේ උප ජනාධිපති, ඔහුගේ බිරිඳ ඉල්ලා අස්විය යුතු බවට සටන පවතින බවත් විරෝධතාකරුවන් සමඟ NPR ​​හි වාර්තාකරුවෙකු කතා කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.npr.org/2018/04/23/604854250/nicaragua-withdraws-social-security-changes-that-sparked-unrest|title=Nicaragua Withdraws Social Security Changes That Sparked Unrest|last1=Kahn|first1=Carrie|date=April 23, 2018|access-date=31 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180606075104/https://www.npr.org/2018/04/23/604854250/nicaragua-withdraws-social-security-changes-that-sparked-unrest|archive-date=6 June 2018|publisher=NPR|language=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2018 අප්‍රේල් 24 වන දින සැන්ඩිනිස්ටා පක්ෂයට එරෙහිව පැවති ශ්‍රේෂ්ඨතම පාගමනේ දිනය සනිටුහන් කළේය. 2018 මැයි 2 වන දින, විශ්ව විද්‍යාල ශිෂ්‍ය නායකයින් ප්‍රසිද්ධ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින්, මෑත කාලීන මර්දන සිදුවීම් හේතුවෙන් ජනතාවට පොරොන්දු වූ සංවාදයක් සඳහා දිනයක් සහ වේලාවක් නියම කිරීමට රජයට දින හතක් ලබා දුන්නේය. එදිනම සිසුන් තවත් සාමකාමී විරෝධතා පාගමනක් ද සැලසුම් කළහ. 2018 මැයි වන විට, මරණ සංඛ්‍යාව 63 ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගත් අතර, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ශිෂ්‍ය විරෝධතාකරුවන් වූ අතර තුවාල ලැබූවන් 400 කට වඩා වැඩි විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.miamiherald.com/latest-news/article210129639.html|title=In Nicaragua, the political battle is moving from the streets to the negotiating table|last1=Garvin|first1=Glenn|date=May 2, 2018|work=Miami Herald|access-date=May 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614020016/http://www.miamiherald.com/latest-news/article210129639.html|archive-date=14 June 2018|language=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මැයි 17 සිට 21 දක්වා වැඩ කරන සංචාරයකින් පසුව, මානව හිමිකම් පිළිබඳ අන්තර්-ඇමරිකානු කොමිසම, ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරයේ සාමාජිකයින් සහ ඔවුන්ගේ පවුල් ආරක්ෂා කිරීම අරමුණු කරගත් පූර්වාරක්ෂාව පියවර ගත් අතර, ඔවුන්ගෙන් බහුතරයක් ඔවුන්ගේ සහභාගීත්වය සඳහා ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සහ මරණ තර්ජනවලට ලක්ව ඇති බව සාක්ෂිවලින් පෙනී ගිය අතර,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.oas.org/es/cidh/prensa/comunicados/2018/116.asp|title=CIDH condena nuevos hechos de violencia en Nicaragua|date=25 May 2018|work=www.oas.org|access-date=26 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180528043043/https://www.oas.org/es/cidh/prensa/comunicados/2018/116.asp|archive-date=28 May 2018|publisher=Organization of American States|agency=Inter-American Commission on Human Rights|language=es|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මැයි මාසයේ අවසාන සතියේ, ඔර්ටෙගා මහතා සහ ඔහුගේ බිරිඳ ඒකාධිපතියන් ලෙස ක්‍රියා කරන බවට චෝදනා කරන දහස් ගණනක් සාම සාකච්ඡා උත්සාහ කිරීමෙන් පසු රාජ්‍ය විරෝධී රැලි නැවත ආරම්භ කිරීමට එක් වූ අතර එය තවමත් විසඳී නොමැත.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-44269498|title=Nicaraguan protesters call on Ortega to go|date=27 May 2018|work=BBC News|access-date=27 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180527062610/http://www.bbc.com/news/world-latin-america-44269498|archive-date=27 May 2018|publisher=BBC|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දේශපාලන විසම්මුතිය විවෘතව මර්දනය කිරීම සහ වඩාත් මිලිටරිකරණය වූ පොලිස්කරණය 2018 අප්‍රේල් මාසයේදී ආරම්භ වූ නමුත් මර්දනයේ ආරම්භය ක්‍රමයෙන් සිදු විය.&lt;ref&gt;Dammert, Lucía, and Mary Fran T. Malone. “From Community Policing to Political Police in Nicaragua.” ''European Review of Latin American and Caribbean Studies / Revista Europea de Estudios Latinoamericanos y Del Caribe'', no. 110, 2020, pp. 79–99. JSTOR, https://www.jstor.org/stable/26979875 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231125012623/https://www.jstor.org/stable/26979875|date=25 November 2023}}. Accessed 25 Nov. 2023.&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>s2wv7dv9o7n0lf4yzc5wmr1xepm0vg2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>චිලී හි භූගෝලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182328</id>
    <revision>
      <id>798737</id>
      <parentid>750257</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T21:57:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[විකිපීඩියා:සත්‍යෝක්ෂ්‍යතාව]] (20260905)) #IABot (v2.0.9.5) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>798737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37529" sha1="cepwjnd2etaabqgot21c7nf0vyo5q8e" xml:space="preserve">{{Annotated image|float=right|caption=චිලියේ ස්වභාවික ප්‍රදේශ|image=Natural Regions of Chile.svg|width=150|image-width=150|image-left=0|image-top=0|annotations={{Annotation|70|30|'''[[නෝර්ට් ග්‍රෑන්ඩ්, චිලී|නෝර්ට් ග්‍රෑන්ඩ්]]'''}}
{{Annotation|57|85|'''[[නෝර්ට් චිකෝ, චිලී|නෝර්ට්&lt;br /&gt;චිකෝ]]'''}}
{{Annotation|40|130|'''[[සෙන්ට්‍රල් චිලී|සෙන්ට්‍රල්&lt;br /&gt;චිලී]]'''}}
{{Annotation|35|175|'''[[සෝනා සුර්, චිලී|සෝනා&lt;br /&gt;සුර්]]'''}}
{{Annotation|7|295|'''[[ඔස්ට්‍රල් සෝන්, චිලී|ඔස්ට්‍රල් සෝන්]]'''}}}}ඇන්ඩීස් කඳුකරයේ බටහිර පැත්තේ දිගු හා පටු වෙරළබඩ දකුණු කෝන් රටක් වන චිලී, උතුරේ සිට දකුණට කිලෝමීටර 4,300 (සැතපුම් 2,670) කට වඩා විහිදේ, නමුත් නැගෙනහිර සිට බටහිරට&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |title=Chile |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/111326/Chile |access-date=7 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130616190930/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/111326/Chile |archive-date=16 June 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; පළලම ස්ථානයේ කිලෝමීටර 350 (සැතපුම් 217) ක් සහ නැගෙනහිර සිට බටහිරට පටු ස්ථානයේ කිලෝමීටර 64 (සැතපුම් 40) ක් පමණක් වන අතර සාමාන්‍ය පළල කිලෝමීටර 175 (සැතපුම් 109) කි. මෙය විශාල දේශගුණික විපර්යාසයන් සහ භූ දර්ශන ආවරණය කරයි. එහි වර්ග කිලෝමීටර් 756,950 (වර්ග සැතපුම් 292,260) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වේ. එය පැසිෆික් ගිනි වළල්ල තුළ පිහිටා ඇත. එහි පැසිෆික් දූපත් සහ ඇන්ටාක්ටික් හිමිකම් පෑම හැරුණු විට, චිලී පිහිටා ඇත්තේ 17° සහ 56°S අක්ෂාංශ සහ 66° සහ 75°W දේශාංශ අතර ය.

චිලී යනු ලෝකයේ දිගම උතුරු-දකුණු රටවල් අතර වේ. ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශය පමණක් සලකා බැලුවහොත්, චිලී රාජ්‍යය නැගෙනහිර සිට බටහිරට පටු වීම නිසා මෙම කණ්ඩායම තුළ අද්විතීය වන අතර, අනෙකුත් දිගු උතුරු-දකුණු රටවල් (බ්‍රසීලය, රුසියාව, කැනඩාව සහ එක්සත් ජනපදය ඇතුළුව) නැගෙනහිර සිට බටහිරට 10 ගුණයකට වඩා පළල වේ. චිලී රාජ්‍යය ඇන්ටාක්ටිකාවේ කිලෝමීටර 1,250,000 (වර්ග සැතපුම් 480,000) ක් තම භූමියේ (චිලී ඇන්ටාක්ටික් ප්‍රදේශය) කොටසක් ලෙස හිමිකම් කියයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම දෙවැන්න ඇන්ටාක්ටික් ගිවිසුමේ නියමයන් යටතේ අත්හිටුවා ඇති අතර, චිලී රාජ්‍යය අත්සන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |date=1 February 2008 |title=Antarctic Treaty: Information about the Antarctic Treaty and how Antarctica is governed. |url=http://www.polarconservation.org/education/plonearticle.2005-12-28.3597747204/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100210224459/http://www.polarconservation.org/education/plonearticle.2005-12-28.3597747204 |archive-date=10 February 2010 |access-date=11 March 2010 |publisher=Polar Conservation Organisation}}&lt;/ref&gt; එය භූගෝලීය වශයෙන් ප්‍රධාන භූමියේ පිහිටා ඇති ලෝකයේ දකුණු දිගම රටයි.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Collin |first1=Robert |title=Trash Talk: An Encyclopedia of Garbage and Recycling around the World |url=https://archive.org/details/trashtalkencyclo0000unse |date=2015 |page=[https://archive.org/details/trashtalkencyclo0000unse/page/121 121]}}&lt;/ref&gt;

චිලී රාජ්‍යය 1888 දී තම භූමියට ඇතුළත් කළ පොලිනීසියාවේ නැගෙනහිර කෙළවරේ පිහිටි පාස්කු දූපත සහ සලා වයි ගෝමස් දූපත සහ ප්‍රධාන භූමියේ සිට කිලෝමීටර 600 (සැතපුම් 370) ට වඩා දුරින් පිහිටි ජුවාන් ෆර්නැන්ඩස් දූපත් පාලනය කරයි. පාලනය කරන ලද නමුත් තාවකාලිකව ජනාවාස වූ (සමහර දේශීය ධීවරයින් විසින්) සැන් ඇම්බ්‍රෝසියෝ සහ සැන් ෆීලික්ස් යන කුඩා දූපත් ද වේ. මෙම දූපත් කැපී පෙනෙන්නේ චිලී තම වෙරළ තීරයේ සිට පැසිෆික් සාගරය දක්වා භෞමික ජලයට හිමිකම් කියන බැවිනි.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Blanco |first=Alejandro Vergara |url=https://books.google.com/books?id=4o3G0FyArtAC |title=Derecho de aguas |publisher=Editorial Jurídica de Chile |year=1998 |isbn=978-956-10-1241-7 |access-date=14 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231129020150/https://books.google.com/books?id=4o3G0FyArtAC |archive-date=29 November 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

උතුරු ඇටකාමා කාන්තාරයේ ප්‍රධාන වශයෙන් තඹ සහ නයිට්‍රේට් විශාල ඛනිජ සම්පත් අඩංගු වේ. සන්තියාගෝ ඇතුළු සාපේක්ෂව කුඩා මධ්‍යම නිම්නය ජනගහනය සහ කෘෂිකාර්මික සම්පත් අනුව රට ආධිපත්‍යය දරයි. 19 වන සියවසේ අගභාගයේදී උතුරු සහ දකුණු ප්‍රදේශ ඒකාබද්ධ කළ විට චිලී ව්‍යාප්ත වූ ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානය ද මෙම ප්‍රදේශයයි. දකුණු චිලී වනාන්තර, තණබිම් වලින් පොහොසත් වන අතර ගිනි කඳු සහ විල් මාලාවක් ඇත. දකුණු වෙරළ තීරය ෆ්ජෝර්ඩ්, ඇතුල්වීම්, ඇළ මාර්ග, ඇඹරෙන අර්ධද්වීප සහ දූපත් වලින් සමන්විත ලිබ්‍රින්තයකි. ඇන්ඩීස් කඳු නැගෙනහිර මායිමේ පිහිටා ඇත.

=== භූගෝල විද්‍යාව ===
[[File:Chile_topo_en.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chile_topo_en.jpg|thumb|චිලීහි භූලක්ෂණාත්මක සිතියම]]
දකුණු ඇමරිකානු තහඩුවේ නස්කා සහ ඇන්ටාක්ටික් තහඩු යටත් කර ගැනීම හේතුවෙන් චිලී පිහිටා ඇත්තේ පැසිෆික් ගිනි වළල්ලේ කොටසක් වන අධික භූ කම්පන සහ ගිනිකඳු කලාපයක් දිගේ ය. වසර මිලියන 251 කට පෙර අග පැලියෝසොයික් යුගයේදී, චිලී රාජ්‍යය ගොන්ඩ්වානා නමින් හැඳින්වෙන මහාද්වීපික කොටසට අයත් විය. මීට වසර මිලියන 66 කට පෙර, නස්කා තහඩුව සහ දකුණු ඇමරිකානු තහඩුව අතර ගැටීමෙන්, ඇන්ඩීස් කඳු වැටිය ඇති වූ නිසා, මෙසෝසොයික් අවසානයේ සමුද්‍ර අවසාදිත සමුද්‍ර තැන්පතු ඉහළ යාමට පටන් ගත්තේ අවපාතයක් පමණි. මෙම භූමි ප්‍රදේශය වසර මිලියන ගණනක් පුරා පාෂාණ නැමීමෙන් හැඩගස්වනු ඇති අතර, වත්මන් සහනය සාදයි.

චිලී සහනය සමන්විත වන්නේ මධ්‍යම අවපාතයෙන් වන අතර, එය රට දිගටි ලෙස තරණය කරන අතර, භූමියෙන් 80% ක් පමණ සෑදෙන කඳු වැටි දෙකකින් වටවී ඇත: ඇටකාමා කලාපයේ බොලිවියාව සහ ආර්ජන්ටිනාව සමඟ නැගෙනහිර-ස්වාභාවික මායිමට ඇන්ඩීස් කඳු සහ ඇන්ඩීස් සිට බටහිර-සුළු උසකින් යුත් වෙරළබඩ පරාසය. චිලියේ උසම කඳු මුදුන වන්නේ නෙවාඩෝ ඔජොස් ඩෙල් සලාඩෝ වන අතර එය මීටර් 6891.3 ක් උසින් යුක්ත වන අතර එය ලෝකයේ උසම ගිනි කන්ද ද වේ. වෙරළබඩ කඳුවැටියේ උසම ස්ථානය වන්නේ මීටර් 3114 ක් උසැති විකුනා මැකෙන්නා වන අතර එය ඇන්ටොෆගස්ටා නගරයට දකුණින් පිහිටි සියෙරා විකුනා මැකෙන්නා හි පිහිටා ඇත. වෙරළබඩ කඳු සහ පැසිෆික් සාගරය අතර වෙරළබඩ තැනිතලා මාලාවක් ඇති අතර ඒවා විචල්‍ය දිගකින් යුක්ත වන අතර එමඟින් වෙරළබඩ නගර සහ විශාල වරායන් ජනාවාස වීමට ඉඩ සලසයි. තැනිතලා භූමි ප්‍රදේශවල සමහර ප්‍රදේශ ඇන්ඩීස් කඳුවැටියට නැගෙනහිරින් පිහිටි භූමිය සහ පැටගෝනියානු පඩිපෙළ සහ මැගෙලන් ආවරණය කරයි, නැතහොත් ඇල්ටිප්ලානෝ හෝ පූනා ද අටකාමා වැනි උස් කඳු වැටි වලින් වට වූ උස් සානු වේ.

ඈත උතුර යනු රටේ උතුරු මායිම සහ සමාන්තර 26° S අතර ප්‍රදේශය වන අතර එය පළමු කලාප තුන ආවරණය කරයි. එය ලෝකයේ වඩාත්ම ශුෂ්ක ඇටකාමා කාන්තාරය පැවතීම මගින් සංලක්ෂිත වේ. තමරුගල් පැම්පස් ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයෙන් ආරම්භ වන ඇළ දොළ මගින් කාන්තාරය කැබලි කර ඇත. දෙකට බෙදී නැගෙනහිර අත බොලිවියාව හරහා දිවෙන ඇන්ඩීස් කඳුවැටිය, ඉහළ උන්නතාංශයක් සහ ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරිත්වයක් ඇති අතර, කාලයත් සමඟ ක්‍රමයෙන් අවසාදිත සමුච්චය වීම හේතුවෙන් ඇන්ඩියන් උස්බිම් සහ ලුණු ව්‍යුහයන් සලාර් ඩි අටකාමා ලෙස සෑදීමට ඉඩ සලසා ඇත.

දකුණට ඇකොන්කගුවා ගඟ දක්වා විහිදෙන නෝර්ට් චිකෝ වේ. ලොස් ඇන්ඩීස් දකුණට එහි උන්නතාංශය අඩු කිරීමට සහ වෙරළට සමීප වීමට පටන් ගෙන, චිලී භූමියේ පටුම කොටස වන ඉලපෙල් හි උසින් කිලෝමීටර 90 ක් දුරින් ළඟා වේ. කඳු වැටි දෙක ඡේදනය වන අතර, අතරමැදි අවපාතය පාහේ ඉවත් කරයි. භූමිය හරහා ගලා යන ගංගා පැවතීම තීර්යක් නිම්න සෑදීමට ඉඩ සලසයි, එහිදී කෘෂිකර්මාන්තය මෑත කාලයේ දැඩි ලෙස වර්ධනය වී ඇති අතර වෙරළබඩ තැනිතලා පුළුල් වීමට පටන් ගනී.[[File:Amalia_Glacier_(47461801572).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Amalia_Glacier_(47461801572).jpg|වම|thumb|බර්නාඩෝ ඕ'හිගින්ස් ජාතික වනෝද්‍යානයේ පිහිටා ඇති අමාලියා ග්ලැසියරය]]
මධ්‍යම ප්‍රදේශය රටේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ කලාපයයි. වෙරළබඩ තැනිතලා පුළුල් වන අතර පැසිෆික් සාගරය දිගේ නගර සහ වරායන් පිහිටුවීමට ඉඩ සලසයි. ඇන්ඩීස් මීටර් 6000 ට වඩා උන්නතාංශ පවත්වා ගෙන යන නමුත් සාමාන්‍යයෙන් මීටර් 4000 දක්වා උසින් සෙමින් බැස යයි. අතරමැදි අවපාතය නැවත දිස්වන අතර එය අවසාදිත සමුච්චය වීම හේතුවෙන් කෘෂිකාර්මික සංවර්ධනයට සහ මානව ජනාවාසයට ඉඩ සලසන සාරවත් නිම්නයක් බවට පත්වේ. දකුණට, කෝඩිලෙරා ඩි ලා කොස්ටා කෝඩිලෙරා ඩි නහුවෙල්බුටා හි නැවත දිස්වන අතර ග්ලැසියර අවසාදිත ලා ෆ්‍රොන්ටෙරා ප්‍රදේශයේ විල් මාලාවක් නිර්මාණය කරයි.

පැටගෝනියාව රෙලොන්කාවි හි සිට දකුණට සමාන්තරව 41°S උසින් විහිදේ. පසුගිය ග්ලැසියර සමයේදී, මෙම ප්‍රදේශය චිලී සහන ව්‍යුහයන් දැඩි ලෙස ඛාදනය කළ අයිස්වලින් වැසී තිබුණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, අතරමැදි අවපාතය මුහුදේ ගිලී යන අතර, වෙරළබඩ කඳු චිලෝ සහ චොනොස් වැනි දූපත් සමූහයකට නැඟී, ටයිටාඕ අර්ධද්වීපයේ 47°S සමාන්තරව අතුරුදහන් වේ. ඇන්ඩීස් කඳු වැටියේ උස අඩු වන අතර ග්ලැසියරවල ක්‍රියාකාරිත්වය නිසා ඇතිවන ඛාදනය හේතුවෙන් ෆ්ජෝර්ඩ්ස් ඇති වී තිබේ. ඇන්ඩීස් හි නැගෙනහිරින්, මහාද්වීපයේ හෝ ඊට උතුරින්, ටියෙරා ඩෙල් ෆියුගෝ දූපතේ සාපේක්ෂව පැතලි තැනිතලා පිහිටා ඇති අතර, ඒවා මැගෙලන් සමුද්‍ර සන්ධියේ විශාල ප්‍රදේශ ආවරණය කරයි. ඔහු කලින් කෝඩිලෙරා ඩි ලා කොස්ටා කළාක් මෙන්, ඇන්ඩීස් කඳු වැටිය සාගරයට කැඩී යාමට පටන් ගෙන, දූපත් සහ දූපත් රාශියක් ඇති කර, එහි අතුරුදහන් වී, දකුණු ඇන්ටිලස් චාපයේ සහ පසුව ඇන්ටාක්ටික් අර්ධද්වීපයේ ගිලී නැවත දිස් වේ, එහිදී එය ඇන්ටාර්ටැන්ඩිස් ලෙස හැඳින්වේ, චිලී ඇන්ටාක්ටික් ප්‍රදේශයේ, මෙරිඩියන් 53°W සහ 90°W අතර පිහිටා ඇත.

පැසිෆික් සාගරයේ මැද, ගිනිකඳු සම්භවයක් ඇති දූපත් කිහිපයක් කෙරෙහි රටට ස්වෛරීභාවයක් ඇත, ඒවා සාමූහිකව ඉන්සියුලර් චිලී ලෙස හැඳින්වේ. ජුවාන් ෆර්නැන්ඩස් සහ පාස්කු දූපතේ දූපත් සමූහය පිහිටා ඇත්තේ නස්කා තහඩුව සහ නැගෙනහිර පැසිෆික් නැගීම ලෙස හැඳින්වෙන පැසිෆික් තහඩුව අතර අස්ථි බිඳීමේ කලාපයේ ය.

=== දේශගුණය සහ ජල විද්‍යාව ===
[[File:Köppen–Geiger_climate_types_in_Chile.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:K%C3%B6ppen%E2%80%93Geiger_climate_types_in_Chile.png|thumb|කොප්පෙන් දේශගුණික වර්ගීකරණයේ චිලී සිතියම]]
චිලීයේ විවිධ දේශගුණය උතුරේ ලෝකයේ වියළිම කාන්තාරය වන ඇටකාමා කාන්තාරයේ සිට මධ්‍යධරණී දේශගුණයක්, පාස්කු දූපතේ නිවර්තන කලාපය,&lt;ref&gt;{{Cite book |last=K |first=Ana María Errázuriz |url=https://books.google.com/books?id=oXGaJKGMaMgC |title=Manual de geografía de Chile |date=1998 |publisher=Andres Bello |isbn=978-956-13-1523-5 |page=74 |language=es |access-date=21 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121211655/https://books.google.com/books?id=oXGaJKGMaMgC |archive-date=21 November 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; නැගෙනහිර සහ දකුණේ ඇල්පයින් ටුන්ඩ්‍රා සහ ග්ලැසියර ඇතුළු සාගර දේශගුණයක් දක්වා විහිදේ.&lt;ref name=&quot;BBC-Chile&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1222764.stm|title=Country profile: Chile|date=16 December 2009|work=BBC News|access-date=31 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100114035710/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1222764.stm|archive-date=14 January 2010|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කොපන් පද්ධතියට අනුව, චිලී එහි දේශසීමා තුළ අවම වශයෙන් ප්‍රධාන දේශගුණික උප වර්ග දහඅටක් ඇත.&lt;ref&gt;Santibáñez, F; Uribe, J. 1997. Atlas Agroclimático de Chile. Santiago, Chile. Fondo Nacional de Desarrollo Científico y Tecnológico.&lt;/ref&gt; රටේ බොහෝ ප්‍රදේශවල සෘතු හතරක් ඇත: ගිම්හානය (දෙසැම්බර් සිට පෙබරවාරි දක්වා), සරත් සමය (මාර්තු සිට මැයි දක්වා), ශීත කාලය (ජුනි සිට අගෝස්තු දක්වා) සහ වසන්තය (සැප්තැම්බර් සිට නොවැම්බර් දක්වා).

භූමියේ ලක්ෂණ නිසා, චිලී සාමාන්‍යයෙන් කෙටි දිගකින් සහ අඩු ප්‍රවාහ අනුපාතයකින් යුත් ගංගා රාශියක් තරණය කරයි. ඒවා සාමාන්‍යයෙන් ඇන්ඩීස් සිට පැසිෆික් සාගරය දක්වා විහිදෙන අතර නැගෙනහිර සිට බටහිරට ගලා යයි. ඇටකාමා කාන්තාරය නිසා, නෝර්ටේ ග්‍රෑන්ඩ් හි කෙටි එන්ඩෝර්හයික් ස්වභාවයේ ඇළ දොළ පමණක් ඇත, රටේ දිගම කිලෝමීටර 440 ක් වන ලෝවා ගඟ හැර.&lt;ref name=&quot;hydr&quot;&gt;{{cite journal|author1=Niemeyer, Hans|author2=Cereceda, Pilar|year=1983|title=Hydrography|journal=Geography of Chile|edition=1st|location=Santiago|publisher=[[Military Geographic Institute (Chile)|Military Geographic Institute]]|volume=8}}&lt;/ref&gt; ඉහළ නිම්නවල, තෙත්බිම් ප්‍රදේශ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 4500 ක් උසින් පිහිටි චුන්ගාරා විල ජනනය කරයි. එය සහ ලෞකා ගඟ බොලිවියාව සමඟ මෙන්ම ලුටා ගඟ සමඟ බෙදා ගනී. රටේ මධ්‍ය-උතුරේ, කෘෂිකාර්මික වැදගත්කමක් ඇති නිම්න සාදන ගංගා ගණන වැඩි වේ. කිලෝමීටර 75&lt;ref name=&quot;hydr&quot; /&gt; ක් දිග එල්කි, කිලෝමීටර 142 ක් දිග ඇකොන්කගුවා, කිලෝමීටර 250 ක් දිග මයිපෝ, කිලෝමීටර 110 ක් දිග මැපොචෝ සහ කිලෝමීටර 240 ක් දිග මවුලේ කැපී පෙනේ. ඒවායේ ජලය ප්‍රධාන වශයෙන් ගිම්හාන සහ ශීත වැසි වලදී ඇන්ඩියන් හිම දියවීමෙන් ගලා යයි. මෙම ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන විල් වන්නේ කෘත්‍රිම විල වන රැපල්, කොල්බන් මවුලේ කලපුව සහ ලා ලාජා කලපුවයි.

දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් චිලියේ ලැව්ගිනි, ගංවතුර, නායයෑම්, නියඟ සහ මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම ඇතුළු විවිධ ස්වාභාවික උපද්‍රව වල වාර ගණන සහ බරපතලකම වෙනස් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. දේශගුණික විපර්යාස බලපෑම්වලට ගොදුරු විය හැකි ප්‍රධාන අංශ අතර කෘෂිකර්මාන්තය, ධීවර කර්මාන්තය, කෘෂිකර්මාන්තය සහ ජල ආරක්ෂාව ඇතුළත් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=World Bank Climate Change Knowledge Portal |title=Chile |url=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/country/chile/vulnerability#:~:text=Chile%20is%20highly%20exposed%20and,those%20disasters%20on%20human%20populations. |access-date=2025-02-07 |website=climateknowledgeportal.worldbank.org |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== ජෛව විවිධත්වය ===
[[File:Araucaria_araucana_-_Parque_Nacional_Conguillío_por_lautaroj_-_001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Araucaria_araucana_-_Parque_Nacional_Conguill%C3%ADo_por_lautaroj_-_001.jpg|වම|thumb|කොන්ගුලියෝ ජාතික වනෝද්‍යානයේ අරුකාරියා අරුකානා ගස්]]චිලීහි ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ එහි සුවිශේෂී භූගෝලීය පිහිටීම නිසා ඉහළ මට්ටමේ ආවේණිකත්වයකින් සංලක්ෂිත වේ. මහාද්වීපික චිලීහි, උතුරේ ඇටකාමා කාන්තාරය සහ නැගෙනහිරින් ඇන්ඩීස් කඳුකරය ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ හුදකලා වීමට හේතු වූ බාධක වේ. ඊට අමතරව චිලීහි දැවැන්ත දිග (කිලෝමීටර් 4,300 (සැතපුම් 2,672) ට වැඩි) එකතු වන අතර එමඟින් පුළුල් පරාසයක දේශගුණික හා පරිසරයන් ඇති වන අතර ඒවා සාමාන්‍ය කලාප තුනකට බෙදිය හැකිය: උතුරේ කාන්තාර පළාත්, මධ්‍යම චිලී සහ දකුණේ තෙතමනය සහිත ප්‍රදේශ.

චිලීහි ස්වදේශික ශාක අනෙකුත් දකුණු ඇමරිකානු රටවල ශාක හා සසඳන විට සාපේක්ෂව අඩු විශේෂ වලින් සමන්විත වේ. උතුරු කෙළවරේ වෙරළබඩ සහ මධ්‍යම කලාපය බොහෝ දුරට වෘක්ෂලතාදියෙන් තොර වන අතර ලෝකයේ වඩාත්ම නිරපේක්ෂ කාන්තාරයට ළඟා වේ.&lt;ref name=&quot;Icarito&quot;&gt;{{Cite web |title=Flora y Fauna de Chilena |url=http://www.icarito.cl/icarito/enciclopedia/canal/canal/0,0,38035857_152308989,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060410080253/http://www.icarito.cl/icarito/enciclopedia/canal/canal/0%2C0%2C38035857_152308989%2C00.html |archive-date=10 April 2006 |work=Icarito}}&lt;/ref&gt;

ඇන්ඩීස් කඳු බෑවුම්වල, විසිරී ඇති ටෝලා කාන්තාර පඳුරු වලට අමතරව, තණකොළ දක්නට ලැබේ. මධ්‍යම නිම්නය පතොක් විශේෂ කිහිපයකින්, හාඩි එස්පිනෝස්, චිලී පයින්, දකුණු බීච් සහ චිලියේ ජාතික මල වන රතු සීනුව හැඩැති මලක් වන කොපිහු වලින් සංලක්ෂිත වේ.&lt;ref name=&quot;Icarito&quot; /&gt;

දකුණු චිලියේ, බයෝබියෝ ගඟට දකුණින්, අධික වර්ෂාපතනය නිසා ලෝරල්, මැග්නෝලියා සහ විවිධ කේතුධර සහ බීච් විශේෂවල ඝන වනාන්තර බිහි වී ඇති අතර ඒවා කුඩා වී දකුණට වඩාත් පල් වේ.&lt;ref name=&quot;Bio&amp;Con&quot;&gt;{{cite journal|last1=Smith-Ramírez|first1=Cecilia|last2=Díaz|first2=Iván|last3=Pliscoff|first3=Patricio|last4=Valdovinos|first4=Claudio|last5=Méndez|first5=Marco A.|last6=Larraín|first6=Juan|last7=Samaniego|first7=Horacio|date=August 2007|title=Distribution patterns of flora and fauna in southern Chilean Coastal rain forests: Integrating Natural History and GIS|journal=Biodiversity and Conservation|volume=16|issue=9|pages=2627–2648|bibcode=2007BiCon..16.2627S|doi=10.1007/s10531-006-9073-2|s2cid=6879631}}&lt;/ref&gt;

අන්ත දකුණේ සීතල උෂ්ණත්වය සහ සුළං අධික වනාන්තර වගාව වළක්වයි. තණකොළ බිම් නැගෙනහිර මැගල්ලන්ස් පළාතේ සහ උතුරු ටියෙරා ඩෙල් ෆියුගෝ (පැටගෝනියාවේ) හි දක්නට ලැබේ. චිලී ශාක වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් අසල්වැසි ආර්ජන්ටිනාවෙන් වෙනස් වන අතර, එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඇන්ඩියන් බාධකය එහි ගොඩනැගීමේදී පැවති බවයි.&lt;ref name=&quot;Bio&amp;Con&quot; /&gt;[[File:Peruan_Condor.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Peruan_Condor.jpg|thumb|චිලියේ ජාතික පක්ෂියා වන ඇන්ඩියන් කොන්ඩෝර් (වල්ටූර් ග්‍රිෆස්)]]
ඇන්ටාක්ටිකාවේ සිට දකුණු ඇමරිකාවට ශාක සංක්‍රමණය වීමට ඉඩ සලසන ක්‍රිටේසියස් අයිස් යුගයේ ගොඩබිම් පාලම් හේතුවෙන් චිලියේ සමහර ශාකවලට ඇන්ටාක්ටික් සම්භවයක් ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Posada-Swafford |first=Ángela |title=Chilean and Antarctic Fossils Reveal the Last &quot;Geologic Minutes&quot; of the Age of Dinosaurs [Slide Show] |url=https://www.scientificamerican.com/article/chilean-and-antarctic-fossils-reveal-the-last-geologic-minutes-of-the-age-of-dinosaurs-slide-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170406023619/https://www.scientificamerican.com/article/chilean-and-antarctic-fossils-reveal-the-last-geologic-minutes-of-the-age-of-dinosaurs-slide-show/ |archive-date=6 April 2017 |access-date=5 April 2017 |website=[[Scientific American]]}}&lt;/ref&gt; චිලී රාජ්‍යයට 2018 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශක සාමාන්‍ය ලකුණු 7.37/10 ක් හිමි වූ අතර, එය රටවල් 172 න් ගෝලීය වශයෙන් 43 වන ස්ථානයට පත්විය.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|last2=Duncan|first2=A.|last3=Evans|first3=T. D.|last4=Jones|first4=K. R.|last5=Beyer|first5=H. L.|last6=Schuster|first6=R.|last7=Walston|first7=J.|last8=Ray|first8=J. C.|last9=Robinson|first9=J. G.|last10=Callow|first10=M.|last11=Clements|first11=T.|year=2020|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity – Supplementary Material|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|page=5978|bibcode=2020NatCo..11.5978G|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|issn=2041-1723|pmc=7723057|pmid=33293507|last12=Costa|first12=H. M.|last13=DeGemmis|first13=A.|last14=Elsen|first14=P. R.|last15=Ervin|first15=J.|last16=Franco|first16=P.|last17=Goldman|first17=E.|last18=Goetz|first18=S.|last19=Hansen|first19=A.|last20=Hofsvang|first20=E.|last21=Jantz|first21=P.|last22=Jupiter|first22=S.|last23=Kang|first23=A.|last24=Langhammer|first24=P.|last25=Laurance|first25=W. F.|last26=Lieberman|first26=S.|last27=Linkie|first27=M.|last28=Malhi|first28=Y.|last29=Maxwell|first29=S.|last30=Mendez|first30=M.|last31=Mittermeier|first31=R.|last32=Murray|first32=N. J.|last33=Possingham|first33=H.|last34=Radachowsky|first34=J.|last35=Saatchi|first35=S.|last36=Samper|first36=C.|last37=Silverman|first37=J.|last38=Shapiro|first38=A.|last39=Strassburg|first39=B.|last40=Stevens|first40=T.|last41=Stokes|first41=E.|last42=Taylor|first42=R.|last43=Tear|first43=T.|last44=Tizard|first44=R.|last45=Venter|first45=O.|last46=Visconti|first46=P.|last47=Wang|first47=S.|last48=Watson|first48=J. E. M.}}&lt;/ref&gt;

චිලී රාජ්‍යයේ දිලීර විශේෂ 3,000 කට වඩා වාර්තා වී ඇත,&lt;ref&gt;Oehrens, E.B. &quot;Flora Fungosa Chilena&quot;. Universidad de Chile, Santiago de Chile, 1980&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Cybertruffle's Robigalia – Observations of fungi and their associated organisms |url=http://www.cybertruffle.org.uk/robigalia/eng/index.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181229121452/http://www.cybertruffle.org.uk/robigalia/eng/index.htm |archive-date=29 December 2018 |access-date=9 July 2011 |publisher=cybertruffle.org.uk}}&lt;/ref&gt; නමුත් මෙම සංඛ්‍යාව සම්පූර්ණ නොවේ. ලොව පුරා ඇති සියලුම දිලීර වලින් සියයට 7 ක් පමණ පමණක් මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති බවට පොදුවේ පිළිගත් ඇස්තමේන්තුව අනුව, චිලී රාජ්‍යයේ දක්නට ලැබෙන සැබෑ මුළු දිලීර විශේෂ සංඛ්‍යාව බොහෝ සෙයින් වැඩි වීමට ඉඩ ඇත.&lt;ref&gt;Kirk, P.M., Cannon, P.F., Minter, D.W. and Stalpers, J. &quot;Dictionary of the Fungi&quot;. Edn 10. CABI, 2008&lt;/ref&gt; ලබා ගත හැකි තොරතුරු ප්‍රමාණය තවමත් ඉතා කුඩා වුවද, චිලී රාජ්‍යයට ආවේණික දිලීර විශේෂ සංඛ්‍යාව ඇස්තමේන්තු කිරීමට පළමු උත්සාහයක් ගෙන ඇති අතර, 1995 විශේෂ තාවකාලිකව රටේ ආවේණික විය හැකි ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Fungi of Chile – potential endemics |url=http://www.cybertruffle.org.uk/chilfung/eng/endelist.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927172749/http://www.cybertruffle.org.uk/chilfung/eng/endelist.htm |archive-date=27 September 2011 |access-date=9 July 2011 |publisher=cybertruffle.org.uk}}&lt;/ref&gt;

චිලී රාජ්‍යයේ භූගෝලීය හුදකලාව සත්ත්ව සංක්‍රමණය සීමා කර ඇති බැවින් බොහෝ සුවිශේෂී දකුණු ඇමරිකානු සතුන්ගෙන් කිහිපයක් පමණක් දක්නට ලැබේ. විශාල ක්ෂීරපායින් අතර පූමා හෝ කූගර්, ලාමා වැනි ගුවානාකෝ සහ නරියා වැනි චිල්ලා වේ. වනාන්තර කලාපයේ, අඟහරු විශේෂ කිහිපයක් සහ පුඩු ලෙස හඳුන්වන කුඩා මුවෙකු දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Icarito&quot; /&gt;

කුඩා පක්ෂි විශේෂ රාශියක් ඇත, නමුත් විශාල පොදු ලතින් ඇමරිකානු වර්ග බොහොමයක් නොමැත. මිරිදිය මත්ස්‍යයන් ස්වල්පයක් ආවේණික වේ, නමුත් උතුරු ඇමරිකානු ට්‍රවුට් ඇන්ඩියන් විල් වලට සාර්ථකව හඳුන්වා දී ඇත.&lt;ref name=&quot;Icarito&quot; /&gt; හම්බෝල්ට් ධාරාව ආසන්නයේ පිහිටා ඇති නිසා, සාගර ජලය මත්ස්‍යයන් සහ අනෙකුත් සාගර ජීවීන්ගෙන් පිරී ඇති අතර, එමඟින් පෙන්ගුයින් කිහිපයක් ඇතුළුව පොහොසත් ජලජ පක්ෂීන් වර්ගයකට සහාය වේ. තල්මසුන් බහුලව සිටින අතර, සීල් විශේෂ හයක් පමණ ප්‍රදේශයේ දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Icarito&quot; /&gt;

== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>cepwjnd2etaabqgot21c7nf0vyo5q8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ක්‍රොඒෂියාවේ සංස්කෘතිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>186032</id>
    <revision>
      <id>798741</id>
      <parentid>797006</parentid>
      <timestamp>2026-09-06T01:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>798741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56159" sha1="6s6rcdmaqnneimqy8alemsbw2hbxlca" xml:space="preserve">[[File:Trogir_promenáda_Bána_Berislaviće.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Trogir_promen%C3%A1da_B%C3%A1na_Berislavi%C4%87e.jpg|වම|thumb|1997 සිට යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ට්‍රොගිර් හි ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානය ඇතුළත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Historic City of Trogir |url=https://whc.unesco.org/en/list/810/ |access-date=2015-08-01 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}&lt;/ref&gt;]]
[[File:Pola,_anfiteatro,_01.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pola,_anfiteatro,_01.jpg|වම|thumb|පූලා අරීනා, පූලා හි පිහිටි රෝමානු රංග ශාලාව, ක්‍රි.පූ. 27 සහ ක්‍රි.ව. 68 අතර ඉදිකරන ලදී.]]
එහි භූගෝලීය පිහිටීම නිසා, ක්‍රොඒෂියාව විවිධ සංස්කෘතික ක්ෂේත්‍ර හතරක මිශ්‍රණයක් නියෝජනය කරයි. බටහිර රෝම අධිරාජ්‍යය සහ බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යය අතර භේදයෙන් පසු එය බටහිර සංස්කෘතියෙන් සහ නැගෙනහිරින් මෙන්ම මධ්‍යම යුරෝපයෙන් සහ මධ්‍යධරණී සංස්කෘතියෙන් ද බලපෑම්වල සන්ධිස්ථානයක් වී ඇත.&lt;ref name=&quot;HTZ-History-Culture&quot;&gt;{{cite web |title=Culture and History |url=http://croatia.hr/en-GB/Discover-Croatia/Culture-and-History |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111016185426/http://croatia.hr/en-GB/Discover-Croatia/Culture-and-History |archive-date=2011-10-16 |access-date=2011-10-07 |publisher=Croatian National Tourist Board}}&lt;/ref&gt; 19 වන සියවස ක්‍රොඒෂියානුවන්ගේ විමුක්තියට තීරණාත්මක බව ඔප්පු වූ අතර කලා හා සංස්කෘතික ක්ෂේත්‍රවල සියලු ක්ෂේත්‍රවල පෙර නොවූ විරූ වර්ධනයන් දක්නට ලැබුණු අතර, බොහෝ ඓතිහාසික චරිත බිහි විය.&lt;ref name=&quot;CRIS-Stančić&quot;&gt;{{cite journal|last=Stančić|first=Nikša|date=February 2009|title=Hrvatski narodni preporod – ciljevi i ostvarenja|trans-title=Croatian National Revival – goals and achievements|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&amp;id_clanak_jezik=80164|journal=Cris: Časopis Povijesnog društva Križevci|language=hr|volume=10|issue=1|pages=6–17|issn=1332-2567|access-date=2011-10-07}}&lt;/ref&gt;

සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශයට ජාතියේ සංස්කෘතික හා ස්වාභාවික උරුමයන් ආරක්ෂා කිරීම සහ එහි සංවර්ධනය අධීක්ෂණය කිරීම පැවරී ඇත. සංස්කෘතිය සංවර්ධනයට සහාය වන වැඩිදුර ක්‍රියාකාරකම් පළාත් පාලන මට්ටමින් සිදු කෙරේ.&lt;ref name=&quot;MKult-Djelokrug&quot;&gt;{{cite web |title=Djelokrug |trans-title=Scope of authority |url=http://www.min-kulture.hr/default.aspx?id=348 |access-date=2011-10-07 |publisher=[[Ministry of Culture (Croatia)]] |language=hr}}&lt;/ref&gt; යුනෙස්කෝවේ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ක්‍රොඒෂියාවේ ස්ථාන දහයක් සහ ක්‍රොඒෂියාවේ අස්පෘශ්‍ය සංස්කෘතික උරුම ලැයිස්තුවක් ඇතුළත් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Croatia – intangible heritage – Culture Sector |url=https://ich.unesco.org/en/state/croatia-HR?info=elements-on-the-lists |access-date=2024-04-26}}&lt;/ref&gt; රට අස්පෘශ්‍ය සංස්කෘතියෙන් පොහොසත් වන අතර යුනෙස්කෝවේ ලෝකයේ අස්පෘශ්‍ය සංස්කෘතික කලාකෘති 15 ක් ඇති අතර එය ලෝකයේ සිව්වන ස්ථානයේ සිටී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Browse the Lists of Intangible Cultural Heritage and the Register of good safeguarding practices – intangible heritage |url=https://ich.unesco.org/en/lists?text=&amp;multinational=3&amp;display1=countryIDs#tabs |publisher=UNESCO}}&lt;/ref&gt; ක්‍රොඒෂියාවෙන් ගෝලීය සංස්කෘතික දායකත්වයක් ලැබෙන්නේ 17 වන සියවසේ ප්‍රංශයේ ක්‍රොඒෂියානු කුලී හේවායන් විසින් මුලින් පැළඳ සිටි ක්‍රාවට් එකෙන් ලබාගත් කරපටියයි.&lt;ref name=&quot;NYT-tie&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1995/07/30/magazine/style-dressed-to-kill.html|title=STYLE; Dressed to Kill|last=Nash|first=Eric P.|date=30 July 1995|newspaper=The New York Times|access-date=2011-10-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Huzjan&quot;&gt;{{cite journal|last=Huzjan|first=Vladimir|date=July 2008|title=Pokušaj otkrivanja nastanka i razvoja kravate kao riječi i odjevnoga predmeta|trans-title=The origin and development of the tie (kravata) as a word and as a garment|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&amp;id_clanak_jezik=43829|journal=Povijesni prilozi|language=hr|publisher=Croatian Institute of History|volume=34|issue=34|pages=103–120|issn=0351-9767|access-date=2011-10-17}}&lt;/ref&gt;

2019 දී ක්‍රොඒෂියාවේ වෘත්තීය රංග ශාලා 95 ක්, වෘත්තීය ළමා රංග ශාලා 30 ක් සහ ආධුනික රංග ශාලා 51 ක් වසරකට නරඹන්නන් මිලියන 2.27 කට වඩා නැරඹූහ. වෘත්තීය රංග ශාලා කලාකරුවන් 1,195 ක් සේවය කරති. වෘත්තීය වාද්‍ය වෘන්ද, සංගීත කණ්ඩායම් සහ ගායන කණ්ඩායම් 42 ක් ඇති අතර, වාර්ෂිකව 297,000 ක් සහභාගී වේ. තිර 166 ක් සහ මිලියන 5.026 ක සහභාගීත්වයක් සහිත සිනමා ශාලා 75 ක් ඇත.{{sfn|2018 Statistical Yearbook of the Republic of Croatia|pp=512–513}}

2016 දී ක්‍රොඒෂියාවේ කෞතුකාගාර 222 ක් ඇති අතර, එය මිලියන 2.71 කට වැඩි පිරිසක් නැරඹූහ. තවද, වෙළුම් මිලියන 26.8 ක් අඩංගු පුස්තකාල 1,768 ක් සහ රාජ්‍ය ලේඛනාගාර 19 ක් ඇත.{{sfn|2018 Statistical Yearbook of the Republic of Croatia|pp=516–521}} පොත් ප්‍රකාශන වෙළඳපොළ ප්‍රධාන ප්‍රකාශකයින් කිහිප දෙනෙකු විසින් ආධිපත්‍යය දරන අතර කර්මාන්තයේ කේන්ද්‍රීය සිදුවීම - සාග්‍රෙබ් ප්‍රදර්ශනයේ වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන අන්තර්-ලිබර් ප්‍රදර්ශනය.&lt;ref name=&quot;JL-Interliber&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.jutarnji.hr/interliber--nobelovci-za-20--bestseleri-za-50--remek-djela-za-100-kuna/902783/|title=Interliber: Nobelovci se prodaju za 20, bestseleri za 50, remek-djela za 100 kuna|last=Piteša|first=Adriana|date=10 November 2010|newspaper=Jutarnji list|access-date=2011-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120124020747/http://www.jutarnji.hr/interliber--nobelovci-za-20--bestseleri-za-50--remek-djela-za-100-kuna/902783/|archive-date=2012-01-24|language=hr|trans-title=Interliber: Nobel Laureates Sold for 20, Bestsellers for 50, Masterpieces for 100 Kuna|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== කලාව, සාහිත්‍යය සහ සංගීතය ===
{{multiple image
| total_width       = 255
| align             = right
| image1            = Peristyle, Split 2.jpg
| alt1              = 
| caption1          = 4 වන සියවසේ ඩයොක්ලෙටියන් මාලිගාව සමඟ ස්ප්ලිට් හි ඓතිහාසික න්‍යෂ්ටිය 1979 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කරන ලදී.
| image2            = EuphrasiusBasilika.jpg
| alt2              = 
| caption2          = මුල් බයිසැන්තියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ උදාහරණයක් වන පෝරේච් හි යුප්‍රේසියානු බැසිලිකා, 1997 සිට යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවේ ඇත.
}}

ක්‍රොඒෂියාවේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය මායිම් ජාතීන්ගේ බලපෑම් පිළිබිඹු කරයි. ඔස්ට්‍රියානු සහ හංගේරියානු බලපෑම උතුරේ සහ මධ්‍යම ප්‍රදේශවල පොදු අවකාශයන් සහ ගොඩනැගිලිවල දක්නට ලැබේ, ඩල්මැටියා සහ ඉස්ට්‍රියා වෙරළ තීරයේ දක්නට ලැබෙන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය වැනීසියානු බලපෑම පෙන්නුම් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Clissold |first1=Stephen |url=https://books.google.com/books?id=_G43AAAAIAAJ |title=A short history of Yugoslavia from early times to 1966 |author2=Henry Clifford Darby |publisher=[[Cambridge University Press|CUP Archive]] |year=1968 |isbn=978-0-521-09531-0 |pages=51–52 |access-date=2011-11-30}}&lt;/ref&gt; සංස්කෘතික වීරයන්, උද්‍යාන සහ පදිකයින් සඳහා පමණක් කලාප ලෙස නම් කර ඇති චතුරශ්‍ර, ක්‍රොඒෂියානු නගර සහ නගරවල ලක්ෂණ වේ, විශේෂයෙන් මහා පරිමාණ බැරොක් නාගරික සැලසුම් සිදු වූ ස්ථාන, උදාහරණයක් ලෙස ඔසිජෙක් (ට්ව්රා), වරස්ඩින් සහ කාර්ලොවැක් හි.&lt;ref name=&quot;Telegraph-Baroque&quot;&gt;{{cite web |last=MacGregor |first=Sandra |date=17 June 2013 |title=Varaždin: Croatia's 'little Vienna' |url=https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/croatia/10124483/Varazdin-Croatias-little-Vienna.html |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/travel/destinations/europe/croatia/10124483/Varazdin-Croatias-little-Vienna.html |archive-date=2022-01-10 |access-date=2013-09-04 |newspaper=[[Telegraph Media Group]]}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JL-Karlovac-Baroque&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.jutarnji.hr/najljepsi-gradovi-sjeverne-hrvatske---karlovac--ozalj--ogulin/877654/|title=Najljepši gradovi Sjeverne Hrvatske – Karlovac, Ozalj, Ogulin|date=14 August 2010|newspaper=Jutarnji list|access-date=2011-10-10|language=hr|trans-title=The Most Beautiful Cities of the Northern Croatia – Karlovac, Ozalj, Ogulin}}&lt;/ref&gt; ආර්ට් නූවෝ හි පසුකාලීන බලපෑම සමකාලීන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය තුළ පිළිබිඹු විය.&lt;ref name=&quot;IPU-Art-Nouveau&quot;&gt;{{cite journal|author=Darja Radović Mahečić|year=2006|title=Sekvenca secesije – arhitekt Lav Kalda|trans-title=Sequence of the Art Nouveau – Architect Lav Kalda|url=http://www.hart.hr/uploads/documents/354.pdf|url-status=dead|journal=Radovi Instituta Za Povijest Umjetnosti|language=hr|publisher=Institute of Art History (Croatia)|volume=30|pages=241–264|issn=0350-3437|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721100230/http://www.hart.hr/uploads/documents/354.pdf|archive-date=2011-07-21|access-date=2011-10-10}}&lt;/ref&gt; ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය මධ්‍යධරණී මුහුද වන අතර, ප්‍රධාන වෙරළබඩ නාගරික ප්‍රදේශවල වැනීසියානු සහ පුනරුදයේ බලපෑම පෙන්නුම් කරයි. ජියෝර්ජියෝ ඩා සෙබෙනිකෝ සහ ෆ්ලෝරන්ස්හි නිකොලස්ගේ කෘතිවල උදාහරණ වේ. ෂිබෙනික්හි ශාන්ත ජේම්ස් ආසන දෙව්මැදුර වැනි. ක්‍රොඒෂියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ පැරණිතම සංරක්ෂිත උදාහරණ වන්නේ 9 වන සියවසේ පල්ලි වන අතර, ඒවා අතර විශාලතම සහ වඩාත්ම නියෝජනය වන්නේ සාඩාර්හි ශාන්ත ඩොනාටස් පල්ලියයි.&lt;ref name=&quot;MVPEI-Art&quot;&gt;{{cite web |title=Croatian Art History – Overview of Prehistory |url=http://www.mfa.hr/MVP.asp?pcpid=1467 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007184122/http://www.mfa.hr/MVP.asp?pcpid=1467 |archive-date=2011-10-07 |access-date=2011-10-10 |publisher=Ministry of Foreign Affairs and European Integration (Croatia)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TZZadar-Donat&quot;&gt;{{cite web |title=Church of Saint Donat |url=http://www.tzzadar.hr/en/city-guide/historical-monuments/23-05-2007/church-of-saint-donat |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140324042000/http://www.tzzadar.hr/en/city-guide/historical-monuments/23-05-2007/church-of-saint-donat |archive-date=2014-03-24 |access-date=2011-10-10 |publisher=Zadar Tourist Board}}&lt;/ref&gt;

[[File:Marco_Marulo_1903_Ljetopis_društva_hrvatskih_književnika_za_1900-1903.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marco_Marulo_1903_Ljetopis_dru%C5%A1tva_hrvatskih_knji%C5%BEevnika_za_1900-1903.jpg|වම|thumb|&quot;මනෝවිද්‍යාව&quot; යන යෙදුම නිර්මාණය කළ ක්‍රොඒෂියානු කවියෙකු, නීතිඥයෙකු, විනිසුරුවරයෙකු සහ පුනරුද මානවවාදියෙකු වන මාර්කෝ මරුලික් (1450 අගෝස්තු 18 - 1524 ජනවාරි 5). ඔහු ක්‍රොඒෂියාවේ ජාතික කවියා වේ.]]
පැරණිතම කලා කෘති ඇතුළත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අමතරව, මධ්‍යතන යුගය දක්වා ක්‍රොඒෂියාවේ කලාකරුවන්ගේ ඉතිහාසයක් ඇත. එම කාලය තුළ ට්‍රොගීර් ආසන දෙව්මැදුරේ ගල් ද්වාරය රඩෝවන් විසින් සාදන ලද අතර එය මධ්‍යකාලීන ක්‍රොඒෂියාවේ රෝමනෙස්ක් මූර්තිවල වැදගත්ම ස්මාරකය නියෝජනය කරයි. ඉතිරි කොටස සිය ගණනක් ක්‍රොඒෂියානු-ඔටෝමන් යුද්ධයට පැටලී සිටි දා සිට පුනරුදය ඇඩ්‍රියාටික් මුහුදු වෙරළට විශාලතම බලපෑමක් ඇති කළේය. ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ පරිහානියත් සමඟ, බැරොක් සහ රොකෝකෝ සමයේදී කලාව සමෘද්ධිමත් විය. 19 වන සහ 20 වන සියවස් වලදී බොහෝ ක්‍රොඒෂියානු ශිල්පීන් තහවුරු කරන ලද අතර, බිෂොප් ජොසිප් ජුරාජ් ස්ට්‍රොස්මේයර් වැනි කලා අනුග්‍රාහකයින් කිහිප දෙනෙකුගේ සහාය ඇතිව.&lt;ref name=&quot;Essehist-Strossmayer&quot;&gt;{{cite journal|last=Nujić|first=Pavao|date=September 2011|title=Josip Juraj Strossmayer – Rođeni Osječanin|trans-title=Josip Juraj Strossmayer – Native of Osijek|url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&amp;id_clanak_jezik=95675|journal=Essehist|language=hr|publisher=[[University of Osijek]] – Faculty of Philosophy|volume=2|pages=70–73|issn=1847-6236|access-date=2011-10-10}}&lt;/ref&gt; කීර්තියක් අත්කර ගත් යුගයේ ක්‍රොඒෂියානු කලාකරුවන් වූයේ ව්ලාහෝ බුකොවැක්, අයිවන් මෙස්ට්‍රොවිච් සහ අයිවන් ජෙනරලික් ය.&lt;ref name=&quot;MVPEI-Art&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hintz 2004&quot;&gt;{{cite book |last=Hintz |first=Martin |title=Croatia: Enchantment of the World |url=https://archive.org/details/croatia0000hint |publisher=[[Scholastic Corporation|Scholastic]] |year=2004 |isbn=0-516-24253-9 |pages=[https://archive.org/details/croatia0000hint/page/105 105]–107}}&lt;/ref&gt;

ක්‍ර්ක් දූපතෙන් හමු වූ සහ ක්‍රි.ව. 1100 දක්වා දින නියම කර ඇති ග්ලැගෝලිටික් හෝඩියෙන් කොටා ඇති ගලක් වන බාස්කා පුවරුව, ක්‍රොඒෂියානු භාෂාවෙන් ඉතිරිව ඇති පැරණිතම ගද්‍යය ලෙස සැලකේ.&lt;ref name=&quot;KRK-Baška&quot;&gt;{{cite web |title=The Baška tablet |url=http://www.krk.hr/en/offer/attractions/the_baska_tablet |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502052935/http://www.krk.hr/en/offer/attractions/the_baska_tablet |archive-date=2019-05-02 |access-date=2011-10-13 |publisher=Island of Krk Tourist Board}}&lt;/ref&gt; ක්‍රොඒෂියානු සාහිත්‍යයේ වඩාත් ප්‍රබල සංවර්ධනයේ ආරම්භය පුනරුදය සහ මාර්කෝ මරුලික් විසින් සනිටුහන් කරන ලදී. මරුලිච් හැරුණු විට, පුනරුද නාට්‍ය රචක මැරින් ඩ්‍රිච්, බැරොක් කවියෙකු වන අයිවන් ගුන්ඩුලිච්, ක්‍රොඒෂියානු ජාතික පුනර්ජීවන කවියෙකු වන අයිවන් මජුරානිච්, නවකතාකරු, නාට්‍ය රචක, සහ කවියෙකු වන ඕගස්ට් සෙනෝවා, ළමා ලේඛක ඉවානා බ්‍රික්-මසුරානික්, ලේඛකයා සහ මාධ්‍යවේදියෙකු වන මරියග්ජොරානික් මැටොස්, කවියෙකු වන ඇන්ටන් බ්‍රැන්කෝ ෂිමික්, ප්රකාශනවාදී සහ යථාර්ථවාදී ලේඛක මිරොස්ලාව් ක්‍රලේසා, කවියෙකු ටින් උජෙවික් සහ නවකතාකරු, සහ කෙටිකතා ලේඛක අයිවෝ ඇන්ඩ්‍රික් බොහෝ විට ක්රොඒෂියානු සාහිත්යයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම චරිතයන් ලෙස දක්වා ඇත.&lt;ref name=&quot;LZMK&quot;&gt;{{cite web |date=11 February 2011 |title=Hrvatska književnost u 270.000 redaka |trans-title=Croatian Literature in 270,000 Lines |url=http://www.lzmk.hr/hr/vijesti-zavoda/iz-medija/524-hrvatska-knjizevnost-u-270000-redaka-vjesnik |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111217062534/http://www.lzmk.hr/hr/vijesti-zavoda/iz-medija/524-hrvatska-knjizevnost-u-270000-redaka-vjesnik |archive-date=2011-12-17 |access-date=2011-10-13 |publisher=[[Miroslav Krleža Institute of Lexicography]] |language=hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT-Readerguide&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1993/04/18/books/a-reader-s-guide-to-the-balkans.html|title=A Reader's Guide to the Balkans|last=Kaplan|first=Robert D.|date=18 April 1993|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රොඒෂියානු සංගීතය සම්භාව්‍ය ඔපෙරාවල සිට නූතන රොක් දක්වා වෙනස් වේ. වට්‍රොස්ලාව් ලිසින්ස්කි විසින් 1846 දී රටේ ප්‍රථම ඔපෙරා, Love and Malice නිර්මාණය කරන ලදී. පියානෝ වාදක අයිවෝ පොගොරෙලික් ලොව පුරා රඟ දක්වා ඇත.&lt;ref name=&quot;Hintz 2004&quot; /&gt;

=== මාධ්‍ය ===
ක්‍රොඒෂියාවේ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මාධ්‍ය නිදහස සහ කතා කිරීමේ නිදහස සහතික කරයි.&lt;ref name=&quot;worldpress&quot;&gt;{{cite encyclopedia |year=2003 |title=Croatia |encyclopedia=World Press Encyclopedia |publisher=[[Gale (publisher)|Gale]] |location=Detroit |url=http://www.pressreference.com/Co-Fa/Croatia.html |access-date=2011-09-13 |last=Benfield |first=Richard W. |editor=Quick, Amanda C. |edition=2 |volume=1 |isbn=0-7876-5583-X}}&lt;/ref&gt; දේශසීමා නොමැති වාර්තාකරුවන් විසින් සම්පාදනය කරන ලද 2019 මාධ්‍ය නිදහස් දර්ශක වාර්තාවේ ක්‍රොඒෂියාව 64 වන ස්ථානයට පත්විය. එහි සඳහන් වූයේ දූෂණය, සංවිධානාත්මක අපරාධ හෝ යුද අපරාධ විමර්ශනය කරන මාධ්‍යවේදීන් අභියෝගවලට මුහුණ දෙන බවත් රජය මහජන විකාශක HRT හි කතුවැකි ප්‍රතිපත්තිවලට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කරන බවත්ය.&lt;ref name=&quot;index&quot;&gt;{{cite web |title=Press Freedom Index 2019 |url=https://rsf.org/en/ranking/2019 |access-date=2019-09-10 |publisher=Reporters Without Borders}}&lt;/ref&gt; එහි 2019 ලෝකයේ නිදහස වාර්තාවේ, නිදහස් මන්දිරය ක්‍රොඒෂියාවේ මාධ්‍ය සහ කථන නිදහස සාමාන්‍යයෙන් දේශපාලන මැදිහත්වීම් සහ උපාමාරු වලින් තොර ලෙස වර්ගීකරණය කළ අතර, මාධ්‍යවේදීන් තවමත් තර්ජන සහ ඉඳහිට ප්‍රහාරවලට මුහුණ දෙන බව සඳහන් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=28 January 2019 |title=Croatia |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2019/croatia |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190719030207/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2019/croatia |archive-date=2019-07-19 |access-date=2019-09-10 |website=freedomhouse.org}}&lt;/ref&gt; රජයට අයත් ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සිය වන HINA දේශපාලනය, ආර්ථික විද්‍යාව, සමාජය සහ සංස්කෘතිය පිළිබඳව ක්‍රොඒෂියානු සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් වයර් සේවාවක් පවත්වාගෙන යයි.&lt;ref name=&quot;HINA-about&quot;&gt;{{cite web |title=About Hina |url=http://websrv2.hina.hr/hina/web/view.action?view=hina |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111011031419/http://websrv2.hina.hr/hina/web/view.action?view=hina |archive-date=2011-10-11 |access-date=2011-10-13 |publisher=[[HINA]]}}&lt;/ref&gt;

[[File:Zgrada_HRT_Zagreb.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zgrada_HRT_Zagreb.jpg|වම|thumb|දැන් ක්‍රොඒෂියානු ජාතික මහජන විකාශන සමාගමක් වන ක්‍රොඒෂියානු රේඩියෝටෙලිවිෂන් හි කොටසක් වන රේඩියෝ සාග්‍රෙබ්, අග්නිදිග යුරෝපයේ පළමු මහජන ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථානය විය.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Tomorad|first=Darko|date=July 2002|title=Marina Mučalo: Radio in Croatia, book review|journal=Politička Misao|publisher=University of Zagreb, Faculty of Political Sciences|volume=38|issue=5|pages=150–152|issn=0032-3241}}&lt;/ref&gt;]]2021 වන විට, රට පුරා නොමිලේ විකාශනය වන DVB-T රූපවාහිනී නාලිකා දහතුනක් ඇති අතර, ක්‍රොඒෂියානු රේඩියෝටෙලිවිෂන් (HRT) නාලිකා හතරක්, RTL ටෙලිවිසිජා තුනක් සහ නෝවා ටීවී නාලිකා දෙකක් ක්‍රියාත්මක කරන අතර, ක්‍රොඒෂියානු ඔලිම්පික් කමිටුව, කැපිටල් නෙට් ඩි.ඕ.ඕ. සහ කර්තෘ ඩි.ඕ.ඕ. සමාගම් ඉතිරි තුන ක්‍රියාත්මක කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Popis programa DTV {{!}} OIV digitalni signali i mreže |url=https://oiv.hr/hr/usluge-i-platforme/oiv-dtv-dvb-t2-digitalna-zemaljska-televizija/popis-programa-dtv/ |access-date=2021-01-23 |website=oiv.hr |language=hr}}&lt;/ref&gt; එසේම, කලාපීය හෝ දේශීය ඩී.ඕ.ඕ. රූපවාහිනී නාලිකා 21 ක් ඇත.&lt;ref name=&quot;OIV-DVBT&quot;&gt;{{cite web |title=Popis programa digitalne televizije |trans-title=List of Digital Television Programmes |url=https://www.oiv.hr/broadcasting/tables/dtv_channel_hr.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106185209/https://www.oiv.hr/broadcasting/tables/dtv_channel_hr.aspx |archive-date=2018-11-06 |access-date=2018-12-23 |publisher=[[Odašiljači i veze]] |language=hr}}&lt;/ref&gt; HRT චන්ද්‍රිකා රූපවාහිනී නාලිකාවක් ද විකාශනය කරයි.&lt;ref name=&quot;HRT-Sat&quot;&gt;{{cite web |date=20 May 2008 |title=HRT broadcasting via satellite |url=http://www.hrt.hr/index.php?id=186&amp;tx_ttnews%5Bcat%5D=126&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=1787&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=185&amp;cHash=ac69c865cd |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130828125903/http://www.hrt.hr/index.php?id=186&amp;tx_ttnews%5Bcat%5D=126&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=1787&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=185&amp;cHash=ac69c865cd |archive-date=2013-08-28 |access-date=2011-10-13 |publisher=[[Croatian Radiotelevision]]}}&lt;/ref&gt; 2020 දී, ක්‍රොඒෂියාවේ ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන 147 ක් සහ රූපවාහිනී මධ්‍යස්ථාන 27 ක් තිබුණි.{{sfn|2018 Statistical Yearbook of the Republic of Croatia|p=510}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=v.k. |date=11 October 2020 |title=Radio stanice u Zagrebu i Zagrebačkoj županiji |url=https://www.zgportal.com/zgservis/radio-stanice-u-zagrebu-i-zagrebackoj-zupaniji/ |access-date=2021-01-23 |website=ZGportal Zagreb |language=hr}}&lt;/ref&gt; කේබල් රූපවාහිනී සහ IPTV ජාල ප්‍රචලිත වෙමින් පවතී. කේබල් රූපවාහිනිය දැනටමත් 450,000 කට සේවය කරයි, එය රටේ මුළු ජනගහනයෙන් 10% ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;Lider-IPTV&quot;&gt;{{cite web |last=Babić |first=Sandra |date=15 January 2007 |title=Prva Internet televizija u Hrvatskoj |trans-title=The First Internet Television in Croatia |url=http://www.liderpress.hr/Default.aspx?sid=11836 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111153124/http://www.liderpress.hr/Default.aspx?sid=11836 |archive-date=2012-01-11 |access-date=2011-10-13 |publisher=Lider |language=hr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JL-cableTV&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.jutarnji.hr/kabelska-televizija--vec-je-450--tisuca-hrvata-preslo-na-kabelsku-i-gleda-200-tv-programa/901119/|title=Već je 450 tisuća Hrvata prešlo na kabelsku i gleda 200 TV programa|last=Arslani|first=Merita|date=6 November 2010|newspaper=Jutarnji list|access-date=2011-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120124011955/http://www.jutarnji.hr/kabelska-televizija--vec-je-450--tisuca-hrvata-preslo-na-kabelsku-i-gleda-200-tv-programa/901119/|archive-date=2012-01-24|language=hr|trans-title=450 thousand Croats already switched to cable, watching 200 TV channels|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2010 දී, ක්‍රොඒෂියාවේ පුවත්පත් 267 ක් සහ සඟරා 2,676 ක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.{{sfn|2018 Statistical Yearbook of the Republic of Croatia|p=510}} මුද්‍රිත මාධ්‍ය වෙළඳපොළ ආධිපත්‍යය දරන්නේ ක්‍රොඒෂියානු හිමිකාරීත්වය දරන හන්සා මීඩියා සහ ඔස්ට්‍රියානු හිමිකාරීත්වය දරන ස්ටයිරියා මාධ්‍ය සමූහය විසිනි. ඔවුන් ඔවුන්ගේ ප්‍රමුඛතම දිනපතා පුවත්පත් වන ජුටර්න්ජි ලැයිස්තුව, වීචර්න්ජි ලැයිස්තුව සහ 24සාටා ප්‍රකාශයට පත් කරයි. අනෙකුත් බලගතු පුවත්පත් වන්නේ නොවි ලැයිස්තුව සහ ස්ලොබොඩ්නා ඩල්මාසිජා ය.&lt;ref name=&quot;EPH-Print&quot;&gt;{{cite web |title=Print Products |url=http://www.eph.hr/eng/products_and_services/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008011534/http://www.eph.hr/eng/products_and_services/index.html |archive-date=2011-10-08 |access-date=2011-10-13 |publisher=[[Europapress Holding]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Styria-dailies&quot;&gt;{{cite web |title=Daily papers |url=http://www.styria.com/en/konzernunternehmen/kategorie.php?&amp;cat=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110921110603/http://www.styria.com/en/konzernunternehmen/kategorie.php?&amp;cat=1 |archive-date=2011-09-21 |access-date=2011-10-13 |publisher=[[Styria Media Group]]}}&lt;/ref&gt; 2020 දී, 24සාටා වඩාත් පුළුල් ලෙස සංසරණය වූ දිනපතා පුවත්පත වූ අතර, පසුව වීචර්න්ජි ලැයිස්තුව සහ ජුටර්න්ජි ලැයිස්තුව විය.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Vozab|first=Dina|date=December 2014|title=Tisak u krizi: analiza trendova u Hrvatskoj od 2008. do 2013.|url=http://hrcak.srce.hr/135683|journal=Medijske Studije|language=hr|volume=5|issue=10|page=141|access-date=2015-12-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=AZTN: Prodaja dnevnih i tjednih novina nastavlja padati |url=https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/aztn-prodaja-dnevnih-i-tjednih-novina-nastavlja-padati-20200617 |access-date=2021-01-23 |website=tportal.hr}}&lt;/ref&gt;

1961 සිට යුගෝස්ලාවියාවේ කොටසක් ලෙස ක්‍රොඒෂියාව යුරෝවිෂන් ගීත තරඟයට තරඟ කළේය. තරඟයේදී යුගෝස්ලාවියාව ලබා ගත් පළමු සහ එකම ජයග්‍රහණය 1989 දී ක්‍රොඒෂියානු පොප් සංගීත කණ්ඩායමක් වන රීවා විසින් ලබා ගන්නා ලදී. 1993 තරඟයේදී එහි මංගල දර්ශනයේ සිට, ක්‍රොඒෂියාව 1996 සහ 1999 තරඟවලදී සිව්වන ස්ථාන දෙකක් සහ 2024 තරඟයේදී දෙවන ස්ථානයක් දිනා ගත් අතර, එය ස්වාධීන ජාතියක් ලෙස මේ දක්වා රටේ හොඳම ප්‍රතිඵලය සනිටුහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Croatia |url=https://eurovision.tv/country/croatia |access-date=2024-05-19 |publisher=Eurovision Song Contest}}&lt;/ref&gt;

=== චිත්‍රපට කර්මාන්තය ===
ක්‍රොඒෂියාවේ චිත්‍රපට කර්මාන්තය කුඩා වන අතර රජය විසින් දැඩි ලෙස සහනාධාර ලබා දෙනු ලැබේ, ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශය විසින් අනුමත කරන ලද ප්‍රදාන හරහා සහ චිත්‍රපට බොහෝ විට HRT විසින් සම-නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;JL-Film&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.jutarnji.hr/ministarstvo-financira-rekordan-broj-filmova/154303/|title=Ministarstvo financira rekordan broj filmova|last=Piteša|first=Adriana|date=12 September 2006|newspaper=Jutarnji list|access-date=2011-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120126125752/http://www.jutarnji.hr/ministarstvo-financira-rekordan-broj-filmova/154303/|archive-date=2012-01-26|language=hr|trans-title=Ministry [of Culture] funding a record number of films|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HRT-coproducing&quot;&gt;{{cite web |date=18 March 2011 |title=Potpora hrvatskim filmovima i koprodukcijama |trans-title=Supporting Croatian Films and Co-Productions |url=http://www.hrt.hr/index.php?id=94&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=108897&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=23&amp;cHash=348879aae9 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130828143142/http://www.hrt.hr/index.php?id=94&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=108897&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=23&amp;cHash=348879aae9 |archive-date=2013-08-28 |access-date=2011-10-13 |publisher=Croatian Radiotelevision |language=hr}}&lt;/ref&gt; ක්‍රොඒෂියානු සිනමාව වසරකට වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට පහක් සහ දහයක් අතර ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කරයි.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Smith |first=Ian Hayden |title=International Film Guide 2012 |url=https://archive.org/details/internationalfil0000unse_b7g9 |publisher=International Film Guide |year=2012 |isbn=978-1-908215-01-7 |page=[https://archive.org/details/internationalfil0000unse_b7g9/page/94 94]}}&lt;/ref&gt; පුලා හි වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන උළෙල වන පුලා චිත්‍රපට උළෙල, ජාතික හා ජාත්‍යන්තර නිෂ්පාදන ඇතුළත් වඩාත්ම කීර්තිමත් චිත්‍රපට උළෙලයි.&lt;ref name=&quot;Vjesnik-PulaFilm&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.vjesnik.hr/Article.aspx?ID=4D920144-9B74-462C-82CF-ED90611927CA|title=Trierova trijumfalna apokalipsa|last=Jerbić|first=Vedran|date=12 July 2011|newspaper=Vjesnik|access-date=2011-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20111217063907/http://www.vjesnik.hr/Article.aspx?ID=4D920144-9B74-462C-82CF-ED90611927CA|archive-date=2011-12-17|language=hr|trans-title=Trier's Triumphant Apocalypse|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1972 දී ආරම්භ කරන ලද ඇනිමෙෆෙස්ට් සාග්‍රෙබ්, සජීවිකරණ චිත්‍රපට සඳහා කැප වූ කීර්තිමත් වාර්ෂික චිත්‍රපට උළෙලයි. ක්‍රොඒෂියානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයින් විසින් කරන ලද පළමු ශ්‍රේෂ්ඨතම ජයග්‍රහණය වූයේ ඩුෂාන් වුකොටික් විසින් 1961 දී හොඳම සජීවිකරණ කෙටි චිත්‍රපටය සඳහා වූ ඇකඩමි සම්මානය එර්සැට්ස් ({{langx|hr|Surogat}}) සඳහා දිනා ගැනීමයි.&lt;ref name=&quot;Vjesnik-surogat&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.vjesnik.hr/Article.aspx?ID=7C537DEE-B4AE-4879-9F79-7C68D6294510|title=&quot;Surogat&quot; napunio pola stoljeća|last=Trkulja|first=Božidar|date=29 May 2011|newspaper=Vjesnik|access-date=2011-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20111217063842/http://www.vjesnik.hr/Article.aspx?ID=7C537DEE-B4AE-4879-9F79-7C68D6294510|archive-date=2011-12-17|language=hr|trans-title=&quot;Ersatz&quot; celebrates half a century|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ක්‍රොඒෂියානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදක බ්‍රැන්කෝ ලුස්ටිග් ෂින්ඩ්ලර්ස් ලිස්ට් සහ ග්ලැඩියේටර් සඳහා හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා ඇකඩමි සම්මාන දිනා ගත්තේය.&lt;ref name=&quot;Film Producer Branko Lustig Becomes Honorary Citizen of Zagreb&quot;&gt;{{cite web |date=23 April 2019 |title=Film Producer Branko Lustig Becomes Honorary Citizen of Zagreb |url=https://www.total-croatia-news.com/lifestyle/36240-branko-lustig |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405110503/https://www.total-croatia-news.com/lifestyle/36240-branko-lustig |archive-date=2023-04-05 |access-date=2019-09-10 |publisher=Total Croatia News}}&lt;/ref&gt; ඊට අමතරව, ක්‍රොඒෂියානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදක නෙබොජ්සා ස්ලිජෙප්සෙවික් ඔහුගේ 2024 චිත්‍රපටය වන ද මෑන් හූ කුඩ් නොට් රිමේන් සයිලන්ට් (ක්‍රොඒෂියානු: {{lang|hr|Čovjek koji nije mogao šutjeti}}) සඳහා හොඳම සජීවී ක්‍රියාදාම කෙටි චිත්‍රපටය සඳහා වන කාණ්ඩයේ 97 වන ඇකඩමි සම්මාන සඳහා නම් කරන ලද අතර එය එම කාණ්ඩයේ පළමු ක්‍රොඒෂියානු නාමයෝජනා බවට පත් වූ අතර නිදහසින් පසු පළමු වරට සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Stošić |first1=Dino |date=23 January 2025 |title=Gdje pogledati film 'Čovjek koji nije mogao šutjeti', koji je sad i službeno nominiran za Oscara? |url=https://www.24sata.hr/show/gdje-pogledati-film-covjek-koji-nije-mogao-sutjeti-u-uzem-je-izboru-za-nominaciju-za-oscara-1022690?24sata_ref=frontpage-home |access-date=2025-01-23 |website=24sata.hr}}&lt;/ref&gt;

නිදහස ලැබීමට පෙර සහ ඉන් පසුව, ක්‍රොඒෂියාව ජාත්‍යන්තර රූගත කිරීම් නිෂ්පාදන අතර ජනප්‍රිය රූගත කිරීමේ ගමනාන්තයක් බවට පත්ව ඇති අතර, බොහෝ බ්ලොක්බස්ටර් චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී කතා මාලා ක්‍රොඒෂියාවේ රූගත කර ඇත: Game of Thrones, Star Wars: The Last Jedi, Dubrovnik හි Robin Hood, Speak No Evil, Season of the Witch and Titius in Istria, Infinity Pool in Šibenik, Canary Black, Hitman's Wife's Bodyguard, Sophie's Choice, Armour of God and Fiddler on the roof in Zagreb, Mamma Mia! Here We Go Again on Island of Vis, Succession on the Island of Korčula, Hercules, The Weekend Away, Bliss in Split, The Peacemaker සහ තවත් බොහෝ දේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Filming Locations in Croatia |url=https://www.imdb.com/search/title/?locations=croatia |access-date=2024-10-12 |publisher=IMDb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Movies and TV Shows filmed in Croatia |url=https://saltymiles.com/en/10-cool-films-and-series-shot-in-croatia |access-date=2024-10-12 |website=SaltyMiles}}&lt;/ref&gt; ක්‍රොඒෂියාව ජාත්‍යන්තර රූගත කිරීමේ ස්ථානයක් බවට පත් වූයේ එහි ජෛව විවිධත්වය, සෑම දෘශ්‍ය අවශ්‍යතාවක්ම සපුරාලිය හැකි භූ දර්ශනයක් සහ ලාභදායී රූගත කිරීමේ පිරිවැයක් දැරීම නිසාය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Why Croatia is a Filming and Production Paradise |url=https://lbbonline.com/news/why-croatia-is-a-filming-and-production-paradise#:~:text=Croatia%20has%20it%20all.,film%20possibilities%20within%20one%20region. |access-date=2024-10-12 |website=Lbbonline}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Filming in Croatia |url=https://filmingincroatia.hr/ |access-date=2024-10-12 |website=Hrvatski audiovizualni centar}}&lt;/ref&gt; පසුගිය වසර 11 තුළ ක්‍රොඒෂියාවේ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට සඳහා ව්‍යාපෘති 122 ක් ක්‍රියාත්මක වී ඇති අතර, ක්‍රොඒෂියාවේ රූගත කිරීම්වල කොටසක් ලෙස යුරෝ මිලියන 263 ක් වැය කර ඇති අතර එය පසුගිය වසරවලදී එහි පිහිටීම සඳහා ඇති ඉහළ ඉල්ලුම හේතුවෙන් වැඩි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2 October 2023 |title=How Croatia has become a hub for filmmakers |url=https://www.croatiaweek.com/how-croatia-has-become-a-hub-for-filmmakers/ |access-date=2024-10-12 |website=Croatia Week}}&lt;/ref&gt;

=== ආහාර පිසීම ===
[[File:Kuhane_strukle_0210_1.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kuhane_strukle_0210_1.jpg|thumb|සගෝර්ස්කි ස්ටෘක්ලි]]
ක්‍රොඒෂියානු සාම්ප්‍රදායික ආහාර එක් කලාපයකින් තවත් කලාපයකට වෙනස් වේ. ඩල්මැටියාව සහ ඉස්ට්‍රියාව ඉතාලි සහ අනෙකුත් මධ්‍යධරණී ආහාරවල සූපශාස්ත්‍ර බලපෑම් ඇති අතර ඒවා විවිධ මුහුදු ආහාර, පිසූ එළවළු සහ පැස්ටා සහ ඔලිව් තෙල් සහ සුදුළූණු වැනි කුළුබඩු කැපී පෙනෙන ලෙස දක්වයි. ඔස්ට්‍රියානු, හංගේරියානු, තුර්කි සහ බෝල්කන් සූපශාස්ත්‍ර විලාසයන් මහාද්වීපික ආහාරවලට බලපෑම් කළේය. එම ප්‍රදේශයේ මස්, මිරිදිය මාළු සහ එළවළු කෑම ප්‍රමුඛ වේ.&lt;ref name=&quot;HTZ-cuisine&quot;&gt;{{cite web |title=Gastronomy and enology |url=http://croatia.hr/en-GB/Discover-Croatia/Gastronomy-and-enology |access-date=2011-10-13 |publisher=Croatian National Tourist Board}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රොඒෂියාවේ වයින් නිපදවන කලාප දෙකක් තිබේ. රටේ ඊසාන දෙසින් පිහිටි මහාද්වීපික, විශේෂයෙන් ස්ලාවෝනියාව, වාරික වයින්, විශේෂයෙන් සුදු වයින් නිෂ්පාදනය කරයි. උතුරු වෙරළ තීරයේ, ඉස්ට්‍රියානු සහ ක්‍ර්ක් වයින් අසල්වැසි ඉතාලියේ වයින් වලට සමාන වන අතර, ඩල්මැටියාවේ දකුණින්, මධ්‍යධරණී විලාසිතාවේ රතු වයින් සාමාන්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;HTZ-cuisine&quot; /&gt; 2017 වන විට වාර්ෂික වයින් නිෂ්පාදනය ලීටර් මිලියන 72 ඉක්මවයි.{{sfn|2018 Statistical Yearbook of the Republic of Croatia|p=265}} 18 වන සියවසේ අගභාගයේදී වඩාත් දැවැන්ත බියර් නිෂ්පාදනයක් සහ පරිභෝජනයක් ආරම්භ වන තෙක් ක්‍රොඒෂියාව පාහේ වයින් පරිභෝජනය කරන රටක් විය.&lt;ref name=&quot;skenderovic&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.matica.hr/HRRevija/revija032.nsf/AllWebDocs/skenderovic|title=Kako je pivo došlo u Hrvatsku|last=Skenderović|first=Robert|work=[[Hrvatska revija]]|access-date=2011-09-10|year=2002|language=hr}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රොඒෂියාවේ මිචෙලින් තරුවක් සහිත අවන්හල් 11 ක් සහ මිචෙලින්ගේ සලකුණු කිහිපයක් දරන අවන්හල් 89 ක් ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Michelin guide: Croatia |url=https://guide.michelin.com/hr/en/selection/croatia/restaurants |access-date=2023-06-15}}&lt;/ref&gt;
=== ක්‍රීඩා ===
[[File:Croatia_WC2018_final.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Croatia_WC2018_final.jpg|දකුණ|thumb|රුසියාවේ 2018 ලෝක කුසලානයේ ක්‍රොඒෂියානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම]]
ක්‍රොඒෂියාව රෝම යුගයේ සිට පැවත එන ක්‍රීඩා පිළිබඳ දිගු සම්ප්‍රදායක් ඇති අතර, පසුව ජනප්‍රිය මධ්‍යකාලීන නයිට්වරුන්ගේ තරඟාවලි ඇත.&lt;ref name=&quot;b918&quot;&gt;{{cite web |title=Croatia.eu – land and people |url=https://croatia.eu/index.php/en/home-en/society-and-way-of-life/sport |access-date=2025-03-02 |website=Croatia.eu – land and people}}&lt;/ref&gt; නූතන සංවිධානාත්මක ක්‍රීඩා 19 වන සියවසේ අගභාගයේදී 1874 දී හ්ර්වාට්ස්කි සොකොල් වැනි ක්‍රීඩා සංගම් ආරම්භ කිරීමත් සමඟ ආරම්භ විය.&lt;ref name=&quot;b918&quot; /&gt; 20 වන සියවසේ මුල් භාගය වන විට, 1909 දී පිහිටුවන ලද ක්‍රොඒෂියානු ක්‍රීඩා සංගමය ඇතුළු බොහෝ ක්‍රීඩා සංවිධාන මතු විය.&lt;ref name=&quot;Ekon&quot;&gt;Sanela Škorić, Zlatko Hodak • [https://hrcak.srce.hr/file/111666&amp;ved=2ahUKEwjaysq7jOqLAxUZkIkEHRTHIl4QFnoECC8QAQ&amp;usg=AOvVaw2QS0nJVGCz7Ih_cPGS3D1m The system of sports financing and management] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250715215011/https://hrcak.srce.hr/file/111666%26ved%3D2ahUKEwjaysq7jOqLAxUZkIkEHRTHIl4QFnoECC8QAQ%26usg%3DAOvVaw2QS0nJVGCz7Ih_cPGS3D1m |date=2025-07-15 }}. Zb. rad. Ekon. fak. Rij. • 2011 • vol. 29 • sv. 2 • 443–464&lt;/ref&gt; ක්‍රොඒෂියානු ක්‍රීඩා සංවර්ධනය ඔලිම්පික් ව්‍යාපාරයට සමීපව සම්බන්ධ වී ඇති අතර, ෆ්‍රැන්ජෝ බුකාර් ක්‍රොඒෂියානු නිදහස සඳහා ක්‍රීඩා ප්‍රවර්ධනය කිරීමේදී ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.&lt;ref name=&quot;Ekon&quot; /&gt; ක්‍රීඩාව පාසල් විෂය මාලාවේ කොටසක් වන අතර බොහෝ දරුවන් විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වේ.&lt;ref name=&quot;x676&quot;&gt;{{cite journal|last1=Pedišić|first1=Željko|last2=Strika|first2=Melanija|last3=Matolić|first3=Tena|date=1 June 2023|title=Physical Activity of Children and Adolescents in Croatia: A Global Matrix 4.0 Systematic Review of Its Prevalence and Associated Personal, Social, Environmental, and Policy Factors|url=https://journals.humankinetics.com/downloadpdf/journals/jpah/20/6/article-p487.pdf|journal=Journal of Physical Activity and Health|publisher=Human Kinetics|volume=20|issue=6|pages=487–499|doi=10.1123/jpah.2022-0500|issn=1543-3080|pmid=37076241|access-date=2025-03-02|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; ක්‍රීඩා සංවර්ධනයට සහාය වීම සඳහා, ක්‍රොඒෂියාව 2019 දී ජාතික ක්‍රීඩා වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කළේය.&lt;ref name=&quot;j068&quot;&gt;{{cite web |date=1 January 1970 |title=News |url=https://www.sabor.hr/en/press/news?page=17#:~:text=12%20July%202019.%20Parliament%20adopts%202019-2026%20national,the%202019-2026%20National%20Sports%20Programme%2C%20as%20the |access-date=2025-03-02 |website=Croatian Parliament}}&lt;/ref&gt; ක්‍රීඩා සඳහා අරමුදල් ලැබෙන්නේ රාජ්‍ය අයවැය, අනුග්‍රාහකත්වය සහ සාමාජික ගාස්තු මගිනි.&lt;ref name=&quot;v584&quot;&gt;{{cite journal|last1=Škorić|first1=Sanela|last2=Hodak|first2=Zlatko|date=16 December 2011|title=The System of Sports Financing and Management in the Republic of Croatia|url=https://www.researchgate.net/publication/256062354|journal=Zbornik Radova Ekonomskog Fakulteta u Rijeci / Proceedings of Rijeka School of Economics|publisher=University of Rijeka, Faculty of Economics|volume=29|issue=2|issn=1846-7520|access-date=2025-03-02}}&lt;/ref&gt; 1991 දී පිහිටුවන ලද ක්‍රොඒෂියානු ඔලිම්පික් කමිටුව ජාතික ක්‍රීඩා සංගම් 80 කට අධික සංඛ්‍යාවක් අධීක්ෂණය කරයි.&lt;ref name=&quot;f065&quot;&gt;{{cite web |title=National Sports Federations |url=https://stara.hoo.hr/en/croatian-olympic-committee/national-sports-federations |access-date=2025-03-02 |website=Croatian Olympic Committee}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රොඒෂියාවේ වඩාත් ජනප්‍රිය ක්‍රීඩා වන්නේ පාපන්දු, පැසිපන්දු, අත්පන්දු සහ වෝටර් පෝලෝ ය.&lt;ref name=&quot;b918&quot; /&gt; ක්‍රීඩා සංගම් 12,500 ක් පමණ ඇති පාපන්දු වඩාත් ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාව වන අතර, සමාජ ශාලා 1,500 ක් සහ ක්‍රීඩකයින් 110,000 ක් පමණ සත්කාරකත්වය දරයි, 1998 ලෝක කුසලානයේ ලෝකඩ, 2018 ලෝක කුසලානයේ රිදී සහ 2022 ලෝක කුසලානයේ තවත් ලෝකඩ ඇතුළු සැලකිය යුතු සන්ධිස්ථාන අත්කර ගනී.&lt;ref name=&quot;b918&quot; /&gt; 1992 සිට ක්‍රොඒෂියානුවන් ඔලිම්පික් උළෙලට සහභාගී වී ඇති අතර රන් පදක්කම් 20 ක් ඇතුළුව ඔලිම්පික් පදක්කම් 59 ක් දිනා ඇත.&lt;ref name=&quot;y175&quot;&gt;{{cite web |date=22 July 2024 |title=Croatians at the Olympic Games |url=https://www.expatincroatia.com/croatians-olympic-games/ |access-date=2025-03-02 |website=Expat in Croatia}}&lt;/ref&gt; ජාතික ටෙනිස් කණ්ඩායම ඩේවිස් කුසලාන ශූරතා දෙකක් දිනා ඇති අතර 2020 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේදී පිරිමි යුගල ඉසව්වෙන් රන් පදක්කමක් දිනා ඇත.&lt;ref name=&quot;c001&quot;&gt;{{cite web |date=18 April 2021 |title=Tennis in Croatia |url=https://www.tennis-academies.com/europe/croatia |access-date=2025-03-02 |website=tennis-academies.com}}&lt;/ref&gt; ජාතික හෑන්ඩ්බෝල් සහ වෝටර් පෝලෝ කණ්ඩායම් ද සාර්ථක වී ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම බහු ශූරතා සහ පදක්කම් ලබා ඇත.&lt;ref name=&quot;x798&quot;&gt;{{cite web |date=3 February 2025 |title=Croatia the only nation with medals in football, handball &amp; waterpolo world cups |url=https://www.croatiaweek.com/croatia-the-only-nation-with-medals-in-football-handball-waterpolo-world-cups/ |access-date=2025-03-02 |website=Croatia Week}}&lt;/ref&gt; ඔරු පැදීම ද සාර්ථක වී ඇති අතර, බහු ඔලිම්පික් සහ ලෝක ශූරතා පදක්කම් දිනා ඇත.&lt;ref name=&quot;d368&quot;&gt;{{cite web |date=25 November 2019 |title=Sportska Hrvatska |url=https://cro-sports.com/en/sports-country/croatian-sport-achievements/ |access-date=2025-03-02 |website=Sportska Hrvatska}}&lt;/ref&gt; ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩාවේදී, ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් යුරෝපීය සහ ලෝක ශූරතා තරඟාවලියේදී පදක්කම් දිනා ගනිමින් ඔවුන්ගේ සලකුණ තබා ඇත.&lt;ref name=&quot;h046&quot;&gt;{{cite web |date=20 February 2019 |title=History |url=https://osijekgym.com/en/history/ |access-date=2025-03-02 |website=DOBRO World Cup |language=la}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රොඒෂියාව 2009 ලෝක පිරිමි හෑන්ඩ්බෝල් ශූරතාවලිය, 2007 ලෝක මේස පන්දු ශූරතාවලිය, 2000 ලෝක ඔරු පැදීමේ ශූරතාවලිය, 1987 ගිම්හාන විශ්ව විද්‍යාලය, 1979 මධ්‍යධරණී ක්‍රීඩා උළෙල සහ 2000, 2018 සහ 2025 ලෝක පිරිමි හෑන්ඩ්බෝල් ශූරතාවලිය, 2024 පිරිමි යුරෝපීය වෝටර් පෝලෝ ශූරතාවලිය ඇතුළු යුරෝපීය ශූරතා කිහිපයක් සඳහා සත්කාරකත්වය ලබා දුන්නේය.

== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>6s6rcdmaqnneimqy8alemsbw2hbxlca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196021</id>
    <revision>
      <id>798719</id>
      <parentid>796290</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T13:52:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <origin>798719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3995" sha1="17xjrqu2pkn8l8meclldl4zg40plp8m" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල
| name                  = අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය
| native_name           = 
| religious_affiliation = 
| image                 = Amlukdara Stupa.jpg
| alt                   = 
| caption               = 
| map_type              = 
| coordinates           = {{coord|34.6474503|N|72.2898788|E|display=inline,title}}
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_caption           = 
| location              = [[ස්වාට් නිම්නය]]
| deity                 = 
| country               = [[පාකිස්තානය]]
| functional_status     = 
| website               = 
| founded_by            = 
| year_completed        = 
| image_size            = 250px
}}

'''අම්ලුක්-දාරා ස්තූපය''' [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] ස්වාට් නිම්නයේ පිහිටා ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2012-08-02 |title=Amluk-Dara stupa: Excavators discover unique complex |url=http://tribune.com.pk/story/416236/amluk-dara-stupa-excavators-discover-unique-complex |access-date=2020-12-14 |website=The Express Tribune}}&lt;/ref&gt; එය අම්ලුක්-දාරා හි [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර ශිෂ්ටාචාරයේ]] කොටසකි. මෙම ස්තූපය තුන්වන සියවසේදී ඉදිකරන ලද බවට විශ්වාස කෙරේ. මෙම ස්තූපය ප්‍රථම වරට සොයා ගන්නා ලද්දේ 1926 දී හංගේරියානු-බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥ ශ්‍රීමත් ඕරෙල් ස්ටයින් විසිනි. පසුව එය 60 සහ 70 ගණන්වල ඩොමිනිකෝ ෆැසෙනා විසින් අධ්‍යයනය කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Whitfield |first=Susan |author-link=Susan Whitfield |date=2017-12-28 |title=Amluk Dara Stupa |url=https://silkroaddigressions.com/2017/12/28/amluk-dara-stupa/ |access-date=2020-12-14 |website=Silk Road Digressions}}&lt;/ref&gt;

ස්තූපයේ අත්තිවාරම මීටර් 4 ක් පමණ ඝනකම ඇති හතරැස් වේදිකාවකි. මෙය මත මීටර් 7 ක් උස සහ මීටර් 21 ක විෂ්කම්භයකින් යුත් අර්ධගෝලාකාර ගර්භයක් ලෙසින් ඇති අතර එය සැතපුම් ගණනක් ඈතට පවා දෘශ්‍යමාන වේ. ස්වාට් හි ස්තූපයක් සඳහා හොඳම උදාහරණය මෙය වුවද, එය අනාරක්ෂිත වන අතර නිධන් සොරුන් විසින් හානි කරනු ලැබේ. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Amluk Dara Stupa, VALLEY SWAT |url=http://www.valleyswat.net/tourism/amlukdara_stupa.html |access-date=2020-12-14}}&lt;/ref&gt;

== ගැලරිය ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; height=&quot;200&quot;&gt;
ගොනුව:The_Amluk_Dara_stupa_(1).jpg
ගොනුව:Amlok_dara_stupa2.jpg
ගොනුව:Amlok_dara_stupa_3.jpg
&lt;/gallery&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Sister project/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{කොමන්ස් ප්‍රවර්ගය|Amlukdara stupa, Swat}}

[[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]]
{{ප්‍රවර්ග වැඩිදියුණු කරන්න|date=සැප්තැම්බර් 2026}}
{{Pakistan-struct-stub}}</text>
      <sha1>17xjrqu2pkn8l8meclldl4zg40plp8m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්ට්‍රේන්ජර් තිංස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196256</id>
    <revision>
      <id>798733</id>
      <parentid>798687</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T18:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sayuru Athsara</username>
        <id>59181</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>798733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12761" sha1="5cfowt5tdum9chqab32sx96sp67pfrp" xml:space="preserve">
{{Pp|small=yes}}

&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
{{Infobox television
| image                = Stranger Things logo.png
| image_alt            = කළු පසුබිමක රතු නියොන් වලින් ලියා ඇති &quot;Stranger Things&quot; පෙළ
| caption              = සුප්‍රසිද්ධ ස්ට්‍රේන්ජර් තිංස් ලාංජණය
| native_name          = Stranger Things
| genre                = {{Plainlist|
* [[විද්‍යා ප්‍රබන්ධ]]
* ත්‍රාසජනක
* අභිරහස්
* [[නාට්‍ය]]
* අධිස්වාභාවික ප්‍රබන්ධ
* වීර කාව්‍ය
* වයස්පිරීමේ කතා
}}
| creator              = ඩෆර් සහෝදරයෝ
| starring             = {{Plainlist|
* විනෝනා රයිඩර්
* ඩේවිඩ් හාබර්
* ෆින් වුල්ෆ්හාර්ඩ්
* මිලී බොබී බ්‍රවුන්
* ගේටන් මැටරාසෝ
* කේලබ් මැක්ලොෆ්ලින්
* නෝවා ෂ්නැප්
* නටාලියා ඩයර්
* චාලි හීටන්
* කාරා බුවෝනෝ
* මැතිව් මොඩීන්
* සේඩී සින්ක්
* ජෝ කීරි
* ඩේකර් මොන්ට්ගොමරි
* ෂෝන් ඇස්ටින්
* පෝල් රයිසර්
* මායා හෝක්
* ප්‍රියා ෆර්ගියුසන්
* බ්‍රෙට් ගෙල්මන්
* ලින්ඩා හැමිල්ටන්
* ජේමි කැම්බල් බවර්
* නෙල් ෆිෂර්
}}
| composer             = {{Plainlist|
* මයිකල් ස්ටයින්
* කයිල් ඩික්සන්
}}
| country              = ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය
| language             = ඉංග්‍රීසි
| num_seasons          = 5
| num_episodes         = 42
| runtime              = මිනිත්තු 42–142 අතර
| company              = {{plainlist|
* 21 ලැප්ස් එන්ටර්ටේයින්මන්ට්
* මන්කී මැසකර් ප්‍රොඩක්ෂන්ස් (කථා මාලා 1–4)
* අප්සයිඩ් ඩවුන් පික්චර්ස් (5 වැනි කථා මාලාව)&lt;ref&gt;{{cite web |last=Fleming |first=Mike |date=July 6, 2022 |title=Duffer Brothers Launch Netflix Shingle Upside Down Pictures |url=https://deadline.com/2022/07/stranger-things-duffer-brothers-netflix-upside-down-pictures-deal-spinoff-series-stephen-daldry-stage-play-manga-death-note-the-talisman-1235058665/ |access-date=July 7, 2022 |website=Deadline Hollywood |archive-date=July 8, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708003640/https://deadline.com/2022/07/stranger-things-duffer-brothers-netflix-upside-down-pictures-deal-spinoff-series-stephen-daldry-stage-play-manga-death-note-the-talisman-1235058665/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| budget               = {{USD|870–950|long=no}} million&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://screenrant.com/stranger-things-season-5-budget-change-streaming/|title=Stranger Things Season 5's Massive Budget Could Revolutionize Streaming TV|last=Shaw|first=Angel|date=October 7, 2025|accessdate=March 6, 2026|work=[[Screen Rant]]}}&lt;/ref&gt;
| network              = [[නෙට්ෆ්ලික්ස්]]
| first_aired          = {{Start date|2016|7|15}}
| last_aired           = {{End date|2025|12|31}}
| related              = {{plainlist|
* [[:en:Stranger Things: Tales from '85|ටේල්ස් ෆ්‍රොම් '85]]
* [[:en:Stranger Things (franchise)|''ස්ටේන්ජර් තිංස්'' ෆ්‍රැන්චයිසය]]}}
}}

'''''ස්ට්‍රේන්ජර් තිංස්''''' ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි:]] '''Stranger Things''') යනු ඩෆර් සහෝදරයින් විසින් [[නෙට්ෆ්ලික්ස්]] සඳහා නිර්මාණය කරන ලද [[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|ඇමරිකානු]] රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. ''Monkey Massacre Productions'' සහ ''21 Laps Entertainment'' විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම කතාමාලාවේ පළමු කතාමාලාව 2016 ජූලි 15 වන දින [[නෙට්ෆ්ලික්ස්]] හි නිකුත් කරන ලදී. දෙවන සහ තෙවන වාර පිළිවෙළින් 2017 ඔක්තෝබර් සහ 2019 ජූලි මාසවලදී නිකුත් කරන ලද අතර, සිව්වන වාරය 2022 මැයි සහ ජූලි මාසවලදී වෙළුම් දෙකකින් නිකුත් කරන ලදී. පස්වන සහ අවසාන වාරය 2025 නොවැම්බර් සහ දෙසැම්බර් මාසවලදී අවසාන කොටස ඇතුළුව වෙළුම් තුනකින් නිකුත් කරන ලදී. මෙම වැඩසටහන ත්‍රාසජනක, [[විද්‍යා ප්‍රබන්ධ]], [[අබිරහස්|අභිරහස්]], නව යොවුන් වියට පැමිණීම නොහොත් වයස්පිරීම, අද්භූත සහ [[නාට්‍ය|නාට්‍යමය]] අංග ඒකාබද්ධ කරයි.

1980 ගණන්වල පසුබිම් වූ මෙම කතා මාලාව, [[අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] [[ඉන්දියානා]] ප්‍රාන්තයේ හි හෝකින්ස් නම් ප්‍රබන්ධ නගරයේ නගරවාසීන් වටා කේන්ද්‍රගත වේ. ඉලෙවන්/එලෙවන් (Eleven - 011) නම් [[දුරචලනය|මනෝචලන හැකියාවන්]] ඇති දැරියක් නොදැනුවත්වම අසල පිහිටි රහසිගත රජයේ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයකදී (හෝකින්ස් ජාතික පරීක්ෂණාගාරය) අප්සයිඩ් ඩවුන් (උඩු යටිකුරු) ලෙස හැඳින්වෙන වෝර්ම් හෝල් (Wormhole) එකක් නිර්මාණය කර, [[මහ පොළොව|පෘථිවිය]] ඇබිස් නම් සතුරු රාජධානියකට සම්බන්ධ කරයි. මෙම කණ්ඩායමේ නළු නිළියන් අතර විනෝනා රයිඩර්, ඩේවිඩ් හාබර්, ෆින් වුල්ෆ්හාර්ඩ්, [[මිලී බොබී බ්‍රවුන්]], ගේටන් මැටරාසෝ, කාලෙබ් මැක්ලොෆ්ලින්, නටාලියා ඩයර්, චාලි හීටන්, කාරා බුවෝනෝ, මැතිව් මොඩින්, [[නෝවා ෂ්නැප්]], සාඩි සින්ක්, ජෝ කීරි, ඩැක්‍රේ මොන්ට්ගොමරි, ෂෝන් ඇස්ටින්, පෝල් රයිසර්, මායා හෝක්, ප්‍රියා ෆර්ගියුසන්, බ්‍රෙට් ජෙල්මන්, ලින්ඩා හැමිල්ටන්, ජේමි කැම්බල් බවර් සහ නෙල් ෆිෂර් ඇතුළත් වේ.

ඩෆර් සහෝදරයන් විසින් ''ස්ට්‍රේන්ජර් තිංස් මාලාව'' ගවේෂණාත්මක නාට්‍ය සහ අද්භූත ත්‍රාසජනක මිශ්‍රණයක් ලෙස සංවර්ධනය කරන ලද අතර, එය ළමා ආශ්චර්යයන් සහ 1980 ගණන්වල ජනප්‍රිය සංස්කෘතිකාංග රැසකින් සමන්විත වේ. ස්ටීවන් ස්පීල්බර්ග්, ජෝන් කාපෙන්ටර්, ඩේවිඩ් ලින්ච්, ස්ටීවන් කිං, වෙස් ක්‍රේවන්, HP ලව්ක්‍රාෆ්ට් සහ ෆ්‍රොම්සොෆ්ට්වෙයාර් යන අයගේ කෘතිවලින් තේමාත්මක සහ අධ්‍යක්ෂණ අංග කිහිපයක ආභාෂය ස්ට්‍රේන්ජර් තිංස් විසින් ගෙන ඇත. මෙම කථා මාලාව [[නිරවි යුද්ධය|සීතල යුද්ධ]] යුගයේ අත්හදා බැලීම් සහ රජයේ රහස් වැඩසටහන් සම්බන්ධ [[කුමන්ත්‍රණ න්‍යාය|කුමන්ත්‍රණ න්‍යායන්ගෙන්]] ද ආභාෂය ලබා ගනියි.

''ස්ට්‍රේන්ජර් තිංස්'' එහි ධාවන කාලය පුරාම ධනාත්මක විචාර ලබා ඇති අතර, එහි චරිත නිරූපණය, වාතාවරණය, රංගනය, අධ්‍යක්ෂණය, ලිවීම සහ 1980 දශකයේ සිනමාවට උපහාර දැක්වීම සඳහා ප්‍රශංසා ලැබ ඇති අතර, එය 1980 දශකය වර්තමාන ප්‍රේක්ෂකයන් හට අතීතකාමය උපදවන අයුරෙන් සංස්කරණය කර තිබීම විශේෂත්වයකි. එය [[නෙට්ෆ්ලික්ස්]] හි ප්‍රමුඛ පෙළේ කතා මාලාවක් වන අතර, සෑම වාරයකම නිකුත් වීමත් සමඟ වාර්තාගත ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් ආකර්ෂණය කර ගනිමින් සහ බොහෝ ඇගයීම් ලබා ගත්තේය. මෙම කතා මාලාව මාධ්‍ය ෆ්‍රැන්චයිසයක් දක්වා ව්‍යාප්ත වී ඇති අතර, එයට සජීවිකරණ භ්‍රමණයක් වන ''ටේල්ස් ෆ්‍රොම් '85'' (Tales from '85, 2026) සහ පූර්ව වේදිකා නාට්‍යයක් වන ''ද ෆස්ට් ෂැඩෝ'' (The First Shadow, 2023) ඇතුළත් වේ. එය පොත් කිහිපයක්, විකට චිත්‍ර, ටයි-ඉන් මාධ්‍ය, පොප්-අප් සාප්පුවක් සහ මාලාව පදනම් කරගත් ''ඩන්ජන්ස් ඇන්ඩ් ඩ්‍රැගන්ස්'' භූමිකා නිරූපණ ආරම්භක කට්ටල ක්‍රීඩාවක් සඳහා ද ප්‍රසිද්ධ ආභාෂය ලබා දී ඇත.
[[ගොනුව:Stranger Things logo.svg|thumb|ස්ට්‍රේන්ජර් තිංස් ලාංජණය]]
&lt;templatestyles src=&quot;Template:TOC limit/styles.css&quot; /&gt;
== බාහිර සබැඳි ==
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Module:Sister project links/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 

* {{Netflix title}}
* {{IMDb title}}
* Stranger Things at Metacritic 
* {{Rotten Tomatoes}}
* [https://screencraft.org/2017/10/26/how-to-sell-your-tv-series-the-stranger-things-way/ Analysis of the Duffer Brothers' &quot;show bible&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180210180208/https://screencraft.org/2017/10/26/how-to-sell-your-tv-series-the-stranger-things-way/|date=February 10, 2018}} from Screencraft.org
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Portal bar/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Portal bar|1980s|2010s|2020s|Dungeons &amp; Dragons|Horror|Science fiction|Television|United States}}
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with manual scaled images]]
[[ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනිය ටෙලිනාට්‍යය portals]]
[[ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනිය portals]]
[[ප්‍රවර්ගය:මාධ්‍ය]]</text>
      <sha1>5cfowt5tdum9chqab32sx96sp67pfrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ හාසය</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196284</id>
    <revision>
      <id>798706</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-48116-26</username>
        <id>80910</id>
      </contributor>
      <comment>arthikaya</comment>
      <origin>798706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="226" sha1="5616azl5axv9dmtt6xokprwfik37ndn" xml:space="preserve">''  arthikaya '' arthikaya yanu parani minisage wurthiyay . eya kotas 3 bede . ewa nam '' kushikarmanthaya , karmanthaya ,weladamai ..''. gowithana 2  bede.... ewa nam '' goda gowithana, karmanthaya ,weladama ''' 3 we ........</text>
      <sha1>5616azl5axv9dmtt6xokprwfik37ndn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Pakistan-struct-stub</title>
    <ns>10</ns>
    <id>196285</id>
    <revision>
      <id>798707</id>
      <timestamp>2024-05-10T10:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Cheetomalik4</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <origin>798707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="264" sha1="ooahnph5jm9woyoe3os01phybpxmkqk" xml:space="preserve">{{asbox
| image     = Office_building_icon.png
| pix       = 40
| subject   = 
| qualifier = about a [[Pakistanis|Pakistani]] building or structure 
| category  = Pakistani building and structure stubs
| tempsort  =  
| name      = Template:Pakistan-struct-stub
}}</text>
      <sha1>ooahnph5jm9woyoe3os01phybpxmkqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>798708</id>
      <parentid>798707</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T13:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Template:Pakistan-struct-stub]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක්</comment>
      <origin>798707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="264" sha1="ooahnph5jm9woyoe3os01phybpxmkqk" xml:space="preserve">{{asbox
| image     = Office_building_icon.png
| pix       = 40
| subject   = 
| qualifier = about a [[Pakistanis|Pakistani]] building or structure 
| category  = Pakistani building and structure stubs
| tempsort  =  
| name      = Template:Pakistan-struct-stub
}}</text>
      <sha1>ooahnph5jm9woyoe3os01phybpxmkqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>798717</id>
      <parentid>798708</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T13:50:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <origin>798717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="368" sha1="1loggguxa7soh4nb5niv6qxrctpblnr" xml:space="preserve">{{asbox
| image     = Office_building_icon.png
| pix       = 40
| subject   = 
| qualifier = [[Pakistanis|පාකිස්තානයේ]] පිහිටි ගොඩනැගිල්ලක් හෝ ව්‍යුහයක් පිළිබඳ 
| category  = Pakistani building and structure stubs
| tempsort  =  
| name      = Template:Pakistan-struct-stub
}}</text>
      <sha1>1loggguxa7soh4nb5niv6qxrctpblnr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>798718</id>
      <parentid>798717</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T13:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <origin>798718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="375" sha1="aw1ep0jys590reatbcpsthgaqsc2dju" xml:space="preserve">{{asbox
| image     = Office_building_icon.png
| pix       = 40
| subject   = 
| qualifier = [[Pakistanis|පාකිස්තානය]] තුළ පිහිටි ගොඩනැගිල්ලක් හෝ ව්‍යුහයක් පිළිබඳ 
| category  = Pakistani building and structure stubs
| tempsort  =  
| name      = Template:Pakistan-struct-stub
}}</text>
      <sha1>aw1ep0jys590reatbcpsthgaqsc2dju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>798732</id>
      <parentid>798718</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T14:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <origin>798732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="375" sha1="hsdfji4b3h5tc5as30eit8fvy3yfguc" xml:space="preserve">{{asbox
| image     = Office_building_icon.png
| pix       = 40
| subject   = 
| qualifier = [[Pakistanis|පාකිස්ථානය]] තුළ පිහිටි ගොඩනැගිල්ලක් හෝ ව්‍යුහයක් පිළිබඳ 
| category  = Pakistani building and structure stubs
| tempsort  =  
| name      = Template:Pakistan-struct-stub
}}</text>
      <sha1>hsdfji4b3h5tc5as30eit8fvy3yfguc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Pakistani building and structure stubs</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196286</id>
    <revision>
      <id>798709</id>
      <timestamp>2020-02-28T13:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;BrownHairedGirl</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Stub category]] now includes {{[[Template:CatAutoTOC|CatAutoTOC]]}}, removed: {{CategoryTOC}}</comment>
      <origin>798709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="251" sha1="ozazwwvm46ppq8s2ew7vsu9tfdxgygk" xml:space="preserve">{{WPSS-cat}}
{{Stub Category|article=buildings and structures in [[Pakistan]]|newstub=Pakistan-struct-stub|category=Buildings and structures in Pakistan}}

[[Category:Asian building and structure stubs|*Pakistan]]
[[Category:Pakistan stubs| Building]]</text>
      <sha1>ozazwwvm46ppq8s2ew7vsu9tfdxgygk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>798710</id>
      <parentid>798709</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T13:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Category:Pakistani_building_and_structure_stubs]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක්</comment>
      <origin>798709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="251" sha1="ozazwwvm46ppq8s2ew7vsu9tfdxgygk" xml:space="preserve">{{WPSS-cat}}
{{Stub Category|article=buildings and structures in [[Pakistan]]|newstub=Pakistan-struct-stub|category=Buildings and structures in Pakistan}}

[[Category:Asian building and structure stubs|*Pakistan]]
[[Category:Pakistan stubs| Building]]</text>
      <sha1>ozazwwvm46ppq8s2ew7vsu9tfdxgygk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Buildings and structures in Pakistan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196287</id>
    <revision>
      <id>798711</id>
      <timestamp>2022-12-13T14:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;JJMC89 bot III</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Moving [[:Category:Architecture of Pakistan]] to [[:Category:Architecture in Pakistan]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2022 October 2#Architecture by country]]</comment>
      <origin>798711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="227" sha1="71v3ntmngfz8qfj6mxmmeenf1acg2aa" xml:space="preserve">{{Commons category|Buildings in Pakistan}}

[[Category:Buildings and structures by country|Pakistan]]
[[Category:Buildings and structures in Asia by country|Pakistan]]
[[Category:Architecture in Pakistan]]
[[Category:Pakistan]]</text>
      <sha1>71v3ntmngfz8qfj6mxmmeenf1acg2aa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>798712</id>
      <parentid>798711</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T13:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Category:Buildings_and_structures_in_Pakistan]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක්</comment>
      <origin>798711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="227" sha1="71v3ntmngfz8qfj6mxmmeenf1acg2aa" xml:space="preserve">{{Commons category|Buildings in Pakistan}}

[[Category:Buildings and structures by country|Pakistan]]
[[Category:Buildings and structures in Asia by country|Pakistan]]
[[Category:Architecture in Pakistan]]
[[Category:Pakistan]]</text>
      <sha1>71v3ntmngfz8qfj6mxmmeenf1acg2aa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Architecture in Pakistan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196288</id>
    <revision>
      <id>798713</id>
      <timestamp>2025-12-11T06:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;JJMC89 bot III</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Moving [[:Category:Asian architecture by country]] to [[:Category:Architecture in Asia by country]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]</comment>
      <origin>798713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="ig9c7w35t9y94h04ngi17uld6b3thw0" xml:space="preserve">{{CatAutoTOC}}

{{commons category|Architecture of Pakistan}}

[[Category:Architecture by country|Pakistan]]
[[Category:Arts in Pakistan|Architecture]]
[[Category:Architecture in South Asia|Pakistan]]
[[Category:Architecture in Asia by country|Pakistan]]</text>
      <sha1>ig9c7w35t9y94h04ngi17uld6b3thw0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>798714</id>
      <parentid>798713</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T13:47:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Category:Architecture_in_Pakistan]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක්</comment>
      <origin>798713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="ig9c7w35t9y94h04ngi17uld6b3thw0" xml:space="preserve">{{CatAutoTOC}}

{{commons category|Architecture of Pakistan}}

[[Category:Architecture by country|Pakistan]]
[[Category:Arts in Pakistan|Architecture]]
[[Category:Architecture in South Asia|Pakistan]]
[[Category:Architecture in Asia by country|Pakistan]]</text>
      <sha1>ig9c7w35t9y94h04ngi17uld6b3thw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Pakistan stubs</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196289</id>
    <revision>
      <id>798715</id>
      <timestamp>2020-02-28T15:48:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;BrownHairedGirl</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>[[Template:Stub category]] now includes {{[[Template:CatAutoTOC|CatAutoTOC]]}}, removed: {{categoryTOC}}</comment>
      <origin>798715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="419" sha1="el0oqdj4iwa259bsrvfqri0e3epsjon" xml:space="preserve">{{WPSS-cat}}
{{Regional Stub Category | article=[[Pakistan]] | newstub=Pakistan-stub | category=Pakistan}}
 
:''Biographical articles relating to the people of Pakistan should be stubbed with {{tl|Pakistan-bio-stub}}.''
:''Geographical articles relating to places in Pakistan should be stubbed with {{tl|Pakistan-geo-stub}}.''

[[Category:South Asia stubs|*Pakistan]]
[[Category:Pakistan Wikipedia administration|stub]]</text>
      <sha1>el0oqdj4iwa259bsrvfqri0e3epsjon</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>798716</id>
      <parentid>798715</parentid>
      <timestamp>2026-09-05T13:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Category:Pakistan_stubs]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක්</comment>
      <origin>798715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="419" sha1="el0oqdj4iwa259bsrvfqri0e3epsjon" xml:space="preserve">{{WPSS-cat}}
{{Regional Stub Category | article=[[Pakistan]] | newstub=Pakistan-stub | category=Pakistan}}
 
:''Biographical articles relating to the people of Pakistan should be stubbed with {{tl|Pakistan-bio-stub}}.''
:''Geographical articles relating to places in Pakistan should be stubbed with {{tl|Pakistan-geo-stub}}.''

[[Category:South Asia stubs|*Pakistan]]
[[Category:Pakistan Wikipedia administration|stub]]</text>
      <sha1>el0oqdj4iwa259bsrvfqri0e3epsjon</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Arts in Pakistan</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196290</id>
    <revision>
      <id>798720</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Arts in Pakistan]]</comment>
      <origin>798720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2252" sha1="9reofpxl0co7d75bo8mcayv2onmzdgv" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1317857835 || 2025-10-20T12:48:56Z || 2600:4041:57B1:3E00:A41A:C268:B711:3C17 || &lt;nowiki&gt;Add portals&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1212632348 || 2024-03-08T21:15:51Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Pakistani culture]] to [[:Category:Culture of Pakistan]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 931641906 || 2019-12-20T05:26:00Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;Moving from [[Category:Arts in Asia]] to [[Category:Arts in Asia by country]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 791729549 || 2017-07-22T03:40:27Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 546556616 || 2013-03-23T15:43:23Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 6 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q7410268]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 531639806 || 2013-01-06T16:43:22Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[fa:رده:هنرها در پاکستان]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 518043969 || 2012-10-16T02:20:59Z || Mar4d || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Asian art]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 495582564 || 2012-06-02T07:53:41Z || ساجد امجد ساجد || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 420802352 || 2011-03-26T12:38:06Z || Mar4d || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 362775983 || 2010-05-18T08:41:47Z || Sasajid || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 348542956 || 2010-03-08T15:26:01Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[es:Categoría:Arte de Pakistán]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 327272638 || 2009-11-22T11:30:10Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[pt:Categoria:Artes do Paquistão]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 327269054 || 2009-11-22T10:51:05Z || 213.63.157.74 || &lt;nowiki&gt;+pt&lt;/nowiki&gt;
|----
| 123795610 || 2007-04-18T12:44:42Z || Batareikin || &lt;nowiki&gt;+ru:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 87878323 || 2006-11-15T00:39:51Z || Verdy p || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 79351789 || 2006-10-03T23:32:50Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ko:분류:파키스탄의 예술]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 58782542 || 2006-06-15T16:15:07Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category The arts by country to Arts by country per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for deletion/Log/2006 June 5]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 40832163 || 2006-02-23T07:52:56Z || Spasage || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>9reofpxl0co7d75bo8mcayv2onmzdgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Arts in Pakistan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196291</id>
    <revision>
      <id>798721</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:53:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Arts in Pakistan]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Arts in Pakistan|history]])</comment>
      <origin>798721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="243" sha1="0ynd1ocb0py79cx9lftef0scxpmssqw" xml:space="preserve">{{Portal|The arts|Pakistan}}

{{Category explanation |articles related to [[the arts]] in the Asian country of [[Pakistan]]}}

[[Category:Culture of Pakistan]]
[[Category:Arts by country|Pakistan]]
[[Category:Arts in Asia by country|Pakistan]]</text>
      <sha1>0ynd1ocb0py79cx9lftef0scxpmssqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Architecture in South Asia</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196292</id>
    <revision>
      <id>798722</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:53:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Architecture in South Asia]]</comment>
      <origin>798722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2974" sha1="mnikhuthj17p1apw4m4scnttnm8j93s" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1326414547 || 2025-12-08T21:32:44Z || Mclay1 || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Architecture in Asia]]: &quot;South&quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1326413998 || 2025-12-08T21:28:46Z || Mclay1 || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Architecture by region]]: &quot;South Asia&quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1326236229 || 2025-12-07T22:20:00Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Asian architecture]] to [[:Category:Architecture in Asia]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1326235857 || 2025-12-07T22:17:46Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Category moved&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1326235850 || 2025-12-07T22:17:44Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;JJMC89 bot III moved page [[Category:South Asian architecture]] to [[Category:Architecture in South Asia]] without leaving a redirect: [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1325813322 || 2025-12-05T09:13:36Z || Nederlandse Leeuw || &lt;nowiki&gt;Listed for speedy renaming; see [[WP:CFDS|Categories for discussion/Speedy]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1221654775 || 2024-05-01T05:52:39Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:South Asian culture]] to [[:Category:Culture of South Asia]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 914409943 || 2019-09-07T09:56:29Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Architecture by country]]; added [[Category:Architecture by region]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 829885820 || 2018-03-11T11:47:33Z || Shyamsunder || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:South Asia]]; added [[Category:South Asian culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 714733653 || 2016-04-11T14:43:26Z || Cathry || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 713007885 || 2016-04-01T10:36:25Z || Wwikix || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547848706 || 2013-03-30T17:59:50Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 1 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q8776998]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 485852793 || 2012-04-06T07:08:44Z || ساجد امجد ساجد || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 356273508 || 2010-04-15T23:27:29Z || Postdlf || &lt;nowiki&gt;removing CFD tag&lt;/nowiki&gt;
|----
| 351683396 || 2010-03-24T01:22:03Z || Jafeluv || &lt;nowiki&gt;nominated at CFD; see [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2010 March 24#Architecture by country]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 208974205 || 2008-04-29T11:38:58Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Adding [[Template:Commons_cat|commons cat]] link to [[Commons:Category:South Asian architecture]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 67485165 || 2006-08-03T18:37:07Z || Kbdank71 || &lt;nowiki&gt;per [[WP:CFD]] [[Wikipedia:Categories for deletion/Log/2006 July 22|Jul 22]]  using [[WP:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65261530 || 2006-07-22T20:17:27Z || Olborne || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 37285484 || 2006-01-30T00:40:39Z || Dogears || &lt;nowiki&gt;narrowed category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 18094879 || 2005-07-03T22:51:57Z || Pale blue dot || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>mnikhuthj17p1apw4m4scnttnm8j93s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Architecture in South Asia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196293</id>
    <revision>
      <id>798723</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Architecture in South Asia]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Architecture in South Asia|history]])</comment>
      <origin>798723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="168" sha1="dm9ulfp2ee377jrped5j0j6s1313y05" xml:space="preserve">{{Commons cat|South Asian architecture}}

[[Category:Architecture by region|South Asia]]
[[Category:Culture of South Asia|Arch]]
[[Category:Architecture in Asia|South]]</text>
      <sha1>dm9ulfp2ee377jrped5j0j6s1313y05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:2026 සැප්තැම්බර් සිට ගැනෙන ප්‍රවර්ග වැඩිදියුණු කිරීම අවැසි ලිපි</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196294</id>
    <revision>
      <id>798724</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:54:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>798724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo" xml:space="preserve">{{monthly clean-up category}}</text>
      <sha1>pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Architecture in Asia by country</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196295</id>
    <revision>
      <id>798725</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:54:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Architecture in Asia by country]]</comment>
      <origin>798725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1221" sha1="dp0t232n4ypg8ladfpwrowflxpgqcbf" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1326853133 || 2025-12-11T06:53:01Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Category moved&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1326853130 || 2025-12-11T06:52:59Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;JJMC89 bot III moved page [[Category:Asian architecture by country]] to [[Category:Architecture in Asia by country]] without leaving a redirect: [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1326445572 || 2025-12-09T01:05:56Z || Mclay1 || &lt;nowiki&gt;Tagging category for [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy|speedy renaming]] ([[User:Qwerfjkl/scripts/massCFDS|via MassCfDS.js]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1326236152 || 2025-12-07T22:19:32Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Asian architecture]] to [[:Category:Architecture in Asia]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1279858304 || 2025-03-11T00:23:54Z || Smasongarrison || &lt;nowiki&gt;[[Category:Architecture by country|-Asian]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1279858232 || 2025-03-11T00:23:24Z || Smasongarrison || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Architecture by country]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 931718253 || 2019-12-20T18:48:00Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;category define&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>dp0t232n4ypg8ladfpwrowflxpgqcbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Architecture in Asia by country</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196296</id>
    <revision>
      <id>798726</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Architecture in Asia by country]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Architecture in Asia by country|history]])</comment>
      <origin>798726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161" sha1="fzx0u41de1bwf067ylufsxzmm4unrst" xml:space="preserve">{{container category}}

[[Category:Architecture in Asia| Country]]
[[Category:Arts in Asia by country| Architecture]]
[[Category:Architecture by country|-Asian]]</text>
      <sha1>fzx0u41de1bwf067ylufsxzmm4unrst</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Pakistan</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196297</id>
    <revision>
      <id>798727</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Pakistan]]</comment>
      <origin>798727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21983" sha1="e9me95i11evz5vx1u8omkjs0gqtl6un" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1326376921 || 2025-12-08T17:12:09Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:South Asian countries]] to [[:Category:Countries in South Asia]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1304547932 || 2025-08-06T18:04:12Z || Ingenuity || &lt;nowiki&gt;Reverted edit by [[Special:Contribs/NO VOeun|NO VOeun]] ([[User talk:NO VOeun|talk]]) to last version by 202.134.14.130&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1304547828 || 2025-08-06T18:03:18Z || NO VOeun || &lt;nowiki&gt;Thursday.07.2568BE 01:02&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1304285604 || 2025-08-05T03:25:43Z || 202.134.14.130 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1298209415 || 2025-07-01T03:46:33Z || Pppery (alt) || &lt;nowiki&gt;/* top */ Put only articles rather than eponymous categories here per [[WP:EPON]] and to avoid a loop involving [[:Category:United Kingdom]]-&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1283471922 || 2025-04-01T18:45:59Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Removing [[:Category:Wikipedia categories named after countries]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2025 February 21#Category:Wikipedia categories named after countries]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1225349571 || 2024-05-23T21:33:41Z || Robby || &lt;nowiki&gt;link to Commons is now defined on wikidata&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1092035018 || 2022-06-07T20:53:03Z || Qwerfjkl || &lt;nowiki&gt;Removing from [[Category:Major non-NATO ally]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2022 May 17#Category:Major non-NATO ally]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1006530749 || 2021-02-13T10:49:53Z || Andrybak || &lt;nowiki&gt;fix incorrect categorization per [[Special:Diff/1006034657]] (via [[WP:JWB]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 947250431 || 2020-03-25T05:36:15Z || Gotitbro || &lt;nowiki&gt;Undid revision 926463817 by [[Special:Contributions/182.190.28.220|182.190.28.220]] ([[User talk:182.190.28.220|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 947233186 || 2020-03-25T02:39:04Z || JJMC89 || &lt;nowiki&gt;Revert [[WP:SOCK|sockpuppet]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 946795273 || 2020-03-22T13:30:22Z || Usageofcurrent || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 946794213 || 2020-03-22T13:19:26Z || Usageofcurrent || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 926463817 || 2019-11-16T15:47:08Z || 182.190.28.220 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 912015835 || 2019-08-22T17:53:17Z || Ponyo || &lt;nowiki&gt;rv sock edits per [[WP:BANREVERT]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 911236471 || 2019-08-17T14:06:13Z || Mtbltwimtblttph || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 908996603 || 2019-08-02T10:59:48Z || Brunolima17 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 862725540 || 2018-10-06T08:08:31Z || ElanHR || &lt;nowiki&gt;Changed {{cat main}} to {{topic cat}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 817690509 || 2017-12-30T00:08:56Z || LouisAragon || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contribs/Zeshan Mahmmod|Zeshan Mahmmod]] ([[User talk:Zeshan Mahmmod|talk]]) to last version by 92.113.205.84&lt;/nowiki&gt;
|----
| 817536274 || 2017-12-29T01:12:35Z || Zeshan Mahmmod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 817517573 || 2017-12-28T22:37:21Z || Zeshan Mahmmod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 817310315 || 2017-12-27T15:20:35Z || 92.113.205.84 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 813362800 || 2017-12-03T08:01:26Z || Serols || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contributions/94.98.208.178|94.98.208.178]] ([[User talk:94.98.208.178|talk]]) ([[WP:HG|HG]]) (3.2.0)&lt;/nowiki&gt;
|----
| 813362779 || 2017-12-03T08:01:11Z || 94.98.208.178 || &lt;nowiki&gt;my name is jaan ali khan bugti baloch&lt;/nowiki&gt;
|----
| 781265631 || 2017-05-20T04:17:14Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;add/change/refine category; MOS fixes using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 772961608 || 2017-03-30T12:24:36Z || Yunshui || &lt;nowiki&gt;generally disruptive editing, refusal to engage&lt;/nowiki&gt;
|----
| 772959875 || 2017-03-30T12:08:08Z || 92.12.209.70 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 761152568 || 2017-01-21T06:49:44Z || Mitch Ames || &lt;nowiki&gt;/* top */Remove supercategory of existing category using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 702500413 || 2016-01-30T23:30:20Z || Trip Tucker || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Republics]]; added [[Category:Federal republics]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 617098274 || 2014-07-15T21:03:00Z || 39.50.197.80 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 586539239 || 2013-12-17T20:05:51Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Removing category Countries of the Indian Ocean per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2013 December 3]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 573369581 || 2013-09-17T18:19:51Z || Good Olfactory || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Member states of the South Asian Association for Regional Cooperation]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 552870527 || 2013-04-30T11:40:56Z || Dwscomet || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Pashto-speaking countries and territories]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 552711690 || 2013-04-29T11:59:18Z || Dwscomet || &lt;nowiki&gt;added [[Category:English-speaking countries and territories]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 548929222 || 2013-04-06T02:25:35Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 1 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:Q1455849|]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 543795145 || 2013-03-13T08:27:26Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 131 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q1455849]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 529293316 || 2012-12-22T15:56:58Z || GiW || &lt;nowiki&gt;using [[Project:AWB|AWB]] (8686)&lt;/nowiki&gt;
|----
| 525073970 || 2012-11-27T03:33:55Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[ku:Kategorî:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 517793943 || 2012-10-14T19:59:55Z || Idioma-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[sa:वर्गः:पाकिस्तानम्]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 491148734 || 2012-05-07T09:24:20Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[xmf:კატეგორია:პაკისტანი]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 485449691 || 2012-04-04T03:44:32Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category Categories named after countries to [[:Category:Wikipedia categories named after countries]] per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2012 March 3]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 470915973 || 2012-01-12T04:33:50Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;r2.7.2) (Robot: Adding [[diq:Category:Pakıstan]], [[mi:Category:Pakitāne]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 464859347 || 2011-12-08T23:35:50Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (Robot: Adding [[szl:Kategoria:Pakistůn]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 464609469 || 2011-12-07T18:52:38Z || WikitanvirBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Removing [[szl:Kategoria:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 454628281 || 2011-10-08T23:34:08Z || JhsBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1+) (Robot: Adding [[kbd:Category:Пакистэн]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 454622305 || 2011-10-08T22:48:35Z || MastiBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Removing [[kbd:Категория:Пакистэн]]; modifying [[or:ବିଭାଗ:ପାକିସ୍ତାନ]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 454550031 || 2011-10-08T14:23:23Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (Robot: Modifying [[kbd:Category:Пакистэн]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 454506808 || 2011-10-08T06:37:35Z || FoxBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2) (Robot: Modifying [[or:ବିଭାଗ:ପାକିସ୍ତାନ]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 454333184 || 2011-10-07T03:26:49Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2) (Robot: Modifying [[kbd:Category:Пакистэн]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 452665589 || 2011-09-27T09:20:09Z || MastiBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Removing [[ksh:Saachjrupp:Pakkiißtan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 445486997 || 2011-08-18T11:15:44Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;r2.4.6) (robot Adding: [[ie:Categorie:Pakistan]], [[kk:Санат:Пәкістан]], [[scn:Catigurìa:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 437073284 || 2011-06-30T16:21:01Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category Categories named after modern countries to [[:Category:Categories named after countries]] per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2011 June 11]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 433668474 || 2011-06-11T04:56:44Z || Alan Liefting || &lt;nowiki&gt;rm template using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 427183831 || 2011-05-03T04:32:53Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[kbd:Категория:Пакистэн]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 426584939 || 2011-04-29T16:40:44Z || Cromium || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Categories named after countries]]; added [[Category:Categories named after modern countries]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 426337830 || 2011-04-28T06:15:44Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (robot Adding: [[mrj:Категори:Пакистан]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 421451101 || 2011-03-30T07:59:51Z || DixonDBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.5) (robot Modifying: [[or:Category:ପାକିସ୍ତାନ]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 421448293 || 2011-03-30T07:24:45Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;r2.5.1) (robot Removing: [[nah:Neneuhcāyōtl:Paquistlālpan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 420661299 || 2011-03-25T14:32:26Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category South Asian Association for Regional Cooperation member states to [[:Category:Member states of the South Asian Association for Regional Cooperation]] per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2011 March 1&lt;/nowiki&gt;
|----
| 411990142 || 2011-02-04T15:50:34Z || Mjbmrbot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[udm:Категория:Пакистан]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 410672470 || 2011-01-29T01:17:01Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[roa-tara:Category:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 407202293 || 2011-01-11T03:18:28Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (robot Adding: [[ksh:Saachjrupp:Pakkiißtan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 406749397 || 2011-01-08T21:22:49Z || Mjbmrbot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[rw:Category:Pakisitani]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 405780070 || 2011-01-03T23:33:47Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: mhr, nds-nl, pa, yo&lt;/nowiki&gt;
|----
| 401504260 || 2010-12-09T20:39:03Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;r2.5.1) (robot Adding: [[ace:Kawan:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 400546476 || 2010-12-04T20:49:13Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (robot Adding: [[te:వర్గం:పాకిస్తాన్]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 393783262 || 2010-10-30T13:06:47Z || Meco || &lt;nowiki&gt;adding Categories named after countries: using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 392562344 || 2010-10-24T08:26:49Z || Sasajid || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 392562271 || 2010-10-24T08:26:00Z || Sasajid || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 392560728 || 2010-10-24T08:08:26Z || Sasajid || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 391961000 || 2010-10-21T02:54:10Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[hak:Category:Pâ-kî-sṳ̂-thán]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 390746557 || 2010-10-14T19:53:51Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ext:Category:Paquistán]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 388916233 || 2010-10-05T16:29:28Z || WikitanvirBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[bn:বিষয়শ্রেণী:পাকিস্তান]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 388217957 || 2010-10-02T03:49:12Z || SporkBot || &lt;nowiki&gt;Merging catmore/catmain/catmore1/catmore2 per discussion and [[WP:TFD]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 385672248 || 2010-09-19T05:57:39Z || Eastlaw || &lt;nowiki&gt;catmore instead of &quot;main&quot;, replaced: {{Main}} → {{Catmore}} using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 384368057 || 2010-09-12T10:50:04Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[tk:Kategoriýa:Päkistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 383450075 || 2010-09-07T13:30:32Z || MondalorBot || &lt;nowiki&gt;Robot adding: [[be:Катэгорыя:Пакістан]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 370382116 || 2010-06-27T09:08:52Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[so:Category:Bakistaan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 366740249 || 2010-06-08T07:27:10Z || Mar4d || &lt;nowiki&gt;This is in the article&lt;/nowiki&gt;
|----
| 366456436 || 2010-06-06T23:56:31Z || Rich Farmbrough || &lt;nowiki&gt;fix template name using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 365431417 || 2010-06-01T13:50:10Z || Rich Farmbrough || &lt;nowiki&gt;General clean of pages with portal flags using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 358386811 || 2010-04-26T11:29:35Z || Sasajid || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 357953643 || 2010-04-24T03:38:16Z || Adlerbot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[kw:Class:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 355068451 || 2010-04-10T02:38:11Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[kw:Klass:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 354994585 || 2010-04-09T18:40:33Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[kw:Class:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 354987311 || 2010-04-09T18:00:38Z || MalafayaBot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[kw:Klass:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 351471642 || 2010-03-23T00:22:08Z || Arab4Ever || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 350077554 || 2010-03-15T21:09:05Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: ang, arz, cv, hy, kv, pnb, uz&lt;/nowiki&gt;
|----
| 344643056 || 2010-02-17T17:05:17Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[jbo:Category:kisygu'e]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 335361305 || 2010-01-01T23:34:43Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[gd:Category:Pacastan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 335333313 || 2010-01-01T20:26:45Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ga:Catagóir:An Phacastáin]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 335025126 || 2009-12-31T02:07:55Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[nah:Neneuhcāyōtl:Paquistlālpan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 333024669 || 2009-12-21T10:19:49Z || Darkicebot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[lmo:Categuria:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 331634680 || 2009-12-14T16:21:58Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[bo:Category:པ་ཀི་སི་སྟན།]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 316698723 || 2009-09-28T15:37:35Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[zh-min-nan:Category:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 315042918 || 2009-09-20T04:44:14Z || Darkicebot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[war:Category:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 313022051 || 2009-09-10T16:26:56Z || Funandtrvl || &lt;nowiki&gt;organize headers&lt;/nowiki&gt;
|----
| 295961053 || 2009-06-12T11:52:14Z || Eccentrist || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 279041779 || 2009-03-22T23:40:27Z || Darkicebot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[hif:Category:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 276472014 || 2009-03-11T08:10:33Z || Darkicebot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: dv, fy, pms, tl&lt;/nowiki&gt;
|----
| 275989358 || 2009-03-09T07:40:54Z || Darkicebot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ceb:Kategoriya:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 268314497 || 2009-02-03T20:06:29Z || Lucyin || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 268221045 || 2009-02-03T09:38:04Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[kl:Kategori:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 254846017 || 2008-11-29T20:18:46Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[jv:Kategori:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 252764927 || 2008-11-19T12:07:34Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[oc:Categoria:Paquistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 252575211 || 2008-11-18T14:47:56Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[az:Kateqoriya:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 250787281 || 2008-11-10T02:48:15Z || EugeneZelenko || &lt;nowiki&gt;+ sh:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 250753931 || 2008-11-09T23:42:48Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[af:Kategorie:Pakistan]], [[sco:Category:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 250736419 || 2008-11-09T22:04:15Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[af:Kategorie:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 250506159 || 2008-11-08T20:55:59Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[crh:Kategoriya:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 247251283 || 2008-10-23T21:10:50Z || HenkvD || &lt;nowiki&gt;+ br:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 245243322 || 2008-10-14T16:07:41Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[he:קטגוריה:פקיסטן]], [[zh-yue:Category:巴基斯坦]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 238811847 || 2008-09-16T14:26:06Z || EugeneZelenko || &lt;nowiki&gt;+ mk:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 233439373 || 2008-08-22T00:09:16Z || 86.69.230.222 || &lt;nowiki&gt;kab&lt;/nowiki&gt;
|----
| 229000980 || 2008-07-31T12:07:57Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[gv:Category:Yn Phakistaan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 224289863 || 2008-07-08T04:50:34Z || Synthebot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ia:Categoria:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 219252979 || 2008-06-14T09:26:03Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[mn:Category:Пакистан]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 216412926 || 2008-06-01T15:12:21Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[szl:Kategoria:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 209231884 || 2008-04-30T14:23:07Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[dsb:Kategorija:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 208501163 || 2008-04-27T11:02:20Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Adding [[Template:Commons_cat|commons cat]] link to [[Commons:Category:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 205778353 || 2008-04-15T13:09:12Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ps:وېشنيزه:پاکستان]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 199569966 || 2008-03-20T11:12:56Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Removing: [[he:קטגוריה:פקיסטאן]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 191964701 || 2008-02-17T00:52:44Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 190669896 || 2008-02-11T18:19:43Z || 81.105.100.178 || &lt;nowiki&gt;latin change&lt;/nowiki&gt;
|----
| 181081818 || 2007-12-30T23:40:46Z || Soman || &lt;nowiki&gt;nepal bhasa iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 180423632 || 2007-12-27T14:22:32Z || Kostisl || &lt;nowiki&gt;interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 178835001 || 2007-12-19T00:03:20Z || Cromium || &lt;nowiki&gt;not the place for these links&lt;/nowiki&gt;
|----
| 175307963 || 2007-12-02T18:53:52Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[he:קטגוריה:פקיסטאן]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 175299855 || 2007-12-02T18:06:47Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: ms, sq, su Modifying: qu&lt;/nowiki&gt;
|----
| 170153672 || 2007-11-08T19:21:15Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[cy:Categori:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 166713140 || 2007-10-24T09:41:52Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Removing: [[he:קטגוריה:פקיסטן]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 165573302 || 2007-10-19T05:36:54Z || 83.76.166.171 || &lt;nowiki&gt;[[la:Categoria:Pacistania]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 157141537 || 2007-09-11T12:39:04Z || Slobot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[nds:Kategorie:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 155826155 || 2007-09-05T12:32:44Z || Vlma111 || &lt;nowiki&gt;+ belarusian interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 149433349 || 2007-08-05T23:30:41Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 149395050 || 2007-08-05T19:33:23Z || Soman || &lt;nowiki&gt;oriya iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 148706703 || 2007-08-02T12:31:53Z || Yidisheryid || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 147882302 || 2007-07-29T17:20:03Z || Bastin || &lt;nowiki&gt;Article is already in Commonwealth cat, so cat doesn't need to be, too&lt;/nowiki&gt;
|----
| 121491890 || 2007-04-09T19:35:07Z || EmxBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[hsb:Kategorija:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 121461135 || 2007-04-09T17:31:33Z || Ivan Bajlo || &lt;nowiki&gt;+bs&lt;/nowiki&gt;
|----
| 121002959 || 2007-04-07T17:05:33Z || BotKung || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[th:หมวดหมู่:ประเทศปากีสถาน]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 115234746 || 2007-03-15T03:09:06Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[an:Categoría:Pakistán]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 107825857 || 2007-02-13T15:01:48Z || Ivan Bajlo || &lt;nowiki&gt;+hr&lt;/nowiki&gt;
|----
| 105146054 || 2007-02-02T18:34:36Z || CalJW || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 102823498 || 2007-01-24T03:03:43Z || SashatoBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[qu:Categoría:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 98383012 || 2007-01-04T09:54:10Z || 58.65.155.50 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 98382948 || 2007-01-04T09:53:26Z || 58.65.155.50 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 98382757 || 2007-01-04T09:51:40Z || 58.65.155.50 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 96256084 || 2006-12-24T10:52:32Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[sw:Category:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 95093956 || 2006-12-18T14:24:02Z || DHN-bot~enwiki || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[vi:Thể loại:Pakistan]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 95086708 || 2006-12-18T13:29:39Z || Daarznieks || &lt;nowiki&gt;+lv&lt;/nowiki&gt;
|----
| 89744963 || 2006-11-24T01:14:09Z || Woer$ || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 87776692 || 2006-11-14T15:59:18Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[vo:Category:Pakistän]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 83865025 || 2006-10-26T16:15:28Z || Zaidiwaqas || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 67014366 || 2006-08-01T10:04:47Z || Syp || &lt;nowiki&gt;added Hungarian interwiki link&lt;/nowiki&gt;
|----
| 63827082 || 2006-07-14T18:46:32Z || Saforrest || &lt;nowiki&gt;interwiki: +ta&lt;/nowiki&gt;
|----
| 63677777 || 2006-07-13T22:09:20Z || Saforrest || &lt;nowiki&gt;interwiki: +hi&lt;/nowiki&gt;
|----
| 62640830 || 2006-07-07T23:07:12Z || TXiKi || &lt;nowiki&gt;iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 56832472 || 2006-06-04T15:12:15Z || WeggeBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[uk:Категорія:Пакистан]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 55544947 || 2006-05-28T08:59:27Z || Chris-martin || &lt;nowiki&gt;The article should be in Category:Portmanteaus, not the category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 48061459 || 2006-04-12T03:05:48Z || CalJW || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 43923040 || 2006-03-15T18:23:01Z || Fast track || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 43922993 || 2006-03-15T18:22:34Z || Fast track || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 38755776 || 2006-02-08T12:31:26Z || Unyoyega || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: mr Modifying: fa&lt;/nowiki&gt;
|----
| 35990020 || 2006-01-20T19:22:02Z || HenkvD || &lt;nowiki&gt;sisterlinks project&lt;/nowiki&gt;
|----
| 31585770 || 2005-12-16T07:43:56Z || Miaow Miaow || &lt;nowiki&gt;+ar:, ast:, ca:, cs:, gl:, is:, it:, he:, lb:, lt:, nn:, simple:, sk:, sr:, fi:, tr:, ur:, zh:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 31373160 || 2005-12-14T21:01:15Z || Chamdarae || &lt;nowiki&gt;+kw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 24874002 || 2005-10-06T05:38:07Z || YurikBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: eo, os, ru&lt;/nowiki&gt;
|----
| 20967582 || 2005-08-14T03:27:05Z || *drew || &lt;nowiki&gt;+id:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 20487798 || 2005-08-07T18:21:11Z || HenkvD || &lt;nowiki&gt;{{commonscat|Pakistan}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 19969825 || 2005-07-31T07:33:24Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: pl, et, ko&lt;/nowiki&gt;
|----
| 16520871 || 2005-06-05T16:22:32Z || Gilgamesh~enwiki || &lt;nowiki&gt;[[Category:Portmanteaus]] (P.A.K.-istan)&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14745999 || 2005-05-22T17:57:38Z || Island || &lt;nowiki&gt;+ka:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14072932 || 2005-05-06T19:18:04Z || TreveX || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 13350511 || 2005-05-06T18:59:27Z || SimonP || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 13349704 || 2005-05-02T11:20:55Z || 209.90.162.8 || &lt;nowiki&gt;io&lt;/nowiki&gt;
|----
| 13128407 || 2005-04-18T19:50:14Z || Romanm || &lt;nowiki&gt;+sl:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 12487916 || 2004-11-09T04:04:39Z || Mintleaf~enwiki || &lt;nowiki&gt;+ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 7245167 || 2004-10-14T18:19:28Z || 80.57.12.180 || &lt;nowiki&gt;interwiki da: de: es: fr: nl: no: pt: sv:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 6579264 || 2004-10-11T21:21:23Z || Bryan Derksen || &lt;nowiki&gt;{{catmore}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 6501837 || 2004-06-05T19:11:16Z || RedWolf || &lt;nowiki&gt;[[Category:South Asian countries]]&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>e9me95i11evz5vx1u8omkjs0gqtl6un</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Pakistan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196298</id>
    <revision>
      <id>798728</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Pakistan]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Pakistan|history]])</comment>
      <origin>798728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="196" sha1="7q9hpqjvx38mdgmfk2e0u8vzzzxk8gf" xml:space="preserve">{{Commons category}}
{{Portal|Pakistan}}
{{topic category|Pakistan}}

[[Category:Countries in South Asia]]
[[Category:Federal republics]]
[[Category:Countries in Asia]]
[[Category:Islamic states]]</text>
      <sha1>7q9hpqjvx38mdgmfk2e0u8vzzzxk8gf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Pakistan Wikipedia administration</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196299</id>
    <revision>
      <id>798729</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:54:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Pakistan Wikipedia administration]]</comment>
      <origin>798729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1071" sha1="ewbws13l0uatccuitmurviq12moeskx" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 698860097 || 2016-01-08T18:11:53Z || DexDor || &lt;nowiki&gt;more specific cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 659416363 || 2015-04-27T05:46:21Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;closed discussion as withdrawn&lt;/nowiki&gt;
|----
| 659203628 || 2015-04-25T21:53:37Z || DexDor || &lt;nowiki&gt;rm wikiproject parent category tag (the content of this category is not all wikiproject pages), was circular categorization&lt;/nowiki&gt;
|----
| 653865830 || 2015-03-28T09:05:48Z || DexDor || &lt;nowiki&gt;add CFM tag&lt;/nowiki&gt;
|----
| 534567840 || 2013-01-23T23:10:37Z || Funandtrvl || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:WikiProject Pakistan]]: &quot; &quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 442301145 || 2011-07-31T03:54:37Z || Mar4d || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 429360609 || 2011-05-16T08:28:45Z || Kingboyk || &lt;nowiki&gt;meta; remove from main category tree&lt;/nowiki&gt;
|----
| 337032817 || 2010-01-10T18:05:43Z || Acejet || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Pakistan|ο]] [[Category:Wikipedia administration by topic|Pakistan]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>ewbws13l0uatccuitmurviq12moeskx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Pakistan Wikipedia administration</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196300</id>
    <revision>
      <id>798730</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Pakistan Wikipedia administration]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Pakistan Wikipedia administration|history]])</comment>
      <origin>798730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="6a0gksyz9sordy7ad6z5otyxyx3147c" xml:space="preserve">{{Portal|Pakistan}}

[[Category:Wikipedia administration by country|Pakistan]]</text>
      <sha1>6a0gksyz9sordy7ad6z5otyxyx3147c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:2026 සැප්තැම්බර් සිට ගැනෙන ශුද්ධ පවිත්‍රණ ප්‍රවර්ග</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196301</id>
    <revision>
      <id>798731</id>
      <timestamp>2026-09-05T13:58:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>798731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo" xml:space="preserve">{{monthly clean-up category}}</text>
      <sha1>pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>