මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6999</id>
    <revision>
      <id>799248</id>
      <parentid>798658</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T07:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් */</comment>
      <origin>799248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81719" sha1="ki5n5t03i8t2talpy2zx5zx3jqz5n86" xml:space="preserve">{{in use}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = [[ගොනුව:Mahamevnawalogo-800x590.png|thumb|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ලාංඡනය]]
&lt;br&gt; [[ගොනුව:Mahamevnawa-Flag-800x534.png|350px|thumb|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ධජය]]
| size = 200px
| caption         = 
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = සිංහල-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
ඉංග්‍රීසි-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
හින්දි-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
දමිළ-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.එකල බෞද්ධ ජනතාවට ගැළපෙන ආචාර කිරීමේ ක්‍රමයක් සුලබව භාවිතා නොවූ අතර කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් ත්‍රිපිටකය තුල සඳහන් &quot;නමෝ බුද්ධාය!&quot; යන වදන නිරන්තරයෙන් භාවිතා කරනු ලැබීය.පසුව එය ප්‍රචලිත වූ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ඇසූ බොහෝ බෞද්ධයන් එකිනෙකා හමුවන විට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන්න පැවසීමට හුරු විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ උච්චාරණ ශෛලියකන් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී.මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

සිංහල අර්ථ සහිත සජ්ඣායනය බොහෝ ජනතාවක් පැමිණෙන පිරිත් සජ්ඣායන වලදී පමණක් භාවිතා වූ අතර සාමාන්‍යයෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලාට පාලි භාෂාව වැටහෙන බැවින් මහමෙව්නාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර සූත්‍ර සජ්ඣායනයේ දී සිංහල සජ්ඣායනය අවම වශයෙන් සිදු කෙරුණි.කෙසේ නමුත් ඔවුන්ට ආවේණික වචන උච්චාරණ සම්ප්‍රදාය දිගටම භාවිතා වුණි.වර්ෂ 2006,2007 සහ 2008 වසර වලදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් බුද්ධගයා ජාත්‍යන්තර ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන මහෝත්සවය සඳහා මහමෙව්නාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා සම්බන්ධ වූ අතර [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් එහි ප්‍රධානී ධුරය දරනු ලැබීය.එහිදී ද භාවනා කරනු ලැබූවේ ඔවුන්ට ආවේණික උච්චාරණ ක්‍රමය වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සජ්ඣායන ක්‍රමය පසුකාලීනව සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ඉන්දියානු බෞද්ධයන් අතර ජනප්‍රිය වූ අතර වර්ෂ 2024,2025 ආදී වර්ෂ වල පැවති බුද්ධගයා ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන උඅතසවයේදී ඉන්දියානු භික්ෂූන් වහන්සේලා එම උච්චාරණ විලාසය භාවිතා කරන ප්‍රවණතාවක් ද දක්නට ලැබුණි.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.


ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt;

== ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හා කලා ශෛලිය ==

මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ බොහෝ ආරාම ශාඛා පොදු ගෘහ නිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සැලසුම් කර ඉදිකර ඇත. ඒවා භාවනා ආරාම සම්ප්‍රදායට අයත් වුවද, ස්ථූපය, බෝධි මණ්ඩපය, පිළිමගෙය සහ ධර්ම ශාලාව වැනි ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ විහාරස්ථානවල දක්නට ලැබෙන මූලික අංග ද ඒවායේ අන්තර්ගත වේ. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප සහිත මහා විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද සංචිතය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.

මහමෙව්නාව ආරාමවල ඉදිකරන ස්ථූප සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් නිර්මාණය කරනු ලබන අතර, ධාතූන් වහන්සේලා සතරැස් කොටුව තුළ පමණක් නිධන් කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික සම්ප්‍රදායට අමතරව, ගර්භය සහ සතරැස් කොටුව යන දෙකෙහිම අලංකාර ධාතු ගර්භයක් නිර්මාණය කර ධාතූන් වහන්සේලා නිධන් කිරීමේ ක්‍රමයක් අනුගමනය කරයි. බෝධි මණ්ඩප ද සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් ඉදිකරනු ලබන අතර, ප්‍රධාන බෝධීන් වහන්සේ වටා පරිවාර බෝධීන් වහන්සේලා සිව්නමක් රෝපණය කිරීම මෙහි බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබෙන සැලසුම් ලක්ෂණයකි. බෝධි මණ්ඩපවල බුද්ධ ප්‍රතිමා බොහෝ විට භූමිස්පර්ශ මුද්‍රාවෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර, කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය ලෙස සැලකෙන නුග වෘක්ෂයක් පිහිටුවන ලද කුඩා බෝධි මණ්ඩප ද ඇතැම් ආරාමවල දක්නට ලැබේ.
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ වර්ණ හා අලංකරණය සම්බන්ධයෙන් ද මහමෙව්නාව ආරාමවල යම් පොදු ලක්ෂණ පවතී. සුදු පැහැයට අමතරව රන්, මැටි, ක්‍රීම් සහ ලා රෝස වැනි වර්ණ භාවිතා කර ඇති අතර, කැටයම්, උද්‍යාන අලංකරණය සහ බොන්සායි ශාක භාවිතයෙන් ස්වභාවික පරිසරය සමඟ සම්බන්ධ වූ ආරාම පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. සදකඩපහණ, මුරගල් සහ වෙනත් සම්ප්‍රදායික විහාර අංග භාවිතා කිරීමත් සමඟ සිංහ, හස්ති, හංස සහ මොණර රූප ද අලංකරණ අංග ලෙස යොදා ගනු ලැබේ.

ආගමික සංකේත සහ වන්දනා ස්ථාන සැලසුම් කිරීමේදී ද පොදු රටාවක් අනුගමනය කර ඇත. බොහෝ ආරාමවල ධර්ම ශාලාව තුළ ධර්මචක්‍ර මුද්‍රාවෙන් යුතු බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් හෝ ධර්මචක්‍ර සංකේතයක් ස්ථාපනය කර ඇති අතර, විහාර භූමියට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවේ විහාරස්ථානයේ නාමය වෙනුවට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන පාඨය යෙදීම ද බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබේ. ආරාම පරිශ්‍රය තුළ &quot;මහමෙව්නාව&quot; යන නාම පුවරුවක් සහ මහජනතාව සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ ලබාගත හැකි ''සදහම් පොත් මැදුරක්'' ද සාමාන්‍යයෙන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.සාම්පදායික විහාරස්ථාන වල දක්නට ලැබෙන හින්දු දේව ප්‍රතිමා සඳහා වෙනම දේවාල ඉදිකිරීම වෙනුවට, රහතන් වහන්සේලා සහ බෞද්ධ චරිත නිරූපණය කරන ප්‍රතිමා මණ්ඩප සහ බෞද්ධ දෙවිවරුන්ගේ ප්‍රතිමා ඇතැම් නිර්මාණවල අන්තර්ගත කර ඇත.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තමන්ටම ආවේණික බුද්ධ ප්‍රතිමා ශෛලියක් ද හඳුන්වා දී ඇති අතර, එය ජනප්‍රිය වශයෙන් &quot;අසපු ප්‍රතිමා&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ආරම්භක කාලයේ රන් පැහැයෙන් යුතු, ඉන්දියාවේ බුද්ධගයා ප්‍රදේශයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරු යුගයේ තිවංක ප්‍රතිමා සම්ප්‍රදායෙන් ආභාස ලැබූ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කරන ලදී.පසුව එම ශෛලිය තවදුරටත් සංවර්ධනය කරමින් නව ප්‍රතිමා ආකෘති හඳුන්වා දෙන ලදී.

මෙම කලා කටයුතු සඳහා ''මූර්ති කලායතනය'' නමින් ආරාමයට පරිබාහිරව ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස විශේෂිත මූර්ති නිර්මාණ ආයතනයක් පිහිටුවන ලද අතර, එහි නිර්මාණය කරන ලද බුද්ධ ප්‍රතිමා හා මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා මහමෙව්නාව ආරාමවලට අමතරව වර්තමානයේ වෙනත් බෞද්ධ විහාරස්ථානවල ද භාවිතයට ගනු ලබනු දක්නට තිබේ. එම ප්‍රතිමා ශෛලියට අයත් බුද්ධ ප්‍රතිමා දෙකක් [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] සහ [[මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] තුළ ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව මූලික දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.වර්තමානයේ මේ ප්‍රතිමා සඳහා ඇති ප්‍රචලිත බව නිසා වෙනත් ලංකාවේ වෙනත් මූර්ති නිර්මාණ ආයතන ද මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා නිර්මාණයට වර්තමානය වන විට යොමුව තිබෙනු දක්නට තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==

===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය (2026 වසරේ සිට වසා ඇත)

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>ki5n5t03i8t2talpy2zx5zx3jqz5n86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වැසි වනාන්තර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10091</id>
    <revision>
      <id>799238</id>
      <parentid>464936</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T06:13:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>799238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14723" sha1="0llemjluu2htzf0m36bw0ra2k3aokms" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Daintree Rainforest.JPG|thumb|ඔස්ට්‍රේලියාවේ ක්වින්ස්ලන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ Daintree වැසි වනාන්තරය ]]
[[ගොනුව:Rainforrest between Kuranda Cairns, North East Queensland.jpg|thumb|ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්වීන්ස්ලන්ඩ්හි Cairns හි ආසන්නයේ ඇති Daintree වැසි වනාන්තරය]]
'''වැසි වනාන්තර''' යනු ඉතා ඉහළ වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන [[වනාන්තර]] වේ. අර්ථ දැක්වීමට අනුව එය අවම වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 1750 – 2000 (අඟල් 68 – 78) අතර ප්‍රමාණයක් විය යුතුය. 

වැසි වනාන්තර [[මහ පොළොව|පෘථිවිය]] මත ජීවත් වන ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ 2/3 කටම වාසස්ථාන වේ. තක්සේරු කර ඇති අන්දමට මෙහි ජීවත් වන ශාක, කෘමි සහ බොහෝ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විශේෂ මිලියන ප්‍රමාණයක් තවමත් හඳුනාගෙන නොමැත. නිවර්ථන වැසි වනාන්තර පෘථිවිය මත ඇති ආභරණයක් ලෙස ද හැඳින්වෙන අතර එය ලොව විශාලතම ඖෂධාගාරය ලෙස ද හැදින්වෙන්නේ ඒ තුළින් සොයා ගන්නා ලද විශාල ප්‍රමාණයක ස්වාභාවික ඖෂධ ප්‍රමාණයක් හේතුවෙනි. 

වැසි වනාන්තරවල බිම් මට්ටමේ ශාකවල වර්ධනය සිමාවී ඇත්තේ ඒ වෙතට අඩුවෙන් ලැබෙන සුර්යයා ලෝකය හේතුවෙනි. මේ නිසා මෙම ‍වනාන්තර හරහා ඇවිද යාම පහසු වී ඇත. මෙලෙස ඇති අඩු වියන් ස්ථරය විනාහ වී හෝ තුනි වීමක් සිදු වුවහොත් පහළින් ඇති භූමි ප්‍රදේශය ඉතා ඉක්මනින් ඝන එකිනෙක පැටළුනු වැල්, පදුරු සහ කුඩා ශාකවලින් සමන්විත වන කුඩා වනානාතරයක් බවට පත් වේ. වැසි වනාන්තර වර්ග දෙකක් ඇත.

==වැසි වනාන්තර ස්ථර==
වැසි වනාන්තර ප්‍රධාන වෙනස් වූ කොටස් 4 ට බෙදා ඇති අතර ඒවාට අනුවර්ත වූ ශාක සහ සතුන්ගෙන් යුක්ත වේ.

* නෙරූ ස්ථරය - ඉතා විශාල ශාක කුඩා සංඛ්‍යාවකින් යුක්ත වන අතර ඒවා සාමාන්‍ය වියන අභිබවා මිටර 45 – 55 දක්වා උසකට වර්ධනය වන නමුදු කලාතුරකින් මී 70 – 80 තරම් උසට වර්ධනය වන විශේෂ කිහිපයක් ද තිබිය හැක. ඒවාට අධික උෂ්ණත්වය සහ දැඩි සුළඟට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව තිබීම ද අවශ්‍යයි. උකුස්සන්, සමනළයන්, වවුලන් සහ එක්තරා වඳුරු විශේෂ කිහිපයක් මෙම ස්ථරයේ දිවි ගෙවයි.

* වියන් ස්ථරය - වැඩි වශයෙන් විශාල ශාකවලින් යුක්ත වන අතර ඒවා මීටර 30 - 45 තරම් උසක් දක්වා වර්ධනය වේ. සමහර ඇස්තමේන්තු අනුව වියන් ස්ථර ශාක විශේෂවලින් 50% පමණ වාසස්ථාන වේ. එය පෘථිවියේ ජීවීන්ගේ සමහර විට භාගයක් පමණ විය හැකි බවට ද අදහස් පළ කෙරේ. සත්ව වර්ග නෙරූ ස්තරයේ මෙන්ම විය හැකි අතර ඊට වඩා විවිධත්වයක් පළ කෙරේ. කෘමි විශේෂවලින් ¼ පමණ මෙම වැසි වනාන්තරවල වියන් ස්ථරවල ජීවත් වන බවට විශ්වාස කළ හැක. විද්‍යාඥයන් බොහෝ කලක සිට සිතූ පරිදි වියන් ස්ථර ජීවීන්ගේ වාසස්ථානය ලෙස පොහොසත් බවක් ඇති නමුත් ඒවා සොයා ගැනීමට ඇත්තේ මෑතකදී දියුණු කරන ලද ප්‍රායෝගික ක්‍රම මඟිනි. 1917 දී පමණ ස්වභාවවාදියකු වන විලියම් බීබේ ප්‍රකාශ කර සිටියේ “මෙහි තවත් ජීවීන් සිටින මහාද්වීපයක් සොයා ගැනීමට තිබෙන අතර එය පෘථිවිය මත නොපිහිටන අතර අඩි එකක සිට දෙසීය දක්වා ඉහළින් පිහිටා ඇති එය වර්ග සැතපුම් දහස් ගණනක් පුරා පැතිර ඇත. මෙහි ඇති ජීවීන් හා වාසස්ථාන පිළිබඳ සත්‍ය ගවේෂණයක් කිරීමට ළඟා වීමට ක්‍රම සොයා ගැනෙද්දී, දිගු, තඹ, දුනු භාවිතයෙන් ගස්වලට විදීම වැනි ඉතා ප්‍රාථමික ක්‍රම භාවිතා කරන ලදී. නමුත් සමහර ක්‍රම, එනම් බැලූන සහ ගුවන් නැව් ඉහළ අතුවලටත් මගවල් සෑදීම (වන බිමෙහි) වැනි ක්‍රමද සොයා ගැණින. මෙසේ නිවර්තන වියන් ස්තරය වෙත ප්‍රවේශ වීමට ගුවන් නැව් හෝ ගුවනේ ඉදිවුණු වේදිකා යනාදිය භාවිතා කිරීමේ විද්‍යාව වෘක්‍ෂ නාවික විද්‍යාව ලෙස හැදින්වේ.

* යටි මහල් ස්ථරය - වියන් ස්ථරය සහ වන බිම අතර ස්ථරයයි. මෙම යටිමහල් ස්ථරය‍ ඉතා විශාල සංඛ්‍යාවක් කුරුල්ලන් සර්පයන් සහ උරගයින්ට නිවාසය වී ඇත. තවද ගොදුරු අල්ලා කන දිවියන්, ජගුරවයන් සහ දාර පිඹුරන් ද මෙහි නේවාසිකයෝ වෙයි. මේ මට්ටමේදී පත්‍ර තරමක් විශාල වේ. කෘමි ජීවිත ද ඉතා විශාල ගහනයකි. මෙම යටිමහල් ස්ථරයේ සිට වියන් ස්තරය දක්වා වර්ධනය වන බීජාංකුර බොහෝය. වැසි වනාන්තරවලට ඉහළින් දිලිසෙන හිරුඑළියෙන් 5% පමණ යටි මහල් ස්ථරය කරා ළගා වේ. මෙම ස්ථරය පඳුරු ස්ථරය ලෙසද හැඳින්විය හැක. නමුත් මෙම පඳුරු ස්ථරය වෙනම ස්ථරයක් ලෙසද හැඳින්විය හැකි අවස්ථා ද වේ.

* වන බිම් ස්ථරය - මෙම ස්ථරයට හිරු එළිය ලඟා වන්නේ 2% පමණි. මෙම කලාපයේ වර්ධනය විය හැක්කේ එම මන්දාලෝකයට අනුවර්ත වූ ශාඛාවට පමණි. ගංඉවුර, වගුරු සහ එළිමහන් ස්ථානවලින් එහා ගහන වූ යටි වගාවක් දැකිය හැක. වන බිම පැල වර්ධනයෙන් සාපේක්ෂව මැද බවක් පෙන්වන්නේ අඩු ඉර එළිය ප්‍රමාණයක් පෙරී වැටෙන නිසාය. එසේම වන බිම දිරාපත්ව ක්ෂය වී යන සත්ව සහ ශාක කොටස්වලින් යුක්ත වේ. මේවා උණුසුම තෙතමනය යන කරුණු නිසා ඉක්මණින් දිරාපත් වී යයි. නොයෙක් ආකාරවල දීලීර මෙම ශාක සත්ව කොටස් මත වර්ධනය වෙමින් ඒවා දිරාපත් වීමට උදව් වේ

==ගෝලීය දේශගුණය කෙරේ බලපෑම්==
ස්වාභාවික වැසි වනාන්තරයක් මගින් විශාල ප්‍රමාණයක කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණයක් නිකුත් කරන සහ අවශෝෂණය ද කරනු ලබයි. ගෝලීය වශයෙන් ගත් කල මෙකී ක්‍රියාවලිය ආසන්න වශයෙන් සමතුලිත අවස්ථාවක පවතින අතර එබැවින් කිසිදු බලපෑමකට ලක් නොකල වැසි වනාන්තරයකට වායු ගෝලයෙහි කාබන් ඩයෝක්සයිඩ් වල ශුද්ධ බලපෑම කෙරෙහි ඉතා සුළු වෙනසක් පමණක් ඇති කල හැකිය. අද කිසිඳු බලපෑමකට ලක් නොවු වැසි වනාන්තරයක් දක්න‍ට නෙමැත. මිනිසා මගින් සිදු කරනු ලබන වන විනාශය මගින් වැසි වනාන්තර මගින් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් මුදා හැරීමේ තුල්‍යතාවය වෙනස් කරනු ලබයි. මෙලෙසම නියඟ වැනි ස්වාබාවික ක්‍රියාවලීන් මගින් ද වැසි වනාන්තර වල ශාක මරණයට පත්වේ. මෙම දුර්භික්ෂ්‍ය හෙවත් නියන් සමයන් වුවද ඇති වන්නේ මිනිසා මගින් ඇති කර ගන්නා [[‍දේශගුණික විපර්යාස|දේශගුණික විපර්යාස]] හේතුවෙනි. ඇතැම් දේශගුණික ආදර්ශනයන් මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ආකාරයට වසර 2050 වන විටදී නියන් කාලයක් හේතුවෙන් වැසි වනාන්තර විනාශයට පත් වි වඩාත් වැඩි ප්‍රමාණයකින් කාබන්ඩයොක්සයිඩ් මුදාහරිනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. 

==මිනිසාගේ භාවිතය==
නිවර්තන වැසි වනාන්තර දැව සේම සත්ව නිෂ්පාදන වන මස් සහ සම් සපයයි. වැසි වනාන්තර සංචාරකයන්ගේ ගමනාන්ත වනවා මෙන්ම පරිසර පද්ධති මගින් සිදුවන සේවාවන් ලබාදීමට ද ඉවහල් වේ. එසේම නිවර්තන වැසි වනාන්තරවලින් ලැබුණු බොහෝ ආහාර ද්‍රව්‍යය දැනට බෝග වැවිලි ලෙස ඇති කලාප පූර්ව ප්‍රාථමික  වනාන්තර ලෙස පැවති ඒවා වේ. පෘථිවියෙන් 6% පමණ ආවරණය වන්නේ වැසි වනාන්තර වලිනි. කෙසේ වෙතත් සියලුම ඖෂධ වර්ග වලින් 25% පමණ උපදින්නේ වැසි වනාන්තරවල අංග උපාංගයන්ගෙනි. පිළිකා සුවකිරීමේ ශක්තියක් ඇතැයි සිතිය හැකි නිවර්තන ශාක වර්ග 1430 ට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් වනාන්තරවල ඇත. මෙයින් ද 70% පමණ පැලෑටිවල පිළිකා මර්දන හැකියාව ඇති ඒවා ලෙස ඇමරිකානු ජාතික පිලිකා ආයතනය  හඳුනාගෙන ඇත. මේවා අතර ඇස්පිරීන් වැනි වේදනා නාශක මෙන්ම සහ හෘත් රෝග සඳහා ගතහැකි ඖෂධ වෙනුවට ද සුදුසු ශාකමය ඖෂධ මේ වනාන්තරවල බහුල වේ. ඇත්ත වශයෙන්ම පැළවලින් නිපදවා ගන්නා ඖෂධ වර්ග බොහෝ විට භාවිතා වනුයේ උණ, දිලීර අසාදන, පිලිස්සුම් තුවාල අමාංශයේ සහ බඩවැල්වල අබාධ, වේදනා, ශ්වසන අබාධ සහ තුවාල සුවකර ගැනීම සඳහාය.
[[Category:වනාන්තර]]</text>
      <sha1>0llemjluu2htzf0m36bw0ra2k3aokms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාවේ ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10477</id>
    <revision>
      <id>799236</id>
      <parentid>795410</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <comment>Retype With More Informations</comment>
      <origin>799236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7274" sha1="jqrntv69l5awe8qqz7bcoge8o22z4fc" xml:space="preserve">න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාව (Nuclear Chemistry) යනු පරමාණුවේ න්‍යෂ්ටියට, විකිරණශීලීතාවයට සහ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාවලට සම්බන්ධ ක්‍රියාවලීන් අධ්‍යයනය කරන රසායන විද්‍යාවේ ප්‍රධාන ශාඛාවයි. මෙහි ඉතිහාසය 19 වැනි සියවසේ අගභාගය දක්වා දිවෙන අතර, එය ප්‍රධාන සන්ධිස්ථාන කිහිපයක් ඔස්සේ වර්ධනය විය.

* '''1896 - විකිරණශීලීතාවය සොයාගැනීම:''' ප්‍රංශ ජාතික විද්‍යාඥ හෙන්රි බෙකරල් (Henri Becquerel) විසින් යුරේනියම් ලවණ මගින් අදෘශ්‍යමාන කිරණ වර්ගයක් පිටකරන බව අහඹු ලෙස සොයා ගන්නා ලදී. මෙය ස්වභාවික විකිරණශීලීතාවයේ ආරම්භයයි.
* '''1898 - මාරි සහ පියරේ කියුරිගේ පර්යේෂණ:''' මාරි කියුරි සහ ඇගේ සැමියා වූ පියරේ කියුරි (Marie and Pierre Curie) යුරේනියම් නිධි පිළිබඳව කළ පර්යේෂණ හරහා '''රේඩියම් (Radium)''' සහ '''පොලෝනියම් (Polonium)''' යන නව විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍ය දෙක සොයා ගත්හ. &quot;විකිරණශීලීතාවය&quot; (Radioactivity) යන පදය විද්‍යාවට හඳුන්වා දුන්නේද මාරි කියුරි විසිනි.
* '''1899-1903 - විකිරණ වර්ගීකරණය:''' අර්නස්ට් රදර්ෆර්ඩ් (Ernest Rutherford) විසින් විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය මගින් පිටකරන කිරණ '''ඇල්ෆා (Alpha)''' සහ '''බීටා (Beta)''' ලෙස වර්ගීකරණය කරන ලදී. ඉන් ටික කලකට පසුව ප්‍රංශ ජාතික පෝල් විලාඩ් විසින් '''ගැමා (Gamma)''' කිරණ සොයා ගන්නා ලදී.
* '''1911 - පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය සොයාගැනීම:''' රදර්ෆර්ඩ්ගේ සුප්‍රසිද්ධ රන්පත් පරීක්ෂණය (Gold foil experiment) හරහා පරමාණුවක ස්කන්ධය එහි මධ්‍යයේ ඉතා කුඩා අවකාශයක (එනම් න්‍යෂ්ටිය තුළ) කේන්ද්‍රගත වී ඇති බව සොයා ගත්තේය.
* '''1919 - පළමු කෘත්‍රිම න්‍යෂ්ටික පරිවර්තනය:''' රදර්ෆර්ඩ් විසින් නයිට්‍රජන් වායුවට ඇල්ෆා අංශු මගින් ප්‍රහාර එල්ල කර එය ඔක්සිජන් බවට පත් කළේය. මිනිසා විසින් රසායනාගාරයක් තුළ සිදුකළ පළමු න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාව මෙය වේ.
* '''1932 - නියුට්‍රෝනය සොයාගැනීම:''' ජේම්ස් චැඩ්වික් (James Chadwick) විසින් නියුට්‍රෝනය සොයා ගන්නා ලදී. විද්‍යුත් ආරෝපණයක් නොමැති නියුට්‍රෝන මගින් පරමාණුක න්‍යෂ්ටියකට පහසුවෙන් ඇතුළු විය හැකි බැවින්, මෙය න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාවේ විශාල පෙරළියක් ඇති කළේය.
* '''1934 - කෘත්‍රිම විකිරණශීලීතාවය:''' අයිලීන් ජෝලියට්-කියුරි සහ ෆ්‍රෙඩ්රික් ජෝලියට්-කියුරි විසින් ඇලුමිනියම් වැනි මූලද්‍රව්‍යවලට ඇල්ෆා අංශු මගින් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමෙන් කෘත්‍රිම විකිරණශීලී සමස්ථානික නිපදවන ලදී.
* '''1938 - න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය (Nuclear Fission):''' ජර්මානු විද්‍යාඥයින් වන ඔටෝ හාන් (Otto Hahn) සහ ෆ්‍රිට්ස් ස්ට්‍රාස්මන් විසින් යුරේනියම් න්‍යෂ්ටියකට නියුට්‍රෝන වලින් පහර දීමෙන් එය කුඩා කොටස් වලට බිඳ දැමිය හැකි බව සොයා ගත්හ. ලීස් මයිට්නර් (Lise Meitner) විසින් මෙම ක්‍රියාවලිය &quot;න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය&quot; ලෙස න්‍යායාත්මකව පැහැදිලි කළාය. න්‍යෂ්ටික බලාගාර සහ පරමාණු බෝම්බයේ මූලික පදනම මෙයයි.
* '''1940 දශකය - ට්‍රාන්ස්යුරේනියම් මූලද්‍රව්‍ය:''' ග්ලෙන් සීබෝර්ග් (Glenn Seaborg) ප්‍රමුඛ ඇමරිකානු විද්‍යාඥයින් විසින් යුරේනියම් වලට වඩා පරමාණුක ක්‍රමාංකය වැඩි (ප්ලූටෝනියම්, ඇමරිසියම් වැනි) කෘත්‍රිම මූලද්‍රව්‍ය රාශියක් සොයා ගන්නා ලදී. මේ වෙනුවෙන් ඔහුට නොබෙල් ත්‍යාගයද හිමි විය.

වර්තමානය වන විට න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාව, න්‍යෂ්ටික වෛද්‍ය විද්‍යාව (පිළිකා ප්‍රතිකාර සහ රෝග විනිශ්චය), පිරිසිදු බලශක්ති උත්පාදනය, පුරාවිද්‍යාත්මක කාල නිර්ණය (Carbon dating) සහ කෘෂිකර්මාන්තය යන විවිධ ක්ෂේත්‍ර දක්වා අතිශය පුළුල් වී ඇත.
[[ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාව]]
[[Category:රසායන විද්‍යාව]]</text>
      <sha1>jqrntv69l5awe8qqz7bcoge8o22z4fc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගව කිරි ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19070</id>
    <revision>
      <id>799242</id>
      <parentid>501087</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T07:03:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>799242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61204" sha1="igo8nxnhjslm5npoleq66gzunx9pxmh" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Holstein_cows_large.jpg‎|400px|right]]

කිරිවලින් ඉතා ජනප්‍රය වෙනත් නිෂ්පාදනයන් රාශියක්ම සාදාගත හැක. එය සෑම රටකම සිටින විවිධ ජාතීන් පරිභෝජනය කරනු ලබන පොදු ආහාරයක් වී ඇත. වෙනත් බොහෝ ආහාරද්‍රව්‍ය වලට තිඛෙන තහංචි කිසිවක් කිරිවලට නැත. ලෝකයේ පරිභෝජනය කරන කිරි වැඩි ප්‍රමාණයක් ගනු ලබන්නේ වමාරා කන සතුන් “වන ගව, [[මී හරකා|මී ගව]],එළු, බැටළු ගව හා ඔටුවන්ගෙන් ය”. 
මෙම වමාරා කන සතුන්ට අද්භූතජනක කෑම දිරවීමේ පද්ධතියක් ඇත. එමගින් උන් කෑමට ගන්නා රළු සත්ව ආහාර නිරායාසයෙන් කිරි බවට පත්කරන බැවින් අඩු සම්පත් ප්‍රමාණයක් ඇතිව කටයුතු කරන ගම්බද ගොවියාට පවා කිරි නිෂ්පාදනයට පහසුවෙන් හවුල් වියහැක. පසුගිය දශක කිහිපය තුළ කිරි හා මස් පරිබෝජනයත් ඒ සඳහා ඉල්ලූමත් සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වී ඇත. මෙම තත්වය දියුණු වෙමින් පවතින රටවලටම විශේෂිත වන අතර එය පශු සම්පත් විප්ලවය ලෙස හඳුන්වන මට්ටමට වර්ධනය වී ඇත.

[[ගොනුව:Jmptrad006.gif|20px|right]]

== පෝෂණ සංඝටක ==

විටමින,ප්‍රෝටීන්, මේද, කාබෝහයිඩ්රේට් හා ඛණිජ ප්‍රභවයන් සහිත පෝෂ්‍ය අදායක ආහාරයකි.

වඩාත් පුළුල් ලෙස පරිභෝජනය වන කිරි වර්ගය එළකිරි ය. ප්‍රයෝජනයට ගනු ලබන අනෙකුත් කිරි වර්ග නම් මී කිරි සහ එළු කිරි ය. පරිභෝජනයට පෙර කිරි පැස්චරීකරණය, ජීවානුහරණය හෝ අති උච්ච තාප පිරියම වැනි යම් ආකාරයක තාපමය ක්රිකයාවලියකට භාජනය කළ යුතුය. මෙය මෙසේ සිදු කළ යුත්තේ කිරි පරිබෝජනයට පෙර එහි විය හැකි යම් ක්ෂුයද්ර ඓන්ද්රිෙකයන් විනාශවන බවට සහ එය කල් තබාගත හැකි ගුණාංගයන්ගෙන් දියුණුවන බවට වගබලා ගැනීම උදෙසා ය.කිරි හා කිරි ආශ්‍රීත නිෂ්පාදන මවගේ කිරි ඉතාම යෝග්‍ය වන වයසින් 12ස් මසකට අඩු ළමුන් සඳහා හැරෙන්නට සෑම වයස් කාණ්ඩයක් සඳයාම සුදුසු සුවදායක භෝජනයක වැදගත් කොටසක් වේ.අප දිනකට යටත් පිරිසෙයින් කිරි නිෂ්පාදන වේල් 1-2 ක් (වේලක 200මිලි.ලීටර ) පරිබෝජනය කළ යුතු බව ශ්‍රී ලංකාව සඳහා ආහාරමය පදනම් සහිතව පරිබෝජනය සම්බන්ධ මඟපෙන්නීම් වලට අනුව නිර්දේශිතය.
දෛනික පරිබෝජනයේදී පෝෂක ලබා ගැනීම කෙරෙහි ඊට ඇතුළත් කිරි හෝ කිරි නිෂ්පාදන ප්රබධාන වශයෙන් දායකවන අතර ඒවා සමතුලිත පරිභෝජනයක් සඳහා අවශ්‍ය මූලික ආහාර ගණ අතරෙහි වේ.පෝෂණාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයෙන් කිරි වැඩි වශයෙන්ම එහි ප්‍රෝටීන හා කැල්සියම් අන්තර්ගත වීම මත වැදගත් ආහාරයක් වේ.බොහෝ විට කිරි සීනි යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන ලැක්ටෝස් කිරිවල මූලික වශයෙන් පවතී’ ගව වර්ගයේ සතුන්ගේ කිරිවල ලැක්ටෝස් මට්ටම 5% ක් පමණ වේ.මෙය සාපේක්ෂක වශයෙන් ඉහළ සාන්ද්ර්ණයක් වේ. කිරි,අයිස් ක්රීිම් හා පැසවා ගැනීමක් නොමැති කිරි වලින් සාදාගනු ලබන වෙනත් නිෂ්පාදනවල ලැක්ටෝස් සාපේක්ෂ වශයෙන් විශාල ප්රලමාණයන්ගෙන් ඇත.පැසවා ඇති චීස්වල මෙය සාමාන්ය යෙන් නොමැත. යෝගට් සහ කොටේජ් හෝ ක්රී්ම් චීස් වැනි නොවියළි චීස් වර්ගවල ඉතා කුඩා ප්රනමාණයන්ගෙන් මෙය තිබිය හැක. සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ කිරි නොයෙකුත් ක්ෂීයරපායී වර්ගයන්ගෙන් ලබා ගනිමින් විවිධ ප්රියෝජන සඳහා යොදාගනිමින් පැවතී තිබේ. විශාල සංඛ්යාෙවක කිරි නිෂ්පාදන ඇති වීමට මෙය තුඩු දී තිබේ. විවිධ අයුරේ කිරි පිටි වර්ග හැරෙන්නට බටර්, චීස්, ක්රීනම් සහ යෝගට් මේ අතර වේ. කිරිවල ඉහළ මට්ටමක ජල අන්තර්ගතය සහ ඉතා පහළ මට්ටමක චය අගය හේතු කොටගෙන කිරි ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගෙන් නරක්වීමේ අවකාශය තිබේ.

[[ගොනුව:Milksellers in Cologne 1900.jpg|400px|right]]

කිරි පෝෂ්‍යදායී ආහාරයකි. ක්‍ෂීරපායී සතුන්ගේ ගැහැනු සතුන්ගේ ක්‍ෂීර ග්‍රන්ථි වල නිපදවෙන කිරිවල, ඇයගේ පැටවුන්ගේ ළදරු අවධියේ අවශ්‍ය සියලූම පෝෂණයන් නියමිත ප්‍රමාණයෙන් පවතී. ඒවා පහසුවෙන් ශරීරගත වී ජීර්ණ කරගැනීමේ හැකියාවෙන්ද යුක්තය.කිරිවලින් වෙනත් ආහාරමය නිෂ්පාදනයන් රාශියක්ම සාදාගත හැක. එය බොහෝ රටවල සිටින විවිධ ජාතීන් පරිභෝජනය කරනු ලබන පොදු ආහාරයක් වී ඇත. වෙනත් බොහෝ ආහාරද්‍රව්‍ය වලට තිඛෙන තහංචි කිසිවක් කිරිවලට නැත. ලෝකයේ පරිභෝජනය කරන කිරි වැඩි ප්‍රමාණයක් ගනු ලබන්නේ වමාරා කන සතුන් “වන ගව, මී ගව,එළු, බැටළු ගව හා ඔටුවන්ගෙන්ය.
මෙම වමාරා කන සතුන්ට අද්භූතජනක කෑම දිරවීමේ පද්ධතියක් ඇත. එමගින් උන් කෑමට ගන්නා රළු සත්ව ආහාර නිරායාසයෙන් කිරි බවට පත්කරන බැවින්අඩු සම්පත් ප්‍රමාණයක් ඇතිව කටයුතු කරන ගම්බද ගොවියාට පවා කිරි නිෂ්පාදනයට පහසුවෙන් හවුල් වියහැක. පසුගිය දශක කිහිපය තුළ කිරි හා මස්පරිබෝජනයත් ඒ සඳහා ඉල්ලූමත් සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වී ඇත. මෙම තත්වය දියුණු වෙමින් පවතින රටවලටම විශේෂිත වන අතර එය පශු සම්පත් විප්ලවයලෙස හඳුන්වන මට්ටමට වර්ධනය වී ඇත.අගනා ශක්ති, විටමින,ප්‍රෝටීන්, මේද, කාබෝහයිඩ්රේට් හා ඛණිජ ප්‍රභවයන් සහිත කිරි පෝෂ්‍ය අදායකආහාරයකි. වඩාත් පුළුල් ලෙස පරිභෝජනය වන කිරි වර්ගය එළකිරි ය. ප්‍රයෝජනයට ගනු ලබන අනෙකුත් කිරි වර්ග නම් මී කිරි සහ එළු කිරි ය. පරිභෝජනයට පෙර කිරි පැස්චරීකරණය, ජීවානුහරණය හෝ අති උච්ච තාප පිරියම වැනි යම් ආකාරයක තාපමය ක්රිකයාවලියකට භාජනය කළ යුතුය. මෙය මෙසේ සිදු කළ යුත්තේ කිරි පරිබෝජනයට පෙර එහි විය හැකි යම් ක්ෂුයද්ර ඓන්ද්රිෙකයන් විනාශවන බවට සහ එය කල් තබාගත හැකි ගුණාංගයන්ගෙන් දියුණුවන බවට වගබලා ගැනීම උදෙසා ය.කිරි හා කිරි ආශ්‍රීත නිෂ්පාදන මවගේ කිරි ඉතාම යෝග්‍ය වන වයසින් 12ස් මසකට අඩු ළමුන් සඳහා හැරෙන්නට සෑම වයස් කාණ්ඩයක් සඳයාම සුදුසු සුවදායක භෝජනයක වැදගත් කොටසක් වේ.අප දිනකට යටත් පිරිසෙයින් කිරි නිෂ්පාදන වේල් 1-2 ක් (වේලක 200මිලි.ලීටර) පරිබෝජනය කළ යුතු බව ශ්‍රී ලංකාව සඳහා ආහාරමය පදනම් සහිතව පරිබෝජනය සම්බන්ධ මඟපෙන්නීම් වලට අනුව නිර්දේශිතය.
දෛනික පරිබෝජනයේදී පෝෂක ලබා ගැනීම කෙරෙහි ඊට ඇතුළත් කිරි හෝ කිරි නිෂ්පාදන ප්රබධාන වශයෙන් දායකවන අතර ඒවා සමතුලිත පරිභෝජනයක් සඳහා අවශ්‍ය මූලික ආහාර ගණ අතරෙහි වේ.පෝෂණාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයෙන් කිරි වැඩි වශයෙන්ම එහි ප්‍රෝටීන හා කැල්සියම් අන්තර්ගත වීම මත වැදගත් ආහාරයක් වේ. 
 	
බොහෝ විට කිරි සීනි යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන ලැක්ටෝස් කිරිවල මූලික වශයෙන් පවතී’ ගව වර්ගයේ සතුන්ගේ කිරිවල ලැක්ටෝස් මට්ටම 5% ක් පමණ වේ.මෙය සාපේක්ෂක වශයෙන් ඉහළ සාන්ද්ර්ණයක් වේ. කිරි,අයිස් ක්රීිම් හා පැසවා ගැනීමක් නොමැති කිරි වලින් සාදාගනු ලබන වෙනත් නිෂ්පාදනවල ලැක්ටෝස් සාපේක්ෂ වශයෙන් විශාල ප්රලමාණයන්ගෙන් ඇත.පැසවා ඇති චීස්වල මෙය සාමාන්ය යෙන් නොමැත. යෝගට් සහ කොටේජ් හෝ ක්රී්ම් චීස් වැනි නොවියළි චීස් වර්ගවල ඉතා කුඩා ප්රනමාණයන්ගෙන් මෙය තිබිය හැක. 
සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ කිරි නොයෙකුත් ක්ෂීයරපායී වර්ගයන්ගෙන් ලබා ගනිමින් විවිධ ප්රියෝජන සඳහා යොදාගනිමින් පැවතී තිබේ. විශාල සංඛ්යාෙවක කිරි නිෂ්පාදන ඇති වීමට මෙය තුඩු දී තිබේ. විවිධ අයුරේ කිරි පිටි වර්ග හැරෙන්නට බටර්, චීස්, ක්රීනම් සහ යෝගට් මේ අතර වේ. කිරිවල ඉහළ මට්ටමක ජල අන්තර්ගතය සහ ඉතා පහළ මට්ටමක චය අගය හේතු කොටගෙන කිරි ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගෙන් නරක්වීමේ අවකාශය තිබේ.
‍

== ලෝකයේ කිරි නිෂ්පාදනයේ ස්වභාවය. ==
ලෝකයේ දැනට ඇති කිරි නිෂ්පාදනය වර්ෂයකට මෙට්රි ක් ටොන් මිලියන 600 ක් පමණ වේ. මෙයින් වැඩි ප්රිමාණයක් නිපදවනු ලබනනේ යුරෝපයේ හා උතුරු ඇමරිකාවේ ය. කිරි නිෂ්පාදනය වැඩිම තනි රට ඉන්දියාව යි. එය මෙට්‍රික් ටොන් 80% කි. දෙවෙනි තැන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට හිමිවන අතර ඊළග ස්ථානය ප්‍රංශය, එක්සත් රාජධානිය හා ජර්මනිය වැනි රටවලට හිමි වේ. මෙම රටවල කිරි නිෂ්පාදනය කරනු ලබන්නේ එම රටවල පරිබෝජනය පිණිසයි. අපනයනය සඳහා කිරි නිපදවනු ලබන්නේ නවසීලන්තය, [[ඕස්ට්‍රේලියාව]] වැනි රටවල් කිහිපයක පමණි.මේ නිසා ලෝකයේ මුළු කිරි නිෂ්පාදනයන් ජාත්‍යයන්තර වෙළඳාමට ඉදිරිපත් වන්නේ 5%ක පමණ ප්‍රමාණයකි. ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු රටවල් විශාල සංඛ්‍යාවක රට තුළ කිරි නිෂ්පාදනය එම රටවල ඉල්ලූම සැපයීමට ප්‍රමාණවත් නැත. එම නිසා මෙම රටවලට කිරි ආනයනය කිරීමට 
''සංවර්ධිත හා සංවර්ධනය වන රටවල කිරි නආනයන ප්‍රමාණය (1000 මෙ’ටොන්) 2006'''

රටවල කාණ්ඩය 	වෙඩරු	 	 කේජු	 	 යොදය රහිත කරිපිටි පූර්ණ යොදය සහිත කිරිපිටි 	
සංවර්ධිත රටවල	 707.77(62.20) 99.08 (8.28) 43016(37.80) 1097.12(91.72) 
සංවර්ධනය වෙමින් 
පවතින රටවල	 869.79(59.62) 57.49 (3’63) 589.18 (40.38) 124.76(96.37)
(''සම්පූර්ණ ගෝලීය ආනයනයට අදාළ ප්රපතිශත අගයන් වරහන් තුළ දක්වා ඇත.)
මූලාශ්ර3ය-ආ.ස.සහ සං.සදහා සංවිධානය	(ශ්‍රේණි, 2008)
''


කිරි නිෂ්පාදිතයන් සඳහා ඉහළ යන ඉල්ලූම සපුරාලීමේදී ශ්‍රී ලංකාව වඩ වඩාත් ලෝක කිරි වෙළඳපොළ මත යැපෙමින් සිටින තත්වයකට පත්ව ඇත. ආහාර හා කෘෂිකර්මාන්ත සංවිධානයට අනුව ආනයනයන් මත පදනම් වූ ඒක ශීර්ෂ දෛනික කිරි හා කිරි නිෂ්පාදිත සැපයුම් 1990 වර්ෂයේ ග්රෑම් 32.67 සිට 2005 වර්ෂයේ දී ග්රෑම් 81 දක්වා වැඩි වී ඇත. මේ අනුව මෙම කාලය තුළ ආනයන මත රඳා පැවැත්ම 45% සිට 77% දක්වා වැඩි වී ඇත.මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලෝක කිරි වෙළඳපොළේ උච්ඡාවචනයන් ශ්‍රී ලංකාවට දැඩිව බලපා ඇත. වර්තමානයේ ලෝක කිරි වෙළඳ පොළේ පෙර නොවු විරූ විපර්යාසයන් නිරීක්ෂවණයට ලක් වී ඇත. විශේෂයෙන් ලෝක කිරි නිෂ්පාදිත මිල ගණන් 2002 සිට 2007 දක්වා හතර ගුණයකින් වැඩි වී ඇති අතර බොහෝ විද්වතුන් අපේක්ෂා කරන පරිදි කිරි නිෂ්පාදිත මිල ගණන් අඛණ්ඩව ඉහළ යනු ඇත. 


ලෝක කිරි වෙළඳපොළ ඇතැම් සුවිෂේශී ලක්ෂිණයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ලෝකයේ ප්‍රධාන කිරි නිෂ්පාදන රටවල් පහ එනම් යුරෝපා සංගමය, එක්සත් රාජධානිය, ඕස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය සහ ආජන්ට්නාව ලෝක කිරි නිෂ්පාදනයෙන් 40%කට පමණක් හිමිකම් කියන නමුදු ලෝක අපනයනයන්ගෙන් 80% කට වැඩි ප්‍රමාණයකට දායක වෙයි. එම නිසා ජාත්‍යන්තර කිරි වෙළඳාමේ ප්‍රධාන අපනයනකරුවන් එනම් නවසිලන්තය, ඕස්ට්‍රේලියාව හා යුරෝපා සංගමය අවශ්‍යයෙන්ම විශාලතම නිෂ්පාදකයන් නොවේ.උදාහරණයක් ලෙස නවසීලන්තය සාපේක්ෂව කුඩා පරිමාණයේ නිෂ්පාදකයෙකු වන නමුදු ප්‍රධාන අපනයනකරුවෙකි.2004-2006 කාලය තුළ සංවර්ධිත හා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල කිරි නිෂ්පාදනයේ වාර්ෂික වර්ධන වේගය පිළිවෙළින් 0.3% හා 4.0% විය.


2003 වර්ෂයේදී සංවර්ධිත රටවල හා සංවර්ධනය වෙමින් පැවති රටවල ඒක පුද්ගල කිරි නිෂ්පාදන පරිභෝජනය පිළිවෙලින් 204.42 හා 49.29 විය. සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා බොහෝ රටවල පසුගිය දශකයේ ඇතිවු වේගවත් ආර්ථික සංවර්ධනය මගින් කිරි නිෂ්පාදිතයන් වැනි ඉහළ අගයක් ගන්නා ආහාර සම්බන්ධයෙන් විශාල ඉල්ලූමක් ජනිත කරනු ලැබ ඇත. 1990-2005 අතර කාලය තුළ ඉන්දියාව, බ්‍රසීලය, නයිජීරියාව හා චීනය යන රටවල කිරි හා කිරි නිෂ්පාදිත ඒක පුද්ගල පරිභෝජනය පිළිවෙළින් 20% හා 300% ප්‍රමාණයන්ගෙන් ඉහළ ගොස් ඇත. ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම හා සම්බන්ධ ප්‍රධාන කිරි නිෂ්පාදිතයන්ට බටර්, චීස් යොදය රහිත කිරිපිටි හා සම්පූර්ණ යොදය සහිත කිරිපිටි ඇතුළත් වේ. කිරි වෙළඳපොළෙහි සැපයුමෙන් සුළු ප්‍රමාණයක් වන යොදය රහිත කිරිපිටි හා සම්පූර්ණ යොදය සහිත කිරිපිටි ප්රසධාන වශයෙන් සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවලට අලෙවි කෙරේ. 
ප්‍රධාන කිරි නිෂ්පාදිත අපනයනකරුවන් වනුයේ යුරෝපා සංගමය, නවසිලන්තය හා ඕස්ට්‍රේලියාවයි. 2007 වසරේ ලෝක කිරි අලෙවියේ ප්‍රමුඛයා වූයේ යුරෝපා සංගමයයි.ආසියානු වෙළඳපොළට කේජු සහ වියළි නිෂ්පාදිත සපයන ප්‍රධාන සැපයුම්කරුවන් වනුයේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ හා නවසීලන්තයේ අඩු පිරිවැයක් යටතේ කිරි නිපදවන්නන්ය.

== '''ලෝකයේ කිරි නිෂ්පාදිතයන්ගේ විවිධ ස්වරූපයන්''' ==
* පූර්ණ කිරි
* අඩු මේද සහ යොදය ඉවත් කළ කිරි
* පිටි කිරි
* මෝල්ටඩ් කිරි පිටි
* රස කැවූ කිරි
* යෝගට්
* කේජු
* මුදවන ලද මී කිරි
* චීස්
* ගිතෙල
* මෝරු

[[ගොනුව:Milk.jpg|200px]]
[[ගොනුව:Milk-bottle.jpg|180px]]
[[ගොනුව:Yakult_drink.jpg|200px]]

== ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි නිෂ්පාදනයේ සාම්ප්‍රදායක පසුබිම. ==
අතීත කාලයේ සිට මුදවන ලද කිරි සහ වෙනත් කිරි නිපැයුම් සඳහා කිරි නිෂ්පාදනය සම්බන්ධයෙන් රුහුණ කීර්තියක් උසුලනු ලැබීය. කෙසේ වෙතත් දශක දෙක තුනක කාල පරාසය තුළ දකුණේ එළ හා මී ගව ගොවීන් කෙරේ මහත් අහිතකර බලපෑම් ඇති කරමින් දකුණු ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි නිෂ්පාදනය නොයෙකුත් හේතූන් නිසා පරිහානියට පත්වෙමින් පවතී. රටේ ගොවි ආර්ථිකයට ඉමහත් ලෙස දායක වන මිලියන හතරක් පමණ වන සුළු පරිමාණයේ ගොවීන් මත දකුණේ කිරි නිෂ්පාදනය රඳා පවතී. 
හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ සිදුකරන ලද සමීක්ෂවණයකින් හෙලිවූයේ සතුන් ඇති කිරීමේ යෙදී සිටින පවුල් අතරින් 76% ක් සතුව එළ ගවයන් ද 33% සතුව මී ගවයන්ද ඇත. එළ ගව පට්ටි අතරින් 90% ක පමණ එක් පට්ටියක සතුන් දහයකට අඩු ප්රීමාණයක් ඇති අතර 46% ක පමණ එක් පට්ටියක සතුන් පස්දෙනෙකුට වඩා අඩුවෙන් සිටී.දකුණු පළාතේ එළ හා මී ගවයන් ඉතා අඩු පහසුකම් යටතේ ඇති කරනු ලැබේ. දේශීය 
සතුන්ගෙන් ලැඛෙන කිරි ප්‍රමාණය ඉතා අඩු වීම හේතුවෙන් පියස්සක් සහිත කිරි මඩු සහ සෙසු අත්‍යවශය පහසුකම් සහිත ගව මඩු දැක ගැනීම ඉතා දුෂ්කරය. අඩු පහසුකම් ඇති නිදැල්ලේ තණ කැවීමේ ක්‍රමයට ේශීය සතුන් හැඩගැසී ඇති බැවින් අසල පිහිටි ලඳු කැලෑ, වනපෙත් සහ පුරන් බිම් තුළ සතුන් තණ කවමින් නිතරම පිරිවැය හා දුක්ගැහැට අවම කරගැනීමට ගොවීහු වෙර දරති. 
සාම්ප්‍රදායක කිරි කර්මාන්තයට අදාලව තණ කැවීමේ ක්‍රම කිහිපයක් ඇත.

* වනපෙත් තුළ තණ කැවීම
* ගම පදනම්ව තණ කැවීම
* වනපෙත් හා ගම පදනම්ව තණකැවීම

වන පෙත් තුළ තණ කැව
විශාල එළ හා මී ගව පට්ටි හිමි ගොවීහු ජනාවාසයන්ගෙන් දූරස්ථව පිහිටි රක්ෂිදත වන භූමි තුළ සතුන් ඇති කරති. ස්වභාවික තෘණ භූමි තුළ සතුන් තණ කවන අතර උදෑසන කරි දෙනුන්ගෙන් දොවාගන්නා කිරි ගවගාල් වෙත පැමිණෙන කිරි එකතු කරන්නන්ට ගොවීන් විසින් අලෙවි කරනු ලබයි. ස්වභාවික වන රක්ෂිතයන් පිහිටා ඇති හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ උඩවලව, සූරිය වැව සහ කිරි ඉබ්බන් ආර වැනි ප්‍රදේශයන්හි මෙම ක්‍රමය පොදුවේ භාවිතා වේ. උඩවලව හා බුන්දල වන රක්ෂි තයන්හි විශාල එළ හා මී ගව පට්ටි තණ බුදිනු දැක ගත හැකිය.

''ගම පදනම්ව තණ කැවීම''' 
කුඩා හා මධ්‍යම පරිමාණයේ එළ හා මී ගව පට්ටි ඇති ගොවීහු තම සතුන් තණ කැවීම පිණිස වන රක්ෂිතයන් වෙත ගෙන නොයති. ගම තුළ පිහිටි මාර්ග දෙපස සහ ලඳූ කැලෑ හා පුරන් බිම් තුළ දිවා කාලයේ තණ කැවීමෙන් අනතුරුව රාත්‍රී කාලයේ සතුන් ගාල්කර තැබීමට තම නිවෙස් ආසන්නයේ ඉදිකළ ගව ගාල් මොවුන් සතුය.

'''වනපෙත් හා ගම පදනම්ව තණ කැවීම'''
මධ්යතම හා විශාල ප්රණමාණයේ ගව පට්ටි හිමි ගොවීහු මෙම ක්ර මය භාවිතා කරති. කුඹුරු පුරන්ව ඇති කාලයට වී අවිශිෂ්ටයන් සහිත කුඹුරුවල සතුන් මුදාහරින අතර වගා කන්නය තුළ තණ කෑම සඳහා සතුන් අසල පිහිටි වන රක්ෂිතතයන් කරා ගෙන යති. හම්බන්තොට දිස්ත්රිඳක්කයේ සූරියවැව සහ කිරි ඉබ්බන්ආරප්ර්දේශයේ විවිධ පෝෂණ ක්‍රමයන්හි ව්‍යාප්තිය.

 පෝෂණ ක්‍රමය	                එළ ගව පට්ටි ප්‍රතිශතය	          මී ගව පට්ටි ප්‍රතිශත
වනය පදනම් කරගත්. 	0.0% 21.2%

ගම පදනම් කරගත්.	 82.8%	 21.2%

වනය හා ගම පදනම් කරගත්.	 17.2%	 51.6%


''මූලාශ්‍රය-රුහුණු විශ්වවිද්‍යාලයේ ක්ෂේත්‍ර සමීක්ෂණ .''
එළ ගව පට්ටි ගම මත පදනම්ව තිබිම සමග සසදා බැලීමේදී වනය පදනම් කරගෙන තණ කැවිමේ ක්‍රමය මූලික වශයෙන් මී ගව පට්ටි සම්බන්ධයෙන් භාවිතාවන බව.

== පශ්චාත් යටත් විජිත අවධිය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි හා කිරි ආශ්‍රීත නිෂ්පාදන පරිභෝජනය. ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඇති කිරි නිෂ්පාදනය මෙරට ඉල්ලුම සැපයීමට ප්‍රණමාණවත් නො‍වේ. 2007 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි පරිභෝජනය මෙට්‍රික් ටොන් 612000ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත. එය එක් පුද්ගලයෙකුට කිලෝ ග්රෑම්.32 කි. 2007 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාව පරිභෝජනය කරන ලද කිරි වලින් නිපදවන ලද්දේ මෙට්‍රික් ටොන් 202000ක් පමණි. ඉතිරි මෙට්‍රික් ටොන් 410000ක් ආනයනය කීරීමට සිදූවිය. ශ්‍රී ලංකාවේ නිපදවනූ ලබන කිරි වලින් 56% ක්ම සැකසූම් කරුවන් විසින් එකතු කර ආනයනය කරන ලද කිරි සමඟ වෙළඳපොළට ඉදිරිපත් කරනු ලබයි. ඉතිරි 44% ක්වූ මෙට්‍රික් ටොන් 88000ක් කිරි නිපදවන්නන් ස්වකීය පරිභෝජනය සඳහාත් අසල්වැසියන්ට අලෙවිකිරීම සඳහාත් යොදාගෙන ඇත.
ශ්‍රී ලංකා‍වේ පරිභෝජනය කරන කිරි වලින් 67% ක් හා වෙළඳපොළට ඉදිරිපත් කරන කිරි හා කිරි නිෂ්පාදන වලින් ආසන්න වශයෙන් 80% ක්ම සමන්විත වන්නේ ආනයනය කරන ලද කිරි වලිනි.දැනට මෙරට නිෂ්පාදනය කරන්නේ කිරි අවශ්‍යතාවෙන් 20% ක් පමණි. 2015 වන විට මෙය 50% ක් දක්වා වැඩි කර ගැනිමට අරමුණු කරගෙන ඇති නමුත් එය ළගා කර ගත නොහැකි බව පොදූ මතයයි.ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි නිෂ්පාදනය සමිපූර්ණයෙන්ම සිදූවන්නේ මිශ්‍ර කුඩා ගොවිපොළ වලය. මෙයින් සමහරක් ගෙවතු වශයෙන් සැලකිය හැක.1981 ජන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තෙමින්තුව විසින් කරනලද සංගණනයට අනුව රටතුළ ඇති 17,91500 ක් වූ කුඩා ගොවිබිම් වලින් 22% ක්ම එළගවයින් හෝ මී ගවයින් හෝ එම දෙවර්ගයම හෝ ඇතිකර ඇත. ගොවිබිම් වලින් වැඩිප්රටමාණයක් මිශ්‍ර ගොවිබිම් ය. කිරි ගවයින් පමණක් ඇති කළ ගොවිබිම් තිබුණේ ස්වල්පයකි.
1980 දී වසරකට පුද්ගලයෙකු සදහා 1.59% ක් වූ ඒකපුද්ගල කිරි පරිභෝජනය 2006 දී 3.63% ක් දක්වා වැඩිවුණි. එම වැඩි වූ නිෂ්පාදනය සැපයීමට දේශීය කිරි ගොවියාට නොහැකි විය. මෙම කිරි
අවශ්‍ය තාවයෙන් 25%ක් රටතුළ නිපදවන අතර ඉතිරි 75% පරිභෝජන අවශ්‍යතාව සපුරාලීම සදහා කිරිපිටි ආනයනය කරයි.ඒ සදහා රුපියල් මිලියන 11ක් වැය වේ. 2005-2006 වසරේ රටේ මුළු කිරි නිෂ්පාදනය ලීටර් මිලියන 193 ක් හා 196.5 ක් විය. මෙම ප්‍රමාණය එළකිරි වලින් මිලියන 162 සහ හා 164.9 ක් හා මීගව කිරි වලින් ලීටර් මිලියන 31 සහ 31.65ක් වේ.කිරි පානය කිරිම හා මුදවා ගැනීමට අමතරව සැකසිය හැකි කිරි නිෂ්පාදන රැසකි. ඊට බටර්, චීස්,ක්‍රිම්, යෝගටි, වෙඩරු,ගිතෙල්, පැණිරස කළ සම්පූර්ණ යොදය සහිත උකුකිරි වාෂ්පීකෘත කළ කිරි, සකසන ලද චීස්, චීස් තැවරුම හා අයිස්ක්‍රීම් වේ.
පරිභෝජනයට ගන්නා ප්‍රධාන කිරි ආහාරය කිරි පිටි වීම නිසා කිරි වල වැදගත්කම වර්තමානයේ අඩුවෙන්මින් පවතී. කිරි පිටිමිල වැඩිවීම නිසා එයට ප්‍රතිචාරයක් වශයෙන් නැවුම් කිරි වෙත යොමුවී ඇත්තේ නාගරික පරිසරයේ පාරිභෝගිකයන්ගෙන් කුඩා ප්‍රතිශතයකි. අගනා ශක්ති ප්‍රෝටීන හා මේද කාබෝහයිට්රේඩ් විටමින් හා ඛනිජ ප්‍රභවයන් සහිත කිරි පෝෂ්‍යදායී ආහාරයකි.වඩාත් පුළුල් ලෙස පරිභෝජනය වන්නේ එළකිරිය. නොයෙකුත් සමාජ ආර්ථික ප්‍රඡාවිද්‍යාත්මක සංස්කෘතික හා ආගමික සාධක හේතුකොටගෙන ශ්‍රී ලංකාවේ ඒකපුද්ගල කිරි පරිභෝජනය වෙනස් වෙයි. කිරි හා කිරි නිෂ්පාදනයන්හි ස්වාභාවික තත්වය කෙරෙහි නිසි සැලකිල්ලක් ඇතිව නව තාක්ෂණික ශිල්ප ක්‍රමයන්ඇතිකරමින් දේශීය කිරි නිෂ්පාදනයන්හි තිරසාර සංවර්ධනයක් ඇතිකරගැනීම වැදගත් ය. ආනයනයට වාර්ෂිකව රුපියල් බිලියන 18 ක් වැය වේ.දේශීය වශයෙන් නිෂ්පාදිත කිරි පරිභෝජනය කිරිම. පිටිවල සිට නැවුමිකිරි පරිභෝජනය කිරිම.කිරි පිටි වල සිට නැවුමි දියරකිරි දක්වා හා වෙනත් වටිනාකමි එක්කළ නිෂ්පාදිත ලෙස කිරි නිෂ්පාදනය විවිධාංගීකරණය කිරිම යනාදී විවිධ මානයන් ඔස්සේ කිරි පරිභෝජනය කිරිම සදහා යොමුවිමට අපේ ආකල්පයන් වෙනස්කර ගනිම්න් දේශීය කිරි කර්මාන්තය සංවර්ධනය කළ යුතුය. මේ නිසා කිරි පරිභෝජනයට අප ආකල්ප වෙනස් කරමින් දේශීය කිරි කර්මාන්තය සංවර්ධනය කිරිම අවශ්යිය වේ.

== ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි නිෂ්පාදනය පිළිබඳ ආර්ථික විශ්ලේෂණයක්. ==
ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු රටවල් විශාල සංඛ්‍යාවක රටතුළ ඇති කිරි නිෂ්පාදනය එම රටවල ඉල්ලුම සැපයීමට ප්‍රමාණවත් නොවේ. එම නිසා එම රටවලට කිරි හා කිරි ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන ආනයනය කිරීමට සිදූව ඇත. සංවර්ධිත රටවල වාර්ෂික ඒකපුද්ගල කිරි පරිභෝජනය අතිශයින් අධිකය. නමුත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ඒකපුද්ගල කිරි පරිභෝජනය දළ වශයෙන් කිලෝ ග්රෑම්.40 කි. යුරෝපය තුළ හා යුරෝපීයයන් සංක්‍රමණය වූ උතුරු ඇමෙරිකාව ඕස්ට්‍රේලියාව හා දකුණූ ආසියාව වැනි රටවලත් කිරි ඉතා ජනප්රි ය ආහාරයකි. මස් පරිභෝජනය අධිකව කරන නැගෙනහිර ආසියානු රටවල කිරි පරිභෝජනය අඩු නමුත් දැනට එම රටවල කිරි සඳහා ඇති ඉල්ලුම වැඩිවෙමින් පවතී.
2007 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි පරිභෝජනය මෙට්‍රික් ටොන් 612000ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.එය ඒක පුද්ගලයෙකුට කිලෝ ගෑ.32 කි. ඉන්දියාවේ ඒකපුද්ගල කිරි පරිභෝජනය දළ වශයෙන් කිලෝ ග්රෑම්.72කි. නේපාලයේ කිලෝ.ග්රෑම්.40කි. පකිස්ථානයේ කිලෝග්රෑම්.180කි. ඇමෙරිකාඑක්සත් ජනපදයේ කිලෝ ග්රෑම්.234කි. මේ අනුව ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ අඩුවෙන්ම කිරි පරිභෝජනය කරන රටක් බව පෙන්නුම් කරයි. එය සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ඒකපුද්ගල කිරි පරිභෝජනය වන කිලෝ ගෑ.40ටත් වඩා අඩුයි. 2007 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාව පරිභෝජනය කරන ලද කිරි වලින් නිපදවන ලද්දේ මෙට්‍රික් ටොන් 
202000ක් පමණි. ඉතිරි මෙට්‍රික් ටොන් 410000ක් ආනයනය කීරීමට සිදූවිය. ශ්‍රී ලංකවේ නිපදවනූ ලබන කිරි වලින් 56% ක්ම සැකසූම් කරුවන් විසින් එකතු කර ආනයනය කරන ලද කිරි සමඟ වෙළඳපොළට ඉදිරිපත් කරනු ලබයි. ඉතිරි 44%ක්වූ මෙට්‍රික් ටොන් 88000ක් කිරි නිපදවන්නන් ස්වකීය පරිභෝජනය සඳහාත් අසල්වැසියන්ට අලෙවිකිරීම සඳහාත් යොදාගෙන ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ පරිභෝජනය කරන කිරි වලින් 67% ක් හා වෙළඳපොළට ඉදිරිපත් කරන කිරි හා කිරි නිෂ්පාදන වලින් ආසන්න වශයෙන් 80%ක්ම සමන්විත වන්නේ ආනයනය කරන ලද කිරි වලිනි.
	
වගුව 01
සමිපූර්ණ යොදය සහිත කිරිපිටි වල ජාත්යයන්තර මිල ගණන් ටොන්: ඇ.ඩො: 2000 -2007 දක්වා.
වර්ෂය ජනවාරි ජුනි -ජූලි

 2000          1625               1900
 2001        2075                  1637
 2002        1637                1238
 2003        1637                1772
 2004        1825                2100
 2005          2222              2250
 2006         2175             2100
 2007          2850            4650


මූලාශ්‍රය -කෟෂිකාර්ම්ක අලෙවි සේවය එක්සත් ජනපදයේ කෟෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව

2007 වර්ෂයේ ආනයනය කරන ලද කිරි වල වටිනාකම රුපියල් බිලියන 19 කි.මේ අනුව පැහැදිළි වන්නේ අප විසින් කරනු ලබන අවම කිරි පරිභෝජනය සඳහාත් අපට කිරි ආනයනය කිරීමට සිදූවි ඇති බවයි. පසුගිය දශකය තුළ කිරි හා කිරි නිෂ්පාදන සඳහා රටතුළ 5%ක පමණ ප්‍රමාණයකින් වාර්ෂිකව ඉල්ලුම වැඩිවී ඇති නමුත් නිෂ්පාදනය වැඩිවීමේ වේගය 1.5% ක් විය විදේශීය උපදේශක ආයතනයක් වන භ්‍රෑපධ ආයතනය විසින් 2007 වර්ෂයේ නිකුත් කරඇති වාර්තාවකින් පෙන්නුම් කරන පරිදි මෙම තත්වය වෙනස් කිරීමට අප අපොහොසත් වූවොත් 2015 වනවිට මෙරටට කිරි හා කිරි නිෂ්පාදන ආනයනය කිරීමට රුපියල් බිලියන 30 ක් පමණ වියදමක් දැරීමට සිදූවිය හැක. ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි එකතු කිරීම හා කිරි සැකසුම් කිරිම සම්බන්ධව රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියක් විධිමත්ව ක්‍රියාත්මක කිරීම දැකිය නොහැක. කිරි ගොවියෝ සිය නිෂ්පාදනයන් සෘජුවම නිවාස වලට විකුණති. එමෙන්ම අසල්වැසි කඩවලටත් යෝගටි මුදවපු කිරි හා රසකැවිලි නිෂ්පාදනය කරන සුළු ව්‍යාපාරිකයන්ටත් මෙම කිරි සෘජුවම සපයනු ලබන්නේ කිරි ගොවියන් විසිනි. මෙම අසංවිධානාත්මක කිරි වෙළදාම මුළු දේශීය කිරි නිෂ්පාදනයෙන් 45% කි. දෛනිකව ඉතිරි වන ලීටර් 300000 ක් පමණ ප්‍රමාණය මධ්‍ය පරිමාණයේ හා මහා පරිමාණයේ සැකසුම් කරුවන් විසින් රටපුරා ඇති එකතු කිරීමේ මධ්‍යස්ථාන හා ශීතකරණ මධ්‍ය ස්ථාන මගින් එකතු කරනු ලැබේ. 
කිරි ආහාර ආනයනය කරන්නන් විසින් මූලික වශයෙන් සම්පූර්ණ යොදය සහිත කිරි හා කිරි නිෂ්පාදන ආනයනය කර විකුණනු ලබයි. වැඩි දෙනකු කිරි පිටි ආනයනය කරනු ලබන්නේ තොග වශයෙනි. පසුව ශ්‍රී ලංකාවේ දී එම තොග නැවත ඇසුරුම් කොට විකුණනු ලැබේ. මෙරට කිරි පරිභෝගිකයන්ට කිරි නිෂ්පාදන ලබාගතහැකි ක්ර ම කීපයකි. එනම් අසල්වැසි කිරි ගොවියන් හා කිරි නිෂ්පාදන සමාගම්ය.මෙම සමාගම් කිරි පිටි හා බටර් වැනි ද්‍රව්‍යයන නිපදවීමට දේශිය කිරි මෙන්ම ආනයනික කිරි ද උපයෝගී කරගනී. දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ නිපදවනුයේ කිරි අවශ්‍යයතාවයෙන් 20% කි.2015 වන විට මෙය 50% දක්වා වැඩිකර ගැනීමට අරමුණු කරගෙන ඇති නමුත් එය ළගා කරගත නොහැකි බව පොදූ මතයයි. නමුත් කිරි නිෂ්පාදනය වැඩිකර ගැනීමට නව ඉලක්ක ගොඩනගාගෙන ඇත. මෙමගින් දෛනිකව එකතු කරන කිරි ප්රිමාණය ලීටර් 300000 සිට 650000 දක්වා වැඩි කර ගැනීමට අපේක්ෂා කරයි.එමගින් ඒක පුද්ගල කිරි පරිභෝජනය වැඩි කර ගැනීමට වඩා ආනයන කිරි ප්‍රමාණ අඩු කර ගැනීමට කටයුතු කරයි. 1970 ගණන්වල මැද භාගයේදී ශ්‍රී ලංකාවට විවෘත ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිය හදූන්වා දිමට පෙර කිරි ආහාර ආනයනය කරන ලද්දේ ඉතා මඳ වශවෙනි. 
නමුත් 1970 ගණන්වල ආර්ථිකය විවෘත කිරීමත් සමඟ මෙම තත්වය වෙනස් විය. සම්පූර්ණ යොදය සහිත හා රහිත කිරිපිටි ප්‍රධාන කොට වූ කිරි වර්ග ආනයනය කිරීමට බහුජාතික සමාගම් ඇතුළුව නව ව්‍යාපාරිකයන් කිහිප දෙනෙකුම ඉදිරිපත් විය. මෙම නිර්භාධිත කිරි ආනයනය නිසා දේශිය කිරි වෙළදපොළ සංයුතිය ඉක්මනින් වෙනස්විය. 63%ක් වූ දේශිය කිරි නිෂ්පාදනය24% ක් දක්වා අඩු වූ අතර ආනයන කිරි වෙළඳපොළ කිරි අවශ්යදතාව සැපයීමේ ප්‍රබල සාධකය බවට පත්ව ඇත.මේ අන්දමින් කිරි පිටි අලෙවිය අතිශයින් ලාභදායී ව්යා‍පාරයක් බවට පත්විය.කිරි පිටි ඇසුරුමි කරුවන් විසින් තමතමන්ගේ කිරිපිටි 
ප්රදචාරණය කිරීමට පටන්ගන්නා ලදී. දරුවන් සදහා කිරි වීදූරුවක් දීමත් වැඩිහිටියන් කිරි තේ පානයට යොමුවීමත් සාමාන්යද පවුලක දෛනික පුරුද්දක් බවට පත් විය. මේ නිසා ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට කිරි වැදගත් පරිභෝජන භාණ්ඩයක් බවට පත්විය.
වෙළදාම විනිමය පාලනය නිර්බාධ කිරිමත් සමග කිරිපිටි ආනයනය වාර්ෂිකව 5% කින් වැඩිවී ඇත. එහෙත් ජාතික කිරි නිෂ්පාදනය පසුගිය කාලය තුළ 1% කින් වැඩිවී ඇත. මෙම පසුගිය දත්තයන් පදනම් කරගෙන කරඇති ඉල්ලුම් පුරෝකථන අනුව කිරි නිෂ්පාදනය සඳහා ඇති ඉල්ලුම් හා දේශිය වශයෙන් නිපදවන දියර කිරි ප්‍රමාණයත් අතර දැඩි පරතරයක් ඇත. මෙය අඩුකර ගත නොහැකි වුවහොත් ඉදිරි වර්ෂ 3-5 අතර කාලය තුළ කිරි ආනයනයට විශාල විදේශ විනිමය ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ
1982 සංගණනයට අනුව රටතුළ සිටි එළගවයින් ලක්ෂ 1350000 සහ මී ගවයින් ලක්ෂ 555000 ක ප්‍රමාණය 2002 සංගණනය වනවිට පිළිවෙළින් ලක්ෂ 12 හා ලක්ෂ 3 දක්වා අඩුවෙමින් පවතී. ගවයින්ගේ සංඛ්යාරව අඩුවීම බරපතල ගැටළුවක් නොවේ. ගැටළුව වන්නේ වැඩිදියුණු කළ ගවයින් හිඟවීම හා ඵලදායීතාවය අඩුවීමයි
1978 ආර්ථිකය නිදහස් කරන විට ශ්‍රී ලංකාව රුපියල් මිලියන 319ක කිරිපිටි ආනයනය කරමින් තිබුණි.ආර්ථිකය වර්ධනයත් සමඟ කිරිපිටි ආනයනය ඉහළ ගොස් ඇත. 2007 වන විට ආනයන වියදමින් 14% ක් කිරිපිටි ආනයනය සඳහායි. 2007 ඔක්තෝම්බර් වන විට කිරිපිටි ටොන් එකක මිල ඇ.ඩො.5300ක් ඉහළ මිලකට නැගි ඇත. නමුත් 2008 ජනවාරි වල එය ඇ.ඩො. 4800 සිට 4400 දක්වා පහත වැටුණි
කිරි පානය කිරිම හා මුදවා ගැනීමට අමතරව සැකසිය හැකි කිරි නිෂ්පාදන රැසකි.ඊට බටර්, චීස් , යෝගට්, වෙඩරු, ගිතෙල්, පැණිරස කළ සම්පූර්ණ යොදය සහිත උකුකිරි, වාෂ්පීකෘත කළ කිරි, සකසන ලද චීස්, චීස් තැවරුම හා අයිස්ක්‍රීම් වේ. මෙරට සත්ව පාලන අංශය ද.දේ.නි. 1. 20%කට දායකවන අතර රටේ කිරි ඉල්ලුම විශාල වශයෙන් ආනයනය මත යැපේ. ශ්‍රී ලංකාව තුළ කිරි ගොවීන් මිලියන 400000 ක් ඇත.තවද මිලියන 2.45%කගේ ජීවන වෘත්තිය මෙය වේ.
ශ්‍රී ලංකාව කිරි නිෂ්පාදනය ආශ්‍රිතව විවිධ ගැටළු වලට මුහුණ දේ ඊට කිරි එකතු කිරිම හා කිරි සැකසුමි කිරීම පිළිබද ගැටළුව. කිරි ගොවියන් ප්‍රමාණවත් නොවීම හා සතුන් ප්‍රමාණවත් නොවීම අධික පිරිවැය ආහාර පිළිබද ගැටළුව.මහා පරිමාණ වශයෙන් ව්‍යාප්ත නොවීම කිරි නිෂ්පාදන කර්මාන්ත වර්ධනය නොවීම පශුවෛද්‍ය ගැටළුව ආදිය දැක්විය හැක.මෙම ගැටළු විසදාගැනීමට ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ගයන් අතර සැපයුම් වැඩිකර ගැනීමේ ප්‍රතිපත්ති ගත හැක. එහිදි කිරි නිෂ්පාදනය වැඩිදියුණු කිරීම සදහා කිරි නිෂ්පාදන ආයතන ශක්තිමත් කළ යුතුය.එහදී කෘතිම ජනන ක්‍රම භාවිතය අභිජනන මධ්‍යස්ථාන ඇතිකිරීම ගොවින්ගේ තාක්ෂණික දැනුම වර්ධනය කිරිම පශු වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථාන ඇතිකිරිම වැනි ක්‍රයාමාර්ග ගත හැක. මේ වනවිට පශු වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථාන 111 ක් දිවයින තුළ ස්ථාපිත වි ඇත.
තවද කිරි නිෂ්පාදනය වැඩිදියුණු කිරීම සදහා රාජ්‍ය මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය යටතේ ණය වැඩසටහන් ක්‍රියාවට නංවයි.මෙයට අමතරව අමුකිරි මිල ප්රපතිපත්තිය කිරි නිෂ්පාදන තරගකාරීව පවත්වාගෙන යාම නිෂ්පාදන අලෙවිය සඳහා නව ක්‍රමවේද භාවිතය වැනි දෑ මගින් අනාගත නැවුම් කිරි පරිභෝජනය දේශිය වශයෙන් සපුරාගත හැක.

== ආශ්‍රිත ලිපි ==
* [[මගේ සුව පිරමිඩය]]
* [[එළ කිරි]]
* [[මී කිරි]]
* [[එලු කිරි]]
* [[ඔටු කිරි]]

== '''ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය''' ==


* ආර්ථික විමසුම, වෙළුම 34, 2008 අගෝස්තු සැප්තැම්බර්, මහජන බැංකුව.

* ඒ.බණ්ඩාරණායක (1970) ගව කර්මාන්තය සහ ආශ්‍රිත ගැටළු සදහා ජාතික වැඩසටහන් කෘෂීකර්ම හා අහාර අමාත්‍යාංශයේ සහයෝගයෙන් පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සත්වපාලන දෙපාර්තමේන්තුව මගින් සංවිධානය කළ ලංකාවේ ගව කර්මාන්තය සංවර්ධනය පිළිබද සම්මන්ත්‍රණ වාර්තාවෙ සටහන්. 19-27

* වී.බුවනේන්ද්‍රන්. සහ පී. මහාදේවන්, (1975) ලංකාවේ කිරි නිෂ්පාදනය සදහා දෙමුහුන් අභිජනනය ලෝක සත්ව සගරාව. (ආ.හා.කෘ.ෂ. )15. 7-13

* දාස් ගුප්තා (1975) කිරි සතුන් ලෙස මී ගව අභිජනනය සත්ව නිෂ්පාදන හා සෞඛ්‍ය සඟරාව, 93-97

* ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු වර්තාව. (2007) ශ්‍රී ලංකා සමාජ ආර්ථික දත්ත, [[ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව]], කොළඹ.

* ඒ.එස්. බී.රාජගුරු,(1997) වර්තමාන තත්වයන් හා කිරි කර්මාන්තයේ අනාගත සංවර්ධනය ආර්ථික විමසුම (ඉංග්‍රිසි සංස්කරණය) වෙළුම22” මහජන බැංකුව, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව” කොළඔ. 19-21.

* ආර්.අල්විස්හේවා,(1997) රුහුණේ කිරිපටිටි පාලනය ආර්ථික විමසුම (ඉංග්‍රිසි සංස්කරණය) වෙළුම 22/6/12, මහජන බැංකුව, ශ්‍රී ලංකාව.

* ඕ.එස්.පී. යාලහල (1997) ශ්‍රී ලංකාවේ කිරි අලෙවිකරණයේ වර්තමාන තත්වය, ආර්ථික විමසුම (ඉංග්‍රිසි සංස්කරණය) වෙළුම22/6, මහජන බැංකුව, ශ්‍රී ලංකාව. 32-35

* ආර්.රණසිංහ හා ටි.සෙල්වරජ් ,(1986) කිරිපටිටි සංවර්ධනය ව්‍යාපෘතිය 11 ශ්‍රී ලංකාවේ සත්ව අභිජනනය පිළිබදව කිරි සංවර්ධන පදනම මගින් සංවිධානය කොට ජූලි 14-17 දක්වා පැවැත්වූ වැඩමුළුවට ඉදිරිපත් කළ සංක්ෂිප්ත පත්‍රකාව.

[[ප්‍රවර්ගය:මිනිසා විසින් ආහාරයට ගන්නා සත්ත්‍ව කිරි]]</text>
      <sha1>igo8nxnhjslm5npoleq66gzunx9pxmh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ වාරි කර්මාන්ත</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21657</id>
    <revision>
      <id>799229</id>
      <parentid>784219</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:31:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */</comment>
      <origin>799229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25427" sha1="ilvg68zeqyukfslk1ag57jsizuas17t" xml:space="preserve">
==වාරි නිර්මාණයන්හි වැදගත්කම==

වර්ෂය පුරාවට ලැබුනු අතිරික්ත ජලය සුරක්ෂිතව තබාගැනීමේ මූලික පරමාර්ථයෙන් වාරි කර්මාන්ත කෙරහි ශ්‍රී ලාංකිකයන් නැඹුරැ වූ බැව් අප මූලිකව අවබෝධකර ගත්තෙමු.එහිදී ජලපහරක් ස්වාභාවිකව පිහිටි උස් භූමි දෙකකට කොටු කරමින් එක් පසකින් පමණක් ලී දඬු,කොල අතු වැනි දෑ හරස් කොට පූර්ව යුගයේ වාරි නිර්මාණ සිදු කළද,ඒවායේ වූ තාවකාලික බව හේතුවෙන් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් එම නිර්මාණයන් වෙත දේශීය ඉංජිනේරැ දැනුම භාවිත කරමින් වඩා සංකීර්ණ වූ නිර්මාණ බවට ඒවා පරිවර්තනය කළේය.මෙලෙස ක්‍රමයෙන් ලාංකීය වාරි නිර්මාණ ලොව අන් කිසිඳු රටක දක්නට නොවන ආකාරයෙන් සුවිසල් හා විශ්මිත වූ නිර්මාණයන්ගේ තත්වයට වර්ධනය විය. විශේෂයෙන්ම තාක්ෂණයෙන් උසස් යැයි කියා ගන්නා වත්මන් ඉංජිනේරැ තාක්ෂණයන්ට පවා හසු නොවන්නා වූ ක්‍රමවේදයක් අපගේ අතීත වාරි නිර්මාණ ශිල්පීන් සතු වූ බැව් ඇතැම් වාරි නිර්මාණ අපට පසක් කරයි.උදාහරණ ලෙස,
මින්නේරිය වැව,කලා වැව,පරාක්‍රම සමුද්‍රය ආදී වැව්
යෝධ ඇළ ආදී වූ නිර්මාණ පෙන්වා දිය හැක.

ශ්‍රී ලංකාවේ අතීත වාරි නිර්මාණයන්හි වූ විශිෂ්ඨත්වය විදේශිකයන් පවා ඉහළින් අගය කොට ඇත.ඒ බැව් පහත ප්‍රකාශයෙන් පවා පැහැදිලි වේ.
&quot;යුරෝපයේ නිසි ශීලාචාරකමක් ඇතිවන්නට ශතවර්ෂ ගණනාවකට පෙර උපන් ආර්යය වර්ගයා විසින් නිපදවන ලද දේවල් බලා පුදුමයට පත් වන්නට යුරෝපීයන්ට සිදු වී තිබේ.ලක්දිව ගොවිතැනට ජලය සැපයීම කර තිබෙන වැව් කර්මාන්තය ගැන පරීක්ෂා කර බැලීමේදී පුරාණ වැව් බැදීමේ තාක්ෂණය විස්මය ජනක බැව් කිව යුතුය.සිංහල ඉංජිනේරැවන්ගේ වැඩ අප විසින් කරනු ලබන පැනමා ඇළ බැදීමේ වැඩට සංසන්දනය කර බැලීමේදී එම වැඩ පෙර සිංහල ඉංජිනේරැවන්ට ළමයකුගේ ක්‍රීඩාවක් මෙන් වැටහෙනවා ඇත.&quot;
*-ඇමරිකානු දේශාටක බිගැලෝ-1910
(සිරිවර්ධන,ප්‍රසාද් ම්ලින්ද;ශ්‍රී ලංකාවේ අාර්ථික විකාශය සංක්ෂිප්ත විමසුම.2002.)

==[[වාරි]] නිර්මාණ සඳහා වූ රාඡ්‍ය දායකත්වය==

න් මුල් යුගයේ ඉදි වූ වාරි කර්මාන්ත ඉතා සරල වාරි කර්මාන්ත වන අතර කඳු පන්තීන් දෙකකින් වට වූ භූමි ප්‍රදේශයක් සරලව ආවරණය කරමිවැවක් ඉදි කලේය.ඒමෙන්ම ඍජුවම වැවේ සිට කුඹුරට ජලය ලබා ගැනීම වැනි සරල වාරි කර්මාන්ත මුල් යුගයේ පැවතුණි.එසේම ඇළ පහරක් හරහා තාවකාලිකව අමුණක් බැඳ ගොවි බිම් වලට ජලය ලබා ගැනීම පැවති සම්ප්‍රදාය බැව් දීඝ නිකාය ටීකාවේ සදහන් වේ. මෙම මුල් යුගයේ ඉදි වූ සරල වාරි කර්මාන්ත බොහෝ විට පුද්ගලික මෙහයවීමෙන් නිර්මාණය වූ අතර ක්‍රිස්තු පූර්ව යුගයේ ඉදි වූ මේවා ගම් වැව් ලෙස හැදින්වේ.ක්‍රිස්තු පූර්ව යුගයේ ලියවී ඇති ශිලා ලේඛන වලින් පුද්ගලික වැව් හිමියන් සිටි බව වව් හමික,වපි හමික,ගමික යන තනතුරැ නාමයන්ගෙන් පැහැදිලි වේ.වංශ කතාගත තොරතුරැ වලට අනුව ලංකාවේ ඉදිකරනු ලැබූ පැරණිම ගම් වැව වශයෙන් සදහන් වන්නේ විජය හා පැමිණි අනුරාධ අමාත්‍යවරයා විසින් අනුරාධ ග්‍රාමයේ ඉදිකළ වැවයි. 

වංශකතාගත තොරතුරැවලට අනුව ප්‍රථම වරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය තුළින් වැවක් ඉදි කිරීම පිළිබදව සදහන් වනුයේ අනුරාධ අමාත්‍යයා ඇරඹි අනුරාධ ග්‍රාමය අංග සම්පූර්ණ පුරයක් බවට පත් කළ [[පණ්ඩුකාභය රජ|පණ්ඩුකාභය රජු]] නගරය ආශ්‍රිතව ඉදි කළ අභය හෙවත් බසවක්කුලම වැවයි.එය මෙතෙක් ලක්දිව හමු වී අති පැරණිතම වාරි කර්මාන්තයයි.එතැන් පටන් ලක්දිව රජවරැ විවිධ ප්‍රමාණයන්ගෙන් වාරි කර්මාන්ත සදහා දායකත්වය සැපයූ අතර ඉතා විශාල වශයෙන් වාරි කර්මාන්ත සංවර්ධනය වූ අවධි ආර්ථික අතින්ද සමෘද්ධිමත් යුගයන් විය. විශේෂයෙන් කෘෂිකර්මාන්තය සදහා ජලය අත්‍යාවශ්‍යම සාධකයක් වූ අතර එය විශාල වශයෙන් ලැබීම තුළ කෘෂිකාර්මික සංවර්ධනයක් ඇති වී ආර්ථික සමෘද්ධිය ලඟා විය.එමෙන්ම රජතුමා ජනතාව අතර ආදර ගෞරවයට හා ජනප්‍රියත්වයට පත් වීම සඳහා ද මෙම වාරි නිර්මාණ ඉවහල් විය.ඇතම් රජවරැ වාරි නිර්මාණ නිසා ජනතාව විසින් දේවත්වයෙහිලා සලකා තිබේ.උදාහරණයක් ලෙස ක්‍රි.ව.274-301 අතර රජ කළ මහසෙන් රජු &quot;මින්නේරිය දෙවියෝ හෙවත් හත් රජ්ජුරැ බණ්ඩාර&quot; ලෙස ජනතාව අතර වන්දනයට පාත්‍රව ඇත.වාරි නිර්මාණ ඉදි කිරීම තුළින් රජු ,ජනතාව ඒවායින් ලබා ගත් ජලය වෙනුවෙන් බදු අය කළ අතර ,එය රජුගෙ අාදායම් ඉහළ යාමටද හේතු විය.

මූලිකවම ලංකාවේ අනුරාධපුර යුගය හා පොළොන්නරැ යුගයන්හිදී වාරි කර්මාන්තය වේගයෙන් සංවර්ධනය වූ අතර රාජ්‍ය මැදිහත් වීමද ඒ සදහා නොමදව හිමි විය.එකී අවධීන් පහත පරිදි පෙළගැස්විය හැක.

*වසභ රඡතුමා (ක්‍රි.ව.67-111)
මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ වැව් තැනීමේ ආරම්භක පාලකයාය.
වාරි නිර්මාණ සදහා මුල් වරට විශාල වශයෙන් රාජ්‍ය අනුග්‍රහය හිමි වේ.
වැව් 11ක් හා ඇළ මාර්‍ග 12ක් නිර්මාණය කළේය.
භූමිය මැනීම හා සමෝච්ඡ රේඛාකරණය දියුණු තත්වයක පැවත ඇත.


*මහසෙන් රඡතුමා (ක්‍රි.ව.274-301) 
විශාලම ප්‍රමාණයේ වැව් තැනීමේ ආරම්භක පාලකයාය.
වැව් 16ක් හා ඇළ මාර්‍ගයක් නිර්මාණය කළේය.
වාරි කර්මාන්තයට කළ ව්ශිෂ්ඨ සේවය නිසාම ජනතාව අතර දේවත්වයට පත්ව තිබේ.


*ධාතුසේන රඡතුමා (ක්‍රි.ව.465-473)
අනුරාධපුර යුගයේ වාරි කර්මාන්ත ඉතිහාසයෙහි සංවර්ධිතම අවධියයි.
මහ වැව් 18ක් හා ඇළ මාර්‍ග කිහිපයක් නිර්මාණය කළේය.


*පළවන පරාක්‍රමබාහු රඡතුමා (ක්‍රි.ව.1153-1186)
පොළොන්නරැ යුගයේ රාජ්‍ය පාලනය කලේය.
ලංකාවේ වාරි කර්මාන්ත ඉතිහාසයෙහි සංවර්ධිතම අවධියයි.
&quot;අහසින් වැටෙන ජලය මදකුදු ලෝකෝපකාරයෙන් තොරව කිසි කලෙකත් මුහුදට නෙයේවා&quot; යන ආදර්ශයෙන් ක්‍රියා කර ඇත.
අමුණු 165,මහ වැව්163,ඇළ මාර්‍ග3910,කුඩා වැව්2376 ක් හා සොරොව්340 ක් නිර්මාණය කළේය.


මේ අාකාරයට මූලිකවම අතීත රාජ්‍ය මැදිහත්වීම ඔස්සේ සංවර්ධනයට පත් ලක්දිව වාරි කර්මාන්තය තුළ ඉදි වූ නිර්මාණයන් මූලිකවම කොටස් කිහිපයකට වර්ග කළ හැක.
*වැව්
*ඇළ මාර්ග
*පොකුණු

මෙකී වාරි නිර්මාණයන් ඉදි කිරීමෙන් පමණක් නොනැවතුණු රජවරැ ඒවායේ නඩත්තුව සඳහා වෙනමම නිලධාරීන් පත් කළ අතර වැව් ජලයට ලබා ගත් බදු මුදල් වලින් ඒවා නඩත්තුවට අවශ්‍ය මුදල් ප්‍රමාණයන්ද වෙන්කරන ලදී.වැව් නඩත්තුවට හා ඒවා භාරව පත් කළ නිලධාරීන් අතර ,
අණාණික තිශ-වාරි කර්මාන්තය හා සම්බන්ධ ඉංජිනේරැවන්(දඔල්ලෙන් ලැබුණු සෙල් ලිපියක්)
අඩිතය උතර-ඇළ මාර්ග භාරව කටයුතු කළ නිලධාරී(කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ මාපිට විහාරයේ ලෙන් ලිපියක්)
වැවෑ ජෑරැම්-වැව් කර්මාන්තය හා සම්බන්ධ විධායක නිලධාරී(මිහින්තලයෙන් ලැබුණු දෙවන සේන රාජ්‍ය කාලයට  අයත් ලිපියක්)
යන නිලධාරීන් සිටි බව සදහන් වේ.එසේම වැවෙන් ලබාගත් ජලය සඳහා උදක භාග හෙවත් දකබක, දකපති, මතර මජිබකපති යන බදු වර්ග අය කරගත් බැව් සෙල් ලිපි සාක්ෂි දරයි.මෙය මුදලින් නැතිනම් අස්වැන්නෙන් කොටසක් ලෙස අය කරගත් බැව් සදහන් වේ.

==වැව්==
ස්වාභාවිකව පිහිටි ජල මාර්ගයකට බාධකයක් දමමින් මූලිකවම වැව් ඉදි කිරීම ඇරඹි අතර ,පසු කාලීනව එය දියුණු හා සංකීර්ණ වූ තාක්ෂණික ක්‍රමවේදයන් ඔස්සේ විශාල වශයෙන් වර්ධනය විය.මූලිකවම වියළිත ඉතා විශාල ජල ධාරිතාවක් රදවා තබාගත හැකි නිර්මාණයක් දක්වා වර්ධනය විය.ඒ අනුව ස්වාභාවිකව පිහිටි උස් භූමි දෙකකට ජලය මැදිවන ලෙස එක් පසෙකින් බැම්මක් ඉදිකිරීමෙන් ඇරඹි වැව සදහා නවීන අංගයන් එක් වන්නට විය. ඒ අනුව වැව් බැම්ම,සොරොව්වට අමතරව බිසෝකොටුව,සළපනාව,පිටවාන ආදී වූ නවීන අංගයන් වැවට එක් විය.

===[[වැවක අංග|වැවක]] කොටස් හා එහි කාර්යය===
 {| class=&quot;wikitable&quot;
 |-
 ! අංගය
 ! කාර්යය
 |-
 | *වැව් බැම්ම
 | වැවේ ජලය රඳවා තබා ගනී 
 |-
 | *සොරොව්ව
 | ජලය අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට මුදා හරී 
 |-
 | *සළපනාව
 | රළ පහරින් වැව් බැම්මට විය හැකි හානි වළක්වයි
 |-
 | *පිටවාන
 | අතිරික්තව ලැබුණු ජලය මුදා හරී 
 |-
 | *බිසෝ කොටුව
 | සොරොව්ව වෙත එන අධික පීඩනය අවම කරයි
 |}

*
'''&lt;big&gt;ඇළ මාර්ග හා අමුණු&lt;/big&gt;'''

ස්වභාවිකව පිහිටි ඇළ මාර්ග හා ගංගා හරස් කරමින් වැව් තැනීම ආරම්භ කළද, ජනතාවගේ අවශ්‍යතාවය මත කෘතිමව ඉදිකළ ඇළ මාර්ගයන්ද අපගේ අතීත වාරි කර්මාන්තය තුළ දැකගත හැක.  මූලිකවම වැවකට ජලය ගෙන ඒමට හෝ එකී වැවක පවතින අතිරික්ත ජලය තවත් වැවකට ගෙන යාමේ අරමුණු ඇතිව ඇළ මාර්ග ඉදි විය.  එසේ ඉදි වූ ඇළ මාර්ගයන්ටද අතීත වාරි කාර්මික දැනුම එක සේ අදාල කර ගත් අතර, වත්මන් නිර්මාණයන් හා සසදද්දී ඒවා ඉතා උසස් මට්ටමක විය.  ඇතැම් නිර්මාණ ගංගාවන් තරමටම විශාල වූයෙන් ඒවා ගංගා වශයෙන් ම පොදු භාවිතය තුළ හැඳින්විණි.  ජය ගඟ වැනි ඇළ මාර්ග ඒවාට උදාහරණයන්ය.

වැවි ඉදිකිරීම තරම්ම අතීතයක නොවුණද ඇළ මාර්ග ඉදි කිරීමද අපගේ අතීත රජවරුන් සතුව ජනප්‍රියව පැවති බවට සාක්ෂි පවතී.  මේ පිළිබඳව ප්‍රථම වරට පැහැදිලි සාක්ෂි මතු වන්නේ ක්‍රි. ව. 67 - 111 අතර කාලයේ රාජ්‍ය කළ වසභ රජුගේ කාලයෙනි.  ඔහු විසින් මහවැලි ‍ගඟේ ප්‍රධාන අතු ගංගාවක් වන අඹන් ගඟ හරස් කරමින් සැතපුම් 30 ක් දුරට විහිදෙන පරිදි ඇලිසාර හෙවත් ඇළහාර ඇළ ඉදිකළ බැ‍ව් දැක්වේ.  මේ නිර්මාණයට අමතරව ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලයේ ඇළ මාර්ග 11 ක් ඉදි වූ බැව් දැක්වේ.  මේ අනුව අනුරාධපුර යුගයේ වාරි කර්මාන්ත ඉතිහාසයේ ප්‍රධාන සංධිස්ථානයක් වන වසභ රාජ්‍ය කාලය වන විට ඇල මාර්ග තැනීමෙහි වටිනාකම හා ඒ පිළිබඳව වූ කිසියම් අවබෝධයක් අපගේ අතීත වාරි ඉංජිනේරුවන් සතු වූ බැව් පැහැදිලිය. ඇළ මාර්ග ඉදිකිරීමේ තාක්ෂණය එවකටද ඉතා දියුණු මට්ටමක පැවති බවට පසක් වේ.

අමුණු ඉදි කිරීම බොහෝ විට වැව් තැනීම සඳහා යොදා ගත් අතර විශේෂයෙන් වැවකට ජලය ලබා ගැනීමේදී ගංගාවක් හරස් කිරීම සඳහා අමුණු ඉදි කළේය.  ඇතැම් අවස්ථා වල අමුණක් ඉදි කරමින් ස්වභාවික ගංගාවක දිශාව වෙනස් කරමින් වෙනත් ප්‍රදේශයකට ජලය ලබා ගත් අවස්ථාද ඇත.  

ක්‍රි. ව. 5-6 ශතවර්ෂය වන විට ඇළවල් මඟින් වැ‍ව් එකිනෙකට සම්බන්ධ කිරීම නිසා මල්වතු ඔයේ ජලය මහවැලි ගංගාව දක්වා ගෙන යන පරිදි සංකීර්ණ ජල ප්‍රවාහයක් බවට සංවර්ධනය වී තිබූ බවට ඓතිහාසික සාක්ෂි පවතී. 

විවිධ රාජ්‍ය අනුග්‍රහයන් යටතේ ලංකාවේ ඇළ මාර්ග හා අමුණු සංවර්ධනය සිදු වූ අතර වාරිකර්මාන්තයේ ස්වර්ණමය අවධිය වූ පරාක්‍රමබාහු රජුගේ කාලය වන විට ඇළ මාර්ගයන් ඔස්සේ සියළු වැව් හා ගංගා මකුළු දැලක ආකාරයෙන් එකිනෙකට සම්බන්ධ වූ ඉතා සංකීර්ණ ජල ප්‍රවාහන ක්‍රමයක් දක්වා වර්ධනය වී තිබූ බැවි පැහැදිලිය.

==පොකුණු==
ශ්‍රී ලංකාවේ වාරිකර්මාන්ත නිර්මාණයන් අතර කලාත්මක ගුණයෙන් ඉතා ඉහළ නිර්මාණයක් වශයෙන් පොකුණු පෙන්වා දිය හැක.   විශේෂයෙන් රාජ මාළිගා, පූජ්‍ය ස්ථාන ආදියෙහි පොකුණු නිර්මාණය වී ඇති අතර, රාජ අමාත්‍යාදීන්ගේ මෙන්ම බිසෝවරුන්ගේ පරිභෝජනයටද, සංඝයා වහන්සේලාගේ පරිභෝජනය සඳහා ද මෙම පොකුණු නිර්මාණය කර ඇත.  මේ නිසා පොකුණු නිර්මාණයේදී කලාත්මක ලක්ෂණ ඊට ආරෝපණය කර ගන්නට ඇත.  

අනුරාධපුර යුගයේ මෙන්ම, පොළොන්නරු යුගයේ දැක ගත හැකි  රාජ මාළිගා, පිරිවෙන් ආදී වූ සෑම ස්ථානයකම පාහේ පොකුණු නිර්මාණ දැකගත හැක.  උදාහරණයක් ලෙස අභයගිරිය, ජේතවනාරාමය ආදියේද, පොළොන්නරුව ආලාහන පිරිවෙන් භූමියේද විශාල පොකුණු ප්‍රමාණයක් දැකගත හැක. [[කුට්ටම් පොකුණ]], '''[[ඇත් පොකුණ]],''' පොළොන්නරුවේ [[නෙලුම් පොකුණ|නෙළුම් පොකුණ]] ආදී වූ නිර්මාණ පොකුණු අතර උසස් ගණයේ නිර්මාණ කිහිපයකි.
&lt;gallery&gt;
ගොනුව:Kuttam Pokuna Anuradhapura.jpg|kuttam pokuna 
&lt;/gallery&gt;

==සීගිරිය ජලෝද්‍යානය==
ක්‍රි. ව. පස්වන සියවසේදී අනුරාධපුර යුගයේ රාජ්‍ය පාලනය කළ කාශ්‍යප රජු විසින් තම අග නගරය වශයෙන් [[සීගිරිය]] නම් වූ හුදකලා පර්වතය තෝරාගෙන එය සියළු නගරාංගයන්ගෙන් යුත් පුරවරයක් බවට සංවර්ධනය කළේය.  

මෙහිදී අප විසින් විමසා බැලෙන වාරි තාක්ෂණයට අදාලව සීගිරි රාජධානියේ ඇති වැදගත්කම නම් ඉතා සංකීර්ණ වූ ජලවහන පද්ධතියක් ඒ ආශ්‍රිතව ක්‍රියාත්මක වීමයි.  සීගිරි පර්වතය මුදුනට ජලය ගෙන යාමේ සිට,  දිය අගල්, පොකුණු, දිය මල් ආදී වූ නිර්මාණ රාශියක් සීගිරිය ආශ්‍රිතව දැක ගත හැක.  විශේෂයෙන් සීගිරිය ආරක්ෂිත බලකොටුවක් වශයෙන් සංවර්ධනය කළ නිසාවෙන් විශාල වශයෙන් සීගිරිය අවට දිය අගල් වලින් ආවරණය කර තිබේ.  ඒ හැරුණු විට උද්‍යාන නිර්මාණයේදී වෙනමම ජලෝද්‍යානයක් සීගිරිය තුළ දැකගත හැක.  

මීට අමතරව සීගිරිය තුළ අදටද වර්ෂා කාලයේදී ක්‍රියාත්මක වන දිය මල් දැක ගත හැක.  මේ ආදී වූ සෑම නිර්මාණයක් තුළින්ම කියා පාන්නේ අතීත වාරි නිර්මාණ ශිල්පියා සතුව තිබූ හැකියාව කොතරමිද යන්න පිළිබඳවයි.
[[Category:වාරි කර්මාන්ත - ශ්‍රී ලංකා]]</text>
      <sha1>ilvg68zeqyukfslk1ag57jsizuas17t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>799224</id>
      <parentid>798879</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T04:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64618" sha1="mftbncvvbctk3u3nxd7b89xmq5htvor" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>mftbncvvbctk3u3nxd7b89xmq5htvor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බලශක්ති සංරක්‍ෂණය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26302</id>
    <revision>
      <id>799251</id>
      <parentid>750189</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T10:28:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20372" sha1="0u1l8gc0ymmhfmvqjfgiq2ijc4707nj" xml:space="preserve">[[Image: El-v-01_ubt.jpeg|right|thumb]]
'''බලශක්ති සංරක්ෂණය''' යනු බලශක්ති පරිභෝජනය අඩු කිරීමට දරන ක්‍රියාමාර්ග වේ. බලශක්ති සංරක්ෂණය කරගැනීමට ගත හැකි ක්‍රියාමාර්ග නම්;
*[[කාර්යක්ෂම බලශක්තින් භාවිතය වැඩි කිරීම.]]
*[[බලශක්ති පරිභෝඡනය]] හා බලශක්ති හානිය අවම කර ගැනීම.
* සාම්ප්‍රදායක ශක්ති ප්‍රභව පරිභෝජනය අඩු කිරීම.
බලශක්ති සංරක්ෂණය මගින් ආර්ථික සංවර්ධනය ඇති කිරීම, [[පරිසර තත්ත්ව]] ඉහළ නැංවීම, [[ඡාතික ආරක්ෂාව]],  [[පුද්ගල ආරක්ෂාව]] හා  [[මිනිස් සැප පහසුකමි]] වැඩි දියුණු කිරීම සිදු කර ගත හැක. බලශක්ති පරිභෝජනයේ ඍජු [[පාරිභෝගිකයන්]] වන පුද්ගලයන් හා සංවිධාන විසින් බලශක්ති සංරක්ෂණයට දායක වීම මගින් බලශක්තීන් සඳහා වැයවන පිරිවැය අඩුකිරීමට හා  [[ආර්ථික සංවර්ධනය]] ඇති කිරීමට හැකි වේ. කාර්මික හා වෙළඳ පරිශීලකයන්ටද කාර්යක්ෂම බලශක්ති  භාවිතය වැඩි කිරීමෙන් උපරිම [[ප්‍රතිලාභ]] ලබා ගත හැක.
&lt;br /&gt;

==බලශක්ති සංරක්ෂණ ප්‍රතිපත්ති ==
[[Image:Passivhaus section en.jpg|thumb|300px| [[අඩු-ශක්ති ගොඩනැගිලි ශිල්පක්‍රම ලැයිස්තුව|අඩු-ශක්ති ගොඩනැගිලි ශිල්පක්‍රම]] සහ   [[අක‍්‍රීය නිවාසය|ශක්ති සංරක්ෂණ ගොඩනැගිිලි]] තාක්ෂණ.]]
[[බලශක්ති ප්‍රතිපත්ති]]න්හි ප්‍රධාන අංගයක් වන්නේ විද්‍යූත් බලශක්ති සංරක්ෂණයයි. බලශක්ති සංරක්ෂණ මගින් බලශක්ති පරිභෝජනය අඩු කිරීමටත් ඒක පුද්ගල බලශක්ති ඉල්ලුම අඩු කිරීමටත් හැකිවන අතර [[ජනගහන වර්ධනය]]ට සාපේක්ෂව ඇතිවන බලශක්ති ඉල්ලුමේ වර්ධනය මඟ හරවා ගැනීමටත් හැකිවේ. බලශක්ති සංරක්ෂණය කිරීම මගින් දිනෙන් දින ඉහළ යන බලශක්තීන් සඳහා සිදුකරන ගෙවීම් අවම කර ගැනීම, නව බලශක්ති බලාගාරවල අවශ්‍යතාව අවම වීම, බලශක්තීන් සඳහා  යොදා ගන්නා ද්‍රවය අපනයනය සඳහා යන වියදම අවම කර ගැනීම යන කරැනුු මෙමගින් සාක්ෂාත් කර ගත හැක. එහිදී බලශක්ති ඉල්ලුම අවම කරගැනීම හේතුවෙන් බලශක්ති නිෂ්පාදනයට වඩාත් උචිත ක්‍රියාමාර්ග තෝරා ගැනීමේ නම්‍යතාවයක් ඇතිකර ගත හැක.

==දේශගුණික වෙනස්වීමි ==
දේශගුණික විපර්යාසවලට විමෝචනය හේතු වේ. බලශක්ති සංරක්ෂණය මගින් විමෝචනය අඩු විම [[දේශගුණික විපර්යාස]] අඩුවීමේ ක්‍රියාවලියේ වැදගත් අංගයක් වේ. බලශක්ති සංරක්ෂණය කිරීම මගින් [[නවකාර්ය නොවන සම්පත්]] වෙනුවට [[නවකාර්ය සම්පත්]] ආදේශ කර ගත හැක. [[බලශක්ති අර්බුදය]] සඳහා වඩාත්ම සුදුසු ආර්ථිකමය විසඳුම බලශක්ති සංරක්ෂණය වන අතර එය වැඩිවන බලශක්ති නිෂ්පාදනයට ඇති පාරිසරික විකල්පයක්ද වේ.

==විවිධ රටවල් විසින් සිදුකරන බලශක්ති සංරක්ෂණය ==
===ඉන්දියාව ===
ඛනිජෙතල් සංරක්ෂණ පර්යේෂණ සංවිධානය, 1976 වර්ෂයේදී ඉන්දීය රජය මගින් පිහිටවනු ලැබූ අතර එම ආයතනයේ කාර්යභාරය නම් බලශක්ති කාර්යක්ෂමවතාව හා සංරක්ෂණය ට අනුග්‍රහය දැක්වීම හා එමගින් මිනිස් ජීවිත ඉහළ නැංවීමයි. මෑත කාලයේ දී මෙම ආයතනය මගින් රෑපවාහිනී, ගුවන්විදුලි හා මුද්‍රිත මාධ්‍ය උපයෝගී කර ගනිමින් අතිවිශාල ජනමාධ්‍ය ව්‍යාපාරයක් සිදු කර ඇත. එම ආයතනය මගින් සිදුකළ අතිවිශාල ජනමාධ්‍ය ව්‍යාපාරය පිළිබඳ තුන්වන පාර්ශවයක් මගින් සිදුකරන ලද සමික්ෂණයක් මගින් හෙළිදරවු වූයේ පරිසර දූෂණය අඩු කිරීමට අමතරව පොසිල ඉන්ධන සඳහා වැයවන අතිවිශාල මුදල ඉතිරි කර ගැනීම පිළිබඳව බොහෝ දෙනෙක් දැනූවත් වූ බවයි. [[බලශක්ති කාර්යක්ෂමතා කාර්යාංශය ]] යනු වර්ෂයේදී පිහිටුවන ලද ඉන්දියානු රජයේ ආයතනයක් වන අතර එහිද වගකීම වන්නේ බලශක්ති සංරක්ෂණය හා කාර්යක්ෂමවතාව ඉහළ නැංවීමයි.

===ජපානය ===
[[ජපානය]] 1973 වර්ෂයේ සිටම ඉන්ධන අර්බුදය හේතුවෙන් බලශක්ති සංරක්ෂණය මතවාදයට හේතුවිය. එහිදී සියලුම තෙල් මත පදනමි වු ඉන්ධන ආනයනය කිරීමෙන් දේශීය [[අනුමත බලශක්තීන්]] වර්ධනය විය. [[බලශක්ති සංරක්ෂණ ආයතනය]] සෑම අතින්ම [[ජපානය|ජපානයේ]] බලශක්ති කාර්යක්ෂම ලෙස භාවිතය ඉහල නැංවීමට කටයුතු කරයි. එහිදී පෞද්ගලික ආයතන විසින් ක්‍රියාවට නංවනු ලැබුවේ කර්මාන්ත සඳහා කාර්යක්ෂම බලශක්ති භාවිතයයි.

===ලෙබනනය===
වර්ෂ 2002 සිට ලෙබනනයේ පිහිටවූ [[ලෙබනන ජාතික බලශක්ති සංරක්ෂණ ආයතනය]] මගින්ද කාර්යක්ෂම හා සුදුසු බලශක්ති භාවිතය වර්ධනය හා පාරිභෝගික මටිටමේ සිට නවකාර්ය බලශක්ති භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීම සිදු කරනු ලැබේ. එය ක්‍රියාවට නංවනු ලැබූයේ ගෝලීය පාරිසරික පහසුකම් ආයතනයේ මූල්‍ය ව්‍යාපෘතියක් වශයෙන් හා බලශක්ති ජල අමාත්‍යාංශය යටතේ පාලනය වන එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය යටතේය. පසුව එය කාර්මික නිදහස් ආයතනය ලෙස තනිව ක්‍රමානුකූලව පිහිටවනු ලැබූවද එයට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියේ සහය අඛණ්ඩව ලැබෙනුයේ 2007 ජුනි 18 වන දින බලශක්ති ජල අමාත්‍යාංශය හා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය අත්සන් කරනලද එකඟතාවයේ සංදේශය නිසාය.

===නවසීලන්තය ===
[[නවසීලන්තය]] බලශක්ති කාර්යක්ෂමතා හා සංරක්ෂණ ආයතනයේ වගකීම වන්නේ බලශක්ති කාර්යක්ෂමතා හා සංරක්ෂණය වැඩිදියුණු කිරීමයි.

===යුරෝපා සංගමය ===
අමතර බැලීම් : [[යුරෝපීය සංගමයේ  බලශක්ති ප්‍රතිපත්ති]]

වර්ෂ 2006 අවසානයේ දී [[යුරෝපීය සංගමයේ]] හි ප්‍රතිපත්තිය වූයේ වාර්ෂික ප්‍රාථමික බලශක්ති පරිභෝජනය වර්ෂ 2020 දී 20%කින් කපා හැරීමයි. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ec.europa.eu/energy/efficiency/index_en.htm |title=Energy: What do we want to achieve ? - European commission |publisher=Ec.europa.eu |date= |accessdate=2010-10-22}}&lt;/ref&gt; . යුරෝපීය සංගමයේ  කාර්යක්ෂම බලශක්ති ක්‍රියාවලි සැලැස්ම ඉදිරියේදී නිකුත් වීමට අපේක්ෂා කරයි.

යුරෝපීය සංගමයේ  [http://www.ademe.fr/partenaires/odyssee/pdf/save2000.pdf SAVE Programme] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140817005356/http://www.ademe.fr/partenaires/odyssee/pdf/save2000.pdf |date=2014-08-17 }},&lt;ref&gt;[http://www.ademe.fr/partenaires/odyssee/pdf/save2000.pdf For an Energy-Efficient Millennium: SAVE 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140817005356/http://www.ademe.fr/partenaires/odyssee/pdf/save2000.pdf |date=2014-08-17 }}, Directorate-General for Energy&lt;/ref&gt;  කොටසක් වශෙයන් ඉලක්ක කර ඇත්තේ බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීම හා බලශක්තිය සුරැකීමේ ක්‍රියාවට අනුබල දීමයි. බොයිලේරැ කාර්යක්ෂමතා මඟපෙන්වීම යටතේ  ද්‍රව හා වායු ඉන්ධන මගින් බොයිලේරැ දහනයේදී අවම කාර්යක්ෂමතා මට්ටමක් නියම කර ඇත.

====එක්සත් රාජධානිය====
ප්‍රධාන ලිපිය: [[එක්සත් රාජධානියේ බලශක්ති භාවිතය හා සංරක්ෂණය]]

බලශක්ති සංරක්ෂණය [[එක්සත් රාජධානිය]] තුළද මෑත වසර කිහිපය තුල අවධානයට යොමු වෙමින් පවතීන මාතෘකාවකි. ඒ හා සම්බන්ධ ප්‍රධාන කරැණු වන්නේ රජයේ වගකීමක් වන [[කාබන් විමෝචනය]] අඩු කිරීම, එක්සත් රාජධානියේ විද්‍යුත් ජනනය සම්බන්ධයන් පවතින බලශක්ති අන්තරය සහ ආනයනය මත රඳා පවතිමින් දේශිය බලශක්ති සපුරාලීමේ අවශ්‍යතාව වැඩිවීම. දැනට පවතින ප්‍රධාන ගැටලු සහගත තත්ත්වයන් ලෙස ගෘහස්ථ පරිභෝජනය හා මහාමාර්ග හරහා සිදුවන ප්‍රවාහනය හැඳින්විය හැක.

===ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ===
ප්‍රධාන ලිපිය: [[ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බලශක්ති සංරක්ෂණය]] 

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය දැනට පවතින විශාලතම තනි පාරිභෝගිකයා වේ. [[ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බලශක්ති අමාත්‍යාංශය]] (U.S. Department of Energy) දේශීය බලශක්ති භාවිතය ප්‍රධාන අංශ හතරකට වෙන් කර ඇත. ඒවා නම් ප්‍රවාහනය, නේවාසික,  ව්‍යාපාරික හා කාර්මික වේ. 

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ  බලශක්ති පරිභෝජනෙයන් අඩක් පමණ ප්‍රවාහනය හා නේවාසික යන අංශවල බලශක්ති භාවිතය සඳහා වන අතර එය විශාල වශයෙන් පාලනය කරනු ලබන්නේ තනි පුද්ගල [[දේශීය පාරිභෝගිකයන්]]ය. ව්‍යාපාරික හා කාර්මික යන අංශ වල බලශක්ති වියදම තීරණය වන්නේ ව්‍යාපාරික අංශ හා අෙනකුත් සහකාර කළමනාකරැවන් විසින්ය. ජාතික බලශක්ති ප්‍රතිපත්ති යට අනුව බලශක්ති  භාවිතයට සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඉහත අංශ හතර මගින් සිදුවන අතර 2010  Presidential-Congressional legislative debate ශක්තිමත් කිරීම එහි එක් අංගයක් වේ.

==බලශක්ති සංරක්ෂණය හා සම්බන්ධ මතවාද ==
බලශක්ති සංරක්ෂණයට පක්ෂව හා විපක්ෂව විවිධ ආකෘති හා ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධ මතවාද ඇත. ඒවා නම්;
* සම්මත ආර්ථික වාදයට අනුව තාක්ෂණික දියුණුව නිසා බලශක්ති භාවිතය අඩුවීමට වඩා බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව වැඩිවීම සිදු වේ. මෙය හඳුන්වනු ලබන්නේ [[Jevons Paradox]] ලෙස වන අතර එය ආකාර දෙකකින් සිදුවේ. පළමුව මෙය බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීමෙන් බලශක්ති භාවිතයට වැයවන මුදල සාපේක්ෂව අඩු කරන නමුත් මෙලෙස භාවිතය වැඩිකිරීමට අනුබල දෙයි. දෙවනුව බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව වැඩිකිරීමෙන් ආර්ථික වර්ධනය වැඩිකිරීමටත් එය මුලු ආර්ථිකයේම බලශක්ති භාවිතය වැඩිකිරීමටත් හේතු වේ. එයින් බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව වැඩිකිරීම නොවටිනා බව අදහස් නොකරන අතර ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීමෙන් නිෂ්පාදනය වැඩි වීම හා මිනිස් ජීවිත වල තත්ත්ව ඉහල නැංවීම සිදුවේ.

==මේවාද බලන්න ==

==නිර්දේශ කිරීම ==
{{Refbegin}}
* Gary Steffy, ''Architectural Lighting Design'',  John Wiley and Sons (2001) ISBN 0-471-38638-3
* Lumina Technologies, ''Analysis of energy consumption in a San Francisco Bay Area research office complex'', for (confidential) owner, Santa Rosa, Ca. May 17, 1996
* GSA paves way for IT-based buildings &lt;ref&gt;{{cite web|last=Robb |first=Drew |url=http://www.gcn.com/print/26_13/44402-1.html |title=GSA paves way for IT-based buildings - Government Computer News |publisher=Gcn.com |date=2007-06-02 |accessdate=2010-07-29}}&lt;/ref&gt;
* The official homepage for the European Intelligent Metering project. [http://www.intelmeter.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100607115748/http://www.intelmeter.com/ |date=2010-06-07 }}
{{Refend}}

===සටහන් ===
{{Reflist|2}}

==බාහිර සබැඳි==
{{Wikibooks|How to reduce home energy usage}}
* [http://www.davidsuzuki.org/issues/climate-change/science/energy/energy-conservation-and-efficiency/index.php David Suzuki Foundation: Energy Conservation and Efficiency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110803202359/http://www.davidsuzuki.org/issues/climate-change/science/energy/energy-conservation-and-efficiency/index.php |date=2011-08-03 }}
* [http://www.energysavingtrust.org.uk/ Energy saving advice and grants for UK consumers]
* [http://www.energyideas.org/products.aspx Product and technology reviews] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100817102640/http://www.energyideas.org/products.aspx |date=2010-08-17 }}
* [http://www.energysavers.gov/ Energy efficiency and renewable energy] at the [[U.S. Department of Energy]]
* [http://www.energystar.gov/index.cfm?c=business.bus_index EnergyStar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130628135413/http://www.energystar.gov/index.cfm?c=business.bus_index |date=2013-06-28 }} - for commercial buildings and plants
* [http://buildings.lbl.gov/CEC/ California high performance buildings program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101011092426/http://buildings.lbl.gov/CEC/ |date=2010-10-11 }}
* [http://www.wiserearth.org/organization/limitToMasterid/49/limitToType/aof Global List of Energy Efficiency and Conservation related Organizations on WiserEarth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080905133719/http://wiserearth.org/organization/limitToMasterid/49/limitToType/aof |date=2008-09-05 }}
* [http://lcecp.org.lb The Lebanese Center for Energy Conservation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160517045317/http://www.lcecp.org.lb/ |date=2016-05-17 }}
* [http://www.microsoft-hohm.com/Recommendations/Library.aspx Microsoft Hohm Energy-Saving Recommendation Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529022717/http://www.microsoft-hohm.com/Recommendations/Library.aspx |date=2010-05-29 }}

{{Environmental technology}}
{{Sustainability}}</text>
      <sha1>0u1l8gc0ymmhfmvqjfgiq2ijc4707nj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය, පානදුර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27696</id>
    <revision>
      <id>799249</id>
      <parentid>796272</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T09:26:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49320-04</username>
        <id>81020</id>
      </contributor>
      <comment>/* විෂය බාහිර ක්‍රීයාකාරකම් */</comment>
      <origin>799249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12589" sha1="ohpuhs4vr2csxobtwjjg9gsz9ahkcix" xml:space="preserve">{{unreferenced|date=october 2024}}
{{තොරතුරුකොටුව පාසල
 | name                    = ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය
 | logo                    =
 | logo_size               = 220
 | image                   = 
 | motto                   = &lt;br /&gt;''සුඛෝ පඤඤාය පටිලාභො ''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; අර්ථය : &quot;නුවණ වැඩීම සැපතකි.&quot;)
 | established             = 1909
 | founder                 = පූජ්‍ය ඥාණ විමලතිස්ස මහ නාහිමි සහ පූජ්‍ය වල්පිට තිස්ස ගුණරතන මහ නාහිමි ඇතුළු බෞද්ධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය
 | type                    = [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පාසල් ලැයිස්තුව| 1 වන AB පන්තියේ ජාතික පාසලකි]]
 | affiliation             = [[බෞද්ධ]]
 | alumni                  = ආදි සුමංගලනුවන්
 | school_code             = SSC
 | principal               = රවීන්ද්‍ර පුෂ්පකුමාර
 | grades                  = 1 - 13
 | gender                  = බාලක
 | age_range               = 6 - 19
 | city                    = [[පානදුර]]
 | country                 = [[ශ්‍රී ලංකාව]] {{flagicon|Sri Lanka}}
 | coordinates             = {{Coord|6|42|30|N|79|54|55|E|display=inline,title}}
 | colors                  = නිල්, රන් සහ කොළ
{{color box|blue}}{{color box|gold}}{{color box|green}}
 | website                 = {{url|http://www.srisumangala.lk}}
 | free_2                  = ශ්‍රී සුමංගල බාලිකා මහා විද්‍යාලය- පානදුර
{{color box|red}}{{color box|white}}{{color box|red}}
 | free_label2             = සහෝදරී පාසල
 | free_4                  = මොරටු මහා විද්‍යාලය සමග පැවත්වේ(රන් මහා සටන)
 | free_label4             = වාර්ශික මහා ක්‍රිකට් තරගය
}}

1909 මාර්තු මස 3 වන දින, '''ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය''' ආරම්භ කරන ලදී. එය [[ශ්‍රී ලංකාව|ලංකාවේ]] පැරණිම බෞද්ධ පාසල් වලින් එකකි. මෙය ජාතික පාසලකි. සිසුන් 4000කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටින මෙම පාසලේ ගුරුවරුන් 130 පමණ ඉගැන්වීම් කටයුතු වල නිරත වේ.මෙම විද්‍යාලය බෞද්ධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය මුලික කොට ගෙන නිර්මාණ විය . 2025/03/03 දිනට මෙම පාසලට වසර 116 ක් සපිරේ.

==ඉතිහාසය==
ඓතිහාසික [[පානදුරා වාදය|පානදුරා වාදයේ]] බෞද්ධ ප්‍රබෝධයට සමගාමීව අති පූජ්‍ය වැලිගම [[වැලිගම ශ්‍රී සුමංගල හිමි|ශ්‍රී සුමංගල ස්වාමීන් වහන්සේට]] උපහාර පිණිස පානදුර රන්කොත් විහාර වාසී පානදුර ඥාණ විමලතිස්ස ස්වාමීන් වහන්සේ වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වයෙන් සහ ආශිර්වාදයෙන් වර්ෂ 1909 ක් වූ මාර්තු මස 03 වන දින පි. ලුවිස් දියෙස්, පි. දුමින්ද දියෙස්, මුදලිඳු තෝමස් රුදිගු, එම්. මත්තෙස් සල්ගාදු, පි. සී. එච්. දියෙස්, එම්. කොරනේලිස් පෙරේරා යනාදී සිංහල බෞද්ධ පුතුන්ගේ මුලිකත්වයෙන් රන්කොත් විහාර නම්වු පුණන්‍ය භූමියෙහි ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය නම් වූ විද්‍යාස්ථානය සිංහල දරුවන්ට  උසස් ඉංග්‍රිසි අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමට ලක් මාතාවට දායාද කෙරිණි.

==විද්‍යාල ගීතය==
&amp;nbsp;සිරි සුමඟුල් විදුහලේ&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;යසස පතමු දින දිනේ...// &lt;br /&gt; &lt;br/&gt;
&amp;nbsp;සුචරිත ගුණ දම් සොයා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;සිසුනට දී දම් අමා..&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;සුසිර පැතිර සුදිලෙවා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;සුදිලෙවා සුදිලෙවා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;සුසිර පැතිර සුදිලෙවා
&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;හෙළ බස හෙළ ගී අපේ&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;ජාතික සුසිරිත් කලා...//&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;දෙවමින නිති වැඩ සැදු&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;සුමඟුල් මව වැජඹෙවා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;වැජඹෙවා වැජඹෙවා&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;සුමඟුල් මව වැජඹෙවා.

==ක්‍රීඩා හා විෂය බාහිර කටයුතු==
===නිවාස===
සෑම වසරකම මුල් වාරයේ මලල ක්‍රීඩා උත්සවය පැවැත්වෙන අතර එහිදී නිවාස හතරකට බෙදී තරග කරයි. මෙම නිවාස නම් කර ඇත්තේ අතීත රජවරු සිහිවීම පිණිසය.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! නිවාසය
! වර්ණය
! නම් කරන ලද්දේ
|-
| විජය
|කොළ
| විජය රජු
|-
| ගැමුණු
| කහ
| දුටු ගැමුණු රජු
|-
| තිස්ස
|රතු
| තිස්ස රජු
|-
| පරාක්‍රම
|නිල්
| පරාක්‍රමබාහු රජු
|}

===ක්‍රීඩා===
*චෙස්
*මලල ක්‍රීඩා
*පිහිනුම්
*ක්‍රිකට් 
*මේස පන්දු
*බැඩ්මින්ටන්
*හොකී
*වොලිබෝල්
*කරාතේ
*බොක්‌සින්
*රගර් 
*මල්ලව පොර
*ජුඩෝ
*වුෂු
*පාපන්දු

===විෂය බාහිර ක්‍රීයාකාරකම්===
*තාරකා හා විද්‍යා සංගමය
*බෞද්ධ සංගමය
*සෞඛ්‍යදාන ඒකකය
*ශිෂ්‍ය නායක සංගමය
*බාලදක්ෂ සංගමය
*තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ සමාජය
*වාණිජ සංගමය
*මාධ්‍ය ඒකකය
*කථික හා විවාද සංගමය
*පරිසර සංගමය
*ඉන්ටරැක්ට් සමාජය
*සිංහ සමාජය
*ඡායාරූප සංගමය
*දැනුම මිනුම සමාජය
*නව නිපයුම් ඒකකය
*ශිෂ්‍ය භට බලකාය 
*ගුවන්සර සංගමය
*ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය සංගමය 
*ඉංග්‍රීසි විවාද සංගමය
*ශාන්ත ජෝන් ප්‍රථමාධාර සංගමය 
*ගුවන්සර සංගමය 
*මාධ්‍ය සංගමය ( Sumangala Media &amp; Broadcasting Unit )

==රන් මහා සටන==
ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයේ නොමැකෙන මතකයක් වන රන් මහා සටන සෑම වසරකම පාසාම පානදුර  පුරවරයත්  මොරටු පුරවරයත් යා  කරමින් මොරටු මහා විද්‍යාය සමග පැවැත්වේ. මීට සමගාමීව පන්දුවාර පනහ එක්දින තරගයක්ද පැවැත්වේ එසේම සමගාමීව පාසල් ගුරු බවතුන්ගේ හා ශිෂ්‍ය නායකයන්ගේ සැහල්ලු පන්දු ක්‍රිකට් හා වොලිබෝල් තරගද පවත්වයි. 

==ශ්‍රී සුමංගලයේ විදුහල්පතිවරු==
{|class=wikitable
!නම!!පත්වීම ලැබූ වසර
|-
|﻿තෝමස් ඊ. ගුණරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1909
|-
|﻿ඩබ්. චාල්ස් ද සිල්වා
|align=&quot;center&quot;| 1912
|-
|﻿ටී. එස්. අනිරාවන්
|align=&quot;center&quot;| 1915
|-
|﻿සී. ඊ. සෙට්‍රන්ජ්
|align=&quot;center&quot;| 1916
|-
|﻿ඩී. සී. රණසිංහ
|align=&quot;center&quot;| 1919
|-
|﻿ආර්. එස්. එස්. ගුණවර්ධන
|align=&quot;center&quot;| 1921
|-
|﻿ඒ. ගිනිගේ
|align=&quot;center&quot;| 1922
|-
|﻿ඒ. එම්. ද සිල්වා
|align=&quot;center&quot;| 1940
|-
|﻿එන්. කේ. ටී. චන්දාසේකර
|align=&quot;center&quot;| 1941
|-
|﻿පී. ජේ. ජයරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1941
|-
|﻿පී. ද එස්. කුලරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1943
|-
|﻿එම්. ඩබ්. කරුණානන්ද
|align=&quot;center&quot;| 1945
|-
|﻿ඩී. ඩබ්. ජේ. පෙරේරා
|align=&quot;center&quot;| 1945
|-
|﻿ඒ. ජේ. ප්‍රනාන්දු
|align=&quot;center&quot;| 1947
|-
|﻿කේ. එල්. වී. අලගියවන්න
|align=&quot;center&quot;| 1954
|-
|﻿ආර්. ඒ. මාර්තස්
|align=&quot;center&quot;| 1962
|-
|﻿සී. එච්. ජේ. වීරසූරිය
|align=&quot;center&quot;| 1963
|-
|﻿ආතර් රණසිංහ
|align=&quot;center&quot;| 1969
|-
|﻿එච්. ආර්. පෙරේරා
|align=&quot;center&quot;| 1970
|-
|﻿ඩබ්. කහඳගමගේ
|align=&quot;center&quot;| 1972
|-
|﻿එස්. විජේවීර
|align=&quot;center&quot;| 1973
|-
|﻿එම්. ඩී. එල්. ප්‍රනාන්දු
|align=&quot;center&quot;| 1975
|-
|﻿ඒ. ජී. වෙත්තසිංහ
|align=&quot;center&quot;| 1975
|-
|﻿ඩී. ඩී. විජේමාන්න
|align=&quot;center&quot;| 1977
|-
|﻿ඒ. පී. ද සිල්වා
|align=&quot;center&quot;| 1979
|-
|﻿එම්. එස්. එන්. කේ. ප්‍රනාන්දු
|align=&quot;center&quot;| 1987
|-
|﻿ජී. ඩී. කේ. පෙරේරා
|align=&quot;center&quot;| 1990
|-
|﻿ජේ. කේ. පී. අශෝකරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1991
|-
|﻿ඩී. ඊ. ජයනෙත්ති
|align=&quot;center&quot;| 1992
|-
|﻿﻿අයි. ඩී. පියරත්න
|align=&quot;center&quot;| 1996
|-
|﻿﻿එච්. එම්. ගුණරත්න
|align=&quot;center&quot;| 2000
|-
|එල්. ඩබ්ලිව්. සෝමතිලක
|align=&quot;center&quot;| 2003
|-
|තිලක් ද සිල්වා
|align=&quot;center&quot;| 2015
|-
|දිමුතු ප්‍රියංකර දෙරණගොඩ
|align=&quot;center&quot;| 2018
|-
|එල්. ජී. පී. බී. ලියන්ගස්කුබුර
|align=&quot;center&quot;| 2020
|-
|ඩබ්ලිව්. පී. එන්. ඩී. වීරසිංහ
|align=&quot;center&quot;| 2022
|-
|රවීන්ද්‍ර පුෂ්පකුමාර
|align=&quot;center&quot;| වර්තමාන විදුහල්පති
|}


[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්]]
[[Category:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා]]</text>
      <sha1>ohpuhs4vr2csxobtwjjg9gsz9ahkcix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:කොළඹ නාලන්ද විදුහලේ චිරප්‍රකට ආදි සිසු ලැයිස්තුව</title>
    <ns>1</ns>
    <id>31747</id>
    <revision>
      <id>799225</id>
      <parentid>782064</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T04:34:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* භික්ෂු ලැයිස්තුව සම්බන්ධව */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>799225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14320" sha1="fxudcuwied69em0wkh9bslagii6prsg" xml:space="preserve">== මේ ලිපිය අවශ්‍ය ද​? ==
මෙම ලිපිය අවැසි නැත​. ආදි නාලන්දියයෝ යන ප්‍රවර්ගය සෑහේ. &lt;big&gt;[[විශේෂ:දායකත්ව/අනංගයා|&lt;span style=&quot;color:#800000; font-size:x-large;&quot;&gt;අ&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt; [[පරිශීලක:අනංගයා|&lt;span style=&quot;color:#808000&quot;&gt;&lt;sup&gt;නංගයා&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]]  [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:අනංගයා|&lt;span style=&quot;color:#008000&quot;&gt;&lt;sub style=&quot;margin-left:-6.0ex;&quot;&gt;''මතන්න''&lt;/sub&gt;&lt;/span&gt;]] 13:08, 30 සැප්තැම්බර් 2011 (යූටීසී)
:මෙය වැරදි පූර්වාදර්ශයන් සපයන ලිපියකි. චරිතාපදාන ලිපි සහ විකිපීඩියා ලිපියක් වීමට ඇති සුදුසු කම් ගැන සිංහල විකියේ ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් සකසා ගත යුතු යයි යෝජනා කරමි.&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|&amp;nbsp;[[පරිශීලක:අනංගයා|අනංගයා]]&amp;nbsp;|&amp;nbsp;[[පරිශීලක සාකච්ඡාව:අනංගයා|සංවාදය​]]&amp;nbsp;| 17:55, 19 ජූලි 2016 (යූටීසී)
:ප්‍රවර්ගයක් පමණක් සෑහේ යන්න මමද සිතමි.--[[User:L Manju|L Manju]] ([[User talk:L Manju|talk]]) 08:31, 20 ජූලි 2016 (යූටීසී)
:: අපේ ගමේ ඉස්කෝලේ ලැයිස්තුවත් තියෙනවා දාන්නද ?--&lt;span style=&quot;text-shadow:3px 3px 4px lightskyblue;&quot;&gt;[[User:Rsekanayake|&lt;span style=&quot;color:#F62817&quot;&gt;Rs&lt;/span&gt;]][[User talk:Rsekanayake|&lt;span style=&quot;color:#1673F5&quot;&gt;Ekanayake&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 15:38, 28 අගෝස්තු 2016 (යූටීසී)
::::ප්‍රවර්ග වල භූමිකාව සහ ලැයිස්තු වල භූමිකාව එකම නොවේ. ලැයිස්තුවල සෑම සාමාජිකයෙක්ම ලිපියක් නොසදයි. ප්‍රවර්ග එසේ නොවේ. මෙවන් ලැයිස්තු විකීපීඩියාවෙහි පවතින බැවින් මෙය නොපැවතීමට හේතුවක් නොමැත. ගමේ ඉස්කෝලේ ලැයිස්තුවත් තියෙනවා නම් එය සඳහා විකිපීඩියාව විවෘතයි. පරිශීලකයන් ඉදිරිපත්වී එය සදන්න. තහනමක් නැත. ---- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:55, 28 අගෝස්තු 2016 (යූටීසී)
:::::චිරප්‍රකට යැයි කියන ආදි සිසුන් හදුනාගන්නා නිර්ණායක මොනවාද? ලැයිස්තු කියලා අපිට ආස ආස අයගේ නම් පවා මීට එක්කල හැකියි. notability ප්‍රතිපත්ති අනූව මෙම ලිපියෙන් නම් ගණනාවක් අඩුකර දැමිය හැකි බව පෙනෙයි. --[[User:L Manju|L Manju]] ([[User talk:L Manju|talk]]) 18:36, 28 අගෝස්තු 2016 (යූටීසී)
:විකිපීඩියාවේ ඕනෑම අයෙකුට ඕනෑම අදහසක් ඉදිරිපත්කිරීමද ඕනෑම ලිපියක් සංස්කරණය කිරීමද හැකිවෙයි. අවශ්‍ය අඩුකිරීම් ඔබ සිදු කරන්න. ලැයිස්තුවෙහි මුඛ්‍ය ඡේදයෙහි මෙසේ සඳහන් කල හැකියි: &quot;මෙම ලැයිස්තුවෙහි චීරප්‍රකට යැයි සැලකෙන්නේ විද්‍යාලයෙහි A වසර ගණනක් උගත්, කිසියම් රජයේ හෝ පුද්ගලික ආයතනයක හෝ සේවාවක B වසර ගණනකට වඩා සේවය කර ඇති පුද්ගලයන් වෙති&quot; ....... ආදි වශයෙන් (නිදසුනක් ලෙසිනි).එවිට ඔබට පසුව මෙය සංස්කරණය කරන අයට එය අනුගමනය කල හැකියි. ----[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 23:43, 28 අගෝස්තු 2016 (යූටීසී)

== ඉන්ද්‍රාණි ඊරියගොල්ල ==

සිංහල කාන්තාභිවෘද්ධි හා සංවර්ධන පදනමෙහි සභාපතිනිය ඉන්ද්‍රාණි ඊරියගොල්ල නාලන්ද විදුහලේ ආදි සිසුවියක්ද? ---[[User:ශ්වෙත|ශ්වෙත]] ([[User talk:ශ්වෙත|talk]]) 01:28, 5 අප්‍රේල් 2012 (යූටීසී)

== භික්ෂු ලැයිස්තුව සම්බන්ධව ==

මෙම ලැයිස්තුවේ භික්ෂු ලැයිස්තුවට එම විදයාලයේ  කවුරුන් හෝ පැවිදි වුවහොත් ද ඇතුලත් කරන්නේ?නැතිනම විශේෂ සුදුසුකම් යුතු ගෞරවනාම භික්ෂූන්ගේ නම් ද ඇතුලත් කරනුයේ?මේ ලැයිස්තුව බැලූවිට ඒ ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා කිසියම් තනතුරක් හෝ වැදගත් ධුරයක් දැරූ බවක් නොපේනේ. විහාරයේ විහාරාධිපති ධූරීන බව හෝ වැඩවාසය කරන ස්ථානය පමණක් යොදා තිබෙනු දක්නට වේ.මේ ලැයිස්තුව නිකන් හදල තියෙන්නේ මේ විද්‍යාලයෙන් කවුරුන් හෝ පැවදි වූයේ ද ඒ පැවිදි භික්ෂුව නමින් විකිපීඩියා පිටුවක්  ආරම්භ කර විදයාලයේ alumni සමූහය වෙත එක් කිරීමක් වගේ පේන්නේ.භික්ෂු ලැයිස්තුවේ සියලු නම් වල විකිපීඩියා පිටු එකම ආකෘතියකට නිර්මාණය කර ඇති බවත්,ඒ පිටුවල පේලි 4 ක පමණ කෙටි විස්තරයක් ලෙස වැඩවාසය කරන ස්ථාන පමණක් දක්වා තිබේ.

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 06:51, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

:මේ ලැයිස්තුවට සබැඳියක් එක් කිරීමේ අරමුණින්ම සමහර ලිපි නිර්මාණය කර ඇති බවක් තමයි මටත් පේන්නෙ. Notability අනුව වැදගත් නොවන ලිපි [[WP:CSD#A7|CSD A7]] යටතේ මකා දැමීමට යොමු කරමු. --&lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 07:39, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
::ඔව් ඒක හොදයි,වෙන විදයාල වලත් මේ අයුරින්ම ඇතුලත් කිරීම් සිදු කරල ද දන්නෑ සමහරවිට... [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 08:38, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
::පාසල් පිලිබදව ලියූ විකිපීඩියා ලිපි වල මේ ආකාරයේ සහ වෙනත් ආකාරයේ ගැටලු සහිත ඇතුලත් කිරීම් පේන්න තියෙනවා නේද??මම දැන් නාලාන්දා විද්‍යලයේ පිටුවත් සමග ආනන්ද විදයාලයේ පිටුව බැලුවා.ඒකේ නමට යටින් &quot;ශ්‍රීලංකා බෞද්ධ අධ්‍යාපනයේ මුදුන් මල්කඩ&quot;වගේ වදන් පවා යොදා තිබෙනු දක්නට තියෙනවා.ඒක නිකන් ආගන්තුක පරිශීලකයෙක්ම පාසල අතිශෝක්තියෙන් වර්ණනා කිරීමට යොදා ඇති ආකාරයක් තමා පේන්නේ.මට හිතෙන්නේ පාසල් පිලිබදව විකිපීඩියාව පිටු නැවත සමාලෝචනයකට ලක් කලොත් වටිනවා මේ දෝෂ ඉවත්කර ගුණාත්මක ලිපියක් නිර්මාණය උදෙසා...
::ස්තූතියි.
::@[[පරිශීලක:Ttheek|Ttheek]] @[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 08:48, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
:::එකගයි. --&lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 10:24, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

== Few updates ==

Dr. G. A. Lamindu Niroshana Consultant Orthopedic Surgeon 

Dr. A. D. Praneeth Athukorala Radiologits

Dr. Jayan Dewnith Jayasinghe  General and Colorectal Surgeon

Dr. Anira Hewage Nephrologist

[[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-11347-69|&amp;#126;2026-11347-69]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-11347-69|talk]]) 10:29, 20 පෙබරවාරි 2026 (යූටීසී)

== භික්ෂු ලැයිස්තුව සම්බන්ධව ==
මෙහි සඳහන් භික්ෂු ලැයිස්තුවට අයත් පුද්ගල චරිතාපදාන ලිපි කිහිපයක්,වැදගත්කමක් හෝ විශේෂත්‍වයක් නොමැති (පුද්ගලයෙක්/ සතෙක්/ සංවිධානයක්/ වෙබ් අන්තර්ගතයක්) ඉක්මන් මකාදැමීමේ නිර්ණායකය යටතේ, දීර්ඝ කාලයක සිට ඉක්මන් මකාදැමීම සඳහා යෝජනා කර ඇත.
මෙම ලිපි සමාලෝචනය කිරීමේදී පෙනී යන්නේ, ඒවායින් බොහොමයක් අදාළ විද්‍යාලයේ පැවිදි වූ ආදි ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ නම් සහ මූලික තොරතුරු පෙන්වාදීමේ අරමුණින් නිර්මාණය කර ඇති බවයි. එහෙත්, එම පුද්ගලයන්ගේ විෂයය සම්බන්ධයෙන් විශේෂ වැදගත්කමක් හෝ ප්‍රමුඛත්වයක් පෙන්වන ප්‍රමාණවත් අන්තර්ගතයක් මෙම ලිපිවලින් අනාවරණය නොවේ.
මෙම ලැයිස්තුව අතරින්,
[[පියදස්සි තෙරණුවෝ]]
[[අලුත්වැව සෝරත තෙරණුවෝ]]
[[බුධ්ධන්ගල ආනන්ද තෙරණුවෝ]]
යන පුද්ගලයන් සම්බන්ධ ලිපි, ඔවුන්ගේ වැදගත්කම හෝ විශේෂත්වය පිළිබඳ සලකා බැලිය හැකි අන්තර්ගතයක් ඇති බැවින්, ඉතිරි ලිපිවලට වඩා වෙනස් ලෙස සැලකීම සුදුසු බව පෙනේ.
එසේම, [[කුප්පියවත්ත බෝධානන්ද තෙරණුවෝ]] සම්බන්ධ ලිපිය පිළිබඳ වැඩිදුර සමාලෝචනයක් සිදු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිමි.
කෙසේ වෙතත්,
[[හඳපාන්ගොඩ නිවාතාප තෙරණුවෝ]]
[[බම්බලපිටිය සිරිධම්ම තෙරණුවෝ]]
[[නූගේගොඞ රේවත තෙරණුවෝ]]
[[කඞවත සමින්ද තෙරණුවෝ]]
[[මිනුවන්ගොඩ දීපංකර තෙරණුවෝ]]
[[පාගොඩ ජන්තවංශ තෙරණුවෝ]]
යන ලිපිවල, අදාළ පුද්ගලයන්ගේ වැදගත්කම හෝ විශේෂත්වය පිළිබඳ විශ්වාසනීය ලෙස සැලකිය හැකි සඳහනක් නොමැති බැවින්, සිංහල විකිපීඩියාවේ ඉක්මන් මකාදැමීමේ අදාළ නිර්ණායක යටතේ ඒවා සමාලෝචනය කර හැකි ඉක්මනින් ඉවත් කිරීම වඩා සුදුසු බව යෝජනා කරමි.
@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 04:34, 12 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>fxudcuwied69em0wkh9bslagii6prsg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>799237</id>
      <parentid>799225</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T06:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>/* භික්ෂු ලැයිස්තුව සම්බන්ධව 2 */ Reply</comment>
      <origin>799237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15453" sha1="opxeogiqelhgs8uh5qaeipq9wq4l4fp" xml:space="preserve">== මේ ලිපිය අවශ්‍ය ද​? ==
මෙම ලිපිය අවැසි නැත​. ආදි නාලන්දියයෝ යන ප්‍රවර්ගය සෑහේ. &lt;big&gt;[[විශේෂ:දායකත්ව/අනංගයා|&lt;span style=&quot;color:#800000; font-size:x-large;&quot;&gt;අ&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt; [[පරිශීලක:අනංගයා|&lt;span style=&quot;color:#808000&quot;&gt;&lt;sup&gt;නංගයා&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;]]  [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:අනංගයා|&lt;span style=&quot;color:#008000&quot;&gt;&lt;sub style=&quot;margin-left:-6.0ex;&quot;&gt;''මතන්න''&lt;/sub&gt;&lt;/span&gt;]] 13:08, 30 සැප්තැම්බර් 2011 (යූටීසී)
:මෙය වැරදි පූර්වාදර්ශයන් සපයන ලිපියකි. චරිතාපදාන ලිපි සහ විකිපීඩියා ලිපියක් වීමට ඇති සුදුසු කම් ගැන සිංහල විකියේ ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් සකසා ගත යුතු යයි යෝජනා කරමි.&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|&amp;nbsp;[[පරිශීලක:අනංගයා|අනංගයා]]&amp;nbsp;|&amp;nbsp;[[පරිශීලක සාකච්ඡාව:අනංගයා|සංවාදය​]]&amp;nbsp;| 17:55, 19 ජූලි 2016 (යූටීසී)
:ප්‍රවර්ගයක් පමණක් සෑහේ යන්න මමද සිතමි.--[[User:L Manju|L Manju]] ([[User talk:L Manju|talk]]) 08:31, 20 ජූලි 2016 (යූටීසී)
:: අපේ ගමේ ඉස්කෝලේ ලැයිස්තුවත් තියෙනවා දාන්නද ?--&lt;span style=&quot;text-shadow:3px 3px 4px lightskyblue;&quot;&gt;[[User:Rsekanayake|&lt;span style=&quot;color:#F62817&quot;&gt;Rs&lt;/span&gt;]][[User talk:Rsekanayake|&lt;span style=&quot;color:#1673F5&quot;&gt;Ekanayake&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 15:38, 28 අගෝස්තු 2016 (යූටීසී)
::::ප්‍රවර්ග වල භූමිකාව සහ ලැයිස්තු වල භූමිකාව එකම නොවේ. ලැයිස්තුවල සෑම සාමාජිකයෙක්ම ලිපියක් නොසදයි. ප්‍රවර්ග එසේ නොවේ. මෙවන් ලැයිස්තු විකීපීඩියාවෙහි පවතින බැවින් මෙය නොපැවතීමට හේතුවක් නොමැත. ගමේ ඉස්කෝලේ ලැයිස්තුවත් තියෙනවා නම් එය සඳහා විකිපීඩියාව විවෘතයි. පරිශීලකයන් ඉදිරිපත්වී එය සදන්න. තහනමක් නැත. ---- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:55, 28 අගෝස්තු 2016 (යූටීසී)
:::::චිරප්‍රකට යැයි කියන ආදි සිසුන් හදුනාගන්නා නිර්ණායක මොනවාද? ලැයිස්තු කියලා අපිට ආස ආස අයගේ නම් පවා මීට එක්කල හැකියි. notability ප්‍රතිපත්ති අනූව මෙම ලිපියෙන් නම් ගණනාවක් අඩුකර දැමිය හැකි බව පෙනෙයි. --[[User:L Manju|L Manju]] ([[User talk:L Manju|talk]]) 18:36, 28 අගෝස්තු 2016 (යූටීසී)
:විකිපීඩියාවේ ඕනෑම අයෙකුට ඕනෑම අදහසක් ඉදිරිපත්කිරීමද ඕනෑම ලිපියක් සංස්කරණය කිරීමද හැකිවෙයි. අවශ්‍ය අඩුකිරීම් ඔබ සිදු කරන්න. ලැයිස්තුවෙහි මුඛ්‍ය ඡේදයෙහි මෙසේ සඳහන් කල හැකියි: &quot;මෙම ලැයිස්තුවෙහි චීරප්‍රකට යැයි සැලකෙන්නේ විද්‍යාලයෙහි A වසර ගණනක් උගත්, කිසියම් රජයේ හෝ පුද්ගලික ආයතනයක හෝ සේවාවක B වසර ගණනකට වඩා සේවය කර ඇති පුද්ගලයන් වෙති&quot; ....... ආදි වශයෙන් (නිදසුනක් ලෙසිනි).එවිට ඔබට පසුව මෙය සංස්කරණය කරන අයට එය අනුගමනය කල හැකියි. ----[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 23:43, 28 අගෝස්තු 2016 (යූටීසී)

== ඉන්ද්‍රාණි ඊරියගොල්ල ==

සිංහල කාන්තාභිවෘද්ධි හා සංවර්ධන පදනමෙහි සභාපතිනිය ඉන්ද්‍රාණි ඊරියගොල්ල නාලන්ද විදුහලේ ආදි සිසුවියක්ද? ---[[User:ශ්වෙත|ශ්වෙත]] ([[User talk:ශ්වෙත|talk]]) 01:28, 5 අප්‍රේල් 2012 (යූටීසී)

== භික්ෂු ලැයිස්තුව සම්බන්ධව ==

මෙම ලැයිස්තුවේ භික්ෂු ලැයිස්තුවට එම විදයාලයේ  කවුරුන් හෝ පැවිදි වුවහොත් ද ඇතුලත් කරන්නේ?නැතිනම විශේෂ සුදුසුකම් යුතු ගෞරවනාම භික්ෂූන්ගේ නම් ද ඇතුලත් කරනුයේ?මේ ලැයිස්තුව බැලූවිට ඒ ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා කිසියම් තනතුරක් හෝ වැදගත් ධුරයක් දැරූ බවක් නොපේනේ. විහාරයේ විහාරාධිපති ධූරීන බව හෝ වැඩවාසය කරන ස්ථානය පමණක් යොදා තිබෙනු දක්නට වේ.මේ ලැයිස්තුව නිකන් හදල තියෙන්නේ මේ විද්‍යාලයෙන් කවුරුන් හෝ පැවදි වූයේ ද ඒ පැවිදි භික්ෂුව නමින් විකිපීඩියා පිටුවක්  ආරම්භ කර විදයාලයේ alumni සමූහය වෙත එක් කිරීමක් වගේ පේන්නේ.භික්ෂු ලැයිස්තුවේ සියලු නම් වල විකිපීඩියා පිටු එකම ආකෘතියකට නිර්මාණය කර ඇති බවත්,ඒ පිටුවල පේලි 4 ක පමණ කෙටි විස්තරයක් ලෙස වැඩවාසය කරන ස්ථාන පමණක් දක්වා තිබේ.

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 06:51, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

:මේ ලැයිස්තුවට සබැඳියක් එක් කිරීමේ අරමුණින්ම සමහර ලිපි නිර්මාණය කර ඇති බවක් තමයි මටත් පේන්නෙ. Notability අනුව වැදගත් නොවන ලිපි [[WP:CSD#A7|CSD A7]] යටතේ මකා දැමීමට යොමු කරමු. --&lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 07:39, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
::ඔව් ඒක හොදයි,වෙන විදයාල වලත් මේ අයුරින්ම ඇතුලත් කිරීම් සිදු කරල ද දන්නෑ සමහරවිට... [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 08:38, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
::පාසල් පිලිබදව ලියූ විකිපීඩියා ලිපි වල මේ ආකාරයේ සහ වෙනත් ආකාරයේ ගැටලු සහිත ඇතුලත් කිරීම් පේන්න තියෙනවා නේද??මම දැන් නාලාන්දා විද්‍යලයේ පිටුවත් සමග ආනන්ද විදයාලයේ පිටුව බැලුවා.ඒකේ නමට යටින් &quot;ශ්‍රීලංකා බෞද්ධ අධ්‍යාපනයේ මුදුන් මල්කඩ&quot;වගේ වදන් පවා යොදා තිබෙනු දක්නට තියෙනවා.ඒක නිකන් ආගන්තුක පරිශීලකයෙක්ම පාසල අතිශෝක්තියෙන් වර්ණනා කිරීමට යොදා ඇති ආකාරයක් තමා පේන්නේ.මට හිතෙන්නේ පාසල් පිලිබදව විකිපීඩියාව පිටු නැවත සමාලෝචනයකට ලක් කලොත් වටිනවා මේ දෝෂ ඉවත්කර ගුණාත්මක ලිපියක් නිර්මාණය උදෙසා...
::ස්තූතියි.
::@[[පරිශීලක:Ttheek|Ttheek]] @[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:KSLwiki24|KSLwiki24]] ([[User talk:KSLwiki24|talk]]) 08:48, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)
:::එකගයි. --&lt;span style=&quot;background:#0d0f24;font-family:monospace;font-weight:600;padding:2px;box-shadow:#9b12f0 2px -2px&quot;&gt;[[User:Ttheek|&lt;span style=&quot;color:#faed00&quot;&gt;★&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:#ff21f8&quot;&gt;Ttheek&lt;/span&gt;]] [[User talk:Ttheek|⏵]]&lt;/span&gt; 10:24, 4 අගෝස්තු 2025 (යූටීසී)

== Few updates ==

Dr. G. A. Lamindu Niroshana Consultant Orthopedic Surgeon 

Dr. A. D. Praneeth Athukorala Radiologits

Dr. Jayan Dewnith Jayasinghe  General and Colorectal Surgeon

Dr. Anira Hewage Nephrologist

[[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-11347-69|&amp;#126;2026-11347-69]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-11347-69|talk]]) 10:29, 20 පෙබරවාරි 2026 (යූටීසී)

== භික්ෂු ලැයිස්තුව සම්බන්ධව ==
මෙහි සඳහන් භික්ෂු ලැයිස්තුවට අයත් පුද්ගල චරිතාපදාන ලිපි කිහිපයක්,වැදගත්කමක් හෝ විශේෂත්‍වයක් නොමැති (පුද්ගලයෙක්/ සතෙක්/ සංවිධානයක්/ වෙබ් අන්තර්ගතයක්) ඉක්මන් මකාදැමීමේ නිර්ණායකය යටතේ, දීර්ඝ කාලයක සිට ඉක්මන් මකාදැමීම සඳහා යෝජනා කර ඇත.
මෙම ලිපි සමාලෝචනය කිරීමේදී පෙනී යන්නේ, ඒවායින් බොහොමයක් අදාළ විද්‍යාලයේ පැවිදි වූ ආදි ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ නම් සහ මූලික තොරතුරු පෙන්වාදීමේ අරමුණින් නිර්මාණය කර ඇති බවයි. එහෙත්, එම පුද්ගලයන්ගේ විෂයය සම්බන්ධයෙන් විශේෂ වැදගත්කමක් හෝ ප්‍රමුඛත්වයක් පෙන්වන ප්‍රමාණවත් අන්තර්ගතයක් මෙම ලිපිවලින් අනාවරණය නොවේ.
මෙම ලැයිස්තුව අතරින්,
[[පියදස්සි තෙරණුවෝ]]
[[අලුත්වැව සෝරත තෙරණුවෝ]]
[[බුධ්ධන්ගල ආනන්ද තෙරණුවෝ]]
යන පුද්ගලයන් සම්බන්ධ ලිපි, ඔවුන්ගේ වැදගත්කම හෝ විශේෂත්වය පිළිබඳ සලකා බැලිය හැකි අන්තර්ගතයක් ඇති බැවින්, ඉතිරි ලිපිවලට වඩා වෙනස් ලෙස සැලකීම සුදුසු බව පෙනේ.
එසේම, [[කුප්පියවත්ත බෝධානන්ද තෙරණුවෝ]] සම්බන්ධ ලිපිය පිළිබඳ වැඩිදුර සමාලෝචනයක් සිදු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිමි.
කෙසේ වෙතත්,
[[හඳපාන්ගොඩ නිවාතාප තෙරණුවෝ]]
[[බම්බලපිටිය සිරිධම්ම තෙරණුවෝ]]
[[නූගේගොඞ රේවත තෙරණුවෝ]]
[[කඞවත සමින්ද තෙරණුවෝ]]
[[මිනුවන්ගොඩ දීපංකර තෙරණුවෝ]]
[[පාගොඩ ජන්තවංශ තෙරණුවෝ]]
යන ලිපිවල, අදාළ පුද්ගලයන්ගේ වැදගත්කම හෝ විශේෂත්වය පිළිබඳ විශ්වාසනීය ලෙස සැලකිය හැකි සඳහනක් නොමැති බැවින්, සිංහල විකිපීඩියාවේ ඉක්මන් මකාදැමීමේ අදාළ නිර්ණායක යටතේ ඒවා සමාලෝචනය කර හැකි ඉක්මනින් ඉවත් කිරීම වඩා සුදුසු බව යෝජනා කරමි.
@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 04:34, 12 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:KSLwiki24|KSLwiki24]], මෙම ලැයිස්තුවේ පිටු කිහිපයක නම් සරළ වෙබ් සෙවුමක් සිදුකිරීමේ දී පවා ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැකි විය. පුවත් පත් සහ අන්තර්ජාලය පුරා යම් වැදගත්කමක් දරන පුද්ගලයන් පිළිබඳව, තමන් අකමැති නිසා අදාළ ලිපි විකිපීඩියාවෙන් ඉවත් විය යුතු යැයි මම විස්වාස නොකරමි. මේ මොහොතේ, අන්ධ මකා දැමීම් සඳහා ගෝලීය පරිපාලකවරුන් ක්‍රියාකරන හෙයින්, ඔවුන්ගෙන් වඩා හොඳ ප්‍රතිචාරයක් ඔබහට ලබා ගත හැකි වනු ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:01, 12 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>opxeogiqelhgs8uh5qaeipq9wq4l4fp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>තාරකා භෞතික විද්‍යාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33046</id>
    <revision>
      <id>799241</id>
      <parentid>471744</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T07:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>799241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15412" sha1="6lkqpyajpggxgj2mjh3b70y3bybb4d6" xml:space="preserve">[[ගොනුව:NGC 4414 (NASA-med).jpg|thumb|Coma Berenices, නම් තාරකා මණ්ඩලයේ පිහිටි සාමාන්‍ය සර්පිල මන්දාකිණියේ විශ්කම්භය ආලෝක වර්ෂ 56,000 ක් වන අතර පෘථිවියේ සිට ආලෝක  වර්ෂ 60,000,000ක් පමණ ඈතින් පිහිටයි.]]
'''තාරකා භෞතික විද්‍යාව''' යනු, මන්දාකිණි හා තාරකා වැනි ආකාශ වස්තූන්ගේ භෞතික ගුණ(දීප්තිය , ඝනත්වය , උෂ්ණත්වය හා රසායනික සංයුතිය) එම වස්තූන්  අතර පවත්නා මාධ්‍යය හා ඒවායේ අන්තර් ක්‍රියාවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනයට අදාල තාරකා විද්‍යාවේ ශාඛාවයි. අභ්‍යාවකාශ විද්‍යා‍ෙව් වඩාත් ගැඹුරින් කරන අධ්‍යයනයන් ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්ගේ සාමාන්‍ය සාපේක්ෂතා වාදයේ සිද්ධාන්ත විශාල වශයෙන් භාවිතා වන සෛද්ධාන්තික තාරකා ‍භෞතික විද්‍යාව දෙසට නැඹුරු වේ. 

තාරකා භෞතික විද්‍යාව ඉතා පුළුල් විෂයක් නිසාවෙන් තාරකා භෞතික විද්‍යාඥයින් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව , විද්‍යුත් චුම්භකත්වය , ස්ථිතික යාන්ත්‍ර විද්‍යාව , තාපගති විද්‍යාව , ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව , සාපේක්ෂතාවාදය , න්‍යෂ්ටික සහ ප්‍රායෝගික භෞතික විද්‍යාව සහ  පරමාණුක සහ අණුක භෞතික විද්‍යාව වැනි බොහෝ භෞතික විද්‍යා ක්ෂේත්‍ර සිය කටයුතු සඳහා භාවිතා කරති. නුතන තාරකා විද්‍යාත්මක ‍ගවේෂණ බොහොමයක් භෞතික විද්‍යාව මත පදනම් වී ඇත. විශ්ව විද්‍යාල දෙපාර්තමේන්තුවක නම (නක්ෂත්‍ර භෞතිකය හෝ තාරකා විද්‍යාව) බොහෝ විට ඊට අදාල වැඩ සටහනේ අඩංගු දේට වඩා දෙපාර්තමේන්තු ඉතිහාසය සමග බැඳී තිබේ. නක්ෂත්‍ර භෞතිකය ප්‍රථම උපාධි, විශේෂඥ , ආචාර්ය උපාධි මට්ටමින් ගඟන සහ අභ්‍යාවකාශ  ඉන්ජිනේරු විද්‍යාව , භෞතික විද්‍යාව හෝ තාරකා විද්‍යාව යටතේ බොහෝ විශ්ව විද්‍යාල තුළ දී අධ්‍යයනය කළ හැක.

==නිරික්ෂණාත්මක තාරකා භෞතික විද්‍යාව==
නක්ෂත‍්‍ර ගණයෙ, වෘෂභ රාශියට අයත් තාරකා මණ්ඩලයේ නිරික්ෂණය කළ හැකි විවෘත තරු පොකුරු තරු ඡායා රූපය
තාරකා භෞතික විද්‍යා නිරික්ෂණ බොහොමයක් විද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලිය භාවිතයෙන් සිදු කළ හැක.

*රේඩියෝ තාරකා විද්‍යාව මගින් තරංග ආයාමය මිලිමිටර් වලින් වඩා වැඩි විකිරණ ගැන අධයයනය කරයි. [[රේඩියෝ තරංග]] සාමාන්‍යයෙන් සිසිල් වස්තුන් ඇතුලත් අන්තර්ග‍්‍රහ වායුන් සහ දුවිලි වළාකුළු විමෝචනය කරයි. ඊසට ඊබට මගින් නිකුත් කරන රතු පැහැ මාරු කරන ආලෝකය අන්තරික්ෂ සුක්ෂම පසුබිම් විකිරණ වේ. අඳුරු තාරකා පලමු වරට සුක්ෂම සංඛ්‍යාත මගින් සොයා ගන්නා ලදි. මෙම කිරණ අධ්‍යයනය සඳහා බොහෝ විශාල රේඩියෝ දුරේක්ෂ අවශ්‍ය වේ.

*අධෝරක්ත තාරකා විද්‍යාව දෘෂ්‍ය කිරණ වලට වඩා තරංග ආයාමය වැඩි නමුත් රේඩියෝ තරංග වලට වඩා අඩු විකිරණ අධයයනය කරති. අධෝරක්ත නිරික්ෂණ සදහා භාවිතා කරන දුරේක්ෂණ ප‍්‍රකාශ දුරේක්ෂ වලට සමාන වේ. තාරකාවලට වඩා වැඩි සිසිල් වස්තුන් (ග‍්‍රහලෝක ආදිය) සාමාන්‍යයෙන් අධෝරක්ත සංඛ්‍යාත යටතේ අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ.

*ප‍්‍රකාශ තාරකා විද්‍යාව ආදිව තාරකා විද්‍යා වර්ගයකි. මෙහිදී භාවිතා කරන වඩාත් පොදු උපකරණය ආරෝපිත යුගල උපාංගය හෝ වර්ණාවලීක්ෂය වේ. ප‍්‍රකාශ නිරික්ෂණ වලින් සමහරක් පෘථිවි වායුගෝලය මගින් බාධා ඇති කරන නිසා ඉහල තත්ත්වයේ ප‍්‍රතිබිම්භයක් ලබා ගැනිමට ප‍්‍රකාශ සහ අවකාශ දුරේක්ෂ යොදා ගනු ලැබේ. මෙම පරාසයේ තරු හොදින් දැකිය හැකි අතර බොහෝ රසායනක වර්ණාවලිය නිරික්ෂණයෙන් තරු, ක්ෂිරපථය යන නිහාරිකා වල රසායනික සංයුතිය අධ්‍යයනය කළ හැක.

*පාරජම්බුල,කිරණ සහ [[ගැමා කිරණ]] තාරකා විද්‍යා අධයයනය, ද්විමය අදුරු තාරකා, කළු ලප වැනි දැ ගැන ඉගනිම මෙන් ඉතා උද්යෝගිමත් ක‍්‍රියාවලියක් වේ. මෙම වර්ගයේ විකිරණ පෘථිවි වායුගෝලය හොදින් විනිවිද නොයයි. මෙම විද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලිය නිරික්ෂණය කිරිම සදහා ආකාර දෙකක් ඇත. ඒවා නම් අවකාශ මුලික දුරේක්ෂය සහ පාද මුලික ප‍්‍රතිබිම්භ වායු චර්නෙකින් දුරේක්ෂය වේ. පළමු වර්ගයේ පර්යේෂණාගාර x කිරණ පර්යේෂණ සහ කොම්ප්ටන් ගැමා කිරණ පර්යේෂණාගාර වේ.උදාහරණ ලෙස ඉහල ශක්ති ත‍්‍රිමානිය පද්ධති දුරේක්ෂය හා විජ්ජා දුරේක්ෂය හැදින්විය හැක.

*විද්‍යුත් චුම්බක විකිරණවලට අමතරව පොළවේ ඉතා ඇත දුරින් පටන් ගන්නා සුලූ දේවල් කිහිපයක් නිරික්ෂණය කළ හැක. ගුරුත්වාකර්ෂණ තරංග පර්යේෂණාගාර කිහිපයක් ඉදිකර ඇති , නමුත් ගුරුත්වාකර්ෂණ තරංග නිර්ණය කිරිම අතිශය දුෂ්කර වේ. අපගේ සුර්යා පිළිබද මුලිකව හැදැරිම සදහා නියුටන් පර්යේෂණාගාර ඉදිකර ඇත. ඉතා වැඩි ශක්ති අංශුන් ඇති අන්තරික්ෂ කිරණ පෘථිවි වායුගෝලයේදී නිරික්ෂණය කළ හැක.

==න්‍යායාත්මක තාරකා භෞතික විද්‍යාව==
න්‍යායාත්මක තක්ෂත්‍ර භෞතික විද්‍යාඥයන් විශ්ලේෂණ ආකෘති (උදාහරණ ලෙස තරු වල හැසිරිම සදහා බහු දුරේක්ෂය) සහිත විවිධ වර්ගයේ උපකරණ සහ ගණනය කල හැකි සංඛ්‍යාත්මක භාවිතා කරයි. එක් එකක් වැදගත් කම් ඇත. සිදුවන්නේ කුමක්දැයි යන හදවතට දැනිම සදහා ක්‍රියාවලි‍යේදි විශ්ලේෂණ ආකෘති යොදා ගැනීම වඩාත් සුදුසු වේ. සංඛ්‍යාත්මක ආකෘති මගින් පවතින විද්‍යාමාන දේ සහ නොපෙනෙන බලපෑම අනාවරණය කිරීමට පුලුවන වෘක්ෂත්‍ර භෞතික පිළිබද න්‍යායාත්මක වාදින් න්‍යායාත්මක ආකෘතින් ඇතිකිරිමට මෙම ආකෘති වල නිරික්ෂණ ප්‍රතිඵල ගැන බැලිමට උත්සහ දරයි. මෙමගින් නිරික්ෂකයින් දත්ත මගින් ආකෘතිය නිෂ්ප්‍රභා කිරීමට හෝ සංකල්ප හෝ ගැටුම් සහිත ආකෘතින් ඉදිරිපත් කිරිමට ඉඩදී උදව් කරනු ලබයි. න්‍යායාත්මක මත වාදින් නව දත්ත වලට ගැ‍ලපෙන පරිදි ආකෘතියට අවම වෙනසක් කිරිම සාමාන්‍ය නැඹරුව වේ. සමහර අවස්ථාවලදි කාලය අනුබද්ධ විශාල ප්‍රමාණයේ අසංගන දන්ත මගින් ආකෘතිය මුලු වශයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කිරිමට සිදුවේ. න්‍යායාත්මක තාක්ෂන භෞතික විද්‍යාඥයින් විසින් අධ්‍යනය හැකි මාතෘකා පහත දැක්වේ. තාරකා පිළිබද ගති විද්‍යාව සහ පරිණාමය මන්ද්‍රාකිණි ඇතිවිම විශ්වයේ මහා ප්‍රමාණයේ ද්‍රව්‍ය වල ව්‍යුහය අන්නරික්ෂ කිරිණවල සම්භවය සමාන්‍ය සපේක්ෂතා සහ භෞතික විශ්ව විද්‍යාව සහ තන්තුමය විශ්වවිද්‍යාව සහ තක්ෂ අංශ්‍ර භෞතිකය අඩංගු වේ. තක්ෂත්‍ර භෞතික [[සාපේක්ෂතා වාදය]] විශාල පරිමාණයේ ආකෘතින් වල ගුණ මැනීම සදහා උපකරණ ලෙස ක්‍රියා කරන අතර එහිදි අන්වේශණ භෞතික සංස්දිධියන් ගුරුත්වාකර්ෂණ වැදගත් භුමිකාවක් පෙන්වා කළු සිදුරු භෞතික විද්‍යාවේ සහ ගුරුත්වාකර්ෂණයේ කරණ පිළිබද පදනම දමනු ලැබේ. නක්ෂත්‍ර භෞතිකයේ ඇති සමහර පුලුල් ලෙස ගිලිනු ලබන සහ අධ්‍යනය කල ඇති කිහිපයක් සහ ආකෘතින් ලැම්ඩා CDM ආකෘතියේ අඩංගු වේ. මහා පිපිරුම, අන්තරිෂණ උද්ධමනය කළු පදාර්ථය සහ භෞතික විද්‍යාවේ මුලික න්‍යායන් අයත් වේ.


{|
|'''භෞතික ක්‍රියාවලිය ගුරුත්වාකර්ෂණය''' 	
|'''පරියන් උපකරණය''' 	
|'''න්‍යායන්වන ආකෘතිය ස්වයං - ගුරුත්කරණ පද්ධති''' 	
|'''පැහැදිලි කිරිමේදි කරා පද්ධිති පහළව්ව'''
|-
|න්‍යෂ්ටික විලනය	
|ගුවන් දුරේක්ෂණය වර්ණාවලිය	
|කරුවල පරිනාවණය	
|තරු දිලිසෙන ආකාරය සහ ලෝහ ඇතිවිම කෙසේද යන්න 
|-
|මහා පිපිරීම	
|හබල් අභවකාශ දුරේෂය	
|විශ්වය පුලුල් වීම	
|විශ්වයේ වයස
|-
|කොටොන්ටම් උච්චායනය
|
|අන්තර්ෂණ උද්ෂනය 	
|පුළුල් විමේ ගැටලුව
|-
|ගරුත්වාකර්ෂණ බිද වැටිම	
|x කිරණ තාෂණ විද්‍යාව	
|සාමාන්‍ය සාපේක්ෂ වාදය	
|ඇන්ඩෝමිය්‍ර වක්‍රවථයේ මැද ඇති සිදුරු
|-
|තරුවල ඇති CNO චක්‍රය			
|
|
|
|}
චක්‍රවාට පිළිබද අධ්‍යනයේදි අදුරැ පදාර්ථය සහ අදුරු ශක්තිය ආදිය සොයා ගැනිම් හ සම්භාව්‍ය නක්ෂ ‍භෞතික‍යේ වැදගත් මාතෘකව වේ.
[[ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව]]</text>
      <sha1>6lkqpyajpggxgj2mjh3b70y3bybb4d6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36576</id>
    <revision>
      <id>799232</id>
      <parentid>779400</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:37:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>799232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43629" sha1="i4v9bhga2k0nigm0fdkq3yfjt6ntjx7" xml:space="preserve">ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය අප [[මහ පොළොව|පෘථිවිය]]ට ආලෝක වර්ෂ මිලියන 2.5 ක් දුරින් පිහිටි ඇන්ඩ්‍රොමීඩා තාරකා මණ්ඩලයට අයත් සර්පිලාකාර චක්‍රාවාටයකි. මෙය Messier 31 නැතහොත් M31 ලෙසද මූල ග්‍රන්ථ වල මහා ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය ලෙසද දක්වා ඇත. අප පෘථිවිය අයත් චක්‍රාවාටය වන ක්ශීරපතයට වඩාත් සමීපයෙන් පිහිටි සර්පිලාකාර චක්‍රාවාටය මෙය වුවත් සමීපතම චක්‍රාවාටය මෙය නොවේ. පුරාණ ග්‍රීක කතන්දර වල සඳහන් වන ඇන්ඩ්‍රොමීඩා කුමරිය නමින් හඳුන්වා අති මෙම චක්‍රාවාටය නම් කර අත්තේ අහසේ අපහට පෙනීයන පෙදෙස එනම් ඇන්ඩ්‍රොමීඩා තාරකා රාශියට අනුවයි. ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය,ක්ශීරපතය Triangulum අතුළු තවත් කුඩා මන්දාකිණි 30කින් පමන සමන්විත ස්තානීය කන්ඩායමට විශාලතම මන්දාකිණියද වේ. මෙය විශාල වුවත් මෑතකාලීන සොයාගෑනීම් වලට අනුව අඳුරු පදාර්ථ ප්‍රමාණය ක්ශීරපතය ට සාපේක්ෂව අඩු ප්‍රතිශතයක් ගන්නා බැවින් ක්ශීරපතයට වැඩි බව ප්‍රකාශ වේ. Spitzer දුරේක්ශය මගින් 2006 වසරේ ලබාගත් වාර්තා වලට අනුව ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටයහි තාරකා ට්‍රිලියන 1 ක් (10&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt;) දරන අතර එය අවම වශයෙන් අප මන්දාකිණියේ අඩංගු වන අපේක්ෂිත තාරකා ප්‍රමානය වන (200-400 බිලියන ) මෙන් දෙගුනයකි.

නිගණනයන්ට අනුව M31 හි ස්කන්ධය සෞර ස්කන්ධ ඒකක 7.1*10&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; පමන වන අතර, 2009 හි සිදුකරන ලද සැසඳීම් වලට අනුව ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය හා ක්ශීරපතය සමාන ස්කන්ධ වලින් යුක්ත වූ බව හෙලිවී තිබුනත් 2006 වසරේදී කෙරුනු සමීක්ශනයන්ට අනුව ක්ශීරපතය හි ස්කන්ධය M31 හි ස්කන්ධයෙන් 80% බව වාර්තා විය. එමෙන්ම තවත් වර්ශ බිලියන 4.5 ක් ඉක්මවා ගිය කල මෙම මන්දාකිණි දෙක එකිනෙක හා සමඟ ගැටීමකට ලක්වේ යයිද අනාවකි පලකර තිබේ.  

දෘශ්‍ය විශාලත්වය (apparent magnitude) 3.4 ක් වන M31 දීප්තිමත්ම Messier ආකාශ වස්තු වලින් එකක් වන බවින්, සඳ නැති රාත්ත්‍රියකදී වූවත් අලෝකය දූෂණයට ලක්වූ ප්‍රදේශයන්හී දී පවා පියවි ඇසට දක්නට හැක. සඳ මෙන් හය ගුණයක් පමන විශාලත්වයකින් යුතුව දුරේක්ශ ගත කල හකි මෙහි පියවි අසට හා දෙනෙතියට හසුවන්නේ දීප්ති තීව්‍රතාවයෙන් වැඩි මධ්‍ය ප්‍රදේශය පමනි. 


== නිරීක්ෂණ ඉතිහාසය ==
[[Image:Pic iroberts1.jpg|thumb|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය - [[ඉසාක් රොබර්ට්ස්]]]]
පර්සියානු තාරකා විද්‍යාඤ අබ්දුල් අල්-රහමාන් අල්-සුෆි - (&quot;Abd al-Rahman al-Sufi&quot;),  &quot;Book of Fixed Stars&quot; පිලිඹඳ වූ ග්‍රන්ථයෙහි ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව කුඩා වලාවක් (&quot;small cloud&quot;) ලෙස දක්වා ඇත. මෙම කාලය තුල තාරකා සිතියම් වලද මෙය හඳුන්වා දී අත්තේ  &quot;Little Cloud&quot; ලෙස වේ. ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව පිලිඹ්ඳව දුරේක්ශීය නීරීක්ෂණ පදනම් කොට ගත් සවිස්තරය 1612 දී &quot;Simon Marius&quot;  විසින් ඉඩිරිපත් කෙරිණි. 1764 දී &quot;charles Messier&quot;  විසින් මෙය M31 ලෙස නාමාවලි ගත කරන ලදි.එබැවින් සාවද්‍ය ලෙස ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව සොයා ගනු ලබූයේ ඔහු විසින්යැයි සලකන ලද්දේ Al-sfi ගේ ඉහත සොයා ගැනීම නොසලකා හරිමිනි. 1785 දි තාරකා විද්‍යාඤ  William Hersebel  මෙහි මධ්‍ය කාලාපයේ ඇති දුර්වල රතු පැහැයක් නීරීක්ශණය කලේය. ඔහු විශ්වාස කල අන්දමට  M31,මහා නිහාරිකාවට (Great Nebula) ආසන්නව වූ අතර එහි විශාලත්වය අනුව Sirius තාරකාවට වඩා 2000 ගුනයකට නොවැඩි දුරකින් පිහිටියේ යයි නිගමනය කළේය.

1864  දී William Huggins විසින් M31 හි වර්ණාවලිය නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් සොයා ගනු ලැබූයේ M31 වායුමය නිහාරිකාවට වඩා වෙනස් බවයි. වස්තුවේ රසායනික ව්‍යුහය හඳුනා ගැනීමට උපකාර වන අඳුරු අවශෝශණ රේඛා සම්ඟ අධිස්ථාපනයෙන් M31 සංගතික සංගණනයක් පෙන්නුම් කලේය. ඇන්ඩ්‍රොමීඩා නිහාරිකාවට අයත් වර්ණාවලි අතිශය ලෙස තනි තාරකාවකට අයත් වර්ණාවලියකට සමාන විය. මෙමඟින් M31 නිහාරිකාවට තාරීය ස්වභාවයක් පවතී යයි නිගමනයකට එලඹීය.
1885 දී ඇන්ඩ්‍රොමීඩා තුලින් සුපිරිනෝවාවක් දිස්වී ඇත. මෙය මන්දාකිණිය තුලින් පලමු වරට නිරීක්ශණය වූවකි. එම කාල වකවානුව තුල M31 අපට ආසන්නතම මන්දාකිණිය ලෙස සැලකූ බවද දුර්වල දීප්තියකින් යුක්ත වූ මෙම අවස්ථාව සුපිරිනෝවාවක් නොව නෝවාවක් ලෙස &quot;Nova 1885&quot; හඳුන්වන ලදි. 


== විශ්ව දූපත. ==
[[File:Andromeda constellation map (1).png|thumb|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටයේ පිහිටීම]]
1917 දී අමරිකානු ජාතික විඩ්ය හර්බර් කර්ටිස් ඔස්ලන් M31 හි නෝවාවක් හඳුනාගන්නා ලදි. ඡායාරූප වාර්තා සෙවුම් තුලින් තවත් නෝවාවන් 11ක් පමන වාර්තා කරගෙන ඇත. මෙම සොයාගත් නෝවාවන් අභ්‍යවකාශයේ හටගත්  අනෙකුත් නෝවාවන්ට වඩා අනුපාතික වශයෙන් දස ගුනයකින් පමණ දීප්තියෙන් අඩු බවද ඔහු ඉදිරිපත් කළේය. මෙහි ප්‍රථිඵලයක් වශයෙන් M31 ට පවතින දුර අලෝක වර්ෂ 500 000ක් (3.2 * 10&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; AU / සෞර ඒකක ) බව ඔහු තීරනය කලේය. එබැවින් &quot;විශ්ව දූපත්&quot; කල්පිතයේ යෝජකයා බවට හර්බර් කර්ටිස් පත් විය. තවද මෙම කල්පිතය, සර්පිලාකාර නිහාරිකාවන්ගෙන් වෙන්ව, ස්වාධීනව පවතින මන්දාකිණි යන සංකල්පයටද ඉවහල් විය.

1920 දී, ක්ෂීරපථයේ ස්වභාවය, සර්පිලාකාර නිහාරිකාවන් සහ විශ්වයේ මානයන් සැලකිල්ලට භාජනය කරමින් හර්ලෝ ෂර්ප්ලි සහ කර්ටිස් අතර විවාදයක් සිදුවිය. ඔහුගේ මතය ඔප්පු කිරීමට (එනම් ඇන්ඩ්‍රොමීඩා මන්දාකිණිය බාහිර නිහාරිකාවක් බව ) තාරකා විද්‍යාඤ  කර්ටිස් අප මන්දාකිණිය තුල සමානව පවතින පටු අඳුරු තීරු ආකාර සලකුනු කර හුවා දැක්වීය. තවද සැලකිය යුතු ලෙස හේතු දැක්වීමට ඩොප්ලර් ආචරනයද එක් කලේය. අර්න්ස්ට් ඌපික් විසින් 1922 දී වඩා වැදගත් සහ සරල තාරකා භෞතීය විද්‍යාත්මක ක්‍රමයක් වන M31 ට අති දුර සෙවීමට යෝජනා කළේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්  ඇන්ඩ්‍රොමීඩා නිහාරිකාව අප මන්දාකිණියෙන් පාසෙක් 450 000 ක් පමන (එනම් ආලෝක වර්ෂ 1500000) ඈත දුරකින් පිහිටන බව නිර්ණය විය. 1925 දී, විවාදය සමතයකට  පත් කරමින් එඩ්වින් හබල්, බාහිර තාරකා මණ්ඩලයට අයත් සීෆඩ් විචල්‍ය තාරකා (cephied variable stars) පළමු වරට අභ්‍යවකාශ ඡායාරූප වලින් හඳුනා ගන්නා ලදි. මෙම ඡායාරූප මීටර් 2.5 හූකර් දුරේක්ශය (Hooker Telescope) මගින් ලබා ගත් අතර එමඟින් ඇන්ඩ්‍රොමීඩා නිහාරිකාවට අති දුර නිර්ණයට යොදා ගැනින. ඔහුගේ මිනුම් නිශ්චිතවම ආදර්ශණය කළේ මෙය අප [[ක්ෂීරපථය]] ට අයත් නොවන තාරකා පොකුරු හා වායු වලින් නිමවී අති බවයි. තවද එය අප මන්දාකිණියට සැලකිය යුතු දුරකින් සම්පූර්නයෙන්ම වෙන්ව පවතින මන්දාකිණියක් බවයි.

ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව තාරකා මණ්ඩල පිලිබඳ අධ්‍යනයේදී ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් ගනී. ක්ෂීර පථයට ආසන්නතම මන්දාකිණිය නොවූවත්, එය ආසන්නතම &quot;සර්පිලාකාර&quot; 
මන්දාකිණිය ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව වීම මෙයට හේතුවයි. ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව මධ්‍ය ප්‍රදේශයේ ඇති තාරකා පිලිබඳ ප්‍රථම වරට ඉදිරිපත් කළේ 1943 දී වෝල්ටර් බේඩේ (Walter Baade) විසිනි. සිදුකල නිරීක්ෂණයන් පදනම් කර ගනිමින්, මන්දාකිණිය තුල වෙන් වෙන් ව, පවතින තාරකා ගහනයක් 2ක් පැහැදිලිව දකින්නට ඔහුට හැකි විය. ඒවා එම තාරකා ගහන වල (Metallicity) හයිඩ්‍රජන් සහ හීලියම් හැර වස්තුවක පදාර්ථ නිමැවී ඇති රසායනික මූලද්‍රව්‍ය වල අනුපාතය, මත පලමු ආකාර මණ්ඩලයට (Disk type 1) අයත් නොමේරූ, අති ප්‍රවේග තාරකා සහ දෙවන ආකාර නෙරීමකට (Bulge type 11) අයත් වයස්ගත රතු තාරකාවන් බවට පැහැදිලි කර නම් කළේ ය. පසුව මෙම නාමකරණය [[ක්ෂීරපථය]] තුල හා පිටත තාරකා නාමකරණ ක්‍රියාවලියටද සම්මත කර ගැනිණි. ( මෙම වෙන්ව පවතින තාරකා ගහන ද්විත්වයෙහි පැවැතීම පිලිබඳ මෙයට ඉහත ජෑන් ඌට්ස් ඌට්ස් විසින්ද සඳහන් කර ඇත.) තවද ආචාර්ය බේඩේ විසින් සීපස් විචල්‍යයත් ආකාර 2ක් පවතින බවත් මේ හේතුවෙන් M31 ට ඇති දුරෙහි දෙගුණ වීමක් සිදුවිය හැකි බවද සොයා ගන්නා ලදි. මෙම කල්පිතය මුළු මහත් විශ්වයටම අදාල බවද ඉදිරිපත් කළේය. මෙම කල්පිතය මුළු මහත් විශ්වයට ම අදාල බවද ඉදිරිපත් කළේය.

1950 දී ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ විකිරණ විමෝචන (රේඩියෝ තරංග ),හෙන්බරි බ්‍රවුන් සහ සෙරිල් හෙසර්ඩ් විසින් බෑන්ක් කාලගුණ පරීක්ෂණාගාරයේ අඩි 218 චලන දුරේක්ෂය ( 218 - ft Transit Telescope) මගින් අනාවරණය කර ගන්නා ලදි. (මෙයට ඉහත නිරීක්ෂණ රේඩියෝ විකිරණ [[තාරකා විද්‍යාව|තාරකා විද්‍යාවේ]] පුරෝගාමී ග්‍රෝට් රොබර්ට් - 1940 විසින් ලබා ගැනිණි.) නමුත් මෙම සොයා ගැනීමද අවිනිශ්චිත තත්වයේ පැවතියේය. ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ පලමු රේඩියෝ විකිරණ අනුරූපණ සිතියම් 1950 දී ජෝන්
බැඩ්වින් සහ පිරිස විසින් කේම්බ්‍රිජ් තාරකා විද්‍යාඥ සමාගම තුලදී ලබා ගත්තේය. මෙයින් පසුව මන්දාකිණියේ මධ්‍ය (core) 2c 56 ලෙස රේඩියෝ තාරකා විද්‍යා නාමාවලියේ නම් කරන ලදි. ඇන්ඩ්‍රොමීඩික මන්දාකිණිය තුලින් සොයා ගත් පලමු ග්‍රහලෝකය 2009 දී සොයා ගන්නා ලදි. මෙම ග්‍රහලොව සොයා ගැනීමට microlensing තාක්ෂණ ක්‍රමය, එනම්, සුවිශාල වස්තූන් මගින් ආලෝකයේ සිදුවන වික්ෂේපණය තාක්ෂණ ක්‍රමය උපයෝගී කර ගැනුණි.


== මෑත කාලීන දුර ගණනයන් ==
[[Image:Andromeda galaxy.jpg|thumb|left|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය]]
ඇන්ඩ්‍රොමීඩා මන්දාකිණියට ඇති දුර මැනීමට අවම වශයෙන් එකිනෙකට වෙනස් තාක්ෂණික ක්‍රම 4 ක් පමන යොදාගෙන ඇත. 2003 දී අධෝරක්ත කිරණ පෘෂ්ථි උච්ඡාව මගින් ද, 2001 දී, (metallicity corrections) භාවිතයෙන්ද මෙගා අලෝක වර්ශ  2.57 ± 0.06 බව සාධනය කරන ලදි.  සීපස් විචල්‍ය ක්‍රමය භාවිතයෙන් එය මෙගා අලෝක වර්ශ 2.51±0.13 බව 2004 දී අනාවරණය කෙරිනි. 2005 වර්ශයෙදී අභ්‍යවකාශය   අධ්‍යතනය පිළිබඳව කතලොඑනියානු   ආයතනය (CSIC, Institute for Space Studies of Catalonia (IEEC)) හි තාරකා විද්‍යාඤයින් පිරිසක්  Eclipsing binary star (ග්‍රහණය වන තරු ද්විත්වයක්) ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව තුල නිරීක්ෂණය කර ඇත. මෙම ද්විත්ව තාරකාව M31VJ00443799+4129236 ලෙසින් නම් කෙරිණි. එය දීප්තිමත් උණුසුම් නිල තාරකා දෙකකින් ( O සහ B වර්ගයෙන්)  නිර්මාණය වුවකි. මෙම යුගලය සෑම දින 3.54969 කට වරක් ග්‍රහණයට ලක්වන අතර විද්‍යාඤයින් විසින් එම තාරකා වල ප්‍රමාණය ගණනය කරන ලදී.  ප්‍රමාණය සහ උෂ්ණත්වය මත පදනම්ව ඒවායේ නිරපේක්ෂ විශාලත්වය ගණනය කෙරිණි. දෘශ්‍ය සහ නිරපේක්ෂ විශාලත්වය දන්නා විට එමගින් එම තාරකා වලට ඇති දුර ව්‍යුත්පන්න කරගත හැක. මෙම තාරකා ද්විත්වය මෙගා ආලෝක වර්ෂ 2.52 ± 0.14 (770 ± 43 kpc) දුරින් පිහිටන බවත්, ඇන්ඩ්‍රොමීඩා  මන්දාකිණිය මෙගා ආලෝක වර්ෂ 2.5  (770 kpc) දුරින් පිහිටන බවත් නිගමනය කෙරිණි. මෙම ලබාගත් නව අගයන්, පැරණි සීපස් විචල්‍ය ක්‍රමයෙන් ලබාගත් අගයට බොහෝ දුරට සමාන විය. 

ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවට තරමක් ලඟින් පිහිටි බැවින් දුර නීර්ණය සඳහා Tip of the Red Giant Branch (TRGB) ක්‍රමයද යොදා ගත හැකි විය. ඇස්තමේන්තු ගත කල අගයන්ට අනුව M31 ට දුර මෙගා ආලෝක වර්ශ 2.56+-0.03 (480+-) බව 2005 දී නිශ්චය කරන ලදී.
මෙම සියලු අගයන් සංයුක්ත කොට දැක්වීමෙන් නියම අගය මෙගා ආලෝක වර්ශ 2.54 ±  0.06 (780 ± 18 KPC ) බවට  නිශ්තිතවම දැක්වීය. ඉහත අගය මත පදනම් ව M31 හි විෂ්කම්භය එහි පුළුල්තම ලක්ෂයන් අතර දුර ( විෂ්කම්භය) කිලෝ ආලෝක වර්ශ (141 ± 3 KLY )  බවද වාර්තා ගත කෙරින. ත්‍රිකෝණමිතික ටන්ජන අගයන් වලින්න් ඉදිරිපත් කලවිට M31 අහසේ අංශක 3.18 ක ආනතියක් පෙන්න්වයි. 


== ස්කන්ධය හා දීප්තිය  ==
ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ ස්කන්ධය (අඳුරු පදාර්ථ ද ඇතුළුව)  ආසන්න වශයෙන් 1.22 * 10&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; M ( M - සෞර්ය ස්කන්ධ) වන අතර [[ක්ෂීරපථය]] 1.9 * 10&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; M පමණ වේ. දෝෂ  පරාසය විශාල බැවින් නිශ්චිතවම කිව නොහැකි වුවත් ස්කන්ධමය වශයෙන් ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවට වැඩ විශාල බව කිව හැක. කෙසේ වෙතත් [[ක්ෂීරපථය]] හා සැලකීමේදී ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවට ඉහල තාරීය ගණත්වයක් ඇති බව ප්‍රකාශ කල හැකිය.

M31 හි ගණනය කල දීප්ති ප්‍රමාණය ආසන්න වශයෙන් 2.6*10&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; L ( Solar Luminosity ) වේ. එය අප [[ක්ෂීරපථය]]ට වඩා 25% ප්‍රමාණයකින් වැඩිය. නමුත් තාරකා නිර්මාණය වීමේ සීග්‍රතාවය අතින් ගත් කල  [[ක්ෂීරපථය]] ඉදිරියෙන් සිටී. [[ක්ෂීරපථය]] සෞර්ය ස්කන්ධ 3 - 5 ක් නිපදවන විට M31 නිපදවන්නේ  සෞර්ය ස්කන්ධ 1 ක් පමණි. තවද M31 හා  [[ක්ෂීරපථය]] සංසන්දනය කිරීමේදී  සුපිරි නොවාවක් බිහිවීම අතින්ද [[ක්ෂීරපථය]] ඉදිරියෙන් සිටී. මෙයට හේතු ලෙස දක්වන්නේ M31 මෙයට පෙර තාරකා බිහිකිරීමේ කිරීමේ සක්‍රීය අවධියක් පසු කර මේ වන විට නිරෝධන ප්‍රශාන්ත අවධියක පසුවන බවත්  [[ක්ෂීරපථය]] ක්‍රියාකාරී අවධියක පසුවන බවත්ය, එබැවින් කල් යාමත් සමග [[ක්ෂීරපථය]]හි දීප්තිය - M31 ට වඩා ඉහල යා හැකි බවද පැවසේ. 

[[File:Local_Group.JPG|frame|center|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය - ස්ථානීය කන්ඩායම් ]] 

== ආකෘතිය ==
[[Image:Infraredandromeda.jpg|thumb|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය අධෝ-රක්ත ඡායාරූපයක් - [[ස්පිට්සර් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂය]]]]
[[Image:Andromeda galaxy Ssc2005-20a1.jpg|thumb|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය අධෝ-රක්ත ඡායාරූපයක් - [[ස්පිට්සර් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂය]], 24 [[මයික්‍රෝ-මීටර]]]]
[[File:A Swift Tour of M31.ogv|thumb|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටයේ සවාරියක්]]

දෘශ්‍ය ආලෝකය තුල M31 ගේ දර්ශනය මත පදනම්ව de Vaucouleurs sandage වර්ගීකරන ප්ද්ධතිය තුල M31 තුල වර්ග කරනු ලබා ඇත්තේ SA(s)b වර්ගයට අදාලවයි. 2MASS සමීක්ෂණ වාර්තා පෙන්නුම් කරන පරිදි ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව [[ක්ෂීරපථය]] පරිදිම දන්ඩාකාර මාධ්‍යක් ඇති සර්පිලාකාර මන්දාකිණියකි. එමෙන්ම දන්ඩාකාරය ඍජුවම එහි අක්ෂය ඔස්සේ පවතින බවත් දක්වා ඇත. 2005 දී තාරකා විද්‍යාඤයින්විසින්  දුරේක්ෂය භාවිතා කරමින් තුනී ලෙස විසිරි පවතින තාරකා සැබවින්ම එහි ප්‍රධාන තැටියට අයත් බව සොයා ගැණිනි. එනම් පෙර ගණනය කල විෂ්කම්භයට වඩා ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ සර්පිලාකාර තැටිය තුන් ගුණයකින් විශාල වේ. එය විශාල වශයෙන් තාරකා පැතිරුණු තැටියක් බවත් විශාලත්වය අතින් ආලෝක වර්ශ 220 000 (64 000 PC) පමණ වේ.පෙර අගය ආලෝක වර්ශ 70 000 සිට 120 000 දක්වා විය හැකි බව පැවසිය නමුත්, එය නිවැරදි නොවන බව ඉහත කරුණු වලින් මනාව ඔප්පු වේ.

පෘථිවිය සාපේක්ෂව අංශක 77 ක ආනතියකින් ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව පිහිටයි.

වර්ණාවලීක්ෂ අධ්‍යනයන්ට අනුව M31 හි භ්‍රමණ ප්‍රවේගය මාධ්‍යයේ සිට අරයන් අනුව වෙනස් වන බව තහවුරු කරගෙන තිබේ.  මාධ්‍යය ආසන්නයේ ප්‍රදේශයේ භ්‍රමණ ප්‍රවේගය තප්පරයට කිලෝ මීටර 225 ක් පමණ ඇති උච්ඡ අවස්ථාවකට පත්විය හැකි අතර ආලෝක වර්ෂ 1300 ක අරයක් තුල මෙම ප්‍රවේගය අවම වශයෙන් තප්පරයට කිලෝ මීටර 50 ක් දක්කවා පහල බැසීමක් විය හැක. අරය ආලෝක වර්ෂ 33000 සිට නැවතත් එකී ප්‍රවේගය උච්ඡතම අවස්ථාවට ළඟා වීමක් සිදුවේ. මෙම ප්‍රවේග ගණනයෙන් න්‍යෂ්ඨික මධ්‍යයේ ස්කන්ධ සාන්ද්‍රණය 6 * 10&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; M බවට ව්‍යත්පන්න කර තිබේ. මන්දාකිණියේ සමස්ථ ස්කන්ධය රේඛීය ආලෝක වර්ෂ 45000 ක දුරේක්ෂ දක්වා ඉහල යන අතර අරයෙන් ඔබ්බට ක්‍රමයෙන් අඩු වන බව සොයාගෙන තිබේ.   

ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ සර්පිලාකාර බාහු, H 11 කලාප වලින් මායිම් වන අතර පුළුල් ලෙස පැතිරුනත් තදින් එකිනෙකා හා බැඳීපවතින ආකාරයක් පෙන්වයි. මෙම සර්පිලාකාර බාහු දක්ශිණාවර්තව පවතින බව නිරවද්‍ය අණුරූපන පෙන්වා දෙයි. තවද අලෝක වර්ෂ 13000 කින් පමණ එකිනෙකාට ඈත්ව පිහිටි  නමුත් එකට ඈඳුනු මධ්‍යයෙන් ආලෝක වර්ෂ 1600 ක් පමන දුරින් පිහිටා ඇත. මෙම සර්පිලාකාර ආකාරයට හේතුව වශයෙන් තරකා විද්‍යාඤයින් ඉදිරිපත් කරන්නේ M32  සමඟ සිදුවන අන්තර් ක්‍රියාවලියයි. මෙහි උදාසීන හයිඩ්‍රිජන් වලාවන්ගේ විස්ථාපන මගින්  පැහදිලිව විස්තර කල හැක. 

1998 දී යුරෝපානු අභ්‍යවකාශ ඒජන්සිය පහැදිලි කලේ ඇන්ඩ්‍රොමීඩා මන්දාකිණියේ සම්පූර්න හැඩය කවාකාර මන්දාකිණි හැඩයකට සංක්‍රමණය වෙමින් පවතින බවයි. එහි පවතින වායු හා දූවිලි අතිච්ඡාදනය වන මුදු කිහිපයක ආකාරයක් ගත හකි බවත් එයින් ප්‍රමුඛතම මුදුව අලෝක වර්ෂ 32000 ක අරයකින් යුක්ත විය හැක. මෙය ශීත දූවිලි වලාවකින් පිරී ඇති බැවින් මෙය දෘශ්‍ය අලෝකයෙන් සැඟව පවතී.
ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ අභ්‍යන්තර කලාප සමීප ලෙස නිරීක්ශණය කිරීමේදී පෙනී යන්නේ වසර මිලියන 200 කට ඉහත M32 සමඟ ඇතිවූ අභ්‍යන්තර ක්‍රියාවලිය මගින් අතිවූ තවත් කුඩා දූවිලි වලල්ලක් අති බවයි, ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ තැටිය අසලින් M32 ගමන් කිරීමේදී අති වූ ගටුමෙන් M32 හි ස්කන්ධයෙන් භාගයක් පමන ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව විසින් ලබාගෙන මෙම දූවිලි වලාව අතිවූ බව උපකල්පනය කර ඇත.

2005 වසරේදී තාරකා විද්‍යාඥයින් විසින් නව වර්ගයේ තාරකා පොකුරක් M31 තුලින් සොයා ගැණුනි. එය තාරකා සියත්-දහසකින් පමන සමන්විත වේ. මෙය ගෝලාකාර තරු පොකුරු ආකාරයෙන් වෙනස් වන්නේ ආලෝක වර්ෂ කීපයක් දුරකට පැතිරුනු ඝණත්වය හේතු කොට ගෙනය. 

== න්‍යෂ්ඨිය ==
[[Image:Double Nucleus of the Andromeda Galaxy (M31).tif|left|thumb|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටයෙහි පවතිය හකි හරයන්]]
M31, මධ්‍ය ඝණ සුසංහිත තරු පොකුරකින් සමන්විත වේ. විශාල දුරේක්ෂයකින් නිරීක්ෂණය කිරීමේදී විසිරුණු තරු සහිත නෙරීමක් පෙන්වයි. මෙහි දීප්තිය අතින් ගත් කළ උපරිමයක් ලෙස සැලකිය හැක. 
1991 දී ටොඩී ලෝර් හබල් දුරේක්ශය උපයෝගී කොට ගනිමින් ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ අහ්‍යන්තරය නිරීක්ශනයට ලක් කලේය. එහිදී අලෝක වර්ෂ 4.9 කින් එකිනෙකාට වෙන්ව පවතින ඝනත්ව ද්විත්වයක් න්‍යශ්ඨිය තුලින් දක්නට ලැබිණි. දීප්තිමත් ඝනත්වය (P1) මන්දාකිණි මධ්‍යයෙන් පිටතට පිහිටා අති අතර ඩිමර ඝනත්වය (P2) මන්දාකිණි මධ්‍යට වැටෙන පරිදි පිහිටා ඇත. තවද P2 තුල 3 - 5 * 10&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; M පමණ ස්කන්ධයකින් යුත් කළු කුහරයක් පවතින බවද සොයාගෙන ඇත.
[[Image:M31 Core in X-rays.jpg|thumb|300px|right|[[Chandra X-ray Observatory|ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටයේ හරයෙහි එක්ස්-කිරණ ඡායා රූපයක්]]]]
මෙම නිරීක්ශිත ද්විත්ව න්‍යෂ්ඨිය පැහදිලි කිරීම සඳහා ස්කෝට් ට්‍රිමේන් පහත කල්පිතය ගොඩනගන ලදි. P1 හි ඝනත්වය මධ්‍ය [[කළු කුහර|කළු කුහරය]] වටා පවතින තාරකා තැටියක ප්‍රක්ෂේපනයක් ලෙසද P2 හි ඝනත්වය A වර්ගයට අයත් උනුසුම් වර්ණාවලි තාරකා සමූහයකින්ද සමන්විත වන බව සඳහන් වේ.  

පැහැදිලිව, 1968 දී ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව එක්ස් - කිරණ (X-Ray) මගින් අනාවරණය කරගනීමට නොහැකි විය. පසුව ඉහල ආකාශ ගත කල බැලූනයකට එහි එක්ස් - කිරණ අනාවරණය කර ගත හැකි විය.

ඇන්ඩ්‍රොමීඩා මන්දාකිණිය තුලින් එක්ස් - කිරණ ප්‍රභව කීපයක් අනාවරනය විය. රොබින් බර්නාර්ඩ් උප කල්පනය කල ආකාරයට මේවා කළු කුහර බවට පත්වෙමින් තාරකා හෝ නියුට්‍රෝන තාරකාවක් විය හැක. තවඩ ඒවා තුල පිහිටි වායූන් තාපනයට ලක්කර අති විශාල උශ්ණත්වයක් උත්පාදනය කිරීමක් එක්ස් - කිරණ පිට කිරීමක් සිදු කරයි. නියුට්‍රෝන තාරකාවේ සහ කළු කුහර වල වර්ණාවලි සමාන වූවත් ස්කන්ධ වල වෙනසක් මගින් ඒවා හඳුනා ගත හැක.
ආසන්න වශයෙන් ගෝලාකාර තාරකා පොකුරු 460 කින් පමන ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව අන්තර්ගතය. මෙයින් ස්කන්ධයෙන් උපරිම ලෙස හඳුනාගෙන අත්තේ  Mayall ii නම් තරු පොකුරයි. මෙය ස්තානීය කන්ඩායමට (Local Group) මන්දාකිණි පොකුර තුල පවතින දීප්තියෙන් වඩිම වේ. තවද එය මන්දාකිණි පොකුර තුල පවතින ඩීප්තියෙන් වඩිම තාරකාව වේ. තවද එය තාරකා මිලියන කීපයකින් සමන්විත වන අතර ඔමේගා සෙන්චූරි මෙන් දෙගුනයක දීප්තියෙන් යුක්ත වේ (එය අප ක්ෂීරපථයේ දීප්තියෙන් උපරිම තරු පොකුර ද වේ). මෙම Mayall ii තරු පොකුරු තරු ඝහණ කීපයකින් සමන්විත වන අතර මෙය සාමාන්‍ය ගෝලාකාර ග්‍රහණයකට වඩා උපරිම තාරකා ගණනකින් සමන්විත වේ. එබවින් එය ඇන්ඩ්‍රොමීඩාව විසින් මෙයට ඉහත ගිලගන්නා ලද වාමන මන්දාකිණියක ශේෂ ලෙසද සලකයි.

== උපග්‍රහයන් ==
[[ක්ෂීරපථය]] ලෙසම ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවටඩ පරිවාර මන්දාකිණි පවතී. ඒවාට වාමන මන්දාකිණි 14ක් ද ඇතුලත් වේ. හොඳින් අසා පුරුදු M32 හා M110 යනු M31 හි පරිවාර මන්දාකිණි වේ. 2006 වසරේදී සොයාගත් පරිදි පරිවාර මන්දාකිණි 9ක් ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ මධ්‍ය ඡේදකය ඔස්සේ පිහිටයි.  

== ඇන්ඩ්‍රොමීඩා - ක්ෂීරපථ ගැටුම ==
ඇන්ඩ්‍රොමීඩා මන්දාකිණිය, තත්පරයට කිලෝ මීටර 100ත් 140ත් අතර (තත්පරයට සෑතපුම් 62-87) එනම් අවුරුදු මිලියනයකට ආලෝක වර්ශ 400ක වේගයෙන් ක්ෂීරපථ මන්දාකිණිය වෙත ලඟා වෙමින් පවතී. මේ නිසා &quot;Blueshift&quot; ආචරනයට ලක්වන මන්දාකිණි කීපයට ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවද අයත් වේ.එබවින් තවත් අවුරුදු බිලියන 4.5කින් ක්ෂීරපථ මන්දාකිණියත් ඇන්ඩ්‍රොමීඩා මන්දකිනියත් එකට ගැටීමකට ලක්විය හැකි බවට සැක පහල කරයි. නමුත් ක්ෂීරපථයේ අභිලම්බ ප්‍රවේගයට සාපෙක්ශව ඇන්ඩ්‍රොමීඩාවේ අභිලම්බ ප්‍රවේගය ගණනය කොට අත්තේ ආසන්න ලෙස දශම ස්ථාන 2කට පමනි. මෙම ගැටීමෙන් සිදුවිය හැකි ප්‍රතිඵලය නම් මන්දාකිණි දෙකම ඒකාබද්ධ වීමෙන් යෝධ ඉලිප්සීය මන්දාකිණියක් බිහි වීමයි. මන්දාකිණි ගනයන් තුල මෙවැනි සන්සිද්ධීන් නිතර සිදුවන්නකි. මෙම ගැටීම නිසා පෘථිවියේත් සෞරග්‍රහ මන්ඩලයේත් ඉරනම කෙසේ වෙනස් වේවිදැයි තවමත් සැක සහිත වේ. යම් හෙයකින් මන්දාකිණි එකතු වීමක් සිදු නොවුවහොත් සෞරග්‍රහ මන්ඩලය ක්ෂීරපථයෙන් ඉවතට ප්‍රක්ශේපනය වීමක් හෝ ඇන්ඩ්‍රොමීඩා මන්දාකිණියට එක් වීමක් සිදුවීමේ සුළු අවස්ථාවක්ද ඇත.


== වෙනත් භාහිර ගොණු ==
{{Commons category|Andromeda Galaxy}}
* [http://blackholes.stardate.org/directory/factsheet.php?p=M31 '''StarDate''': M31 Fact Sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722021459/http://blackholes.stardate.org/directory/factsheet.php?p=M31 |date=2011-07-22 }}
* [http://simbad.u-strasbg.fr/sim-id.pl?Ident=M+31 Simbad data on M31]
* [http://www.seds.org/messier/m/m031.html Messier 31, SEDS Messier pages]
* [[Astronomy Picture of the Day]]
**[http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap981017.html A Giant Globular Cluster in M31] 1998 October 17.
**[http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap040718.html M31: The Andromeda Galaxy] 2004 July 18.
**[http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap051222.html Andromeda Island Universe] 2005 December 22.
**[http://apod.nasa.gov/apod/ap100109.html Andromeda Island Universe] 2010 January 9.
**[http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap100219.html WISE Infrared Andromeda] 2010 February 19
* [http://www.beskeen.com/gallery/galaxy/m31/m31.shtml M31 and it's central Nuclear Spiral]
* [http://www.starpointing.com/ccd/m31.html Amateur photography - M31]
* [http://astro.neutral.org/imagehtml/20050903_m31.html Globular Clusters in M31] at The Curdridge Observatory
* [http://www.astronomy.com/asy/default.aspx?c=a&amp;id=3640 First direct distance to Andromeda] − [[Astronomy (magazine)|Astronomy magazine]] article
* [http://www.solstation.com/x-objects/andromeda.htm Andromeda galaxy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101108210457/http://www.solstation.com/x-objects/andromeda.htm |date=2010-11-08 }} at SolStation.com
*[http://www.daviddarling.info/encyclopedia/A/Andromeda.html Andromeda Galaxy at The Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy, &amp; Spaceflight]
* [http://www.nightskyinfo.com/archive/m31_galaxy M31, the Andromeda Galaxy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229012601/http://www.nightskyinfo.com/archive/m31_galaxy |date=2010-12-29 }} at NightSkyInfo.com
* {{cite news
 | author=Ker Than
 | url=http://space.com/scienceastronomy/060123_andromeda_plane.html
 | title=Strange Setup: Andromeda's Satellite Galaxies All Lined Up
 | publisher=SPACE.com
 | date=January 23, 2006}}
* {{WikiSky|name=The Andromeda Galaxy}}
* [http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2005/26/full/ Hubble Finds Mysterious Disk of Blue Stars Around Black Hole] Hubble observations (Sep 20 2005) put the mass of the Andromeda core black hole at 140 million solar masses
* [http://cbat.eps.harvard.edu/CBAT_M31.html M31 (Apparent) Novae Page] (IAU)

[[ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශය]]</text>
      <sha1>i4v9bhga2k0nigm0fdkq3yfjt6ntjx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වස විසෙහි ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44489</id>
    <revision>
      <id>799231</id>
      <parentid>338914</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>799231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39562" sha1="qmwvtj0hkh6w9fsh99perkyvf38cupw" xml:space="preserve">
[[වස]] විසෙහි ඉතිහාසය ක්‍රි.පූ.4500 සිට වර්තමානය දක්වා විහිදෙන්නේය.මිනිස් වර්ගයාගේ පැවැත්මෙහි විවිධ අවධියන්හි වස විස නොයෙක් අභිප්‍රායන් සඳහා යොදාගත් අතර,මෙම විෂ වර්ග සර්ප විස සඳහා කරනු ලබන ප්‍රතිකාර වලට([http://en.wikipedia.org/wiki/Anti-venom Anti-venom]) සහ ‍ඖෂධ සඳහා සුලභ ලෙස යොදා ගන්නා ලදී.විද්‍යා ශාස්ත්‍ර අතරින් විෂ විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය යන අංශ වල අභිවෘද්ධිය සඳහා විෂ වර්ග භාවිතා කිරීමට අවසර ලබා දී ඇත.

ආදි කාලීනව මෙම විෂ වර්ග සොයාගත් අතර, ප්‍රාග් ශිෂ්ටාචාරයන්හි පැරැන්නන් ගොදුරු අල්ලා ගැනීමේදී සහ සතුරන් විනාශ කිරීමේදී ඉක්මනින් සහ සුරක්ෂිතව එම කාර්යය ඉටු කර ගැනීම සඳහා දඩයම් ආයුධයක් ලෙස මේවා යොදා ගන්නා ලදී.වස විස භාවිතය ක්‍රමෙයන් වැඩිදියුණු වූ අතර බොහෝ පැරැන්නෝ විෂ වර්ග ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහාම වූ ආයුධ තැලීමට පටන් ගත්තෝය.පසු කාලීන ඉති‍හාසයේ, විශේෂයෙන් රෝමානු ආධිපත්‍යය පැවතුනු කාලෙය් බහුලව මිනිස් ඝාතනය සඳහා වස විස යොදා ගන්නා ලදී. ක්‍රි.පූ.331 ක් වූ බොහෝ ඈත අතීතයේ වසවීම වාර්තාගත වූයේ රාත්‍රී කෑම මේසයේ දී හෝ මත්පැන් වලට මිශ්‍ර කිරීමෙනි, පසුව එම ප්‍රයෝගය සුලභව සිදු කරන්නක් විය.සියලු සමාජ පන්තීන් අතර මාරක ද්‍රව්‍ය භාවිතය දැක ගත හැකි අතර රදළ පැළැන්තියේ මිනිසුන් පවා ඔවුනට අනවශ්‍ය දේශපාලන සහ ආර්ථික ප්‍රතිවිරෝධීන් ඉවත් කිරීම සඳහා විෂ වර්ග බොහෝ විට යොදාගන්නා ලදී.

මධ්‍යකාලීන යුරෝපයේ ප්‍රසිද්ධ නොයෙක් විෂ වර්ග වලට ඖෂධ සොයාගත්තද,  වස විස මිනිසුන් ඝාතනය කිරීමේ ඉතා ජනප්‍රිය ක්‍රමයක් විය. වස විස වර්ග ලබා ගැනීමේ හැකියාව වැඩි වීමත් සමග ම මෙම තත්වය උත්සන්න විය. ඇපොතිකරි [http://en.wikipedia.org/wiki/Apothecaries (apothecaries)] සාප්පු සහ නොයෙක් ඔසු වෙළෙඳ සැල් සාමාන්‍ය ජනයාට පොදු වූ බැවින් සාම්ප්‍රදායිකව රෝගනාශක සඳහා යොදාගත් ද්‍රව්‍ය බොහෝ අශුභ කාරණා සඳහා යොදාගන්නට විය. මෙම කාලයට ඉතා ආසන්නව මධ්‍යම ආසියාවේ අරාබීන් ගන්ධයක් නොමැති, විනිවිද සහ විෂ වර්ගය සොයාගැනීමට අපහසු වන ලෙස ආසනික් වර්ගයක් නිෂ්පාදනය කළහ. තවද මෙම  විෂ වසංගතය ආසියාවේ සමහර ප්‍රදේශ වලටද ව්‍යාප්ත විය.

ශත වර්‍ෂ ගණනාවකට ඉහත කාලය තුලදී මෙම හානිකර විෂ ප්‍රභේදයන් භාවිතය නොනවත්වා වැඩි වීමට පටන්  ගත්හ. වස විස සඳහා කරන්නා වූ ප්‍රතිකාර වලින් ලැබෙන ආදායම් ද මෙයට සමාන්තරව වැඩි වෙමින් පැවතුණි. අද්‍යතන යුගයෙහි, චේතනාන්විත වස විස එක් කිරීම් මධ්‍ය යුගයට වඩා බොහෝ අඩු වශයෙන් දක්නට ලැබේ. අනෙක් අතට බොහෝ විට අවධානය යොමු වන්නේ දෛනික ජීවිතයේ අප භාවිතා කරන ද්‍රව්‍ය සහ නිශ්පාදිතයන්ගෙන් සිදු වන අහඹු වස විස වීම් වලින් වන අනතුරු සඳහාය.

නූතන යුගයේ, විෂ වර්ග හිතකර නිර්මාණ සඳහා යොදා ගැනීම සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකින් වැඩි වී ඇත. වර්තමානයේදී [[පලිබෝධනාශක|පළිබෝධ​නාශක]] ද්‍රව්‍ය, විශබීජ නාශක, ශෝධන ද්‍රාවණ සහ සංරක්‍ෂණ ද්‍රව්‍ය සඳහා විෂ වර්ග යොදා ගනී.එහෙත් අප්‍රිකාව, දකුණු අමෙරිකාව සහ ආසියාව වැනි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ඉතා දුර බැහැර පෙදෙස්වල දඩයම් මෙවලමක් ලෙස නිරන්තරව මේවා භාවිතා කරනු දැකිය හැක.

==වස විසෙහි උපත==

[[ගොනුව:Strychnos toxifera - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-267.jpg|left|thumb| ස්ට්‍රික්නොස් ටොක්සිෆ්‍රා (Strychnos toxifera), විස සහිත උල් සහ ඊතල සෑදීම සඳහා යොදා ගන්නා ශාකයකි.]]

පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් අනුව පුරාණ මිනිස් වර්ගයා කෙටේරිය, කලාබර සහ පසු කාලීන අසිපත් ආවේණික යුද්ධායුධ ලෙස යොදාගත් අතුරෙහි ඔවුන් වඩා සියුම්, විනාශකාරී, විෂ වර්ග තුලින් මරණය පමුණුවන උපාය මාර්ගයන් බලාපොරොත්තු වූ බව සනාථ කර ඇත. පුරාතන මිනිසා විචල්‍ය වූ ශක්තීන්ගෙන් යුත් විෂ වර්ග සොයාගෙන ඒවා අවිආයුධ සඳහා යොදාගත් බව සනාථ කරමින්, ඔවුන්ගේ දඩයම් අවිආයුධ සහ මෙවලම් අතර ටියුබොකියුරාරින් [http://en.wikipedia.org/wiki/Tubocurarine (tubocurarine)] වැනි, විෂ වර්ග ගබඩා කර ගත හැකි සහ ග්‍රහණය කර ගත හැකි පීලි සාමාන්‍ය වශයෙන් සොයාගැනීමට හැකි වී ඇත.මෙම විශේෂිත වූ හානිකර ද්‍රව්‍යවල පැවැත්ම සහ භාවිතය, තම වර්ගයේ හා කාණ්ඩයේ වඩා වැදගත් සහ උසස් අනුතැන් දරන සාමාජිකයන් අතර රහසක් ලෙස පවත්වාගෙන ගොස් ඇති ලෙසත් මොවුන් එය උසස් බලතලයන්හි සලකුණක් ලෙස පවත්වාගෙන ඇති බවටත්  ඇතැමුන් අනුමාන කරති. මෙය ඒකාකීතික කට්ටාඩියා හෝ සූනියම් කාරයා යන සංකල්පයේ උපතට තුඩු දුන් කාරණයක් විය හැක.

මිනිසුන් විසින් වස විසෙහි භාවිතය හා අනතුරුදායක බව ප්‍රත්‍යක්‍ෂ වශයෙන් දැනගත් කල්හි, එසඳහා යමක් කිරීමට අවශ්‍ය  බව පෙනෙන්නට විය. ක්‍රි.පූ.114-63 කාලය තුල පොන්ටස් [http://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Pontus (Pontus)] නැමැති රාජධානියේ (උතුරු ඇනටෝලියාවේ ආදි හෙලනිස්තික රාජ්‍යයකි) රජ කල VI වන මිත්‍රිඩේට්ස් රජු, තමුන් වස විස මගින් ඝාතනයට ලක් වේ යැයි සතත බියකින් පසු වුනේය.ඔහු විස වර්ග සඳහා ඖෂධ සෙවීමේ ක්‍රියාවලියේ කාර්‍යක්‍ෂම පුරෝගාමියෙක් බවට පත් වූහ. ඔහුගේ තානාන්තරයේ තිබූ බලතල නිසා අපරාධකරුවන් ඉදිරියේ මෙම විෂ වර්ග අත්හදා බැලීම් ක්‍රියාත්මක කිරීමටත් ඒ සඳහා තිබිය හැකි ප්‍රතිවිෂ සොයාගැනීමටත් ඔහුට හැකි විය.දිනපතා විෂ ප්‍රමාණයක් ශරීරයට ඇතුල් කර ගැනීමෙන් ඔහුට හැකි තරම් විෂ ප්‍රමාණයකට තම ශරීරය ප්‍රතිශක්ත කිරීම සඳහා තැත් කිරීමට  තරම් ඔහු මානසික විකෘතිභාවයකින් පෙළුනේය. අවසානයේදී, එකල ප්‍රසිද්ධව පැවති ඖෂධ ප්‍රතිකාර දුසිම් ගණනක කුඩා කොටස් සංයුක්‍ත කර එක් සූත්‍රයක් සොයා ගැනීමට ඔහුට හැකි විය. එය ඔහු විසින් මිත්‍රිඩේටියම් [http://en.wikipedia.org/wiki/Mithridatium (Mithridatium)] ලෙස නම් කරන ලදී. උතුම් වූ පොම්පේ [http://en.wikipedia.org/wiki/Pompey (Pompey)] විසින් ඔහුගේ රාජධානිය ආක්‍රමණය කර රෝමයට අල්ලා ගන්නා තෙක් මෙය රහසක්ව පැවතුණි. පොම්පේ විසින් පරාජයට පත් වූ පසුව මිත්‍රිඩේට් රජුගේ ඔසු පැළෑටි පිළිබඳ වූ ප්‍රතිලේඛන සහ සටහන් රෝමානුවන් විසින් ගන්නා ලද අතර ඒවා ලතින් භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලදී.

ප්ලිනි [http://en.wikipedia.org/wiki/Pliny_the_Elder (Pliny the Elder)] නම් කර්තෘවරයා විෂ වර්ග 7000 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් පෙන්වා දී ඇත. ඔහු එක් වස වර්ගයක් ගැන මෙසේ විස්තර කරයි. &quot;පොන්ටස් හි එක්තරා පළාතකින් විස සහිත ආහාර වලින් ජීවත් වූ තාරාවකුගේ රුධිරය හමු වූ අතර, එම තාරාවා විස සහිත ආහාර මගින් පෝෂ්‍ය වී ඇති බැවින් සහ එයින් එම තාරාවාට කිසිදු හානියක් සිදු නොවූ බැවින් පසුව එම තාරාවාගේ රුධිරය මිත්‍රිඩේටම් සැකසීම සඳහා භාවිතා කරන ලදී.”

===ඉන්දියාව===

සස්ශෘත [http://en.wikipedia.org/wiki/Sushruta#Sushruta (Sushruta)] නම් ඉන්දීය ශල්‍ය වෛද්‍යවරයා මන්දගාමී වස වීමෙහි අවධීන් පිළිබඳව සහ ඒ සඳහා කරනු ලබන පිළියම් ගැන සවිස්තර කර ඇත. එමෙන්ම ඔහු විෂනාශක ඖෂධ සහ වස වීමෙන් ඇති වන ප්‍රතිවිපාක සඳහා එරෙහිව ක්‍රියා කරනු ලබන සාම්ප්‍රදායික ද්‍රව්‍යයන් පිළිබඳව සඳහන් කර ඇත.

ආදිකාලීන ඉන්දියාවෙහි [http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_India (ancient India)] විෂ සහිත යුද්ධායුධ භාවිතා කරන ලද අතර යුද්ධෝපාය ක්‍රමයක් ලෙස විෂ වර්ග යොදාගෙන ඇත. “Jalam visravayet sarmavamavisravyam ca dusayet” නම් [[සංස්කෘත]] ශ්ලෝකය පරිවර්තනය කළ විට මෙසේ දැක්විය හැක. &quot;ළිඳෙහි වතුරට විස මිශ්‍ර වුවහොත් එය අවසානයේදී දූෂිත ළිඳක්ම වනු ඇත.&quot;

කෞටිල්‍ය නමින් ද හැඳින්වූ [[චානක්‍ය]] (ක්‍රි.පූ.350-283) නම් ආචාර්‍යවරයා පළමු [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය|මයුර]] අගරජ වන චඳ්‍රගුප්තගේ (ක්‍රි.පූ.340-293) උපදේශක සහ මහ ඇමති තනතුර හෙබවීය.කෞටිල්‍යගේ අදහස වූයේ එකල සේවයෙහි යෙදීම යනු රහස්‍ය ලෙස අවිආයුධ භාවිතය, දූෂණය සහ දේශපාලන අභිමතාර්ථ සඳහා වස විස යෙදවීම. වැනි දේ ලෙසය. ඔහු ද රස පරීක්‍ෂකයන් යොදවා ආහාර වල ඇති විස වර්ග සොයා ගැනීමට විධි විස්තර විභාග කර, වස විස මගින් සිදු වන ඝාතනයට එදිරිව පූර්වෝපායන් සෙවීමට බලවත් උනන්දුවක් දැක්වූහ.මෙයට අමතරව රාජ්‍ය නියෝග උල්ලංඝනය කරන අය සඳහා බොහෝ විට මරණීය දණ්ඩනය පමුණුවන ලද්දේ වස විස යොදා ගනිමිනි.

===ඊජිප්තුව===


[[ගොනුව:Flint sword and spear.jpg|left|thumb| අතීතයේ දඩයම් අවි ආයුධයක් ලෙස යොදාගත්, ගිනිගලින් සෑදූ අසිපතක් සහ හෙල්ලක සිතුවමකි.]]

අනෙකුත් සභ්‍යත්වයන් මෙන් නොව වස විස භාවිතය ගැන ඊජිප්තුවන්ගේ [http://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_Egypt (Egyptian)] දැනුම පිළිබඳ ලේඛන ආසන්න වශයෙන් ක්‍රි.පූ 300 දී  සිට පමණ ඉතිහාස ගත වී ඇත. කෙසේ වුවද පුරාණ ලේඛන අනුව පෙනී යන්නේ ඈත අතීතයේ සිටි මිසරදේශීය පාරාවෝ [http://en.wikipedia.org/wiki/Pharaoh (Pharaoh)], මීනීවරු [http://en.wikipedia.org/wiki/Menes (Menes)] විෂ සහිත ශාඛ සහ සර්ප විෂ වල ගුණ පිළිබඳව අධ්‍යනය කර ඇති බවට ඇතැමුන් විශ්වාස කරන බවයි.

කෙසේ වුවද ටොලමිවරුන්ට අයත් වූ, මිසරදේශයේ ජනතාවට විෂ වර්ග පිළිබඳව තිබූ දැනුම ගැන ආදිරසායනඥයකු වන අගාතඩයමන්ගේ(ආසන්න වශයෙන් ක්‍රි.පූ.100) ලියවිලි මගින් සාධනය කළ හැක.තවද ඔහු නේට්‍රන් සමග මිශ්‍ර කළ විට සැර විෂ වර්ගයක් සාදන ඛනිජමය ද්‍රව්‍යක් (හඳුනා නොගත්) පිළිබඳව ප්‍රකාශ කර ඇත.මෙය ජලයෙහි නොපෙනී යමින් විශද ද්‍රාවණයක් ගෙන දෙන විෂ වර්ගයක් ලෙස ඔහු විසින් හඳුන්වා ඇත. 

එම්ස්ලී විසින් මෙම සැර විෂ වර්ගය ආසනික් ට්‍රයොක්සයිඩ් ලෙසද, හඳුනා නොගත් ඛනිජමය ද්‍රව්‍ය සහ අගතාඩයමන්ගේ අනෙකුත් ලියවිලි සලකා බැලීමෙන් එය රියල්ගා [http://en.wikipedia.org/wiki/Realgar (Realgar)] හෝ ඕර්පමන්ට්[http://en.wikipedia.org/wiki/Orpiment (Orpiment)] ඇති ද්‍රව්‍යක් ලෙස ද අනුමාන කර ඇත.

එසේම මිසරදේශිකයන් පැපිරි[http://en.wikipedia.org/wiki/Papyrus (papyri)] ලේඛන වල සඳහන්ව ඇති ඇන්ටිමනි [http://en.wikipedia.org/wiki/Antimony (antimony)], කොපර්, රොළු ආසනික් [http://en.wikipedia.org/wiki/Arsenic (crude arsenic)] , ලෙඩ්, අබිං[http://en.wikipedia.org/wiki/Opium (opium)], මැන්ඩ්‍රේක්[http://en.wikipedia.org/wiki/Mandrake_(plant) (mandrake)] යන මූලද්‍රව්‍ය පිළිබඳව අධ්‍යනය කිරීමට පටන් ගත්තෝය. ඊජිප්තුවන් ආසවනය[http://en.wikipedia.org/wiki/Distillation (distillation)] පිළිබඳව මුල් වියතුන් වූ අතර රට කොට්ටං සාරයෙන් විෂ වර්ග සාදා ගැනීමෙහි අතිදක්‍ෂයන් වූහ.

මාර්ක් ඇන්තනිගේ [http://en.wikipedia.org/wiki/Marc_Antony (Marc Antony)] මරණය ගැන දැන ගැනීම නිසා කම්පාවට පත් ක්ලියෝපැට්‍රා (Cleopatra)අවසානයේදී කුඩා සර්පයකුගේ විසක් ගෙන මරණයට පත් වී ඇත. ඇයගේ අභාවයට පෙර ඇය දාසියන්ට රට හාවන් ලෙස පෙනී සිටින්නැයි පවසා බෙලඩෝනා [http://en.wikipedia.org/wiki/Belladonna_(plant) (belladonna)],හෙන්බේන් [http://en.wikipedia.org/wiki/Henbane (henbane)] සහ දිවි කඳුරු [http://en.wikipedia.org/wiki/Strychnine (strychnine)] බීජ වැනි විවිධ විස වර්ග අත්හදා බලා ඇත.

===රෝමය===

[[ගොනුව:Nero Palatino Inv618.jpg|right|thumb| සයනයිඩ් දීමෙන් තම නෑයින් මරණයට පත් කළ නිරෝ නැමැති රෝමානු අධිරාජ්‍යාගේ උඩුකය පිළිමය​.]]
රෝමානු අවධියෙහි, ක්‍රි.පූ.331ක් වන ඈත අතීතයේ සිට අසා නැති දුර්ලභ ගණයේ විෂ වර්ග රෝමානුවන් විසින් රාත්‍රී කෑම මේසයේදී හෝ පොදු භෝජන සංග්‍රහ වලදී යොදා ගෙන ඇත. සෑම සමාජ පන්තියක් තුලම මෙය දැකිය හැකි වූ අතර විෂ වර්ග භාවිතය ඔවුන් විසින් තම ලාභ ප්‍රයෝජනය සඳහා යොදා ගෙන ඇති බවට සලකයි. ලිවී [http://en.wikipedia.org/wiki/Livy (Livy)] නම් ලේඛකයා රෝමයේ එකල ජීවත් වූ උසස් වංශවත් පන්තීන් අතර විෂ වර්ග භාවිතය සම්බන්ධ සිද්ධීන් සවිස්තරාත්මකව පැහැදිලි කර ඇති අතර, එයට අනුව නීරෝ (Nero) නැමැති අධිරාජ්‍යයා තම පෞද්ගලික සේවකයන් පවා කුලියට ගෙන ඔවුන් ලවා තම නෑයින්ට වස විස දීමෙන් සන්තෝසයට පත් වූ අයෙක් ලෙස සැලකෙයි. ඔහුගේ ප්‍රියතම විෂ වර්ගය වී ඇත්තේ සයනයිඩ් ය [http://en.wikipedia.org/wiki/Cyanide (cyanide)].

නීරෝ අධිරාජ්‍යයාට පෙර රාජ්‍ය කළ ක්ලෝඩියස් (Claudius) රජු මරණයට පත් වී ඇත්තේ හතු වැනි විෂ පැලෑටියකින් වූ විසගත වීමකිනි. කෙසේ වුවද ඔහු මෙලෙස මරණයට පත් වී ඇත්තේ වෙනස්ම  වූ ආකාරයකටය. ඔහුගේ රස පරීක්‍ෂකයා වූ හැලෝටස් (Halotus) ද, වෛද්‍ය ක්සෙනෆොන් (Xenophon) ද, වස විස සම්බන්ධව අපකීර්තියට පත් වූ ලොකූස්තා (Locusta) නැමැති අයද ඔහුට ලබා දුන් විෂ වර්ග සම්බන්ධව චූදිතයන් වූ අතර ඔහුගේ අන්තිම සහකාරිය වන ඇග්‍රිපීනා (Agrippina) බොහෝ විට මෙම මිනීමැරුම සැලසුම් කර ඇති බවත් ඇය විසින්ම වස දීම සිදු කර ඇති බවටත් සැලකේ. ඇතැම් ජනප්‍රවාදයන්ට අනුව, ඔහු සවස් කාලයේ වැළඳූ ආහාර වේලෙහි තිබූ යම් විස මාත්‍රාවක් හේතුවෙන් දීර්ඝ ලෙස වේදනාව්කින් පෙළුනු පසු මරණයට පත් වූ බව සැලකෙන අතර ඇතැමුන් පවසන්නේ ඔහු ඉන්පසුව යම් තාක් දුරකට සුවවී පසුව නැවතත් ව්‍යාජ ලෙස ඔහුට වමනය කරවීමට උපකාරයක් ලෙස ඔහුගේ උගුරු දණ්ඩ තුලට ගිල්වූ විෂ ගැන්වූ පිහාටුවක් නිසා හෝ විෂ මිශ්‍ර කළ කැඳ පෙවීමකින් හෝ වස්ති කිරීමකින් හෝ ඔහු මරණයට පත් වී ඇති බවය. ඇග්‍රිපීනා ඝාතකයා ලෙස සලකනු ලබන්නේ, ඇය ඔහුගේ පුතා වන නීරෝ සම්බන්ධව මහත් අපේක්‍ෂාවකින් සිටි අතර ඇයගේ කූටෝපායන් පිළිබඳව ක්ලෝඩියස් රජු පසුව දැනගත් බැවිනි.

==පසු කාලීන ආසියාව==

මෙම කාලයෙහිදී ඉතා ප්‍රකට වූ, බොහෝ සාමාන්‍ය ජනතාව ඉතා පිළිකුල් කළ වස විස වල ඍණාත්මක ප්‍රතිඵල වලට අමතරව, ධනාත්මක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස  වස විස වලින්ම ඒ සඳහා ඖෂධ ප්‍රතිකාර සොයාගන්නට හැකි වුණි. දීර්ඝ රසායනික සංයෝග, ලෝහ සහ උපකරණ (apparatus)ලැයිස්තුවක් ඇතුලත් “Secret of Secrets” නැමැති කෘතියෙහි කර්තෘ වන, පර්සියන් ජාතික චිකිත්සක, දාර්ශනික සහ විද්‍යාර්ථ රේසස්ගේ (Rhazes)සොයාගැනීම් වලින් ඉහත කී කරුණ සනාථ කළ හැක.මධ්‍යසාර ආසවනය කර එය විෂබීජනාශකයක් ලෙස යොදාගත් සහ විරේචකයක් [http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_poison (laxative)] ලෙස රසදිය යොදා ගැනීමට යෝජනා කළ ප්‍රථම මිනිසා මොහු විය. ඔහු රසකපුරු (corrosive sublimate) නමින් හඳුන්වන මර්කරි ක්ලෝරයිඩ් පිළිබඳව සොයාගැනීම් සිදු කළහ. රේසස් දක්වා ඇති වර්තමානයේ ස්කෙබීස් [http://en.wikipedia.org/wiki/Scabies (scabies)] නමින් හඳුන්වන කසන හොරි [http://en.wikipedia.org/wiki/Itch (itch)] නම් රෝගයට මර්කරි ක්ලෝරයිඩ් වලින් ලබාගත් විලවුන් වර්ගයක් යොදා ගන්නා ලදී. රසදිය වල විස සහිත ස්වභාවය සහ සම තුලට කාවැදීමෙන් විෂබීජය සහ හොරි රෝගය තුරල් කිරීමේ හැකියාව නිසා මෙය සාර්ථක ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස අත්දැක ඇත.

යුධමය වාතාවරණයක් තිබූ 14 වන සහ 15 වන ශත වර්‍ෂ වල, ඉන්දියාවේ රාජස්ථාන්හි (Rajasthan) රාජ්පුත් (Rajput) නගරයේ ආක්‍රමණ බොහෝ විට දැකගත හැකි විය. තම සැමියා, සොහොයුරා හෝ පුතණුවන් සටනේදී මරණයට පත් වුවහොත් එකල රාජ්පුත් කාන්තාවන්ට ජූහාර් නමින් හැඳින්වෙන  තම ජීවිතය ද මරණයට කැප කිරීමේ සිරිතක් පැවතුණි.[[ක්‍ෂත්‍රිය]] රණශූර පන්තිය විසින් මෙම ජූහාර් නැමැති ප්‍රතිපත්තිය පවත්වාගෙන ගියේ ආක්‍රමණික සේනාවට සිදුවන අවනතභාවය, වහල් බව සහ ඔවුන් අතින් සිදුවන ස්ත්‍රී දූෂණය, ඝාතනය වැනි අකටයුතුකම් වැළැක්වීමටය.

===විෂ භාවිතයෙන් දිවි නසාගත් නට්සි (හිට්ලර්ගේ නාසි හමුදාවේ සාමාකයා)===

නියුරම්බර්ග් ට්‍රයල්ස් [http://en.wikipedia.org/wiki/Nuremberg_Trials (Nuremberg Trials)] නමින් හැඳින්වෙන හමුදා අධිකරණය ඉදිරියේ එල්ලා මැරීමට නියමිත වූ දිනයට පෙර දින රාත්‍රියේ හැර්මන් ගූරිඞ් (Hermann Goring) නැමැති යුධ නායකයා තම දිවි නසාගෙන ඇත්තේ සයනයිඩ් භාවිත කිරීමෙනි. බර්ලින් නගරය කඩා වැඩීමට පෙරාතුව ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් [[ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්|(Adolf Hitler)]] සයනයිඩ් (cyanide) ගුලියක් ගැනීමෙන් සහ තම හිසට වෙඩි තබා ගැනීමෙන් දිවි නසා ගත්තේ තම බිරිඳ වන ඊවා බ්‍රොන් (Eva Braun) ද සමගිනි.

==වර්තමානය==


{| class=&quot;wikitable&quot;  style=&quot;margin:auto; float:right;&quot;
|-
! style=&quot;background:#ffdeaa;&quot; | විෂ වර්ගය/ බෙහෙත !!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ffdeaa;&quot; | විෂනාශකය
|-
| [[පැරසිටමෝල්]] (acetaminophen) || [http://en.wikipedia.org/wiki/N-acetylcysteine N-acetylcysteine]
|-
| විටමින් K ඇන්ටිකොඇගියුලන්ට්[http://en.wikipedia.org/wiki/Anticoagulant (vitamin K anticoagulants, e.g. Warfarin)] || [http://en.wikipedia.org/wiki/Vitamin_K Vitamine K], [http://en.wikipedia.org/wiki/Protamine Protamine]
|-
| [http://en.wikipedia.org/wiki/Narcotics Narcotics] (වේදනා නාශක)/ [http://en.wikipedia.org/wiki/Opioids opioids] || [http://en.wikipedia.org/wiki/Naloxone Naloxone] 
|-
| Iron (සහ අනෙකුත් බර ලෝහ) || [http://en.wikipedia.org/wiki/Deferoxamine Deferoxamine]
|-
| බෙන්සොඩයඇසිපින්ස් [http://en.wikipedia.org/wiki/Benzodiazepine (Benzodiazepine)] || [http://en.wikipedia.org/wiki/Flumazenil Flumazenil]
|-
| එතිලින් ග්ලයිකෝල් [http://en.wikipedia.org/wiki/Ethylene_glycol (Ethylene glycol)]|| [http://en.wikipedia.org/wiki/Ethanol Ethanol] or [http://en.wikipedia.org/wiki/Fomepizole formepizole]
|-
| මෙතනෝල් [http://en.wikipedia.org/wiki/Methanol (Methanol)] || Ethanol or formepizole
|-
| සයනයිඩ් (Cyanide) || [http://en.wikipedia.org/wiki/Amyl_nitrite Amyl nitrite], [http://en.wikipedia.org/wiki/Sodium_nitrite sodium nitrite] and [http://en.wikipedia.org/wiki/Sodium_thiosulfate sodium thiosulfate]
|-
| [http://en.wikipedia.org/wiki/Methanol Padiorium] || විෂනාශකයක් තවම සොයාගෙන නැත
|}
20 වන ශත වර්‍ෂ අග භාගයේදී, විස සහිත නිෂ්පාදන වැඩි ප්‍රමාණයකින් භාවිතා කර ඇති බව දැක ගත හැකිය. මේ කාලයෙහිදී වස විස ගත වීමෙහි වැඩි අවදානමක් පැවතියේ අහඹු සිදුවීම් වලිනි.මෙම ගැටලුව වඩාත් මතු වන්නේ තරුණ සමාජය අතරින් වන අතර වස විස ගතවීම මොවුන්ගේ මරණයට හේතුවන කාරණා අතුරින් 4 වන ස්ථානය ගනී. අවුරුදු 5ට අඩු ළමුන් අතර අහඹු අධිග්‍රහණයන් සිදුවීම සුලබව පවතී.

කෙසේ වුවද, 20 වන ශත වර්‍ෂයේ ප්‍රථම භාගයේදී සහ ඊට පෙරාතුව පැවති තත්වයට වඩා රෝහල් සහ හදිසි අවස්ථා වලට සැපයෙන පහසුකම් වැඩි දියුණු වී ඇති අතර, ප්‍රතිවිෂ වර්ග ද ලබා ගැනීමට හැකියාව ඇත.බොහෝ විෂ වර්ග සඳහා විෂනාශක සොයාගෙන ඇති අතර, ඇතැම් ප්‍රසිද්ධ විෂ වර්ග සඳහා සොයාගෙන ඇති ප්‍රතිවිෂ ඉහත වගුවෙහි සඳහන් කර ඇත.

වස විස තවමත් දරුණු ආයුධයක් ලෙස පැවතියද එය අතීතයේදී මෙන් ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රකට නොවන ආකාරයක් වන්නේ තවත් බොහෝ විධි ඝාතනය සඳහා වර්තමානයේදී යොදාගත හැකි බැවින් සහ මෙහිදී අප සැලකිල්ලට ගත යුතු කාරණා බොහෝ ඇති බැවිනි.

බොහෝ මෑතකදී විස ගත වීමකින් සිදු වූ මරණයක් ලෙස 2006 වර්‍ෂයේදී මාරාත්මක පොලෝනියම්-210 විකිරණ විෂ ([http://en.wikipedia.org/wiki/Polonium polonium-210] [http://en.wikipedia.org/wiki/Radiation_poisoning radiation poisoning])මගින් මරණයට පත් වූ රසියානු භින්නමතික ඇලෙක්සැන්ඩර් ලිට්විනෙන්කෝගේ (Alexander Litvinenko) මරණය සැලකිය හැක.

===අනෙකුත් භාවිත===

[[ගොනුව:Cropduster spraying pesticides.jpg|left|thumb| කෘමිනාශක ද්‍රව්‍ය ඉසින ක්‍රොප්ඩස්ටර් (crop-duster) යානාවක්.]]වර්තමානයේදී පෙරට වඩා විෂ වර්ග, බොහෝ විවිධ අරමුණු සඳහා යොදා ගනී. උදාහරණයක් ලෙස අනවශ්‍ය පළිබෝධ ගහණය ඉවත් කිරීමට සහ වල් පැළෑටි විනාශ කිරීමට විෂ වර්ග යොදා ගැනීම ගත හැක. පළිබෝධ නාශක ද්‍රව්‍ය (pesticides) නමින් හඳුන්වන මෙම රසායනික ද්‍රව්‍ය ක්‍රි.පූ.2500 පමණ සිට භාවිතා කර ඇත. කෙසේ වුවද කෘමිනාශක ද්‍රව්‍ය භාවිතය 1950 වර්‍ෂයේ සිට ඉතා විශාල ලෙස වැඩි වී ඇති අතර වර්තමානයේදී එක් අවුරුද්දක් සඳහා කාර්මික කෘමිනාශක ද්‍රව්‍ය ටොන් මිලියන 2.5 ක් යොදා ගනී. තවද අනෙක් විෂ වර්ග ආහාර පරිරක්‍ෂණය [http://en.wikipedia.org/wiki/Food_preservation (preserve foods)] සහ ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය සඳහා යොදා ගනී.

===ශිෂ්ටත්වය තුල===

වර්තමානයේදී අප්‍රිකාව, දකුණු අමෙරිකාව සහ ආසියාවේ සමහරක් පළාත්වල බොහෝ දියුණු ජනතාව විෂ වර්ග, දඩයම් කිරීමෙහි සහ ආක්‍රමණය කිරීමෙහි දී ආයුධයක් ලෙස යොදාගැනීම නොනවත්වා සිදු කෙරේ.

අප්‍රිකාවේ සමහර විෂ ඊතල සාදා ගැනීමට අකොකන්තෙරා වැනි පැළෑටි වල මල් කොටස් යොදා ගනී. කාර්ඩියැක් ග්ලයිකොසයිඩ් වර්ගයක් වන උවාබයින් (ouabain) , කනේරු (oleander) සහ කිරි (milkweeds) අකොකන්තෙරා නම් පැළෑටියේ අඩංගු වෙයි.අසම් (Assam) , [[මියන්මාරය|බුරුමය]] , මැලේසියාව වැනි රට වල වනාන්තර ප්‍රදේශ වල, විෂ සහිත ඊතල තවමත් යොදා ගනී. මෙම විෂ වර්ග සාදා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය රස ද්‍රව්‍ය උපුටා ගන්නා ලද්දේ ඉන්දුනීසියාවේ ජාවා දූපතෙහි සහ අනෙකුත් අවට පිහිටි දූපත් වල පවතින්නා වූ ඇන්ටියරිස් (Antiaris) , ස්ට්‍රික්නොස් (Strychnos) , ගණ ස්ට්‍රොපැන්තස් (Strophanthus genera), Antiaris toxicaria (මල්බෙරි සහ දෙල් වර්ගයට අයත් ගසකි.) නම් ශාඛ වලිනි. මෙසේ නිශ්කර්ශ කරගත් යුෂය හෝ ද්‍රවය තවරා ගත් ඊ හිසක් මගින් එම විෂ සංක්‍ෂේප කර ගන්නා වේගය අනුව ගොදුරට ලක් වන්නාට අංශභාගය (paralysis), වළිප්පුව (convulsion) සහ සංසරණ පද්ධතියේ බාධා වැනි හානි පමුණුවිය හැකිය.

ඊ හිසට කුරුමිණියා යොදා එහි අඩංගු දේ ඊතල හිසෙහි සිර කරයි. පසුව පැළෑටි යුෂය මිශ්‍ර කර ලාටුවක් ලෙස යොදා ගනී. තවද මෙම පැළෑටි යුෂ වෙනුවට මැරුණු පිළවකුගෙන් බඩවැල් ඇද ලබාගත් කුඩු යොදාගත හැක​.

==යොමුව==

http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_poison</text>
      <sha1>qmwvtj0hkh6w9fsh99perkyvf38cupw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බෙන්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49127</id>
    <revision>
      <id>799252</id>
      <parentid>764061</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T10:59:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5205" sha1="0p593u3iq9nx4993d2tnp9s4oz0bhle" xml:space="preserve">{{සමුද්දේශවිරහිත}}
{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
|official_name          =බෙන්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය    
|other_name             =
|native_name            = 
|nickname               = 
|settlement_type        =[[ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස|ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය]]
|motto                  =
|image_skyline          =
|imagesize              = 
|image_caption          = 
|image_flag             = 
|flag_size              =
|image_seal             = 
|seal_size              =
|image_map              = 
|mapsize                = 
|map_caption            = 
|pushpin_map            =
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_mapsize=
|pushpin_map_caption    =
|subdivision_type       = රට
|subdivision_name       ={{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
|subdivision_type1      = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]] 
|subdivision_name1      =[[දකුණු පළාත,ශ්‍රී ලංකාව|දකුණු පළාත]]
|subdivision_type2      = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]]
|subdivision_name2      =[[ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය]]
|subdivision_type3      = 
|subdivision_name3      =
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|established_title      =  
|established_date       = 
|area_magnitude         = 
|unit_pref                =Imperial 
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 
|area_land_km2            = 
|population_as_of               = 
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               =
|population_density_km2         =
|timezone               =ශ්‍රී ලංකාවේ සම්මත වේලාව 
|utc_offset             =+5:30
|latd=|latm= |lats= |latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes    = 
|elevation_m            = 
|elevation_ft           = 
|postal_code_type       = 
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''බෙන්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]], [[දකුණු පළාත,ශ්‍රී ලංකාව|දකුණු පළාතේ]], [[ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය|ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ]] පිහිටි [[ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස|ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි]].

== ජනගහනය ==
2024 වර්ෂයට අනුව අස්තමේන්තුගත අගයන්&lt;ref&gt;https://www.cs.sp.gov.lk/css/csw/stat/2025_09_02.pdf{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;:

* පවුල් ගණන 13,130 ගැහැණු 26,614 පිරිමි 25,088 මුළු ජනගහනය 53,108&lt;ref&gt;https://www.cs.sp.gov.lk/css/csw/stat/2025_09_02.pdf#40{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ජාතීන් සිංහල 51,700
[[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකා]] දෙමළ 87 ඉන්දියානු දෙමළ 36 මුස්ලිම් 1,199 බර්ගර් 22 වෙනත් 46 මුළු ජනගහනය 53,108&lt;ref&gt;https://www.cs.sp.gov.lk/css/csw/stat/2025_09_02.pdf#42{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ආගම් බෞද්ධ 51,587 හින්දු 94 රෝමානු කතෝලික 141 ඉස්ලාම් 1,227 වෙනත් 58  මුළු ජනගහනය 53,108

== ග්‍රාම නිළධාරි වසම් == 
== ආර්ථිකය ==
== ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන් ==

==ආශ්‍රිත ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස]]
*[[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්]]
*[[ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක]]

==බාහිර සබැදි==
* [http://www.ds.gov.lk/ Divisional Secretariats Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181227211754/http://www.ds.gov.lk/ |date=2018-12-27 }}

{{coord missing|ශ්‍රී ලංකාව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය]]</text>
      <sha1>0p593u3iq9nx4993d2tnp9s4oz0bhle</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51902</id>
    <revision>
      <id>799221</id>
      <parentid>788692</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T03:40:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43328" sha1="50tnzlpbfj4hghz1ro393icekp1fy8n" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name = ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ&lt;br&gt;Kuala Lumpur International Airport
| nativename = 
| image = 
| image-width = 
| image2 = KLIA MTB&amp;Tower.jpg
| image2-width = 250
| caption2 = ගුවන් තොටුපළ පාලන කුළුණ සහිත දර්ශනයක්
| IATA = KUL
| ICAO = WMKK
| type = Public
| owner = මැලේසියානු රජය
| operator = Malaysia Airports Holdings Berhad
| city-served = Klang Valley
| location = Sepang, Selangor, &lt;br&gt;මැලේසියාව
| hub =
&lt;div&gt;
* AirAsia
* AirAsia X
* Malaysia Airlines
* Malindo Air
* MASkargo
&lt;/div&gt;
| timezone = 
| utc = UTC+08:00
| elevation-f = 70
| latd = 02 
| latm = 44 
| lats = 36 
| latNS = N
| longd=101 
| longm=41 
| longs=53 
| longEW=E
| coordinates_region = MY-10
| pushpin_map = 
| pushpin_label = WMKK
| pushpin_map_caption = මැලේසියානු අර්ධද්වීපය
| website = [http://www.klia.com.my/ www.klia.com.my]
| metric-rwy = Y
| r1-number = 14L/32R
| r1-length-m = 4,019
| r1-surface = කොන්ක්‍රීට්
| r2-number = 14R/32L
| r2-length-m = 4,000
| r2-surface = කොන්ක්‍රීට්
| stat-year = 2013
| stat1-header = මගීන් ප්‍රමාණය
| stat1-data = 47,498,157
| stat2-header = Airfreight movements in tonnes
| stat2-data = 680,982
| stat3-header = Aircraft Fmovements
| stat3-data = 325,537
| footnotes = Source: Aeronautical Information Publication Malaysia&lt;ref name=AIP&gt;[http://aip.dca.gov.my/aip%20pdf/AD/AD2/WMKK/WMKK-KL%20InternationalSepang%20Airpor.pdf WMKK - KL INTERNATIONAL/SEPANG] at Department of Civil Aviation Malaysia&lt;/ref&gt;
}}

'''ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ (KLIA)''' යනු [[මලයාසියාව|මැලේසියාවේ]] ප්‍රධානතම ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ වෙයි. එය අග්නිදිග ආසියා කලාපයේ ප්‍රධාන ගුවන් තොටුපළ අතරින් එකක්ද වෙයි. ගුවන් තොටුපළ ඉදිකිරීම සඳහා අමෙරිකා ඩොලර් බිලියන 3.5 ක් පමණ වැයවූ බව සඳහන්ය.&lt;ref name=&quot;KLIA History&quot;&gt;{{cite web|title = History of KLIA|year=1998|url=http://www.dcaklia.gov.my/EnglishPages/MENU/MainFrame.htm}}&lt;/ref&gt; ගුවන් තොටුපළ [[ක්වාලාලම්පූර්]] අගනුවර සිට කිලෝ මීටර 45 ක් පමණ දුරින් පිහිටුවා තිබෙයි.

ගුවන් තොටුපළට වාර්ෂිකව මිලියන 40 මගීන් සංඛ්‍යාවක් සහ ටොන් මිලියන 1.2 භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් හැසිරවීමේ හැකියාව පවතී. 2010 වසරේදී, එය මගීන් 34,087,636 ප්‍රමාණයක් සහ; 2011 වසරේදී මෙට්‍රික් ටොන් 669,849 ක භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් හසුරුවා තිබෙයි. ලොව 9 වන සහ ආසියාවේ 4 වන කාර්යබහුලම මගී හැසුරුම් ගුවන් තොටුපළ වන්නේද, මෙම ගුවන් තොටුපළයි. 2010 වසරේදී එය ලොව 19 වන කාර්යබහුලතම භාණ්ඩ හැසුරුම් ගුවන් තොටුපළ බවට පත්විය.&lt;ref name=&quot;Cargo Volume&quot;&gt;{{cite web|title = 30 Busiest Airport in the World|publisher =ACI Asia Pacific|date= 28 July 2009|url = http://www.aci-asiapac.aero/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&amp;cp=1-5-54-4819_666_2__}}&lt;/ref&gt;

ගුවන් තොටුපළේ මෙහෙයුම් කටයුතු Malaysia Airports (MAHB) Sepang Sdn Bhd විසින් සිදු කරයි. ගුවන් තොටුපළ මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් (Malaysia Airlines), එම්ඒඑස්කාර්ගෝ (MASkargo), එයාර්ඒෂියා (AirAsia), එයාර්ඒෂියා X (AirAsia X), මලිඳෝ එයාර් (Malindo Air) සහ එරට සිවිල් ගුවන් දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා, කේන්ද්‍රස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි..

==ගුවන් පථ==
ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ සතුව, එකිනෙකට කිලෝ මීටර් 2 ක් දුරින් පිහිටි, සමාන්තරව විහිදුනු ගුවන් පථ දෙකක් පවතී. ගුවන් යානා ගොඩබැස්සවීමත්, ගුවන් ගත වීමත් එකවර සිදු කිරීමට හැකිවන පරිදි, එම ගුවන් පථ නිර්මාණය කොට තිබෙයි. මින් පළමු ගුවන් පථය මීටර 4000 ක් දිග සහ මීටර 60 ක් පළල වේ. අනෙක් පථය මීටර 4019 ක දිගකින් සහ මීටර 60 ක පළලකින් යුක්තය.

==මෙහෙයුම් සහ යටිතල පහසුකම්==
{| class=&quot;infobox bordered vcard&quot; style=&quot;width:220px; font-size:80%; line-height:160%;&quot;
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#4682b4; color:white; line-height:180%;&quot;| ''යටිතල පහසුකම්''
|-
! style=&quot;background:#09f;&quot; colspan=&quot;3&quot;|මගී පර්යන්ත ගොඩනැගිලි
|-
! style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;එකතුව&lt;/small&gt;
! style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;(වර්ථමාන)&lt;/small&gt;
! style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;(LCCT නවීකරණයෙන් පසුව)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;514,694m²&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;692,627m²&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;40 මිලියන (මගීන්)&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;70 මිලියන (මගීන්)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;46&amp;nbsp;(aerobridge)&lt;br&gt;68&amp;nbsp;(contact)&lt;br&gt;21&amp;nbsp;(remote)&lt;/small&gt;
| style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;LCCT Relocation Plan yet to be unveiled&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;ප්‍රධාන පර්යන්ත ගොඩනැගිල්ල සහ සම්බන්ධතා ජැටිය&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කලේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;27 ජුනි 1998 (මෙහෙයුම්)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;336,000m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;5 මිලියන (මගීන්) වසරකට&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;20;(ගුවන්පාලම්)&lt;br&gt;23;(දුරස්ථ)&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;සැටලයිට් පර්යන්තය A&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කලේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;27 ජුනි 1998 (මෙහෙයුම්)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;143,404m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;20 මිලියන (මගීන්) වසරකට&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;26;(ගුවන් පාලම්)&lt;br&gt;15;(දුරස්ථ)&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;Low Cost Carrier Terminal&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කලේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;23 මාර්තු 2006;(මෙහෙයුම්)&lt;small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;35,290m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;15 මිලියන&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;30&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;KLIA2&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thestar.com.my/Business/Business-News/2013/06/19/MAHB-sets-May-2-2014-as-KLIA2-revised-opening-date.aspx |title=MAHB sets May 2, 2014 as KLIA2 revised opening date - Business News - The Star |publisher=thestar.com.my |date=2013-06-19 |accessdate=2013-09-07}}&lt;/ref&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කරන්නේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;2 මැයි 2014&lt;small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;242,000&amp;nbsp;m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;45 මිලියන&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;68&lt;/small&gt;
|-
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:lightgrey;&quot;|&lt;small&gt;Bunga Raya සංකීර්ණය&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;විවෘත කලේ&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;27 ජුනි 1998;(නිල වශයෙන්)&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;භූමි ප්‍රමාණය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;හැසිරවීමේ ධාරිතාවය&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt; &lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;Parking bays&lt;/small&gt;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot;|&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;
|}

==ගුවන් සේවා සහ ගමනාන්ත==
[[File:A380 MH.jpg|thumb|මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් හී A380 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:Emirates A380-861 (A6-EEH) landing at Kuala Lumpur International Airport.jpg|thumb|එමිරේට්ස් A380 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:KLM Boeing 747-400 PH-BFL departing KUL 2013.jpg|thumb|KLM බෝයිං 747-400 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:Lufthansa A340-600 at Kuala Lumpur International Airport.jpg|thumb|ලුෆ්තන්සා එයාර්බස් A340-600 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී) ]]
[[File:SriLankan KUL.jpg|thumb| [[ශ්‍රී ලංකන් එයාර්ලයින්ස්]] එයාබස් A340-300 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:Air India Express VT-AXB left MRD.jpg|thumb|එයාර් ඉන්දියා එක්ස්ප්‍රස් බෝයිං 737-800 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී) ]]
[[File:Vietnam Airlines KUL.jpg|thumb|වියට්නාම් එයාර්ලයින්ස් එයාබස් A321-300 යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]
[[File:Uzbekistan Airways KUL.jpg|thumb|උස්බෙකිස්ථාන් එයාර්වේස් එයාබස් A310-200යානාවක් (ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළදී)]]


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ගුවන් සේවය
! ගමනාන්තය
! පර්යන්තය
|-
| එයාර් අස්තානා 
| අල්මාති ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| එයාර් ෆ්‍රාන්ස් 
| Charles de Gaulle Airport 
| Satellite
|-
| එයාර් ඉන්ඩියා එක්ස්ප්‍රස් 
| චෙන්නායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| එයාර් කොර්යෝ 
| ප්යොංයැං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite 
|-
| Air Mauritius
| Sir Seewoosagur Ramgoolam International Airport 
| Satellite
|-
| එයාර් ඒෂියා 
|සුල්තාන් අබ්දුල් හලිම් ගුවන්තොටුපල, සුල්තාන් අජි මුහමඩ් සුලෙයිමාන් ගුවන්තොටුපල, සුල්තාන් ඉස්කන්දර් මුදා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , බ්‍රෘනායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , හුසේන් සස්ට්‍රෙනගර ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , Don Mueang International Airport, කෙම්පෙගොඩ්වා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , බින්තුලු ගුවන්තොටුපළ, චියැං මයි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , චෙන්නායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Ngurah Rai International Airport, Guangzhou Baiyun International Airport, Guilin Liangjiang International Airport, Noi Bai International Airport, Hat Yai International Airport, Tan Son Nhat International Airport, හොංකොං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Soekarno–Hatta International Airport, සෙනායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , Kalibo International Airport,&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://my.news.yahoo.com/airasia-focus-more-routes-070338345.html |access-date=2014-03-15 |archive-date=2014-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302020305/http://my.news.yahoo.com/airasia-focus-more-routes-070338345.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10152265261027387.1073741871.18801397386&amp;type=1&lt;/ref&gt; කොචිං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, නෙටාජි සුභාෂ් චන්ද්‍ර බෝස් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , සුල්තාන් ඉස්මයිල් පෙට්‍රා ගුවන්තොටුපළ, Kota Kinabalu International Airport, Krabi Airport, සුල්තාන් මහ්මුද් ගුවන් තොටුපළ, කුචිං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , Kunming Changshui International Airport, Labuan Airport, [[ලංකාවී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ]], ලැම්බොක් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ , මකාවෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Sultan Hasanuddin International Airport, Kuala Namu International Airport, Miri Airport, Nanning Wuxu International Airport, Minangkabau International Airport, Sultan Mahmud Badaruddin II International Airport, Sultan Syarif Kasim II Airport, Penang International Airport, Phnom Penh International Airport, පුකෙට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Sandakan Airport, Achmad Yani International Airport, Shenzhen Bao'an International Airport, Sibu Airport, Siem Reap International Airport, Singapore Changi Airport, Adisumarmo International Airport, Juanda International Airport, සුරාත් තානි ගුවන්තොටුපළ, Tawau Airport, Tiruchirappalli International Airport, Wattay International Airport, යැන්ගොං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Adisucipto International Airport 
| LCCT
|-
| එයාර්ඒෂියා X 
| ඇඩිලේඩ් ගුවන් තොටුපළ, [[බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ]], Gimhae International Airport, Chengdu Shuangliu International Airport, [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]], ගෝල්ඩ් කෝස්ට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Hangzhou Xiaoshan International Airport, King Abdulaziz International Airport, Tribhuvan International Airport, මෙල්බර්න් ගුවන් තොටුපළ, Chūbu Centrair International Airport,&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.btimes.com.my/Current_News/BTIMES/articles/20131118144716/Article/index_html |access-date=2014-03-15 |archive-date=2013-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131225235235/http://www.btimes.com.my/Current_News/BTIMES/articles/20131118144716/Article/index_html }}&lt;/ref&gt; Kansai International Airport, පර්ත් ගුවන් තොටුපළ, Incheon International Airport, Shanghai Pudong International Airport, සිඩ්නි ගුවන් තොටුපළ, Taiwan Taoyuan International Airport, Haneda Airport, Xi'an Xianyang International Airport&lt;ref&gt;http://airlineroute.net/2014/02/14/d7-xiy-jul14/&lt;/ref&gt; 
| LCCT
|-
| එයාර්ඒෂියා සෙස්ට් 
| Mactan-Cebu International Airport, Ninoy Aquino International Airport 
| LCCT
|-
| බැංකොක් එයාර්වේස් 
| සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ, Samui Airport 
| Satellite
|-
|{{nowrap|Biman Bangladesh Airlines}} 
| Shahjalal International Airport 
| Satellite 
|-
| කැතේ පැසිපික් 
| හොංකොං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite 
|-
| Cebu Pacific 
| Ninoy Aquino International Airport 
| LCCT
|-
| චයිනා එයාර්ලයින්ස් 
| Taiwan Taoyuan International Airport 
| Satellite
|-
| චයිනා ඊස්ටර්න් එයාර්ලයින්ස් 
| Shanghai Pudong International Airport 
| Satellite
|-
| චයිනා සදර්න් එයාර්ලයින්ස් 
| Guangzhou Baiyun International Airport 
| Satellite
|-
| සිටිලින්ක් 
| Juanda International Airport 
| Satelite
|-
| ඊජිප්ට්එයාර් 
| සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ, කයිරෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| එමිරේට්ස් 
| ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, මෙල්බර්න් ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| ඉතියෝපියන් එයාර්ලයින්ස් 
| Bole International Airport, සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ 
| Satelitte
|-
| එටිහාඩ් එයාර්වේස් 
| අබුඩාබී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| EVA Air 
| Taiwan Taoyuan International Airport 
| Satellite
|-
| ගරුඩා ඉන්දුනීසියාව 
| Soekarno–Hatta International Airport 
| Satellite
|-
| ඉන්දුනීසියා එයාර්ඒෂියා 
| Husein Sastranegara International Airport, Ngurah Rai International Airport, Soekarno–Hatta International Airport, Kuala Namu International Airport, Juanda International Airport 
| LCCT
|-
| ඉරාන් එයාර් 
| Tehran Imam Khomeini International Airport 
| Satellite
|-
| ඉරාකි එයාවේස් 
| බැග්ඩෑඩ් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| ජපන් එයාර්ලයින්ස් 
| Narita International Airport 
| Satellite
|-
| Jetstar Asia Airways 
| Singapore Changi Airport 
| Satellite
|-
| KLM 
| Amsterdam Airport Schiphol, Soekarno–Hatta International Airport 
| Satellite
|-
| කොරියන් එයාර් 
| Incheon International Airport 
| Satellite
|-
| කුවේට් එයාර්වේස් 
| Soekarno–Hatta International Airport, කුවේට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| ලයන්එයාර් 
| Soekarno–Hatta International Airport
| Satellite
|-
| ලුෆ්තන්සා 
|  ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| Mahan Air 
| Tehran Imam Khomeini International Airport 
| Satellite
|-
| මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 
| Sultan Abdul Halim Airport, Bintulu Airport, Senai International Airport, Sultan Ismail Petra Airport, Kota Kinabalu International Airport, Sultan Haji Ahmad Shah Airport, Sultan Mahmud Airport, Kuching International Airport, Labuan Airport, ලංකාවී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Miri Airport, Penang International Airport, Sandakan Airport, Sibu Airport, Tawau Airport 
| Main (Gates A-B)
|-
| මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 
| ඇඩිලේඩ් ගුවන් තොටුපළ, Amsterdam Airport Schiphol, ඕක්ලන්ඩ් ගුවන් තොටුපළ, [[බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ]], Brisbane Airport, Ngurah Rai International Airport, ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Shahjalal International Airport, ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් ගුවන් තොටුපළ, හොංකොං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Istanbul Atatürk Airport, King Abdulaziz International Airport, ලන්ඩන් හීතෘ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, මෙල්බර්න් ගුවන් තොටුපළ, Chhatrapati Shivaji International Airport, Kansai International Airport, Charles de Gaulle Airport, පර්ත් ගුවන් තොටුපළ, Incheon International Airport, Shanghai Pudong International Airport, සිඩ්නි ගුවන් තොටුපළ, Narita International Airport
| Satellite (Gates C)
|-
| මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 
| බ්‍රෘනායී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Kempegowda International Airport, සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ, චෙන්නායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]], ඩාවින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Guangzhou Baiyun International Airport, Noi Bai International Airport, Tan Son Nhat International Airport,  රජිව් ගාන්ධි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Soekarno–Hatta International Airport, Tribhuvan International Airport, කොචිං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Kunming Changshui International Airport, Krabi Airport, ඉබ්‍රහිම් නසීර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Ninoy Aquino International Airport, Kuala Namu International Airport, නොංපෙං ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, පුකෙට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Siem Reap International Airport, Singapore Changi Airport, Taiwan Taoyuan International Airport, යැන්ගොන් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Xiamen Gaoqi International Airport
| Main (Gates G-H)
|-
| Malindo Air
| Kota Kinabalu International Airport, Kuching International Airport, ලංකාවී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Penang International Airport, Sibu Airport 
|Main (Gates A-B)
|-
| Malindo Air
| Sardar Vallabhbhai Patel International Airport,&lt;ref&gt;http://airlineroute.net/2013/12/30/od-amd-mar14//&lt;/ref&gt;Don Mueang International Airport,&lt;ref&gt;http://www.businesstraveller.asia/asia-pacific/news/malindo-air-to-launch-kl-bangkok-service&lt;/ref&gt; Shah Amanat International Airport, ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Ngurah Rai International Airport, Shahjalal International Airport, Soekarno-Hatta International Airport, Cochin International Airport,&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thesundaily.my/news/954894 |access-date=2014-03-15 |archive-date=2014-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222002049/http://www.thesundaily.my/news/954894 }}&lt;/ref&gt; Chhatrapati Shivaji International Airport,&lt;ref name=&quot;indo-aviation.com&quot;&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://indo-aviation.com/2013/12/03/malindo-air-kantongi-izin-terbang-ke-india/ |access-date=2014-03-15 |archive-date=2014-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141113170510/http://indo-aviation.com/2013/12/03/malindo-air-kantongi-izin-terbang-ke-india/ }}&lt;/ref&gt; Tiruchirappalli International Airport 
| Main (Gates G-H)
|-
| මිඩ්ල් ඊස්ට් එයාර්ලයින්ස් 
| Beirut-Rafic Hariri International Airport 
| Satellite
|-
| මියන්මාර් එයාර්වේස් ඉන්ටර්නැෂනල් 
| යැන්ගොන් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| නේපාල් එයාර්ලයින්ස් 
| Tribhuvan International Airport 
| Satellite
|-
| ඕමන් එයාර් 
| මස්කට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| පාකිස්ථාන් ඉන්ටර්නැෂනල් එයාර්ලයින්ස් 
| Jinnah International Airport, Allama Iqbal International Airport, Bacha Khan International Airport 
| Satellite
|-
| කටාර් එයාර්වේස් 
| දෝහා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, පුකෙට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| රීජන්ට් එයාර්වේස් 
| Shahjalal International Airport 
| Satellite
|-
| රෝයල් බ්‍රෘනායි එයාර්ලයින්ස් 
| බ්‍රෘනායී ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| රෝයල් ජෝර්දාන් 
| Queen Alia International Airport, සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| Saudia 
| King Abdulaziz International Airport, Prince Mohammad Bin Abdulaziz Airport, King Khalid International Airport 
| Satellite
|-
| සිල්ක්එයාර් 
| Singapore Changi Airport
 | Satellite
|-
| සිංගප්පෝර් එයාර්ලයින්ස් 
| Singapore Changi Airport 
| Satellite
|-
| [[ශ්‍රී ලංකන් එයාර්ලයින්ස්]] 
| [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]] 
| Satellite
|-
| තායි එයාර්ඒෂියා 
|Don Mueang International Airport 
| LCCT
|-
| තායි එයාවේස් ඉන්ටර්නැෂනල් 
| සුවර්ණභූමි ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
| තායි ලයන් එයාර් 
| Don Mueang International Airport 
| Satellite
|-
| ටයිගර්එයාර් 
| Singapore Changi Airport 
| LCCT
|-
| ටර්කිෂ් එයාර්ලයින්ස් 
| Istanbul Ataturk Airport 
| Satellite
|-
| යුනයිටඩ් එයාර්වේස් 
| Shahjalal International Airport 
| Satellite
|-
| උස්බෙකිස්ථාන් එයාර්වේස් 
| Tashkent International Airport  
| Satellite
|-
| වියට්නාම් එයාර්ලයින්ස් 
| Noi Bai International Airport, Tan Son Nhat International Airport 
| Satellite
|-
| Xiamen Airlines 
| Fuzhou Changle International Airport, Xiamen Gaoqi International Airport 
| Satellite
|-
| යේමනියා 
| ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, Soekarno–Hatta International Airport, සනා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ 
| Satellite
|-
|}

==සංඛ්‍යාත්මක දත්ත==

===වාර්ෂික මගීන් සංඛ්‍යාව===

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot; width= align=
|+ '''ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ සංඛ්‍යාත්මක දත්ත'''&lt;ref&gt;{{Citation |title=Malaysia Airports Holding Berhad KLIA Operational Statistics |url=http://www.malaysiaairports.com.my/index.php/component/content/article/17 |access-date=2014-03-15 |archive-date=2013-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130729114829/http://malaysiaairports.com.my/index.php/component/content/article/17 }}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:darkgrey;&quot;
! |වර්ෂය|| |මගීන් ප්‍රමාණය|| |ගුවන් යානා ප්‍රමාණය|| |භාණ්ඩ හැසිරවීම (ටොන්)
|-
|1998
|6,524,405
|64,123
|156,641
|-
|1999
|13,172,635
|116,589
|417,068
|-
|2000
|14,732,876
|109,925
|510,594
|-
|2001
|14,538,831
|113,590
|440,864
|-
|2002
|16,398,230
|127,952
|527,124
|-
|2003
|17,454,564
|139,590
|586,195
|-
|2004
|21,058,572
|165,115
|651,747
|-
|2005
|23,213,926
|182,537
|653,654
|-
|2006
|24,129,748
|183,869
|672,888
|-
|2007
|26,453,379
|193,710
|644,100
|-
|2008
|27,529,355
|211,228
|649,077
|-
|2009
|29,682,093
|226,751
|584,559
|-
|2010
|34,087,636
|245,650
|674,902
|-
|2011
|37,704,510
|269,509
|669,849
|-
|2012
|39,887,866
|283,352
|673,107
|-
|2013
|47,498,157
|325,537
|680,982
|}

===කාර්යබහුලතම ජාත්‍යන්තර ගුවන් මාර්ග පථ===

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 90%&quot; width= align=
|+ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ (2013)&lt;ref name=autogenerated2&gt;{{cite web|url=http://ir.chartnexus.com/malaysiaairports/doc/ar/ar2013.pdf |title=MAHB Annual Report 2013 |publisher=http://www.malaysiaairports.com.my/ |date=2014-02-26 |accessdate=2013-03-03}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:lightgrey;&quot;
! |අනුක්‍රමය|| |ගුවන් තොටුපළ|| |මගීන් ප්‍රමාණය|| |% වෙනස&lt;br&gt;2012 / 13
|-
|1|| {{ධජය|සිංගප්පූරුව}}- '''Changi Airport'''|| 3,437,781||{{increase}} 10.5
|-
|2||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Soekarno-Hatta International Airport'''|| 2,029,119||{{increase}} 10.1
|-
|3||[[හොංකොං]]- '''[[හොංකොං ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||1,515,265||{{increase}} 15.8
|-
|4||{{ධජය|තායිලන්තය}}- '''[[සුවර්ණභූමී ගුවන්තොටුපළ]]'''||1,030,671||{{decrease}} 29.1
|-
|5||{{ධජය|තායිලන්තය}}- '''Don Mueang International Airport'''||975,896||{{increase}} 390.2
|-
|6||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Ngurah Rai International Airport'''||958,957||{{increase}} 22.5
|-
|7||{{ධජය|වියට්නාමය}}- '''Tan Son Nhat International Airport'''||879,394||{{increase}} 19.9
|-
|8||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Taiwan Taoyuan International Airport'''||837,890||{{increase}} 20.5
|-
|9||{{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}- '''[[මෙල්බර්න් ගුවන්තොටුපළ]]'''||793,506||{{increase}} 24.9
|-
|10||{{ධජනිරූපකය|එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස්}}- [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය]] '''[[ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||771,960||{{increase}} 22.3
|-
|11||{{ධජය|තායිලන්තය}}- '''[[පුකෙට් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||731,490||{{increase}} 27.2
|-
|12||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Guangzhou Baiyun International Airport'''||693,201||{{increase}} 13.9
|-
|13||{{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}- '''[[සිඩ්නි ගුවන්තොටුපළ]]'''||661,844||{{increase}} 30.6
|-
|14||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Juanda International Airport'''||620,743||{{increase}} 19.1
|-
|15||{{ධජය|එක්සත් රාජධානිය}}- '''[[ලන්ඩන් හීතෲ ගුවන්තොටුපළ]]'''||619,849||{{increase}} 27.4
|-
|16||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Shanghai Pudong International Airport'''|| 613,309||{{increase}} 60.9
|-
|17||{{ධජය|පිලිපීනය}}- '''Ninoy Aquino International Airport'''||598,644||{{increase}} 41.2
|-
|18||{{ධජය|බංග්ලාදේශය}}- '''[[ශාජලාල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||584,428||{{increase}} 31.0
|-
|19||{{ධජය|දකුණු කොරියාව|name=කොරියාව, දකුණු}}- '''Incheon International Airport'''||581,770||{{increase}} 2.8
|-
|20||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''[[බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''|| 544,999||{{increase}} 39.9
|-
|21||{{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}- '''[[පර්ත් ගුවන්තොටුපළ]]'''||498,663||{{increase}} 6.9
|-
|22||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''[[චෙන්නායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||492,277||{{increase}} 2.9
|-
|23||{{ධජය|සවුදි අරාබියාව}}- '''King Abdulaziz International Airport'''||442,291||{{increase}} 42.0
|-
|24||{{ධජනිරූපකය|නෙදර්ලන්තය}}- [[නෙදර්ලන්ත රාජධානිය|නෙදර්ලන්තය]] '''Amsterdam Airport Schiphol'''||396,424||{{increase}} 1.7
|-
|25||[[කටාර්]]-  '''[[දෝහා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||395,292||{{increase}} 10.2
|-
|26||{{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}- '''[[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||377,048||{{decrease}} 6.5
|-
|27||{{ධජය|ජපානය}}- '''[[නරිටා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||375,920||{{increase}} 18.1
|-
|28||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Husein Sastranegara International Airport'''||360,617||{{increase}} 7.4
|-
|29||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Polonia International Airport'''||359,704||{{decrease}} 38.6
|-
|30||{{ධජය|බෲනයි}}- '''[[බෲනයි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||358,119||{{increase}} 15.3
|-
|31||{{ධජය|ප්‍රංශය}}- '''Charles de Gaulle Airport'''||344,910||{{increase}} 103.3
|-
|32||{{ධජය|වියට්නාමය}}- '''Noi Bai International Airport'''||341,792||{{increase}} 21.8
|-
|33||{{ධජය|නේපාලය}}- '''Tribhuvan International Airport'''||324,993||{{increase}} 106.8
|-
|34||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Kuala Namu International Airport'''||317,185||-
|-
|35||[[කාම්බෝජය]]- '''[[නොම් පෙං ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||316,738||{{increase}} 8.0
|-
|36||{{ධජය|බුරුමය}}- '''[[යැන්ගොන් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||315,527||{{increase}} 25.9
|-
|37||{{ධජනිරූපකය|එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස්}}- [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය]] '''[[අබුඩාබි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||297,839||{{increase}} 22.3
|-
|38||{{ධජය|ජපානය}}- '''[[කන්සායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||294,527||{{increase}} 27.6
|-
|39||{{ ධජය |මකාවෝ}}- '''[[මකාවෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||288,536||{{decrease}} 0.6
|-
|40||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''[[ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||270,722||{{decrease}} 5.2
|-
|41||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''Chhatrapati Shivaji International Airport'''||239,707||{{increase}} 21.0
|-
|42||{{ධජය|ජපානය}}- '''Haneda Airport'''||229,957||{{increase}} 30.8
|-
|43||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''Tiruchirappalli International Airport'''||219,713 ||{{increase}} 74.4
|-
|44||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Shenzhen Bao’an International Airport'''||203,781||{{increase}} 1.8
|-
|45||{{ධජය|තායිලන්තය}}- '''Krabi Airport'''||195,997||{{increase}} 96.7
|-
|46||{{ධජය|ඉන්දියාව}}- '''[[බැංගලූරු ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]]'''||188,778||{{increase}} 23.0
|-
|47||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Chengdu Shuangliu International Airport'''||183,737||{{increase}} 36.6
|-
|48||{{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}- '''[[ඇඩිලේඩ් ගුවන්තොටුපළ]]'''||179,618||{{increase}} 27.3
|-
|49||[[ඉන්දුනීසියාව]]- '''Adisucipto International Airport'''||178,640||{{increase}} 60.9
|-
|50||{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}- '''Hangzhou Xiaoshan International Airport'''||176,066||{{decrease}} 19.2
|}

==ගැලරිය==
[[File:KLIA C-Pier.jpg|thumb|800px|center|ප්‍රධාන පර්යන්ත ගොඩනැගිල්ල සහ සම්බන්ධතා ජැටිය]]
&lt;gallery&gt;
File:KLIA skybridge to Pan Pacific.jpg|ප්‍රධාන පර්යන්ත ගෙඩනැගිල්ලේ සිට පෑන් පැසිපික් හෝටලයට යන මාර්ගය.
File:Satelite Terminal Ground View.jpg|චක්ද්‍රිකා පර්යන්තය
File:KLIA baggage reclaim.jpg|ගමන් මළු තහවුරු කලාපය
File:KLIA Tower Dec. 2006 004.jpg|පාලන කුළුණ
File:KLIA Main terminal.JPG|
File:KLIA Aerotrain2.jpg|
File:KLIAAeropolis.jpg|
File:Klia-satelliteterminal.jpg|

&lt;/gallery&gt;

== අමතර අවධානයට ==
*[[මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 370 පියාසැරිය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist|2}}

==වැඩිදුර කියවීම්==
* &quot;[http://klia.dca.gov.my/English/History/Opening.php Official Opening KL International Airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140308080554/http://klia.dca.gov.my/English/History/Opening.php |date=2014-03-08 }}.&quot; ඩිපාර්ට්මන්ට් ඔෆ් සිවිල් ඒවියේෂන්''.

==බාහිර සබැඳි==
{{commons category|Kuala Lumpur International Airport}}
* {{official website|http://www.klia.com.my}}
* [http://flight.klia.com.my/ Kuala Lumpur International Airport Real Time Flight Schedule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110610115614/http://flight.klia.com.my/ |date=2011-06-10 }}
* [http://lcct-klia.com/ KLIA Low Cost Carrier (LCC) Terminal Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160202035455/http://www.lcct-klia.com/ |date=2016-02-02 }}
* [http://klia.info KLIA Info Pages]

{{Kuala Lumpur International Airport}}
{{Airports in Malaysia}}
{{Multimedia Super Corridor}}
{{Selangor}}

{{Authority control}}

[[Category:Kuala Lumpur International Airport| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1998 වසරේ ඉදිකල ගුවන්තොටුපළවල්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1998 වසර තුළ සංස්ථාපිත ගුවන් තොටුපොළවල්]]
[[Category:1998 establishments in Malaysia]]
[[Category:MSC Malaysia]]
[[Category:Buildings and structures in Selangor]]
[[Category:Transport in the Klang Valley]]</text>
      <sha1>50tnzlpbfj4hghz1ro393icekp1fy8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මිනිස් දත්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52301</id>
    <revision>
      <id>799253</id>
      <parentid>798367</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T11:44:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89064" sha1="na3li78h7ktjr3q8k5qch4uo4u1pk8y" xml:space="preserve">{{Infobox Anatomy
|Name       = දත්
|Latin      = dentes
|Image      = Teeth by David Shankbone.jpg
|Caption    = වැඩිහිටි මිනිසෙකුගේ දත් 
|Image2     = Denticao.jpg
|Caption2   = දත් වල පිටුපස පෙනුම මුඛය තුළින්
|MeshName   = Tooth
|Code       = {{TerminologiaAnatomica|A05.1.03.001}}
|Dorlands   = eight/000109449
|DorlandsID = Tooth
}}
[[File:Cross sections of teeth intl.svg|thumb|300px|1. '''දත''' 2. [[:en:Tooth enamel|එනමලය]] 3. [[:en:Dentin|දන්තිනය]] 4. [[:en:Pulp (tooth)|දන්ත කල්කය]]
::5. cameral පල්පය
::6. මුල කල්කය
:7. [[:en:Cementum|බදාම]]
:8. [[:en:Crown (tooth)|මස්තකය]]
::9. [[:en:Cusp (anatomy)|තුඩ]]
::10. නිඛාතිය
:11. [[:en:Cementoenamel junction|ග්‍රීවය]]
:12. මුලය
::13. Furcation
::14. මුල අග්‍රස්ථය
:::15. [[:en:Apical foramen|අග්‍රස්ථ ජිද්‍රය]]
16. [[:en:Gingival sulcus|විදුරුමස්  නිඛාතිය]] &lt;br/&gt;
17. [[:en:Periodontium|පරිදන්තය]] &lt;br/&gt;
:18. [[:en:Gingiva|විදුරුමස]]:
::19. free or interdental
::20. දාර 
::21. දන්තමුලජ
:22. [[:en:Periodontal ligament|පරිදන්ත අස්ථිබන්ධය]]
:23. [[:en:Alveolar bone|දන්තමුලාජ අස්ථිය]]
24. වාහිනී සහ නහර:
:25. දත්
:26. පරිදන්ත
:27. දන්තමුලජ නාලය හරහා දන්තමුලජය]]
[[File:Gray997.png|thumb|right|ස්ථිර දත්වල දකුණු යටි අර්ධ වක්‍රය ඉහලින් දකින ආකාරය ]]
[[File:Lower wisdom tooth.jpg|thumb|තුන්වන චාර්වක දතක්.]]
[[File:Jointtypodonts.jpg|thumb|දන්තමුලජ අස්ථිය තුළ මිනිස් දත් තිබෙන අයුරු ආදර්ශනය.]]
[[File:Tooth Section.svg|thumb|මිනිස් චාර්වක දතක හරස්කඩක්]]

'''මිනිස් දත්''' යනු [[:en:human mouth|මිනිස් මුඛය]] තුළ පිහිටි කුඩා, [[:en:Calcification|චුර්ණිකෘත]], දැඩි, සුදට හුරු ව්‍යුහයන්ය. ඒවායේ [[:en:Mastication|යාන්ත්‍රික ක්‍රියාව]](සැපීම) [[:en:food|ආහාර]] ද්‍රව්‍ය කැපීම සහ ඇඹරීම මගින් ආහාර ගිලීමට හා ජිරණයට සුදානම් කරයි. දත් වල මුල් [[:en:maxilla|උඩු හනුව]] (උඩු හක්ක) සහ [[:en:mandible|යටිහනුව]] (යටි හක්ක) තුළ ගිලී [[:en:Gingiva|විදුරුමස]] මගින් ආවරණය වී පවතී. දත් නිර්මාණය වී ඇත්තේ විචල්‍ය ඝනත්වයක් හා දෘඩතාවක් ඇති පටක වලිනි.

දත් [[:en:mammal|ක්‍ෂීරපායින්]]ට ඉතාම  ලාක්‍ෂනික (සහ චිරස්ථිත) ලක්‍ෂණයකි. අනෙකුත් ක්‍ෂිරපායීන් මෙන්ම මිනිසාටද [[:en:Diphyodont|ද්විවාර දන්තිනය]]කි, එනම් ජිවිත කාලය තුළ කට්ටල දෙකක් ලෙස ඇතිවන දත් පවතී. සාමාන්‍යයෙන් පළමු දත් කට්ටලය (ළදරු දත්, කිරි දත්, ප්‍රාථමික දත්,[[:en:deciduous|පතනශීලි දත්]] ලෙසද ඒවා හැඳින්වේ) ඇතිවීම මාස 6 දී පමණ ඇරඹෙන නමුත් ඇතැම් ළදරුවන් ඉපදෙන විටම ඇසට පෙනෙන දතක් හෝ කිහිපයක් සහිතව උපදී. එවැනි දත් [[:en:Neonatal teeth|නවජ දත්]] ලෙස හඳුන්වයි. මාස හයේදී පමණ සිදුවන සාමාන්‍ය [[:en:Tooth eruption|දත්න විදාරණය]] ඇතැම් විට වේදනාකාරී විය හැකිය.

දන්ත ක්‍ෂතිය යනු මුහුණෙහි, මුඛයෙහි සහ විශේෂයෙන් දත්වල, තොල් වල, හා පටක ආශ්‍රිතව සිදුවන ඉරීම් වේ.

==ව්‍යුහ විද්‍යාව==

[[:en:Dental anatomy|දන්ත ව්‍යුහ විද්‍යාව]] යනු දතෙහි ව්‍යුහය අධ්‍යයනය කරන [[:en:Anatomy|ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක]]  ක්‍ෂේත්‍රයකි. මේ යටතේ දතේ වර්ධනය, දෘශ්‍යමාණය, සහ වර්ගීකරණය අධ්‍යනය කරනු ලබන නමුත් දන්ත ඇවිරීම හෝ අනෙක් දත් සමග සබැඳියාව මේ යටතට අයත් නොවේ. දන්ත ව්‍යුහ විද්‍යාව දත් නම් කිරීම හා එහි ව්‍යුහය පිළිබඳව අදාල වන [[:en:taxonomic|වර්ගීකරණ]] විද්‍යාවක් ලෙසද සැලකේ. මෙම තොරතුරු, දන්ත වෛද්‍ය වරයෙකුට ප්‍රායෝගිකව ප්‍රතිකාර කිරීමේදී හා දත් හඳුනා ගැනීමට හැකියාව ලබාදේ.

[[:en:Crown (tooth)|දන්ත මස්තකය]] යනු එනමළයෙන් ආවරණය වූ දන්ත ග්‍රීවය ඉහලින් පිහිටි ප්‍රදේශයයි.&lt;ref&gt;{{cite book | last = Clemente | first = Carmine | title = Anatomy, a regional atlas of the human body | url = https://archive.org/details/anatomyregionala00clem | publisher = Urban &amp; Schwarzenberg | location = Baltimore | year = 1987 | isbn = 0-8067-0323-7 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ash6&quot;&gt;{{harvnb|Ash|2003|page=6}}&lt;/ref&gt; මස්තකය බොහෝ දුරට සැදී ඇත්තේ කල්ක කුහරයකින් හා දන්තිනය මගිනි.&lt;ref name=&quot;Cate3&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=3}}&lt;/ref&gt; [[:en:Tooth eruption|දත් විදාරණයට]] පෙර සිටම මස්තකය අස්ථිය තුළ පිහිටයි.&lt;ref name=&quot;ash9&quot;&gt;{{harvnb|Ash|2003|page=9}}&lt;/ref&gt;  විදාරණයෙන් පසු, එය බොහෝ අවස්ථා වලදී දැකිය හැකිය. මස්තකය මෙන්ම, දන්තිනය  දතේ මුලයෙන් විශාල කොටසක් නිර්මාණය කරයි. එහි [[:en:Root canal|කල්කමය නාල]] දැකිය හැකිය. දතකට දත් මුල් කිහිපයක් හෝ තනි මුලක් හෝ තිබිය හැකිය. රදනක දත් හා උඩු හනුවේ මුල් පුරස්චාර්වක හැර අනෙක් පුරස්චාර්වක දත් වලට තනි මුලක් ඇත. උඩු හනුවේ මුල් පුරස්චාර්වක දත් දෙකටත්, යටි හනුවේ චාර්වක දත් වලටත් මුල් දෙකක් පවතී. උඩු හනුවේ චාර්වක දත් වල මුල් තුනකි. අමතර දත් මුල් [[:en:supernumerary roots|අතිරේක දත් මුල්]] ලෙස ව්‍යවහාර කෙරේ. 
== මානව දත් වර්ග ==
ප්‍රධාන වශයෙන් මිනිස් දත් වර්ග හතරක් ඇත.
# කෘන්තක
# රදනක
# පුරශ්චාර්වක                     
# චාර්වක

සාමාන්‍යයෙන් මිනිසාට ප්‍රාථමික දත් 20ක් ද (පතනශීලි, “ළදරු”, “කිරි”) ස්ථිර දත් 32ක්ද ඇත. දත් [[:en:incisors|කෘන්තක]], [[:en:Canine tooth|රදනක]], [[:en:premolars|පුරශ්චාර්වක]],&lt;ref&gt;[http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Bicuspid+teeth &quot;Bicuspid teeth&quot;]. The Medical Dictionary. Retrieved on 2013-02-21.&lt;/ref&gt; [[:en: molars|චාර්වක]] ලෙස වර්ග කළ හැකිය. කෘන්තක දත් මුලිකව අහාර ද්‍රව්‍යක් සැපීම යොදාගනී. චාර්වක දත මුලිකවම මුඛය තුළ ඇති කැඩූ ආහාර ඇඹරීම සඳහා යොදාගැනේ. 

බොහෝ දත් අනෙක් දත් වලින් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට හැකි ලක්‍ෂණ වලින් යුක්තය. කිසියම් දතක් හඳුනා ගැනීම සඳහා භාවිතා වන [[:en:Dental notation|සකුණු ක්‍රම]] කිහිපයකි. දැනට ව්‍යවහාරයේ පවත්නා සලකුණු ක්‍රම තුනක් නම් [[:en:FDI World Dental Federation notation|FDI ලෝක දන්ත සන්ධානයේ සකුණු ක්‍රමය]], පොදු අංක යෙදීමේ ක්‍රමය, Palmer සලකුණු ක්‍රමය වේ. FDI ක්‍රමය ලොව පුරා භාවිතා වන අතර, පොදු අංක ක්‍රමය ඇමරිකාව පුරා විශාල වශයෙන් භාවිතා කෙරේ.

===ප්‍රාථමික දත් හෙවත් කිරි දත් ===
දරුව‍ෙකු මවගේ කුස තුළ සිටින විට දත් පිහිටුවීම ආරම්භ වේ. ළදරුවන් ඔවුන් වයස මාස හයක් පමණ වන විට දත් ආරම්භ වන අතර, පළමුව දත් කිරි දත් මතු ව්‍ෙ. වයස අවුරුදු දෙක වන විට, දරුවකුට සාමාන්යෙන් කිරි දත් 20 ක් පමණ ඇත. දරුවාට වයස පහක් හෝ හයක් වනවිට වැඩිහිටි දත් සඳහා මාර්ගය සකසමින් කිරි දත් වැටීම ආරම්භ ව්‍ෙ.

[[:en:Deciduous teeth|පතනශීලී දත්]] අතරින් දහයක් උඩුහණුවේ පිහිටා ඇති අතර දහයක් යටිහණුවේ පිහිටා ඇත. එනම් ප්‍රාථමික දත් 20කි. ප්‍රාථමික දත් වල [[:en:Dentition|දන්ත සුත්‍රය]] 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|2.||1.||2
|-
|2.||1.||2
|} ආකාර වේ. ප්‍රාථමික දත් කට්ටලයේ දෙවර්ගයක ඉදිරි දත්, මැදි දත් හා පසුපස දත් වේ. පසුකාලීනව සියලුම ප්‍රාථමික දත් ඒවායේ ප්‍රතිපුරණ මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වේ.

===ස්ථිර දත්===
[[:en:permanent teeth|ස්ථිර දත්]] 32ක් අතරින්  උඩු හනුවෙහි 16ක් හා යටි හනුවෙහි 16ක් බැගින් පිහිටා ඇත.දන්ත සූත්‍රය වන්නේ
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|2.||1.||2.||3
|-
|2.||1.||2.||3
|}

උඩු හනුවෙහි පිහිටා ඇති දත් වන්නේ [[:en: maxillary central incisor|උඩු මධ්‍ය ඉදිරි දත]], [[:en:maxillary lateral incisor|උඩු පාර්ශවික ඉදිරි දත]], [[:en:maxillary canine|උඩු රදනක දත]],[[:en:maxillary first premolar|උඩු පළමු පුරශ්චාර්වක දත]], [[:en: maxillary second premolar|උඩු දෙවන පුරශ්චාර්වක දත]], [[:en:maxillary first molar|උඩු පළමු චාර්වක දත]], [[:en:maxillary second molar|උඩු දෙවන චාර්වක දත]] සහ [[:en:maxillary third molar|උඩු තෙවන චාර්වක දත]] වේ. යටි හනුවේ පිහිටා ඇති දත් වන්නේ [[:en: mandibular central incisor|යටි මධ්‍ය ඉදිරි දත]], [[:en:mandibular lateral incisor|යටි පාර්ශවික ඉදිරි දත]], [[:en:mandibular canine|යටි රදනක දත]], [[:en: mandibular first premolar|යටි පළමු පුරශ්චාර්වක දත]], [[:en:mandibular second premolar|යටි දෙවන පුරශ්චාර්වක දත]], [[:en:mandibular first molar|යටි පළමු චාර්වක දත]], [[:en: mandibular second molar|යටි දෙවන චාර්වක දත]] සහ [[:en:mandibular third molar|යටි තෙවන චාර්වක දත]] වේ.තෙවන චාර්වක දත් සාමාන්‍යයෙන් [[:en:wisdom teeth|“ඥාන දත්”]] ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඒවා කිසිසේත්ම මුඛයෙන් පිට දමන්නේ හෝ සකස්වෙන්නේ නැත. කුමන හෝ අමතර දත් සෑදුනහොත්, උදාහරණයක් වශයෙන්, කලාතුරකින් සෑදෙන සිව්වන සහ පස්වන චාර්වක දත්,හැඳින්වෙන්නේ [[:en:hyperdontia|අමතර දත් (hyperdontia)]] ලෙසය.&lt;ref&gt;{{Cite journal |author=Kokten G, Balcioglu H, Buyukertan M |title=Supernumerary fourth and fifth molars: a report of two cases |journal=J Contemp Dent Pract |volume=4 |issue=4 |pages=67–76 |year=2003 |pmid=14625596 |url=http://www.thejcdp.com/issue016/kokten/index_nlm.htm |access-date=2014-04-08 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121090806/http://www.thejcdp.com/issue016/kokten/index_nlm.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[:en:Hypodontia|hypodontia]] යනු සාමාන්‍ය දත් ගණනට වඩා වැඩි දත් ගණනක වර්ධනයක් සිදු වීමයි.

==කොටස්==
===එනමලය===

එනමලය යනු ශරීරයේ පිහිටා ඇති දෘඩතම හා වඩාත්ම ඛණිජ ද්‍රව්‍ය සහිත වූ කොටසයි. එය දත සකස්වන ප්‍රධාන පටක 4 අතරින්  [[:en:dentin|දන්තිනය]], [[:en:cementum|බදාමය]] සහ [[:en:dental pulp|දන්ත කල්කය]] හැරුනුකොට ඇති අනිත් ප්‍රධාන පටකයයි.&lt;ref&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=441}}&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් එය දෘශ්‍යමාන වන අතර අනිවාර්යයෙන් මතුපිටට යටින් පවත්නා දන්තිනයෙහි අධාරය මත පවතී. එනමලයෙහි 96% ක් ම අඩංගුව ඇත්තේ ජලය සමග ඛණිජ වර්ග වන අතර ඉතිරියෙහි කාබනික ද්‍රව්‍ය අඩංගු වේ.&lt;ref&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=1}}&lt;/ref&gt; එනමලයේ සාමාන්‍ය වර්ණය දීප්තිමත් කහ පැහැයේ සිට අළුවන් සුදු පැහැය දක්වා වෙනස් වේ. එනමලයෙහි මතුපිටට යටින් වූ දන්තිනයක් නොමැති විට දත්වල කෙළවරවල පැහැය ඇතැම්විට යන්තම් නිල් පැහැයක් ගනී. එනමලය අර්ධ පාරභාසක නිසා දතෙහි පෙනුමට ප්‍රබල ලෙස බලපාන්නේ දන්තිනයෙහි වර්ණය සහ එනමලයට යටින් ඇති ඕනෑම ශක්තිජනක දන්ත ද්‍රව්‍යයක් ය. එනමලයෙහි ඝනකම දතෙහි මතුපිට මත වෙනස්වන අතර බොහෝවිට වඩාත්ම ඝනකමින් යුක්ත වන්නේ වකුටු වූ කොනෙහි දී, 2.5 mm පමණ, වන අතර තුනීම වන්නේ එහි දාරයෙහි දී ය. එනමලය ගෙවී යන අනුපාතය attrition ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය සාමාන්‍ය සාධක මත  අවුරුද්දකට මයික්‍රෝමීටර 8ක් වේ.

එනමලයේ ප්‍රධාන ඛණිජ ද්‍රව්‍ය වන්නේ [[:en:Crystal|ස්ඵටිකරූපී]] [[:en:calcium phosphate|කැල්සියම් පොස්ෆේට]]යක් වන [[:en:hydroxylapatite|hydroxylapatite]] ය.එනමලයෙහි ඇති ඛණිජ ද්‍රව්‍යය විශාල ප්‍රමාණයක් එහි ශක්තිමත්බවට පමණක් නොව එහි භංගුරබාවයට ද හේතු වේ. දන්තිනය සහ [[:en:Bone|අස්ථිය]] මෙන් නොව, එනමලයෙහි සත්ව පටකවල ඇති ප්‍රෝටීන් විශේෂයක් වන [[:en:collagen|කොලජන්]] අඩංගු නොවේ. ඒ වෙනුවට එයටම අනන්‍ය වූ [[:en:proteins|ප්‍රෝටීන]] වර්ග දෙකක් වන [[:en:amelogenins|amelogenins]] සහ [[:en:enamelins|enamelins]] ඇත. මෙම ප්‍රෝටීන වර්ග දෙකෙහි කාර්යභාරය සම්පූර්ණයෙන්ම වටහාගත නොහැකි වුවත් ඒවා එනමලයෙහි වර්ධනය සඳහා අනෙකුත් කෘත්‍යන් අතරින් සැකිල්ලක් ලෙස ක්‍රියාකරමින් උපකාරී වන බව විශ්වාස කරයි.
&lt;ref&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=198}}&lt;/ref&gt;

===දන්තිනය===


දන්තිනය යනු එනමලය හෝ බදාමය සහ කල්ක කුහරයෙහි මැද ඇති ද්‍රව්‍යයකි. එය දන්ත කල්කයේ දන්ත සෛල හේතුවෙන් රහස්‍යව පිහිටා ඇත.&lt;ref name = &quot;ross448&quot;/&gt; දන්තිනයෙහි නිමැවුම [[:en:dentinogenesis|dentinogenesis]] ලෙස හැඳින්වේ. සවිවර,කහ පැහැගත් ද්‍රව්‍යය, බර අනුව 70%ක්  අකාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්ද 20%ක් කාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්ද  10%ක් ජලයෙන්ද සෑදී ඇත.&lt;ref name = &quot;Cate150&quot;/&gt; එනමලයට වඩා දන්තිනය මෘදු නිසා එය ඉතා සීඝ්‍ර ලෙස දිරාපත් වන අතර නිසි ප්‍රතිකාර නොකළහොත් එය දත්වල කුහර සෑදීමටද හේතුවක් වේ. එසේ වුවද  දන්තිනය ආරක්ෂක ස්ථරයක් ලෙස ක්‍රියා කරන අතර  දතෙහි ශීර්ෂයට ආධාරකයක් වේ.

දන්තිනය ඛණිජ ද්‍රව්‍ය වලින් සැදුම්ලත්, සත්ව පටකවල ඇති ප්‍රෝටීන විශේෂයක් වන, කොලජන් ප්‍රෝටීන වල කාබනික අනුකෘතියකින් යුත් [[:en:connective tissue|සම්බන්ධක පටක]]යක් වේ. දන්තිනයට කල්ක කුහරයෙහි සිට දන්තිනය හරහා බාහිර බදාමය හෝ එනමලයෙහි දාරය දක්වා පිටතට පැතිරෙන දන්තික නාලිකා නමින් හැඳින්වෙන අන්වීක්ෂීය  නාලිකා ඇත.&lt;ref name=&quot;ross450&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=450}}&lt;/ref&gt; මෙම නාලිකා වල විෂ්කම්භය කල්කය අසලදී මයික්‍රෝමීටර 2.5 ද මැද කොටසේදී මයික්‍රෝමීටර 1.2 දක්වාද දන්තික-එනමල් සන්ධිය අසලදී නැනෝමීටර 900 ක් දක්වාද  අඩු වැඩි වේ.&lt;ref name=&quot;Cate152&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=152}}&lt;/ref&gt;  සියුම් පාර්ශවික ශාඛා සහිත වුවත් එම නාලිකා කිසිවිටෙකත් එකිනෙක හා ජේදනය නොවේ. ඒවායේ දිග තීරණය වන්නේ දතෙහි අර්ධ විෂ්කම්භය මගිනි. මෙම දන්තික නාලිකාවල ත්‍රිමාණ සැකැස්ම තීරණය වන්නේ උපතිනි.

===බදාමය===
බදාමය දතක මූලය ආවරණය කරන ද්‍රව්‍යයක් වැනි වූ විශේෂිත අස්ථියකි.&lt;ref name = &quot;ross448&quot;/&gt; එය ආසන්න වශයෙන් 45%ක් අකාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන්ද (ප්‍රධාන වශයෙන් [[:en:hydroxyapatite|hydroxyapatite]]),33%ක් කාබනික ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් (ප්‍රධාන වශයෙන් කොලජන්) සහ 22%ක් ජලයෙන්ද සමන්විතය. බදාමය දතෙහි මූල අභ්‍යන්න්තරයෙහි [[:en:cementoblasts|සිමෙන්ති සෛල]] වෙතින් පහ කරනු ලබන අතර එය ඝනතම වන්නේ මූල කූටයෙහිදීය. එහි වර්ණය කහපැහැ වන අතර දන්තිනයට හා එනමලයට වඩා මෘදු වේ. බදාමයයේ ප්‍රධාන භූමිකාව වන්නේ ස්ථායී භාවය සඳහා [[:en:Periodontal fiber|පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය]] දතට සම්බන්ධ කිරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස ක්‍රියා කිරීමයි. බදාම-එනමල සන්ධියේදී බදාමය එහි සෛලීය සංරචක වල හිඟකම හේතුවෙන් සෛල රහිත වන අතර මෙම සෛල රහිත වර්ගය අවම වශයෙන් මූලයෙහි 2/3ක් ආවරණය කරයි.&lt;ref name=&quot;Cate236&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=236}}&lt;/ref&gt; වඩා පාරගම්‍ය  ස්වරූපය වන සෛලීය බදාමයය මූල කූටයෙහි 1/3ක් පමණ ආවරණය කරයි.&lt;ref name=&quot;Cate241&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=241}}&lt;/ref&gt;

===කල්කය===
දන්ත කල්කය මෘදු සම්බන්ධක පටක වලින් පිරුණු දතෙහි මධස්ථ කොටස වේ.&lt;ref name = &quot;Cate150&quot;/&gt;  මෙම පටකයෙහි, මූල අග්‍රයෙහි ඇති කුඩා කුහරයක් තුලින් දතට ඇතුල්වන රුධිර වාහිණී සහ ස්නායු අඩංගු වේ.&lt;ref name=&quot;Ross451&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=451}}&lt;/ref&gt; දන්තිනය සහ කල්කය අතර දාරය ඔස්සේ පිහිටන්නේ දන්තිනය නිමවුමේ ආරම්භය වන දන්ත සෛලයි.&lt;ref name=&quot;Cate150&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=150}}&lt;/ref&gt; කල්කයෙහි අඩංගු අනෙකුත් සෛල වන්නේ තන්තු සෛල, ප්‍රාක් දන්ත සෛල, [[:en:Macrophage|macrophages]] සහ [[:en:T cell|T වසා සෛල]]යි.&lt;ref name=&quot;Walton11thru13&quot;&gt;Walton, Richard E. and Mahmoud Torabinejad. ''Principles and Practice of Endodontics.'' 3rd ed. 2002. pp. 11–13. ISBN 0-7216-9160-9.&lt;/ref&gt; කල්කය ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ දතෙහි “ස්නායුව” ලෙසය.

==වර්ධනය==

[[File:Molarsindevelopment11-24-05.jpg|thumb|යටි හනුවේ පළමු, දෙවන, තුන්වන චාර්වක දත් වල වර්ධනයේ විවිධ අවස්ථා වල විකිරණ රේඛයක්.]]

දත්වල වර්ධනය [[:en:Embryo|කළල]] [[:en:Cell (biology)|සෛල]]වල සිට ක්‍රමයෙන් [[:en:Cell growth|වර්ධනය]] වී [[:en:Human mouth|මුඛය]] තුළට විදාරණයවීමේ සංකීරණ ක්‍රියාවලියකි. විවිධ [[:en:Species|ජීවී විශේෂ]] වලට දත් තිබුනද එම ජීවීන්ගේ දත් වර්ධනය [[:en:human|මිනිස්]] දත් වර්ධනයට බොහෝ සෙයින් සමානය. නිරෝගී මුඛ පරිසරයක් පවත්වා ගැනීමට දත් වල [[:en:enamel|එනමලය]], [[:en: dentin|දන්තිනය]], සහ [[:en:periodontium|පරිදුන්තය]] යන සියල්ල [[:en:Prenatal development|ප්‍රාග් ප්‍රසව]] අවදියේ නියම අවස්ථා වල වර්ධනය වීම වැදගත් වේ. ප්‍රාථමික දත් ඇරඹීම [[:en:Uterus|ගර්භාෂයේ]] සති හය, අට කාලය තුළ සිදුවන අතර [[:en:permanent teeth|ස්ථිර දත්]] ඇරඹීම ගර්භාෂයේ විසිවන සතියේ සිට සිදුවේ.&lt;ref&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=95}}&lt;/ref&gt; මෙම කාල තුළදී දත් ඇතිවීම ඇරඹීම සිදු නොවුනහොත් කිසිදා දත් ඇතිවීම සිදුනොවේ.

දත් සෑදීම ආරම්භ වීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව විශාල ප්‍රමාණයක් පර්යේෂණ සිදු කර ඇත. මුල් [[:en: branchial arch|ජලක්ලෝම චක්‍ර]] වල ඇති සාධකයක් දත් වර්ධනය සඳහා වැදගත් වන බව පුළුල් ලෙස පිළිගෙන ඇති මතයකි..&lt;ref name = &quot;cate81&quot;/&gt; 

දත්වල වර්ධනය පොදුවේ අදියර කිහිපයකට බෙදිය හැකිය. ඒවා නම් අංකුර අවධිය, කිරුලස අවධිය, සීනු අවධිය සහ පරිනත වීමයි. දත් වර්ධනය සීග්‍රයෙන් සිදුවන ක්‍රියාවලියක් බැවින් වර්ධනය වන දතක්  කිසියම් අවධියක පවතින බවට ස්ථිරව තීරණය කිරීම තරමක් අපහසුය.&lt;ref name=&quot;cate81&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=81}}&lt;/ref&gt;

[[:en:tooth bud|දත් අංකුර]] යනු දත් සාදන [[:en:Cell (biology)|සෛල]]වල එකතුවකි. එය කොටස් තුනින් සමන්විත වේ. ඒවා [[:en:enamel organ|එනමල අංගය]], [[:en:dental papilla|දන්ත පිටිකාව]], සහ [[:en:dental follicle|දන්ත කොෂ්ඨය]] වේ.&lt;ref name = &quot;utmb&quot;/&gt; එනමල අංගය සෑදී ඇත්තේ [[:en:outer enamel epithelium|පිටත එනමල් අපිච්ඡදය]], [[:en: inner enamel epithelium|ඇතුලත එනමල් අපිච්ඡදය]], [[:en:stellate reticulum|තාරකාකාර ජලිකාව]] සහ [[:en:stratum intermedium|ස්ථර අතරමැදිය]] මගිනි.&lt;ref name = &quot;utmb&quot;/&gt; ගැඹුරු පටක දක්වා [[:en:cervical loop|ග්‍රෛවීය ලුප]] සෛල වල වර්ධනය [[:en: Hertwig's Epithelial Root Sheath|හෙර්ට්විග්ගේ අපිච්ඡද කොපුව]] සාදයි. එය දත් මුලයේ ස්වරුපය තීරණය කරයි. දන්ත පිටිකාවේ සෛල වර්ධනය වී [[:en: odontoblasts|දන්ත සෛල]] සාදයි, එනම් දන්තිනය නිර්මාණය කරන සෛලවේ.&lt;ref name=&quot;utmb&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20070203050136/http://cellbio.utmb.edu/microanatomy/digestive/tooth.htm Lab Exercises: Tooth development]. University of Texas Medical Branch.&lt;/ref&gt; තවද දන්ත පිටිකාව හා ඇතුලත එනමල අපිච්ඡදය අතර මංසන්ධිය දන්ත මස්තකයේ හැඩය තීරණය කරයි.&lt;ref name=&quot;cate86and102&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|pages=86 and 102}}.&lt;/ref&gt;  දන්ත කෝෂය [[:en:cementoblasts|බදාමසෛල]], [[:en:osteoblasts|අස්ථිජන්තුව]], හා [[:en:fibroblasts|තන්තු සෛල]]වලට මතු වීමට  ඉඩ ලබාදෙයි. බදාමසෛල දන්ත බදාම සාදයි. අස්ථිජන්තුව දන්ත මුලය වටා දන්තමුලජ අස්ථියට මතු වීමට ඉඩ ලබාදෙයි. තන්තු සෛල [[:en:periodontal ligaments|පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය]] සාදයි. එය දත් [[:en:Alveolar process|දන්තමුලජ අස්ථිය]]ට දන්ත බදාම මගින් සවිකරනු ලබයි.&lt;ref name = &quot;ross453&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=453}}&lt;/ref&gt;

==විදාරණය ==

[[File:ToothLost-2917.jpg|thumb|right|සත් හැවිරිදියෙකුගේ යටි හනුවේ දත්, ප්‍රාථමික දත්&quot;(වම)&quot;, නැති වූ ප්‍රාථමික දතක්&quot;(මැද)&quot; සහ ස්ථිර දතක් &quot;(දකුණ)&quot;]]

දන්ත විදාරණය, දත් මුඛය තුළට ඇතුල්වීම හා  දැකිය හැකි තත්ත්වයට පත්වීම දත් වර්ධනයේ තවත් ක්‍රියාවලියකි. වර්ථමාන පර්යේෂණ වලට අනුව පෙනීයන්නේ පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය දත් විදාරණයේ වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකරන බවයි. ප්‍රාථමික දත් විදාරණය මාස හයේ පමණ සිට අවුරුදු දෙක දක්වා කාලය තුළ සිදුවේ. අවුරුදු හයක් පමණ කාලය දක්වා ප්‍රාථමික දත් පුද්ගලයෙකුගේ මුඛයේ පවතී. මේ අතර කාලය තුළ පළමු ස්ථිර දතේ විධාරණය සිදුවේ. මෙම කාලයෙ ප්‍රාථමික හා ස්ථිර දත් වල සංකලනයක් ඇති බැවින් මෙය මිශ්‍ර අවධිය ලෙස හැඳින්වේ. මෙම මිශ්‍ර අවධිය අවසාන ප්‍රාථමික දත ඉවත්වී ඉතිරි ස්ථිර දත විදාරණය වීම දක්වා කාලය තුළ පවතී. 

දන්ත විදාරණය සම්බන්දව ඉදිරිපත් වූ න්‍යායන් කිහිපයකි. ඒක න්‍යායක් නම් දන්ත මුලයේ වර්ධනය දත මුඛය තුළට තල්ලු කිරීමට හේතුවන බවයි.&lt;ref&gt;Harris, Edward F. ''Craniofacial Growth and Development.'' In the section entitled &quot;Tooth Eruption.&quot; 2002. pp. 1–3.&lt;/ref&gt; දැනට බොහෝදෙනා පිළිගෙන ඇති මතය නම් පරිදුන්ත අස්ථි බන්ධය දන්ත විදාරණයට අවශ්‍ය වේගය සපයන බවයි.&lt;ref&gt;Harris, Edward F. ''Craniofacial Growth and Development.'' In the section entitled &quot;Tooth Eruption.&quot; 2002. p. 5.&lt;/ref&gt;

==උපස්තම්භක ආකෘති==
[[File:Eruptingtoothwithlabels11-24-05.jpg|thumb|දන්ත විදාරණය දක්වන පටක විද්‍යාත්මක කදාව. &lt;br /&gt;A: දත &lt;br /&gt;B: වේලා
&lt;br /&gt;C: අස්ථිය
&lt;br /&gt;D: පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය]]

[[:en:periodontium|පරිදුන්තය]] දතෙහි උපස්තම්භක ආකෘතියයි. එය දත අවට පටක වලට සම්බන්ධ කරමින් ස්පර්ශයේ හා පීඩනයේ සංවේදනය ලබාදීමට වැදගත් වේ.&lt;ref name = &quot;ross452&quot;/&gt; එය දන්ත බදාම, පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය, දන්තමුලජ අස්ථිය සහ [[:en:gingiva|වේලා]] පටකයකින් යුක්තවේ. මේ අතරින් දන්ත බදාම පමණක් දතට අයත් වේ. පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය, දන්ත මුලාජ අස්ථිය දන්ත බදාමට සම්බන්ධ කරයි. දන්තමුලජ අස්ථිය දන්ත මුලය වටකර සිටින අතර එය පොදුවේ [[:en:Dental alveolus|ගර්තය]] හෝ කෙවෙනිය සාදිමට උපකාරීවේ. අස්ථිය වටකර වෙලා පටකය හෝ විදුරුමස පවති. එය මුඛයේ පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකිය.  

===පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය===

[[:en:periodontal ligament|පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය]] යනු දන්ත බන්ධනිය දන්තමුලජ අස්ථියට සම්බන්ධ කරන විශේෂිත [[:en:connective tissue|සම්බන්ධ පටකය]]කි. මෙම පටකය, අස්ථිය තුළදී දන්ත මුලය ආවරණය කර පවතී. එක් අස්ථිබන්ධයක් පළලින් 0.15-0.38 mm පමණ වන නමුත් කල්යත්ම එහි ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් අඩුවේ.&lt;ref name=&quot;Cate256&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=256}}&lt;/ref&gt; පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධයේ කෘත්‍ය කිහිපයකි. ඒවා නම් දත අස්ථියට සම්බන්ධ කිරීම, දත නඩත්තු කිරීම, දත් සංචලනයේදී  අස්ථිය සෑදීම හා [[:en:Bone resorption|ප්‍රතිශෝෂණය]] කිරීම, සංවේදනය සහ විදාරණය වේ.&lt;ref name = &quot;ross453&quot;/&gt; ස්නායු තන්තු සැපයුම අස්ථි අග්‍රස්ථය හරහා දත තුළට පිවිසේ. ඉන් පසු ස්නායු ජාලයක් දත වටා සහ විදුරුමසේ මස්තකය වටා සාදනු ලබයි.&lt;ref name=&quot;Cate270&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=270}}&lt;/ref&gt; අහාර සැපීමේදී දත් මත ඇතිවන පීඩනය නිසා දත යන්තම් කෙවෙනිය තුළට චලනය වී එම පීඩනය පරිදුන්ත අස්ථිබන්ධය වෙත ලබාදෙයි. ඉන්පසු ස්නායු තන්තු එම ආවේගය පිලිබඳ තොරතුරු මධ්‍ය ස්නායු පද්දතිය වෙත යවනු ලැබේ.

===දන්තමුලජ අස්ථිය===
[[:en:alveolar bone|දන්තමුලජ අස්ථිය]] යනු දත වටා ගර්ථය සාදන හනු අස්ථියයි.&lt;ref name=&quot;Cate274&quot;&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=274}}&lt;/ref&gt; මිනිස් සිරුරේ අනෙක් අස්ථි මෙන් දන්තමුලජ අස්ථියද ජිවිත කාලය පුරා වෙනස් වීම්වලට භාජනය වේ. [[:en:Osteoblasts|අස්තිජන්තුව]] අස්ථිය සාදන අතර බලයන් ක්‍රියා කරන ස්ථාන වල [[:en:osteoclasts|අස්ථි ත්‍රැට]] මගින් අස්ථිය විනාශ කරනු ලබයි..&lt;ref name=&quot;ross452&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=452}}&lt;/ref&gt;  දන්ත චිකිත්සාවක් මගින් දතෙහි චලනයක් ඇති කළහොත් [[:en:Compression (physics)|සම්පිඩන]] [[:en:force|බලය]]ට යටත්වන අස්ථිය ආස්‍රිතව අස්ථි ත්‍රැට ප්‍රමාණය ඉහලයි. එමගින් [[:en:bone resorption|අස්ථි ප්‍රතිශෝෂණය]] සිදුවේ. දන්තමුලජ අස්ථිය වෙත දත මගින් ඉන් ඉවතට [[:en:Tension (physics)|ආතතිය]]ක් ඇතිවන විට ඒ ආස්‍රිතව අස්ථිජන්තු වැඩිවීම සිදුවේ. එනම් අස්ථිය වර්ධනය වේ.

===විදුරුමස===
[[:en:gingiva|විදුරුමස]] යනු හනු අස්ථිය ආවරණය කර පවතින [[:en:Mucous membrane|ශ්ලේෂ්මල]] පටකයයි. විදුරුමස හා සංඝටිත අපිච්ජ පටක වර්ග තුනකි. ඒවා නම් වේලා, මංසන්ධික සහ නිඛාත අපිච්ඡද වේ. මෙම අපිච්ජද පටක තුන එක්වී දත හා මුඛය අතර ඇපිච්ඡද බොරිච්චිය සාදයි.&lt;ref name=&quot;Cate247and248&quot;&gt;{{harvnb|Cate,|1998|pages=247 and 248}}&lt;/ref&gt; වේලා අපිච්ඡදය දත් සවිකිරීමට ඍජුවම දායක නොවේ. නමුත් එය මුඛය තුළ පැහැදිලිව දැකිය හැකිය.

== දත් දිරායාම ==

===විශදු ලපය ===


විශදු ලපය යනු විශාල [[බැක්ටීරියා]] ප්‍රමාණයක් දත් මත ඒකරාශිවී සාදන [[:en:biofilm|ජෛව පටලය]]කි.&lt;ref&gt;[http://www.ada.org/public/topics/plaque.asp &quot;Oral Health Topics: Plaque&quot;], American Dental Association. Page accessed April 2, 2007.&lt;/ref&gt;  විශදු ලප නිරන්තරයෙන් ඉවත් නොකළහොත් [[:en: gingivitis|වේලාදාහය]] වැනි පරිදුන්ත ගැටළු ඇතිවිය හැකිය. කාලයත් සමග විශදු ලපය විදුරුමස මත අවසාදනය වී [[:en: tartar|ටාටර්]] නම් ද්‍රව්‍ය සාදයි. ජෛව පටල සාදන [[:en:microorganisms|ක්ෂුද්‍රජීවින්]] සම්පුර්ණයෙන්ම වාගේ බැක්ටීරියා වේ(ප්‍රධාන වශයෙන් [[:en:streptococcus |''Streptococcus'' හා [[:en: anaerobes|නිර්වායු]]). ඒවායේ බැඳීම මුඛයේ තැනින් තැනට වෙනස් වේ. දන්තක්‍ෂතිය හා සම්බන්ධ ප්‍රධාන බැක්ටීරියාව ''[[:en:Streptococcus mutans|Streptococcus mutans]]''  ය.

ඇතැම් බැක්ටීරියා මුඛයේ රැඳෙන [[සීනි]] හා පිෂ්ඨය වැනි ආහාර ද්‍රව්‍ය මත ජීවත්වේ. [[ඔක්සිජන්]] ප්‍රමාණය අඩුවූ විට ඒවා [[:en:Lactic acid|ලැක්ටික් අම්ලය]] නිෂ්පාදනය කරනු ලබයි. ලැක්ටික් අම්ලය එනමලයේ [[කැල්සියම්]] හා [[:si:ෆොස්පරස්|පොස්පරස්]] [[:en:Solvation|ද්‍රවණය]] කරනු ලබයි.&lt;ref name=&quot;ross448&quot;&gt;{{harvnb|Ross|2002|page=448}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ophardt, Charles E. &quot;[http://www.elmhurst.edu/~chm/vchembook/548toothdecay.html Sugar and tooth decay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141025132424/http://www.elmhurst.edu/~chm/vchembook/548toothdecay.html |date=2014-10-25 }}&quot;, Elmhurst College. Page accessed April 2, 2007.&lt;/ref&gt; මෙම ක්‍රියාවලිය දත් දිරායාමට හේතුවේ. [[:si:කෙළ|කේඨය]] ක්‍රමයෙන් [[:en:acid|අම්ල]] උදාසීන කරමින් දත් දිරන  pH අගයට වඩා දත් අවට pH අගය ඉහල නංවනු ලබයි. ආහාර ගැනීම් අතර ප්‍රමාණවත් කාලයක් පවතීනම් දත් වලට වන බලපෑම අවම වේ. එම කාලය තුළ දත් වලට අලුත්වැඩියා විය හැකිය. ජෛව පටලය සිදුරු කර යාමට කේඨයට හකියාව නොමැති වුවද බැක්ටීරියා මගින් ඇතිකරන අම්ල උදාසීන කිරීමේ හැකියාව ඇත.

===දන්තක්‍ෂතිය (සිදුරු සෑදීම)===
[[File:Toothdecay.png|right|thumb|150px| පුරස්චාර්වක දතක සිදුවූ විශාල දිරායාමක්.]]

දන්තක්‍ෂතිය (සිදුරු සෑදීම) දත් දිරා යාම ලෙස හැඳින්වේ. මෙය ආසදක රෝගයක් වන අතර එහිදී දතෙහි ව්‍යුහයට හානි සිදුවේ.&lt;ref name=&quot;medline&quot;&gt;[http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001055.htm Dental Cavities], ''MedlinePlus Medical Encyclopedia'', page accessed August 14, 2006.&lt;/ref&gt; මෙම රෝගය [[:en:Pain|වෙදනාව]]ට, [[:en:tooth loss|දත් වැටීමට]], හෝ ආසාදනයට හේතුවිය හැකිය. දන්තක්‍ෂතිය විශාල ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියනුලබයි. එය [[:en: Bronze age|ලෝකඩ]], [[:en:Iron Age|යකඩ]], සහ [[:en:Middle Ages|මධ්‍යම]] යුග වල පමණක් නොව [[:en:neolithic|නව ශිලා යුගයේ]] සිටම පවතින රෝගයක් බව සාක්ෂි සහිතව පෙන්වාදී ඇත.&lt;ref name = &quot;uicanthropology&quot;/&gt; දන්තක්‍ෂතිය විශාල ලෙස වැඩිවීමට ප්‍රධාන සාධකය ආහාර පුරුදු වල වෙනසයි.&lt;ref name=&quot;uicanthropology&quot;&gt;[http://www.uic.edu/classes/osci/osci590/11_1Epidemiology.htm Epidemiology of Dental Disease], University of Illinois at Chicago. Page accessed January 9, 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;suddickhistorical&quot;&gt;{{Cite journal|author=Suddick RP, Harris NO |title=Historical perspectives of oral biology: a series |journal=Crit. Rev. Oral Biol. Med. |volume=1 |issue=2 |pages=135–51 |year=1990 |pmid=2129621 |doi=10.1177/10454411900010020301}}&lt;/ref&gt; අද දන්තක්‍ෂතිය ලොව බහුලම රෝග වලින් එකක් ලෙස දැක්විය හැකිය. එක්සත් රාජධානියේ ළමා රෝග අතර බහුලම [[:en:Chronic (medicine)|කල්පවතින]] රෝගය දන්තක්‍ෂතිය ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර එය [[ඇදුම]] රෝගයට වඩා පස්ගුණයක් පමණ වැඩිය.&lt;ref&gt;[http://www.healthypeople.gov/Document/HTML/Volume2/21Oral.htm Healthy People: 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060813100704/http://www.healthypeople.gov/Document/HTML/Volume2/21Oral.htm |date=2006-08-13 }}. Html version hosted on [http://www.healthypeople.gov Healthy People.gov] website. Page accessed August 13, 2006.&lt;/ref&gt; සමස්ථයක් ලෙස දත් දිරායාමේ අඩුවීමක් දකින රටවල එහි විෂම ව්‍යාප්තියක් ඇති බව හඳුනාගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;DCPP&quot;&gt;&quot;[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?rid=dcp2.section.5380 Dental caries]&quot;, from the Disease Control Priorities Project. Page accessed August 15, 2006.&lt;/ref&gt; එක්සත් රාජධානියේ හා යුරෝපයේ සමස්ථ ජනගහනයෙන් 20% පමණද  දරුවන් ගෙන් 60-80% කගේ පමණද  දන්තක්‍ෂතිය දැකිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Tougersugars&quot;&gt;{{Cite journal|author=Touger-Decker R, van Loveren C |title=Sugars and dental caries |journal=Am. J. Clin. Nutr. |volume=78 |issue=4 |pages=881S–892S |year=2003|pmid=14522753 }}&lt;/ref&gt;


දත් දිරායාමට හේතුවන්නේ [[:en:sucrose|සුක්‍රෝස්]], [[:en:fructose|ෆ්රක්ටෝස්]], [[:en: glucose|ග්ලුකෝස්]] වැනි [[:en:Fermentation in food processing|පැසීමට ලක්විය හැකි]] [[කාබෝහයිඩ්‍රේට]] ඇතිවිට ඇතැම් අම්ල ස්‍රාවී බැක්ටීරියා ක්‍රියාකාරිත්වයෙනි.&lt;ref name=&quot;Hardie1982&quot;&gt;{{Cite journal|author=Hardie JM |title=The microbiology of dental caries |journal=Dent Update |volume=9 |issue=4 |pages=199–200, 202–4, 206–8 |year=1982|pmid=6959931}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;holloway1983&quot;&gt;{{Cite journal|author=Moore WJ |title=The role of sugar in the aetiology of dental caries. 1. Sugar and the antiquity of dental caries |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-dentistry_1983-09_11_3/page/189 |journal=J Dent |volume=11 |issue=3 |pages=189–90 |year=1983|pmid=6358295 |doi= 10.1016/0300-5712(83)90182-3|last2=Moore|first2=W.J.}}&lt;/ref&gt; මින් මුඛය තුළ ඇතිවන අම්ල දත් දිරායාමට හේතුවේ. එයට හේතුව දත් වල ඇති ඇතැම් විශේෂ සංයෝග අඩු [[:en:PH|pH]] අගයන් වලට සංවේදී වීමයි. දතෙහි දිරාගිය ප්‍රමාණය අනුව විවිධ ප්‍රතිකාර මගින් දතෙහි නියම ආකෘතියට, කෘත්‍යට, [[:en:Aesthetics|සුන්දරත්වය]]ට, නැවත [[:en:Dental restoration|ප්‍රතිස්ථාපනය]] කළ හැකිය. නමුත් විශාල ප්‍රමාණ වලින් දත්වල ව්‍යුහය [[:en:Regeneration (biology)|ප්‍රතිජනනය]] කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් තවම හඳුනාගෙන නැත. ඒ වෙනුවට සෞඛ්‍ය සංවිධාන ක්‍රමානුකූල [[:en:oral hygiene|මුඛ සනීපාරක්‍ෂනය]], පරිභෝජන රටා සංශෝධනය වැනි රෝග නිවාරන ක්‍රියාමාර්ග සඳහා උපදෙස් ලබාදෙයි.&lt;ref name = &quot;adaoralhealth&quot;/&gt;

==දත් ආරක්‍ෂා කිරීම==
[[File:Toothbrush 20050716 004.jpg|left|thumb|[[:en:Toothbrush|දත් බුරුසු]] දත් පිරිසිදු කිරීම සඳහා යොදාගනී.]]

මුඛ සනීපාරක්ෂාව යනු මුඛය පිරිසිදුව තබාගැනීම සහ දත් දිරායාම, [[:en:gingivitis|වේලාදාහය]], [[:en:periodontal disease|පරිදන්ත රෝගය]], [[:en:Halitosis|මුඛ දුර්ගන්ධය]] හා අනෙකුත් දන්තාබාධ වලින් වැළකීමට ඇති ක්‍රමෝපායයි. එයට වෘත්තීය හා පුද්ගලික ආරක්ෂාව යන දෙකම අඩංගු වේ. දන්ත වෛද්‍යවරුන් හා දන්ත සනීපාරක්ෂක නිලධාරීන් විසින් සාමාන්‍යයෙන් කරනු ලබන ක්‍රමවත් පිරිසිදු කිරීම මගින් සැලකිලිමත් දත් මැදීමකින් හෝ දත් අතර රැඳි රොඩු ඉවත්කිරීමකින් පවා නොනැවතී වර්ධනය වන [[:en:Calculus (dental)|ටාටර්]] (ඛණිජ සහිත වූ ඵලකය) ඉවත් කරයි. වෘත්තීමය පිරිසිදු කිරීම් වලදී විවිධ උපකරණ හෝ මෙවලම් භාවිතා කරමින් දතෙහි තැන්පත් ද්‍රව්‍ය බුරුල් කිරීම හා [[:en:Scaling and root planing|ගැලවීම]] මගින් දන්ත කාරම ගැලවීම සිදු කරයි.

දන්ත වෛද්‍යයවරුන් දත් දිරායාම සහ විදුරුමස් රෝග වැළැක්වීම සඳහා දිනකට දෙවරක් විනාඩි තුනක් ඔබේ දත් පිරිසිදු නිර්දේශ කරයි. දත් බෙහෙත් සමඟ මැදීම බැක්ටීරියා සහ දත් සමඟ ආහාර ඇලෙන සුළු තට්ටුව ඉවත් ක‍ෙරේ  දත් සමඟ ආහාර ඇලෙන සුළු තට්ටුව ඉවත් නොවේ නම්, එමගින් දත් දිරායාම විය හැක.

දත් පිරිසිදු කිරීමේ අරමුණ වන්නේ වැඩිමනත් බැක්ටීරියා අඩංගු ඵලකය ඉවත් කිරීමයි.&lt;ref&gt;[http://www.dentistry.leeds.ac.uk/OROFACE/PAGES/micro/micro2.html Introduction to Dental Plaque]. Leeds Dental Institute, page accessed August 14, 2006.&lt;/ref&gt; සෞඛ්‍යාරක්ෂක වෘත්තිකයන් ඵලක සෑදීම හා ටාටර් සෑදීම වැලක්වීමට දිනකට දෙවරක් දත් මැදීම (උදයේදී හා හවස හෝ කෑමෙන් පසු) නිර්දේශ කරයි.&lt;ref name=&quot;adaoralhealth&quot;&gt;[http://www.ada.org/public/topics/cleaning.asp Oral Health Topics: Cleaning your teeth and gums] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080222223237/http://www.ada.org/public/topics/cleaning.asp |date=2008-02-22 }}. American Dental Association. Page accessed August 15, 2006.&lt;/ref&gt;  දත් බුරුසුව දත් අතරමැද ප්‍රදේශ හැර අනික් ස්ථානවල ඵලක ඉවත් කිරීමට සමත්ය. එමනිසා දත් අතර රැදි රොඩු ඉවත්කිරීම ද මුඛ සනීපාරක්ෂාව පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය වන බව සැලකේ. නිවැරදිව භාවිත කළහොත් දත් අතර රැඳි රොඩු දත් අතර සහ [[:en:Periodontal pathology|පරිදන්ත රෝගය]] නිතර ඇරඹෙන සහ දත් දිරීම වර්ධනය වන ස්ථානය වන [[:en:gum line|විදුරුමස් රේඛාව]] මත ඇති ඵලක ඉවත් කරයි.

විද්‍යුත් දත් බුරුසු යනු මුඛ සනීපාරක්ෂාව සඳහා ජනප්‍රිය අත්වැලකි. අතින් කරන දත් මැදීමේදී අබාධිත තත්ත්ව නැති, මනා පුහුණුවකින් හා යහපත් අභිප්‍රායකින් යුක්ත පරිශීලකයාට ඉස්තරම් විද්‍යුත් දත් බුරුසුවකින් ලබාගන්නා වූ මුඛ සනීපාරක්ෂාව තරම්ම තෘප්තිමත් සනීපාරක්ෂාවක් ඉටුකරගත හැක. නමුත් නොපුහුණු පරිශීලකයන් ඒ ආකාරයේ යමක් ලබාගන්නේ කලාතුරකිනි. සෑම විද්‍යුත් දත් බුරුසුවක්ම එකලෙස ඵලදායී නොවන අතර හොද නිමැවුමක වුවත් වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබාගත හැක්කේ නිවැරදි භාවිතයෙනි. එනමුත් “විද්‍යුත් දත් බුරුසු, නිවැරදිව දත් පිරිසිදු කිරීමෙහි අසමත්කම හේතුවෙන් මුඛ සනීපාරක්ෂක ගැටළු ඇති පුද්ගයලන්ට උදවු වීමට නැඹුරුව පවතී”.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/2679175.stm Thumbs down for electric toothbrush], BBC News, January 21, 2003. Page accessed January 23, 2007.&lt;/ref&gt; විද්‍යුත් දත් බුරුසුවෙහි වඩාත් වැදගත්ම වාසිය වන්නේ හුරුකම සම්බන්ධ ගැටලු ඇති [[:en:rheumatoid arthritis|රක්තවාත සන්ධිප්‍රදාහය]] ආශ්‍රිත දුෂ්කරතා සහිත පුද්ගලයන්ට ආධාරකයක් වීමේ හැකියාවයි.

[[:en:Fluoride therapy|ෆ්ලෝරයිඩ චිකිත්සාව]] යනු බොහෝවිට දත් දිරායාමට එදිරිව නිර්දේශිත ආරක්‍ෂිත ක්‍රමයකි. [[:en:Water fluoridation|ජල ෆ්ලෝරයිඩකරණය]] සහ [[:en:fluoride|ෆ්ලෝරයිඩ]] සැපයුම දත් දිරායාම සිදුවීම පහත හෙලයි. ෆ්ලෝරයිඩ, hydroxyapatite ස්ඵටික එනමලයෙහි බැඳීමෙන් ඇතිවන දත් දිරායාම වැලකීමට උපකාරී වේ.&lt;ref&gt;{{harvnb|Cate|1998|page=223}}&lt;/ref&gt; සංස්ථාපිත ෆ්ලෝරයිඩ එනමලය ඛණිජද්‍රව්‍ය  රහිත භාවයට වඩා ප්‍රතිරෝධී කරන අතර එසේම දත් දිරායාමටද වඩා ප්‍රතිරෝධී වේ.&lt;ref name = &quot;ross453&quot;/&gt; ෆ්ලොරයිඩ සහිත [[:en:toothpaste|දන්තාලේප]] හෝ [[:en: mouthwash|මුඛ සේදුම් දියර]] වැනි කාලෝචිත ෆ්ලෝරයිඩ දතෙහි මතුපිට ආරක්ෂාව සඳහා නිර්දේශිතයි. බොහෝ දන්ත වෛද්‍යවරු විසින් කාලෝචිත ෆ්ලෝරයිඩ විසදුම් එදිනෙදා පිරිසිදුකිරීම්වල කොටසක් ලෙස ඇතුළත්කර ඇත.

==ප්‍රතිෂ්ඨාපනය==
[[File:dent,tooth,zub.jpg|right|thumb| ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරන ලද පුරස්චාර්වකයක්.]]

දතක් පලුදුවූ විට හෝ විනාශ වූ විට විවිධ ප්‍රතිකර්ම මගින් නැවත එහි ව්‍යුහය [[:en:Dental restoration|ප්‍රතිෂ්ඨාපනය]] කළ හැකිය. ප්‍රතිෂ්ඨාපනය, [[:en:Glass ionomer cement|වීදුරු සිමෙන්ති]], [[:en:Amalgam (dentistry)|සංරසය]], [[:en:Gold|රත්‍රන්]], [[:en:Dental porcelain|පිඟන් මැටි]] වැනි විවිධ ද්‍රව්‍ය මගින් සිදුකල හැකිය.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.ada.org/public/topics/fillings.asp Oral Health Topics: Dental Filling Options]&quot;, ada.org, page accessed May 8, 2007.&lt;/ref&gt; දතක සුදු කරන සුළු ප්‍රතිෂ්ඨාපනයක් “intracoronal ප්‍රතිෂ්ඨාපනය” ලෙස හැඳින්වේ. මෙය කෙලින්ම දත මත පිහිටුවීම හෝ [[:en:Lost-wax casting|lost-wax]] ශිල්පක්‍රමය බාවිතා කර සිදු කළ හැකිය. දතක විශාල ප්‍රදේශයක් හානිවී ඇති විටදී [[:en:Crown (dentistry)|කෘතීම මස්තකයක්]] සවිකිරීම, කොපුවක් සවිකිරීම වැනි “extracoronal ප්‍රතිෂ්ඨාපන” ක්‍රමයක් භාවිතා කෙරේ.


දතක් නැතිවූ විට, [[:en:dentures|කෘතීම දත් දැමීම]], [[:en:Bridge (dentistry)|සේතුවක්]] යෙදිම, [[:en:Dental implant|දතක් රෝපණය කිරීම]] හෝ ආදේශනයක් ලෙස සිදුකළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;acp&quot;&gt;&quot;[http://www.prosthodontics.org/patients/procedures.asp Prosthodontic Procedures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615170730/http://www.prosthodontics.org/patients/procedures.asp |date=2012-06-15 }}&quot;, The American College of Prosthodontists. Page accessed May 16, 2007.&lt;/ref&gt; කෘතීම දත් දැමීම මිල අඩුම ප්‍රතිකර්මය වන අතර දත් රෝපණය මිල ආධික ප්‍රතිකාර වේ. කෘතීම දත් දැමීමේදී සම්පුර්ණ දත් කට්ටලයක්ම ප්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකි අතර එසේ නොමැති නම් කොටස් වශයෙන්ද දත් දැමීම සිදුකළ හැකිය. සේතුවේදී දතෙහි කුඩා හිඩැසක් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකි අතර යාබද දත් ප්‍රතිෂ්ඨාපනයට ආධාරක ලෙස යොදාගනී. දත් රෝපණය ඒක දතක් හෝ දත් මාලාවක් ප්‍රතිෂ්ඨාපනය සඳහා යොදාගත හැකිය. මෙය බොහෝ මිල අධික ක්‍රමයක් වුවද දතේ ස්වභාවය හා ක්‍රියාකාරිත්වය සලකා බොහෝදෙනා මේ සඳහා යොමුවේ.&lt;ref name=&quot;aaomsimplants&quot;&gt;&quot;[http://www.aaoms.org/dental_implants.php Dental Implants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060925181506/http://www.aaoms.org/dental_implants.php |date=2006-09-25 }}&quot;, American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons. Page accessed May 16, 2007.&lt;/ref&gt;

==අසාමාන්‍යතා ==
[[File:Fracturedtooth.jpg|thumb|A broken 1 upper front tooth showing the pink of the pulp.]]
දන්ත අසාමාන්‍යතා, පාරිසරික හා වර්ධනයේ බලපෑම් හේතු අනුව වර්ගීකරණය කළ හැක.&lt;ref name=&quot;neville50&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page=50.}}&lt;/ref&gt; පාරිසරික අසාමාන්‍යතා ඇතිවන්නේ පැහැදිලි හේතු ඇතිව වුවත් ඇතැම් වර්ධනයේ බලපෑම් මත ඇතිවන අසාමාන්‍යතා  පහල වන්නේ පැහැදිලි හේතු ඇතිව නොවේ. පාරිසරික බලපෑම් දත් වල වර්ධනය අතරතුරදී, වර්ධනයෙන් පසු දතෙහි ව්‍යුහය විනාශ කිරීම, වර්ධනයේ ඕනෑම අවධියක දී දත් වල පැහැය අවපැහැ ගැන්වීම හෝ දත විදාරණය වීමේ චර්යාව වෙනස් කිරීම සිදුවේ.
===පරිසරය===

==== දත් වර්ධනයේදී සිදුවන විකෘති ====
දත් වර්ධන සමයේදී යේදී සිදුවන පරිසර සාධක වල බලපෑම නිසා ඇතිවන විකෘති බොහෝ කාලයක් පවතී. ආරම්භයේදී එනමලය හා දන්තිනය ඛනිජකරණය වීමෙන් පසු ප්‍රතිජනනය වීමක් සිදු නොවේ. [[:en:Enamel hypoplasia|එනමල ක්‍ෂීනභවිත්වය]] අවශ්‍ය එමල ප්‍රමාණය නොසෑදීම නිසා ඇතිවන තත්වයකි.&lt;ref&gt;{{harvnb|Ash|2003|page=31}}&lt;/ref&gt; මේනිසා දත්වල ආවාට හෝ ඇලි (දාර) ඇතිවිය හැකි අතර ඇතැම් විට එනමලය රහිත විශාල ප්‍රදේශද ඇතිවිය හැකිය. එනමලයේ පාරාන්ධතාවයේ විසිරීම එනමල ප්‍රමාණයට බලපෑමක් සිදුනොකරයි. නමුත් එය එහි මුහුණුවර වෙනස්කරයි. විකෘති වූ එනමලයෙහි අනෙක් දත් වලට වඩා වෙන්ස් පාරභාසකතාවක් ඇත. [[:en:Turner's hypoplasia|ට(ර්)නර් ගේ ක්‍ෂීනභවිත්වයේදී]], ස්ථිර දතක එනමලය නැතිවියාම හෝ භ්‍රසිතවීම ප්‍රාථමික දතක සිදුවූ ආසාදනයක් මගින් සිදුවන බව ඉදිරිපත් කරයි. ක්‍ෂීනභවිත්වය [[:en:antineoplastic|antineoplastic]] චිකිත්සාවේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසද ඇතිවිය හැකිය. [[:en:Dental fluorosis|දන්ත ප්ලෝරෝසියාව]] යනු අධික [[:en:fluoride|ෆ්ලෝරයිඩ්]] අයන ප්‍රමාණයක් උකහාගෙන ඒවා කහ පාට, දුබුරු පාට හෝ කළුපාට පුල්ලි ලෙස පිහිටීමේ තත්වයකි. [[:en:syphilis|උපදංශය]] නිසා ඇතිවන එනමල ක්‍ෂීනභවිත්වය [[:en:Hutchinson's teeth|හචින්සන්ගේ දත්]] ලෙස ව්‍යවහාර කෙරේ. එය [[:en:Hutchinson's triad|හචින්සන්ගේ ත්‍රිකයෙ]] එක් අංගයක් ලෙසද සැලකේ.&lt;ref&gt;[http://www.mayoclinic.com/health/syphilis/DS00374/DSECTION=6 Syphilis: Complications], Mayo Clinic. Page accessed January 21, 2007.&lt;/ref&gt;

====වර්ධනයෙන් පසු සිදුවන හානි====
[[:en:dental caries|දත් දිරායාම]] හැරුණු විට අනෙකුත් ක්‍රියාවලීන් මගින් සිදුවන දන්ත සංහරණය සාමාන්‍ය කායික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකුවද එය උග්‍ර ව්‍යාධි තත්වයක්  දක්වා වුවද වර්ධනය විය හැක. ප්‍රතිවිරුද්ධ දත් මගින් සිදුවන යාන්ත්‍රික  බලපෑම් මගින් දතෙහි ව්‍යුහයට  හානිවීම දත් [[:en:Attrition (dental)|ගෙවී යාම]]යි.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.adha.org/CE_courses/course9/loss_of_structure.htm Loss of Tooth Structure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121227091702/http://www.adha.org/CE_courses/course9/loss_of_structure.htm |date=2012-12-27 }}&quot;, American Dental Hygiene Association. Page accessed April 25, 2007.&lt;/ref&gt; දත් දිරීයාම පළමුකොටම බලපාන්නේ එනමලයට වන අතර පරීක්ෂා නොකළහොත් යටින් පවත්නා දන්තිනය දක්වා පැතිරිය හැකිය. [[:en:Abrasion (dental)|අවසීරීම]] යනු ආගන්තුක ද්‍රව්‍යයක යාන්ත්‍රික බලපෑම් මගින් දතෙහි ව්‍යුහයට හානිවීමයි.&lt;ref&gt;&quot;[http://dentistry.umkc.edu/practition/assets/AbnormalitiesofTeeth.pdf Abnormalities of Teeth]&quot;, University of Missouri-Kansas City School of Dentistry. Page accessed April 25, 2007.&lt;/ref&gt; මෙම බලපෑම සිමෙන්ටම-එනමල සන්ධියෙන් පටන් ගතහොත් දතෙහි මෙම ප්‍රදේශයේ ඇති එනමලය ඉතා තුනී නිසා දතට හානි සිදුවන ක්‍රියාවලිය සීග්‍ර වේ. මෙවැනි ආකාරයේ දත ගෙවී යාමේ සාමාන්‍ය හේතුව වන්නේ දත් බුරුසුවක් භාවිතයේදී යොදන අධික බලයයි. [[:en:Acid erosion|ඛාදනය]] යනු බැක්ටීරියා ව්‍යාප්තියෙන්  නොව අම්ල වල රසායනික ද්‍රවණය වීමෙන් දතෙහි ව්‍යුහයට හානි වීමයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|url=http://www.agd.org/library/2003/aug/200308_yip.pdf |pmid=15055615|year=2003|last1=Yip|first1=KH|last2=Smales|first2=RJ|last3=Kaidonis|first3=JA|title=The diagnosis and control of extrinsic acid erosion of tooth substance|volume=51|issue=4|pages=350–3; quiz 354|journal=General dentistry}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Gandara B.K., Truelove E.L.|url=http://www.jaypeejournals.com/eJournals/ShowText.aspx?ID=1427&amp;Type=PAID&amp;TYP=TOP&amp;IN=~/eJournals/images/JPLOGO.gif&amp;IID=121&amp;isPDF=NO|pmid=12167897|year=1999|title=Diagnosis and management of dental erosion|volume=1|issue=1|pages=16–23|journal=The journal of contemporary dental practice|access-date=2014-04-05|archive-date=2014-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201203636/http://www.jaypeejournals.com/eJournals/ShowText.aspx?ID=1427&amp;Type=PAID&amp;TYP=TOP&amp;IN=~/eJournals/images/JPLOGO.gif&amp;IID=121&amp;isPDF=NO|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  [[:en:bulimia |අතික්ෂුධාව]] සහිත මිනිසුන්ගේ  මුඛයෙහි දත්, [[:en:vomiting|වමනය]] හේතුවෙන් ආමාශයික අම්ල වලට නිරාවරණය වීම නිසා ඛාදනය හේතුවෙන් දන්ත සංහරණයේ ලකුණු පහළවිය හැක. ඛාදනය සිදුකරවන අම්ල වර්ග ඇතිවන තවත් වැදගත් ප්‍රභවයක් වන්නේ නිතර [[:en: lemon juice|දෙහි යුෂ]] උරාබීමයි. ආනමන බලපෑම්  හේතුවෙන් දතෙහි ව්‍යුහයට හානිවීම [[:en:Abfraction|Abfraction]] ලෙස හැඳින්වේ. පීඩනයක් යටතේ දත් නැමීමෙන්,දත් එකිනෙක හා ස්පර්ශවන ලෙස සැකසීම [[:en:Occlusion (dentistry)|අධිධාරණය]] නමින් හැඳින්වෙන අතර එය දතෙහි එක් පැත්තක ආතතියක්ද අනෙක් පැත්තෙහි තෙරපුමක්ද ඇතිකරයි. මෙමගින් ආතතිය ඇති පැත්තෙහි v හැඩති ආනතියක්ද තෙරපුම ඇති පැත්තෙහි c හැඩති ආනතියක්ද සෑදෙන බව විශ්වාස කරයි.දන්ත සංහරණය දත් මූලයන්ගේ හටගත්විට එම ක්‍රියාවලිය පල්පය තුළ ඇති සෛල මගින් සෑදුනහොත් [[:en:internal resorption|අභ්‍යන්තර ප්‍රතිශෝෂණය]] ලෙස ද පරිදන්ත අස්ථිබන්ධයේ ඇති සෛල මගින් සෑදුනහොත් [[:en:external resorption|බාහිර ප්‍රතිශෝෂණය]] ලෙසද හැඳින්වේ.

====දුර්වර්ණ වීම====
බැක්ටීරියා රඳා පැවතීම, දුම්කොළ, තේ, කෝපි, [[:en:chlorophyll|හරිතප්‍රද]] බහුල ආහාර, ශක්තිජනක ඖෂධ වර්ග, වෙදකම් ආදියේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් දත් දුර්වර්ණ වීම සිදුවේ.&lt;ref name=&quot;neville63&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page= 63}}&lt;/ref&gt;  බැක්ටීරියා රඳා පැවතීම හේතුවෙන් දතෙහි වර්ණය කොළ පැහැයේ සිට කලු පැහැය දක්වාත් ඉන්පසු තැඹිලි පැහැය දක්වාත් විචලනය වන පැල්ලම් ඇති වේ. එමෙන්ම හරිතප්‍රද රැඳී ආහාර වලින්ද තඹ හා නිකල් වලට අධික නිරාවරණය හේතුවෙන් ද කොළ පැහැ ලප ඇති වේ. රසදිය මිශ්‍ර ලෝහ,සුලභ දන්ත ශක්තිජනක ද්‍රව්‍ය, දතෙහි යාබද ස්ථාන කලු හෝ අළු පැහැයට හරවයි. මුඛ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂා කර ගැනීමට ගන්නා දියර වර්ගයක් වන [[:en:chlorhexidine|Chlorhexidine]], දීර්ඝ කාලීන භාවිතය දත් මත ඇති වේලා අසල බාහිර පැල්ලම් ඇතිවීමට රුකුලක් වේ. මෙය ඉවත් කිරීම සනීපාරක්ෂක නිලධාරියෙක්ට සාමාන්‍යයෙන් පහසු වේ. එසේම ශරීර පද්ධතියට සම්බන්ධ අක්‍රමිකතා ද දතෙහි දුර්වර්ණගැන්වීම සාදයි. [[:en:Congenital erythropoietic porphyria|සහජ එරිත්‍රෝපොයිටෙක් පෝපයිරියාව]] හේතුවෙන් රතු දුඹුරු පැහැ වර්ණයක් සාදමින් [[:en:porphyrins|පෝපයිරින්]] දත් මත තැන්පත් වේ. නිල් පැහැයට දුර්වර්ණවීම [[:en:alkaptonuria |අල්කප්ටෝනුරියාව]] සහ කලාතුරකින් [[:en:Parkinson's disease|පාර්කින්සන් ව්‍යාධිය]] හේතුවෙන් ද සිදුවේ. [[:en:Erythroblastosis fetalis|එරිත්‍රෝබ්ලාස්ටෝසිස් ෆේටලිස්]] සහ [[:en:biliary atresia|බිලිඅරි අට්‍රෙසියා]] යනු දත් වල [[:en: biliverdin|බිලිවර්ඩින්]] තැන්පත් වීමෙන් කොළ පැහැ ගන්වන රෝග වේ. එමෙන්ම කම්පනය ද දතක් රෝස, කහ හෝ අළු පැහැයට හරවයි. රෝස සහ රතු දුර්වර්ණවීම [[:en:lepromatous leprosy|ලෙප්රෝමටස් ලාදුරු]] රෝගීන් ආශ්‍රිතව පවතී. ඇතැම් [[:en:tetracycline|ටෙට්‍රාසයික්ලින්]] වැනි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ දත් ස්ථිර අවපැහැ ගන්වමින් දතෙහි ව්‍යුහයට සංස්ථාපිත වේ.

====දන්ත විදාරණයේ විකෘති====
දත විදාරණය ඇතැම් පාරිසරික සාධක මත වෙනස්විය හැකිය. විදාරණය වීම අකාලයේදී නතරකළහොත් එම දත [[:en:Wisdom tooth|ගැටීමක්]] සිදු වේ යැයි කියනු ලබයි. දත ගැටීමෙහි වඩා ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ මුඛයෙහි දත ඒමට ප්‍රමාණවත් ඉඩක් නොමැති වීමයි.&lt;ref name=&quot;neville66&quot;&gt;{{harvnb|Neville,|2002|page=66}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් හේතුන් වන්නේ [[:en: tumor|ඉදිමුම]], [[:en:cyst|විසප්පු ගෙඩි]], ක්ෂතිය සහ ඝන වූ අස්ථි හෝ මෘදු පටක වේ. දතක [[:en:Ankylosis|අන්කයිලෝසියාව]] හටගන්නේ එම දත ඒ වනවිටත් මුඛයෙහි විදාරණය වී ඇතත් සිමෙන්ටමය හෝ දන්තිනය දන්තමූලජ අස්ථිය සමග සංයුක්ත වී ඇති විටය.මෙය පුද්ගලයාගේ ස්ථිර දත මගින් ප්‍රාථමික දත ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම වෙනුවට ප්‍රාථමික දත තවදුරටත් තබා ගැනීම සිදු කරයි.

ඉඩ පවත්වා ගැනීම පිනිස හෝ නැතිනම් ඉඩ නැතිකිරීම හේතුවක් කොට කිසියම් දත් ප්‍රමාණයක් විදාරණය ප්‍රමාද කිරීමට හෝ වේගවත් කිරීමට බලාපොරොත්තුවන දන්ත චිකිත්සකවරුන් විසින් ස්වභාවික විදාරණයේ ක්‍රියාවලිය වෙනස්කිරීමට උපක්‍රමයක් යොදාගෙන ඇත. ප්‍රාථමික දතක් එහි අනුප්‍රාප්තීය ස්ථිර දතෙහි මූලය එහි සම්පූර්ණ වර්ධනයෙන් 1/3 ක් දක්වා ලගා වීමට පෙර අද දැමුවහොත්, ස්ථිර දතෙහි විදාරණය පසුවිය හැක. විලෝම වශයෙන් ස්ථිර දතක මූලය 2/3 කට වඩා සම්පූර්ණව ඇත්නම් එම ස්ථිර දතෙහි විදාරණ වේගය වැඩිවේ. 1/3 සහ 2/3 අතර,විදාරණ වේගයට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි හරිහැටි නොදනී.

===වර්ධනයේ අක්‍රමිකතා===

==== සංඛාවේ අසාමාන්‍යතාවන් ====
* [[:en:Anodontia|Anodontia]] යනු සම්පුර්ණයෙන්ම දත් නොමැතිවීමයි.
* [[:en:Hyperdontia|Hyperdontia]] යනු සම්මාන්‍ය දත් ගණනට වඩා දත් තිබීමයි.
* [[:en:Hypodontia|Hypodontia]] යනු ඇතැම් දත්වල අඩුවකි. එය බොහෝවිට: 
** Hypodontia යනු ඒක දතක හෝ කිහිපයක වර්ධනයේ අඩුවයි.
** Oligodontia යනු දත් 6ක් හෝ ඊට වඩා වැඩි ගණනක අඩුවයි.
ඇතැම් අවයව පද්ධති සම්බන්ද රෝගාබාධ නිසා hyperdontia ඇතිවිය හැකිය. ඒවා නම්   [[:en:Apert syndrome|Apert syndrome]], [[:en:Cleidocranial dysostosis|Cleidocranial dysostosis]], [[:en:Crouzon syndrome|Crouzon syndrome]], [[:en:Ehlers–Danlos syndrome|Ehlers–Danlos syndrome]], [[:en:Gardner syndrome|Gardner syndrome]], සහ [[:en:Sturge–Weber syndrome|Sturge–Weber syndrome]].&lt;ref name=&quot;neville70&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page=70}}&lt;/ref&gt;  එමෙන්ම ඇතැම් අවයව පද්ධති සම්බන්ධ රෝගාබාධ නිසා Crouzon syndrome, [[:en:Ectodermal dysplasia|Ectodermal dysplasia]], Ehlers–Danlos syndrome, [[:en:Gorlin syndrome|Gorlin syndrome]] වැනි hypodontia ඇතිවිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;neville69&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page=69}}&lt;/ref&gt;

====ප්‍රමාණයේ අසාමාන්‍යතා====
* [[:en:Microdontia|Microdontia]]යනු සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා කුඩා දත් ඇතිවීමේ තත්වයකි.
* [[:en:Macrodontia (tooth)|Macrodontia]]යනු සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා විශාල දත් ඇතිවීමේ තත්වයකි.

තනි දතක ඇතිවන Microdontia ව බොහෝවිට [[:en:maxillary lateral incisor|ඉදිරි දත]] ආස්‍රිතව ඇතිවීමේ ප්‍රවනතාවක් ඇත. දෙනුවට වැඩි ප්‍රවනතාවක් ඇත්තේ [[:en:wisdom teeth|තුන්වන චාර්වක]] දතෙහිය. Macrodontia තත්වය සියලුම දත් වලට ඇතිවීමට [[:en:Gigantism|පිටියුටරි යෝධතාව]] සහ [[:en:Pineal gland|කේතු]] [[:en:hyperplasia|අතිප්ලස්මීයතාව]] හේතුවේ. මෙය [[:en:hemifacial hyperplasia|hemifacial hyperplasia]] වේදී මුහුණේ ඒක පැත්තකට පමණක් ඇතිවිය හැකිය.

====හැඩයේ අසාමාන්‍යතා====

[[File:Milk.teeth.fusion.jpg|thumb| පථනශීලි දත් දෙකක සංයෝජනය.]]

* [[:en:|Tooth Gemination|Gemination]] යනු වර්ධනය වන දතක් සම්පුර්ණයෙන් දත් දෙකක් ලෙස වෙන් වීමයි.
* [[:en:|Tooth fusion|Fusion]] යනු වර්ධන සමයේදී යාබද දත් දෙකක එක්වීමයි.
* [[:en:Concrescence|Concrescence]] යනු වෙන්ව පිහිටි දත් දෙකක දන්ත බදාමෙන් එක්වීමයි. 
* [[:en:Dens invaginatus|Dens invaginatus]], යනු ඒක දතක් තවත් දතක් තුළ පිහිටීමයි.
* [[:en:Ectopic enamel|Ectopic enamel]] යනු එනමලය, දන්ත මුලය වැනි අසාමාන්‍ය ස්ථාන වල පිහිටීමයි.
* [[:en:Taurodontism|Taurodontism]] යනු දතෙහි දේහය හා කල්ක කුහරය විවර්ධනය වීමයි. මෙය [[:en:Klinefelter syndrome|Klinefelter syndrome]], [[:en:Tricho-dento-osseous syndrome|Tricho-dento-osseous syndrome]], [[:en:Triple X syndrome|Triple X syndrome]], සහ  [[:en:XYY syndrome|XYY syndrome]] සමග සම්බන්ධකම් දරයි.&lt;ref name = &quot;neville85&quot;/&gt;
* [[:en:Hypercementosis|Hypercementosis]] යනු දන්ත බදාම විශාල ප්‍රමාණයක් තැම්පත්විමයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස  ක්‍ෂතිය, ප්‍රදාහය, [[:en:acromegaly|කෝටි වෘද්ධිය]], [[:en:rheumatic fever|වාත දාහය]], සහ [[:en:Paget's disease of bone|පෙජෙට් ගේ අස්ථි රෝගය]] ඇතිවිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;neville85&quot;&gt;{{harvnb|Neville|2002|page=85}}&lt;/ref&gt;
* A [[:en:dilaceration|dilaceration]] යනු දන්ත මුලයේ නැමීමකි. මේ නිසා වර්ධනය වන සමයේදී දත පිපිරීමට ලක්විය හැකිය. 
* [[:en:Supernumerary roots|Supernumerary roots]]  යනු සාමාන්‍ය දන්ත මුල ප්‍රමාණය ඉක්මවා දත් මුල් පිහිටීමයි.

====ව්‍යුහයේ අසාමාන්‍යතා====

* [[:en:Amelogenesis imperfecta|Amelogenesis imperfecta]]යනු දතක එනමලය කිසිම අයුරකින් නියම ආකාරයෙන් සකස් නොවීමයි.&lt;ref&gt;[http://ghr.nlm.nih.gov/condition=amelogenesisimperfecta Amelogenesis imperfecta], Genetics Home Reference, a service of the U.S. National Library of Medicine. Page accessed April 1, 2007.&lt;/ref&gt;
* [[:en:Dentinogenesis imperfecta|Dentinogenesis imperfecta]] යනු දතක දන්තිනය නිසි ආකාරයෙන් සකස් නොවීමයි. මෙය ඇතැම් විට [[:en:osteogenesis imperfecta|osteogenesis imperfecta]] සමග සම්බධයක් පවතී.&lt;ref&gt;[http://ghr.nlm.nih.gov/condition=dentinogenesisimperfecta Dentinogenesis imperfecta], Genetics Home Reference, a service of the U.S. National Library of Medicine. Page accessed April 1, 2007.&lt;/ref&gt;
* [[:en:Dentin dysplasia|Dentin dysplasia]] යනු දන්ත මුලය හා කල්කය විකෘත්තියට ලක්වීමයි..
* [[:en:Regional odontodysplasia|Regional odontodysplasia]] යනු එනමලය, දන්තිනය, සහ කල්කය ආබාධයට ලක්වීමයි.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Cho, Shiu-yin|url=http://www.cda-adc.ca/jcda/vol-72/issue-8/vol72_issue8.pdf|title=Conservative Management of Regional Odontodysplasia: Case Report|volume=72|issue=8|pages=735–8|pmid=17049109|year=2006|journal=J Can Dent Assoc.|access-date=2014-04-05|archive-date=2018-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223003848/http://www.cda-adc.ca/jcda/vol-72/issue-8/vol72_issue8.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==අමතරව කියවන්න==
{{Portal|Dentistry}}
{{Multicol}}
* [[:en:Barodontalgia|Barodontalgia]]
* [[:en:Dentistry|Dentistry]]
* [[:en:Dental auxiliary|Dental auxiliary]]
** [[:en:Dental assistant|Dental assistant]]
** [[:en:Dental hygienist|Dental hygienist]]
** [[:en:Dental technician|Dental technician]]
* [[:en:Dental braces|Dental braces]]
{{Multicol-break}}
* [[:en:Dental notation|Dental notation]]
* [[:en:Dental tourism|Dental tourism]]
* [[:en:Dragon's teeth (mythology)|Dragon's teeth (mythology)]]
* [[:en:Head and neck anatomy|Head and neck anatomy]]
* [[:en:Tooth fairy|Tooth fairy]]
* [[:en:Tooth painting|Tooth painting]]
* [[:en:Tongue|Tongue]]
{{Multicol-end}}
{{-}}

===ලයිස්තු===
* [[:en:List of basic dentistry topics|මුලික දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක මාතෘකා ලැයිස්තුව]]
* [[:en:List of oral health and dental topics|මුඛ සෞඛ්‍ය හා දත් සම්බන්ධ මාතෘකා ලැයිස්තුව]]

==යොමුව==

=== සටහන===
{{Reflist|30em}}

===ප්‍රභව===
{{Refbegin}}
* {{cite book|ref=harv|last=Ash| first=Major M. |coauthor=Nelson, Stanley J. |year= 2003|title=Wheeler’s Dental Anatomy, Physiology, and Occlusion|url=https://archive.org/details/dentalanatomyphy00majo|edition=8th ed.|isbn=0-7216-9382-2}}
* {{cite book|ref=harv|last=Cate|first= A.R. Ten. |year=1998|title=Oral Histology: development, structure, and function|url=https://archive.org/details/oralhistologydev0000tenc_s2p2|edition=5th ed.|publisher= Mosby|isbn=0815129521}}
* {{cite book|ref=harv|last=Neville| first= B.W.|coauthor= Damm, D.; Allen, C.; Bouquot, J. |year= 2002|title=Oral &amp; Maxillofacial Pathology|url=https://archive.org/details/oralmaxillofacia0000unse_q7s3|edition= 2nd ed.|publisher=W.B. Saunders|isbn=0-7216-9003-3}}
*{{cite book|ref=harv|last=Ross| first= Michael H.|coauthor= Kaye, Gordon I. and Pawlina, Wojciech |year= 2002|title=Histology: a Text and Atlas|url=https://archive.org/details/histologytextatl04edross|edition=4th ed.|place= Baltimore|publisher= Lippincott Williams &amp; Wilkins|isbn=0683302426}}
{{Refend}}

==හාහිර සබැඳුම්==
{{Wiktionary|tooth}}
{{Commons category|Human tooth}}
* [http://traumwerk.stanford.edu/archaeolog/2006/10/the_most_personal_personal_orn.html An article on the use of human tooth used as a neolithic pendant]
* [http://arbl.cvmbs.colostate.edu/hbooks/pathphys/digestion/pregastric/dentalanat.html An overview of dental anatomy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060824022120/http://arbl.cvmbs.colostate.edu/hbooks/pathphys/digestion/pregastric/dentalanat.html |date=2006-08-24 }}
* [http://www.engineering.ualberta.ca/nav02.cfm?nav02=47557&amp;nav01=18430 &quot;Broke a tooth? Grow it back&quot;], [[:en:University of Alberta|University of Alberta]]
* [http://www.mchoralhealth.org/OpenWide/images/tooth_eruption_cht.htm Tooth eruption chart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090423081255/http://www.mchoralhealth.org/OpenWide/images/tooth_eruption_cht.htm |date=2009-04-23 }}

{{Tooth anatomy}}


{{DEFAULTSORT:Tooth (Human)}}
[[Category:Teeth| ]]
[[Category:Human anatomy]]

[[ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව]]</text>
      <sha1>na3li78h7ktjr3q8k5qch4uo4u1pk8y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අයි කැන් සී ද හෝල් රූම්! ... අැන්ඩ් දෙයාස් නෝබොඩි ඉන් ඉට්!</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52371</id>
    <revision>
      <id>799219</id>
      <parentid>797227</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T01:06:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16583" sha1="bz5pglzuldnnxwqu54eabm25m3iaars" xml:space="preserve">{{ඇලකුරු ශීර්ෂකය}}
{{තොරතුරුකොටුව සිත්තම
| image_file=I Can See the Whole Room.jpg
| backcolor=
| painting_alignment=
| image_size=250px
| title = මට සම්පූර්ණ කාමරයම දැකිය හැක...සහ එහි කිසිවෙක් නැත!
| artist=[[රෝයි ලිච්ටෙන්ස්ටීන්]]
| year=1961
| type=[[පොප් කලාව]]
| height_metric =121.9
| width_metric   = 121.9
| height_imperial    =48
| width_imperial     = 48
| city=
| museum=}}

'''අයි කැන් සී ද හෝල් රූම්! ... අැන්ඩ් දෙයාස් නෝබොඩි ඉන් ඉට්!''' (සිංහල තේරුම: මට සම්පූර්ණ කාමරයම දැකිය හැක...සහ එහි කිසිවෙක් නැත!) යනු [[රෝයි ලිච්ටෙන්ස්ටීන්]] විසින් 1961 දී අඳිනු ලැබූ සිතුවමකි. මෙය මිනිසෙක් [[එබිකම් සිදුරකින්]] එබී බලන සිත්තමකි. අතීතයේ එයට ලිච්ටෙන්ස්ටීන් සිතුවමකට ලැබූ උපරිම වෙන්දේසි මුදල ද හිමි වූ බව වාර්තා වේ.

මෙම කර්තව්‍ය සඳහා පාදක වූයේ ''[[ස්ටීව් රොපර් සහ මයික් නොමඩ්|ස්ටීව් රොපර්]]'' කාටූනයේ [[විලියම් ඕවර්ගාර්ඩ්]] විසින් අඳින ලද [[චිත්‍ර කතා]] සමූහයකි. ලිච්ටෙන්ස්ටීන්ගේ ව්‍යුත්පන්න කිරීමෙන් කතා වස්තුවේ ඉදිරිපත් කිරීම වර්ධනය වුවා සේම සිතුවමෙහි වර්ණ භාවිතය ද පුළුල් විය.  මුල් පිටපතෙහි ආකාරයට දැක්මේ තේමාව යොදාගත් අතර විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කළේ යාන්ත්‍රික දැක්මට මෙන්ම ඒකාක්ෂික බවටයි.

==පසුබිම==
[[File: I Can See the Whole Room...and There's Nobody in It! source.jpg|thumb|left| මූලාශ්‍රය : ''මට සම්පූර්ණ කාමරයම දැකිය හැක...සහ එහි කිසිවෙක් නැත!'' අගෝස්තු 6, 1961 ''[[ස්ටීව් රොපර් සහ මයික් නොමඩ්|ස්ටීව් රොපර්]]'' කාටූන්]] 
මේ සඳහා පාදක කරගනු ලැබුයේ වරෂ 1961 අගෝස්තු 6 දින [[මුද්‍රණ කරුවන්ගේ සම්මේලනය]] විසින් පළකෙරුනු &quot;ස්ටීව් රොපර්&quot; කාටූනය සඳහා විලියම් ඕවර්ගාර්ඩ් විසින් අඳිනු ලැබූවකි.
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bloomberg.com/news/2011-10-07/peeping-tom-by-lichtenstein-may-sell-for-45-million-christie-s.html|title=Peephole Tom by Lichtenstein May Fetch $45 Million at Auction|publisher=BLOOMBERG L.P.|date=Oct 6, 2011 |accessdate=April 19, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://image-duplicator.com/main.php?work_id=0062&amp;year=1961&amp;decade=60|title=I Can See the Whole Room and There's Nobody in it...|accessdate=2012-05-20|publisher=Lichtenstein Foundation}}&lt;/ref&gt; ලිච්ටෙන්ස්ටීන්ගේ &quot;මට සම්පූර්ණ කාමරයම දැකිය හැක...සහ එහි කිසිවෙක් නැත!&quot;(1961) මනිනු ලැබූවේ අඩි සතරෙන් සතරට සහ  මිනිරන් හා තෙල් මෙහි අඩංගු වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-15655752|title=Roy Lichtenstein Work Sets New $43m Sale Record|publisher=BBC News|date=November 9, 2011|accessdate=November 9, 2011}}&lt;/ref&gt; මෙම සිත්තමෙන් පිළිබිඹු වන්නේ මිනිසෙක් දොර සිදුරකින් එබී බලන ආකාරයකි.&lt;ref name=RLPS$MRaC/&gt; ඔහුගේ ඇඟිල්ල කවාකාර එබිකම් සිදුර විවෘත කිරීමට දිගු කරන අතරතුර ඔහුගේ මුහුණ පෙනෙන ලෙස සිත්තම් කර ඇත. [[කතා බැලූනයක්]] ද මෙහිදී යොදා ගෙන තිබේ.&lt;ref name=&quot;Lobel, Michael 103&quot;&gt;{{cite book|editor=Bader|page=103|chapter=Technology Envisioned: Lichtenstein's Monocularity|author=Lobel, Michael}}&lt;/ref&gt;

සංචායක කර්නි සේල් රෝස් විසින් මෙය මිලියන  $43.2 කට එහි තක්සේරුව දෙගුණ කොට 2011 නොවැම්බරයේ නිව්යෝක් නගරයේ [[ක්‍රිස්ටී හි]] දී  විකිණුනු ලැබීය. 1988 දී ඇයගේ සැමියා [[ස්ටීව් රෝස්(ටයිම් වෝනර් සී.ඊ.ඕ|සටීව් රෝස්)]] වෙන්දේසියේදී එය මිලියන $2.1 කට තමා සතු කරගත්තේය.  &lt;ref name=RLPS$MRaC&gt;{{cite web|author=Kazakina, Katya and Philip Boroff|date=2011-11-09|accessdate=2012-05-15|url=http://www.bloomberg.com/news/2011-11-09/roy-lichtenstein-peephole-painting-sets-43-million-record-at-christie-s.html|title=Roy Lichtenstein Peephole Sets $43 Million Record at Christie’s|publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]}}&lt;/ref&gt; 1961 දී සිතුවම ආරම්භයේදී  $550 කට විකිණුනි. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nytimes.com/1988/11/26/arts/the-mania-of-art-auctions-problems-as-well-as-profits.html|title=The Mania of Art Auctions: Problems as Well as Profits|accessdate=2012-05-17|date=1988-11-26|work=[[The New York Times]]|author=Glueck, Grace}}&lt;/ref&gt; නොවැම්බරයේදී මෙම වාර්තාව  මිලියන $43 කට විකිණුනු &quot;[[ඕ..ඒකහොඳයි]]&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11732551|title=Roy Lichtenstein painting fetches $42.6m at auction|publisher=BBC News|date=November 11, 2010|accessdate=November 11, 2010}}&lt;/ref&gt;  සිත්තම බිඳ හෙළනු ලැබීය. පසුව එළඹුණු මැයි මාසයෙදි  මිලියන  $44.8 කට විකිණු &quot;[[නිදන ගැහැණු ළමයා]]&quot; එම වාර්තව ද ඉක්මවනු ලැබීය. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sothebys.com/en/catalogues/ecatalogue.html/2012/contemporary-art-evening-n08853#/r=/en/ecat.fhtml.N08853.html+r.m=/en/ecat.lot.N08853.html/16/|title=Contemporary Art Evening Auction: New York - 09 May 2012 07:00 PM - N08853|accessdate=2012-05-10|publisher=[[Sotheby's]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Melikian, Souren|date=2012-05-12|accessdate=2012-05-15|url=http://www.nytimes.com/2012/05/12/arts/12iht-melikian12.html|title=Disconnect in the Art Market|work=[[New York Times]]}}&lt;/ref&gt;

==විස්තරය==
සිතුවමෙන් නරඹන්නාට සිත් ගන්වනුයේ ඔහු කළුවර කාමරයක සිටින බවත්, සිතුවමේ මිනිසා එම කාමරයේ දොරෙහි වූ සිදුරෙන් එබී බලන බවත් ය. කථන මාධ්‍ය ලෙස භාවිතා කර ඇති කතා බැලූනයේ යෙදෙන &quot;මට සම්පූර්ණ කාමරයම දැකිය හැක...සහ එහි කිසිවෙක් නැත!&quot; විස්තර කරනුයේ හොඳ දැක්මක් තිබුන ද එම මිනිසාට කාමරයේ කිසිවක් නොපෙනෙන බවය. මෙය භාවාත්මක ප්‍රකාශන වාදයකට උපහාසය දනවන කරුණක් විය හැක්කේ යමෙකුට මෙය ඒකවර්ණ චිත්‍රයක් ලෙස සිතීමට ඉඩ ඇති නමුදු මෙහි සිටින මිනිසාගේ ඇඟිල්ල හා කථනය නිසාවෙන් එය කඩ වී යාමෙනි. මෙහි ඇඟිල්ලෙන් ද පුරුෂ ලිංගය දැක්වේ යැයි සැලකේ.

කථන බැලූනයෙන් සිත්තමේ පළල පිළිඹඳව අවධානය පුළුල් කිරීමෙන් සහ බැලූනයේ තිබෙන්නා වූ වක්‍ර මගින් අනෙකුත් ප්‍රස්තාරික අංගයන් එක් කිරීමෙන් මුළු කැන්වසයම අර්ථාන්විත බවක් පළ කරයි. ලිච්ටෙන්ස්ටීන් සියළුම ප්‍රාථමික වර්ණ ඇතුළුව චිත්‍රය වර්ණ ගන්වා ඇත්තේ මුල් නිර්මාණය පරිණාමනය කරන අතරදී සහ බෙන්-ඩේ ඩොට්ස් මගින් යාන්ත්‍රික පුනර්ජීවනයට නිර්දේශ සෑදීමේදී ය. ලුක් මිකී සිත්තම වාගේම මෙම සිතුවම ද ස්ව-ආලෙ‍ක්‍ය වර්ගයට අයත් යැයි පෙන්වා දෙන්නට හේතු තිබේ. ස්ව-නිර්දේශයක් ලෙස සැලකෙන කවාකාර සිදුරෙන් ඇඟිල්ල දිගු කිරීම මෙහි විෂය වන්නේ එය ලිච්ටෙන්ස්ටීන්ගේ තාක්ෂණය වන ප්‍රමාණයෙන් හා හැඩහුරුවමෙන් ඇඟිල්ලක තරමට වෙනස් නොවූ උපකරණයකින් තිරයක් ඔස්සේ සිතුවම මතුපිටට ද්‍රව තෙරපීමෙන් බෙන්-ඩේ ඩොට්ස් කටහන් කැපීම නියෝජනය වීමයි.  තවත් වෛකල්පික ස්ව-නිර්දේශයක් ලෙස තනි එබිකම් සිදුරෙන් ලිච්ටෙන්ස්ටීන්ගේ අභ්‍යාසයේ ඒකවර්ණ විෂයය නියෝජනය වීම පහදා දෙන අතරතුර මුළු කැන්වසයෙන් මෙම අභ්‍යාසයේ නිරූපණය පිළිඹඳව චකිතයක් දනවන්නේ භෞතික දේහය, එහි දැකීම සහ එහි සැබෑ ස්වරූපයයි.  කේසේනමුත්, ශාරීරික බාවය ප්‍රමාණවත් ලෙස පිළිඹිබු වන්නේ තීව්‍ර ලිංගාත්මක ස්වරූපයෙන් සහ සමෙහි තිත් වැටුනු වර්ණාලේපයෙනි.

මෙම කර්තව්‍ය ලිච්ටෙන්ස්ටීන්ගේ එකැස් දෘශ්ටි කෝණයේ අනියතතාවය පෙන්වා දෙන උදාහරණයකි. එය &quot;කේන්ද්‍රීය දැක්ම හා අන්ධභාවය&quot; යෙදෙන කාර්යයක් ලෙස සලකනු ලබන අතර,  එය ලිච්ටෙන්ස්ටීන්ගේ දැක්මට අදාළව කලාව ඔස්සේ තේමාව සන්ධාවනය වන විශිෂ්ට ආදර්ශයකි. ඔහු මෙම තේමාව අවධාරණය කිරීමට කථන මාධ්‍යය යොදා ගනු ලැබූවේ වටකුරු එබිකම් සිදුර හා ඇස් යන දෙකෙහිම ක්‍රියා කරන අතරතුරය. චිත්‍රයෙන් විස්තර වන යාන්ත්‍රික යෙදීම වන එබිකම් සිදුර, ඒකවර්ණ නිමැවුමක් දැකීමට බලපෑම් ඇති කරයි. සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ රැවටූ කැමරා කාච ඒකාක්ෂික බව හැසිර වූ මූලික එබිකම් සිදුර මගින් නිරාකරණය කෙරේ. තවද ඒකාක්ෂික බව සවිමත් තේමාවක් වන්නේ ව්‍යංගයෙන් පමණක් වුවත් ඍජුවම අන්තර්ගත වීමයි. ඊට අමතරව මෙය ඔහුගේ මෑතකාලීන ක්‍රියාවක් වන &quot;ඉමේජ් ඩුප්ලිකේටර්&quot; (1963) ට ආසන්නව සම්බන්ධ වන අතර &quot;අයි කැන් සී ද හෝල් රූම්!&quot; හි නිවැරදි කිරීමක් ලෙස ද සැලකෙන්නේ එහි දිදුළන හා කළහකාරී දැමක්මක් ද සහිතව ය. ඒකාක්ෂික බව යටතේ ඇති නමුත් තාක්ෂණය මගින් වැඩි දියුණු වූ &quot;පොදු අත්දැකීමක් වන එක් වස්තුවක් නිරීක්ෂයට එක් ඇසක් වැසීම&quot; ආකාරයට &quot;අයි කැන් සී ද හෝල් රූම්!&quot; හි ඒකාක්ෂික බව දැකිය යුත්තේ ඒකාක්ෂික බවට එකඟ කළ අන්දමට ය.

==සටහන්==
{{reflist|30em}}

==නිර්දේශ==
*{{cite book|title=Roy Lichtenstein: October Files|url=https://archive.org/details/roylichtenstein0000unse|editor=Bader, Graham|year=2009|isbn=978-0-262-51231-2|page=|chapter=|author=|publisher=[[The MIT Press]]|quote=}}
*{{cite book|title=Roy Lichtenstein: A Retrospective|url=https://archive.org/details/roylichtensteinr0000rond|publisher=[[Art Institute of Chicago]]|author=Rondeau, James and Sheena Wagstaff|isbn=978-0-300-17971-2|year=2012|editor=Rigas, Maia M.}}

==බාහිර සබැඳි==
*[http://image-duplicator.com/main.php?work_id=0062&amp;year=1961&amp;decade=60 ලිච්ටෙන්ස්ටීන් ප්‍රතිශ්ඨාපන වෙබ්සයිටය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160826200106/http://image-duplicator.com/main.php?work_id=0062&amp;year=1961&amp;decade=60 |date=2016-08-26 }}
*[http://www.christies.com/features/roy-lichtenstein-i-can-see-the-whole-room-1839-4.aspx ක්‍රිස්ටීස් ඉදිරිපත් කිරීම] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140604044224/http://www.christies.com/features/roy-lichtenstein-i-can-see-the-whole-room-1839-4.aspx |date=2014-06-04 }}
*[http://www.christies.com/features/lichtenstein-i-can-see-the-whole-room-1910-3.aspx ප්‍රදර්ශනාගාර වීඩියෝව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140411034243/http://www.christies.com/features/lichtenstein-i-can-see-the-whole-room-1910-3.aspx |date=2014-04-11 }}
*[http://www.christies.com/about/press-center/releases/pressrelease.aspx?pressreleaseid=5158 සැටහුම්-පිහිටුවීම් අලෙවිය මුද්‍රණ නිකුත් කිරීම] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111224124814/http://www.christies.com/about/press-center/releases/pressrelease.aspx?pressreleaseid=5158 |date=2011-12-24 }}

{{රෝයි ලිච්ටෙන්ස්ටීන්}}

[[ප්‍රවර්ගය:1961 සිතුවම්]]
[[ප්‍රවර්ගය:රෝයි ලිච්ටෙන්ස්ටීන්ගේ සිතුවම්]]</text>
      <sha1>bz5pglzuldnnxwqu54eabm25m3iaars</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දෙමළ ජනතාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52682</id>
    <revision>
      <id>799240</id>
      <parentid>727691</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T06:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49284-21</username>
        <id>81017</id>
      </contributor>
      <comment>0710320042</comment>
      <origin>799240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59209" sha1="meur9fjxg4gpndmqvxg3orebeff0c0k" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
|group     = ''දෙමළ ජනතාව'' &lt;br/&gt;Tamil people &lt;br/&gt;தமிழர்கள் 
|image = {{image array|perrow=3|width=80|height=80
| image1 = File:Statue of Avvaiyar.jpg
| image2 = File:Statue of Avvaiyar.jpg
| image3 = File:Statue of Avvaiyar.jpg
}}
|poptime   = 77 million&lt;ref name=&quot;vistawide&quot; /&gt;
|region1   = {{Flagu|India}}
|pop1      = 60,793,814 (2001)&lt;ref name=&quot;Census 2001&quot; /&gt;
|region2   = {{Flagu|Sri Lanka}}
|pop2      = 3,113,247 (2012)&lt;ref&gt;{{cite web|title=A2 : Population by ethnic group according to districts, 2012|url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&amp;gp=Activities&amp;tpl=3|publisher=Department of Census &amp; Statistics, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;
|region3   = {{Flagu|Malaysia}}
|pop3      = 1,396,000 (2000)&lt;ref name=&quot;ethtamstat&quot;&gt;{{Citation |url= http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=tam|title= Ethnologue report for language code tam|accessdate=2007-07-31 |work= Ethnologue: Languages of the World}}&lt;/ref&gt;
for others see [[Tamil diaspora]]
| languages = [[Tamil language|Tamil]]
|religions ='''Predominantly:''' {{hlist| [[Hinduism]] }}
'''Minorities:''' {{hlist | [[Islam]] | [[Christianity]] | [[Jainism]] | [[Buddhism]] | [[Atheism]] }}
|related   = {{hlist | [[Dravidian people|Dravidians]] | [[Telugus]] | [[Kannadigas]] | [[Tuluva]]s | [[Malayali]]s | [[Indo-Aryan peoples|Indo-Aryans]] | [[Giraavaru people|Giraavarus]]&lt;ref name=maloney/&gt; | [[Sinhalese people|Sinhalese]]&lt;ref name=GKK /&gt;}}
}}
දෙමළ ජනතාව යනු [[ද්‍රවිඩ|ද්‍රවිඩමය]] වාර්ගික කණ්ඩායමක් වන  අතර ඔවුන් දෙමළ භාෂාව භාවිතා කරති. (එනමුත් සමහර බ්‍රාහ්මණ  වංශිකයන්ය ඉන්දු-යුරෝපිය සම්භවයක් ඇතැයි සැලකේ). ලෝකය පුරා  මිලියන 77 පමණ දෙමළ ජනතාවක් ඇත. ලොව භාෂාමය ශිෂ්ටාචාරයන් අතර    තම ජාතිය බහුතරය වන දේශයක් නොමැති විශාලතම හා වඩාත්ම පෞරාණික ශිෂ්ටාචාරය ලෙස සැලකෙන අතර එබැවින්ම සිය ජාතිය බහුතරය වන දේශයන් ගොඩනැගීම පිණිස ඉතිහාසය තුලත් වර්තමානයේත් විවිධ අරගලවල යෙදේ.දෙමල ජාතිකයින් බහුතරයක් සිටින රට වනුයේ ඉන්දියාවයි.
==පැතිරීම==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! රට !! දෙමළ ජන ප්‍රතිශතය !! දෙමළ ජන සංඛ්‍යාව
|-
| [[ශ්‍රී ලංකාව]] || 15 % &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|title=A2 : Population by ethnic group according to districts, 2012|url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&amp;gp=Activities&amp;tpl=3|publisher=Department of Census &amp; Statistics, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;|| 2270000&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
| [[ඉන්දියාව]] || 6 %{{citation needed}} || 60793000{{citation needed}}
|-
| [[මුරුසිය]] || 6 %{{citation needed}} || කොටුවේ පෙළ
|-
| [[සිංගප්පූරුව]] || 5 %{{citation needed}} || කොටුවේ පෙළ
|-
| [[මැලේසියාව]] ||  % || ~1,396,000{{citation needed}} 
|-
| [[එක්සත් රාජධානිය]] ||  % || ~300,000{{citation needed}}
|-
| [[ඇ.එ.ජ.]] ||  % || ~300,000{{citation needed}}
|-
| [[දකුණු අප්‍රිකාව]] || % || ~250,000{{citation needed}}
|-
| [[කැනඩාව]] ||  % || ~200,000{{citation needed}}
|}
.ජනගහනය අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ 15.36% ද,ඉන්දියාවේ 5.91% ද,මුරුසියේ 5.83% හා 5% සිංගප්පුරුවේ ද ද්‍රවිඩ ජනය අඩංගු වේ. එමෙන්ම පැරණි යටත්විජිතයන්ගෙද  ද්‍රවිඩ ජනය දැක ගත හැකි අතර ද්‍රවිඩ ජනයා  නිදහස සදහා කල අරගලයන් වූ දකුණු අප්‍රිකානු සත්‍යග්‍රහ හා මලයාසියානු Azad Hind  ව්‍යාපාරය තුලදී ප්‍රධාන බලවේග අතර වුහ.  ඉන්දියානු නිදහස් ව්‍යාපාරය තුලදී  මහත්මා ගාන්ධින්ව දකුණු අප්‍රිකානු දෙමළ ජනයා බොහෝ දුරට ප්‍රබෝදමත් කරන ලදී.&lt;br /&gt;

අවුරුදු දහස් ගානකට පෙර, නාගරීකරණය සහ වර්තමාන කේරළ  හා තමිල්නාඩු ලෙස හැදින්වෙන බටහිර සහ නැගෙනහිර මුහුදුබඩ තීරයේ වාණිජ කටයුතු  විශාල දේශපාලනමය ජනපද හතරක් (කේර,චෝල,පාණ්ඩය,පල්ලවස් ) හා සැලකියයුතු ප්‍රමාණයක් වූ එකිනෙකට අනෝන්‍ය ප්‍රතිවිරුද්ධ වූ කුඩා ජනපද සංවර්ධනයට මුලපුරන ලදී.
ක්‍රි.පු 3 වන සියවස හා ක්‍රි.ව  3 වන සියවස අතර ද්‍රවිඩ ජනයා සුවදේශීය සාහිත්‍යක් බිහිකිරීමට සමත් වූ අතර පසුකාලීනව එය සංගම් සාහිත්‍ය ලෙස ව්‍යවහාර කරන ලදී.&lt;br /&gt;

ද්‍රවිඩයන් ඔවුන්ගේ රණකාමිත්වය, ආගමික බව හා වෙළද කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ගේ දේශ සීමාවන්ගෙන් ඔබ්බටද ප්‍රසිද්ධියට පත්වූවෝ වුහ. පාන්ද්‍යන් හා චෝලයන් ඉතිහාසයේ ශ්‍රීලංකාව තුල ක්‍රියාකාරී කොට්ඨාසයක් වුහ.පල්ලව වෙළෙදුන් සහ ආගමික නායකයින් දකුණු ආසියාවේ සංචාරය කල අතර කලාපීය සංස්කෘතිය ඉන්දියානුකරණයේ විශේෂ භූමිකාවක් නිරුපනය කළේය. ප්‍රාදේශීයව දියුණු කරන ලද ග්‍රන්ථ සහ පල්ලව ආදී අක්ෂරමාලා khmer, javanese, තායි ආදී බොහෝ ස්වදේශීය අක්ෂරමාලා විකාශනය කෙරෙහි බලපා ඇත. &lt;br /&gt;

දමිළ දෘශ්‍ය කලාව ප්‍රධාන ස්ථානයන් හි ඉදිකරන ලද අලංකාර වාස්තුවිද්‍යාත්මක සිද්ධස්ථාන නිර්මාණයන් සහ ලෝකඩ හා ශෛලමය දේව ප්‍රතිමා මගින් විද්‍යමාන වේ. චෝල සමයේ ලෝකඩ නිර්මාණයන් අතරින් විශේෂිත වූ නටරාජා මුර්තිය, හින්දු ධර්මයේ සංකේතය බවට පත්ව ඇත. ද්‍රවිඩ ප්‍රසාංගික කලාව (performing art) ජනප්‍රිය හා ශාස්ත්‍රීය වශයෙන් කොටස් දෙකකි. ශාස්ත්‍රීය ආකාරය වන භරත ගම්මානයන්හි සිද්ධස්ථානයන් වලද ජනප්‍රිය ආකාරය ලෙස හදුන්වන kuthus විදි වල රග දක්වයි. ද්‍රවිඩ සිනමාව කොලිවුඩ් (kollywood) ලෙස හදුන් වන අතර එය ඉන්දිය සිනමාවේ වැදගත් අංගයකි. එසේම සංගීතයද ශාස්ත්‍රීය වශයෙන් කර්ණාටක ලෙස හා ජනප්‍රිය ලෙස විවිධ ප්‍රභේදයන්ට වෙන් කෙරේ. බොහෝ ද්‍රවිඩ ජනතාව හින්දු භක්තිකයන් වුවත්, බොහෝමයක් පරිචය කරනුයේ ජන හින්දුදහම ලෙස සලකන ගම්භාර දෙවි දේවතාවන් වන්දනාමාන කිරීමය.ද්‍රවිඩ සම්භවයක් සහිත ක්‍රිස්තියානි සහ මුස්ලිම් ජනයාද තරමක ප්‍රමාණයක් වෙසෙති. චිරාත් කාලයක් පුරා නොනැසී පැවත එන කුඩා ජෛන ආගමික ප්‍රජවක්ද ඉතිරිව ඇත. ද්‍රවිඩ ඉවුම් පිහුම් වීවිධ වූ නිර්මාංස හා මාංශමය අංගයන් ප්‍රාදේශීයව සපයා ගත හැකි කුළුබඩු වලින් රසකර ඇත. ඔවුන්ගේ ආදී ජනයා මෙන්ම සංගීතය, වාස්තු විද්‍යාව  හා සුවිශේෂි මුර්ති ශිල්පය කෙරෙහි ද්‍රවිඩ ජනයා ඇල්ම දක්වනවා මෙන්ම තවමත් ඒවා පුරුදු පුහුණු කරති. ඉංග්‍රීසි ඉතිහාසය.... සහ ප්‍රචාරකයෙකු වන මයිකල් වුඩ් ද්‍රවිඩ ජනයා මිහි මත නොනැසී වෙසෙන අවසාන පෞරාණික ශිෂ්ඨාචාරය ලෙස හදුන්වයි.
ද්‍රවිඩ මුඛ්‍යධාරාව නුතන ගෝලීය ව්‍යාප්තිය තුලද ඔවුන්ගේ ඇදහීම් , සංස්කෘතිය , සංගීතය සහ සාහිත්‍යයේ මුලිකාංග ප්‍රමාණවත් ලෙස ආරක්ෂා කරගැනීමට සමත් වීමයි.

== ඉතිහාසය==

=== ඉන්දියානු දෙමල ජනතාව  ===
==== ප්‍රාග්-ඓතිහාසික යුගය ====
පිළිබිඹු  වන පුරාවිද්‍යා සාධකයන්ට අනුව දමිළ ජනයාගේ මානව යටගියාව පිළිබඳ සාධක  ක්‍රිපූ 1500 අතර කාලය දක්වා ඈතට දිවයයි. ඉන්දියාවේ වර්තමාන තමිල්නාඩුව, තිරුනෙල්වේලි දිස්ත්‍රික්කයේ අදිචනාල්ලුර් ප්‍රදේශවල ව්‍යාප්තව ඇති භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කර ඇති ශෛලමය ස්මාරකයන් තුලින් මෙම කරුණු තහවුරු වී ඇත.&lt;br /&gt;

ක්‍රි.ව 10 සියවසින් පසු දමිළ ජනයාගේ ඉතිහාසය පිළිබඳ වූ අනේ ප්‍රකාර පුරාවෘත්ත සමාජයේ පිළිගැනීමට ලක් විය. ඉරෛයානර් අගප්පොරුල් (Iraiyanar Agapporul ) සඳහන් කරන ආකාරයට, සංගම් සාහිත්‍යයේ 10 වෙනි සහ 11 වෙනි සියවසේ විවරණයට අනුව, ඉන්දියානු අර්ධද්වීපය තුල දමිළ ජනපද ඔවුන්ගේ ස්වාභාවික දේශ සීමාවෙන් ඔබ්බට දකුණු ප්‍රදේශයේ කොට්ඨාස 49ක්  පුරා ව්‍යාප්ත වන ලදි .

==== පෞරාණික යුගය ====

[[File:GreyPotteryWithEngravingsVirampatnamArikamedu1stCenturyCE.jpg|thumb|upright|Grey pottery with engravings, [[Arikamedu]], 1st century AD.]]

ක්‍රිපූ. 3 වන සියවසේ පමණ සිට, රජ වංශිකයන් වූ චෝළ , චෞර , පන්ධ්‍යන් පැරණි දමිළ දේශයේ බලය ලබා ගැනීම සදහා නැගී සිටියෝ ය.එම සැම වංශිකයන්ට දමිළ බස භාවිතා වන ප්‍රාන්තයක් තුළ ඔවුන්ගේම රාජධානියක් පැවතුනි. පුරාතන සාහිත්‍ය හා ශිලාලේඛන වල සඳහන් පරිදි මධ්‍යම තමිල්නාඩුවේ විශාල ප්‍රදේශයක් ප්‍රාදේශීය නායකයන්ගේ එකමුතුවෙන් පාලනය කරන ලදී. මෙම ප්‍රාදේශීය නායකයන් හා රජුන් අතර සටන් සුලබ දසුනක් විය. එසේම ඔවුන් අතීත ශ්‍රිලංකාව සමගද ගැටුම් ඇතිකර ගත්හ. මෙවැනි බොහොමයක් යුද්ධයන්ගේ අරමුණ වුයේ ගැටුම්කාරී ප්‍රදේශයන් යටත් කර ගැනීම හෝ තම භූමියට ඈදා ගැනීමටත් වඩා තම ආධිපත්‍ය තහවුරුකර ගැනීම හා රට වැසියාගේ ගෞරවය දිනාගැනීමය . කෙසේ නමුත් රජුන් හා ප්‍රාදේශීය නායකයින් කලාව හා එකල පැවතුණ සුවිශේෂී සාහිත්‍ය සදහා අනුග්‍රාහකයෝ වුහ. එසේම මෙම පුරාතන යුගයේ දී සංස්කෘතික ක්‍රියාකාරකම් සුවිශේෂී කොට සලකනු ලැබූ බව දමිළ සාහිත්‍ය මගින් පෙන්නුම් කරයි.&lt;br /&gt;

මෙම යුගයේ කෘෂිකර්මය යනු ඉතා වැදගත් අංගයක් ව තිබූ බව ක්‍රි.ව. 2වන සියවසේ මුල් භාගයේ පැවති  වාරිමාර්ග ජාලාවන්ගෙන් සනාථ වේ. අභ්‍යන්තර හා බාහිර වෙළඳ කටයුතු ඉතා උසස් මට්ටමක පැවතුණු අතර රෝමය හා සුවිශේෂී සබඳතා පැවතපු බවට ද සාධක පවතී. කරුර් හා අරිකමේඩු ප්‍රදේශ වලින් විශාල ප්‍රමාණයෙන් රෝමන් කාසි හා රෝමානු වෙළෙන්දන් පැමිණි බවට සලකුණු හමුවී ඇත. රජුන් විසින් ඕගස්ටස් රෝමානු අධිරාජ්‍ය වෙත අවම වශයෙන් තානාපති මණ්ඩල දෙකක් වත් යැවුව බවට සාධක පාණ්ඩය ඇත. රතු මුහුදේ කැණීම් වල දී දමිළ අක්ෂර සහිත වළං කැබලි හමුවීම එම ප්‍රදේශයේ දමිළ වෙළදුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් නිරූපනය කරයි. පළමු සියවසේ විසු නිර්නාමික සංචාරකයෙකු ගේ ග්‍රීක සටහන්, Periplus Maris Erytraei , පාණ්ඩය හා චෞර රාජධානි වල තිබූ නැව් තොටුපලවල් හා ඒවායේ වානිජ්‍ය කටයුතු පිළිබඳ වැදගත් තොරතුරු රාශියක් සපයයි . එසේම periplus සටහන් අනුව  ආදී දමිළ ජනයා ගම්මිරිස්, පා වට්ට, මුතු, ඇත් දළ, සිල්ක්, දියමන්ති, නිල් මැණික් සහ කැස්බෑ ලෙලි ප්‍රධාන වශයෙන් අපනයනය කරන ලදි.&lt;br /&gt;

පුරාතන යුගයේ අවසානය ක්‍රි.ව. 4 වන සියවසේ සිදු වූ kalabhr ආක්‍රමණයත් සමග සනිටුහන් වේ. එය දමිළ සාහිත්‍යයේ හා ශිලා ලේඛනයන් හී kalappirar ලෙස සඳහන් වේ. මෙම ආක්‍රමණිකයන් උතුරු දමිළ දේශයෙන් පැමිණි ම්ලේච්ඡ හා රෞද්‍ර රජුන් බවට සඳහන් වේ. දමිළ දේශයේ මෙම අඳුරු යුගය පල්ලව රාජ වංශිකයන්ගේ පිබිදීමත් සමග නිමාවට පත් විය. එමෙන්ම පුරාතන යුගය තුලදී දමිළයන්ට  මාලදිවයින තුල සංහිඳියාවක් ඇති කර ගැනීමට ද හැකි වූ බව ක්ලැරන්ස් මැලෝනි (Clarence Maloney) සඳහන් කරයි.

==== වෙළදාම හා ආර්ථිකය  ====
[[File:Varaha Cave Bas relief.jpg]]
පුරාතන දමිළ දේශයේ ආර්ථිකය 
මෙම ලිපිය සිංහලට පරිවර්තනය කර නොමැත.

==== අධිරාජ්‍යවාදී සහ පශ්චාත්-අධිරාජ්‍යවාදී යුගය  ====

[[File:Vsvarahacave.jpg|thumb|left|The Varaha cave [[bas relief]] at [[Mahabalipuram]] built by the [[Pallava]] king [[Narasimhavarman II]] in 7th century AD]]

පල්ලව රජ වංශිකයන් පිළිබඳ වාර්තා ක්‍රි.ව. 2 වන සියවස තෙක් දිව යන මුත් ක්‍රි.ව. 6 වන සියවසේ මහේශාක්‍ය රාජ වංශයක් බවට පරිවර්තනය වන තුරු ඔවුන් පිළිබඳ වාර්තා ප්‍රමුඛත්වයක් ගෙන නොමැත . පල්ලවයින් අති විශාල භූමි ප්‍රදේශයක් තම සෘජු පාලනයට යටත් කර  තම රජාත්වය අධිරාජ්‍යයක් බවට පරිවර්තනය කර ගන්න ලදි. පල්ලවයින් හින්දු භක්තිකයින් වූහ. ඔවුන්ගේ එක් රාජ වංශිකයෙකු ජෛන ආගම වැළඳ ගත්තද පසුව නැවත හින්දු දහමට යොමුවන ලදි. වර්තමාන හින්දු දහමේ එන බක්ති ව්‍යාපාරය (Bakthi Movement ) ස්ථාපිත වීම මෙම සමයේ සිදු වූ අතර එය ජෛන ආගම සහ බුදු දහමේ ආභාෂය සමග ක්‍රමයෙන් නැගි සිටින්නට විය. පල්ලවයින් අලංකෘත , සුවිසල්, ශෛලමය සිද්ධස්ථාන තැනීමේ පුරෝගාමියෝ වූහ. එය ද්‍රවිඩ සිද්ධස්ථාන නිර්මාණ ශිල්පයේ පදනම විය. ඔවුන් මෙම කාලය අතරතුර ශාක්‍ය වංශිකයන් සමග ගැටුම් ඇති කර ගත්හ. ශ්‍රේෂ්ඨ ශාක්‍ය වංශික පුල කෙසි 2 රජු ශාක්‍ය අධිරාජ්‍ය පල්ලව රාජධානියේ උතුරු ප්‍රදේශය දක්වා පුළුල් කිරීමට සමත් වූ අතර මෙහි දී සිදු වූ යුද්ධයන් වල දී පල්ලවයින්ට පරාජය අත් විය. නරසිම්හවර්මන්(narasimhavarman ) නම් පල්ලව රජු ක්‍රි.ව. 642 දී බදාමි  (badami ) ප්‍රදේශයේ බලය නැවත ලබා ගැනීමට සමත් වූවත්  එය තාවකාලික ජයග්‍රහණයක් විය. පසුව ශාක්‍ය වංශික වික්‍රමාදිත්‍ය 2 රජු  එයට  පලිගැනීමක් ලෙස නැවත ආක්‍රමණයක් දියත් කොට පල්ලව රාජ්‍යයට අයත්ව තිබු තොන්දෙමන්දලම්(Tondaimandalam ) භූමි ප්‍රදේශයද , එවකට පල්ලව රජු වූ නන්දිවාරම් 2  (Nandivaram 2) හා යුද්ධ කර අනුක්‍රමයෙන් ජය ලබා කාන්චිපුරම් ප්‍රදේශයද තම රාජ්‍යයට ඈඳා ගැනීමට සමත් විය. පල්ලව රාජවංශය 9 වන සියවසේ දී රාශ්ට්‍රකුට (Rashtrakutus) අධිරාජ්‍ය විසින් බිදහෙලන ලදී. රාශ්ට්‍රකුට අධිරාජ්‍යයේ අවසන් ශ්‍රේෂ්ඨ රජු වූ ක්‍රිෂ්ණා 3 , නර්මදා ගංගාවේ සිට කාවේරි ගංගාව හා උතුරු දමිළ දේශය (Tondaimandalam ) දක්වා තම රාජ්‍ය පුළුල් කරමින් අධිරාජ්‍ය වඩා ශක්තිමත් කරන ලද අතර එහි ගෞරවය යුද්ධ සේනා සපයා දුන් ශ්‍රිලංකාවේ [[සිංහලේ]] රජුටද හිමි වේ.&lt;br /&gt;

[[File:Rajendra map new.svg|left|thumb|The Tamil [[Chola Empire]] at its height, 1030AD]]

රාජරාජ චෝළ සහ ඔහුගේ පුත් රාජේන්ද්‍ර චෝළ යටතේ , ක්‍රි.ව. 10 වන සියවසේ දී චෝළයන් බලසම්පන්න  වූ අතර දකුණු ඉන්දියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ හා ශ්‍රිලංකාවේ උතුරැ කොටසක් තම බලයට නතු කර ගනිමින් අධිරාජ්‍යයක් ගොඩ නැගීමට සමත් වුහ. චෝළ අධිරාජ්‍ය හා චීනයේ Song Dyanasty  සහ ගිනිකොන දිග ආසියාවත් සමග ශක්තිමත් වෙළඳ සබඳතා පැවතුනි. ඔවුන් තම අධිරාජ්‍ය රට අභ්‍යන්තරයේ ගංගානම් ගංගාව තෙක් පුළුල් කල අතර බෙංගාල බොක්ක අවට වෙරළ තීරය තම පාලනයට නතු කර ගත්හ. රාජේන්ද්‍ර චෝළ තම පියාගේ නාවික බල ඇණිය සවිමත් කර ඉන්දියානු උප මහද්වීපයේ පළමු වන විශිෂ්ට ගණයේ  කැපී පෙනෙන නාවික බල ඇණියක් නිර්මාණය කළේය. චෝළ නාවික හමුදාව ඉන්දුනීසියාවේ හා පිලිපීනයේ ශ්‍රී විජය අධිරාජ්‍ය පරාජය කර චීනය දක්වා වූ මුහුදු වෙළඳ මාර්ගය සුරක්ෂිත කළේය. චෝළයන් තම බලය පතුරවා තායිලන්තය හා කාම්බෝජය යන රටවලින් කප්පම් ලබාගත්තේය . නමුත් 13 වන සියවස ලංකාවේ සිංහලයන් දකුණුනින් ද බුරැමය සියම දැඩි ප්‍රහාර හේතුවෙන් චෝළ බලය හීන විය. එය පාණ්ඩය අධිරාජ්‍යයට කෙටි පුනර්ජීවයක් ලද්දා වූ කාලයක් විය. පසුව පාණ්ඩය අධිරාජ්‍ය නිරන්තර දකුණු ඉන්දියානු ඉස්ලාමීය ආක්‍රමණයන්ට ලක් වූ අතර 14 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී පාන්ඩයන්ගේ අගනුවර වූ මදුරාසිය, ජලලුදින් අෂාන් ඛාන් විසින් අත්පත් කර ගන්නා ලදි. පසුව එහි මදුරාසි සුල්තාන් රාජ්‍ය පිහිටුවන ලද අතර කෙටි කලක් තුල එනම් 1378 දී විජයනගර් අධිරාජ්‍ය විසින් එය අත්පත් කරගන්නා  ලදි. 15 වන සියවස තුලදී දකුණු ඉන්දියාවේ බලසම්පන්න ම අධිරාජ්‍ය බවට විජයනගර් පත්වුණි. 1646 විජයනගර් අධිරාජ්‍යයේ පරිහානියත් සමග තමිල්නාඩුවේ බලය Madurai Nayak වැනි කුඩා ජනපද අත්පත් කර ගන්න ලදී.&lt;br /&gt;

13 වන සියවසේ චෝළ සහ පාණ්ඩය  අධිරාජ්‍යයන්ගේ පාලනයෙන් මිදීමත් සමග ක්‍රමයෙන් බටහිර දමිළ භූමි ප්‍රදේශයන් අනෙකුත් දමිළ භූමි ප්‍රදේශයන්ගෙන් දේශපාලනමය වශයෙන් වෙන් විය. ඔවුන් දෙමළ බසින් ප්‍රභින්න වුත් ඔවුන්ටම විශේෂ්‍ය වූ භාෂා සහ සාහිත්‍ය සංස්කෘතියක් ගොඩනගා ගත් අතර වර්තමානයේ එය මලයාලම් භාෂාව දක්වා විකාශය වී ඇත.

=== ශ්‍රිලාංකිය දෙමල ජනතාව  === 

[[File:Megalithic burial jar.jpg|thumb|right|Megalithic burial urns or jar found in Pomparippu, North Western, Sri Lanka dated to at least five to two centuries before [[Common Era]]. These are similar to Megalithic burial jars found in [[South India]] and the [[Deccan]] during similar time frame.&lt;ref name=desilva129&gt;de Silva, A. ''History of Sri Lanka'', p. 129&lt;/ref&gt;]]

මධ්‍යකාලීන චෝළ යුගයට පෙර ශ්‍රී ලංකාවේ විසූ දෙමළ ජනතාවගේ හමුවීම පිළිබඳ පොදු විද්වත් එකඟතාවත් ඇත{{citation needed}}. එක් න්‍යායක් අනුව ක්‍රි.ව 10 වන සියවසේ දකුණු ඉන්දියාව වෙතින් එල්ල වූ ආක්‍රමණයන්ට පෙර ශ්‍රිලංකාවේ ක්‍රමවත් දෙමළ නියෝජනයක් නොතිබූ බවත්, තවත් න්‍යායකට අනුව දෙමළ ජනයා ලංකා දිවයිනේ මුල් ආදිවාසීන් බව ට පිළිගැනීමක් ඇත{{citation needed}}. නමුදු අනෙක් සංස්කෘතික විසරණ න්‍යාය අනුව දමිළ භාෂාව ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ සිට අනෙකුත් මධ්‍ය ශිලා (Mesolithic)යුගයේ ජනයා අතර විහිදීම ක්‍රිස්තියානු සමයටත් සියවස් ගණනාවකට පෙර සිට සිදුවී ඇත.&lt;br /&gt;

 
  '''නමුත් ලංකික දෙමළ ජනයාගෙන් 73% කගේ  ඩිඒන්ඒ('''DNA''') සැකස්ම [[සිංහල]] ජනයගේ ('''DNA''') සමග ඉතාමත් හොදින් ගැලපෙන බව දේශිය සහ විදේශිය ව සිදුකරන ලද  කරන ලද පර්යේෂණ තුලින් තහවුරැ කර අැත.[[:en:Genetic_studies_on_Sri_Lankan_Tamils|Genetic studies on Sri Lankan Tamils]]'''
[[Image:Sri Lankan Tamil Admixture.PNG|350px|thumb|Genetic admixture of Sri Lankan Tamil by Dr. Gautam K. Kshatriya..]]

==== ප්‍රාග්-ඓතිහාසික යුගය ====
ස්වදේශීය වැදි ජනයා ජනවාර්ගික වශයෙන් දකුණු ඉන්දියානු ගෝත්‍රික ජනයාට නෑකම් කියති{{citation needed}}. ක්‍රි.පු 5 වන හා ක්‍රි.ව 2 සියවස් අතරතුර ශ්‍රිලංකාවේ හා නූතන ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප්‍රදේශයේ ගම්මාන හා ජනාවාස ඇතිවීමේ  සමානකම් පවතින බව ඉන්දියාවේ බටහිර වෙරළ බඩ Pomparippu  හා ශ්‍රිලංකාවේ නැගෙනහිර වෙරළ බඩ කදිරවේලි පෞරාණික සුසාන භූමි කැණීම් මගින් පිළිබිඹු වේ. &lt;br /&gt;

දකුණු ඉන්දියානු හා ශ්‍රී ලාංකික ආදාහන ක්‍රමවේදයන්ගේ ඇති සංස්කෘතික සමානකම් ක්‍රිපූ 10 වන සියවස තෙක් දිවෙන බව පුරාවිද්‍යාඥයන් සඳහන් කලද , ඉන්දියානු ඉතිහාසය හා පුරාවිද්‍යාව මගින් එය ක්‍රි.පූ 15 සියවස තෙක් පසුපසට ගෙන ඇත. අනුරාධපුරයේ බ්‍රාහ්මීය නොවන සලකුණු සහිත භාණ්ඩයන් හා සිදුකල විකිරණ පරීක්ෂණ මගින් ඒවා ක්‍රි.පූ 9  හා 10 වන සියවසට පමණ අයත් බව තහවුරු වී ඇත. 


==== ඓතිහාසික යුගය ====

[[File:Black and Red ware.jpg|thumb|left|South Indian type Black and Red ware potsherds found in Sri Lanka and dated 1st to 2nd century AD. Displayed at the [[National Museum of Colombo]], Sri Lanka.]]

ක්‍රි.පු. 2 වන සියවසේ මුල් කාලීන දමිළ අක්ෂර සහිත වළං කැබලි දිවයිනේ උතුරින් වන පුනරින් (Pooneryn) ප්‍රදේශයේ කැණීම් කටයුතු වලදී සොයාගෙන ඇති අතර {{citation needed}}ඒවායේ පුරාණ දමිළ දේශයේ වේලා(Velir) වංශය පිළිබඳ සටහන් අන්තර්ගත වේ. තවද දමිළ බ්‍රාහ්මීය සටහන් සහිත වළං කැබලි දිවයිනට දකුණින් වූ තිස්සමහාරාමය ආශ්‍රිත කැණීම් වලදී ද සොයාගෙන ඇත.&lt;br /&gt;

ක්‍රි.පු. 2 වන සියවසේ මුල් කාලයේ දී රජරට රාජධානියේ අගනුවර වූ අනුරාධපුර හා දිවයිනේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වල දමිළ හෝ ද්‍රවිඩ යනුවෙන් හදුන්වාදෙනු ලැබූ ජනයා ජිවත් වූ බව පුරාවිද්‍යාලේඛන සාධක අනුව හෙළිදරව් වේ{{citation needed}}. ඉතිහාසමය  වාර්තා {{citation needed}}සනාථ කරන පරිදි වර්තමාන ඉන්දියානු දේශයේ පැවතියා වූ දෙමළ රාජධානි ක්‍රි.පු. 2 වන සියවසේ පමණ සිට ලංකා දිවයින හා එහි කටයුතු සම්බන්ධව ඉතා සමීපව කටයුතු කර ඇත. ක්‍රි.පු. 145 දී සිදුවූ එළාර ආක්‍රමණය වැනි වාර්ගික දමිළ වික්‍රමිකයින් පිළිබඳ සිංහල  මහාවංශයේද සදහන්ව ඇත. එමෙන්ම 7වන හා 11 වන සියවස අතරතුරදී ප්‍රාදේශීය නායකයින් හා රජුන් ඔවුන්ගේ නිත්‍යනුකුලභාවය ස්ථාපනය බලය රැකගැනීම උදෙසා දකුණු ඉන්දියාවේ සිට දමිළ සොල්දාදුවන් විශාල වශයෙන් අනුරාධපුර වෙත රැගෙන එන ලදී. ක්‍රි.ව. 8 වන සියවස වන විට ක්‍රමයෙන් දෙමළ ගම බිම්  ස්ථාපිත වූ අතර පොදුවේ ඒවා දෙමළ- කැබැල්ල (Tamil-allotment) නම් විය.   

&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
==== මධ්‍යකාලීන යුගය ====
ක්‍රි.ව. 9 වන හා 10 වන සියවසේ, පාණ්ඩය සහ චෝළ ආක්‍රමණයන් උච්ච වූ අතර චෝළයන් ලංකාව අල්ලා ගැනීමට සමත් විය. ඔවුන්ගේ පාලනය ක්‍රි.ව. 11 සියවසේ මැද භාගය වන තෙක් පැවතුනි.&lt;br /&gt;
11 වන සියවසේ අවසාන හා 12 වන සියවසේ මුල් භාගය තුල ශ්‍රේෂ්ඨ ශාක්‍ය වංශික වික්‍රමාදිත්‍ය 6 වන පාලන සමයේ බටහිර ශාක්‍ය රාජධානිය අවස්ථාවක් කීපයකදී ප්‍රබල ලෙස චෝළයන් පරාජයට පත් කර ඔවුන්ගේ රාජ්‍ය දුර්වල කරන ලදී.  12 වන සියවසේ දී දකුණු ඉන්දියාවේ චෝළ බලය පිරිහීමත් සමග කලාපයේ හොයිසල බලය ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. හොයිසලයන් තම බල ප්‍රදේශ වර්ධනය කරමින් 1225 අතර තුර කාලයේදී ශ්‍රීනගර් ආසන්නයේ Kannaru Kuppam  නමින් අගනගරයක් ඉදිකළ අතර ,එය දකුණු ඉන්දියානු දේශපාලනයේ පාලන බලයත්, දකුණු දිග ඩෙකෑනයේ හොයිසල ආධිපත්‍යයේ ආරම්භය සනිටුහන් කිරීමට මහෝපකාරී විය. හොයිසල වංශික 2 වන වීර නරසිම්හ රජුගේ පුත් වීර සෝමේශ්වරගේ දියණිවරු පාණ්ඩය හා චෝළ වංශිකයන් හා විවාහ වූහ. ශ්‍රිලංකාවේ චෝළ බලය පිරිහීමත් සමග පොළොන්නරු රාජධානියේ ප්‍රතිෂ්ඨාපනය ක්‍රි.ව. 11 වන සියවසේ අග භාගයේ දී සිදු විය.
&lt;br /&gt;
ක්‍රි.ව. 1215 සිදු වූ පාණ්ඩය ආක්‍රමණය සමග ආර්ය චක්‍රවර්ති රාජ වංශය යාපනය අර්ධද්වීපය හා ශ්‍රිලංකාවේ උතුරු ප්‍රදේශ ආවරණය වන පරිදි ස්වාධීන යාපනය රාජධානිය ස්ථාපනය කරන ලදී. ආර්ය චක්‍රවර්තීන්ගෙන්  දකුණු ප්‍රදේශ වෙත එල්ල  වූ ආක්‍රමණයන් අලගක්කෝනාර නැතහොත් අලකේශ්වරයන් විසින් නවතාලන ලදි. . අලගක්කෝනාර පරම්පරාවෙ නායකයෙකු වූ වීර අලකේශ්වර පසු කාලීනව සිංහලයන්ගේ රජු බවට පත්විය. නමුත් ක්‍රි: ව 1409  දි චින අද්මිරාල් ෂැන් හේ විසින් අලගක්කෝනාර පවුලේ නායක වු වීර අලකේශ්වර පරාජයට පත් කොට  සිර භාරයට ගන්නා ලදි. ක්‍රි.ව. 1619 දී පෘතුගීසින් යාපනය රාජධානිය විජයග්‍රහණය තෙක් උතුරු නැගෙනහිර විශාල භූමි ප්‍රදේශයක් ආර්ය චක්‍රවර්ති රාජ වංශය විසින් පාලනය කරන ලදි. දිවයිනේ වෙරළබඩ තීරය ලන්දේසීන් විසින් අත්පත්කරගත් අතර පසුව 1976 දී එය බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයට යටතට පත් විය.   &lt;br /&gt;
සිංහල ජාතිය තුල පවත්නා කුල ක්‍රමය, 13 වන සියවසේ පැමිණි දකුණු ඉන්දියානු සංක්‍රමනිකයින්ගෙන් . මෙය සිංහලයන් තුල සලාගම , දුරාව, කරාව යනුවෙන් කුල තුනක් ඉස්මතුවීමට අවකාශය සලසා දෙන ලදී.

====නූතන යුගය  ====
&lt;br/&gt;
1947 ඉන්දියාව නිදහස ලැබීමෙන් පසු මදුරාසි පාලන ප්‍රදේශය මදුරාසි ජනපදය බවට පරිවර්තනය වුනි. එයට වර්තමාන තමිල්නාඩුව ,වෙරළ බඩ ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශය , උතුරු කේරලය සහ කර්ණාටක ප්‍රාන්තයේ නිරිත දිග වෙරළ ප්‍රදේශ අයත්විය.
&lt;/br&gt;
රාජ්‍ය පසු කාලීනව භාෂාමය නිර්ණායකයන් ඔස්සේ ක්‍රමයෙන් විදාරණය විය. 1953 දී උතුරු දිස්ත්‍රික්කයන් එක් කොට ආන්ද්‍රා පදේශය පිහිටුවන ලදී.1956 යේ රාජ්‍ය ප්‍රතිසංවිධාන පනත මගින් මදුරාසියට බස්නාහිරට වන්නට වූ වෙරළ බඩ දිස්ත්‍රික්කයන් අහිමි විය. Bellary  සහ south Kanara දිස්ත්‍රික්කයන් මයිසූර් ප්‍රාන්තයට පවරාදෙන ලද අතර කේරළය මලබාර් හා Princely ප්‍රාන්තය එක් කර පිහිටුවන ලදී. 1968 දී මදුරාසිය තමිල්නාඩුව ලෙස නම් කරන ලදී.
&lt;/br&gt;
ෆෙඩරල් ක්‍රමය ස්ථාපිත වීමත් සමග ස්වාධීන දෙමළ රාජ්‍යයක් පිළිබඳ අවශ්‍යතාව මතු වන්නට විය. කෙසේ නමුත් ශ්‍රිලංකාව තුල ඒකීය සංවිධාන හා ව්‍යවස්ථාදායකය දුර්වලතා මත දමිළ ජනයා පරිහාරයට ලක් වූ අතර එහි ප්‍රතිඵල ලෙස පෙඩරල්වාදී ඉල්ලීම් කරළියට පැමිණියේය. තවද 1970 වන විට එය ස්වාධීන දෙමළ දේශයක් වෙනුවෙන් වූ ව්‍යාපාරයක් දක්වා වර්ධනය විය.  මෙම තත්වය තවත් නරක අතට හැරෙමින් 1980 දී සිවිල් යුද්ධයක් දක්වා වර්ධනය විය. 2002 වසරේදී දෙපාර්ශවය අතර සාම ගිවිසුමක් අත්සන් කල නමුත් ගිවිසුම් කඩකිරීමේ හේතුත් මත 2006 වසරේ දී එය පළුදු විය. 2009 වසරේදී ශ්‍රිලාංකිය හමුදා විසින් දියත් කල මානුෂිය මෙහෙයුම් තුලින් කොටි ත්‍රස්තවාදීන් පරාජයට පත් කරන ලදී. වර්තමානයේ ශ්‍රිලංකා ජනගහනයෙන් 18% ක් දෙමළ ජාතිකයින් වේ (මිලියන 3.8).

== භූගෝලීය ව්‍යාප්තිය  ==

=== ඉන්දියානු දෙමළ ජනයා ===
&lt;br/&gt;
බොහෝ ඉන්දියානු දෙමළ ජනයා තමිල් නාඩුව තුල ජිවත් වේ. අතීත ප්‍රංශ කොලනියක් වූ පුදුචෙරි (Puducherry) හි වාසය කරන වැසියන්ගෙන් බහුතරය දමිළයන් වේ.එමෙන්ම අන්දමන් හා නිකොබාර් දූපත් වාසීන්ගෙන් හයෙන් එකක් පමණ ජනතාව දමිළ සම්භවයක් සහිත වුවන් බවට ගණන් බලා ඇත.
&lt;br/&gt;
ඉන්දියාවේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වලද සැලකිය යුතු දෙමළ ප්‍රජාවක් විසිරී සිටී. මේවායින් බොහොමයක් වර්තමානයේ ඉස්මතු වන්නට වූ අතර යටත් විජිත සමය හා පශ්චාත් යටත් විජිත සමය තෙක් එහි ඉතිහාසය දිව යයි. නමුත් සමහර විශේෂ දමිළ වාසභූමි වන දකුණු කර්ණාටය(මිලියන 2.9), පුනේ, මහාරාෂ්ට(මිලියන 1.4), ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශය(මිලියන 1.2), කේරළය(මිලියන 0.6) සහ දිල්ලි (මිලියන 0.1) යන ප්‍රදේශ වල ඉතිහාසය මධ්‍යකාලීන යුගය තෙක් විහිදේ. 

=== ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා  ===
{{main|ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනතාව}}
[[File:Tamil distribution.png|thumbnail]]
[[ශ්‍රී ලංකා|ශ්‍රි ලංකාවේ]] පුරවැසිභාවය සහිත දෙමළ ජනතාව ශ්‍රි ලාංකික දෙමළ ජනයා වේ. ලාංකා සම්භවයක් සහිත සහ ඉන්දියානු සමභවයකි සහිත දෙමළ ලෙස ශ්‍රී ලංකාව තුල උප වර්ග දෙකකි.

===ලංකා සම්භවයක් සහිත දමිළ ජනයා===
ලංකා සම්භවයක් සහිත දමිළ ජනයා [[යාපනය රාජධානිය]] බිහිවීමටත් පෙර සිටම [[ලංකා දූපත|ලක්දිව]] තුල පදිංචිව සිටි දෙමළ ජනයාගෙන් පැවත එන්නන් වේ.  මොවුන් අති බහුතරය ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ, නැගෙනහිර පළාතේ හෝ බස්නාහිර පලතෙය අයත් කොළඹ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්යේ ජිවත් වෙයි.
===ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත දමිළ ජනයා===
ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා (කදුකර දමිළ ජනයා) ක්‍රි.ව. 19 වන සියවසේ තමිල් [[මදුරාසි පරිපාලන ඒකකය|මදුරාසි පරිපාලන ඒකකයේ]] සිට තේ වගාව සදහා ශ්‍රමිකයන් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන්වූ දෙමළ ජනයාගෙන් පැවත එන්නන් වේ. මින් බහුතරය තවමත් මධ්‍යම කදුකරයේ ජිවත් වෙයි. 
[[බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව‍|බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව]] සහ [[බ්‍රිතාන්‍ය රාජ්]] භූමි දෙකම [[එක්සත් රාජධානිය]] යටතේ වූ බැවින් [[ලංකාව‍]] (1984දී) සහ [[ඉන්දියාව]] (1947දී) නිමින් ස්වෛරීය රාජ්‍යයන් ලෙස නිදහස ලබනතුරු මෙවුන්ගේ පුරවැසිභාවය පිලිබඳ ටැටළුවක් නොවීය. මොවුන්ගේ ඉරණම පිළිබඳව සලකාබැලීමක්න් හෝ තීරණයකින් තොරව ස්වාධීන රාජයන් බිහිවීමෙන් පසු මෙය සමාජයීය සහ දේශපාලන්ක ගැටළුවක් බවට පත්විය. 1960 දී ශ්‍රීලංකාව හා ඉන්දියාව අතර අත්සන් කරන ලද ගිවිසුමේ වගන්ති ප්‍රකාරව 40% වූ ඉන්දීය දමිළ ජනයාට ශ්‍රිලාංකීය පුරවැසිභාවය පිරිනමන ලද ශේෂ ජනයා තම මවුබිම වූ ඉන්දියාවට පමුණුවන ලදී.1990 වන විට ශ්‍රිලංකාවේ වෙසෙන බොහෝ ඉන්දියානු දමිළ ජනයාට ශ්‍රිලාංකීය පුරවැසිභාවය හිමිවුනි.

&lt;br/&gt;
තවද දෙමළ බස කතා කරන සලකියයුතු මුස්ලිම් ජනතාවක් ශ්‍රිලංකාවේ වාසය කරයි. කෙසේ නමුත් ඉන්දියාවේ වෙසෙන දමිළ මුස්ලිම්වරු මෙන් ඔවුන් දමිළ වාර්ගිකයින් නොවෙති. එබැවින් ඔවුන් වෙනම ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් ලෙස නිල සංඛ්‍යා ලේඛන වල දක්වා ඇත.
&lt;br/&gt;
1960 දී ශ්‍රීලංකාව හා ඉන්දියාව අතර අත්සන් කරන ලද ගිවිසුමේ වගන්ති ප්‍රකාරව 40% වූ ඉන්දීය දමිළ ජනයාට ඉන්දියානු දෙමළ ජනයා මධ්‍යම කදුකරයේ ජිවත් වෙයි. ඉතිහාස සාධකයන්ට අනුව එකිනෙකට ප්‍රභින්න වූ ජන කොට්ඨාසයන් දෙකක් සේ පිළිබිඹු වුවද 1980 සිට ඔවුනොවුන් අතර කැපී පෙනෙන එකමුතු බවක් වර්ධනය වන්නට විය. ශ්‍රිලාංකීය පුරවැසිභාවය පිරිනමන ලද ශේෂ ජනයා තම මවුබිම වූ ඉන්දියාවට පමුණුවන ලදී.1990 වන විට ශ්‍රිලංකාවේ වෙසෙන බොහෝ ඉන්දියානු දමිළ ජනයාට ශ්‍රිලාංකීය පුරවැසිභාවය හිමිවුනි. 


=== දෙමළ ඩයස්පෝරාව ===

[[File:Kavadi dancer 6039398.jpg|thumb|[[Kavadi]] dancers in [[Hamm]], Germany in 2007]]
දමිළ ජනයාගේ ගෝලීය ව්‍යාප්තිය 18 වන සියවසේ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත රාජ්‍ය පාලනය ගිවිසුම් ප්‍රකාරව  දුගී දමිළ ජනයාව  බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට අයත් දුර බැහැර ප්‍රදේශ වලට කම්කරුවන් සේ පිටත් කිරීමත් සමග විශේෂ මුහුණුවරක් ගන්නා ලදි. මෙලෙස ඉන්දීය කම්කරුවන් මලයාසියාව, දකුණු අප්‍රිකාව, ෆීජි, මුරුසිය හා කැරිබියන් දූපත් සදහා ප්‍රධාන වශයෙන් පිටත් කර හැරිය අතර ඊට සමකාලීනව බොහෝ දමිළ ව්‍යාපාරිකයින් ද බුරුමය හා නැගෙනහිර අප්‍රිකාව ඇතුළු අනෙකුත් බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත ප්‍රදේශයන්ට සංක්‍රමණය විය.  
&lt;br/&gt;
[[File:Batu caves.jpg|200|thumb|upright|left|[[Batu Caves]] temple built by Tamil Malaysians in circa 1880s]]
බොහෝ දමිළයන් තවමත් මෙම රාජ්‍යන් හි ජිවත් වේ.  සිංගප්පූරුව , මලයාසියාව, දකුණු අප්‍රිකාව යන රට වල වෙසෙන දමිළ ප්‍රජාව ඔවුන්ගේ උරුමය වූ ආදිමය සංස්කෘතිය හා භාෂාව  බොහෝ සෙයින් නොවෙනස්ව පවත්වා ගැනීමට සමත්ව ඇත. දෙමළ පාසල් වලට යන මලයාසියානු ළමුන් ගණන බොහෝ වේ. මුරුසියේ හා ...... වෙසෙන දමිළ ළමුන්ගෙන් සැලකියයුතු මට්ටමකගේ මුඛ්‍ය භාෂාව දමිළ වේ. සිංගප්පූරුවේ දමිළ සිසුන් ඔවුන්ගේ ප්‍රාථමික භාෂාව ලෙස ඉංග්‍රීසි සහ ද්ව්තියක භාෂාව ලෙස දමිළ ඉගෙන ගනී.  දමිළ භාෂාව ආරක්ෂා කර ගැනීම සදහා සිංගප්පූරු රජය එය නිල භාෂාවක් ලෙස නම් කර ඇත. දකුණු අප්‍රිකාව හා ෆීජි වැනි රටවල වෙසෙන දමිළ ප්‍රජාව ඔවුන්ගේ ප්‍රාථමික භාෂාව සේ දෙමළ භාවිතා නොකරනමුත් සවිමත් වූ දෙමළ අනන්‍යතාවයක් රඳවා ගැනීමට හැකි ව ඇත. ඔවුන් බොහොමයකට දෙමළ පිළිබද අවබෝධයක් පවතින අතර බොහෝ වැඩිහිටි ජනයා දෙමළ ඔවුන්ගේ ප්‍රාථමික භාෂාව ලෙස තවම භාවිතා කරති.
&lt;br/&gt;
1980 දී ශ්‍රිලංකාව තුල ඇතිවූ වාර්ගික ගැටුම් හේතුවෙන් දෙමළ ජනයා විදේශ රාජ්‍යන් කරා සංක්‍රමණය වන්නට විය. මෙම සංක්‍රමණයන් බොහෝ විට ඔස්ට්‍රේලියාව ,  යුරෝපය , උතුරු ඇමෙරිකාව හා නිරිත දිග ආසියානු රටවල් වෙත සිදු විය. වර්තමානයේ දී දකුණු ආසියාවෙන් එපිට වැඩිම දෙමළ ජන ඝනත්වයක් ඇති ප්‍රදේශය ලෙස කැනඩාවේ ටොරොන්ටෝ ප්‍රදේශය සැලකේ.
&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
== සංස්කෘතිය ==

=== භාෂාව හා සාහිත්‍ය ===
[[File:TamilGodessIdol.jpg|150|thumb|An idol in [[Madurai]] representing the Tamil language as a goddess; The caption on the pedestal reads ''Tamil Annai'' (&quot;Mother Tamil&quot;).]]
දෙමළ ජනයා ඔවුන්ගේ භාෂාව අතර ප්‍රබල වූ සහසම්බන්ධයක් ඇත. සාහිත්‍ය තුල දී භාෂාව, දමිළ ජනයාගේ මාතෘ පදවිය සේ නිරතුරුව සලකා ගරුබුහුමන් දක්වයි. එය ඉතිහාසය පුරා හා වර්තමානයේ දෙමළ අනන්‍යතාවයේ ප්‍රධාන කේන්ද්‍රය හා සංකේතය සේ සලකනු ලැබේ. දකුණු ඉන්දියාවේ අනෙකුත් භාෂාවන්සේම දෙමළ භාෂාවද  Dravidian  භාෂාවක් වේ. අනෙක් Dravidian  භාෂාවන් හා සසඳන කල දෙමළ භාෂාව සදහා සංස්කෘත භාෂාවේ බලපෑම ඉතා අල්ප වන අතර එය මුල් Dravidian  හි මුල් අංග ලක්ෂණ ආරක්ෂා කොට ගෙන ඇත. සංස්කෘත හා ඉංග්‍රීසි වචන මුසු කොටගත් මුල් දමිළ භාෂාවෙන් නිදහස් ලෙස පරිවර්තනය වූ දමිළ භාෂාවක් වර්තමානයේ දී  තමිල්නාඩු ජනයා භාවිතා කරනු ලැබේ. ඉන්දීය ජනරජය දෙමළ සාහිත්‍යයේ පෞරාණික බව නිසාම සම්භාවනීය පුරාණ භාෂාවක් ලෙස හදුන්වාදී ඇත. පෞරාණික දෙමළ සාහිත්‍යයේ පරාසය භාව ගිතයන්ගේ සිට කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය සහ ආචාරධර්මී දර්ශන වාදය දක්වා විහිදී තිබේ. එය සමකාලීන පසු කාලීන ඉන්දියානු භාෂා සාහිත්‍යන්ගෙන් දෙමළ භාෂාව විශේෂ කොට දැක්වීමට මහෝපකාරී වී ඇත.  තවද එය දකුණු ආසියානු ලෞකික සාහිත්‍යයේ පැරණිතම ස්වරූපය නිරූපනය කරයි.

=== ආගම ===
[[File:Erwadiuruseve.jpg|thumb|left|200px|Grave of Sulthan Syed Ibrahim Shaheed in [[Erwadi]] who first brought Islam to [[Tamil Nadu]].]]
[[File:Tamil om.png|left|thumb|150px|The [[Om]] symbol in Tamil script.]]
[[File:Vailankanni Basilica.JPG|thumb|150px|[[Velankanni]] Our Lady of [[Basilica of Our Lady of Good Health|Good Health Church]], a Marian church.]]
[[File:Karandai Digambar Jain Temple.jpg|150px|thumb|Tamil Jain Temple Karandai Digambar]]
තමිල්නාඩුවේ වෙසෙන 88 % ජනයා හින්දු භක්තිකයෝ වන අතර ක්‍රිස්තියාන හා මුස්ලිම් ජාතිකයින් පිළිවෙලින් 6 % හා 5.5 % අගයක් ගනී. බහුතරයක් වූ තමිල්නාඩු මුස්ලිම් ජනයා දෙමළ කතා කරයි.ඔවුන්ගෙන් 15 % පමණ දෙනා මවු භාෂාව ලෙස උර්දු භාවිතා කරන බවට වාර්තා වේ.

=== සංගීතය ===

=== චිත්‍රපට හා නාට්‍ය කලාව ===

=== Martial  Arts ===</text>
      <sha1>meur9fjxg4gpndmqvxg3orebeff0c0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඒකල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60657</id>
    <revision>
      <id>799217</id>
      <parentid>350575</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T23:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shalaka silva</username>
        <id>65601</id>
      </contributor>
      <origin>799217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4990" sha1="ot9c6p7kj7bkzgxhbrugcbnmkctq2cn" xml:space="preserve">{{sriLanka-geo-stub}}
{{Infobox settlement
|official_name    =ඒකල
|native_name            =Ekala
| settlement_type = අර්ධ නාගරික
| motto = 
| image_skyline = 
| imagesize = 
| image_caption =
| image_flag = 
| flag_size = 
| image_seal = 
| seal_size = 
| image_shield = 
| shield_size = 
| city_logo = 
| citylogo_size = 
| pushpin_map = Sri Lanka
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_caption = 
| pushpin_mapsize = 
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_region = LK
| subdivision_type = රට
| subdivision_name = {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
| subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]]
| subdivision_name2 = [[බස්නාහිර පළාත,ශ්‍රී ලංකාව|බස්නාහිර පළාත]]
| subdivision_type3 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name3 = [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]]
| government_footnotes = 
| leader_title =
| leader_name = 
| leader_party =
| unit_pref = [[Metric system|Metric]]
| area_footnotes = 
| area_total_km2 = 
| area_land_km2 = 
| area_water_km2 = 
| population_as_of = 
| population_footnotes = 
| population_total = 
| utc_offset = -5
| timezone = ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලා කලාපය
| utc_offset = +5:30
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
| latd=7 | latm=06 | lats=43.7 | latNS=N
| longd=79 | longm=54| longs=33.5 | longEW=E
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 
| elevation_ft = 
| postal_code_type = 
| postal_code =	
| area_code = 
| website = 
| footnotes = 
}}
'''ඒකල''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[බස්නාහිර පළාත|බස්නාහිර පළාතේ]] [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ]] පිහිටි අර්ධ නාගරික ප්‍රදේශයකි. [[කොළඹ]] අග නගරයේ සිට කි.මී. 24 පමණ දුරින් ප්‍රදේශය පිහිටා ඇත. [[ජා ඇල ප්‍රාදේශීය සභාව]] මගින් පාලනය වේ.

== ඓතිහාසික පසුබිම ==

== ජනගහනය ==

== ආර්ථිකය ==
ඒකල කර්මාන්ත පුරයක් ස්ථාපිත කර ඇති අතර. එම කර්මාන්ත පුරයේ විවිධ කර්මාන්ත ආයතන පිහිටා ඇත.

=== පර්යේෂණ හා තාක්ෂණික ආයතන ===
ශ්‍රී ලංකා [[ජාතික ඉංජිනේරු පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය]] (NERDC) ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ සංවර්ධන පරිශ්‍රය 1978 සැප්තැම්බර් මස සිට ඒකල කාර්මික ජනපදයේ පිහිටා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=About Us |url=https://nerdc.lk/about/about-us/ |publisher=ජාතික ඉංජිනේරු පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය |access-date=12 September 2026}}&lt;/ref&gt; 

ජා-ඇල උදම්මිට උපන් ප්‍රවීණ සිවිල් ඉංජිනේරුවරයෙකු වූ දේශබන්ධු ආචාර්ය [[ඒ. එන්. එස්. කුලසිංහ]] මහතා මෙම මධ්‍යස්ථානයේ ආරම්භක සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු ඒකල පරිශ්‍රයේ සිට පූර්ව-ආතති සහ පූර්ව-වාත්තු කොන්ක්‍රීට් තාක්ෂණය (pre-stressed and pre-cast concrete), විකල්ප අඩු වියදම් ගොඩනැඟිලි ද්‍රව්‍ය මෙන්ම දේශීය සම්පත් උපයෝගී කරගත් අඩු පිරිවැය නිවාස ඉදිකිරීම් ක්‍රමවේද රැසක් මෙරටට හඳුන්වා දීමට පුරෝගාමී විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Civil Engineering Department |url=https://nerdc.lk/about/our-departments/ |publisher=NERDC |access-date=12 September 2026}}&lt;/ref&gt;

== වෙනත් කරුණු ==

==සංචාරක ආකර්ෂණ==


== ආශ්‍රිත ලිපි ==
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය සභා]]

==මූලාශ්‍ර==

== බාහිර සබැඳි ==
{{කොළඹ නගරෝපාන්ත}}</text>
      <sha1>ot9c6p7kj7bkzgxhbrugcbnmkctq2cn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩීන් ඇම්බ්‍රෝස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61667</id>
    <revision>
      <id>799243</id>
      <parentid>789444</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T07:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4987" sha1="5wvy77u3cxxrzyy5bmdfkyffui8hfga" xml:space="preserve">{{Infobox professional wrestler
|name        = ඩීන් ඇම්බ්‍රෝස්
|image       = Dean_Ambrose_WrestleMania_32_Axxess.jpg
|image_size  = 250px
|caption     = 2016 දී ඇම්බ්‍රොස්
|birth_name  = ජොනතන් ගුඩ්&lt;ref name=&quot;RSHerzog&quot;/&gt;
|birth_date  = {{Birth date and age|1985|12|07}}&lt;ref name=IWD&gt;{{cite web|title=Dean Ambrose Profile|url=http://www.profightdb.com/wrestlers/dean-ambrose-3069.html|work=The Internet Wrestling Database|accessdate=July 3, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=oww&gt;{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/d/dean-ambrose/|title=Jon Moxley/Dean Ambrose profile|publisher=Online World Of Wrestling|accessdate=April 1, 2010}}&lt;/ref&gt;
|birth_place = [[:en:Cincinnati|සින්සිනාටි]], [[:en:Ohio|ඔහියෝ]], [[ඇමරිකාව|ඇ.එ.ජ.]]&lt;ref name=&quot;RSHerzog&quot;/&gt;
|resides     = [[:en:Las Vegas, Nevada|ලාස් වේගාස්, නෙවාඩා]], ඇ.එ.ජ.&lt;ref name=&quot;RSHerzog&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/culture/features/about-face-dean-ambrose-is-the-wwes-unlikely-anti-hero-20141024|title=About Face: Dean Ambrose Is the WWE's Unlikely Anti-Hero|date=October 24, 2014|last=Herzog|first=Kenny|accessdate=October 25, 2014|work=Rolling Stone}}&lt;/ref&gt;
|names       = '''ඩීන් ඇම්බ්‍රෝස්'''&lt;ref name=&quot;RSHerzog&quot;/&gt;&lt;br /&gt;ජෝන් මෝක්ස්ලි&lt;ref name=IWD/&gt;&lt;ref name=oww/&gt;&lt;br&gt;මෝක්ස්ලි මොක්ස්&lt;ref name=oww/&gt;
|height      = අඩි 6 අඟල් 4 (මීටර් 1.93)&lt;ref name=&quot;WWE&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/dean-ambrose|title=Dean Ambrose|accessdate=May 17, 2014|publisher=[[WWE]]}}&lt;/ref&gt;
|weight      = රාත්තල් 225 (කිලෝග්‍රෑම් 102) &lt;ref name=&quot;WWE&quot;/&gt;
|billed      = සින්සිනාටි, ඔහියෝ&lt;ref name=&quot;WWE&quot;/&gt;
|trainer     = කෝඩි හෝක්&lt;ref name=slam&gt;{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/05/10/13893011.html|title=Jon Moxley finds mean streets redemption in wrestling|author=Kamchen, Richard|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer|accessdate=May 27, 2010|date=May 27, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[:en:Les Thatcher|ලෙස් තැචර්]]&lt;ref name=slam/&gt;
|debut       = ජූනි 2004&lt;ref name=oww/&gt;
|retired     =
}}
'''ජොනතන් &quot;ජෝන්&quot; ගුඩ්''' ('''Jonathan &quot;Jon&quot; Good''') (උපත 1985 දෙසැම්බර් 7) ඇමරිකාවේ [[වෘත්තීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩාව|වෘත්තීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකි]]. මොහු [[WWE]] ආයතනයේ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු වන අතර එහි බාවිතා කරන නම '''ඩීන් ඇම්බ්‍රෝස්''' ('''Dean Ambrose''') වේ. ඩීන් ඇම්බ්‍රෝස් යන නමින් හා මොහු කලින් භාවිතා කල '''ජෝන් මෝක්ස්ලි''' ('''Jon Moxley''') යන නම් වලින් මොහුව වඩාත් හොදින් හදුනයි. WWE  ආයතනයේදී ඇම්බ්‍රෝස් WWE යුනයිටඩ් ස්ටෙට්ස් ශූරයා (WWE United States Champion) බවටද පත් වීමට සමත් විය. එහිදී ඔහු දින 351 එම ශූරතාව තබා ගැනීමට සමත් වූ අතර එය ඉතිහාසයේ තුන්වන දීර්ගතම ශූරතාව තබාගත් කාලය වේ. ඇම්බ්‍රෝස් චිත්‍රපට නළුවෙකුද වන අතර ඔහු විසින් පලමුවෙන් රගපෑ චිත්‍රපටය වන්නේ 2015 දී තිරගත වූ ''[[12 රවුන්ඩ්ස් 3: ලොක්ඩවුන්]]'' චිත්‍රපටයයි.

== ආශ්‍රිත ==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
{{Commons category|Dean Ambrose}}
* {{wwe superstars|dean-ambrose|Dean Ambrose}}
* [http://www.onlineworldofwrestling.com/bios/d/dean-ambrose/ Online World of Wrestling ගිණුම]
* [http://www.dgusa.tv/bio/jon-moxley Dragon Gate USA/EVOLVE ගිණුම] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140609041508/http://www.dgusa.tv/bio/jon-moxley |date=2014-06-09 }}
* [http://www.cagematch.net/?id=2&amp;nr=3940&amp;gimmick=Dean+Ambrose Cagematch ගිණුම]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Wayback |date=20120222090855 |url=http://www.hwaonline.com/Roster/jonmoxley.htm |title=HWA profile}}
* {{Wayback |date=20100404122003 |url=http://insanityprowrestling.com/roster-jonmoxley.html |title=IPW profile}}

[[ප්‍රවර්ගය:මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෝ]]</text>
      <sha1>5wvy77u3cxxrzyy5bmdfkyffui8hfga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86315</id>
    <revision>
      <id>799228</id>
      <parentid>696673</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49278-51</username>
        <id>81015</id>
      </contributor>
      <comment>අති පූජ්‍ය පොල්වත්තේ ශ්‍රී බුද්ධදත්ත මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ යනු ජාතික හා ශාසනික මෙහෙවරක යෙදුණු, අන්තර්ජාතික කීර්තියට පත් බහුශ්‍රුත පඬිවරයෙකි.  උපත හා පැවිදි බව: 1887 ජූලි 23 දින අම්බලන්ගොඩ පොල්වත්තේදී උපත ලැබූ උන්වහන්සේ, 1899 නොවැම්බර් 02 දින පොල්වත්තේ අග්ගාරාමයේදී පැවිදි බිමට පත් වූහ.  අධ්‍යාපනය හා උපසම්පදාව: 1903 දී හා 1906 දී බුරුමයට (මියන්මාරය) වැඩම කර පාලි භාෂාව හා අභිධර්මය හැදෑරූහ. 1907 ජනවාරි 23 දින බුරුමයේදී උපසම්පදාව ලැබූ අතර, පසුව කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවද හදාළහ</comment>
      <origin>799228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26464" sha1="f3fnumgw0c6dkqc8ptujrhud2iia6bx" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name        = [[අග්ග මහා පණ්ඩිත]]&lt;br&gt;පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත මහනාහිමි
| image       = Venerable Polwatte Buddhadatta Thera.jpg
| caption     = 
| birth_name  = 
| birth_date  = 1887 ජූලි 23
| birth_place = අම්බලන්ගොඩ පොල්වත්ත
| death_date  = 1962 නොවැම්බර් මස 09 දි
| death_place = [[ලංකාව]]
| death_cause = 
| resting_place_coordinates = 
| residence   = [[ලංකාව]]
| ethnicity   = 
| other_names = 
| known_for   = 
| education   = 
| notable_works = 
| religion    = [[ථේරවාද බුද්ධාගම|බෞද්ධ]]
| signature   = 
}}

අති පූජ්‍ය පොල්වත්තේ ශ්‍රී බුද්ධදත්ත මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ යනු විවිධ භාෂා ශාස්ත්‍ර හා ධර්ම දර්ශන හදාරා අන්තර්ජාතික කීර්තියට පත්, බහුශ්‍රුත පඬිවරයෙකු, සරල සුගම භාෂා ශෛලියකින් ග්‍රන්ථකරණයෙහි යෙදුණු ව්‍යක්ත ලේඛකයෙකු, අභීත විචාරකයෙකු, හරවත් දේශකයෙකු සහ ආදර්ශවත් සංඝ නේතෘවරයෙකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික හා ශාසනික වංශ කතාවට අරුත්බර පිටු කිහිපයක් එකතු කළ උදාර පුරුෂයෙකි.

'''උපත, ළමා කාලය සහ මව්පියන්''' දක්ෂිණ ලංකාවේ ගාලු කෝරළයේ වැල්ලබඩ පත්තුවට අයත් අම්බලන්ගොඩ පොල්වත්තේදී 1887 ජූලි 23 වන දින උන්වහන්සේ ජනිත වූහ. උන්වහන්සේගේ පියා ඌබඩගේ ලුවිස් ද සිල්වා මහතා වූ අතර, මව තුස්සාගම්හේවා සංචිහාමි මහත්මියයි. උන්වහන්සේගේ ගිහි කාල නාමය උන්වහන්සේ විසින්ම ලියන ලද ''ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය'' නමැති ස්වයං ලිඛිත චරිතාපදානයෙහි පවා සඳහන් නොවේ. සොයුරු සොහොයුරියන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලෙහි බාලයා වූ මේ දරුවා හත්වැනි වියෙහි පසුවෙද්දී, දරුවෙකු ලැබීමට ගොස් හටගත් ආබාධයකින් මව මිය ගියාය. (උන්වහන්සේගේ පියා 1905 දී මියගියහ.)

'''මූලික අධ්‍යාපනය සහ පැවිදි බිමට පත්වීම''' පොල්වත්තේ බෞද්ධ පිරිමි පාසලින් හා අම්බලන්ගොඩ බෞද්ධ ඉංග්‍රීසි පාසලින් (පසුව ධර්මාශෝක ශාස්ත්‍ර ශාලාව) මූලික අධ්‍යාපනය ලැබූ මේ දරුවා පැවිදි වනු දැකීම මවගේ බලවත් අභිලාෂය විය. ඇයට එම භාග්‍යය අහිමි වුවද, ඔහුගේ භාග්‍යය වැළැක්විය හැකි නොවීය. ඒ අනුව අම්බලන්ගොඩ පොල්වත්තේ අග්ගාරාමාධිපතිව වැඩවිසූ සිරිමුනිවර සද්ධම්ම ජෝතිපාල පොරොබ ශ්‍රී ධර්මාරාම රාජගුරු ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ආචාර්යත්වයෙන් හා දොඩන්දූවේ ශෛලබිම්බාරාමාධිපතිව වැඩවිසූ අරියවංසාලංකාර සාසනධර විනයාචරිය දොඩන්දූවේ පියරතන තිස්ස මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් 1899 නොවැම්බර් 02 වැනි දින අග්ගාරාමයේදී පැවිදි බිමට පත් විය. සාමණේරවරයෙකුට අවශ්‍ය මූලික බණ දහම් මෙන්ම සිංහල, පාලි, සංස්කෘත භාෂා පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය සිය ආචාර්ය පාදයන් වෙතින් ලබා ගත්හ.

'''මියන්මාර (බුරුම) ගමන සහ උපසම්පදාව''' 1903 ජනවාරි මාසයේදී සිය ගුරු හිමියන් සමග බුරුම රටට වැඩමවා එහි මොල්මේන් නුවර කෝණ්හත් මහා විහාරයේ (සුපණ්ණ මණි විප්පෝත රතන සීමාරාමය) අධිපති සාගරක්ඛාණ මහා තෙරුන්ගෙන් බුරුම භාෂාව හා අභිධර්මය ඉගෙන ගත්හ. අවුරුදු දෙකක් අධ්‍යාපනය ලබා අසතුටුදායක සෞඛ්‍ය තත්ත්වය නිසා ආපසු ලක්දිවට පැමිණි නමුත්, අභිධර්මය ඉගෙනීමට තිබුණු බලවත් කැමැත්ත නිසාම සිය ආචාර්යපාදයන්ගේ හා දායකයන්ගේද අකමැත්ත නොතකා 1906 දෙසැම්බර් මාසයේදී වරක් රහසේම බුරුමයට වැඩම කළහ.

එම වැඩමවීමේදී සිය ධර්මාචාර්ය වූ සාගරක්ඛාණ මහා තෙරුන්ගේ විශේෂ ඉල්ලීම මත බුද්ධදත්ත සාමණේරයන් වහන්සේ උපසම්පදාව ලැබූහ. සාගරක්ඛාණ තෙරුන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් එම උපසම්පදාව සිදුවූයේ 1907 ජනවාරි මස 23 වැනි දින මොල්මේන් නුවර සුවණ්ණ මණි විප්පෝත රතන සීමා මන්දිරයේදීය. බුද්ධදත්ත හිමියන් සංස්කෘත උගතෙකු වනු දැකීම පැවිදි ආචාර්යවරයාගේ අභිලාෂය වුවද, සිය කැමැත්ත පරිදි පාලි, බුරුම භාෂාව හා අභිධර්මය තවදුරටත් හැදෑරූ උන්වහන්සේ එම විෂයන් පිළිබඳ බුරුම රටේදී පැවැත්වූ පරීක්ෂණ කිහිපයකින් ත්‍යාගලාභීව උසස් ලෙස සමත් වී 1911 අප්‍රේල් මාසයේදී යළිත් සියරට වැඩම කළහ.

'''ශාස්ත්‍රීය කුසලතාවය, පාண்டிත්‍යය සහ ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනය''' කුඩා කල සිටම කටපාඩම් කිරීමෙහි මහත් සමර්ථතාවක් දැක්වූ බුද්ධදත්ත හිමියෝ භාෂා ශාස්ත්‍ර මෙන්ම ධර්ම දර්ශන අධ්‍යයනයෙහිද උසස් කුසලතාවක් පළ කළහ. වයස අවුරුදු 15 දී බුරුම රටට වැඩමවන විට පාලි වරනැගිල්ල, බාලාවතාරය, ධාතු මංජුසාව, පාලි නිඝණ්ඩුව, ධම්මපදය, සතිපට්ඨාන සූත්‍රය, වුත්තෝදය, අභිධම්මත්ථ සංගහ, අභිධම්ම මාතිකා යන පොත් සම්පූර්ණයෙන්ම කටපාඩම් කර සිටි අතර, ධම්මපදට්ඨකථා, රසවාහිනී, බාලාවතාර හා වුත්තෝදය යන පොත්වලට අර්ථකියා පාලි භාෂාව කියවා තේරුම් ගැනීමට තරම් පොහොසත්ව සිටියහ. 1909 දී පවත්වන ලද පරීක්ෂණයකට පෙනී සිටි බුරුම භික්ෂූන් හයසියයක් පමණ අභිභවා ප්‍රථමයා ලෙස සමත් වූයේ බුද්ධදත්ත හිමිපාණන්ය.

භික්ෂූන් වහන්සේලා ඉංග්‍රීසි ඉගෙන ගැනීම ගැන ඇතැම් බෞද්ධයන් බලවත් විරුද්ධත්වය දක්වද්දී, 1919 දී පී. ද එස්. කුලරත්න මහතා විසින් කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයේ ආරම්භ කරන ලද ඉංග්‍රීසි පන්තියට ඇතුළත් වී ඉංග්‍රීසි භාෂාව හැදෑරූහ. පුවත්පත් ලිපිවලට පිළිතුරු දෙමින් අධ්‍යාපනයෙහි යෙදුණු උන්වහන්සේ, නොපසුබට උත්සාහයෙන් ක්‍රියාකර අති උච්චස්ථානයට පැමිණි ප්‍රමුඛ ලාංකේය විද්වතෙකු ලෙස සම්භාවනාවට පාත්‍ර වූහ.

'''ග්‍රන්ථකරණය සහ පාලි සාහිත්‍යයට කළ මෙහෙවර''' 1908 දී වයස 21 දී බුරුම වැසියන්ට පාලි ඉගෙනුම පහසු කරවනු පිණිස බුරුම භාෂාවෙන් ලියූ ''පාලි භාෂප්පවේසනී'' නම් කෘතියෙන් ආරම්භ කළ ග්‍රන්ථකරණය, 1962 අපවත් වන තුරුම පවත්වාගෙන ගියහ. උන්වහන්සේ ග්‍රන්ථ 87 ක් පමණ පළ කොට ඇති අතර, පුවත්පත් සඟරාවලට සපයන ලද සිංහල ඉංග්‍රීසි ලිපි සිය ගණනකි.

දේශීය මෙන්ම විදේශීය ශිෂ්‍යයන් අතර පාලි භාෂා අධ්‍යයනය පහසු කරවීමට උන්වහන්සේ කළ මෙහෙවර අද්විතීය වේ:

* '''දේශීය ශිෂ්‍යයන් උදෙසා:''' ''පාලිභාෂාවතරණය'' (පොත් පෙළ), ''ත්‍රිභාෂාරත්නය'', ''පාලි පාඨාවලිය'', ''පාලිවාක්‍ය විවේචනය'', ''පාලි වාක්‍ය රචනාව හා පරිවර්තන පරිචය'', ''පඨම පාඨාවලිය'', ''පාලි සිංහල අකාරාදිය''.
* '''ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන්:''' ''The New Pali Course I &amp; II'', ''Aids to Pali Conversation and Translations'', ''The Higher Pali Course'', ''The Pali English Dictionary'', ''English - Pali Dictionary''.
* '''බුරුම සාහිත්‍යය පෝෂණයට:''' ''පාලිභාෂප්පවේසනී'', ''අභිධානයප්පදීපිකා'', ''සාත්ථලක්ඛණ අභිධානය'', ''බුද්ධඝෝසුප්පත්ති'' යන ග්‍රන්ථ මුද්‍රණය කරවීම.
* '''එංගලන්ත පාලි පොත් සමාගම (Pali Text Society) උදෙසා:''' ''නාමරූප පරිච්ඡේද'', ''අභිධම්මාවතාර'', ''රූපාරූප විභාග'', ''විනය විනිච්ඡය'', ''උත්තර විනිච්ඡය'', ''සම්මෝහ විනෝදනී'', ''සද්ධම්ම පජ්ජෝතිකා'', ''මෝහ විච්ඡේදනී'', ''ජිනකාලමාලී'' යන පොත් සංස්කරණය කර දීම.

උන්වහන්සේ පොත් මුද්‍රණය කළේ මුදල් ඉපයීමේ පරමාර්ථයෙන් නොවේ. එක් පොතක් අලෙවි කිරීමෙන් ලැබුණු මුදල තවත් පොතක් මුද්‍රණයට යෙදවූහ. ලංකා සාහිත්‍ය වංශයෙන් නාමාවශේෂ වූ ''සිංහලවත්ථු'' හා ''සහස්සවත්ථු'' යන පොත් බුරුමයෙන් සොයාගෙන අවිද්‍යමානව තිබූ අභිධර්ම පොත් ලංකා සාහිත්‍යයට දායක කළහ. හියුං සියං හිමියන්ගේ ''Buddhist Records of the Western World'' නමැති ඓතිහාසික කෘතිය ''හියුං සියං භ්‍රමණ වෘත්තාන්තය'' ලෙස සිංහලට පරිවර්තනය කළහ.

'''ස්වාධීන චින්තනය, විචාරශීලී බව සහ අභීතභාවය''' ලේඛකයෙකු වශයෙන් ඓතිහාසික, විචාරාත්මක හා තුලනාත්මක ශික්ෂාව මත පිහිටා සිය රචනා ඉදිරිපත් කිරීම උන්වහන්සේගේ විශේෂත්වයයි. පොතපතේ සඳහන් වූ තරමින් හෝ ගුරු පරපුරෙහි පිළිගැනුණු තරමින් යමක් පිළිනොගෙන විමසා බලා පිළිගැනීම උන්වහන්සේගේ සිරිත විය.

* ලක්මිණි පහන කතුවරයාට එරෙහිව අභීතව ලිපි ලිවීම, අභිධර්ම මාතිකා ස්වරූපය පිළිබඳ 'හේ සිරිමා' වාදය පැවැත්වීම, සහ විල්හෙල්ම් ගෙගර් මහතාගේ මහාවංස පරිවර්තනයේ අඩුපාඩු පෙන්වා දෙමින් ''Some Corrections of Geiger's Mahavansa Translation'' ලිපි පළ කිරීම උන්වහන්සේගේ විචාරශීලීභාවයට උදාහරණ වේ.
* ත්‍රිපිටක අට්ඨකථාවල එන කරුණු පරික්ෂා කරමින් ''අටුවා කතාවස්තු'' ග්‍රන්ථය රචනා කළහ.
* 1907 දී බුරුමයේදී ලක්දිව භික්ෂූන්ට අපහාස වන ලිපියක් පළ වූ විට ඊට එරෙහිව නැගී සිට පුවත්පත ලවා සමාව අයැදීමේ ලිපියක් පළ කරවූහ.
* රුවන්වැලි සෑයේ චූඩමාණික්‍ය පැළඳවීමේ උත්සවයේදී සියාම් නිකායික නොවන භික්ෂූන්ට පිරිත් දේශනා කිරීමට ඉඩ නොදීමට එරෙහිව අභීතව නැගී සිටියහ.

'''දේශකයන් වහන්සේනමක ලෙස සහ විදේශික සංචාර''' 1915 සිට 1952 දක්වා කාලය තුළ දේශීයව මෙන්ම විදේශීයව ධර්ම දේශනා 200 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් පවත්වා ඇත. භාරතය, බුරුමය, ස්විට්සර්ලන්තය, ජර්මනිය, එංගලන්තය වැනි රටවල සංචාරය කළහ. ජර්මනියේ පෝල් ඩෝල්කේ මහතාගේ බෞද්ධ නිවසට පැමිණි මුල්ම භික්ෂුව වීමේ ගෞරවය හිමිවූයේද උන්වහන්සේටය.

'''ඡට්ඨ සංගායනාව, අග්ගමහා පණ්ඩිත උපාධිය සහ ජාතික මෙහෙවර'''

* මියන්මාරයේ පැවැත්වුණු ඡට්ඨ මහා සංගායනාවේදී උන්වහන්සේ දැක්වූ දක්ෂතාවයට උපහාර පිණිස බුරුම රජය මගින් '''&quot;අග්ගමහා පණ්ඩිත&quot;''' උසස් ගෞරව සම්මානය පිරිනමන ලදී.
* 1950 ගණන්වල බුද්ධාගම රාජ්‍ය ආගම බවට පත් කළ යුතුය යන උද්ඝෝෂණයේදී සහ ලංකා එක්සත් භික්ෂු මණ්ඩලයේ මෙහෙයවීමෙන් පැවැති මහා සභා රැස්වීම්වල මුලසුන හෙබවූහ.
* වල්පොල රාහුල, තල්පාවිල සීලවංශ වැනි හිමිවරුන් සමග දේශපාලන කටයුතුවලදීද වාමාංශික/දක්ෂිණාංශික දෙකටම අයත් නොවන දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවා ගැනීමට පැවැති සාකච්ඡාවලට සහභාගී වූහ.
* සියලු කටයුතු පිළිබඳ විධිමත් සටහන්, දේශනා කළ ස්ථාන නාම ලේඛන සහ ස්වයං ලිඛිත චරිතාපදානයක් තැබූ ප්‍රථම ලාංකේය භික්ෂූන් වහන්සේ උන්වහන්සේය.

'''විශ්වවිද්‍යාලීය සේවය සහ ලැබූ ගෞරව සම්මාන''' උන්වහන්සේ විභාගවලට පෙනී සිට ලබාගත් දේශීය හෝ විදේශීය උපාධියක් නොතිබුණද, උන්වහන්සේගේ පාண்டிත්‍යය උදෙසා සම්මාන උපාධි රැසක් පිරිනමන ලදී:

* කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයේ පාලි ඉගැන්වීම.
* 1953 දී ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීම.
* කැලණියේ ශ්‍රී ලංකා විද්‍යාලංකාර විශ්වවිද්‍යාලයේ බෞද්ධ දර්ශනය පිළිබඳ මහාචාර්ය පදවිය හෙබවීම.
* '''ශ්‍රී ලංකා විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලය:''' ශාස්ත්‍රගුරු (සම්මාන) උපාධිය.
* '''ශ්‍රී ලංකා විද්‍යාලංකාර විශ්වවිද්‍යාලය:''' සාහිත්‍ය චක්‍රවර්ති (සම්මාන) උපාධිය.
* '''ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමිතිය:''' සම්මාන පණ්ඩිත උපාධිය.
* '''බුරුම රජය:''' අග්ගමහා පණ්ඩිත උපාධිය.

ශ්‍රී කල්‍යාණ වංශ නිකායේ අනුනායක පදවිය දැරූ උන්වහන්සේ අපවත් වන විට එහි අතිපූජ්‍ය මහානායක පදවිය හොබවමින් වැඩ සිටියහ. ධර්මශාස්ත්‍රීය කටයුතුවල නිරත වන ගමන් පැවිදි ශිෂ්‍ය පිරිසක් ඇතිකළද උන්වහන්සේ වැඩ සිටියදීම වැඩිදෙනෙක් උපැවිදි වූහ. එකල ඉතිරිව සිටි එකම ශිෂ්‍යයා වූයේ පූජ්‍ය ගීකියනගේ අනෝමදස්සී නාහිමිපාණන්ය. (උන්වහන්සේගේ පැවිදි ආචාර්යයන් වහන්සේ 1936 දී අපවත් වූහ).

'''අපවත් වීම''' අපගේ අතිජාත පුත්‍ර රත්නය වූ පොල්වත්තේ ශ්‍රී බුද්ධදත්ත මහා නායක මාහිමිපාණන් වහන්සේ '''1962 නොවැම්බර් 06 වන දින''' අපවත් වූහ. ඒ ශ්‍රී ලංකා මාතාවට තවත් ශ්‍රේෂ්ඨ පුත්‍රරත්නයක් අහිමි වීමකි.'''සාදක සටහන්:'''

# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 104 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, පෙරවදන
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත (සංස්. සිරිතිලක හිමි), 84 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත (සංස්. සිරිතිලක හිමි), 42 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත (සංස්. සිරිතිලක හිමි), 20 – 23 පිටු
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත (සංස්. සිරිතිලක හිමි), 35 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 1 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත, 45 පිටුව
# සියනෑ ප්‍රදීප දසක කලාපය, දේශනය
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 236 – 254 පිටු
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත, 48 – 49 පිටු
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 65 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 52 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 219 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 151 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත, 87 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 322 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 338 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 289 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 293 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 299 පිටුව
# 'ශ්‍රී බුද්ධදත්ත', 41, 42 පිටු
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 29 පිටුව

මෙහි දක්වන ලද මූලාශ්‍රවලට අමතරව විද්‍යාලංකාර විශ්ව විද්‍යාලයේ 'ධාරා' සඟරාවේ I කාණ්ඩයේ III කලාපයෙන්, 'සාධනා' සඟරාවේ 1961/62 වර්ෂයේ කලාපයෙන් ශ්‍රී බුද්ධදත්ත නාහිමි පිළිබඳ තොරතුරු සොයාගත හැක.

==ආශ්‍රිත==

* [http://www.pirivena.org/library/%E0%B6%B8%E0%B7%91%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1-%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD/%E0%B6%B4%E0%B7%9C%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%AF%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD-%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%8F/%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%82-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%82/ හියුං සියං භ්‍රමණවෘතාන්තය – පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත හිමි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029084525/http://www.pirivena.org/library/%E0%B6%B8%E0%B7%91%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1-%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD/%E0%B6%B4%E0%B7%9C%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%AF%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD-%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%8F/%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%82-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%82/ |date=2020-10-29 }}

* [https://www.youtube.com/watch?v=VJ_zlWOfViY&amp;list=PLE2cDF_-Sy_UjymVkyAPWGHDy2UXPnlrQ&amp;index=66 Pinbara Udesana (පින්බර උදෑසන) | 2017-02-12 | 8.30 AM (නාලන්දා විද්‍යාලය (කොළඹ 10))]

[[ප්‍රවර්ගය:භික්‍ෂූහූ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1887 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1962 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය]]</text>
      <sha1>f3fnumgw0c6dkqc8ptujrhud2iia6bx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>799230</id>
      <parentid>799228</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:34:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>799230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26429" sha1="khwn2cgnc2e9cjzoxen0zu5ck1p9hsi" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name        = [[අග්ග මහා පණ්ඩිත]]&lt;br&gt;පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත මහනාහිමි
| image       = Venerable Polwatte Buddhadatta Thera.jpg
| caption     = 
| birth_name  = 
| birth_date  = 1887 ජූලි 23
| birth_place = අම්බලන්ගොඩ පොල්වත්ත
| death_date  = 1962 නොවැම්බර් මස 09 දි
| death_place = [[ලංකාව]]
| death_cause = 
| resting_place_coordinates = 
| residence   = [[ලංකාව]]
| ethnicity   = 
| other_names = 
| known_for   = 
| education   = 
| notable_works = 
| religion    = [[ථේරවාද බුද්ධාගම|බෞද්ධ]]
| signature   = 
}}

අති පූජ්‍ය පොල්වත්තේ ශ්‍රී බුද්ධදත්ත මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ යනු විවිධ භාෂා ශාස්ත්‍ර හා ධර්ම දර්ශන හදාරා අන්තර්ජාතික කීර්තියට පත්, බහුශ්‍රුත පඬිවරයෙකු, සරල සුගම භාෂා ශෛලියකින් ග්‍රන්ථකරණයෙහි යෙදුණු ව්‍යක්ත ලේඛකයෙකු, අභීත විචාරකයෙකු, හරවත් දේශකයෙකු සහ ආදර්ශවත් සංඝ නේතෘවරයෙකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික හා ශාසනික වංශ කතාවට අරුත්බර පිටු කිහිපයක් එකතු කළ උදාර පුරුෂයෙකි.

'''උපත, ළමා කාලය සහ මව්පියන්''' දක්ෂිණ ලංකාවේ ගාලු කෝරළයේ වැල්ලබඩ පත්තුවට අයත් අම්බලන්ගොඩ පොල්වත්තේදී 1887 ජූලි 23 වන දින උන්වහන්සේ ජනිත වූහ. උන්වහන්සේගේ පියා ඌබඩගේ ලුවිස් ද සිල්වා මහතා වූ අතර, මව තුස්සාගම්හේවා සංචිහාමි මහත්මියයි. උන්වහන්සේගේ ගිහි කාල නාමය උන්වහන්සේ විසින්ම ලියන ලද ''ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය'' නමැති ස්වයං ලිඛිත චරිතාපදානයෙහි පවා සඳහන් නොවේ. සොයුරු සොහොයුරියන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලෙහි බාලයා වූ මේ දරුවා හත්වැනි වියෙහි පසුවෙද්දී, දරුවෙකු ලැබීමට ගොස් හටගත් ආබාධයකින් මව මිය ගියාය. (උන්වහන්සේගේ පියා 1905 දී මියගියහ.)

'''මූලික අධ්‍යාපනය සහ පැවිදි බිමට පත්වීම''' පොල්වත්තේ බෞද්ධ පිරිමි පාසලින් හා අම්බලන්ගොඩ බෞද්ධ ඉංග්‍රීසි පාසලින් (පසුව ධර්මාශෝක ශාස්ත්‍ර ශාලාව) මූලික අධ්‍යාපනය ලැබූ මේ දරුවා පැවිදි වනු දැකීම මවගේ බලවත් අභිලාෂය විය. ඇයට එම භාග්‍යය අහිමි වුවද, ඔහුගේ භාග්‍යය වැළැක්විය හැකි නොවීය. ඒ අනුව අම්බලන්ගොඩ පොල්වත්තේ අග්ගාරාමාධිපතිව වැඩවිසූ සිරිමුනිවර සද්ධම්ම ජෝතිපාල පොරොබ ශ්‍රී ධර්මාරාම රාජගුරු ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ආචාර්යත්වයෙන් හා දොඩන්දූවේ ශෛලබිම්බාරාමාධිපතිව වැඩවිසූ අරියවංසාලංකාර සාසනධර විනයාචරිය දොඩන්දූවේ පියරතන තිස්ස මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් 1899 නොවැම්බර් 02 වැනි දින අග්ගාරාමයේදී පැවිදි බිමට පත් විය. සාමණේරවරයෙකුට අවශ්‍ය මූලික බණ දහම් මෙන්ම සිංහල, පාලි, සංස්කෘත භාෂා පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය සිය ආචාර්ය පාදයන් වෙතින් ලබා ගත්හ.

'''මියන්මාර (බුරුම) ගමන සහ උපසම්පදාව''' 1903 ජනවාරි මාසයේදී සිය ගුරු හිමියන් සමග බුරුම රටට වැඩමවා එහි මොල්මේන් නුවර කෝණ්හත් මහා විහාරයේ (සුපණ්ණ මණි විප්පෝත රතන සීමාරාමය) අධිපති සාගරක්ඛාණ මහා තෙරුන්ගෙන් බුරුම භාෂාව හා අභිධර්මය ඉගෙන ගත්හ. අවුරුදු දෙකක් අධ්‍යාපනය ලබා අසතුටුදායක සෞඛ්‍ය තත්ත්වය නිසා ආපසු ලක්දිවට පැමිණි නමුත්, අභිධර්මය ඉගෙනීමට තිබුණු බලවත් කැමැත්ත නිසාම සිය ආචාර්යපාදයන්ගේ හා දායකයන්ගේද අකමැත්ත නොතකා 1906 දෙසැම්බර් මාසයේදී වරක් රහසේම බුරුමයට වැඩම කළහ.

එම වැඩමවීමේදී සිය ධර්මාචාර්ය වූ සාගරක්ඛාණ මහා තෙරුන්ගේ විශේෂ ඉල්ලීම මත බුද්ධදත්ත සාමණේරයන් වහන්සේ උපසම්පදාව ලැබූහ. සාගරක්ඛාණ තෙරුන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් එම උපසම්පදාව සිදුවූයේ 1907 ජනවාරි මස 23 වැනි දින මොල්මේන් නුවර සුවණ්ණ මණි විප්පෝත රතන සීමා මන්දිරයේදීය. බුද්ධදත්ත හිමියන් සංස්කෘත උගතෙකු වනු දැකීම පැවිදි ආචාර්යවරයාගේ අභිලාෂය වුවද, සිය කැමැත්ත පරිදි පාලි, බුරුම භාෂාව හා අභිධර්මය තවදුරටත් හැදෑරූ උන්වහන්සේ එම විෂයන් පිළිබඳ බුරුම රටේදී පැවැත්වූ පරීක්ෂණ කිහිපයකින් ත්‍යාගලාභීව උසස් ලෙස සමත් වී 1911 අප්‍රේල් මාසයේදී යළිත් සියරට වැඩම කළහ.

'''ශාස්ත්‍රීය කුසලතාවය සහ ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනය''' කුඩා කල සිටම කටපාඩම් කිරීමෙහි මහත් සමර්ථතාවක් දැක්වූ බුද්ධදත්ත හිමියෝ භාෂා ශාස්ත්‍ර මෙන්ම ධර්ම දර්ශන අධ්‍යයනයෙහිද උසස් කුසලතාවක් පළ කළහ. වයස අවුරුදු 15 දී බුරුම රටට වැඩමවන විට පාලි වරනැගිල්ල, බාලාවතාරය, ධාතු මංජුසාව, පාලි නිඝණ්ඩුව, ධම්මපදය, සතිපට්ඨාන සූත්‍රය, වුත්තෝදය, අභිධම්මත්ථ සංගහ, අභිධම්ම මාතිකා යන පොත් සම්පූර්ණයෙන්ම කටපාඩම් කර සිටි අතර, ධම්මපදට්ඨකථා, රසවාහිනී, බාලාවතාර හා වුත්තෝදය යන පොත්වලට අර්ථකියා පාලි භාෂාව කියවා තේරුම් ගැනීමට තරම් පොහොසත්ව සිටියහ. 1909 දී පවත්වන ලද පරීක්ෂණයකට පෙනී සිටි බුරුම භික්ෂූන් හයසියයක් පමණ අභිභවා ප්‍රථමයා ලෙස සමත් වූයේ බුද්ධදත්ත හිමිපාණන්ය.

භික්ෂූන් වහන්සේලා ඉංග්‍රීසි ඉගෙන ගැනීම ගැන ඇතැම් බෞද්ධයන් බලවත් විරුද්ධත්වය දක්වද්දී, 1919 දී පී. ද එස්. කුලරත්න මහතා විසින් කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයේ ආරම්භ කරන ලද ඉංග්‍රීසි පන්තියට ඇතුළත් වී ඉංග්‍රීසි භාෂාව හැදෑරූහ. පුවත්පත් ලිපිවලට පිළිතුරු දෙමින් අධ්‍යාපනයෙහි යෙදුණු උන්වහන්සේ, නොපසුබට උත්සාහයෙන් ක්‍රියාකර අති උච්චස්ථානයට පැමිණි ප්‍රමුඛ ලාංකේය විද්වතෙකු ලෙස සම්භාවනාවට පාත්‍ර වූහ.

'''ග්‍රන්ථකරණය සහ පාලි සාහිත්‍යයට කළ මෙහෙවර''' 1908 දී වයස 21 දී බුරුම වැසියන්ට පාලි ඉගෙනුම පහසු කරවනු පිණිස බුරුම භාෂාවෙන් ලියූ ''පාලි භාෂප්පවේසනී'' නම් කෘතියෙන් ආරම්භ කළ ග්‍රන්ථකරණය, 1962 අපවත් වන තුරුම පවත්වාගෙන ගියහ. උන්වහන්සේ ග්‍රන්ථ 87 ක් පමණ පළ කොට ඇති අතර, පුවත්පත් සඟරාවලට සපයන ලද සිංහල ඉංග්‍රීසි ලිපි සිය ගණනකි.

දේශීය මෙන්ම විදේශීය ශිෂ්‍යයන් අතර පාලි භාෂා අධ්‍යයනය පහසු කරවීමට උන්වහන්සේ කළ මෙහෙවර අද්විතීය වේ:

* '''දේශීය ශිෂ්‍යයන් උදෙසා:''' ''පාලිභාෂාවතරණය'' (පොත් පෙළ), ''ත්‍රිභාෂාරත්නය'', ''පාලි පාඨාවලිය'', ''පාලිවාක්‍ය විවේචනය'', ''පාලි වාක්‍ය රචනාව හා පරිවර්තන පරිචය'', ''පඨම පාඨාවලිය'', ''පාලි සිංහල අකාරාදිය''.
* '''ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන්:''' ''The New Pali Course I &amp; II'', ''Aids to Pali Conversation and Translations'', ''The Higher Pali Course'', ''The Pali English Dictionary'', ''English - Pali Dictionary''.
* '''බුරුම සාහිත්‍යය පෝෂණයට:''' ''පාලිභාෂප්පවේසනී'', ''අභිධානයප්පදීපිකා'', ''සාත්ථලක්ඛණ අභිධානය'', ''බුද්ධඝෝසුප්පත්ති'' යන ග්‍රන්ථ මුද්‍රණය කරවීම.
* '''එංගලන්ත පාලි පොත් සමාගම (Pali Text Society) උදෙසා:''' ''නාමරූප පරිච්ඡේද'', ''අභිධම්මාවතාර'', ''රූපාරූප විභාග'', ''විනය විනිච්ඡය'', ''උත්තර විනිච්ඡය'', ''සම්මෝහ විනෝදනී'', ''සද්ධම්ම පජ්ජෝතිකා'', ''මෝහ විච්ඡේදනී'', ''ජිනකාලමාලී'' යන පොත් සංස්කරණය කර දීම.

උන්වහන්සේ පොත් මුද්‍රණය කළේ මුදල් ඉපයීමේ පරමාර්ථයෙන් නොවේ. එක් පොතක් අලෙවි කිරීමෙන් ලැබුණු මුදල තවත් පොතක් මුද්‍රණයට යෙදවූහ. ලංකා සාහිත්‍ය වංශයෙන් නාමාවශේෂ වූ ''සිංහලවත්ථු'' හා ''සහස්සවත්ථු'' යන පොත් බුරුමයෙන් සොයාගෙන අවිද්‍යමානව තිබූ අභිධර්ම පොත් ලංකා සාහිත්‍යයට දායක කළහ. හියුං සියං හිමියන්ගේ ''Buddhist Records of the Western World'' නමැති ඓතිහාසික කෘතිය ''හියුං සියං භ්‍රමණ වෘත්තාන්තය'' ලෙස සිංහලට පරිවර්තනය කළහ.

'''ස්වාධීන චින්තනය, විචාරශීලී බව සහ අභීතභාවය''' ලේඛකයෙකු වශයෙන් ඓතිහාසික, විචාරාත්මක හා තුලනාත්මක ශික්ෂාව මත පිහිටා සිය රචනා ඉදිරිපත් කිරීම උන්වහන්සේගේ විශේෂත්වයයි. පොතපතේ සඳහන් වූ තරමින් හෝ ගුරු පරපුරෙහි පිළිගැනුණු තරමින් යමක් පිළිනොගෙන විමසා බලා පිළිගැනීම උන්වහන්සේගේ සිරිත විය.

* ලක්මිණි පහන කතුවරයාට එරෙහිව අභීතව ලිපි ලිවීම, අභිධර්ම මාතිකා ස්වරූපය පිළිබඳ 'හේ සිරිමා' වාදය පැවැත්වීම, සහ විල්හෙල්ම් ගෙගර් මහතාගේ මහාවංස පරිවර්තනයේ අඩුපාඩු පෙන්වා දෙමින් ''Some Corrections of Geiger's Mahavansa Translation'' ලිපි පළ කිරීම උන්වහන්සේගේ විචාරශීලීභාවයට උදාහරණ වේ.
* ත්‍රිපිටක අට්ඨකථාවල එන කරුණු පරික්ෂා කරමින් ''අටුවා කතාවස්තු'' ග්‍රන්ථය රචනා කළහ.
* 1907 දී බුරුමයේදී ලක්දිව භික්ෂූන්ට අපහාස වන ලිපියක් පළ වූ විට ඊට එරෙහිව නැගී සිට පුවත්පත ලවා සමාව අයැදීමේ ලිපියක් පළ කරවූහ.
* රුවන්වැලි සෑයේ චූඩමාණික්‍ය පැළඳවීමේ උත්සවයේදී සියාම් නිකායික නොවන භික්ෂූන්ට පිරිත් දේශනා කිරීමට ඉඩ නොදීමට එරෙහිව අභීතව නැගී සිටියහ.

'''දේශකයන් වහන්සේනමක ලෙස සහ විදේශික සංචාර''' 1915 සිට 1952 දක්වා කාලය තුළ දේශීයව මෙන්ම විදේශීයව ධර්ම දේශනා 200 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් පවත්වා ඇත. භාරතය, බුරුමය, ස්විට්සර්ලන්තය, ජර්මනිය, එංගලන්තය වැනි රටවල සංචාරය කළහ. ජර්මනියේ පෝල් ඩෝල්කේ මහතාගේ බෞද්ධ නිවසට පැමිණි මුල්ම භික්ෂුව වීමේ ගෞරවය හිමිවූයේද උන්වහන්සේටය.

'''ඡට්ඨ සංගායනාව, අග්ගමහා පණ්ඩිත උපාධිය සහ ජාතික මෙහෙවර'''

* මියන්මාරයේ පැවැත්වුණු ඡට්ඨ මහා සංගායනාවේදී උන්වහන්සේ දැක්වූ දක්ෂතාවයට උපහාර පිණිස බුරුම රජය මගින් '''&quot;අග්ගමහා පණ්ඩිත&quot;''' උසස් ගෞරව සම්මානය පිරිනමන ලදී.
* 1950 ගණන්වල බුද්ධාගම රාජ්‍ය ආගම බවට පත් කළ යුතුය යන උද්ඝෝෂණයේදී සහ ලංකා එක්සත් භික්ෂු මණ්ඩලයේ මෙහෙයවීමෙන් පැවැති මහා සභා රැස්වීම්වල මුලසුන හෙබවූහ.
* වල්පොල රාහුල, තල්පාවිල සීලවංශ වැනි හිමිවරුන් සමග දේශපාලන කටයුතුවලදීද වාමාංශික/දක්ෂිණාංශික දෙකටම අයත් නොවන දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවා ගැනීමට පැවැති සාකච්ඡාවලට සහභාගී වූහ.
* සියලු කටයුතු පිළිබඳ විධිමත් සටහන්, දේශනා කළ ස්ථාන නාම ලේඛන සහ ස්වයං ලිඛිත චරිතාපදානයක් තැබූ ප්‍රථම ලාංකේය භික්ෂූන් වහන්සේ උන්වහන්සේය.

'''විශ්වවිද්‍යාලීය සේවය සහ ලැබූ ගෞරව සම්මාන''' උන්වහන්සේ විභාගවලට පෙනී සිට ලබාගත් දේශීය හෝ විදේශීය උපාධියක් නොතිබුණද, උන්වහන්සේගේ පාண்டிත්‍යය උදෙසා සම්මාන උපාධි රැසක් පිරිනමන ලදී:

* කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයේ පාලි ඉගැන්වීම.
* 1953 දී ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීම.
* කැලණියේ ශ්‍රී ලංකා විද්‍යාලංකාර විශ්වවිද්‍යාලයේ බෞද්ධ දර්ශනය පිළිබඳ මහාචාර්ය පදවිය හෙබවීම.
* '''ශ්‍රී ලංකා විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලය:''' ශාස්ත්‍රගුරු (සම්මාන) උපාධිය.
* '''ශ්‍රී ලංකා විද්‍යාලංකාර විශ්වවිද්‍යාලය:''' සාහිත්‍ය චක්‍රවර්ති (සම්මාන) උපාධිය.
* '''ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමිතිය:''' සම්මාන පණ්ඩිත උපාධිය.
* '''බුරුම රජය:''' අග්ගමහා පණ්ඩිත උපාධිය.

ශ්‍රී කල්‍යාණ වංශ නිකායේ අනුනායක පදවිය දැරූ උන්වහන්සේ අපවත් වන විට එහි අතිපූජ්‍ය මහානායක පදවිය හොබවමින් වැඩ සිටියහ. ධර්මශාස්ත්‍රීය කටයුතුවල නිරත වන ගමන් පැවිදි ශිෂ්‍ය පිරිසක් ඇතිකළද උන්වහන්සේ වැඩ සිටියදීම වැඩිදෙනෙක් උපැවිදි වූහ. එකල ඉතිරිව සිටි එකම ශිෂ්‍යයා වූයේ පූජ්‍ය ගීකියනගේ අනෝමදස්සී නාහිමිපාණන්ය. (උන්වහන්සේගේ පැවිදි ආචාර්යයන් වහන්සේ 1936 දී අපවත් වූහ).

'''අපවත් වීම''' අපගේ අතිජාත පුත්‍ර රත්නය වූ පොල්වත්තේ ශ්‍රී බුද්ධදත්ත මහා නායක මාහිමිපාණන් වහන්සේ '''1962 නොවැම්බර් 06 වන දින''' අපවත් වූහ. ඒ ශ්‍රී ලංකා මාතාවට තවත් ශ්‍රේෂ්ඨ පුත්‍රරත්නයක් අහිමි වීමකි.'''සාදක සටහන්:'''

# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 104 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, පෙරවදන
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත (සංස්. සිරිතිලක හිමි), 84 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත (සංස්. සිරිතිලක හිමි), 42 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත (සංස්. සිරිතිලක හිමි), 20 – 23 පිටු
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත (සංස්. සිරිතිලක හිමි), 35 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 1 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත, 45 පිටුව
# සියනෑ ප්‍රදීප දසක කලාපය, දේශනය
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 236 – 254 පිටු
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත, 48 – 49 පිටු
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 65 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 52 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 219 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 151 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත, 87 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 322 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 338 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 289 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 293 පිටුව
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 299 පිටුව
# 'ශ්‍රී බුද්ධදත්ත', 41, 42 පිටු
# ශ්‍රී බුද්ධදත්ත චරිතය, 29 පිටුව

මෙහි දක්වන ලද මූලාශ්‍රවලට අමතරව විද්‍යාලංකාර විශ්ව විද්‍යාලයේ 'ධාරා' සඟරාවේ I කාණ්ඩයේ III කලාපයෙන්, 'සාධනා' සඟරාවේ 1961/62 වර්ෂයේ කලාපයෙන් ශ්‍රී බුද්ධදත්ත නාහිමි පිළිබඳ තොරතුරු සොයාගත හැක.

==ආශ්‍රිත==

* [http://www.pirivena.org/library/%E0%B6%B8%E0%B7%91%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1-%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD/%E0%B6%B4%E0%B7%9C%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%AF%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD-%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%8F/%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%82-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%82/ හියුං සියං භ්‍රමණවෘතාන්තය – පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත හිමි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029084525/http://www.pirivena.org/library/%E0%B6%B8%E0%B7%91%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%93%E0%B6%B1-%E0%B6%9C%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AD/%E0%B6%B4%E0%B7%9C%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9A-%E0%B6%B6%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%AF%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD-%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B7%8F/%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%82-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%82/ |date=2020-10-29 }}

* [https://www.youtube.com/watch?v=VJ_zlWOfViY&amp;list=PLE2cDF_-Sy_UjymVkyAPWGHDy2UXPnlrQ&amp;index=66 Pinbara Udesana (පින්බර උදෑසන) | 2017-02-12 | 8.30 AM (නාලන්දා විද්‍යාලය (කොළඹ 10))]

[[ප්‍රවර්ගය:භික්‍ෂූහූ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1887 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1962 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය]]</text>
      <sha1>khwn2cgnc2e9cjzoxen0zu5ck1p9hsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගොර්යෝ බෞද්ධ සිතුවම් ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88479</id>
    <revision>
      <id>799233</id>
      <parentid>796963</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98723" sha1="l0ck3axrk9pwipdt7k5o4cgsa52dtmk" xml:space="preserve">{{GeoGroupTemplate}}
මෙම ලැයිස්තුව '''[[ගොර්යෝ|ගොර්යෝ රාජවංශ]] [[කොරියාව|කොරියාවේ]] (918-1392) '''[[කොරියානු බුද්ධාගම|බෞද්ධ]] [[කොරියානු චිත්‍ර කලාව|සිතුවම්]]''' පිළිබඳ වේ. මෙම යුගයට අයත් [[එල්ලන ලුලි]] සිතුවම් එක්සිය හැටක් පමණ සොයාගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;Lippit&quot;&gt;{{cite journal |jstor=25481912 |title=Goryeo Buddhist Painting in an Interregional Context |author=Yukio Lippit |journal=Ars Orientalis |volume=25 |year=2008 |pages=192–232 |publisher=[[ෆ්‍රියර් කලාගාරය|Freer Gallery of Art]] and [[මිචිගන් විශ්වවිද්‍යාලය|University of Michigan]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2010/10/148_74273.html |title=National museum to feature Goryeo Buddhist paintings |author=Chung Ah-young |work=[[ද කොරියා ටයිම්ස්|The Korea Times]] |date=10 October 2010 |accessdate=24 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;&gt;{{cite book |title=Masterpieces of Goryeo Buddhist Painting |publisher=[[කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය|National Museum of Korea]] |date=2010 |isbn=978-89-960957-8-1 |language=Korean, English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;&gt;{{cite journal |jstor=20111324 |title=Iconographic Surrogates: Contemplating Amitābha Images in the Late Koryō Dynasty (Fourteenth Century) |author=Junhyoung Michael Shin |journal=[[ආකයිව්ස් ඔෆ් ඒෂියන් ආට්|Archives of Asian Art]] |volume=55 |year=2004 |pages=1–15 |publisher=[[යුනිවර්සිටි ඔෆ් හවායි ප්‍රෙස්|University of Hawaii Press]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Yamato&quot;&gt;{{cite book |script-title=ja:特別展高麗仏画: わが国に請来された隣国の金色の仏たち |trans-title=Special Exhibition: Korean Buddhist Paintings of Koryo Dynasty (918-1392) |language=Japanese |editor=[[යමාතෝ බුන්කකන්|Yamato Bunkakan]] |publisher=[[යමාතෝ බුන්කකන්|Yamato Bunkakan]] |year=1978}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Identity&quot;&gt;{{cite journal |url=http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |title=Identity of Goryeo Buddhist Painting |author=Chung Woothak |journal=The International Journal of Korean Art and Archaeology |publisher=[[කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය|National Museum of Korea]] |year=2010 |volume=4 |pages=12–29 |access-date=2021-02-02 |archive-date=2015-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616021822/http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Patrons&quot;&gt;{{cite journal |url=http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |title=The Patrons of Goryeo Buddhist Painting |author=Kim Junghee |journal=The International Journal of Korean Art and Archaeology |publisher=[[කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය|National Museum of Korea]] |year=2010 |volume=4 |pages=30–61 |access-date=2021-02-02 |archive-date=2015-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616021822/http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Periphery&quot;&gt;{{cite journal |url=http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |title=On the Periphery of Goryeo Buddhist Painting: Preliminary Study of the Silk Weave, Width of the Silk and Enshrinement of Works |author=Park Eunkyung |journal=The International Journal of Korean Art and Archaeology |publisher=[[කොරියාවේ ජාතික කෞතුකාගාරය|National Museum of Korea]] |year=2010 |volume=4 |pages=62–91 |access-date=2021-02-02 |archive-date=2015-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616021822/http://www.museum.go.kr/files/upload/ebook/6/KAaA_04.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Enlightenment&quot;&gt;{{cite book |title=Goryeo Dynasty: Korea's Age of Enlightenment, 918-1392 |url=https://archive.org/details/goryeodynastykor0000kimk |editor=Kumja Paik Kim |publisher=[[සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ආසියානු කලා කෞතුකාගාරය|Asian Art Museum]] |year=2003 |pages=[https://archive.org/details/goryeodynastykor0000kimk/page/319 319]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Korai&quot;&gt;{{cite book |script-title=ja:高麗仏画 |trans-title=Goryeo Buddhist Painting |language=Japanese |author1=Kikutake Junichi |author2=Yoshida Hiroshi |year=1981 |publisher=[[අසාහි ෂිම්බුන්|Asahi Shimbun]]sha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fujimoto&quot;&gt;{{cite journal |url=http://www.gakushuin.ac.jp/univ/let/rihum/hujimoto-jinbun11.pdf |script-title=ja:高麗仏画の振幅 : 養寿寺・泉屋博古館・浅草寺所蔵「水月観音(楊柳観音)像」を中心に |trans-title=Variation on Buddhist paintings of the Goryeo Dynasty: focussing on the Water-Moon Bodhisattvas at Senso-ji temple, Youju-ji temple and Sen-oku Hakoku Kan Museum |language=Japanese |author=Fujimoto Yuji |year=2012 |volume=11 |pages=189–216 |journal=Jinbun |publisher=[[ගකුෂුඉන් විශ්වවිද්‍යාලය|Gakushuin University]] |access-date=2021-02-02 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924020455/http://www.gakushuin.ac.jp/univ/let/rihum/hujimoto-jinbun11.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gazo&quot;&gt;{{cite book |script-title=ja:高麗時代阿弥陀画像の研究 |trans-title=Research into Images of Amida from the Goryeo Dynasty |language=Japanese |year=1990}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;  style=&quot;width:100%;&quot;
|-
!width=&quot;25%&quot; align=&quot;left&quot; | චිත්‍රය
!width=&quot;5%&quot; align=&quot;left&quot; | දිනය
!width=&quot;10%&quot; align=&quot;left&quot; | පිහිටීම
!width=&quot;10%&quot; align=&quot;left&quot; | ආයතනය
!width=&quot;25%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | සටහන්
!width=&quot;10%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | රුව
!width=&quot;5%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | මිනුම්
!width=&quot;5%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | ඛණ්ඩාංක
!width=&quot;5%&quot; align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; | ආශ්‍රේ.
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.1|රාජ මාලිග මණ්ඩලය, සේද මත වර්ණාලේපිත}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色王宮曼荼羅図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku ōkyū mandara zu''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;관경서분변상도 || {{sort|1312|1312}} || {{sort|ජපානය|[[ටොයොකාවා, අයිචි|ටොයොකාවා]]}} || {{nihongo|[[දායිඔන්-ජි]]|[[:ja:大恩寺 (豊川市)|大恩寺]]}} || dated to 1312 by the inscription in the bottom right corner; [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt; || [[File:絹本著色王宮曼荼羅図 (Daionji Toyokawa).jpg|150px]] || {{convert|133.3|cm|ftin}} by {{convert|51.4|cm|ftin}} || {{coord|34.820556|N|137.310556|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Daionji}} || [http://www.pref.aichi.jp/kyoiku/bunka/bunkazainavi/yukei/kaiga/kunisitei/0136.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.2|Royal Palace Mandala}}&lt;br&gt;{{nihongo2|王宮曼荼羅図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''ōkyū mandara zu''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;관경서분변상도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|[[Saifuku-ji (Tsuruga)|Saifuku-ji]]|[[:ja:西福寺 (敦賀市)|西福寺]]}} || || [[File:王宮曼荼羅図.jpg|150px]] || {{convert|150.5|cm|ftin}} by {{convert|113.2|cm|ftin}} || {{coord|35.656956|N|136.032114|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saifukuji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.3|Illustration of the [[Amitayurdhyana Sutra|Visualisation Sutra]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観経十六観変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kangyō jūroku kanhensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1323|1323}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || [[File:Illustration of the Visualisation Sutra (Chion-in).jpg|150px]] || {{convert|224.2|cm|ftin}} by {{convert|139.1|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.4|Illustration of the Meditation Sutra}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観経変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;Kankyō hensō zu&lt;/small&gt;&lt;br&gt;관경서분변상도 || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|[[Saifuku-ji (Tsuruga)|Saifuku-ji]]|[[:ja:西福寺 (敦賀市)|西福寺]]}} || || [[File:Illustration of the Meditation Sutra (Saifukuji Tsuruga).jpg|150px]] || {{convert|202.8|cm|ftin}} by {{convert|129.8|cm|ftin}} || {{coord|35.656956|N|136.032114|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saifukuji}} || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.5|Illustration of the Sutra on the Descent of Maitreya}}&lt;br&gt;{{nihongo2|弥勒下生経変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Miroku geshōkyō hensō zu''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;미륵하생경변상도 || {{sort|1350|1350}} || {{sort|Japan|[[Kōya, Wakayama|Kōya]]}} || {{nihongo|Shinnō-in|親王院}} || ||[[File:미륵하생경변상도.jpg|150px]] || {{convert|178.0|cm|ftin}} by {{convert|90.3|cm|ftin}} || {{coord|34.213781|N|135.581366|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shinnō-in}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.6|Illustration of the Sutra on the Descent of Maitreya}}&lt;br&gt;{{nihongo2|弥勒下生経変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Miroku geshōkyō hensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || [[File:Descent of Maitreya Sutra Illustration (Chion-in).jpg|150px]] || {{convert|171.8|cm|ftin}} by {{convert|92.1|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.99a|Illustration of the [[Sutra of Perfect Enlightenment]]}}&lt;br&gt;원각경변상도 || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Boston]]}} || [[Museum of Fine Arts, Boston]] || || [[File:Perfect Enlightenment Sutra Illumination (Museum of Fine Arts, Boston).jpg|150px]] || {{convert|165.5|cm|ftin}} by {{convert|85.5|cm|ftin}} || {{coord|42.339167|N|71.094167|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum of Fine Arts, Boston}} || [http://www.mfa.org/collections/object/perfect-enlightenment-sutra-illumination-25398 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.99b|Illustration of the [[Amitayurdhyana Sutra|Visualisation Sutra]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色観経十六観変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku kangyō jūroku kanhensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Takahagi, Ibaraki|Takahagi]]}} || {{nihongo|Ōtakaji|大高寺}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Illustration of the Visualisation Sutra (Otakaji Takahagi).jpg|150px]] || {{convert|183.0|cm|ftin}} by {{convert|121.0|cm|ftin}} || {{coord|36.715271|N|140.709200|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōtakaji}} || [http://www.edu.pref.ibaraki.jp/board/bunkazai/ken/kaiga/2-71/2-71.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210727123644/https://www.edu.pref.ibaraki.jp/board/bunkazai/ken/kaiga/2-71/2-71.html |date=2021-07-27 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|1.99c|Illustration of the Sutra on the Descent of [[Maitreya]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色弥勒下生経変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Miroku geshōkyō hensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1294|1294}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Myōman-ji]]|[[:ja:妙満寺|妙満寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]; inscribed 画文翰待詔李晟、至元三十一年甲午 || [[File:Descent of Maitreya Sutra (Myomanji Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|227|cm|ftin}} by {{convert|129|cm|ftin}} || {{coord|35.067484|N|135.774450|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Myōman-ji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/00011849 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99a|[[Sakyamuni]] Preaching the Law}}&lt;br&gt;{{nihongo2|釈迦説法図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Shaka seppō zu''&lt;/small&gt;|| {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kōya, Wakayama|Kōya]]}} || {{nihongo|Shinnō-in|親王院}} || || || {{convert|178.0|cm|ftin}} by {{convert|90.3|cm|ftin}} || {{coord|34.213781|N|135.581366|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shinnō-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99b|[[Vairocana]]}} || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Hiroshima]]}} || {{nihongo|[[Fudō-in]]|[[:ja:不動院 (広島市)|不動院]]}} || also known as ''Fifteen Thousand Buddhas'' || [[File:Vairocana (Fudoin) 2.jpg|150px]] || {{convert|162.0|cm|ftin}} by {{convert|88.2|cm|ftin}} || {{coord|34.426877|N|132.471213|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Fudō-in}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99c|[[Vairocana]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|毘盧遮那仏変相図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Birushana butsu hensō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Hyōgo Prefecture]]}} || private || || || {{convert|196.0|cm|ftin}} by {{convert|133.5|cm|ftin}} || || [http://www.city.kobe.lg.jp/culture/culture/institution/museum/activity/kiyo_18.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180513081045/http://www.city.kobe.lg.jp/culture/culture/institution/museum/activity/kiyo_18.html |date=2018-05-13 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99d|[[Vairocana]] Triad}} || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Germany|[[Cologne]]}} || [[Museum für Ostasiatische Kunst, Köln]] || || [[File:Vairocana Triad (Cologne).jpg|150px]] || {{convert|123.0|cm|ftin}} by {{convert|82.0|cm|ftin}} || {{coord|50.935120|N|6.925592|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum für Ostasiatische Kunst, Köln}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99e|[[Bhaisajyaguru]] Preaching the Law}} || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Chishaku-in]]|[[:ja:智積院|智積院]]}} || || || || {{coord|34.988069|N|135.776381|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chishaku-in}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99f|Buddha Pentad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色五仏尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku go-Butsu-son zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Takasago, Hyogo|Takasago]]}} || {{nihongo|[[Jūrin-ji (Takasago)|Jūrin-ji]]|[[:ja:十輪寺 (高砂市)|十輪寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]; alternatively dated to the sixteenth century&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.city.takasago.hyogo.jp/index.cfm/7,28406,c,html/28406/20121116-142803.pdf |script-title=ja:高砂市内の文化財を訪ねて |trans-title=Cultural Properties in Takasago |language=Japanese |publisher=[[Takasago, Hyogo|Takasago City]] |accessdate=2 November 2013}}&lt;/ref&gt; || || || {{coord|34.747306|N|134.799722|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jūrinji}} ||
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|2.99g|Descent of Tejaprabha Buddha}}&lt;br&gt;치성광여래왕림도 || {{sort|1350-1392|late C14}} || {{sort|USA|[[Boston]]}} || [[Museum of Fine Arts, Boston]] || || [[File:Descent of Tejaprabha Buddha (Museum of Fine Arts, Boston).jpg|150px]] || {{convert|124.4|cm|ftin}} by {{convert|54.8|cm|ftin}} || {{coord|42.339167|N|71.094167|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum of Fine Arts, Boston}} || [http://www.mfa.org/collections/object/the-descent-of-tejaprabha-buddha-9612 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.7|[[Amitabha]]}} || {{sort|1286|1286}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || private; {{nihongo|former Shimazu collection|島津家旧蔵}} || || [[File:Amitabha (former Shimazu collection).jpg|150px]] || {{convert|203.5|cm|ftin}} by {{convert|105.1|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.8|[[Amitabha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida Nyorai zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kan'onji, Kagawa|Kan'onji]]}} || {{nihongo|Hagiwara-ji|萩原寺}} || || [[File:Amitabha (Hagiwaraji Kanonji).jpg|150px]] || {{convert|110.8|cm|ftin}} by {{convert|50.4|cm|ftin}} || {{coord|34.071098|N|133.688362|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hagiwara-ji}} || [http://www.gakushuin.ac.jp/univ/let/rihum/hujimoto-jinbun11.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924020455/http://www.gakushuin.ac.jp/univ/let/rihum/hujimoto-jinbun11.pdf |date=2015-09-24 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.9|[[Amitabha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|如来像 or 阿弥陀如来図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Nyorai zō or Amida Nyorai zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|Shōbō-ji|正法寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha (Shoboji).jpg|150px]] || {{convert|190.0|cm|ftin}} by {{convert|87.2|cm|ftin}}&lt;!--or 184.0x86.5--&gt; || || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.10|[[Amitabha]]|}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|Tōkai-an|東海庵}} || || || {{convert|116.4|cm|ftin}} by {{convert|54.5|cm|ftin}} || {{coord|35.022748|N|135.720613|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tōkai-an}} || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.11|[[Amitabha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida Nyorai zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1306|1306}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha (Nezu Museum) 2.jpg|150px]] || {{convert|162.5|cm|ftin}} by {{convert|91.7|cm|ftin}} &lt;!--or 162.2x92.2--&gt; || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029184856/http://bunka.nii.ac.jp/db/SearchDetail.do?heritageId=198922 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.12|[[Amitabha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色釈迦如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shaka Nyorai&lt;!--sic--&gt; zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Gyokurin-in]]|[[:ja:玉林院|玉林院]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha (Gyokurin-in Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|163.0|cm|ftin}} by {{convert|87.0|cm|ftin}}&lt;!--or 164.0x89.5--&gt; || {{coord|35.042418|N|135.743176|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Gyokurin-in}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.13|[[Amitabha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Higashiōmi, Shiga|Higashiōmi]]}} || {{nihongo|Ishiba-ji|石馬寺}} || || || {{convert|98.0|cm|ftin}} by {{convert|55.5|cm|ftin}} || {{coord|35.161459|N|136.164465|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ishibaji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.14|[[Bhaisajyaguru]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Nyorai zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Nagoya]]}} || [[Banshō-ji]] || || [[File:Bhaisajyaguru (Banshoji Nagoya).jpg|150px]] || {{convert|151.0|cm|ftin}} by {{convert|86.2|cm|ftin}} || {{coord|35.159167|N|136.904722|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bhaisajyaguru}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.15|[[Amitabha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色釈迦如来像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shaka Nyorai&lt;!--sic--&gt; zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Eikan-dō Zenrin-ji|Zenrin-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || || {{convert|177.9|cm|ftin}} by {{convert|106.9|cm|ftin}} || {{coord|35.014525|N|135.795292|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zenrin-ji}} || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.99a|[[Amitabha]]}} || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|France|[[Paris]]}} || [[Musée Guimet]] || || [[File:Amitabha (Musee Guimet).jpg|150px]] || {{convert|104.0|cm|ftin}} by {{convert|46.0|cm|ftin}} || {{coord|48.865106|N|2.293632|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Musée Guimet}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.99b|[[Amitabha]]}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Italy|[[Rome]]}} || [[Museo Nazionale d'Arte Orientale]] || || [[File:Amitabha (Museo Nazionale d'Arte Orientale).jpg|150px]] || {{convert|105.6|cm|ftin}} by {{convert|47.0|cm|ftin}} || {{coord|41.894523|N|12.500403|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museo Nazionale d'Arte Orientale}} || [http://www.museorientale.beniculturali.it/index.php?it/311/opere/25/dipintobuddha-amitabha-amitabul ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211209001858/http://museorientale.beniculturali.it/index.php?it/311/opere/25/dipintobuddha-amitabha-amitabul |date=2021-12-09 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.99c|[[Amitabha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀如来坐像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida Nyorai zazō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Yaita, Tochigi|Yaita]]}} || {{nihongo|Kagamiyama-dera|鏡山寺}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]]; there are two further Goryeo Buddhist paintings at {{nihongo|Kōbō-ji|興法寺}} in [[Oyama, Tochigi|Oyama]] || [[File:Amitabha (Kagamiyama-dera Yaita).jpg|150px]] || {{convert|149.3|cm|ftin}} by {{convert|94.0|cm|ftin}} || {{coord|36.837197|N|139.921457|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kagamiyama-dera}} || [http://www.city.yaita.tochigi.jp/soshiki/syougaigakusyu/kenbunkazai1.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180625160958/http://www.city.yaita.tochigi.jp/soshiki/syougaigakusyu/kenbunkazai1.html |date=2018-06-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|3.99d|[[Amitabha]]}}&lt;br&gt;아미타여래도|| {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Korea|[[Yongin]]}} || Uhak Cultural Foundation || Treasure No. 1238 || [[File:Amitabha (Uhak Yongin).jpg|150px]] || {{convert|105.6|cm|ftin}} by {{convert|52.3|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.16a|Amitabha Triad, colour on silk ([[Amitabha]])}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1309|1309}} || {{sort|Japan|[[Yonezawa, Yamagata|Yonezawa]]}} || {{nihongo|[[Uesugi Jinja]]|[[:ja:上杉神社|上杉神社]]}} || central scroll of a set of three jointly designated an [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref name=&quot;Uesugi&quot;&gt;{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/2420 |script-title=ja:絹本著色阿弥陀三尊像 |trans-title=Amida Triad, colour on silk |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |accessdate=26 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Uesugi2&quot;&gt;{{cite journal |script-title=ja:阿弥陀三尊像 (上杉神社蔵) |trans-title=Amida Triad at Uesugi Jinja |language=Japanese |journal=[[Ars Buddhica]] |publisher=[[Mainichi Shimbun]]sha |year=1973 |volume=91 |pages=42–45 |author=Ariga Yoshitaka}}&lt;/ref&gt; || [[File:Amitabha Triad - Amitabha (Uesugi Jinja).jpg|150px]] || {{convert|148|cm|ftin}} by {{convert|77|cm|ftin}}&lt;!--or 151.0x63.5--&gt; || {{coord|37.909237|N|140.104072|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Uesugi Jinja}} || [http://www.pref.yamagata.jp/cgi-bin/yamagata-takara/?m=detail&amp;id=1037 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.16b|Amitabha Triad, colour on silk ([[Avalokiteśvara]])}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1309|1309}} || {{sort|Japan|[[Yonezawa, Yamagata|Yonezawa]]}} || {{nihongo|[[Uesugi Jinja]]|[[:ja:上杉神社|上杉神社]]}} || right-hand scroll of a set of three jointly designated an [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref name=&quot;Uesugi&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Uesugi2&quot;/&gt; || [[File:Amitabha Triad - a (Uesugi Jinja).jpg|150px]] || {{convert|148|cm|ftin}} by {{convert|77|cm|ftin}} || {{coord|37.909237|N|140.104072|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Uesugi Jinja}} || [http://www.pref.yamagata.jp/cgi-bin/yamagata-takara/?m=detail&amp;id=1037 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.16c|Amitabha Triad, colour on silk ([[Mahasthamaprapta]])}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1309|1309}} || {{sort|Japan|[[Yonezawa, Yamagata|Yonezawa]]}} || {{nihongo|[[Uesugi Jinja]]|[[:ja:上杉神社|上杉神社]]}} || left-hand scroll of a set of three jointly designated an [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref name=&quot;Uesugi&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Uesugi2&quot;/&gt; || [[File:Amitabha Triad - Mahasthamaprapta (Uesugi Jinja).jpg|150px]] || {{convert|148|cm|ftin}} by {{convert|77|cm|ftin}} || {{coord|37.909237|N|140.104072|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Uesugi Jinja}} || [http://www.pref.yamagata.jp/cgi-bin/yamagata-takara/?m=detail&amp;id=1037 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.17|[[Amitabha]] Triad with [[Ananda]] and [[Mahākāśyapa]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色釈迦三尊及阿難迦葉像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shaka&lt;!--sic--&gt; sanzon oyobi Anan Kashō zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1330|1330}} || {{sort|Japan|[[Ogose, Saitama|Ogose]]}} || {{nihongo|Hōon-ji|法恩寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amida Triad with Ananda and Mahakasyapa (Hoonji Ogose).jpg|150px]] || {{convert|119.4|cm|ftin}} by {{convert|64.2|cm|ftin}}&lt;!--or 119.0x62.0--&gt; || {{coord|35.962133|N|139.297135|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōonji}} || [https://web.archive.org/web/20131029193606/http://www.town.ogose.saitama.jp/div_soumu/sec_jichi/cyousei_youran/2013/histry.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.18|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || [[File:Amitabha Triad (Nezu Museum).jpg|150px]] || {{convert|111.2|cm|ftin}} by {{convert|50.9|cm|ftin}}&lt;!--or 112.9x51.1--&gt; || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.19|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || || {{convert|129.0|cm|ftin}} by {{convert|62.0|cm|ftin}} || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.20|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || || {{convert|139.0|cm|ftin}} by {{convert|87.9|cm|ftin}} || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.21|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kakogawa, Hyogo|Kakogawa]]}} || [[Kakurin-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Kakurinji Kakogawa).jpg|150px]] || {{convert|130.0|cm|ftin}} by {{convert|73.3|cm|ftin}} || {{coord|34.752244|N|134.832587|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kakurinji}} || [http://www.kakurinji.or.jp/art/kaigapage/amidasanzonzou.htm ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.22|[[Amitabha]] Triad}} || {{sort|1200-1299|circa C13}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Metropolitan Museum of Art]] || || [[File:Amitabha Triad (Metropolitan Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|114.9|cm|ftin}} by {{convert|59.1|cm|ftin}}&lt;!--or 117.3x60.2--&gt; || {{coord|40.779152|N|73.962933|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Metropolitan Museum of Art}} || [http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/39882 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.23|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || || {{convert|170.3|cm|ftin}} by {{convert|92.2|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.23a|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || || {{convert|160.6|cm|ftin}} by {{convert|80.6|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.23b|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || || {{convert|160.6|cm|ftin}} by {{convert|80.6|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.23c|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Chion-in]] || || || {{convert|160.6|cm|ftin}} by {{convert|80.6|cm|ftin}} || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.24|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Sakai, Osaka|Sakai]]}} || {{nihongo|[[Hōdō-ji (Sakai)|Hōdō-ji]]|[[:ja:法道寺 (堺市)|法道寺]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Hodoji Sakai).jpg|150px]] || {{convert|166.4|cm|ftin}} by {{convert|88.8|cm|ftin}} || {{coord|34.463931|N|135.517731|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōdōji}} || [http://www.city.sakai.lg.jp/kanko/rekishi/bunkazai/bunkazai/shokai/bunya/kaiga/amidasanzonzu.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.25|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|C13/14}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Tokyo National Museum]] || || [[File:Amitabha Triad (Tokyo National Museum) 2.jpg|150px]] || {{convert|122.9|cm|ftin}} by {{convert|56.6|cm|ftin}}&lt;!--or 123.0x55.8--&gt; || {{coord|35.718826|N|139.776467|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tokyo National Museum}} || [http://webarchives.tnm.jp/imgsearch/show/C0044940 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.26|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;아미타삼존도 || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || [[National Treasures of South Korea|National Treasure]] No. 218 || [[File:Amitabha Triad (Leeum, Samsung Museum of Art) 2.jpg|150px]] || {{convert|110.7|cm|ftin}} by {{convert|51.0|cm|ftin}}&lt;!--or 110.0x51.0--&gt; || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.27|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Atami, Shizuoka|Atami]]}} || [[MOA Museum of Art]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (MOA Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|100.9|cm|ftin}} by {{convert|54.2|cm|ftin}}&lt;!--or 100.6x56.3--&gt; || {{coord|35.108991|N|139.075091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=MOA Museum of Art}} || &lt;ref name=&quot;Amitabha&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.28|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kobe]]}} || [[Hakutsuru Fine Art Museum]] || || || {{convert|133.3|cm|ftin}} by {{convert|58.9|cm|ftin}} || {{coord|34.731024|N|135.258136|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hakutsuru Fine Art Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.29|[[Amitabha]] Triad}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Brooklyn Museum]] || || [[File:Amitabha Triad (Brooklyn Museum).jpg|150px]] || {{convert|130.2|cm|ftin}} by {{convert|81.9|cm|ftin}}&lt;!--or 143.2x95.1--&gt; || {{coord|40.671306|N|73.96375|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Brooklyn Museum}} || [http://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/3718/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228162517/https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/3718 |date=2021-02-28 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.30|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Maizuru, Kyoto|Maizuru]]}} || {{nihongo|[[Matsunoo-dera (Maizuru)|Matsunoo-dera]]|[[:ja:松尾寺 (舞鶴市)|松尾寺]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Matsunoodera Maizuru).jpg|150px]] || {{convert|109.5|cm|ftin}} by {{convert|55.7|cm|ftin}} || {{coord|35.497225|N|135.469408|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Matsunoodera}} || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/2130.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210206061827/http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/2130.html |date=2021-02-06 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.31|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Sen-oku Hakuko Kan]] || || || {{convert|130.0|cm|ftin}} by {{convert|83.0|cm|ftin}} || {{coord|35.0176|N|135.7929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sen-oku Hakuko Kan}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.32|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Chion-ji]]|[[:ja:知恩寺|知恩寺]]}} || || [[File:Amitabha Triad (Chionji Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|103.0|cm|ftin}} by {{convert|86.0|cm|ftin}} || {{coord|35.030304|N|135.780877|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chionji}} || [http://www.bukkyo-u.ac.jp/event/detail/2011/11/07/143/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180625103926/http://www.bukkyo-u.ac.jp/event/detail/2011/11/07/143/ |date=2018-06-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.33|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || private || || [[File:Amitabha Triad (private Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|99.2|cm|ftin}} by {{convert|51.7|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.34|[[Amitabha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀三尊図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida sanzon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Izumo, Shimane|Izumo]]}} || {{nihongo|[[Ichibata-ji]]|[[:ja:一畑寺|一畑寺]]}} || || || || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.35|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tsu, Mie|Tsu]]}} || {{nihongo|Senju-ji|専修寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Senjuji Tsu).jpg|150px]] || {{convert|168.5|cm|ftin}} by {{convert|92.4|cm|ftin}} || {{coord|34.762028|N|136.503582|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Senjuji}} || [http://www.bunka.pref.mie.lg.jp/art-museum/catalogue/religious/mouri-50.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923195219/http://www.bunka.pref.mie.lg.jp/art-museum/catalogue/religious/mouri-50.htm |date=2015-09-23 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.36|[[Amitabha]] Triad, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida sanzon zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Okura Museum of Art|Ōkura Museum of Art]] || || || {{convert|113.0|cm|ftin}} by {{convert|61.0|cm|ftin}} || {{coord|35.666944|N|139.743333|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōkura Museum of Art}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.37|[[Shakyamuni]] and Two Attendants}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Cleveland]]}} || [[Cleveland Museum of Art]] || || [[File:Shakyamuni and Two Attendants (Cleveland Museum of Art) 2.jpg|150px]] || {{convert|217.8|cm|ftin}} by {{convert|112.7|cm|ftin}} || {{coord|41.508891|N|81.611348|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Cleveland Museum of Art}} || [http://www.clevelandart.org/art/1982.25 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|4.999a|[[Amitabha]] Triad, gold with blue ground on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本紺地金泥阿弥陀三尊像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon konji kindei Amida sanson zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1359|1359}} || {{sort|Japan|[[Kōfu, Yamanashi|Kōfu]]}} || {{nihongo|Hontai-ji|尊躰寺}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Amitabha Triad (Hontaiji Kofu).jpg|150px]] || {{convert|164.9|cm|ftin}} by {{convert|85.6|cm|ftin}} || {{coord|35.659711|N|138.580041|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hontaiji}} || [http://www.city.kofu.yamanashi.jp/koho/shise/koho/kohoshi/documents/24_1.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225438/http://www.city.kofu.yamanashi.jp/koho/shise/koho/kohoshi/documents/24_1.pdf |date=2016-03-03 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.38|[[Amitabha]] with Eight Great Bodhisattvas}} || {{sort|1270-1392|late Goryeo}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || || {{convert|21.0|cm|ftin}} by {{convert|13.0|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.39|[[Sakyamuni]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色釈迦八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shaka hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1320|1320}} || {{sort|Japan|[[Yamatokōriyama, Nara|Yamatokōriyama]]}} || {{nihongo|[[Matsuo-dera]]|[[:ja:松尾寺 (大和郡山市)|松尾寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Sakyamuni with Eight Great Bodhisattvas (Matsuodera).jpg|150px]] || {{convert|177.3|cm|ftin}} by {{convert|91.2|cm|ftin}} || {{coord|34.634064|N|135.728107|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Matsuodera}} || [http://www.city.yamatokoriyama.nara.jp/ourcity/history/shiseki/000196.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.40|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本着色阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Saga, Saga|Saga]]}} || property of {{nihongo|Kōfuku-ji|広福寺}}, more properly {{nihongo|Kōfukugokokuzen-ji|廣福護国禅寺}} in [[Takeo, Saga|Takeo]]; kept at the [[Saga Prefectural Museum]] || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Kofukugokokuzenji Takeo) 2.jpg|150px]] || {{convert|155.4|cm|ftin}} by {{convert|87.2|cm|ftin}} || {{coord|33.244978|N|130.300598|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saga Prefectural Museum}} || [http://www.city.takeo.lg.jp/kyouiku/bunkazai/pages/bunkazai/bunkazai-316.htm ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.41|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || {{nihongo|[[The University Art Museum, Tokyo University of the Arts]]|[[:ja:東京藝術大学大学美術館|東京藝術大学大学美術館]]}} || || [[File:Amida with Eight Great Bodhisattvas (University Art Museum, Tokyo University of the Arts) 2.jpg|150px]] || {{convert|180.3|cm|ftin}} by {{convert|92.5|cm|ftin}}&lt;!--or 175.3x91.5--&gt; || {{coord|35.719218|N|139.771494|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=The University Art Museum, Tokyo University of the Arts}} || [http://db.am.geidai.ac.jp/object.cgi?id=1254;image_file=EP000351.jpg ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029195205/http://db.am.geidai.ac.jp/object.cgi?id=1254;image_file=EP000351.jpg |date=2013-10-29 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.42|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Ashikaga, Tochigi|Ashikaga]]}} || {{nihongo|[[Banna-ji]]|[[:ja:鑁阿寺|鑁阿寺]]}} || alternatively identified as Shakyamauni with Eight Great Bodhisattvas (Prefectural Cultural Property) and dated to the [[Muromachi period]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tochigi-edu.ed.jp/center/bunkazai/bunkazai/list/277.htm |script-title=ja:絹本著色釈迦八大菩薩像 |trans-title=Shakyamuni with Eight Great Bodhisattvas, colour on silk |language=Japanese |publisher=[[Tochigi Prefecture]] |accessdate=2 November 2013}}&lt;/ref&gt; || || {{convert|153.0|cm|ftin}} by {{convert|84.3|cm|ftin}} || {{coord|36.337461|N|139.452295|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bannaji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.43|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Museum of Japanese Art|Yamato Bunkakan]] || || || {{convert|110.2|cm|ftin}} by {{convert|57.7|cm|ftin}} || {{coord|34.695278|N|135.756667|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yamato Bunkakan}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.44|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}} || {{sort|1350-1392|2nd half C14}} || {{sort|USA|[[San Francisco]]}} || [[Asian Art Museum of San Francisco|Asian Art Museum]] || || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Asian Art Museum, San Francisco).jpg|150px]] || {{convert|151.1|cm|ftin}} by {{convert|88.7|cm|ftin}} || {{coord|37.780213|N|122.416416|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Asian Art Museum}} || [http://searchcollection.asianart.org/view/objects/asitem/id/21254 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304034830/http://searchcollection.asianart.org/view/objects/asitem/id/21254 |date=2016-03-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.45|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Washington, D.C.]]}} || [[Freer Gallery of Art]] || || [[File:Amitabha and Eight Great Bodhisattvas (Freer Gallery of Art).jpg|150px]] || {{convert|160.3|cm|ftin}} by {{convert|86.0|cm|ftin}}&lt;!--or 191.0x93.0--&gt; || {{coord|38.888135|N|77.02739|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Freer Gallery of Art}} || [http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=F1906.269 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930052506/http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=F1906.269 |date=2015-09-30 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.46|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Nagoya]]}} || [[Tokugawa Art Museum]] || || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Tokugawa Art Museum) 2.jpg|150px]] || {{convert|143.0|cm|ftin}} by {{convert|87.0|cm|ftin}} || {{coord|35.183814|N|136.933261|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tokugawa Art Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029200438/http://www.tokugawa-art-museum.jp/planning/h20/04/obj03.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.47|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|Jōkyō-ji|浄教寺}} || || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Jokyoji Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|173.1|cm|ftin}} by {{convert|91.1|cm|ftin}} || {{coord|35.002863|N|135.767219|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jōkyōji}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.48|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kobe]]}} || private&lt;br&gt;{{nihongo|former Kawasaki collection|川崎家旧蔵}} || || || {{convert|107.3|cm|ftin}} by {{convert|58.5|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.49|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Nezu Museum).jpg|150px]] || {{convert|222.5|cm|ftin}} by {{convert|166.8|cm|ftin}} || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.99a|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|紫絹金銀泥絵 阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''shiken kingin doro-e Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|end of the Goryeo period}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|Zenmyō-ji|善妙寺}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || || {{convert|155.0|cm|ftin}} by {{convert|146.0|cm|ftin}} || {{coord|35.653583|N|136.071843|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zenmyōji}} || [http://info.pref.fukui.jp/bunka/bunkazai/sitei/kaiga/zenmyoji-amidahachidai.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.99b|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s}}&lt;br&gt;{{nihongo2|阿弥陀八菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Amida hachi bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1325-1392|mid-/late C14}} || {{sort|Japan|[[Nishio, Aichi|Nishio]]}} || property of {{nihongo|Keigan-ji|桂岩寺}}; kept at the {{nihongo|[[Iwase Bunko Library]]|[[:ja:西尾市岩瀬文庫|西尾市岩瀬文庫]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Amitabha with Eight Great Bodhisattvas (Keiganji Nishio).jpg|150px]] || {{convert|139.4|cm|ftin}} by {{convert|85.0|cm|ftin}} || {{coord|34.874388|N|137.053853|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Iwase Bunko Library}} || [http://www.city.nishio.aichi.jp/index.cfm/8,2056,91,408,html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210113015749/https://www.city.nishio.aichi.jp/index.cfm/8,2056,91,408,html |date=2021-01-13 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|5.99c|[[Amitabha]] with Eight Great [[Bodhisattva]]s, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本着色阿弥陀八大菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Amida hachidai bosatsu zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Ōtsu, Shiga|Ōtsu]]}} || {{nihongo|[[Shiga-in]]|[[:ja:滋賀院|滋賀院]]}} || || || || {{coord|35.069594|N|135.867583|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shiga-in}} || [http://www.rekihaku.otsu.shiga.jp/news/1002.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.50|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Karatsu, Saga|Karatsu]]}} || {{nihongo|[[Kagami Jinja]]|[[:ja:鏡神社 (唐津市)|鏡神社]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Kagami Jinja).jpg|150px]] || {{convert|419.5|cm|ftin}} by {{convert|254.2|cm|ftin}} || {{coord|33.432122|N|130.008130|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kagami Jinja}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.51|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像〈徐九方筆／至治三年六月の年記がある〉}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1323|1323}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Sen-oku Hakuko Kan]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Senoku Hakokukan Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|164.8|cm|ftin}} by {{convert|101.7|cm|ftin}}&lt;!--or 165.5x101.5--&gt; || {{coord|35.0176|N|135.7929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sen-oku Hakuko Kan}} || [http://www.sumitomo.or.jp/html/culja/culja12/jp1220.htm ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.52|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Sensō-ji]] || || [[File:Yoryu Kannon (Sensoji).jpg|150px]] || {{convert|144.0|cm|ftin}} by {{convert|62.6|cm|ftin}} || {{coord|35.714427|N|139.796863|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sensōji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.53|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Museum of Japanese Art|Yamato Bunkakan]] || || || {{convert|100.4|cm|ftin}} by {{convert|49.6|cm|ftin}} || {{coord|34.695278|N|135.756667|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yamato Bunkakan}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.54|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Daitoku-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Daitokuji).jpg|150px]] || {{convert|227.9|cm|ftin}} by {{convert|135.8|cm|ftin}} || {{coord|35.043753|N|135.746040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Daitokuji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/1310 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.55|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Daitoku-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || || {{convert|154.3|cm|ftin}} by {{convert|84.7|cm|ftin}} || {{coord|35.043753|N|135.746040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Daitokuji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/1313 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.56|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || [[Daitoku-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || || {{convert|129.6|cm|ftin}} by {{convert|63.8|cm|ftin}} || {{coord|35.043753|N|135.746040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Daitokuji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/1319 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.57|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|[[Yūrinkan Museum]]|[[:ja:藤井斉成会有鄰館|藤井斉成会有鄰館]]}} || || || {{convert|105.5|cm|ftin}} by {{convert|54.3|cm|ftin}} || {{coord|35.011694|N|135.781263|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yūrinkan Museum}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.58|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Atami, Shizuoka|Atami]]}} || [[MOA Museum of Art]] || || || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|46.2|cm|ftin}} || {{coord|35.108991|N|139.075091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=MOA Museum of Art}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.59|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Sakurai, Nara|Sakurai]]}} || [[Tanzan Shrine|Tanzan Jinja]] || || [[File:Water-Moon Avalokitesvara (Tanzan Jinja Sakurai).jpg|150px]] || {{convert|110.0|cm|ftin}} by {{convert|57.7|cm|ftin}}&lt;!--or 109.5x54.3--&gt; || {{coord|34.465833|N|135.861667|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tanzan Jinja}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.60|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]]}} || {{nihongo|Chōraku-ji|長楽寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Chorakuji Miyoshi).jpg|150px]] || {{convert|119.0|cm|ftin}} by {{convert|63.5|cm|ftin}} || {{coord|34.029891|N|133.862336|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chōrakujii}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.61|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Ōtsu, Shiga|Ōtsu]]}} || {{nihongo|[[Shōjuraigō-ji]]|[[:ja:聖衆来迎寺|聖衆来迎寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Shojuraigoji Otsu).jpg|150px]] || {{convert|145.5|cm|ftin}} by {{convert|82.7|cm|ftin}} || {{coord|35.072427|N|135.885816|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shōjuraigōji}} || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/201/1257 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.62|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kōya, Wakayama|Kōya]]}} || {{nihongo|Hōju-in|宝寿院}} || || || {{convert|166.4|cm|ftin}} by {{convert|88.8|cm|ftin}} ||　{{coord|34.214588|N|135.577641|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōju-in}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.63|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Taishi, Osaka|Taishi]]}} || {{nihongo|[[Eifuku-ji]]|[[:ja:叡福寺|叡福寺]]}} || || || {{convert|99.9|cm|ftin}} by {{convert|50.7|cm|ftin}} || {{coord|34.518625|N|135.639761|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Eifukuji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.64|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1350-1392|2nd half C14}} || {{sort|Japan|[[Nishio, Aichi|Nishio]]}} || property of {{nihongo|Yōju-ji|養寿寺}}; kept at the {{nihongo|[[Iwase Bunko Library]]|[[:ja:西尾市岩瀬文庫|西尾市岩瀬文庫]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Water-Moon Avalokitesvara (Yojuji Nishio).jpg|150px]] || {{convert|101.0|cm|ftin}} by {{convert|56.0|cm|ftin}} || {{coord|34.874388|N|137.053853|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Iwase Bunko Library}} || [http://www.pref.aichi.jp/kyoiku/bunka/bunkazainavi/yukei/kaiga/kensitei/0267.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.65|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色白衣観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Byakue Kannon&lt;!--sic--&gt; zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kobe]]}} || [[Taisan-ji (Kobe)|Taisan-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Taisanji Kobe).jpg|150px]] || {{convert|109.2|cm|ftin}} by {{convert|56.7|cm|ftin}} || {{coord|34.6965|N|135.067|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Taisanji}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.66|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;!--on [[Potalaka]]--&gt;&lt;br&gt;수월관음보살도&lt;br&gt;{{nihongo2|水月観音菩薩図}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || Treasure No. 926 || [[File:Avalokitesvara on Potalaka (Leeum, Samsung Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|119.2|cm|ftin}} by {{convert|59.8|cm|ftin}}&lt;!--or 85.0x53.0--&gt; || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.67|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Hitoyoshi, Kumamoto|Hitoyoshi]]}} || {{nihongo|Ganjō-ji|願成寺}} || || || {{convert|106.6|cm|ftin}} by {{convert|48.6|cm|ftin}} || {{coord|32.218066|N|130.772538|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ganjōji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.68|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Nara National Museum]] || || [[File:Yoryu Kannon (Nara National Museum) 2.jpg|150px]] || {{convert|163.0|cm|ftin}} by {{convert|84.7|cm|ftin}}&lt;!--or 105.3x50.5--&gt; || {{coord|34.683564|N|135.836678|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nara National Museum}} || [http://www.narahaku.go.jp/collection/1180-0.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.69|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|USA|[[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]]}} || [[Harvard Art Museums]] || || || {{convert|158.3|cm|ftin}} by {{convert|82.1|cm|ftin}} || {{coord|42.374073|N|71.114159|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Harvard Art Museums}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.70|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1300-1350|1st half C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Metropolitan Museum of Art]] || the encounter with [[Sudhana]] (lower right) is recounted in the [[Avatamsaka Sutra]] || [[File:Water-Moon Avalokiteshvara (Metropolitan Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|114.5|cm|ftin}} by {{convert|55.6|cm|ftin}} || {{coord|40.779152|N|73.962933|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Metropolitan Museum of Art}} || [http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/36029 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.71|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|([[Hyōgo Prefecture]])}} || private || || || {{convert|163.9|cm|ftin}} by {{convert|61.0|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.72|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|([[Fukuoka Prefecture]])}} || || || || {{convert|108.5|cm|ftin}} by {{convert|57.1|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.73|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Germany|[[Cologne]]}} || [[Museum für Ostasiatische Kunst, Köln]] || || [[File:Water-Moon Avalokiteshvara (Cologne).jpg|150px]] || {{convert|98.0|cm|ftin}} by {{convert|55.0|cm|ftin}} || {{coord|50.935120|N|6.925592|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum für Ostasiatische Kunst, Köln}} || [http://www.museenkoeln.de/museum-fuer-ostasiatische-kunst/default.asp?s=320&amp;kontrast=&amp;schrift=&amp;abb=857 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029184051/http://www.museenkoeln.de/museum-fuer-ostasiatische-kunst/default.asp?s=320&amp;kontrast=&amp;schrift=&amp;abb=857 |date=2013-10-29 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.74|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|([[Okayama Prefecture]])}} || private || || || {{convert|143.8|cm|ftin}} by {{convert|77.2|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.75|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|([[Okayama Prefecture]])}} || {{nihongo|Chōraku-ji|長楽寺}} || || || {{convert|152.3|cm|ftin}} by {{convert|86.5|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.76|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Tottori, Tottori|Tottori]]}} || property of {{nihongo|[[Bujō-ji]]|[[:ja:豊乗寺|豊乗寺]]}} in [[Chizu, Tottori|Chizu]]; kept at the [[Tottori Prefectural Museum]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Bujoji Chizu).jpg|150px]] || {{convert|106.0|cm|ftin}} by {{convert|54.6|cm|ftin}}&lt;!--or 105.2x54.5--&gt; || {{coord|35.508265|N|134.236128|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tottori Prefectural Museum}} || [http://db.pref.tottori.jp/bunkazainavi.nsf/bunkazai_web_view/7B32597A1F17D9A04925796F0007FC5C ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.77|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Sakurai, Nara|Sakurai]]}} || [[Hase-dera]] || || || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|52.5|cm|ftin}} || {{coord|34.535860|N|135.906844|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hase-dera}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99a|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|France|[[Paris]]}} || [[Musée Guimet]] || || [[File:Water-Moon Avalokitesvara (Musee Guimet).jpg|150px]] || {{convert|105.0|cm|ftin}} by {{convert|58.0|cm|ftin}} || {{coord|48.865106|N|2.293632|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Musée Guimet}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99b|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1325-1375|mid-C14}} || {{sort|USA|[[Washington, D.C.]]}} || [[Freer Gallery of Art]] || || [[File:Water-Moon Avalokitesvara (Freer Gallery of Art).jpg|150px]] || {{convert|98.3|cm|ftin}} by {{convert|47.7|cm|ftin}} || {{coord|38.888135|N|77.02739|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Freer Gallery of Art}} || [https://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=F1904.13 ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99c|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|水月観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''suigetsu Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Seikadō Bunko Art Museum]] || || || || {{coord|35.622402|N|139.619290|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Seikadō Bunko Art Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029201117/http://kaken.nii.ac.jp/d/p/12610069/2002/3/ja.ja.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99d|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kamakura, Kanagawa|Kamakura]]}} || [[Kenchō-ji]] || || || {{convert|141.5|cm|ftin}} by {{convert|77.2|cm|ftin}} || {{coord|35.331705|N|139.555072|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kenchōji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99e|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || {{sort|Japan|[[Kōya, Wakayama|Kōya]]}} || {{nihongo|Daitoku-in|大徳院}} || || || {{convert|143.8|cm|ftin}} by {{convert|77.2|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99f|Water-Moon [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|楊柳観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Yōryū Kannon zō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || || || || || [[File:Yoryu Kannon.jpg|150px]] || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|49.0|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99g|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本着色楊柳観音坐像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Yōryū Kannon zazō''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;수월관음도 || {{sort|1325-1375|mid-C14}} || {{sort|Japan|[[Shimonoseki]]}} || property of [[Kōzan-ji (Shimonoseki)|Kōzan-ji]]; kept at the {{nihongo|[[Shimonoseki Chōfu Museum]]|[[:ja:下関市立長府博物館|下関市立長府博物館]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Yoryu Kannon (Kozanji Shimonoseki).jpg|150px]] || {{convert|146.9|cm|ftin}} by {{convert|85.8|cm|ftin}} || {{coord|33.995474|N|130.982255|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shimonoseki Chōfu Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131104074524/http://bunkazai.ysn21.jp/bunkazai/detail.asp?mid=110034 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|6.99g|Water-Moon [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|水月観音図}}&lt;br&gt;수월관음도(水月觀音圖) || late Goryeo || {{sort|Korea|[[Yongin]]}} || Amore pacific museum of art || Treasure No. 1426 || [[File:수월관음도.jpg|150px]] ||  ||  ||
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.78|[[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Kannon zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Gifu Prefecture]]}} || {{nihongo|Tōkō-ji|東光時}} || || || {{convert|109.2|cm|ftin}}&lt;!--or 110.5--&gt; by {{convert|53.7|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.99a|White-Robed [[Avalokiteśvara]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|白衣観音像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Byakue Kannon zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Agency for Cultural Affairs]] || || || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|40.3|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.99b|White-Robed [[Avalokiteśvara]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色白衣観音図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Byakue Kannon zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1377|1377}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Nara National Museum]] || white-robed and seated on a grass-covered rock; according to the fifth chapter of the [[Mahavairocana Sutra]], the white is the &quot;whiteness of the pure aspiration of enlightenment&quot;; ink inscription in the upper right corner: 稽首淨聖甘露除焔 | 眞大依怙普施福縁 | 丁巳仲夏 | 壽峯海燁謹題; stylistic considerations date 丁巳 (Yin Fire Snake according to the [[Sexagenary cycle]]) to 1377; of Goryeo, [[Yuan Dynasty|Yuan]] or [[Ming Dynasty|Ming]] origin; [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.aisf.or.jp/~jaanus/deta/b/byakuekannon.htm |title=Byakue Kannon |publisher=[[Japanese Architecture and Art Net Users System]] |accessdate=2 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.narahaku.go.jp/collection/942-0.html |script-title=ja:白衣観音像 |trans-title=Byakue Kannon |language=Japanese |publisher=[[Nara National Museum]] |accessdate=2 November 2013}}&lt;/ref&gt; || [[File:Byakue Kannon (Nara National Museum).jpg|150px]] || {{convert|99.1|cm|ftin}} by {{convert|40.3|cm|ftin}} || {{coord|34.683564|N|135.836678|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nara National Museum}} || [http://www.emuseum.jp/detail/100071?d ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195819/http://www.emuseum.jp/detail/100071?d |date=2016-03-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.99c|[[Avalokiteśvara]]}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Cleveland]]}} || [[Cleveland Museum of Art]] || || [[File:Avalokitesvara (Cleveland Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|155.0|cm|ftin}} by {{convert|51.4|cm|ftin}} || {{coord|41.508891|N|81.611348|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Cleveland Museum of Art}} || [http://www.clevelandart.org/art/1986.8 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|7.99d|[[Avalokitesvara]] with One Thousand Arms}}&lt;br&gt;천수천안관음도&lt;br&gt;{{nihongo2|千手観音図}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || || [[File:Avalokitesvara with One Thousand Arms (Leeum, Samsung Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|93.8|cm|ftin}} by {{convert|51.2|cm|ftin}} || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.79|[[Ksitigarbha]]}} || || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || || {{convert|21.0|cm|ftin}} by {{convert|12.0|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.80|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Fukuoka]]}} || {{nihongo|[[Zendō-ji (Fukuoka)|Zendō-ji]]|[[:ja:善導寺 (福岡市)|善導寺]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Ksitigarbha (Zendoji Fukuoka).jpg|150px]] || {{convert|111.0|cm|ftin}} by {{convert|43.5|cm|ftin}} || {{coord|33.599420|N|130.410681|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zendōji}} || &lt;ref&gt;{{cite journal |script-title=ja:善導寺蔵地蔵菩薩画像 |trans-title=Painting of Ksitigarbha at Zendō-ji |language=Japanese |journal=[[Bijutsu Kenkyū]] |publisher=[[Tokyo Research Institute for Cultural Properties]] |year=1969 |volume=265 |pages=36–37 |author=Kumagai Nobuo}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.81|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Nezu Museum]] || || [[File:Ksitigarba (Nezu Museum) 3.jpg|150px]] || {{convert|155.4|cm|ftin}} by {{convert|87.2|cm|ftin}}&lt;!--or 107.6x45.3--&gt; || {{coord|35.662213|N|139.717094|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nezu Museum}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.82|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Nagoya]]}} || [[Tokugawa Art Museum]] || || [[File:Ksitigarbha (Tokugawa Art Museum).jpg|150px]] || {{convert|105.1|cm|ftin}} by {{convert|43.9|cm|ftin}} || {{coord|35.183814|N|136.933261|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tokugawa Art Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029191912/http://www.tokugawa-art-museum.jp/planning/h20/04/obj04.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.83|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Nara, Nara|Nara]]}} || [[Chūgū-ji]] || || || {{convert|102.5|cm|ftin}} by {{convert|40.0|cm|ftin}} || {{coord|34.614941|N|135.739496|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chūgū-ji}} || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.84|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏菩薩図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō bosatsu zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|([[Shiga Prefecture]])}} || {{nihongo|Hōren-ji|法蓮寺}} || || || {{convert|93.0|cm|ftin}} by {{convert|38.5|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.85|[[Ksitigarbha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色地蔵菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Japan|[[Nishio, Aichi|Nishio]]}} || property of {{nihongo|Yōju-ji|養寿寺}}; kept at the {{nihongo|[[Iwase Bunko Library]]|[[:ja:西尾市岩瀬文庫|西尾市岩瀬文庫]]}} || [[Cultural Properties of Japan|Prefectural Cultural Property]] || [[File:Ksitigarbha (Yojuji Nishio).jpg|150px]] || {{convert|101.0|cm|ftin}} by {{convert|56.0|cm|ftin}}&lt;!--or 143.3x78.3--&gt; || {{coord|34.874388|N|137.053853|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Iwase Bunko Library}} || [http://www.pref.aichi.jp/kyoiku/bunka/bunkazainavi/yukei/kaiga/kensitei/0268.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.86|Hooded [[Ksitigarbha]], colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色被帽地蔵菩薩像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku hibō Jizō bosatsu zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Kamakura, Kanagawa|Kamakura]]}} || [[Engaku-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Hooded Ksitigarbha (Engakuji Kamakura).jpg|150px]] || {{convert|239.4|cm|ftin}} by {{convert|130.0|cm|ftin}} || {{coord|35.336781|N|139.547836|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Engakuji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.87|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;지장도&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏図}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || Treasure No. 784 || [[File:Ksitigarbha (Leeum Seoul).jpg|150px]] || {{convert|104.0|cm|ftin}} by {{convert|55.3|cm|ftin}}&lt;!--or104.3x55.6--&gt; || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.87.99a|[[Ksitigarbha]]}} || {{sort|1300-1350|1st half C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Metropolitan Museum of Art]] || || [[File:Ksitigarbha (Metropolitan Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|84.5|cm|ftin}} by {{convert|36.8|cm|ftin}} || {{coord|40.779152|N|73.962933|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Metropolitan Museum of Art}} || [http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/39883 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.87.99b|[[Ksitigarbha]]}} || {{sort|1275-1325|late C13/early C14}} || {{sort|USA|[[Washington, D.C.]]}} || [[Arthur M. Sackler Gallery]] || || [[File:Ksitigarbha (Sackler Gallery).jpg|150px]] || {{convert|107.6|cm|ftin}} by {{convert|49.4|cm|ftin}} || {{coord|38.88806|N|77.026995|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Arthur M. Sackler Gallery}} || [http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=S1992.11 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930055242/http://www.asia.si.edu/collections/singleObject.cfm?ObjectNumber=S1992.11 |date=2015-09-30 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.87.99c|[[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;지장보살도 || {{sort|1350-1392|late C14}} || {{sort|USA|[[Boston]]}} || [[Museum of Fine Arts, Boston]] || || [[File:Ksitigarbha (Museum of Fine Arts, Boston).jpg|150px]] || {{convert|92|cm|ftin}} by {{convert|40|cm|ftin}} || {{coord|42.339167|N|71.094167|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum of Fine Arts, Boston}} || [http://www.mfa.org/collections/object/the-bodhisattva-ksitigarbha-10489 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.88|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色地蔵十王像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kasaoka, Okayama|Kasaoka]]}} || {{nihongo|Nikkō-ji|日光寺}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]]&lt;!--Song dynasty according to database--&gt; || [[File:Ksitigarbha with the Ten Kings of Hell (Nikkoji Kasaoka).jpg|150px]] || {{convert|117.1|cm|ftin}} by {{convert|59.2|cm|ftin}}&lt;!--or 116.4x58.9--&gt; || {{coord|34.452170|N|133.511310|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nikkōji}} || [http://www.city.kasaoka.okayama.jp/soshiki/28/b-jizoujyuuo.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043046/http://www.city.kasaoka.okayama.jp/soshiki/28/b-jizoujyuuo.html |date=2016-03-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.89|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地蔵十王図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Seikadō Bunko Art Museum]] || || [[File:Ksitigarbha with the Ten Kings of Hell (Seikado Bunko Art Museum).jpg|150px]] || {{convert|143.5|cm|ftin}} by {{convert|55.9|cm|ftin}} || {{coord|35.622402|N|139.619290|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Seikadō Bunko Art Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029201117/http://kaken.nii.ac.jp/d/p/12610069/2002/3/ja.ja.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.90|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地蔵十王像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Horim Museum]] || Treasure No. 1048 || [[File:Ksitigarbha with the Ten Kings of Hell (Horim Museum).jpg|150px]] || {{convert|111.1|cm|ftin}} by {{convert|60.4|cm|ftin}}&lt;!--or 179.0x52.0--&gt; || {{coord|37.480869|N|126.918311|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Horim Museum}} || [http://www.horimmuseum.org/museum/eng/painting01.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180625104042/http://www.horimmuseum.org/museum/eng/painting01.htm |date=2018-06-25 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.91|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地蔵十王図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Germany|[[Berlin]]}} || [[Museum für Asiatische Kunst]] || || [[File:Ksitigarbha with the Ten Kings of Hell (Berlin).jpg|150px]] || {{convert|109.0|cm|ftin}} by {{convert|56.8|cm|ftin}} || {{coord|52.457304|N|13.292964|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Museum für Asiatische Kunst}} || &lt;ref&gt;{{cite journal |title=Ksitigarbha as Supreme Lord of the Underworld: a Korean Buddhist Painting in the Museum für Ostasiatische Kunst in Berlin |author=Pak Youngsook |journal=Oriental Art Magazine |volume=XXIII |issue=1 |year=1977 |pages=96–104}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.91.99a|[[Ksitigarbha]] with the Ten Kings of Hell}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地蔵十王図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō jūō zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Sagae, Yamagata|Sagae]]}} || {{nihongo|Kezō-in|華蔵院}} || [[Cultural Properties of Japan|Municipal Cultural Property]] || [[File:Ksitigarbha with Ten Kings of Hell (Kezoin Sagae).jpg|150px]] || {{convert|115.2|cm|ftin}} by {{convert|59.1|cm|ftin}} || {{coord|38.410289|N|140.252055|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kezō-in}} || [https://web.archive.org/web/20150923204109/http://www.city.sagae.yamagata.jp/docs/2013080100018/files/99.pdf ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.92|[[Avalokitesvara]] and [[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観音地蔵像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Kannon Jizō zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|[[Saifuku-ji (Tsuruga)|Saifuku-ji]]|[[:ja:西福寺 (敦賀市)|西福寺]]}} || || || {{convert|99.0|cm|ftin}} by {{convert|52.2|cm|ftin}} || {{coord|35.656956|N|136.032114|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saifukuji}} || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.93a|[[Avalokitesvara]]}} || || {{sort|Japan|[[Takatori, Nara|Takatori]]}} || {{nihongo|[[Minamihōkke-ji]]|[[:ja:南法華寺|南法華寺]]}} || || || {{convert|105.9|cm|ftin}} by {{convert|36.4|cm|ftin}} || {{coord|34.426422|N|135.809886|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Minamihōkkeji}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.93b|[[Ksitigarbha]]}} || || {{sort|Japan|[[Takatori, Nara|Takatori]]}} || {{nihongo|[[Minamihōkke-ji]]|[[:ja:南法華寺|南法華寺]]}} || || || {{convert|105.9|cm|ftin}} by {{convert|36.4|cm|ftin}} || {{coord|34.426422|N|135.809886|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Minamihōkkeji}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.94|[[Avalokitesvara]] and [[Ksitigarbha]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|観音地蔵像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Kannon Jizō zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Gujō, Gifu|Gujō]]}} || {{nihongo|Ana-in|阿名院}} || || || {{convert|90.2|cm|ftin}} by {{convert|45.0|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;gazo&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.95|[[Amitabha]] and [[Ksitigarbha]]}} || {{sort|1300-1350|1st half C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || [[Metropolitan Museum of Art]] || pigments were applied to both sides of the silk; the only surviving example of this iconography; more typical is an Amitabha Triad featuring also [[Avalokiteśvara]] || [[File:Amitabha and Kshitigarba (Metropolitan Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|94.6|cm|ftin}} by {{convert|55.6|cm|ftin}} || {{coord|40.779152|N|73.962933|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Metropolitan Museum of Art}} || [http://www.metmuseum.org/collections/search-the-collections/39881 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.95.99a|[[Ksitigarbha]] Triad}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏三尊図}}&lt;br&gt;지장보살삼존도 || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Horim Museum]] || Treasure No. 1287 || [[File:Ksitigarbha Triad (private collection in Korea).jpg|150px]] || {{convert|98.8|cm|ftin}} by {{convert|50.2|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.95.99b|[[Ksitigarbha]] Mandala}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色地蔵曼荼羅図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Jizō mandara zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1500|late Goryeo/early [[Joseon Dynasty|Joseon]]}} || {{sort|Japan|[[Higashikagawa, Kagawa|Higashikagawa]]}} || {{nihongo|[[Yoda-ji]]|[[:ja:与田寺|与田寺]]}} || six bodhisattvas and two further figures form a circle beneath Ksitigarbha; of [[Yuan Dynasty|Yuan]], Goryeo, or early [[Joseon Dynasty|Joseon]] origin; [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Ksitigarbha Mandala (Yodaji Higashikagawa) 2.jpg|150px]] || {{convert|128.0|cm|ftin}} by {{convert|76.5|cm|ftin}} || {{coord|34.241694|N|134.321694|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yodaji}} || &lt;ref&gt;{{cite journal |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/jeb1947/1989/164/1989_164_37/_pdf |script-title=ja:香川・与田寺の地蔵曼荼羅図について |trans-title=Concerning the Ksitigarbha Mandala at Yoda-ji, Kagawa |language=Japanese |author=Takeda Kazuaki |journal=密教文化 |year=1989 |volume=164 |pages=37–57}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.95.99c|[[Ksitigarbha]] Mandala}}&lt;br&gt;{{nihongo2|地藏曼荼羅図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Jizō mandara zu''&lt;/small&gt; || || || || || || {{convert|104.3|cm|ftin}} by {{convert|55.6|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|8.97|[[Sakyamuni]] Triad and Sixteen [[Arhat]]s}}&lt;br&gt;석가삼존십육나한도&lt;br&gt;{{nihongo2|釈迦三尊十六羅漢図}} || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[Leeum, Samsung Museum of Art]] || || [[File:Sakyamuni Triad and Sixteen Arhats (Leeum, Samsung Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|93.0|cm|ftin}} by {{convert|46.2|cm|ftin}}&lt;!--or 93.5x44.5--&gt; || {{coord|37.538112|N|126.998584|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Leeum, Samsung Museum of Art}} || [http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|9.110|[[Marici (Buddhism)|Marici]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|摩利支天像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Marishiten zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Kyoto]]}} || {{nihongo|Shōtaku-in|聖澤院}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Marishiten (Shotaku-in Kyoto).jpg|150px]] || {{convert|97.4|cm|ftin}} by {{convert|54.0|cm|ftin}} || {{coord|35.022783|N|135.719267|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shōtaku-in}} ||
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|9.199a|[[Taishakuten]]}}&lt;br&gt;{{nihongo2|帝釈天像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Taishakuten zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1392|late Goryeo}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Seikadō Bunko Art Museum]] || || || || {{coord|35.622402|N|139.619290|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Seikadō Bunko Art Museum}} || [https://web.archive.org/web/20131029201117/http://kaken.nii.ac.jp/d/p/12610069/2002/3/ja.ja.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|9.199b|[[Devadatta]], colour on paper}}&lt;br&gt;{{nihongo2|紙本著色提婆達多像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''shihon chakushoku Daibadatta zō''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Yokohama]]}} || [[Sōji-ji]] || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Devadatta (Sojiji Yokohama).jpg|150px]] || {{convert|150.2|cm|ftin}} by {{convert|91.6|cm|ftin}} || {{coord|35.506867|N|139.670048|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sōjiji}} || [http://www.sojiji.jp/honzan/meihou/ ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
| align=&quot;center&quot;|{{sort|9.199c|Shuyajin, colour on silk}}&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色主夜神像}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Shuyajin zō''&lt;/small&gt; || {{sort|1300-1392|end of the Goryeo period}} || {{sort|Japan|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]}} || {{nihongo|[[Saifuku-ji (Tsuruga)|Saifuku-ji]]|[[:ja:西福寺 (敦賀市)|西福寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Shuyajin (Saifukuji Tsuruga).jpg|150px]] || {{convert|161.0|cm|ftin}} by {{convert|91.0|cm|ftin}} || {{coord|35.656956|N|136.032114|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saifukuji}} || [http://info.pref.fukui.jp/bunka/bunkazai/sitei/kaiga/saifukuji-shuya.html ]
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Nirvana]] painting, colour on silk&lt;br&gt;{{nihongo2|絹本著色仏涅槃図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''kenpon chakushoku Butsu nehan zu''&lt;/small&gt; || || {{sort|Japan|[[Hirado, Nagasaki|Hirado]]}} || {{nihongo|[[Saikyō-ji (Hirado)|Saikyō-ji]]|[[:ja:最教寺 (平戸市)|最教寺]]}} || [[Important Cultural Properties of Japan|Important Cultural Property]] || [[File:Butsu nehan zu (Saikyoji Hirado).jpg|150px]] || || {{coord|33.363761|N|129.552841|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Saikyōji}} ||
|-
| align=&quot;center&quot;|500 [[Arhat]]s&lt;br&gt;{{nihongo2|五百羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gohyaku Rakan zu''&lt;/small&gt; || || [[Kyoto]] || [[Chion-in]] || || || || {{coord|35.006167|N|135.783849|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chion-in}} || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 15&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1200-1299|C13}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|53.5|cm|ftin}} by {{convert|39.5|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 23&lt;br&gt;{{nihongo2|五百羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gohyaku Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Tokyo National Museum]] || || [[File:Goryeo Arhat (Tokyo National Museum).jpg|150px]] || {{convert|60.2|cm|ftin}} by {{convert|41.6|cm|ftin}} || {{coord|35.718826|N|139.776467|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tokyo National Museum}} || [http://webarchives.tnm.jp/imgsearch/show/C0024265 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]]&lt;br&gt;{{nihongo2|五百羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gohyaku Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Japan|[[Tokyo]]}} || [[Idemitsu Museum of Arts]] || || || {{convert|59.0|cm|ftin}} by {{convert|41.3|cm|ftin}} || {{coord|35.676559|N|139.760916|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Idemitsu Museum of Arts}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 92&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 92 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|64.7|cm|ftin}} by {{convert|42.2|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 125&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 125 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|57.0|cm|ftin}} by {{convert|50.2|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 145&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1236|1236}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 145 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|59.2|cm|ftin}} by {{convert|42.0|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 170&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1236|1236}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 170 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|53.9|cm|ftin}} by {{convert|37.7|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 329&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Korea|[[South Korea|Korea]]}} || Ilamgwan || || [[File:Arhat 329 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|59.0|cm|ftin}} by {{convert|42.0|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 357&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 357 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|52.5|cm|ftin}} by {{convert|36.8|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] 427&lt;br&gt;{{nihongo2|羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1236|1236}} || {{sort|Korea|[[Seoul]]}} || [[National Museum of Korea]] || || [[File:Arhat 427 (National Museum of Korea).jpg|150px]] || {{convert|58.2|cm|ftin}} by {{convert|40.4|cm|ftin}} || {{coord|37.52334|N|126.9797|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=National Museum of Korea}} || &lt;ref name=&quot;Masterpieces&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|500 [[Arhat]]s&lt;br&gt;{{nihongo2|五百羅漢図}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''gohyaku Rakan zu''&lt;/small&gt; || {{sort|1235|1235}} || || || || || {{convert|55.1|cm|ftin}} by {{convert|38.1|cm|ftin}} || || &lt;ref name=&quot;Yamato&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Arhat]] || {{sort|1235|1235}} || {{sort|USA|[[Cleveland]]}} || [[Cleveland Museum of Art]] || one of circa ten known fragments of a hand scroll depicting 500 Arhats, remounted as a hanging scroll || [[File:Arhat (Cleveland Museum of Art).jpg|150px]] || {{convert|54.29|cm|ftin}} by {{convert|40.64|cm|ftin}} || {{coord|41.508891|N|81.611348|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Cleveland Museum of Art}} || [http://www.clevelandart.org/art/1979.71 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|[[Maitreya]] Triad || || || {{nihongo|Hōkyō-ji|寳鏡寺}} || || || || || &lt;ref name=&quot;Identity&quot;/&gt;
|-
| align=&quot;center&quot;|Visualization of the [[Hwaom]] Pure Land || {{sort|1200-1299|C13}} || || || five main buddhas are at the bottom, fifty-two bodhisattvas descend on clouds; ink, colour, and gold on silk; sold at [[Christie's]] in 2003 || [[File:Visualization of the Hwaom Pure Land.png|150px]] || {{convert|131.1|cm|ftin}} by {{convert|58.5|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotFinder/lot_details.aspx?intObjectID=4069224 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|Chin'gwang Wang, First of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]]}} || [[Harvard Art Museums]] || the inscription in the upper right corner reads 第一秦廣王 (No. 1 Chin'gwang Wang) || [[File:Ten Kings of Hell (Harvard Art Museums).jpg|150px]] || {{convert|61.5|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || {{coord|42.374073|N|71.114159|W|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Harvard Art Museums}} || [http://www.harvardartmuseums.org/art/202112 ]
|-
| align=&quot;center&quot;|Wu-kuan Wang, Fourth of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || private || sold at [[Christie's]] in 1992 || [[File:Ten Kings of Hell No.4.jpg|150px]] || {{convert|61.2|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062432/http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 |date=2016-03-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|Yen-lo Wang, Fifth of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || private || sold at [[Christie's]] in 1992 || [[File:Ten Kings of Hell No.5.jpg|150px]] || {{convert|61.2|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062432/http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 |date=2016-03-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|P'ing-cheng Wang, Eighth of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || private || sold at [[Christie's]] in 1992 || [[File:Ten Kings of Hell No.8.jpg|150px]] || {{convert|61.2|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062432/http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 |date=2016-03-04 }}
|-
| align=&quot;center&quot;|Wu-tao Chuan-lin Wang, Tenth of the [[Diyu#Ten Courts of Hell|Ten Kings of Hell]] || {{sort|1300-1392|C14}} || {{sort|USA|[[New York City]]}} || private || sold at [[Christie's]] in 1992 || [[File:Ten Kings of Hell No.10.jpg|150px]] || {{convert|61.2|cm|ftin}} by {{convert|45|cm|ftin}} || || [http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062432/http://www.christies.com/lotfinder/LotDetailsPrintable.aspx?intObjectID=2365392 |date=2016-03-04 }}
|-
|}

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Commons category|Goryeo Buddhist paintings}}
{{Reflist}}
{{Goryeo topics}}

[[Category:ගොර්යෝ]]
[[Category:කොරියානු චිත්‍ර කලාව]]
[[Category:කොරියාවේ බුද්ධාගම]]
[[Category:බෞද්ධ කලාව]]</text>
      <sha1>l0ck3axrk9pwipdt7k5o4cgsa52dtmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රෙඩිෆ්.කොම්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90245</id>
    <revision>
      <id>799250</id>
      <parentid>785749</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T10:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-49392-79</username>
        <id>81021</id>
      </contributor>
      <origin>799250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4664" sha1="g38bzz5jii7c57py6ukbsn07igm6l4j" xml:space="preserve">{{short description|ඉන්දියානු ප්‍රවෘත්ති සහ රසවින්දන වෙබ්අඩවිය}}
{{Infobox website
| name             = රෙඩිෆ්.කොම් &lt;br&gt;Rediff.com
| logo             = Rediff.com logo 2025.jpg
| screenshot       = 
| caption          = 2009 ජූලි 24 දින ප්‍රධාන පිටුව
| company_type     = මහජන සමාගම
| website_type     = [[වෙබ් ද්වාරය]]
| language         = ඉංග්‍රීසි 
| foundation       = {{start date and age|1996}}
| location         = [[මුම්බායි]],ඉන්දියාව
| key_people       = [[අජිත් බාලක්‍රිෂ්ණන්]], සභාපති සහ ප්‍රවිනි
| industry         = [[අන්තර්ජාලය]]
| revenue          = {{INR}}481&amp;nbsp;මිලියන (2019)&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://investor.rediff.com/investor/sites/default/files/2019-09/Annual_Report_18-19_Rediff_0.pdf | title=Annual Report 18-19 Rediff | publisher=Rediff.com| access-date=16 October 2019 }}&lt;/ref&gt;
| operating_income = 
| net_income       = {{INR}}26&amp;nbsp;මිලියන (2019)
| num_employees    = 316 (දෙසැ 2009)
| url              = {{url|www.rediff.com}}
| registration     = අනිවාර්ය නොවේ
| launch_date      = {{launch date and age|1997|2|8|p=y}}
}}
'''රෙඩිෆ්.කොම්''' ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු ප්‍රවෘත්ති, රසවින්දන සහ අලෙවි වෙබ් ද්වාරයකි. මෙය ආරම්භ කරන ලද්දේ 1996 දී ය.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.financialexpress.com/news/rediff.com-reports-q1-results-india-revenue-up-42/339965/ |title=Rediff.Com reports Q1 results: India revenue up 42% |work=[[ද ෆයිනෑන්ෂල් එක්ස්ප්‍රස් (ඉන්දියාව)|The Financial Express]] |date=2 July 2008|access-date=16 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://rediffonthenet.com/about/index.html|title=About Rediff.com|website=RediffOnTheNet.com|access-date=25 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20000118122756/http://rediffonthenet.com/about/index.html|archive-date=18 January 2000}}&lt;/ref&gt; [[මුම්බායි]] නගරයෙහි මූලස්ථානය පිහිටි මෙහි, කාර්යාල [[බැංගලෝර්]], නව දිල්ලි සහ නිව් යෝක් නගරවල ද පිහිටා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.businesswireindia.com/PressRelease.asp?b2mid=20976 |title=Rediff Launches All New Blogs Platform in 9 Languages |publisher=Rediff.com India Ltd|via=''Business Wire India''|date=1 December 2009|access-date=25 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20100113142032/http://www.businesswireindia.com/PressRelease.asp?b2mid=20976|archive-date=13 January 2010}}&lt;/ref&gt;

2009 වන විට මෙහි සේවකයෝ 300කට අධික සංඛ්‍යාවක් සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://investor.rediff.com/faq.asp |title=Investor FAQs |publisher=Rediff.com |access-date=16 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100723125017/http://investor.rediff.com/faq.asp |archive-date=23 July 2010 |url-status=dead  }}&lt;/ref&gt;

== අමතර අවධානයට ==
{{Portal|අන්තර්ජාලය}}

* [[Comparison of web search engines|වෙබ් සෙවුම් යන්ත්‍ර සැසඳීම]]
* [[List of search engines|වෙබ් සෙවුම් යන්ත්‍ර ලැයිස්තුව]]
* [[Timeline of web search engines|වෙබ් සෙවුම් යන්ත්‍ර කාලරේඛාව]]
* [[Noviforum]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist}}

== භාහිර සබැඳි ==
* {{Official website|www.rediff.com}}

[[ප්‍රවර්ගය:මුම්බායි පාදක කරගත් සමාගම්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1996 දී සංස්ථාපිත ඉන්දියානු සමාගම්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ මාර්ගගත සමාගම්]]
[[ප්‍රවර්ගය:වෙබ් ද්වාර]]
[[Category:Companies formerly listed on the Nasdaq]]
[[Category:Internet properties established in 1996]]
[[Category:Mass media companies of India]]
[[Category:Software companies based in Mumbai]]
[[Category:Webmail]]
[[Category:1996 establishments in Maharashtra]]</text>
      <sha1>g38bzz5jii7c57py6ukbsn07igm6l4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>තිස්ස විජයරත්න</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100731</id>
    <revision>
      <id>799246</id>
      <parentid>780301</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T07:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26952" sha1="tfbv1f3d7vrmrf44g5chrm9c713jpfe" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| honorific-prefix    =
| name                = තිස්ස විජයරත්න
| order               = ප්‍රංශය, යුනෙස්කෝ හා ස්විට්සර්ලන්තයේ&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා තානාපති (1970 සිට 1974 දක්වා)
| term_start          = 1970
| term_end            = 1974   
| order1              = 
| order2              =
| order3              = 
| image               = Suratissa Wijeyeratne.gif     
| imagesize           = 230px
| parliament          =
| majority            =
| term_start          = 
| term_end            =
| predecessor         =
| successor           =
| birth_date          = 17 පෙබරවාරි 1923
| birth_place         = 
| death_date          = 11 ජූලි 2002 (වයස 79)
| death_place         = 
| nationality         = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} ශ්‍රී ලාංකික
| party               = [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]]&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]]
| occupation          = සමාජ සේවක, දේශපාලඥ හා&lt;br&gt; රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික
| otherparty          = 
| spouse              = විශාකා බුලන්කුලම මැතිණිය
| partner             = 
| relations           =
| children            = කල්පනා විජයරත්න&lt;br&gt; රාවණා විජයරත්න 
| residence           =
| alma_mater          =
| profession          = නීතිඥ
| net worth           = 
| religion            =[[ථේරවාද බෞද්ධ|බෞද්ධ]]
| signature           =
| website             =
| footnotes           =
}}
[[ගොනුව:Suratissa Wijeyeratne with Prime Minister Rt Hon. D.S Senanayake.jpg|thumb|right|260px|තිස්ස විජයරත්න ගරු ඩී එස් සේනානායක අග්‍රාමාත්‍යතුමා සමග]]
[[ගොනුව:Suratissa Wijeyeratne with Georges Pompidou and Maurice Schumann.jpg|thumb|right|260px|තිස්ස විජයරත්න සමග ජෝර්ජස් පොම්පිඩෝ ප්‍රංශ ජනාධිපතිතුමා (මැද) හා මොරිස් ෂූමන් ප්‍රංශ විදේශ අමාත්‍තුමාය (දකුණේ)]]
[[ගොනුව:CBK and Tissa.gif|thumb|right|260px|1970 දශකයේ [[චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග|චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක]] මැතිණිය&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා තානාපති තිස්ස විජයරත්න සමග පැරීසියේදී]]
සුරතිස්ස දියසේන විජයරත්න ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]:'''Suratissa Diyasena Wijeyeratne''') (17 පෙබරවාරි 1923 - 11 ජූලි 2002) (තිස්ස විජයරත්න) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක්, නීතිඥයෙක් සහ ව්‍යාපාරිකයෙකි. ඔහු විදේශ කටයුතු හා ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම් සහ අග්‍රාමාත්‍යවරයා ගේ විදේශ කටයුතු ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක ද විය.&lt;ref&gt;[http://www.allamaiqbal.com/publications/journals/review/apr67/3.htm IQBAL DAY CELEBRATION IN COLOMBO]. Article specially written for the occasion by Mr. Tissa Wijeyeratne for the Ceylon Daily News of 21 April 1966.&lt;/ref&gt;&lt;!--Reference: http://www.sundayobserver.lk/2002/07/14/obits.html --&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wikileaks.org/plusd/cables/1975STATE069740_b.html  Wikileaks]. Wikileaks. Retrieved 27 March 1975.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180623223815/https://www.slguardian.org/saving-the-foreign-service/ Saving the Foreign Service] Sri Lanka Guardian. Retrieved 17 March 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.dailynews.lk/2013/05/30/features/sorting-diplomats-officers Sorting Diplomats from The Officers]. Daily News (Sri Lanka), Retrieved on 30 May 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/56171/5/05_chapter%203.pdf  Foreign Policy Making in Sri Lanka: Institutions &amp; Processes].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.onlanka.com/news/buddhist-diplomacy-in-pm-sirimavo-bandaranaikes-foreign-policy-won-world-respect-for-sri-lanka.html BUDDHIST DIPLOMACY IN PM SIRIMAVO BANDARANAIKE’S FOREIGN POLICY WON WORLD RESPECT FOR SRI LANKA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230328055030/https://www.onlanka.com/news/buddhist-diplomacy-in-pm-sirimavo-bandaranaikes-foreign-policy-won-world-respect-for-sri-lanka.html |date=2023-03-28 }}. On Lanka. Retrieved 27 June 2013.&lt;/ref&gt;
==ළමා අවධිය==
තිස්ස විජයරත්න උපත ලැබුවේ 1923 පෙබරවාරි 17 වැනිදා ශ්‍රී ලංකාවේ කීර්තිමත් දේශපාලන පවුලක ය. ඔහු සබරගමුවේ කෑගල්ල බුද්දෙනිපොල වලව්වේ [[එඩ්වින් විජයරත්න|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න]] සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව ගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයාය. ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න මහතා,  [[ඩී.එස්. සේනානායක|මහමාන්‍ය ඩී.එස්. සේනානායක]] රජයේ ස්වදේශ හා ග්‍රාම සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍ය ධුරය දැරී ය. තිස්ස විජයරත්න ගේ සොහොයුරු [[නිශ්ශංක විජයරත්න]] දේශපාලනඥයෙක්, සිවිල් සේවකයෙක්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් සහ දියවඩන නිලමේ ධුරය දැරැ අතර  ඔහුගේ තුන්වෙනි සොහොයුරු වෛද්‍යවරයකු වන කුඩා විජයරත්න ය.
&lt;ref&gt;[http://archives.dailynews.lk/2007/10/20/fea03.asp An illustrious son of Sabaragamuwa]. Daily News (Sri Lanka). Retrieved 20 October 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.dbnl.org/tekst/oltm003ongr02_01/oltm003ongr02_01_0044.php?fbclid=IwAR0odgye_EG77ZXLthW0-WEH2WuvpKQzTAQCpjUaYtkEWyMMD3qFkZOjvPc  On Growth Two(1975)]. On Growth Two(1975) by Willem Oltmans.&lt;/ref&gt;&lt;!-- http://www.sundayobserver.lk/2002/07/14/obits.html Sunday Observer Obituaries].Sunday Observer. Retrieved 14 July 2002.--&gt;

==අධ්යාපනය==
විජයරත්න ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේ [[රාජකීය විද්‍යාලය| කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේන්ය]]. 1941 දී පාසලෙන් ඉවත් වී ලන්ඩනයේ නීතිය හැදෑරීමට පෙර ස්විට්සර්ලන්තයේ වැඩිදුර අධ්‍යාපනය හැදෑරූ අතර පසුව විජයරත්න 1945 දී ලන්ඩනයේ අභ්‍යන්තර උසාවි හතරෙන් එකක් වන ඇතුල් උසාවියට (The Inner Temple is one of the four Inns of Court in London, UK)  ඇතුළත් විය.&lt;!--Reference: Prof Wiswa Warnapala, Daily News, 03/09/2002--&gt;&lt;ref&gt;[http://archives.sundayobserver.lk/2002/07/14/new24.html  Tissa Wijeyeratne, an illustrious son of Lanka by Ajith Samaranayake]. Sunday Observer (Sri Lanka). Retrieved 14 July 2002.&lt;/ref&gt;
==නීති වෘත්තිය== 
===ශ්‍රී ලාංකීය නීතිඥයින්ට ජාතික ඇඳුමෙන් අධිකරණයට පැමිණීමේ අයිතිය ලබා දීම===
විජයරත්න 1959 දී ලන්ඩනයේ නීතිඥ මණ්‌ඩලයට කැඳවා 1960 දී නීතිඥවරයකු බවට පත් විය. වසරකට පසුව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ කෑගල්ලේ නීතිඥවරයකු ලෙස සේවය ආරම්භ කළේය. අපරාධ නීතිය ගැන උනන්දුවක් දැක් වූ ඔහු වැඩි කල් නොගොස් සබරගමුව සහ මධ්‍යම පළාතේ සාර්ථකම නීතිඥයෙකු බවට පත්විය. ශ්‍රී ලාංකීය නීතිඥයින්ට ජාතික ඇඳුමෙන් අධිකරණයට පැමිණීමේ අයිතිය ලබා දීමට විජයරත්න මූලික විය. ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලැබීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ඇඳුමෙන් සැරසී අධිකරණයේ පෙනී සිටි ප්‍රථම නීතීඥයා ඔහු විය.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180508054400/http://www.island.lk/2007/02/11/features7.html  A Tribute: Deshamanya Dr. Nissanka Parakrama Wijeyeratne by A. C. B. Pethiyagoda]. The Island (Sri Lanka). Retrieved 11 February 2007.&lt;/ref&gt;&lt;!--Reference:Times of Ceylon, 19/05/1960--&gt;&lt;ref&gt;[http://archives.dailynews.lk/2010/02/12/fea03.asp Conspiracies to overthrow Government – I].&lt;!-- Tissa Wijeyeratne's photograph with national dress appear in courts --&gt; Daily News. Retrieved 12 February 2010.&lt;/ref&gt;
==දේශපාලන ජීවිතය==
ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස විජයරත්න කැපවූ මාක්ස්වාදියෙකු සහ ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරිකයෙකු විය. ඔහු ලන්ඩනයේ ලංකා ශිෂ්‍ය සංගමයේ සභාපති වූ අතර පසුව ජාත්‍යන්තර ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ විය. 1951 දී [[රුසියාව|රුසියාවේ]] අගනුවර වන [[මොස්කව්|මොස්කව්හි ]] පැවති ලෝක යෞවන උළෙලට පළමු ලංකා නියෝජිත කණ්ඩායමට නායකත්වය දුන්නේ ඔහුය. මෙම කාලය තුළ ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය.

ඔහු 1956 දී තම නීතීඥ විභාග අවසන් කිරීමට පෙර [[ලන්ඩන්]] සිට ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි අතර [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ]] පූර්ණ කාලීන ක්‍රියාකාරිකයෙකු බවට පත්විය. පසුව ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ කෑගල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශයේ ප්‍රධාන සංවිධායකවරයා බවට පත් විය. 1950 ගණන්වල අග සහ 1960 ගණන්වල ඔහු  [[පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාල]] ප්‍රජාව සමඟ සමීප සබඳතා පැවැත්වූ අතර දේශපාලන දේශන පැවැත්වීම සඳහා අවස්ථා කිහිපයකදී පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයට ගියේය. 1960 (මාර්තු) මහ මැතිවරණයේදී ඔහු කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙන් කෑගල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශයට තරග කළ නමුත් පරාජයට පත් විය. තිස්ස විජයරත්න පසුව [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට]] එක්විය. ඔහු 1965 සිට පක්ෂයේ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකු වූ නමුත් 1970 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූයේ නැත.&lt;!--Reference:Prof Wiswa Warnapala, Daily News, 03/09/2002--&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200112215422/http://www.island.lk/2002/09/05/opinio05.html  Tissa Wijeyeratne  A Remarkable Personality by Professor. Wiswa Warnapala]. The Island (Sri Lanka). Retrieved 5 September 2002.&lt;/ref&gt;&lt;!--Prof Wiswa Warnapala, Daily News, 03/09/2002--&gt;&lt;ref&gt;[http://elections.gov.lk/web/wp-content/uploads/election-results/parliamentary-elections/general-election-1960-03-19.pdf Parliamentary Elections Results (1960 March)] Official Website, Department of Elections, Sri Lanka.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://cpact.snu.edu.in/sites/default/files/India%20and%20Sri%20Lanka%20Bernard%20Soysa%20MemLec.pdf India and Sri Lanka Touching Distances being the Bernard Soysa Centenary Commemoration Oration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230328055039/https://cpact.snu.edu.in/sites/default/files/India%20and%20Sri%20Lanka%20Bernard%20Soysa%20MemLec.pdf |date=2023-03-28 }}. By Gopalkrishna Gandhi (Ex Secretary to President of India) . Retrieved 9 May 2014.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.dinamina.lk/2020/11/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/108388/%E0%B6%BD%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B6%B8%E0%B6%BA-%E0%B7%80%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%90%E0%B6%AF-%E0%B7%80%E0%B7%96-%E0%B6%85%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9A-%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%8A ලංගමය වමෙන් පැද වූ අගලවත්තේ අනිල්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230329124219/https://www.dinamina.lk/2020/11/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/108388/%E0%B6%BD%E0%B6%82%E0%B6%9C%E0%B6%B8%E0%B6%BA-%E0%B7%80%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%90%E0%B6%AF-%E0%B7%80%E0%B7%96-%E0%B6%85%E0%B6%9C%E0%B6%BD%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9A-%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%8A |date=2023-03-29 }}. දිනමිණ, සම්ප්‍රවේශනය කිරීම 6 නොවැම්බර් 2020.&lt;/ref&gt;

==රාජ්යතාන්ත්රික ජීවිතය==
1970 දශකයේ දී විජයරත්න [[ප්‍රංශය]], [[යුනෙස්කෝ]] හා [[ස්විට්සර්ලන්තය|ස්විට්සර්ලන්තයේ]] ශ්‍රී ලංකා තානාපති ලෙස පත් කරන ලදී.  ශ්‍රී තානාපතිවරයා වශයෙන්, ඔහු විශේෂයෙන්ම යුරෝපීය රටවල් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සහ වෙළඳ සබඳතා ශක්තිමත් කළ අතර, මෙම රටවල් සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වමින් සංචාරක හා සම්ප්‍රදායික ශ්‍රී ලංකා අපනයන ප්‍රවර්ධනය කළේය.
&lt;ref&gt;[https://wikileaks.org/plusd/cables/1974COLOMB00654_b.html  Wikileaks]. Wikileaks. Retrieved 12 March 1974.&lt;/ref&gt;&lt;!-- http://www.sundayobserver.lk/2002/07/14/new24.html  Tissa Wijeyeratne, an illustrious son of Lanka]. Sunday Observer. Retrieved 14 July 2002. --&gt;
==විදේශ කටයුතු වෘත්තිය==
තිස්ස විජයරත්න 1974 දී ප්‍රංශයේ සිට ආපසු පැමිණි අතර විදේශ කටයුතු හා ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම් සහ අග්‍රාමාත්‍යවරයා ගේ විදේශ කටයුතු ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක ලෙස පත් කරන ලද අතර එහිදී ඔහු විදේශ කටයුතු සම්බන්ධයෙන් බොහෝ දුරට වගකිව යුතු විය. ඔහු 1976 ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති [[නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානය|නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධාන]] සමුළුවේ ප්‍රධාන සංවිධායකයන්ගෙන් කෙනෙකි. මෙම කාලය තුළ ඔහු ශ්‍රී ලංකාව තුළ වෙනම විදේශ අමාත්‍යාංශයක් පිහිටුවීම සඳහා දැඩි මහජන මතය ප්‍රකාශ කළේය. මෙය පසුව ජනාධිපති [[ජේ.ආර්.ජයවර්ධන]] විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

අග්‍රාමාත්‍යවරයා ගේ විදේශ කටයුතු ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක වශයෙන් විජයරත්න විදේශ සේවය තුළ ශ්‍රී ලාංකීය ජාතික අනන්‍යතාව කෙරෙහි දැඩි අවධානයක් යොමු කළේය. මේ සඳහා ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීම ක්‍රියාවට නැංවීම සඳහා ඔහු රාජ්‍ය සේවා වෘත්තීය සමිති කිහිපයක නියෝජිතයන්ගෙන් අදහස් විමසා සිටි අතර එමඟින් විදේශ සේවය ජනතා අදහස් නියෝජනය කළේය. විදේශ දූත මණ්ඩලවලට ශ්‍රී ලංකාවේ අනන්‍යතාව පෝෂණය කිරීම සඳහා දේශීයව උගත් තරුණ තරුණියන් බඳවා ගනිමින් ඔහු විදේශ කාර්යාලයට සිංහල හා දෙමළ නැඹුරු වූ මානයක් ගෙන ආවේය. ශ්‍රී ලංකා විශ්වවිද්‍යාලවලට අනුබද්ධ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ ආයතනයක ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාවක් ආරම්භ කිරීමට ද ඔහු යෝජනා කළේ බලාපොරොත්තු ඇති රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින්ට පුහුණු අවස්ථා ලබා දෙමිනි. ඔහුගේ යෝජනාව 1975 දී බණ්ඩාරනායක විදේශ අධ්‍යයන ආයතනය ලෙස ක්‍රියාත්මක විය. විජයරත්න 1976 දී විදේශ සේවයෙන් ඉවත් වී කෑගල්ලේ නීතිඥ වෘත්තිය නැවත ආරම්භ කළේය.

==මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රය==
1970 ගණන්වල අගභාගයේදී, තිස්ස විජයරත්න ශ්‍රී ලංකාවේ ග්‍රාමීය ප්‍රජාවන්ගේ ජීවිතය නඟා සිටුවීමට දැඩි ලෙස විශ්වාස කළ අතර, 1977 දි මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේය. බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථික විද්‍යාඥ ඊ.එෆ්. ෂූමාකර් (E. F. Schumacher) ගේ ආර්ථික දර්ශනය කෙරෙහි ඔහුගේ ගැඹුරු විශ්වාසය සමාගමට &quot;කුඩා ලස්සනයි&quot; යන ආදර්ශ පාඨය ලබා දුන්නේය. බලගතු නීතීඥයින් පිරිසක් මැද මහනුවර නගරයේ බලවත් ව්‍යාපාරිකයන් එක්කාසු කරගෙන ඔහු සිය අවසන් වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළේය. මේ අනුව, 1978 දී සිංහපුත්‍ර මූල්‍ය සමාගම නමින් හැඳින්වෙන මහ බැංකුවේ ලියාපදිංචි මූල්‍ය සමාගමක් පිහිටුවා ගත් අතර එහි ආරම්භක සභාපතිවරයා විය. සමාගම 1979 දී සිංහපුත්‍ර කෘෂිකාර්මික සහ කාර්මික මූල්‍ය සමාගම නමින් ව්‍යාපාර ආරම්භ කළ අතර ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලට ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන වෙළඳපොළට ප්‍රවාහනය කිරීම සඳහා වාහන සැපයීම කෙරෙහි මූලික අවධානය යොමු කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලංකා ෆිනෑන්ස් හවුස් ඇසෝසියේෂන් හි ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකු බවටද පත් වූ අතර, ප්‍රයෝජනවත් නීති සම්පාදනය කිරීමට නායකත්වය දුන් ක්‍රියාකාරී කණ්ඩායමක කොටසක් විය. ඔහුගේ ධූර කාලය තුළ, කර්මාන්තය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා ණය කළමනාකරණ ආයතනය පිහිටුවීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට ද ඔහු දායක විය.&lt;!--Reference:Sunday Times 21/07/2002--&gt;&lt;ref&gt;[http://www.sundaytimes.lk/990307/plus8.html  Twenty years of financial excellence]. Sunday Times. Retrieved 7 March 1999.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://archives.dailynews.lk/2009/03/03/bus25.asp  Sinhaputra counts 30]. Daily News. Retrieved 3 March 2009.&lt;/ref&gt;

==පවුල් ජීවිතය==
විජයරත්න ශ්‍රී ලාංකීය ප්‍රසිද්ධ කලාකරුවෙකු වන විශාකා බුලන්කුලම සමඟ විවාහ විය. ඇය [[අනුරාධපුර]] නුවරවැව වලව්වේ වෛද්‍ය එඩ්මන්ඩ් අශෝක බුලන්කුලම සහ අයිවි සේනානායක බුලන්කුලම යන අයගේ දියණියයි. තිස්සට හා විශාකා විජයරත්නට එක් දියණියක් සිටි අතර, කල්පනා විජයරත්න සහ පුතෙකු වන රාවණා විජයරත්න, සිංහපුත්‍ර ෆිනෑන්ස් පීඑල්සී හි කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂ ධුරය ද දැරූ අතර ප්‍රංශ රජයේ [[මහනුවර]] වත්මන් ගෞරවනීය කොන්සල්වරයාය.&lt;ref&gt;[http://archives.dailynews.lk/2012/01/19/bus01.asp  Sinhaputhra aiming at Rs 9 b lending portfolio]. Daily News. Retrieved 19 January 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ft.lk/article/483519/French-Embassy-opens-Consulate-in-Kandy French Embassy opens Consulate in Kandy]. Daily FT. Retrieved 15 October 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://colombodiary.com/champagne-toast-as-frances-jewel-in-kandys-crown-celebrates-golden-jubilee/   Champagne Toast … as France’s jewel in Kandy’s Crown celebrates Golden Jubilee] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230328055034/https://colombodiary.com/champagne-toast-as-frances-jewel-in-kandys-crown-celebrates-golden-jubilee/ |date=2023-03-28 }}. Colombo Diary. Retrieved 10 May 2017.&lt;/ref&gt;
==ජීවිතයෙන් සමු ගැනිම==
තිස්ස විජයරත්න 2001 ජූලි 11 දින මහනුවර දි අභාවප්‍රාප්ත වන විට 79 හැවිරිදි වියේ පසු විය.
==මේවාද බලන්න==
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Tissa_Wijeyeratne  තිස්ස විජයරත්න යන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Visakha_Wijeyeratne  විශාකා විජයරත්න යන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව]
* [[:w:en:List of political families in Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්]]

==බාහිර සබැඳි==
* [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3147.html  විජයරත්න පරපුර]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
== ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
{{DEFAULTSORT:විජයරත්න, තිස්ස}}
[[ප්‍රවර්ගය:1923 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:2002 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ ආදි සිසුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]</text>
      <sha1>tfbv1f3d7vrmrf44g5chrm9c713jpfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගංටොක්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>116984</id>
    <revision>
      <id>799234</id>
      <parentid>744746</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:44:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <comment>Retype the Article with more things</comment>
      <origin>799234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14266" sha1="qcqhnzvdr63rbkpr5c1tg2vb8m6ateq" xml:space="preserve">{{පිටපත සංස්කරණය|date=september 2026}}
{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
| name                     = ගැංග්ටොක්
| native_name              = &lt;!-- Please do not add any Indic script in this infobox, per WP:INDICSCRIPT policy. --&gt;
| native_name_lang         = 
| other_name               = 
| settlement_type          = ඉන්දියාවේ සිකිම් ප්‍රාන්තයේ අගනුවර
| image_skyline            = {{multiple image
| border                   = infobox
| total_width              = 230
| image_style              = 
| perrow                   = 1/2/2/1
| image4     = Dro-dul Chorten - Gangtok, Sikkim.jpg
| image1     = M.G. Marg, Gangtok 01.jpg
| image3     = Gangtok ropeway.jpg
| image5    = Gangtok from Tibet Road.jpg
| image2      = Kangch-Goechala.jpg
| image6 = Vikramjit-Kakati-Rumtek.jpg
}}
| image_alt                = 
| image_caption            = '''Clockwise from top:''' &lt;br/&gt; මහත්මා ගාන්ධි මාර්ග්, කේබල් කාර්, ටිබෙට් පාරේ සිට දර්ශනය, රුම්ටෙක් ආරාමය, ඩ්රෝ-දුල් චෝර්ටන්, නගරයේ සිට කන්චෙන්ජුන්ගා දර්ශනය
| nickname                 = 
| image_map                = 
| map_alt                  = 
| map_caption              = 
| pushpin_map              = India Sikkim#India#Asia
| pushpin_label_position   = right
| pushpin_map_alt          = 
| pushpin_map_caption      = සිකිම් හි ගැංග්ටොක් හි පිහිටීම
| coordinates              = {{coord|27.33|N|88.62|E|display=inline,title}}
| subdivision_type         = [[රට]]
| subdivision_name         = {{flag|India}}
| subdivision_type1        = [[ඉන්දියාවේ ප්රාන්ත|ප්‍රාන්තය]]
| subdivision_type2        = [[ඉන්දියාවේ දිස්ත්‍රික්ක ලැයිස්තුව| දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name1        = {{flagicon image|Flag of the Government of Sikkim.svg}} [[සිකිම්]]
| subdivision_name2        = [[ගැංග්ටොක් දිසා]]
| established_title        = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date         = 
| founder                  = 
| named_for                = 
| government_type          = [[නාගරික සංස්ථාව]]
| governing_body           = ගැංග්ටොක් නාගරික සංස්ථාව
| leader_title             = [[නගරාධිපති]]
| leader_name              = නෙල් බහදූර් චෙත්‍රි&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ravidas |first1=Rajeev |title=Nell Bahadur Chettri sworn in as the new mayor of Gangtok |url=https://www.telegraphindia.com/states/nell-bahadur-chettri-sworn-in-as-the-new-mayor-of-gangtok/cid/1814561 |access-date=7 June 2022 |work=The Telegraph |date=5 May 2021}}&lt;/ref&gt;
| unit_pref                = මෙට්රික්
| area_footnotes           = 
| area_total_km2           = 19.2
| area_rank                = 
| elevation_footnotes      = &lt;ref name=&quot;FallinGrain&quot;/&gt;
| elevation_m              = 1,650
| population_total         = 100290
| population_as_of         = 2011
| population_footnotes     = 
| population_density_km2   = 5,332
| population_rank          = 
| population_demonym       = 
| timezone1                = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1              = +5:30
| postal_code_type         = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code              = 737101
| area_code                = 03592
| area_code_type           = Telephone code
| registration_plate       = '''SK-01'''
| blank_name_sec1          = 
| blank_info_sec1          = 
| website                  = {{URL|http://gmcsikkim.in}}
| footnotes                = 
| demographics_type1       = Languages&lt;ref name=&quot;langoff1&quot;&gt;{{cite web|title=1977 Sikkim government gazette|url=https://www.sikkim.gov.in/stateportal/UsefulLinks/Gazette1977.pdf|website=sikkim.gov.in|publisher=Governor of Sikkim|access-date=28 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180722164022/https://www.sikkim.gov.in/stateportal/UsefulLinks/Gazette1977.pdf|archive-date=22 July 2018|page=188|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;langoff&quot;&gt;{{cite web|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf|page=109|title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India|date=16 July 2014|access-date=28 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180102211909/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf|archive-date=2 January 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| demographics1_title1     = Official
| demographics1_info1      = {{hlist|[[English language|English]] |[[Nepali language|Nepali]]|[[Sikkimese language|Sikkimese]]||[[Lepcha language|Lepcha]]}}
}}

'''ගැංග්ටොක් (Gangtok)''' යනු ඉන්දියාවේ සිකිම් ප්‍රාන්තයේ හදවත බඳු වූ අගනුවරයි. හිමාල කඳු වැටියේ නැගෙනහිර කොටසේ, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1,650ක් (අඩි 5,410ක්) පමණ උසකින් පිහිටා ඇති මෙම නගරය, එහි ස්වභාවික සුන්දරත්වය, පිරිසිදුකම සහ සාමකාමී පරිසරය නිසා ලොව පුරා සංචාරකයින්ගේ ආකර්ෂණය දිනාගෙන ඇත.

පහත දැක්වෙන්නේ ගැංග්ටොක් පිළිබඳව ඔබ දැනගත යුතු සියලුම වැදගත් තොරතුරුයි.&lt;ref&gt;මෙම තොරතුරු පොදු කරුණු වන බැවින්, ඔබට පහත සඳහන් විශ්වාසදායක මූලාශ්‍ර උපුටා දැක්වීමක් ලෙස භාවිතා කළ හැක:

'''සිකිම් රජයේ නිල සංචාරක වෙබ් අඩවිය (Sikkim Tourism):'''&lt;blockquote&gt;Sikkim Tourism. (n.d.). ''Destinations: Gangtok''. Department of Tourism, Government of Sikkim. Retrieved September 12, 2026, from &lt;nowiki&gt;https://www.sikkimtourism.gov.in/&lt;/nowiki&gt;&lt;/blockquote&gt;'''බ්‍රිටැනිකා විශ්වකෝෂය (Encyclopedia Britannica):'''&lt;blockquote&gt;Britannica, The Editors of Encyclopaedia. (n.d.). ''Gangtok''. Encyclopedia Britannica. Retrieved September 12, 2026, from &lt;nowiki&gt;https://www.britannica.com/place/Gangtok&lt;/nowiki&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;/ref&gt;

=== 1. ඉතිහාසය සහ සංස්කෘතිය ===

* '''ඉතිහාසය:''' 1840 ගණන්වලදී ප්‍රසිද්ධ බෞද්ධ වන්දනා ස්ථානයක් ලෙස ගැංග්ටොක් ප්‍රචලිත විය. 1894 දී එවකට සිකිම්හි පාලකයා වූ තූටොබ් නාම්ග්‍යාල් (Thutob Namgyal) විසින් සිකිම්හි අගනුවර ගැංග්ටොක් වෙත ගෙන එන ලදී. 1975 දී සිකිම් ප්‍රාන්තය ඉන්දියාවට එකතු වන තුරු එය ස්වාධීන රාජධානියක් ලෙස පැවතුණි.
* '''සංස්කෘතිය සහ ජනතාව:''' මෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් නේපාල, ලෙප්චා (Lepcha) සහ භූටියා (Bhutia) ජනවර්ග ජීවත් වෙති. ටිබෙට් බුදුදහමේ ආභාසය නගරයේ සෑම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම දක්නට ලැබෙන අතර, බෞද්ධ වර්ණවත් කොඩි සුළඟේ ලෙළදෙන අයුරු නගරයේ සාමාන්‍ය දසුනකි.
* '''ආහාර:''' මෝමෝස් (Momos), තුක්පා (Thukpa - නූඩ්ල්ස් සුප් වර්ගයක්) සහ සාම්ප්‍රදායික ටිබෙට් සහ නේපාල ආහාර මෙහි ඉතා ජනප්‍රියයි.

=== 2. ප්‍රධාන සංචාරක ආකර්ෂණ ස්ථාන ===

* '''එම්.ජී. මාර්ගය (MG Marg):''' ගැංග්ටොක් නගරයේ ප්‍රධාන වීදිය මෙයයි. මෙහි කිසිදු මෝටර් රථයකට ඇතුළුවීමට අවසර නැති අතර, වීදිය පුරා අලංකාර ලෙස මල් වවා, වාඩි වී සිටීමට බංකු සකසා ඇත. සාප්පු සවාරි යාමට සහ වීදි ආහාර භුක්ති විඳීමට මෙය හොඳම ස්ථානයයි.
* '''චන්ගු විල (Tsomgo Lake):''' නගරයේ සිට කිලෝමීටර් 40ක් පමණ දුරින්, අඩි 12,310ක් උසින් පිහිටි ඉතා සුන්දර ග්ලැසියර විලකි. ශීත ඍතුවේදී මෙම විල සම්පූර්ණයෙන්ම අයිස් බවට පත්වන අතර, ඍතු අනුව මෙහි ජලයේ වර්ණය වෙනස් වීම විශේෂත්වයකි.
* '''නාතු ලා දුර්ගය (Nathu La Pass):''' ඉන්දු-චීන දේශසීමාවේ අඩි 14,140ක් උසින් පිහිටි ඓතිහාසික කඩඉමකි. මෙය පුරාණ 'සේද මාවතේ' (Silk Route) කොටසකි. මෙහි යාමට ඉන්දීය රජයෙන් විශේෂ අවසර පත්‍රයක් (Permit) ලබාගත යුතුය.
* '''රූම්ටෙක් විහාරය (Rumtek Monastery):''' නගරයේ සිට කිලෝමීටර් 23ක් දුරින් පිහිටි, ටිබෙට් බුදුදහමේ කර්මාපා නිකායේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයකි. එහි ඇති අනර්ඝ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ රන් ආලේපිත ස්තූපය සංචාරකයින්ගේ නෙත් සිත් පිනවයි.
* '''ගනේෂ් ටොක් සහ හනුමාන් ටොක් (Ganesh Tok &amp; Hanuman Tok):''' නගරයට ඉහළින් පිහිටි මෙම හින්දු දේවාලවල සිට බැලූ විට මුළු ගැංග්ටොක් නගරයම සහ හිමෙන් වැසුණු කාංචනජංගා (Kanchenjunga) කඳු මුදුන ඉතා අලංකාරව දැකගත හැක.
* '''හිමාලයානු සත්වෝද්‍යානය (Himalayan Zoological Park):''' රතු පැන්ඩා (Red Panda), හිම දිවියා (Snow Leopard) සහ හිමාලයානු කළු වලසා වැනි දුර්ලභ සතුන් ඔවුන්ගේ ස්වභාවික පරිසරයට සමාන වටපිටාවකදී මෙහිදී දැකගැනීමට පුළුවන.

=== 3. සංචාරය සඳහා සුදුසුම කාලය ===

* '''සැප්තැම්බර් සිට දෙසැම්බර් (සරත් සෘතුව සහ ශීත සෘතුවේ මුල):''' අහස ඉතා පැහැදිලි බැවින් හිමාල කඳු වැටි හොඳින් දැකගත හැක. උෂ්ණත්වය තරමක් සිසිල්ය.
* '''මාර්තු සිට මැයි (වසන්ත කාලය):''' කාලගුණය ඉතා ප්‍රසන්න වන අතර, කඳුකරයේ රොඩොඩෙන්ඩ්‍රන් (Rhododendron) සහ ඕකිඩ් මල් පිපී මුළු ප්‍රදේශයම වර්ණවත් වේ.
* '''ජූනි සිට අගෝස්තු (මෝසම් කාලය):''' අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් නායයෑම් ඇතිවිය හැකි නිසා, මෙම කාලයේදී ගැංග්ටොක් හි සංචාරය කිරීම එතරම් සුදුසු නොවේ.

=== 4. ගැංග්ටොක් වෙත ළඟා වන්නේ කෙසේද? ===

* '''ගුවන් මගින්:''' ළඟම ඇති ප්‍රධාන ගුවන් තොටුපළ බටහිර බෙංගාලයේ පිහිටි '''බාග්ඩෝග්‍රා (Bagdogra)''' ගුවන් තොටුපළයි. එතැන් සිට ගැංග්ටොක් වෙත වාහනයකින් යාමට පැය 4-5ක් පමණ ගත වේ (කි.මී. 124). මීට අමතරව ගැංග්ටොක් අසල Pakyong ගුවන් තොටුපළක් ද ඇතත්, එහි ගුවන් ගමන් සීමිතය. ගුවන් තොටුපළේ සිට හෙලිකොප්ටර් සේවාවක් (Pawan Hans) මගින් විනාඩි 20කින් ද ගැංග්ටොක් වෙත ළඟා විය හැක.
* '''දුම්රියෙන්:''' ළඟම ඇති ප්‍රධාන දුම්රිය ස්ථානය වන්නේ බටහිර බෙංගාලයේ '''නිව් ජල්පායිගුරි (New Jalpaiguri - NJP)''' ය. එතැන් සිට ටැක්සියක් හෝ බස් රථයක් මගින් ගැංග්ටොක් වෙත යා හැක.

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist}}

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>qcqhnzvdr63rbkpr5c1tg2vb8m6ateq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වායුගෝලීය දූෂණය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127988</id>
    <revision>
      <id>799239</id>
      <parentid>624209</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T06:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Samaranayaka Oshadha Thathsara Reintes</username>
        <id>81016</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>799239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19758" sha1="c5mgf1hor1v2gsaumsqxdddhdx6gj9d" xml:space="preserve">
අප වටා ඇති හිස් අවකාශය වායුගෝලයයි.මෙහි විවිධ වායු වර්ග ඇත.තවද මෙම වායුගෝලය තුළ විවිධ චක්‍ර වර්ග අඩංගු වේ.ඒවා නම් ඔක්සිජන් චක්‍රය, කාබන්ඩයොක්සයිඩ් චක්‍රය ,ජල චක්‍රය වශයෙන් වේ.‍මේවා ස්වභාවික චක්‍ර ලෙස ක්‍රියා කරයි.මේවාට අනුකූල නොවන ආකාරය‍ට වායුගෝලයේ කො‍ටස් නිදහස් කරීම මෙන්ම අමතර වායූන් මෙන්ම වෙනත් ඝණ අංශු වර්ග වායුගෝලයට නිදහස් කිරීම සිදුවෙයි.මෙමඟින් වායුගෝලයේ තුල්‍යතාවය බිඳවැටේ.මෙය වායුගෝලීය දූෂණය නම් වේ. වෙනත් ලෙසකින් කිවහොත් වායු දුෂණය යනු, '''සෞක්‍යයට හානිදායක, පරිසරයට අහිතකර බලපෑම් ඇති කරන හා ස්වභාවික ක්‍රියාකාරිත්වයට බලපාන ද්‍රව්‍ය සහ ශක්තිය නිදහස් කිරීම නිසා වාතයේ තත්වය පිරිහී යාමයි'''.

=== වායු දුෂක සහ ඒවායේ ප්‍රභව[සංස්කරණය] ===

# කර්මාන්ත - CO, CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, SO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, NO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, CFC, බර ලෝහ වර්ග, දුම් වර්ග, හයිඩ්රෝකාබන් වර්ග
# කෘෂිකර්මාන්තය - පලිබෝධනාශක (කෘමි නාශක, දිලීර නාශක, වල් නාශක)
# වනාන්තර ගිනි තැබීම - CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, CO, දුම් වර්ග
# ස්වභාවික හේතුන්
## වනාන්තර වල ලැව් ගිනි - CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, CO, දුම් වර්ග
## ගිනි කඳු පිපිරීම් - CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, CO, දූවිලි
## සුළඟ - දූවිලි
## වගුරු බිම් වල ක්ෂුද්‍ර ජීවී ක්‍රියාකාරීත්වයන් - CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;
# ගෘහස්ත ක්‍රියාකාරිත්වයන්
## පොසිල ඉන්ධන දහනය - CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, CO, දුම් වර්ග
## දර දහනය - CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, CO, දුම් වර්ග
## කැලි කසල දහනය - CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, CO, දුම් වර්ග

=== වායුගෝලීය දූෂණය‍ට බලපාන වායු වර්ග[සංස්කරණය] ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!වායු වර්ගය
!ඇතිවන ආකාරය
!බලපෑම
|-
|කාබන්මොනොක්සයිඩ්
|දැව හා ඉන්ධන අර්ධ දහනය වීම නිසා
|සතුන්ගේ වායු සංසරණයට බාධා ඇති වේ.
|-
|කාබන්ඩයොක්සයිඩ්
|ඉන්ධන දහනය, පෙට්‍රල්, භූමිතෙල්,ගල්අගුරු
|හරිතාගාර වායුවක් නිසා වායුගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යයි.
|-
|සල්පර්ඩයොක්සයිඩ්
|ඉන්ධන දහනය, ගල්අගුරු දහනය
|විෂ වායුවකි.ස්වසන ආබාධ අධික දුර්ගන්ධය, අම්ල වර්ෂා ඇති කරයි
|-
|නයිට්‍රජන්ඩයොක්සයිඩ්,නයිට්‍රජන්ඔක්සයිඩ්
|ගල් අගුරු ඛනිජතෙල් ,දහනය නයිට්‍රජන් අඩංගු පොහොර භාවිතය
|අම්ල වර්ෂා ඇති කරයි.ඕසෝන් වියනට හානි සිදුවීම
|-
|ක්ලෝරොෆ්ලූරොකාබන්
|ශීතකරණ හා වායුසමීකරණ වල
|ඕසෝන් වියනට හානි සිදුවීම
|-
|කාබන්ටෙට්රාක්ලෝරයිඩ්,මෙතිල්බ්‍රෝමයිඩ්
|
|ඕසෝන් වියනට හානි සිදුවීම
|-
|හයිඩ්‍රොකාබන්
|ඉන්ධන වල අර්ධ දහනය
|ස්වසන ආබාධ ඇති කරයි
|-
|දූවිලි අංශු
|රථවාහන ධාවනය,කලුගල් පිපිරවීම
|ස්වසන ආබාධ ඇති කරයි
|-
|ඊයම් අංශු
|ඊයම් සහිත පෙට්‍රල් දහනය
|පිළිකා ඇති වීම
|}

=== අහිතකර වායු වර්ග වායුගෝලයට නිදහස් වන්නේ[සංස්කරණය] ===

* අධික කාර්මීකරණය
* රථවාහන භාවිතය අධික ලෙස වැඩිවීම නිසාය

=== වායුගෝලීය දුෂණයෙන් ඇතිවන අහිතකර බලපෑම්[සංස්කරණය] ===
01.හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා

02.ඇස් දැවිල්ල ඇතිවීම

03.ස්වසන මාර්ගය හා රුධිරය ආශ්‍රිත රෝග

04.මන්ද බුද්ධික දරුවන් බිහිවීම

05.ස්නායු ආබාධ ඇතිවීම

06.බෙලහීනතා තත්ව

07.පිලිකා තත්ව

==== කාබන්මොනොක්සයිඩ් වල බලපෑම[සංස්කරණය] ====

# රුධිරයේ ඔක්සිජන් පරිවහන ධාරිතාව අඩු කරයි.
# උත්තේජන සංජානනය (දැනීම) දුබල වීම.
# දෘෂ්ටියට බාධා ඇති වීම.
# නිදිමත ඇති වීම.
# පේශි සමායෝජනය දුර්වල වීම.
# ඔක්කාරය
# දිගු කාලයක් ඉහළ කාබන්මොනොක්සයිඩ් සාන්ද්‍රණ වලට නිරාවරණය වීම මරණය ඇති කරයි.

==== සල්ෆර්ඩයොක්සයිඩ් වල බලපෑම[සංස්කරණය] ====

# ඇදුම
# බ්‍රොන්කයිටිස්
# පෙනහළු පිළිකා ඇති වීම.
# අම්ල වැසි ඇති වීම.

==== නයිට්රජන්ඩයොක්සයිඩ් වල බලපෑම[සංස්කරණය] ====

# රුධිරයේ ඔක්සිජන් පරිවහන ධාරිතාව අඩු කරයි.
# උග්‍ර පුප්පුශීය ශෝටය. (පෙනහළු තුළ තරල එක් රැස් වීම.)
# '''ප්‍රභා රසායනික දුමාරය'''

==== හයිඩ්රෝකාබන් වල බලපෑම[සංස්කරණය] ====

# ප්‍රභා රසායනික ධුමිකා ඇති කරයි.
# ඇස් වල උද්දිපතාව ඇති කරයි.
# නිදිමත ඇති කරයි.
# ඇතැම් විට පිළිකා කාරක විය හැක.
# සමහරක් පෙනහළු පිළිකා ඇති කරයි.

==== CFC වල බලපෑම[සංස්කරණය] ====
පොලොව මට්ටමේදී හානියක් නැත. නමුත් ඉහළ වායු ගෝලයේදී ඕසෝන් ස්ථරයට හානි කරයි.

==== අතිරික්ත කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වල බලපෑම[සංස්කරණය] ====
[[හරිතාගාර ආචරණය]] වැඩි කිරීම මගින් ගෝලීය උණුසුම වැඩි කරයි.

==== ඕසෝන් වායුවේ බලපෑම[සංස්කරණය] ====
මෙය '''ද්විතියික පරිසර දුෂක වායුව'''කි. මේවා, පොසිල ඉන්ධන දහනයේදී නිදහස් වන හයිඩ්රෝකාබන සුර්යයාලෝකයේ ඇති UV කිරණ සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර ප්‍රබල ඔක්සිකාරක ගුණයක් ඇති ද්විතියික දුෂක සෑදේ. මෙම ද්විතියික දුෂක නැවත ප්‍රාථමික දුෂක සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර ඕසෝන්, '''පෙරොක්සි ඒසයිල් නයිට්රේට (PAN)''' වැනි ප්‍රභල වායු දූෂක සෑදේ.

* ඕසෝන් මගින්,

# සතුන්ට ශ්වසන රෝග ඇති කරයි.
# කැස්ස, හුස්ම හිර වීම.
# නිවුමෝනියා තත්ත්ව.
# [[ඇදුම]] වැඩි වී පෙනහළු ක්‍රියාකාරිත්වයට බාධා කිරීම.

* ශ්වසන රෝග වලින් පීඩා විඳින අයට මෙය වඩාත් හානි කරයි.

==== අංශුමය ද්‍රව්‍ය නිසා ඇති වන බලපෑම[සංස්කරණය] ====

# ශ්වසන රෝග ඇති කිරීම.
# පිළිකා කාරක වීම.
# පෘථිවියට ලැබේ සූර්ය කිරණ ප්‍රමාණය අඩු කිරීම.

=== වායු දුෂණය නිසා ඇති වන (ගෝලීය) පාරිසරික ගැටළු[සංස්කරණය] ===

# අම්ල වැසි ඇති වීම.
# ඕසෝන් ස්ථරය ක්ෂය වීම.
# හරිතාගාර ආචරණය.
# ප්‍රකාශ රසායනික ධුමිකාව.

==== අම්ල වැසි ඇති වීම[සංස්කරණය] ====
අම්ල වැසි ඇති වීම යනු, '''මිනිසාට, වෙනත් ජීවීන්ට හා පරිසර පද්ධති වලට හානිකර තරමටම ආම්ලික වූ (PH අගය 5.2 ට අඩු) ජලය, හිම හෝ පිණි පතනය වීමයි'''. වායු දුෂණය නිසා වායු ගෝලයට එකතු වන සල්ෆර්ඩයොක්සයිඩ් හා නයිට්රජන්ඩයොක්සයිඩ් වැනි වායු වර්ෂා ජලයේ දිය වීම නිසා සල්ෆියුරික් අම්ලය සහ නයිට්‍රික් අම්ලය ප්‍රතිඵල වේ. මේවා වැසි ජලය, හිම හෝ පිණි වල දිය වී අම්ල වැසි ඇති වේ.

===== අම්ල වැසි වල බලපෑම[සංස්කරණය] =====

# වනාන්තර විනාශ වීම.
# පස ආම්ලික වීම.
## Ca, Mg වැනි ලෝහ ක්ෂීරණයට ලක් වේ. මේ නිසා ශාක වලට මුල ද්‍රව්‍ය ඌන වී වර්ධනය බාල වේ.
## බැර ලෝහ දිය වී ශාක මගින් අවශෝෂණය කරයි.
## ක්ෂීරණය වන ලෝහ අයන ජල මාර්ග ඔස්සේ මිරිදිය ජලාශ වලට එකතු වේ.
# ජලාශ ආම්ලික වීම නිසා මිරිදිය ජීවීන් මරණයට පත් වේ. මත්ස්‍ය බිත්තර විනාශ වේ.
# [[ජෛව විවිධත්වය]] අඩු වේ.
# පාංශු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ගේ වියෝජන ක්‍රියා වලියට බාධා ඇති වේ. (ඛනිජ චක්‍රීකරණයට බාධා ඇති වී පස නිසරු වේ.)
# ලෝහමය ප්‍රතිමා, කිරිගරුඬ ප්‍රතිමා, හිරිගල් ප්‍රතිමා ඛාදනයට ලක් වෙමින් පවතී.

==== ඕසෝන් ස්ථරය ක්ෂය වීම[සංස්කරණය] ====
අපවර්තී ගෝලය තුළ ඕසෝන් ස්ථරය පිහිටයි. ඔසොන්ස්තරය මගින් සුර්යාලෝකයේ කෙටි තරංග ආයාම සහිත UV කිරණ වලින් 97% - 99% ප්‍රමාණයක් අවශෝෂණය කර ගනී. මේ නිසා පොළොවට ලැබෙන UV කිරණ වලින් 99% ක් ම දිගු තරංග ආයාම සහිත UV කිරණ වේ. මේවා කෙටි තරංග ආයාම සහිත UV කිරණ තරම්ම හානිකර නොවේ. මිනිසා ඇතුළු අනෙකුත් ජීවීන්ට ඕසෝන් ස්ථරය නිසා ආරක්ෂාවක් ලැබේ. මෙම ස්ථරයට හානිදායක වන ප්‍රධානම වායු දුෂකය CFC වේ. වායු සමීකරණ යන්ත්‍ර, ශීතකරණ අලුත්වැඩියා වේදී හා ඉසින සුවඳ විලවුන් ආදියෙන් ලැබෙන CFC ක්‍රමයෙන් ඉහළ අවකාශයට ගමන් කර ඕසෝන් ස්ථරය බිඳ දමයි. එවිට කෙටි තරංග ආයාම සහිත UV කිරණ වැඩි ප්‍රමාන වලින් පෘථිවියට ලැබේ.

===== ඕසෝන් ස්ථරය ක්ෂය වීම නිසා ඇති වන බලපෑම්[සංස්කරණය] =====

# චර්ම පිළිකා ඇති වීම.
# ඇසේ සුද ඇති වීම.
# ජලාශ වල ශාක ප්ලවාංග ප්‍රමාණය අඩු කරයි.
# භෞමික ශාක වල ප්‍රභාසංස්ලේෂණය අඩු කරයි.

==== හරිතාගාර ආචරණය[සංස්කරණය] ====

# පෘථිවියට ලැබෙන සුර්යයාලෝකය '''කෙටි තරංග ආයාම සහිත කිරණ''' වලින් ලැබේ.
# මෙයින් 50% ක් පමණ වලාකුළු මගින් පරාවර්තනය කර නැවත අභ්‍යවකාශයට නිදහස් කරයි.
# ඉතිරි 50% පෘථිවි පෘෂ්ටය සහ එහි ඇති දේවල් මගින් අවශෝෂණය කරයි.
# මේ නිසා පෘථිවි පෘෂ්ටය සහ එහි ඇති දේ උණුසුම් වේ.
# උණුසුම් වු පෘථිවි පෘෂ්ටය හා එහි ඇති දේ වලින් '''දිගු තරඟ ආයාම සහිත IR කිරණ''' නිදහස් කරයි.
# මෙම IR කිරණ '''H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O, CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;, O&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;, N&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O සහ CFC''' යන වායූන් මගින් අවශෝෂණය කරයි.
# මේ නිසා වායුගෝලය උණුසුම් වේ.
# මෙම '''වායු හරිතාගාර වායු''' නම් වේ.
# මෙම වායූන් මගින් අවශෝෂණය කරන IR කිරණ නැවත සාම දිශාවකටම නිදහස් කරයි.
# ඉහලට නිදහස් කරන කිරණ අභ්‍යවකාශයට ගමන් කරයි.
# පහලට නිදහස් කරන කිරණ නිසා වායුගෝලයේ පහල කොටස් උණුසුම් වේ.
# මෙම සංසිද්ධිය හරිතාගාර ආචරණයයි.
# මේ නිසා '''ගෝලීය උණුසුම''' වැඩි වේ.

===== ගෝලීය උණුසුම වැඩි වීම නිසා ඇති වන අහිතකර බලපෑම්[සංස්කරණය] =====

# ධ්‍රැව ප්‍රදේශ වල අයිස් කඳු හා ග්ලැසියර දිය වීම.
# සාගර ජාල මට්ටම ඉහළ යාම.
# මුහුද ආසන්නයේ පහත බිම්, වෙරළ ජලයෙන් යාට වීම.
# ජෛව විවිධත්වයට හානි වීම.
# වෙරළාසන්න ධීවර කරමාන්තයට බලපෑම් ඇති වීම.
# වර්ෂාපතන රටාව, සුළං රටාව වෙනස් වීම.
# සුළි සුළං ආදී තත්ත්ව ඇති වීම. (විවිධ දේශගුණික සාධක වෙනස් වීම.)
# නියං තත්ත්ව වැඩි වීම, වාරි මාර්ග ඉල්ලුම වැඩි වීම.
# ලැව් ගිනි ඇති වීම.
# මිනිසාගේ සෞක්‍යය කෙරෙහි උෂ්ණත්වය නිසා ඇති වන රෝග මගින් කරන බලපෑම වැඩි වීම.
# නිවර්තන කලාප වල ඇති රෝග සෞම්‍ය කලාප වලට පැතිරී යාම.
# වැඩි වන උෂ්ණත්වයට අනුවර්තනය විය නොහැකි ජීව විශේෂ නෂ්ට වීම.
# වෘක්ෂ ලතා වල සංයුතිය හා ව්‍යාප්තිය වෙනස් වීම.

==== ප්‍රකාශ රසායනික ධුමිකාව[සංස්කරණය] ====
දුම් සහ මීදුම එකතු වීම නිසා ධුමිකා ඇති වේ. වාහන වල පොසිල ඉන්ධන අසම්පුර්ණව දහනය වීම නිසා කුඩා අංශු නිදහස් වේ. තවද වායුගෝලයේ උෂ්ණත්වය අඩු වීම නිසා මීදුම ඇති වේ. මෙම කුඩා අංශු සහ මීදුම එකට එකතු වී ධුමිකා ඇති වේ. මෙය ප්‍රභා රසායනික ධුමාරයයි. මෙය '''කර්මාන්ත අධික සෞම්‍ය කලාපික ප්‍රදේශ''' වල බහුලය.

===== [[ප්‍රකාශ තන්තු සන්නිවේදනය|ප්‍රකාශ b]] රසායනික ධුමිකා නිසා ඇති වන අහිතකර බලපෑම්[සංස්කරණය] =====

# ශ්වසන අපහසුතා
# ශ්වසන රෝග
# පිළිකා තත්ත්ව</text>
      <sha1>c5mgf1hor1v2gsaumsqxdddhdx6gj9d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය, සේරුවිල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>165115</id>
    <revision>
      <id>799216</id>
      <parentid>798786</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T16:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>799216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22069" sha1="rujz3s7c4lrbszxbna3kpzxqblxneg4" xml:space="preserve">{{distinguish|වෙල්ගම්වෙහෙර විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය|සෝමාවතිය විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය }}
{{In use}}
{{Infobox ancient site
|name = {{larger|විල්ගම්වෙහෙර&lt;br&gt; සෝමාවතී රජ මහා විහාරය}}(විල්ගම්වෙහෙර පුරාවිද්‍යා ස්ථානය)
|alternate_name = විල්ගම්වෙහෙර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
|image = [[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී ස්ථූපය]]
|image_size = 275px
|alt =
|caption =
|map_type = ශ්‍රී ලංකාව 
|relief = yes
|map_alt =
|coordinates = {{coord|8|23|47.4|N|81|18|49.6|E|display=inline,title}}
|map_dot_label = විල්ගම්වෙහෙර පුරාවිද්‍යා ස්ථානය
|location = තෝප්පූර්, සේරුවාවිල, [[ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කය]], [[නැගෙනහිර පළාත]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|region = සේරුවාවිල
|type = පධානඝර සහ මහා විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් පුරාණ බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණය
|part_of =
|length =
|width =
|area =
|height =
|builder = ගිරිඅභය නම් සෝමනුවර ප්‍රාදේශීය රජු
|material =
|built = ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වන සියවස
|abandoned =
|epochs = [[අනුරාධපුර යුගය|මුල් අනුරාධපුර යුගය]]
|cultures = සිංහල බෞද්ධ
|dependency_of =
|occupants =
|event = බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දකුණු දළදා වහන්සේ නිධාපිත පැරණි සෝමනුවර ස්ථූපය පිහිටා ඇත
|excavations =
|archaeologists =
|condition = සංරක්ෂණය කරමින් සහ ආගමික භාවිතයේ පවතින
|ownership = [[ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]
|management = [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]]
|public_access = හැක
|website = {{URL|https://mahamevnawa.lk}}
|notes = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවක් ලෙස වර්තමානයේ ක්‍රියාත්මක වේ.
|designation1 = APMSL
|designation1_offname = [[File:පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු ලාංඡනය.jpg|80px]]&lt;br&gt;විල්ගම්වෙහෙර පුරාවිද්‍යා ස්ථානය
|designation1_date =
|designation1_number =
|designation1_criteria = පධානඝර
|designation1_type = පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණය
|designation1_free1name =
|designation1_free1value =
|designation1_free2name =
|designation1_free2value =
}}

'''සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය''' නැතහොත් '''විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය/විල්ගම්වෙහෙර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව'''({{langx|en|Wilgamwehera Raja Maha Vihara}},{{langx|ta|வில்கம்வெஹேர ராஜ மகா விகாரை}}) යනු මුල් අනුරාධපුර යුගයේදී ඉදිකළ ඉපැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි.මෙම ආරාම සංකීර්ණය [[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය]] පිහිටි සේරුවිල ප්‍රදේශයේ සිට 4km ක් පමණ දුරින් තෝප්පූර් ප්‍රදේශයට ආසන්නව නෙලුම්ගම පිහිටා තිබේ.පධානඝර හෙවත් [[බටහිරාරාම]] විහාර ආරාම සම්ප්‍රදායට අයත් ලෙස යැයි සලකනු ලැබේ.වර්තමානයේ මෙම විහාරය [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ]] තවත් එක් ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ.

පාලි ධාතුවංශය,සිංහල ධාතුවංශය සහ ජිනකාලමාලී යන පැරණි මුලාශ්‍ර වලට අනුව  සේරු නම් විල කෙළවර ගිරිඅභය නම් ප්‍රාදේශීය රජෙක් තම බිසවගේ නමින් ගෞතම බුදුරදුන්ගේ දකුණු දළදා වහන්සේ නිධන්  කරවා &quot;සෝමවතී ස්තූපය&quot; නම් ස්ථූපය කරවීය.දකුණු දළදා නිධාපිත එම සෝමවතී සෑය යනු වර්තමානයේ විල්ගම්වෙහෙර ලෙස හදුන්වන මෙම ස්තූපය විය හැකි  බව ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සහ මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල 2020 වර්ෂයේ අගෝස්තු මස මාධ්‍ය සාකච්ඡාවක් මගින් ප්‍රකාශයට පත්කර තිබේ.&lt;ref&gt;https://www.lankadeepa.lk/sunday/rasawitha/57-577511&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://sinhala.newsfirst.lk/sinhala/2020/07/18&lt;/ref&gt; ඒ මත අනුව සේරුවිල විල් කෙළවර දකුණු දළදා වහන්සේ  තැන්පත් කර සෑදූ එම ස්ථූපය &quot;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතිය මහා සෑය&quot; ලෙස හැඳුන්වා දිය හැක.

== ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සතර දළදා වහන්සේලා ==
මහාපරිනිබ්බාන සූත්‍රයට අනුව මේ ලෝකයේ ඇත්තේ දළදා වහන්සේලා 4 නමක්  පමණයි.ඒවා නම් උඩු වම් දළදා වහන්සේ ,යටි වම් දළදා වහන්සේ, උඩු දකුණු දළදා වහන්සේ,යටි දකුණු දළදා වහන්සේ. කුමක් නිසාද යත්, සතර දළදා වහන්සේලා හැර ඉතිරි දළදා වහන්සේලා 36, කේශ ධාතු සහ ලෝම  ධාතු රාශියක් බුදුන් වහන්සේගේ මහා පරිනිර්වාණයෙන් පසුව ආදාහනය කරන අවස්ථාවේ එක් එක් සක්වලින් පැමිණි දෙවිවරුන් විසින් රැගෙන ගිය බැවිනි. මූලාශ්‍රවලට අනුව එක් සක්වලකට  රැගෙන ගියේ එක් ධාතුන් වහන්සේ නමක් පමණි.

මහාපරිනිබ්බාන සූත්‍රයට අනුව ඒවායේ පිහිටීම පහත පරිදි වේ.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;background:#ffffff;&quot; width=&quot;70%&quot;
! align=&quot;left&quot; style=&quot;background:#ffdead;&quot; |දළදා නාමය
! align=&quot;left&quot; style=&quot;background:#ffdead;&quot; | පෙර ස්ථානය
! align=&quot;left&quot; style=&quot;background:#ffdead;&quot; | වත්මන් ස්ථානය
|-
| යටි වම් දළදා වහන්සේ
| කාලිංග (ඓතිහාසික කලාපය) රාජධානිය, ඉන්දියාව 
| ශ්‍රී ලංකාවේ [[මහනුවර]] [[ශ්‍රී දළදා මාළිගාව|දළදා මාලිගාව]]
|-
| උඩු වම් දළදා වහන්සේ
| [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර]] - වර්තමාන වයඹදිග පකිස්ථානයේ සහ ඊසානදිග ඇෆ්ගනිස්ථානයේ
| නිශ්චිතව හඳුනාගෙන නොමැත
|-
| දකුණු දළදා වහන්සේ 
|  තව්තිසා දෙව්ලොව සිළුමිණි ස්තූපය
| තව්තිසා දෙව්ලොව සිළුමිණි ස්තූපය 
|-
| දකුණු දළදා වහන්සේ
|  ජයසේන නා රජුගේ නාග භවන
| සෝමාවතිය ස්තූපය {{small|(සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතිය ස්තූපය හෝ [[සෝමාවතිය විහාරය|පොලොන්නරුව සෝමාවති ස්ථූපය]] විය හැක)}}
|}

== ඉතිහාසය ==

=== දකුණු දළදා වහන්සේ - ශ්‍රී ලංකාවේ සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී ස්තූපයේ දළදා වහන්සේ ===
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ බව අසා නාග ලෝකයේ ජයසේන නාරජු අතිශයින් ශෝකයට පත් වී “මම අවසන් වරට බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක වන්දනා කරන්නෙමි” යි සිතූහ. ධාතු බෙදීමේදී ද්‍රෝණ බමුණා අනෙක් දකුණු දළදාව බිම හෙළා තම පාදයෙන් වසාගත් අයුරු ජයසේන නාරජු දුටුවේය.ඔහු ද්‍රෝණ බමුණාට  නොදැනෙන ලෙස ඉර්ධියෙන් දළදා වහන්සේ ගෙන නාගභවනට ගෙන ගොස් නාග පුරය මැද මැණික් ස්තූපයක් තනා දකුණු දළඳා එහි තැන්පත් කර මහා පූජාවන් කළේය. ලක්දිව කාවන්තිස්ස රජ දවස මහාදේව මහරහතන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍යයකු වූ මහා මහින්ද මහරහතන් වහන්සේගේ  නාග භවනට ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දකුණු දළදාව රැගෙන ලක්දිවට වැඩම කර,සෝමනුවර පාලනය කළ ගිරි අභය නම් ප්‍රාදේශීය රජුට ස්ථුපයක් කරවීම පිණිස ලබාදුන්නාහ. රජුගේ මෙහෙසිය වන සෝමාදේවිය නමින් කළ එම ස්තූපය &quot;සෝමාවතිය ස්තූපය&quot; නම් වේ.

== පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක ==
දකුණු දළදා සෑය පිළිබඳ ඓතිහාසික කරුණු සියල්ල සලකා බැලීමේදී එය පිහිටා තිබිය යුත්තේ බුදුරාජණන්  වහන්සේගේ ලලාට ධාතුව තැන්පත් සේරුවිල මංගල මහාසෑය පිහිටි පින්බිමේ සිට කි.මී. 05 ක පමණ වපසරියක සේරු වැවේ අනෙක් කෙළවර ය. ඒ අනුව ඓතිහාසික භූ විද්‍යාත්මක කරුණු සියල්ල සපුරමින් නටබුන් වූ එක් විශාල ස්ථූපයක් ඇත. මෙම ස්තූපය හැර එම ප්‍රදේශයේ වෙනත් පෞරාණික මහා ස්තූපයක් නොමැත. එය 1 වේ&amp;nbsp;[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල මහා සෑයේ]] සිට කි.මී. තොප්පූර් මුස්ලිම් ගම්මානයට මායිම්ව සේරු නම් විල  කෙළවර උතුරු කෙළවරට කිලෝමීටර් 04 ක් පමණ දුරින් නටබුන් වූ පුරාණ ස්ථූපයක් තිබුනේය,එය වර්තමානයේ විල්ගම්වෙහෙර ලෙස හැඳින්වේ. ඉහත කී විල්ගම්වෙහෙර ඓතිහාසික සෝමාවතිය ස්තූපයවිය හැකි බව දැන් හඳුනාගෙන ඇත.

දකුණු දළදා වහන්සේ නිදන් කළ සෝමාවතී ස්තූපය පිළිබඳ ‘පාලි ධාතුවංශය, සිංහල ධාතුවංශය සහ ජිනකාලමාලි’ ග්‍රන්ථවල ඇතුළත් සියලුම ඓතිහාසික කරුණු සහ භූගෝලීය සාධක සමඟ මෙම ස්තූපය සැසදෙයි.විල්ගම්වෙහෙර චෛත්‍යයේ පුරාවිද්‍යා කැණීම්වලදී ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවැනි සියවසට අයත් පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂර සහිත ගඩොල් කැණීමේදී හමුවූ අතර එම යුගයට අයත් චෛත්‍යවල පවතින ශෛලමය චත්‍රය සහ යූප ස්ථම්භය ද හමුවී ඇත.එම යුගයේ ලක්‍ෂණ සහිත සිරිපතුල් ගල් හා ශෛලමය පද්ම ද මළුවේ තිබී හමුවිය.තවද අනුරාධපුර මුල් යුගයේ ලක්ෂණ පෙන්වන ඉපැරණි ඇත් පවුරක් ද හමුවිය.මෙම චෛත්‍යය; යුග කිහිපයක් පුරා ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද දැවැන්ත ව්‍යුහයක් වන අතර එහි මුල් ඉදිකිරීම් ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වැනි සියවසේ බව තහවුරු වී ඇත.

මෙම විල්ගම්වෙහෙර පිහිටා ඇත්තේ සේරුවිලට නුදුරින් පිහිටි තොප්පූර් මුස්ලිම් නගරය ආසන්නයේය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 16 සහ 17 වැනි සියවස් වල සිට එම ප්‍රදේශයේ පදිංචිව සිටි මුස්ලිම්වරුන්ගේ වාග් ව්‍යවහාරය අනුව (සෝම්පුර ➤ සෝම්පූර් ➤ තෝම්පූර් ➤ තෝප්පුර්) ලෙස විකාශනය වී ඇති බව වාග් විද්‍යාඥයන්ගේ මතයයි. (ථූපපුර ➤ ථූප්පුර් ➤ තෝප්පුර්) යන්න තවත් මතයකි.මේ මත වඩාත් තහවුරු වේ.

මෙම විල්ගම්වෙහෙර විහාරස්ථානය දකුණු දළදා වහන්සේ නිධන් කළ සෝමාවතිය විහාරස්ථානය ලෙස පිළිගනිමින් ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය එම්. ඩබ්ලිව්. විමල් විජේරත්න මහතා විසින් රචිත &quot;සේරුවවිල තිස්ස මහා විහාරවංශය&quot; ([[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජමහා විහාරය]] පිළිබඳ) නම් වූ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ (ආචාර්ය) ග්‍රන්ථය හොඳම සිංහල ස්වාධීන බහු-විනය ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය සඳහා වන රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය (2012 වසර). මේ පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු ඉහත කී මහාචාර්යවරයා විසින් රචිත “ශ්‍රී දකුණු දළදා වහන්සේ විසින් නිධන් කර ඇති ඓතිහාසික සෝමනුවර සහ සෝමාවතී විහාරය හඳුනාගැනීම” නමැති ග්‍රන්ථය පරිශීලනය කිරීමෙන් තහවුරු කරගත හැකිය.

එමෙන්ම 2020 වසරේ ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සහ මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල විල්ගම්වෙහෙර මහා සෑය පිහිටි ස්ථානයේ පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී කියා සිටියේ විල්ගම්වෙහෙර මහා සෑය පැරණි සෝමාවතී මහා සෑය විය හැකි බවට කරුණු තහවුරු වී ඇති බවයි.&lt;ref&gt;https://www.hirunews.lk/245888&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://sinhala.adaderana.lk/news.php?nid=140502&lt;/ref&gt;

සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර විහාරය දෙතිස්ඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ නමක් රෝපණය  කළ විහාරස්ථානයක් ලෙස ද ඇතැමුන් සලකනු ලබන්නේ;බෝධි වංශයේ &quot;සේරුවිල නයින්ගේ  විල්ගම්වෙහෙර&quot; ලෙසින් සඳහන් වන බැවිනි.නමුත් සමහර විද්වතුන් මෙම බෝධීන් වහන්සේ මීට නුදුරුව පිහිටා තිබුණු කිලිවෙඩ්ඩි ශ්‍රී වර්ධන බෝධිය බවට ද මත පල කරයි.එම බෝධීන් වහන්සේ අද දක්නට නොමැත.

==ස්මාරක සහ පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්==
===වාස්තු විද්‍යා ලක්ෂණ===
===ස්ථූපය සහ ස්ථූප මළුව===
===වෙනත් පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක===
==අභිලේඛන==
==පූර්ව වාර්තා==
==වර්තමාන සංරක්ෂණය==
===2020 අගෝස්තු මස පැවති පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ මාධ්‍ය සාකච්ඡාව===

==වෙනත් ලිපි==
* [[සෝමාවතිය විහාරය]]
* [[ගෞතම බුදුන්ගේ ධාතූන්]]
* [[වෙල්ගම් වෙහෙර]]
* [[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== වැඩිදුර කියවීම ==

* සේරුවාවිල තිස්ස මහා විහාරවංශය ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය - ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය එම්.ඩබ්ලිව්.විමල් විජේරත්න
* ශ්‍රී දකුණු දළදාවෙහි නිධන් කර ඇති ඓතිහාසික සෝමනුවර සහ සෝමාවතී ස්තූපය හඳුනාගැනීම පිළිබඳ පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය - මහාචාර්ය විමල් විජේරත්න

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://sinhala.adaderana.lk/news.php?nid=140502 බුදුහිමියන්ගේ දකුණු දළදා වහන්සේ නිධන් කළ බවට සැලකෙන ස්ථූපයක්]
*[https://www.hirunews.lk/245888/ සේරුවිලෙන් හමු වූ දළදා පුරණය ]
*[https://sinhala.newsfirst.lk/sinhala/2020/07/18 Sirasa News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250124001531/https://sinhala.newsfirst.lk/sinhala/2020/07/18 |date=2025-01-24 }}
*[https://www.lankadeepa.lk/News/101-576610 බුදුන්ගේ දකුණු දළදාව ඇත්තේ විල්ගම්වෙහෙරේ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Buddhism in Sri Lanka}}
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates not on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Buddhist temples in trincomalee district]]
[[ප්‍රවර්ගය:Tooth relics of buddha]]
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]</text>
      <sha1>rujz3s7c4lrbszxbna3kpzxqblxneg4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:Lee</title>
    <ns>3</ns>
    <id>168109</id>
    <revision>
      <id>799215</id>
      <parentid>798663</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T15:34:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ලිපියක් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධව */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>799215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87063" sha1="a7cqx1y8btksxvhhk69af3tvh44rm7j" xml:space="preserve">{{Discouraged}}
&lt;!--
&lt;div style=&quot;margin:2em 1em; padding:1em; border:2px solid #000;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''I'm on a wikibreak, but I'll be checking my talk page time to time. If there is anything you need me to do. Please leave a message on my talk page or email me.'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
--&gt;


&lt;div style=&quot;background-color:#000000; border-bottom:0px; border: 0px solid #a3b0bf; text-align:center; font-size:150%; padding:0px; margin:0px;&quot;&gt;
[[/Archive| Archives]]
&lt;/div&gt;

{{Archive box|search=yes|box-width=10em|
* [[/Archive/2007|2007]] 
* [[/Archive/2008|2008]] 
* [[/Archive/2009|2009]] 
* [[/Archive/2010|2010]] 
* [[/Archive/2011|2011]] 
* [[/Archive/2012|2012]] 
* [[/Archive/2013|2013]] 
* [[/Archive/2014|2014]] 
* [[/Archive/2015|2015]]
* [[/Archive/2016|2016]] 
* [[/Archive/2017|2017]] 
}}

== Become an Importer ==

විකිපීඩිය infobox update කරන විදිහ and import කරන විදිය ඉගන ගන්න බැරිද? ඉගෙන ගෙන importer කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන්ද? infobox import කිරීමට පමණක් [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 18:31, 6 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:&quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; බලතල විනාශකාරී ලෙස භාවිතා කළ හැකි ක්‍රම කිහිපයක් තියෙනවා. ඒක නිසා දැනට එවැනි බලතල ඉල්ලන්නේ නැතුව ඉමු නේද? ඒ සඳහා ප්‍රජා සහයෝගය අවශ්‍යයි. හැබැයි ඉතින් &quot;සැකිල්ල&quot; අවකාශයට ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියෙන් පිටු කොපි කිරීමට කිසිම තහනමක් නෑ. ඊට අමතරව පිටු ලැයිස්තු ලෙස මාධ්‍ය විකි අතුරුමුහුණත් හරහා ආයාත කිරීමට පුළුවන්. හැබැයි ඉතින් බොහොම පරිස්සමෙන් කළ යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:27, 7 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Template:Infobox classical composer]] ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 04:20, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:33, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Portal:Catholic Church]] ==

මෙම ද්වාරය අවශ්‍යයි. ඉංග්‍රීසි විකියෙ තිබෙන විදිහට. දැනට සිංහල විකියෙ තිබෙන ද්වර පිටුව ද්වාරයක් නෙමෙ. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 21:53, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:සෑහෙන මට්ටමකට ස්ථාවර කළා. නමුත් සැරෙන් සැරේට දෝෂ දක්වනවා. ලිපි මදි එක තමා ලොකුම ගැටළුව. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:14, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මන් හිමීට ද්වාර ටිකයි සහ එයට අවශ්‍ය ලිපි සදාගෙන යන්නම්. Without destructive edits. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 14:41, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:43, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Template Need ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[:en:Template:Infobox_chess_match|Template:Infobox chess match]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:28, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:35, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 00:14, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණ දිනය ළං වන විට කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් සඳහා ඇති හැකියාව හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:16, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු සබැඳි කිරීම ==

විකි ඉංග්‍රීසි පිටු සහ විකි සිංහල පිටු සම්බන්ධ කරන්නේ කෙසේ ද?

උදාහරණයක් සඳහා,

* [[:en:Assassination_of_Ranasinghe_Premadasa|Assassination of Ranasinghe Premadasa]]

* [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස ඝාතනය]]

[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 11:40, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:ඔබ Vector (2022) නේද භාවිතා කරන්නේ? ඒක තමා default එන්නේ මට මතක හැටියට. එහෙනම් ඒකේ &quot;මෙවලම්&quot; යටතේ &quot;Add language link&quot; වාගේ අයිතමයක් ඇති. ක්ලික් කරන්න. එන සංවාදයේ &quot;enwiki&quot; දාන්න ව්‍යාපෘතියට, අදාළ ලිපිය දාන්න ඊට පසු කොටුවට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::උදව්වට ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:26, 12 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== License migration ==

Hello

There are many files in [[:ප්‍රවර්ගය:Wikipedia license migration candidates]] and it should be possible to complete the [[:en:Wikipedia:Image license migration]] with a bot.

It seems there are no active bots right now. If there is no local user that can do the task I can. I just need a bot flag. I have done more than 1 million edits with my bot.

What do you think? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 21:14, 13 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It could be that you are the only one around here who even understand the task correctly. Please go ahead. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:13, 14 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Thank you! I will fix it. Could you perhaps write here either 1) I can do the edits without a bot flag or 2) I should have a bot flag and you agree that stewards on mata can give my bot MGA73bot a bot flag? I will start fixing the templates. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:19, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::: I checked and it seems the templates work. I suggest that when bot fixes the template it also adds {{tl|Information}}. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:33, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::Both options are OK with me. But having a bot flag would be nice isn't it. Is there any process needed on our side to get it for you? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:24, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::Yes a bot flag is best for many edits. Most wikis have a page for bot requests but if both you and [[පරිශීලක:Singhalawap]] say okay here then I think it should be enough. Worst case the stewards say no and then we can try again with another solution. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 11:40, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::Alright then, as a formality just record the request at &quot;[[:විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests for approval]]&quot; (which is supposed to be that page). It would be better than having the request just on a talk page. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:00, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::Great! I made the request here [[විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests_for_approval#MGA73bot]]. Let me know if there are any issues. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 12:25, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
I now have a bot flag and made the first edit at [[:ගොනුව:02LEvel.jpg]]. I made a typo in the code and fixed it manually. Perhaps you could have a look and check if you think I should edit all files like that. If you would like to change something just fix it and I will adjust my code to match.

I can add the file name as description if there is no other description. It will work for some file but not for files without a meaningful name. So the question is if it is best to add it or to leave description blank. I have to remove the &quot;.jpg&quot; in a second bot run.

I will be off wiki for the next week so there is no rush answering. And if you would like to rename some files or delete som possibly bad files you can do that before I edit the files. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 13:10, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It looks OK to me. I like the idea of adding the file name as the description since most file names describe what it is. We can later correct it if the name does not make sense, -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:56, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Great. And yes if most filenames are good then it makes sense to benefit from that and then worry about the not so good names later. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:02, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::: Hello! I have been on vacation but is now back and have finished the license migration. Sadly I found out after that adding the page name as description did not work as good as planed. So instead of letters/signs like මාලුස්කා the result is %E0%B7%99%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%94%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%8F ([[:ගොනුව:ෙමාලුස්කා 1.jpg]]). So seems the only reliable way is to fix it manually. But the license migration worked fine. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 17:30, 1 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::Is this due to the encoding done on Unicode URIs? If so how about running it though a decode step? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:22, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::Yes I will think so. And I have thought about trying a decode but I did not find an easy way. But I will keep looking. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 05:20, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::Anyway, thanks for the support so far. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:48, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::It seems it worked :-) So most of the files should be fixed now. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 18:34, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::Kool! :-) -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:42, 3 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Wiki Tool ==

Is there any tool like this one in Sinhala Wiki?

[[:en:Special:NewPagesFeed|NewPagesFeed]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:16, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:දන්නා තරමින් නම් නෑ. මේක මොකක් ද? අමුතුවෙන්ම ලියන්න ඕන ටූල් එකක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:50, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉංග්‍රීසි වික්කි තුළ සාදන සියලුම නව පිටු මේ හරහා ‌ෙන්වනවා. ‌් හරහා සාදන නව පිටු සියල්ල පරීක්ෂා කළ හැක.ෙ [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:05, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::විස්තර හොයාගන්න පුළුවන් ද කියලා බලන්නම් කො. මොකක් හරි අලුත් දිගුවක් ඕන එකක් ද දන්නේ නෑ. [[පරිශීලක:බිඟුවා]] හිටියා නම් ඕක හරි ලේසියෙන් හදලා දෙයි. කරුමෙට දැන් විකියේ නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 16:19, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::මම බලන්නම් [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:54, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::[[:en:User:Schminnte/PageCuration|මෙම පිටු‌වේ]] මේ පිළිබද විස්තර සදහන් වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 23:53, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට උඩුගත කිරීම ==

සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට image එකක් උඩුගත කරන්නෙ කොහොමද? [[:ගොනුව:Logo of Saint John's College in Colombo.jpg]] කරල තියෙනව වගේ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:59, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:[[:විශේෂ:උඩුගත කිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඔබට ඒ සදහා අවසර පවතී නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:18, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::[[:ගොනුව:St. Joseph's College Colombo crest.png]] එකක් upload කලා. කරපු විදිය හරිද දන්නෙ නෑ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 14:57, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::හරි වාගේ. හැබැයි මොකද දන්නේ නෑ, භාවිතා වන තැන් දෙකට වෙනම සැකිලි දෙකක් භාවිතා කර ඇත්තේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:51, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::ීංග්‍රීසි විකියෙ උඩුගත කරල තිබ්බ විදියටම දැම්ම නීත්‍යානුකූල කරුනු පැත්තෙන් දන්නෙ නැති නිසා ඒ විදියටම දැම්මෙ. [[:en:File:St. Joseph's College Colombo crest.png]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:41, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ආ ඔව් නේද. එහෙනම් ඉතින් ගැටළුවක් නැතුව ඇති. මටත් ඔය නීත්‍යානුකූල දේවල් ගැන වැඩි වැටහීමක් නෑ. මොකද එක එක්කෙනා එක එක තර්ක භාවිතා කරන්නේ. මෙටා පැත්තේ සාකච්ඡාවකට ගියාට පස්සෙ පිස්සු හැදිලා තමයි නවතින්නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:18, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණය නිසා කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[අනුර කුමාර දිසානායක]]

[[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති]] (සදා අර්ධ ආරක්‍ෂාව) [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:03, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:46, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Vandalism  ==

There some large Vandalism in [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]]. Please check it and band the IP Addresses.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:22, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:28, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Hey @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] was '''vandalised again''' by the '''same IP address''' ([[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]). Also the IP user vandalised [[කුණ්ඩලිය]] page twice.
::Requesting Permanent Semi-protection for [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]], Tempory or Permanent Semi-protection (Temp/ Inf) and '''permanently BLOCK''' the IP address. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:32, 23 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පොඩි ගැටළුවක් තිබෙනවා. සාකච්ඡා පිටු එසේ ආරක්ෂණය කිරීම හරි ද? මෙම අයිපී ලිපිනයෙන් සිදුවී ඇති සංස්කරණ වන්නේ ඔබ පෙන්වා දුන් ඒවා පමණයි. සදාකාලික වාරණයක් පැනවීම එවිට ගැටළුවක්. කෙසේ වෙතත් පහත කටයුතු සිදුකළා:
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - අයිපී ලිපිනය තාවකාලික වාරණය
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - මුල් පිටුවේ, සාකච්ඡා පිටුව තාවකාලික ආරක්ෂණය
:::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] the IP user keep Vandalising the wiki pages and creating new ones. 
::::* Last Edit: [[ශ්‍රී ලංකා කොඩියේ පසුබිම් සිංහයා]]
::::The user's all IP Addresses. 
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.16|175.157.196.16]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.73|175.157.192.73]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.203.98|175.157.203.98]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.221|175.157.192.221]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.140|175.157.196.140]]
::::IP User always put this comment when he edits; &quot;♠️♥️🤍🖤 ''M•G sehan dulanjana'' ♠️♥️🤍🖤&quot; as some kind of his signature. The user always uses a new IP to vandalise the Wikipedia. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:37, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] this is not the first time [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] vandalise by the same way. [[:en:Talk:Main_Page|English Wikipedia]] is also semi-protected to prevent Vandalising. I think It's ok to keep it protect.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:40, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මොකක් හරි ස්ථිර විසඳුමක් ගැන අදහසක් තිබෙනවා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::IP range එකම වාරණය කලානම් හරි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 16:43, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], එතකොට වරදක් නොකළ අයත් දඬුවම් ලබනවා නේද? එය, මගේ තනි මතයට ගත යුතු තීරණයක් නම් මම එයට එකඟ වන්නේ නෑ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:59, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::range block වෙලා තියෙද්දි appeal කරන්න පුලුවන් නේ? මන් සැරයක් කලා වගේ මතකයි. range block වෙලා තිබිලා request කරලා account එක හැදලා සංස්කරණ කරන්න ගත්තෙ. හැබැයි ඉංග්‍රීසි විකියෙ. මෙකේ එහෙම බැරිද? &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 04:22, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් නම් වාරනය කරන්නම වෙනවා. ආයෙ ලිපි වනසනව &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 07:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙම අවස්ථාවේදී IP පරාසය අවහිර කිරීම වඩාත් සුදුසුය. බලා සිටීම යනු තවත් විනාශ කිරීමයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:49, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], මේක ගැන මෙටා එකෙන් උදවු ඉල්ලමු ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මම නම් එයට කැමතියි. @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔයා සිතන්නේ කුමක් ද ? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] ඔව් ඒක හොඳයි &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 17:35, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔහු නැවත පැමිණ තවත් පිටු නිර්මාණය කරමින් විනාශ කරයි.
::::::::::::::[[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.109.3|175.157.109.3]] --&gt; [[M•G sehan dulanjana]]
::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:52, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], @[[පරිශීලක:Singhalawap|Singhalawap]], කවුරුවත් මේ ගැන මෙටා පැත්තේ උදවු ඉල්ලීමක් කළා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:08, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ahana hamoma kiyanne eh project eke ayata meh project ekata angili gahanna ba guidlines wenas wenna puluwn nisa. Admin kenektama thama ahanna wenne, admin only help page ekaka. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:34, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::ඒකත් එහෙමද? බලමු මොකක් ද කරන්න පුළුවන් කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:39, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[:en:Help:Range blocks]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:45, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔහු සුපුරුදු පරිදි නැවත නැවතත් එකම දෙය නිර්මාණය කරයි. [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345898 විශේෂ:ලඝු සටහන&amp;logid=345898] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:43, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::Again [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345899 logid=345899] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:05, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] කරුණාකර අවම වශයෙන් ඉකමනින් තාවකාලිකව හරි Range block කරන්න. අද දවසේ දැනට දෙපාරක් වෙලා තියෙනවා.
:::::::::::::::::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.255.109|175.157.255.109]]
:::::::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:10, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::range block විස්තර තුළ දක්වා ඇති ගැටළු අනුව එවැනි දෙයක් කිරීම නුවණටහුරු ද? මෙටා වල ඍජු ඉල්ලීමක් කිරීමට නම් ප්‍රජා එකඟ තාවයක් අවශ්‍යයි. ඔබ දෙදෙනාම එවැනි සාකච්ඡාවක් කෝපි කඩේ තුළ ආරම්භ කොට නෑ නේද? මේ ඇවිත් ඉන්නේ ට්‍රොල් කෙනෙක් නේ. ඇයි එයාට ඕන විදිහට කටයුතු කරන්නේ? වඩා හොඳ ස්ථිර විසඳුමක් වෙත යන එක ඊට වඩා හොඳ නැත්ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:39, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙහි සමහර මාතෘකා සහ වචන නිර්මාණය වීම අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? මම කතා කරන්නේ Abuse filter ​​හරහා ඒවා මෙහි නිර්මාණය වීම හඳුනාගෙන අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද යන්න ගැනයි.
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dundaga]]
:::::::::::::::::::::* [[M•G sehan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::වගේ මාතෘකා තමයි මම කතා කරන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:09, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], හොඳ ප්‍රශ්නයක්! මෙහෙම එකක් නම් කියෙව්වා මට මතකයි කොහේ හරි. බලමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:52, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කාරුණිකව ඔබට [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana|මෙම පිටුව]] මකා දමා, පිටුව ආරක්ෂා කළ හැකි ද? දැන් මේක හිසරදයක් වෙලා තියෙන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:54, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:53, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:55, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] අපගේ පරිශීලක පිටු ද ආරක්ෂා කිරීමට කාලය එළඹ ඇතැයි සිතමි. [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.246.116|175.157.246.116]] බලන්න. -- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:01, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::::[https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B6%9A:Lee&amp;action=history] බලන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:13, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sidebar edit help ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[සැකිල්ල:Catholic Church hierarchy sidebar]] එක ටිකක් පලල වැඩී. ලිපියේ ගොඩක් ඉඩ ගන්නවා. හැකිනම් එය [[:en:template:Catholic Church hierarchy sidebar]] ප්‍රමානයට ගෙන දෙන්න. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:19, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:| style = width:22em කියල දැම්මා පලල දැන් හරි. ඒ ක්‍රමය හරි නේ? වෙන තැනක් සංස්කරනය කරන්න නෑ නෙ? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:39, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ක්‍රමයේ නම් වැරැද්දක් නෑ. හැබැයි පැති තීරු 25em කළේ, අපේ වචන අමුතු තැන් වලදී කැඩුණු නිසා. සියළුම පැති තීරු එක මට්ටමේ තිබෙන විට පැති තීරු කිහිපයක් තිබෙන ස්ථාන ලස්සනයි. ඉංග්‍රීසි එක තරම් කුඩා කරන එක අවශ්‍ය ම ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:15, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් හරි නේ? ම්න් ටිකක් simplify කලා වචන. දැන් එකම මට්ටමෙ තියෙන්නෙ [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:24, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඔය සැකිල්ල ගැන විතරක් නෙමෙයි මම කිව්වේ. පොදුවේ කිව්වේ. ඔබ කරපු වෙනස් කම පරීක්ෂාකර බැලුවේ නම් නෑ. අවශ්‍ය නම් නිවාඩු පාඩුව බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:27, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== wikiproject templates ==

{{tl|WikiProject Christianity}}
{{tl|WikiProject Sri Lanka}} මේ දෙක ඉංග්‍රීසි විකියෙන් import කල හැකිද? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:42, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:48, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], සැකිලි ටික නම් ගෙනාවා. අවශ්‍ය ප්‍රවර්ග තවමත් ගෙන එමින් පවතියි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:50, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Template:Infobox religious building/color ==

මෙම සැකිල්ල update කල හැකිද? වර්න වෙනස් වෙන්නෙ නෑ. [[:en:Template:Infobox religious building/color]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:56, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඒක නම් ඉංග්‍රීසි එකට වඩා ගොඩක් වෙනස් නේද? මොන ලිපි වල ද ගැටළුව ආවේ? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:00, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::[[සැකිල්ල:Infobox religious building/color/testtable]] මම වැඩිපුර බාවිත වන ටික ඉටරක් දැනට හදාගත්තා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:03, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], පැරණි අයිතම ඉවත් කරන්නේ නැතුව නව අයිතම එක් කළා නම් දැනට භාවිතාවන තැන් වලට හානියක් වන්නේ නෑ. පවතින අයිතම වෙනස් කරන විට භාවිතාවන ස්ථානත් නව ආකාරයට සැකසීමට මතක තබා ගන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:07, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඕව්. ම්න් තිබ්බ ඒවම දැම්මා. අලුත් ඒවා වෙනමම එක් කලා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:16, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::එහෙනම් එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:18, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== sinhala fonts ==

සින්හල විකියට මෙහි ආකාරයට විවිධ සිංහල ෆොන්ට්ස් ගන්න බැරිද? [[:en:Wikipedia:User page design guide/Style]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:00, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], වැඩේ ගැන නම් මට අදහසක් නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:06, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== About Twinkle ==

Hi @[[පරිශීලක:Lee|Lee]]. It's seems like '''Twinkle is not working properly'''. It's always failed to receive the token. Please look in to it. The tool is very helpful against Vandalisms &amp; Spams. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:35, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], ඔබ භාවිතා කරන ස්කිනය කුමක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:38, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Vector 2022 [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:26, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පරණ vector එකට වැඩ කරනවා ද? මට Twinkle භාවිතය ටික කලකට පෙර නවත්වන්න සිදුවුනා එය තවත් ස්ක්‍රිප්ට් එකක් සමඟ ගැටළු ඇති කර ගත් නිසා. ඒ කාලේ නම් පරණ vector ස්කිනය දාගත් විට ගැටළුවක් නැතුව වැඩ කළා. අපේ තියෙන ස්ක්‍රිප්ට් කොපියක් පරණ වත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:03, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::මටත් එහෙම හිතෙනවා. අපට එය යාවත්කාලීන කර නැවත වැඩ කළ හැකි ද? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:47, 27 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] Any updates? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:03, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], තාම මේක බැලුවේ නම් නෑ. මගේ JS දැනුම එච්චර ලොකුවට නැති නිසා මම වැඩිය පන්නුවේ නෑ වැඩේට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:26, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::ආ එහෙම ද. කමක් නෑ මාත් පොඩ්ඩක් ඔක ගැන හොයල බලන්නම්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:55, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Requests Report ==

Report with 4 cases.

'''Case 1:'''
[[KaShion bRO]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:KaShioN bRO|KaShioN bRO]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:KaShioN bRO|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Botempa|Botempa]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Botempa|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/43.250.243.165|43.250.243.165]] ('''Page Creator''')
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61|2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:Tanbiruzzaman|Tanbiruzzaman]] on 21 October 2024

'''Case 2:'''
[[Pasindu Lakshan Perera]] ([[විකිපීඩියා:ඉක්මන් මකාදැමීමේ උපමාන#A11|A11]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Pasindu Lakshan Perera|Pasindu Lakshan Perera]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Pasindu Lakshan Perera|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* ''None''

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024,
User Warned by: [[පරිශීලක:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] on 5 September 2024

'''Case 3:'''
[[ITX Digital Services]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Amozonfilon|Amozonfilon]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Amozonfilon|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
:* [[පරිශීලක:Secure.evc|Secure.evc]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Secure.evc|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:ITX Digital Services|ITX Digital Services]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ITX Digital Services|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Janith Music|Janith Music]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Janith Music|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.40.193|175.157.40.19]]
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.46.191|175.157.46.191]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 21 October 2024

'''Case 4:'''
[[User:ICES Green Learning Campus]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:ICES Green Learning Campus|ICES Green Learning Campus]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ICES Green Learning Campus|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/112.134.19.4|112.134.19.4]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024

Requesting delete the above pages with a semi-protection to prevent vandalism &amp; block the users, IPs from editing and creating. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:51, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:* අදාළ පිටු මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' 
:* වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:* ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:විනාශකාරී ක්‍රියා දිගටම සිදුවන්නේ නම් පමණක්, දැඩි පියවර සඳහා යොමු වෙමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:31, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:36, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට මෙම පරිශීලකයා අවහිර කළ හැකිද? මෙම පරිශීලකයා බොහෝ පිටු විනාශ කරයි.
::* [[User:Madusanka1]]
::-- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:24, 1 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::2024-11-27 දින සිට ඔහු අර්ධ-වාරණයකට ලක් කොට ඇති බව දුටිමි. මා මේ දින වල කෙටි විකි විරාමයක් ගත කරන හෙයින්, හදිසි කටයුතු සඳහා ගෝලීය පරිපාලකවරුන් වෙත යොමු වන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[පරිශීලක:Nalaka Dissanayakv]] කරුණාකර මෙම පරිශීලකයා වාරණය කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:03, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::[[Hotads.lk]] මෙම පිටුවද මකා අනාගත නිර්මාණ වැළැක්වීම සඳහා කරුණාකර මෙම පිටුවද ආරක්ෂා කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:09, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::* ස්පෑම් පිටුව මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}'''
::::* පිටුව ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::* පරිශීලක වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:17, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::ස්තූතියි. කරුණාකරලා ඔහුගේ පරිශීලක පිටුව බලන්න පුළුවන්ද? මම හිතන්නේ ඒකත් ස්පෑම් පිටුවක්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:31, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::::ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:34, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request ==

Can you please take a look at [[:ප්‍රවර්ගය:ඉක්මන් මකා දැමීම සඳහා යෝජිතයෝ]]? Thanks, [[User:TenWhile6|TenWhile6]] ([[User talk:TenWhile6|talk]]) 19:24, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:TenWhile6|TenWhile6]], I'll look into it. Thanks for the notification. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Error message when moving ==

සිංහල නම් තියෙන css style පිටු වෙන නමකට හෝ වෙන නාම අවකාශයකට ගෙනයද්දි මේ Error message එක එනවා. මේක කියන්නෙ මොකද්ද? නමක් වැරදිලා හරි update එකක් නිසා පිටු ගෙනයන්න බෑ. ඊයෙ රෑත් global sysop කෙනෙක්ට කියල කරගත්තෙ.

 cannot be moved to &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot;, because the title &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot; has been banned from creation. It matches the following disallowed titles list entry: '''(?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* &lt;moveonly&gt; # Latin + non-Latin'''

මේක මට හිතෙන විදියට ඉංග්‍රීසි විකියෙ ලිපි ඉංග්‍රීසි නාම වලට ඉංග්‍රීසි ඇරෙන්න වෙන භාශාවල අකුරුත් මිශවෙලා තියෙන නාම වලට ගෙන යන එක වලක්වන්න දාපු block එකක්. &quot;Latin + non-Latin&quot; blocked නිසා. ඒක සිංහල විකියේ අයින් කරන්න බැරිද. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:17, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:මේ ප්‍රශ්නෙම මම ඒ බ්ලොක් එක තියෙන තැන අහලා තියෙනවා නේද? ඒක අයින් කරන්න ද කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:10, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::හා. ඒක හොඳයි, මොකද සිංහල විකියෙ ගොඩක් ඉංග්‍රීසි නොවන අකුරු තියෙන ලිපි නාම නෙ පාවිච්චි වෙන්නෙ. ලොකු දෙය්ක් ඒ බ්ලොක් එක අයින් කරගත්තොත් &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 10:12, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Unregistered User account page  ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ලී මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:37, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - ලිපිය මකා දමා ආරක්ෂණය කොට ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:06, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sorry Lee ==

Sorry for not participating in the talk page and carrying out redirects without consensus. Won't happen again. {{sorry}} &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 14:41, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:No; It's not exactly that. I just feel I need to take a break. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:03, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Import &amp; Interwiki import ==

ලී, &quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; සඳහා ඉල්ලමි. Taxanomy සම්භන්ද සැකිලි ආයාත කිරීමට. සැකිලි ලක්ශ 118ක් වගේ තිබේ. එකින් එක කිරීම අපහසුයි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 18:00, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' - These rights are granted by stewards. Please send the request there. My personal belief is, you are not ready to handle dangerous tools yet. But there might be stewards who are willing to grant you the right. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:38, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== New Members ==

සිංහල විකියට Active members ලව ගෙන්න ගන්න ක්‍රමවේද ඉස්සර භාවිතා කරපු ඒවා තියෙනවද? දැන් ගොඩක් අය එන්නෙම නැති තරම් නේ &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 12:05, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එහෙම එකක් තියනවනම් ඇත්තටම හොදයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:59, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉන්න සාමාජිකයන්ට ව්‍යාපෘතිය ගැන කළකිරෙන විදිහට වැඩ කටයුතු නොකිරීම සමහර විට වැදගත් පියවරක් වෙන්න පුළුවන් නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:56, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== විකියේ විනාශකාරී ක්‍රියා වලට එරෙහිව  ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], IP ලිපින අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? (IP අවහිර කිරීමට පරිශීලක කණ්ඩායමක් තිබේද) සමහර IP සංස්කාරකවරුන් නිසා, විනාශ කිරීම් වැළැක්වීම සෑම දිනකම අපහසු වේ. මම ඔවුන්ගේ බොහෝ සංස්කරණ ප්‍රතිවර්තනය කළ නමුත් අනාගත විනාශය නැවැත්වීමට ඔවුන්ව අවහිර කළ නොහැක. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:03, 16 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== කේතය යාවත්කාලීන කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට [[Module:Message box/ombox.css|මෙම මොඩියුලයෙහි]] කේතය යාවත්කාලීන කළ හැකිද? එය යල් පැන ගිය කේතයකි. එය සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්‍ෂිත බැවින් අපට එය යාවත්කාලීන කළ නොහැක. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:11, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:27, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:30, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== ප්‍රධාන පිටුවේ දෝෂයක් ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ප්‍රධාන පිටුවේ නම (පිටු මාතෘකාව) ඉහළින්ම පෙන්වනවා. එය නිවැරදි කරන්නේ කෙසේදැයි ඔබ දන්නවාද? ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා ඒක පෙන්වන්නේ නැහැ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:37, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එසේම, මම හිතන්නේ ප්‍රධාන පිටුවේ සම්පූර්ණ කේතය යාවත්කාලීන කළ යුතු අතර, පිටුවේ සිට CSS ගොනුවකට Styles වෙන වෙනම තිබිය යුතුය (මේ වගේ [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]]). එසේම සමහර සැකිලි යාවත්කාලීන කිරීමටද අවශ්‍ය වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:44, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මුල් පිටුවේ ගැටළුවට හේතුව ප්‍රධාන CSS ගොනු නේද? මා හට ඒවා සංස්කරණය සඳහා අවශ්‍ය Interface administrators බලතල නොමැත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:32, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ඔබට මෙම CSS file ආයාත කළ හැකිද? මම මේ Main Page Style Error එක හදන්න බලනවා.
::* [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]] --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:01, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:40, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::ස්තූතියි, මෙය පරීක්ෂා කරන්න. [[මුල් පිටුව/Test 4]] දැන් Dark Mode එකේ උනත් වැඩ කරනවා. '''එසේම ඉතා වැදගත්'''; පිටු ප්‍රමාණය දැන් පවතින අනුවාදයටත් වඩා අඩුය. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:24, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මේ අයුරින් යාන්ත්‍රික පරිවර්තන භාවිතය පෙර දී සිංහල ව්‍යාපෘතිය තුළ පෙර දී ප්‍රතික්ෂේපිත ක්‍රමවේදයකි. ඔබ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මුල් පිටුව වැනි ස්ථාන වෙත භාවිතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම් කරුණාකර මුලින්ම ප්‍රජා එකඟතාවයක් ලබා ගත යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::මේ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මොකක්ද කියලා වැඩි විස්තර කියන්න පුලුවන්ද? එය කුමක්දැයි මට තේරුම් ගත නොහැක.
::::::ඉහත අනුවාදය වත්මන් අනුවාදයට බෙහෙවින් සමාන නමුත් එය .css ගොනුව හරහා හැඩගස්වනු ඇත. යෝජිත අනුවාදයේ විශාලතම වෙනස එයයි. අනෙකුත් තොරතුරු සහ දේවල් බොහෝ දුරට සමාන වේ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:31, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::# [[Special:Diff/prev/721439|උදාහරණ අංක #1]]
:::::::# [[Special:Diff/prev/724398|උදාහරණ අංක #2]]
:::::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:29, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== ගොනුවක් ආයාත කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක ගේන්න පුළුවන් ද?

[[:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/Templates/master.css]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:42, 29 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:06, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:07, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

== මොඩියුල දෝෂයක් ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], මේ පිටුවේ ([[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය]]) පෙන්නනවා සමහර මොඩියුලවල දෝෂයක් තියෙනවා කියලා. මම ඒක හදන්න උත්සාහ කළා, නමුත් අසාර්ථක යි. ඒක හොයලා බලලා මේක හදන්න පුළුවන් ද.... [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:36, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], දැනට පොඩි වැඩක හිර වෙලා ඉන්නෙ. ඉවර වුන ගමන් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::හරී....  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], විසඳුමක් නම් දුන්නා. හැබැයි ගැටළුව, ඇයි එහෙම එකක් ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ අවශ්‍ය නොවුණේ කියන එක. වෙලාවක් තිබුණොත් තව ටිකක් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:50, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::හරි... ඒ ගැන සොයා බැලුවට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:35, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request on meta ==

Hi! The request [[:m:Steward_requests/Miscellaneous#Interface_admin_request_on_siwiki]] seems to be stalled. Perhaps you could clarify if you agree with the request? Or do you need [[User:IDB.S]] to test it first? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:41, 21 ජූනි 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:MGA73|MGA73]], added a comment there. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)
::Great, thanks! --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:36, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)

== Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia ==

Dear Lee,
I like to ascertain whether there are any Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia active. I observe one such request with expiry date always 14 days from the current date and as such never ending. I seek you intervention to rectify this issue please. ----- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 05:20, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

:එම ඉල්ලීම දෝෂ සහගත නිසා, ඉවත් කළෙමි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:04, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

== The recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] ==

Dear Lee,
I suggest that recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] falls under Child sexual abuse material (&quot;CSAM&quot;) and hence should be removed from Sinhala Wikipedia.
I also suggest that the user should be blocked. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 07:42, 7 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], මෙම ගැටළුව දැන් විසඳී ඇත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:00, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== සුනිල් එදිරිසිංහ. පිටුව සුනිල් එදිරිසිංහ වෙත ගෙන යාම ==

ලී, &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව දැනට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; සඳහා යළි-යොමුවීමක් ලෙස භාවිතා කරයි. ගැටලුව වන්නේ පිටු මාතෘකාවේ තිත් සලකුණක් තිබීමයි. දැනටමත් පිටුවක් පවතින නිසා මට එය ගෙන යා නොහැක. කරුණාකර ඔබට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව මකා දමා &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; පිටුව එම මකා දැමූ පිටුව තිබූ ස්ථානයට ගෙන යා හැකිද?  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:09, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:*පිටුව ගෙනයාම - [[File:Yes check.svg|18px|link=|alt=]]&amp;nbsp;'''කළා'''&lt;!--template:done--&gt;
:*පැරණි පිටුවේ තිබූ පෙළ බ්ලොග් එකකින් කොපි කළ එකක් වාගේ. එම නිසා එම බ්ලොග් එකට සබැඳියක් පමණක් එක් කළා.
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:58, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)
::ස්තූතියි.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:00, 29 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== FYI ==

Bug in si.wiki [[phab:T414159]], can you react as local admin? [[User:JAn Dudík|JAn Dudík]] ([[User talk:JAn Dudík|talk]]) 14:03, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

:Done! Thanks for the heads up. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:26, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

== Help ==

I translated [[ගාසා වර්ගඝාතය|this]] article into Sinhala, and it needs improvement. Can you help with that? My Sinhala is poor. [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 20:31, 15 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

:I tagged the article for the needed improvements. Hope someone else can help you. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:44, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)
::thank you very much [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 09:56, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) on 18:30, 11 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== [[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ==

[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ‌වෙනුවෙන්ම ‌&quot;හෙළ විකිපීඩියාව&quot; නමින් නව විකිපීඩියාවක් තැනීම ඔබින බවට යෝජනා කරමි. ---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 14:12, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]]; නමුත් මට කෙතරම් කලක් එක දිගට එය කළ හැකි දැ යි කිව නොහැකියි. ඒ සේ වුවහොත් ගැටලුවක් වෙයි. මා දැන් පිටු රැසක් සාදා ඇති නිසා ඇවැසි නම් මට ඉදිරි කටයුතු ඒවාට සීමා කළ හැකියි. හෙළ විකිපීඩියාවක් සාදන්නේ නම් දැනට මා පටන් ගෙන ඇති පිටු එයට මාරු වෙනවා ද? එහෙම වුනොත් නම් ගැටලුවක් නැති වෙයි. තව ද වෙන කෙනකු පටන් ගත් පිටුවල බොහෝ විට මා කරන්නේ ව්‍යාකරණ සහ අක්ෂර වින්‍යස නිවැරදි කිරීමත් පිටුවේ නමට අදාළ අමිශ්‍ර සිංහල යෙදුම සඳහන් කිරීමත් පමණයි. කතා කරන බසින් ලියා ඇත්නම් වැනි විශේෂ අවස්ථාවල දී පමණක් සම්පූර්ණ පිටුව ම හැකි තරම් අමිශ්‍ර සිංහල ආකාරයට වෙනස් කෙරී ඇත. ඒ සේ කිරීමේ ගැටලුවක් තිබේ නම් මට කියන්න. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 15:06, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
::මම සිතන ආකාරයට (මා වැරදි විය හැක) සිංහල විකිපීඩියාවෙහි (ඕනෑම විකිපීඩියාවක) පරමාර්ථය වනුයේ අනාගත පරපුරට දැනුම් සම්භාරයක් එක්කර තැබීමය. එහිදී ජන සමාජයට හැකි තරම් සමීපවීම වැදගත් වෙයි. ඔබ භාවිතා කරන භාෂා විලාසය හෙළ හවුලෙහි විදතුන් භාවිතා කල එකක් බව සිතමි. එය දැනට සමාජයෙහි භාවිතා නොවන්නකි. එනයින්, ඔබගේ ලිපි පරිශීලක ප්‍රජාව අතර භාවිතය ඉතා සීමිත වෙයි. අනෙක් අතට විකිපීඩියාව පරිශෝධනාගාරයක් නොවෙයි. මාගේ අදහස පරිපාලකවරුන්ට යෝජනාවක් පමණයි. ස්තූතියි. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 01:40, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], හෙළ විකිපීඩියාවක් (මා නම් වඩා කැමති අමිශ්‍ර සිංහල කියනවා නම්) හදනවානම් මමත් කැමතියි. මොකද සිංහල විකිපීඩියාවේ සමහර වදන් යෙදීමේ දී ගැටලු එනවා. උදාහරණයකට කෙළී (play) වගේ. ඇතැම් විට කෙළී, කොළයි කියන ක්‍රියා පද දෙක ව්‍යවහාරයේ පටලවාගෙන වෙන්න පුළුවන්. මට තියෙන ගැටලුව මේ භාෂා විලාශය විකිපීඩියාවේ දැනට යොදන්නේ මම විතරක් නිසා අපට වෙනම විකිපීඩියාවක් හැදීම අවශ්‍යම ද කියලා. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 04:28, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], @[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] මා දැක තිබෙනවා සමහර විකිපීඩියා තුළ වික්ශනරියත් නාමාවකාශයක් ලෙස අන්තර්ගත කර තිබෙන ආකාරයක්. සමහර විට අපට එවැනි විසඳුමක් හොඳ වන්න පුළුවන්. හෙළ හෝ අමිශ්‍ර සිංහල දැනුම ඇත්තේ ඉතාම ටික දෙනෙක් විය හැකියි. එසේ නොවේනම් අපට incubator එක තුළ ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීමට හරි තිබුණා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], සුදුසු විදිහක් තීරණය කර මට කියන්න. වික්‍ෂනරිය ගැන කියූ දේ මට පැහැදිලි මදි. හැබැයි ඒක හොඳ විසඳුමක් වෙන්න පුළුවන්. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 05:07, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)

== U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබ සුදුසුකම් කිව හැක. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|විශ්ව චර්යාධර්ම සංග්‍රහය සම්බන්ධීකරණ කමිටුවට (U4C)]] අදාළ මැතිවරණවලදී ඔබ මීට පෙර ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇති බැවින්  මෙලෙස මම ඔබව සම්බන්ධ කර ගනිමි. දැන් විවෘතව පවතින සහ 2026 ජුනි 2 වන දින අවසන් වන වත්මන් U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබට සුදුසුකම් ලැබිය හැකිය. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|මෙටා හි මැතිවරණ පිටුව]] හි අපේක්ෂකයින් සහ මැතිවරණය පිළිබඳ වැඩි විස්තර ඔබට දැනගත හැකි අතර, එතැනින් ඔබට ඡන්දයට ප්‍රවේශ විය හැකිය. මෙම මැතිවරණ සඳහා ඔබේ සහභාගීත්වය විකිමීඩියා ප්‍රජාවන්ගේ පාලනයට වැදගත් වන අතර, අපේක්ෂකයින් සහ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම පිළිබඳව ඉගෙන ගැනීමට ඔබ ගත කළ කාලය අගය කරනු ලැබේ.

-- U4C සමග සහයෝගයෙන්, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30569740 --&gt;

== පරිශීලක පිටුවක් ඉවත් කර දීමට ඉල්ලීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මා සතු ව තිබූ විකිපීඩියා ගිණුම වෙනත් අයෙකු විසින් හැක් කර (Compromised) ලබාගෙන ඇත. දැනට එම ගිණුම හරහා සාදා ඇති පරිශීලක පිටුව මා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් නොවේ. ආරක්ෂක හේතූන් මත, කරුණාකර අදාළ පරිශීලක පිටුව වහාම මකා දමා (Speedy Delete) එම ගිණුම තහනම් කිරීමට (Block) කටයුතු කරන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි.

අදාළ පිටුවේ ලින්ක් එක : [[පරිශීලක:IDB.S]]

මම speed deletion ටැග් එක දැම්මම ඉවත්කරනවා කරුණාකර ඉක්මනින් ඉවත් කරන්න [[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-36568-64|&amp;#126;2026-36568-64]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-36568-64|talk]]) 09:03, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

:හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කරුණාකරලා මගේ පරිශීලක පිටුව අර්ධ-ආරක්ෂා කරන්න පුළුවන්ද? මගේ පිටුව IP භාවිතා කරන්නන් විසින් විනාශ කර ඇත. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 09:15, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== පරිශීලක පිටුව ආරක්ෂණය කිරීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මගේ සිංහල විකිපීඩියා පරිශීලක පිටුව (User:Botempa) අනවශ්‍ය සංස්කරණවලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා එය '''Semi-protection (අර්ධ-ආරක්ෂණය)'''&lt;nowiki&gt; කර දෙන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි. ~~~~&lt;/nowiki&gt; [[User:Botempa|Botempa]] ([[User talk:Botempa|talk]]) 13:32, 29 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== Returning after a long hiatus ==

Hi Lee, I used to edit here a few years back under the name [[පරිශීලක:හරිත|හරිත]]. After a long break, I'm back with a new username under my real identity. Just wanted to say hello and thank you for keeping things running all this time.

I'm also planning to work on templates and Lua modules to bring some color and visual polish to the main page. Looking forward to contributing again!

Hope you're doing well! [[User:Sulairo|&lt;span style='background:#534AB7;color:#fff;padding:1px 8px;border-radius:3px;font-weight:bold;font-size:14px;font-family:sans-serif'&gt;Sulairo&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Sulairo|&lt;span style='color:#534AB7;font-size:11px'&gt;talk&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 04:53, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)

:Good to have you back; Welcome home! ;-)
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:10, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)

== ලිපියක් වෙත සෘජු ඡායාරූප උඩුගත කිරීම සම්බන්ධව ==

non free යටතේ නිදහස් හිමිකම සහිතව විකිමීඩියා කොමන්ස් තුලින් පරිබාහිරව අදාල ලිපියටම සෘජු ඡායාරූප ඇතුළත් කිරීමේ හැකියාවක් පවතී ද??? [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 10:39, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

:ඔබ අසා ඇති පැනය පැහැදිලි නැත. නමුත් ඔබට අවශ්‍ය කොමන්ස් වලින් බාර නොගන්නා බලපත්‍රයක් සහිත හෝ කතු හිමිකම් සහිත සේයාරුවක් ලිපියකට එක් කිරීම නම්. එය කිරීමට ක්‍රම ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:48, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
::මට අවශ්‍ය විකි කොමනස් භාවිතා නොකර Non-free(fair use) image එකක් ලිපියකට යෙදීමටයි.ඒ ක්‍රම මොනවාද??කාර්යබහුල නැතිනම් පණිවිඩයක් තබන්න [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 13:47, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
:::[[විකිපීඩියා:පින්තූර උඩුගතකිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. දළ අදහසක් ගත හැකිවෙයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:52, 3 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

== ලිපියක් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධව ==
[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]] යන ලිපියේ සඳහන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට අයත් බෞද්ධ විහාරය ගිය වසරේ සිට වසා දමා ඇති බැවින් මෙම ලිපිය ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලීමක් මා වෙත පෞද්ගලිකව මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය විසින් යොමු කර ඇත.ඔබට මේ ගැන යෝජනාවක් හෝ යම් පියවරක් ගැන අදහසක් තිබේද??? [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 15:34, 11 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>a7cqx1y8btksxvhhk69af3tvh44rm7j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>799220</id>
      <parentid>799215</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T02:38:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>/* ලිපියක් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධව */ Reply</comment>
      <origin>799220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87792" sha1="gnctbg7q8fxt9peyyuaryiaumsyyw64" xml:space="preserve">{{Discouraged}}
&lt;!--
&lt;div style=&quot;margin:2em 1em; padding:1em; border:2px solid #000;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''I'm on a wikibreak, but I'll be checking my talk page time to time. If there is anything you need me to do. Please leave a message on my talk page or email me.'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
--&gt;


&lt;div style=&quot;background-color:#000000; border-bottom:0px; border: 0px solid #a3b0bf; text-align:center; font-size:150%; padding:0px; margin:0px;&quot;&gt;
[[/Archive| Archives]]
&lt;/div&gt;

{{Archive box|search=yes|box-width=10em|
* [[/Archive/2007|2007]] 
* [[/Archive/2008|2008]] 
* [[/Archive/2009|2009]] 
* [[/Archive/2010|2010]] 
* [[/Archive/2011|2011]] 
* [[/Archive/2012|2012]] 
* [[/Archive/2013|2013]] 
* [[/Archive/2014|2014]] 
* [[/Archive/2015|2015]]
* [[/Archive/2016|2016]] 
* [[/Archive/2017|2017]] 
}}

== Become an Importer ==

විකිපීඩිය infobox update කරන විදිහ and import කරන විදිය ඉගන ගන්න බැරිද? ඉගෙන ගෙන importer කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන්ද? infobox import කිරීමට පමණක් [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 18:31, 6 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:&quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; බලතල විනාශකාරී ලෙස භාවිතා කළ හැකි ක්‍රම කිහිපයක් තියෙනවා. ඒක නිසා දැනට එවැනි බලතල ඉල්ලන්නේ නැතුව ඉමු නේද? ඒ සඳහා ප්‍රජා සහයෝගය අවශ්‍යයි. හැබැයි ඉතින් &quot;සැකිල්ල&quot; අවකාශයට ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියෙන් පිටු කොපි කිරීමට කිසිම තහනමක් නෑ. ඊට අමතරව පිටු ලැයිස්තු ලෙස මාධ්‍ය විකි අතුරුමුහුණත් හරහා ආයාත කිරීමට පුළුවන්. හැබැයි ඉතින් බොහොම පරිස්සමෙන් කළ යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:27, 7 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Template:Infobox classical composer]] ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 04:20, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:33, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Portal:Catholic Church]] ==

මෙම ද්වාරය අවශ්‍යයි. ඉංග්‍රීසි විකියෙ තිබෙන විදිහට. දැනට සිංහල විකියෙ තිබෙන ද්වර පිටුව ද්වාරයක් නෙමෙ. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 21:53, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:සෑහෙන මට්ටමකට ස්ථාවර කළා. නමුත් සැරෙන් සැරේට දෝෂ දක්වනවා. ලිපි මදි එක තමා ලොකුම ගැටළුව. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:14, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මන් හිමීට ද්වාර ටිකයි සහ එයට අවශ්‍ය ලිපි සදාගෙන යන්නම්. Without destructive edits. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 14:41, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:43, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Template Need ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[:en:Template:Infobox_chess_match|Template:Infobox chess match]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:28, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:35, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 00:14, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණ දිනය ළං වන විට කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් සඳහා ඇති හැකියාව හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:16, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු සබැඳි කිරීම ==

විකි ඉංග්‍රීසි පිටු සහ විකි සිංහල පිටු සම්බන්ධ කරන්නේ කෙසේ ද?

උදාහරණයක් සඳහා,

* [[:en:Assassination_of_Ranasinghe_Premadasa|Assassination of Ranasinghe Premadasa]]

* [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස ඝාතනය]]

[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 11:40, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:ඔබ Vector (2022) නේද භාවිතා කරන්නේ? ඒක තමා default එන්නේ මට මතක හැටියට. එහෙනම් ඒකේ &quot;මෙවලම්&quot; යටතේ &quot;Add language link&quot; වාගේ අයිතමයක් ඇති. ක්ලික් කරන්න. එන සංවාදයේ &quot;enwiki&quot; දාන්න ව්‍යාපෘතියට, අදාළ ලිපිය දාන්න ඊට පසු කොටුවට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::උදව්වට ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:26, 12 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== License migration ==

Hello

There are many files in [[:ප්‍රවර්ගය:Wikipedia license migration candidates]] and it should be possible to complete the [[:en:Wikipedia:Image license migration]] with a bot.

It seems there are no active bots right now. If there is no local user that can do the task I can. I just need a bot flag. I have done more than 1 million edits with my bot.

What do you think? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 21:14, 13 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It could be that you are the only one around here who even understand the task correctly. Please go ahead. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:13, 14 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Thank you! I will fix it. Could you perhaps write here either 1) I can do the edits without a bot flag or 2) I should have a bot flag and you agree that stewards on mata can give my bot MGA73bot a bot flag? I will start fixing the templates. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:19, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::: I checked and it seems the templates work. I suggest that when bot fixes the template it also adds {{tl|Information}}. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:33, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::Both options are OK with me. But having a bot flag would be nice isn't it. Is there any process needed on our side to get it for you? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:24, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::Yes a bot flag is best for many edits. Most wikis have a page for bot requests but if both you and [[පරිශීලක:Singhalawap]] say okay here then I think it should be enough. Worst case the stewards say no and then we can try again with another solution. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 11:40, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::Alright then, as a formality just record the request at &quot;[[:විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests for approval]]&quot; (which is supposed to be that page). It would be better than having the request just on a talk page. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:00, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::Great! I made the request here [[විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests_for_approval#MGA73bot]]. Let me know if there are any issues. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 12:25, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
I now have a bot flag and made the first edit at [[:ගොනුව:02LEvel.jpg]]. I made a typo in the code and fixed it manually. Perhaps you could have a look and check if you think I should edit all files like that. If you would like to change something just fix it and I will adjust my code to match.

I can add the file name as description if there is no other description. It will work for some file but not for files without a meaningful name. So the question is if it is best to add it or to leave description blank. I have to remove the &quot;.jpg&quot; in a second bot run.

I will be off wiki for the next week so there is no rush answering. And if you would like to rename some files or delete som possibly bad files you can do that before I edit the files. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 13:10, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It looks OK to me. I like the idea of adding the file name as the description since most file names describe what it is. We can later correct it if the name does not make sense, -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:56, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Great. And yes if most filenames are good then it makes sense to benefit from that and then worry about the not so good names later. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:02, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::: Hello! I have been on vacation but is now back and have finished the license migration. Sadly I found out after that adding the page name as description did not work as good as planed. So instead of letters/signs like මාලුස්කා the result is %E0%B7%99%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%94%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%8F ([[:ගොනුව:ෙමාලුස්කා 1.jpg]]). So seems the only reliable way is to fix it manually. But the license migration worked fine. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 17:30, 1 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::Is this due to the encoding done on Unicode URIs? If so how about running it though a decode step? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:22, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::Yes I will think so. And I have thought about trying a decode but I did not find an easy way. But I will keep looking. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 05:20, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::Anyway, thanks for the support so far. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:48, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::It seems it worked :-) So most of the files should be fixed now. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 18:34, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::Kool! :-) -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:42, 3 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Wiki Tool ==

Is there any tool like this one in Sinhala Wiki?

[[:en:Special:NewPagesFeed|NewPagesFeed]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:16, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:දන්නා තරමින් නම් නෑ. මේක මොකක් ද? අමුතුවෙන්ම ලියන්න ඕන ටූල් එකක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:50, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉංග්‍රීසි වික්කි තුළ සාදන සියලුම නව පිටු මේ හරහා ‌ෙන්වනවා. ‌් හරහා සාදන නව පිටු සියල්ල පරීක්ෂා කළ හැක.ෙ [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:05, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::විස්තර හොයාගන්න පුළුවන් ද කියලා බලන්නම් කො. මොකක් හරි අලුත් දිගුවක් ඕන එකක් ද දන්නේ නෑ. [[පරිශීලක:බිඟුවා]] හිටියා නම් ඕක හරි ලේසියෙන් හදලා දෙයි. කරුමෙට දැන් විකියේ නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 16:19, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::මම බලන්නම් [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:54, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::[[:en:User:Schminnte/PageCuration|මෙම පිටු‌වේ]] මේ පිළිබද විස්තර සදහන් වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 23:53, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට උඩුගත කිරීම ==

සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට image එකක් උඩුගත කරන්නෙ කොහොමද? [[:ගොනුව:Logo of Saint John's College in Colombo.jpg]] කරල තියෙනව වගේ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:59, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:[[:විශේෂ:උඩුගත කිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඔබට ඒ සදහා අවසර පවතී නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:18, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::[[:ගොනුව:St. Joseph's College Colombo crest.png]] එකක් upload කලා. කරපු විදිය හරිද දන්නෙ නෑ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 14:57, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::හරි වාගේ. හැබැයි මොකද දන්නේ නෑ, භාවිතා වන තැන් දෙකට වෙනම සැකිලි දෙකක් භාවිතා කර ඇත්තේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:51, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::ීංග්‍රීසි විකියෙ උඩුගත කරල තිබ්බ විදියටම දැම්ම නීත්‍යානුකූල කරුනු පැත්තෙන් දන්නෙ නැති නිසා ඒ විදියටම දැම්මෙ. [[:en:File:St. Joseph's College Colombo crest.png]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:41, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ආ ඔව් නේද. එහෙනම් ඉතින් ගැටළුවක් නැතුව ඇති. මටත් ඔය නීත්‍යානුකූල දේවල් ගැන වැඩි වැටහීමක් නෑ. මොකද එක එක්කෙනා එක එක තර්ක භාවිතා කරන්නේ. මෙටා පැත්තේ සාකච්ඡාවකට ගියාට පස්සෙ පිස්සු හැදිලා තමයි නවතින්නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:18, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණය නිසා කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[අනුර කුමාර දිසානායක]]

[[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති]] (සදා අර්ධ ආරක්‍ෂාව) [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:03, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:46, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Vandalism  ==

There some large Vandalism in [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]]. Please check it and band the IP Addresses.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:22, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:28, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Hey @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] was '''vandalised again''' by the '''same IP address''' ([[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]). Also the IP user vandalised [[කුණ්ඩලිය]] page twice.
::Requesting Permanent Semi-protection for [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]], Tempory or Permanent Semi-protection (Temp/ Inf) and '''permanently BLOCK''' the IP address. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:32, 23 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පොඩි ගැටළුවක් තිබෙනවා. සාකච්ඡා පිටු එසේ ආරක්ෂණය කිරීම හරි ද? මෙම අයිපී ලිපිනයෙන් සිදුවී ඇති සංස්කරණ වන්නේ ඔබ පෙන්වා දුන් ඒවා පමණයි. සදාකාලික වාරණයක් පැනවීම එවිට ගැටළුවක්. කෙසේ වෙතත් පහත කටයුතු සිදුකළා:
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - අයිපී ලිපිනය තාවකාලික වාරණය
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - මුල් පිටුවේ, සාකච්ඡා පිටුව තාවකාලික ආරක්ෂණය
:::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] the IP user keep Vandalising the wiki pages and creating new ones. 
::::* Last Edit: [[ශ්‍රී ලංකා කොඩියේ පසුබිම් සිංහයා]]
::::The user's all IP Addresses. 
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.16|175.157.196.16]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.73|175.157.192.73]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.203.98|175.157.203.98]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.221|175.157.192.221]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.140|175.157.196.140]]
::::IP User always put this comment when he edits; &quot;♠️♥️🤍🖤 ''M•G sehan dulanjana'' ♠️♥️🤍🖤&quot; as some kind of his signature. The user always uses a new IP to vandalise the Wikipedia. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:37, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] this is not the first time [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] vandalise by the same way. [[:en:Talk:Main_Page|English Wikipedia]] is also semi-protected to prevent Vandalising. I think It's ok to keep it protect.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:40, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මොකක් හරි ස්ථිර විසඳුමක් ගැන අදහසක් තිබෙනවා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::IP range එකම වාරණය කලානම් හරි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 16:43, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], එතකොට වරදක් නොකළ අයත් දඬුවම් ලබනවා නේද? එය, මගේ තනි මතයට ගත යුතු තීරණයක් නම් මම එයට එකඟ වන්නේ නෑ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:59, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::range block වෙලා තියෙද්දි appeal කරන්න පුලුවන් නේ? මන් සැරයක් කලා වගේ මතකයි. range block වෙලා තිබිලා request කරලා account එක හැදලා සංස්කරණ කරන්න ගත්තෙ. හැබැයි ඉංග්‍රීසි විකියෙ. මෙකේ එහෙම බැරිද? &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 04:22, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් නම් වාරනය කරන්නම වෙනවා. ආයෙ ලිපි වනසනව &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 07:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙම අවස්ථාවේදී IP පරාසය අවහිර කිරීම වඩාත් සුදුසුය. බලා සිටීම යනු තවත් විනාශ කිරීමයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:49, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], මේක ගැන මෙටා එකෙන් උදවු ඉල්ලමු ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මම නම් එයට කැමතියි. @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔයා සිතන්නේ කුමක් ද ? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] ඔව් ඒක හොඳයි &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 17:35, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔහු නැවත පැමිණ තවත් පිටු නිර්මාණය කරමින් විනාශ කරයි.
::::::::::::::[[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.109.3|175.157.109.3]] --&gt; [[M•G sehan dulanjana]]
::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:52, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], @[[පරිශීලක:Singhalawap|Singhalawap]], කවුරුවත් මේ ගැන මෙටා පැත්තේ උදවු ඉල්ලීමක් කළා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:08, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ahana hamoma kiyanne eh project eke ayata meh project ekata angili gahanna ba guidlines wenas wenna puluwn nisa. Admin kenektama thama ahanna wenne, admin only help page ekaka. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:34, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::ඒකත් එහෙමද? බලමු මොකක් ද කරන්න පුළුවන් කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:39, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[:en:Help:Range blocks]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:45, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔහු සුපුරුදු පරිදි නැවත නැවතත් එකම දෙය නිර්මාණය කරයි. [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345898 විශේෂ:ලඝු සටහන&amp;logid=345898] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:43, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::Again [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345899 logid=345899] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:05, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] කරුණාකර අවම වශයෙන් ඉකමනින් තාවකාලිකව හරි Range block කරන්න. අද දවසේ දැනට දෙපාරක් වෙලා තියෙනවා.
:::::::::::::::::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.255.109|175.157.255.109]]
:::::::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:10, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::range block විස්තර තුළ දක්වා ඇති ගැටළු අනුව එවැනි දෙයක් කිරීම නුවණටහුරු ද? මෙටා වල ඍජු ඉල්ලීමක් කිරීමට නම් ප්‍රජා එකඟ තාවයක් අවශ්‍යයි. ඔබ දෙදෙනාම එවැනි සාකච්ඡාවක් කෝපි කඩේ තුළ ආරම්භ කොට නෑ නේද? මේ ඇවිත් ඉන්නේ ට්‍රොල් කෙනෙක් නේ. ඇයි එයාට ඕන විදිහට කටයුතු කරන්නේ? වඩා හොඳ ස්ථිර විසඳුමක් වෙත යන එක ඊට වඩා හොඳ නැත්ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:39, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙහි සමහර මාතෘකා සහ වචන නිර්මාණය වීම අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? මම කතා කරන්නේ Abuse filter ​​හරහා ඒවා මෙහි නිර්මාණය වීම හඳුනාගෙන අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද යන්න ගැනයි.
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dundaga]]
:::::::::::::::::::::* [[M•G sehan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::වගේ මාතෘකා තමයි මම කතා කරන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:09, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], හොඳ ප්‍රශ්නයක්! මෙහෙම එකක් නම් කියෙව්වා මට මතකයි කොහේ හරි. බලමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:52, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කාරුණිකව ඔබට [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana|මෙම පිටුව]] මකා දමා, පිටුව ආරක්ෂා කළ හැකි ද? දැන් මේක හිසරදයක් වෙලා තියෙන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:54, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:53, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:55, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] අපගේ පරිශීලක පිටු ද ආරක්ෂා කිරීමට කාලය එළඹ ඇතැයි සිතමි. [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.246.116|175.157.246.116]] බලන්න. -- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:01, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::::[https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B6%9A:Lee&amp;action=history] බලන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:13, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sidebar edit help ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[සැකිල්ල:Catholic Church hierarchy sidebar]] එක ටිකක් පලල වැඩී. ලිපියේ ගොඩක් ඉඩ ගන්නවා. හැකිනම් එය [[:en:template:Catholic Church hierarchy sidebar]] ප්‍රමානයට ගෙන දෙන්න. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:19, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:| style = width:22em කියල දැම්මා පලල දැන් හරි. ඒ ක්‍රමය හරි නේ? වෙන තැනක් සංස්කරනය කරන්න නෑ නෙ? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:39, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ක්‍රමයේ නම් වැරැද්දක් නෑ. හැබැයි පැති තීරු 25em කළේ, අපේ වචන අමුතු තැන් වලදී කැඩුණු නිසා. සියළුම පැති තීරු එක මට්ටමේ තිබෙන විට පැති තීරු කිහිපයක් තිබෙන ස්ථාන ලස්සනයි. ඉංග්‍රීසි එක තරම් කුඩා කරන එක අවශ්‍ය ම ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:15, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් හරි නේ? ම්න් ටිකක් simplify කලා වචන. දැන් එකම මට්ටමෙ තියෙන්නෙ [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:24, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඔය සැකිල්ල ගැන විතරක් නෙමෙයි මම කිව්වේ. පොදුවේ කිව්වේ. ඔබ කරපු වෙනස් කම පරීක්ෂාකර බැලුවේ නම් නෑ. අවශ්‍ය නම් නිවාඩු පාඩුව බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:27, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== wikiproject templates ==

{{tl|WikiProject Christianity}}
{{tl|WikiProject Sri Lanka}} මේ දෙක ඉංග්‍රීසි විකියෙන් import කල හැකිද? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:42, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:48, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], සැකිලි ටික නම් ගෙනාවා. අවශ්‍ය ප්‍රවර්ග තවමත් ගෙන එමින් පවතියි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:50, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Template:Infobox religious building/color ==

මෙම සැකිල්ල update කල හැකිද? වර්න වෙනස් වෙන්නෙ නෑ. [[:en:Template:Infobox religious building/color]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:56, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඒක නම් ඉංග්‍රීසි එකට වඩා ගොඩක් වෙනස් නේද? මොන ලිපි වල ද ගැටළුව ආවේ? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:00, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::[[සැකිල්ල:Infobox religious building/color/testtable]] මම වැඩිපුර බාවිත වන ටික ඉටරක් දැනට හදාගත්තා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:03, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], පැරණි අයිතම ඉවත් කරන්නේ නැතුව නව අයිතම එක් කළා නම් දැනට භාවිතාවන තැන් වලට හානියක් වන්නේ නෑ. පවතින අයිතම වෙනස් කරන විට භාවිතාවන ස්ථානත් නව ආකාරයට සැකසීමට මතක තබා ගන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:07, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඕව්. ම්න් තිබ්බ ඒවම දැම්මා. අලුත් ඒවා වෙනමම එක් කලා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:16, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::එහෙනම් එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:18, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== sinhala fonts ==

සින්හල විකියට මෙහි ආකාරයට විවිධ සිංහල ෆොන්ට්ස් ගන්න බැරිද? [[:en:Wikipedia:User page design guide/Style]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:00, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], වැඩේ ගැන නම් මට අදහසක් නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:06, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== About Twinkle ==

Hi @[[පරිශීලක:Lee|Lee]]. It's seems like '''Twinkle is not working properly'''. It's always failed to receive the token. Please look in to it. The tool is very helpful against Vandalisms &amp; Spams. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:35, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], ඔබ භාවිතා කරන ස්කිනය කුමක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:38, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Vector 2022 [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:26, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පරණ vector එකට වැඩ කරනවා ද? මට Twinkle භාවිතය ටික කලකට පෙර නවත්වන්න සිදුවුනා එය තවත් ස්ක්‍රිප්ට් එකක් සමඟ ගැටළු ඇති කර ගත් නිසා. ඒ කාලේ නම් පරණ vector ස්කිනය දාගත් විට ගැටළුවක් නැතුව වැඩ කළා. අපේ තියෙන ස්ක්‍රිප්ට් කොපියක් පරණ වත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:03, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::මටත් එහෙම හිතෙනවා. අපට එය යාවත්කාලීන කර නැවත වැඩ කළ හැකි ද? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:47, 27 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] Any updates? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:03, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], තාම මේක බැලුවේ නම් නෑ. මගේ JS දැනුම එච්චර ලොකුවට නැති නිසා මම වැඩිය පන්නුවේ නෑ වැඩේට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:26, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::ආ එහෙම ද. කමක් නෑ මාත් පොඩ්ඩක් ඔක ගැන හොයල බලන්නම්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:55, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Requests Report ==

Report with 4 cases.

'''Case 1:'''
[[KaShion bRO]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:KaShioN bRO|KaShioN bRO]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:KaShioN bRO|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Botempa|Botempa]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Botempa|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/43.250.243.165|43.250.243.165]] ('''Page Creator''')
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61|2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:Tanbiruzzaman|Tanbiruzzaman]] on 21 October 2024

'''Case 2:'''
[[Pasindu Lakshan Perera]] ([[විකිපීඩියා:ඉක්මන් මකාදැමීමේ උපමාන#A11|A11]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Pasindu Lakshan Perera|Pasindu Lakshan Perera]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Pasindu Lakshan Perera|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* ''None''

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024,
User Warned by: [[පරිශීලක:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] on 5 September 2024

'''Case 3:'''
[[ITX Digital Services]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Amozonfilon|Amozonfilon]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Amozonfilon|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
:* [[පරිශීලක:Secure.evc|Secure.evc]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Secure.evc|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:ITX Digital Services|ITX Digital Services]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ITX Digital Services|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Janith Music|Janith Music]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Janith Music|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.40.193|175.157.40.19]]
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.46.191|175.157.46.191]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 21 October 2024

'''Case 4:'''
[[User:ICES Green Learning Campus]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:ICES Green Learning Campus|ICES Green Learning Campus]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ICES Green Learning Campus|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/112.134.19.4|112.134.19.4]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024

Requesting delete the above pages with a semi-protection to prevent vandalism &amp; block the users, IPs from editing and creating. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:51, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:* අදාළ පිටු මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' 
:* වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:* ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:විනාශකාරී ක්‍රියා දිගටම සිදුවන්නේ නම් පමණක්, දැඩි පියවර සඳහා යොමු වෙමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:31, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:36, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට මෙම පරිශීලකයා අවහිර කළ හැකිද? මෙම පරිශීලකයා බොහෝ පිටු විනාශ කරයි.
::* [[User:Madusanka1]]
::-- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:24, 1 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::2024-11-27 දින සිට ඔහු අර්ධ-වාරණයකට ලක් කොට ඇති බව දුටිමි. මා මේ දින වල කෙටි විකි විරාමයක් ගත කරන හෙයින්, හදිසි කටයුතු සඳහා ගෝලීය පරිපාලකවරුන් වෙත යොමු වන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[පරිශීලක:Nalaka Dissanayakv]] කරුණාකර මෙම පරිශීලකයා වාරණය කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:03, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::[[Hotads.lk]] මෙම පිටුවද මකා අනාගත නිර්මාණ වැළැක්වීම සඳහා කරුණාකර මෙම පිටුවද ආරක්ෂා කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:09, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::* ස්පෑම් පිටුව මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}'''
::::* පිටුව ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::* පරිශීලක වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:17, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::ස්තූතියි. කරුණාකරලා ඔහුගේ පරිශීලක පිටුව බලන්න පුළුවන්ද? මම හිතන්නේ ඒකත් ස්පෑම් පිටුවක්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:31, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::::ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:34, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request ==

Can you please take a look at [[:ප්‍රවර්ගය:ඉක්මන් මකා දැමීම සඳහා යෝජිතයෝ]]? Thanks, [[User:TenWhile6|TenWhile6]] ([[User talk:TenWhile6|talk]]) 19:24, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:TenWhile6|TenWhile6]], I'll look into it. Thanks for the notification. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Error message when moving ==

සිංහල නම් තියෙන css style පිටු වෙන නමකට හෝ වෙන නාම අවකාශයකට ගෙනයද්දි මේ Error message එක එනවා. මේක කියන්නෙ මොකද්ද? නමක් වැරදිලා හරි update එකක් නිසා පිටු ගෙනයන්න බෑ. ඊයෙ රෑත් global sysop කෙනෙක්ට කියල කරගත්තෙ.

 cannot be moved to &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot;, because the title &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot; has been banned from creation. It matches the following disallowed titles list entry: '''(?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* &lt;moveonly&gt; # Latin + non-Latin'''

මේක මට හිතෙන විදියට ඉංග්‍රීසි විකියෙ ලිපි ඉංග්‍රීසි නාම වලට ඉංග්‍රීසි ඇරෙන්න වෙන භාශාවල අකුරුත් මිශවෙලා තියෙන නාම වලට ගෙන යන එක වලක්වන්න දාපු block එකක්. &quot;Latin + non-Latin&quot; blocked නිසා. ඒක සිංහල විකියේ අයින් කරන්න බැරිද. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:17, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:මේ ප්‍රශ්නෙම මම ඒ බ්ලොක් එක තියෙන තැන අහලා තියෙනවා නේද? ඒක අයින් කරන්න ද කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:10, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::හා. ඒක හොඳයි, මොකද සිංහල විකියෙ ගොඩක් ඉංග්‍රීසි නොවන අකුරු තියෙන ලිපි නාම නෙ පාවිච්චි වෙන්නෙ. ලොකු දෙය්ක් ඒ බ්ලොක් එක අයින් කරගත්තොත් &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 10:12, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Unregistered User account page  ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ලී මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:37, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - ලිපිය මකා දමා ආරක්ෂණය කොට ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:06, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sorry Lee ==

Sorry for not participating in the talk page and carrying out redirects without consensus. Won't happen again. {{sorry}} &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 14:41, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:No; It's not exactly that. I just feel I need to take a break. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:03, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Import &amp; Interwiki import ==

ලී, &quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; සඳහා ඉල්ලමි. Taxanomy සම්භන්ද සැකිලි ආයාත කිරීමට. සැකිලි ලක්ශ 118ක් වගේ තිබේ. එකින් එක කිරීම අපහසුයි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 18:00, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' - These rights are granted by stewards. Please send the request there. My personal belief is, you are not ready to handle dangerous tools yet. But there might be stewards who are willing to grant you the right. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:38, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== New Members ==

සිංහල විකියට Active members ලව ගෙන්න ගන්න ක්‍රමවේද ඉස්සර භාවිතා කරපු ඒවා තියෙනවද? දැන් ගොඩක් අය එන්නෙම නැති තරම් නේ &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 12:05, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එහෙම එකක් තියනවනම් ඇත්තටම හොදයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:59, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉන්න සාමාජිකයන්ට ව්‍යාපෘතිය ගැන කළකිරෙන විදිහට වැඩ කටයුතු නොකිරීම සමහර විට වැදගත් පියවරක් වෙන්න පුළුවන් නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:56, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== විකියේ විනාශකාරී ක්‍රියා වලට එරෙහිව  ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], IP ලිපින අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? (IP අවහිර කිරීමට පරිශීලක කණ්ඩායමක් තිබේද) සමහර IP සංස්කාරකවරුන් නිසා, විනාශ කිරීම් වැළැක්වීම සෑම දිනකම අපහසු වේ. මම ඔවුන්ගේ බොහෝ සංස්කරණ ප්‍රතිවර්තනය කළ නමුත් අනාගත විනාශය නැවැත්වීමට ඔවුන්ව අවහිර කළ නොහැක. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:03, 16 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== කේතය යාවත්කාලීන කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට [[Module:Message box/ombox.css|මෙම මොඩියුලයෙහි]] කේතය යාවත්කාලීන කළ හැකිද? එය යල් පැන ගිය කේතයකි. එය සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්‍ෂිත බැවින් අපට එය යාවත්කාලීන කළ නොහැක. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:11, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:27, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:30, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== ප්‍රධාන පිටුවේ දෝෂයක් ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ප්‍රධාන පිටුවේ නම (පිටු මාතෘකාව) ඉහළින්ම පෙන්වනවා. එය නිවැරදි කරන්නේ කෙසේදැයි ඔබ දන්නවාද? ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා ඒක පෙන්වන්නේ නැහැ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:37, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එසේම, මම හිතන්නේ ප්‍රධාන පිටුවේ සම්පූර්ණ කේතය යාවත්කාලීන කළ යුතු අතර, පිටුවේ සිට CSS ගොනුවකට Styles වෙන වෙනම තිබිය යුතුය (මේ වගේ [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]]). එසේම සමහර සැකිලි යාවත්කාලීන කිරීමටද අවශ්‍ය වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:44, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මුල් පිටුවේ ගැටළුවට හේතුව ප්‍රධාන CSS ගොනු නේද? මා හට ඒවා සංස්කරණය සඳහා අවශ්‍ය Interface administrators බලතල නොමැත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:32, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ඔබට මෙම CSS file ආයාත කළ හැකිද? මම මේ Main Page Style Error එක හදන්න බලනවා.
::* [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]] --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:01, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:40, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::ස්තූතියි, මෙය පරීක්ෂා කරන්න. [[මුල් පිටුව/Test 4]] දැන් Dark Mode එකේ උනත් වැඩ කරනවා. '''එසේම ඉතා වැදගත්'''; පිටු ප්‍රමාණය දැන් පවතින අනුවාදයටත් වඩා අඩුය. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:24, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මේ අයුරින් යාන්ත්‍රික පරිවර්තන භාවිතය පෙර දී සිංහල ව්‍යාපෘතිය තුළ පෙර දී ප්‍රතික්ෂේපිත ක්‍රමවේදයකි. ඔබ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මුල් පිටුව වැනි ස්ථාන වෙත භාවිතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම් කරුණාකර මුලින්ම ප්‍රජා එකඟතාවයක් ලබා ගත යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::මේ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මොකක්ද කියලා වැඩි විස්තර කියන්න පුලුවන්ද? එය කුමක්දැයි මට තේරුම් ගත නොහැක.
::::::ඉහත අනුවාදය වත්මන් අනුවාදයට බෙහෙවින් සමාන නමුත් එය .css ගොනුව හරහා හැඩගස්වනු ඇත. යෝජිත අනුවාදයේ විශාලතම වෙනස එයයි. අනෙකුත් තොරතුරු සහ දේවල් බොහෝ දුරට සමාන වේ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:31, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::# [[Special:Diff/prev/721439|උදාහරණ අංක #1]]
:::::::# [[Special:Diff/prev/724398|උදාහරණ අංක #2]]
:::::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:29, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== ගොනුවක් ආයාත කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක ගේන්න පුළුවන් ද?

[[:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/Templates/master.css]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:42, 29 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:06, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:07, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

== මොඩියුල දෝෂයක් ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], මේ පිටුවේ ([[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය]]) පෙන්නනවා සමහර මොඩියුලවල දෝෂයක් තියෙනවා කියලා. මම ඒක හදන්න උත්සාහ කළා, නමුත් අසාර්ථක යි. ඒක හොයලා බලලා මේක හදන්න පුළුවන් ද.... [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:36, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], දැනට පොඩි වැඩක හිර වෙලා ඉන්නෙ. ඉවර වුන ගමන් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::හරී....  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], විසඳුමක් නම් දුන්නා. හැබැයි ගැටළුව, ඇයි එහෙම එකක් ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ අවශ්‍ය නොවුණේ කියන එක. වෙලාවක් තිබුණොත් තව ටිකක් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:50, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::හරි... ඒ ගැන සොයා බැලුවට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:35, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request on meta ==

Hi! The request [[:m:Steward_requests/Miscellaneous#Interface_admin_request_on_siwiki]] seems to be stalled. Perhaps you could clarify if you agree with the request? Or do you need [[User:IDB.S]] to test it first? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:41, 21 ජූනි 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:MGA73|MGA73]], added a comment there. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)
::Great, thanks! --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:36, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)

== Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia ==

Dear Lee,
I like to ascertain whether there are any Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia active. I observe one such request with expiry date always 14 days from the current date and as such never ending. I seek you intervention to rectify this issue please. ----- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 05:20, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

:එම ඉල්ලීම දෝෂ සහගත නිසා, ඉවත් කළෙමි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:04, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

== The recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] ==

Dear Lee,
I suggest that recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] falls under Child sexual abuse material (&quot;CSAM&quot;) and hence should be removed from Sinhala Wikipedia.
I also suggest that the user should be blocked. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 07:42, 7 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], මෙම ගැටළුව දැන් විසඳී ඇත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:00, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== සුනිල් එදිරිසිංහ. පිටුව සුනිල් එදිරිසිංහ වෙත ගෙන යාම ==

ලී, &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව දැනට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; සඳහා යළි-යොමුවීමක් ලෙස භාවිතා කරයි. ගැටලුව වන්නේ පිටු මාතෘකාවේ තිත් සලකුණක් තිබීමයි. දැනටමත් පිටුවක් පවතින නිසා මට එය ගෙන යා නොහැක. කරුණාකර ඔබට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව මකා දමා &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; පිටුව එම මකා දැමූ පිටුව තිබූ ස්ථානයට ගෙන යා හැකිද?  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:09, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:*පිටුව ගෙනයාම - [[File:Yes check.svg|18px|link=|alt=]]&amp;nbsp;'''කළා'''&lt;!--template:done--&gt;
:*පැරණි පිටුවේ තිබූ පෙළ බ්ලොග් එකකින් කොපි කළ එකක් වාගේ. එම නිසා එම බ්ලොග් එකට සබැඳියක් පමණක් එක් කළා.
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:58, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)
::ස්තූතියි.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:00, 29 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== FYI ==

Bug in si.wiki [[phab:T414159]], can you react as local admin? [[User:JAn Dudík|JAn Dudík]] ([[User talk:JAn Dudík|talk]]) 14:03, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

:Done! Thanks for the heads up. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:26, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

== Help ==

I translated [[ගාසා වර්ගඝාතය|this]] article into Sinhala, and it needs improvement. Can you help with that? My Sinhala is poor. [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 20:31, 15 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

:I tagged the article for the needed improvements. Hope someone else can help you. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:44, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)
::thank you very much [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 09:56, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) on 18:30, 11 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== [[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ==

[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ‌වෙනුවෙන්ම ‌&quot;හෙළ විකිපීඩියාව&quot; නමින් නව විකිපීඩියාවක් තැනීම ඔබින බවට යෝජනා කරමි. ---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 14:12, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]]; නමුත් මට කෙතරම් කලක් එක දිගට එය කළ හැකි දැ යි කිව නොහැකියි. ඒ සේ වුවහොත් ගැටලුවක් වෙයි. මා දැන් පිටු රැසක් සාදා ඇති නිසා ඇවැසි නම් මට ඉදිරි කටයුතු ඒවාට සීමා කළ හැකියි. හෙළ විකිපීඩියාවක් සාදන්නේ නම් දැනට මා පටන් ගෙන ඇති පිටු එයට මාරු වෙනවා ද? එහෙම වුනොත් නම් ගැටලුවක් නැති වෙයි. තව ද වෙන කෙනකු පටන් ගත් පිටුවල බොහෝ විට මා කරන්නේ ව්‍යාකරණ සහ අක්ෂර වින්‍යස නිවැරදි කිරීමත් පිටුවේ නමට අදාළ අමිශ්‍ර සිංහල යෙදුම සඳහන් කිරීමත් පමණයි. කතා කරන බසින් ලියා ඇත්නම් වැනි විශේෂ අවස්ථාවල දී පමණක් සම්පූර්ණ පිටුව ම හැකි තරම් අමිශ්‍ර සිංහල ආකාරයට වෙනස් කෙරී ඇත. ඒ සේ කිරීමේ ගැටලුවක් තිබේ නම් මට කියන්න. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 15:06, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
::මම සිතන ආකාරයට (මා වැරදි විය හැක) සිංහල විකිපීඩියාවෙහි (ඕනෑම විකිපීඩියාවක) පරමාර්ථය වනුයේ අනාගත පරපුරට දැනුම් සම්භාරයක් එක්කර තැබීමය. එහිදී ජන සමාජයට හැකි තරම් සමීපවීම වැදගත් වෙයි. ඔබ භාවිතා කරන භාෂා විලාසය හෙළ හවුලෙහි විදතුන් භාවිතා කල එකක් බව සිතමි. එය දැනට සමාජයෙහි භාවිතා නොවන්නකි. එනයින්, ඔබගේ ලිපි පරිශීලක ප්‍රජාව අතර භාවිතය ඉතා සීමිත වෙයි. අනෙක් අතට විකිපීඩියාව පරිශෝධනාගාරයක් නොවෙයි. මාගේ අදහස පරිපාලකවරුන්ට යෝජනාවක් පමණයි. ස්තූතියි. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 01:40, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], හෙළ විකිපීඩියාවක් (මා නම් වඩා කැමති අමිශ්‍ර සිංහල කියනවා නම්) හදනවානම් මමත් කැමතියි. මොකද සිංහල විකිපීඩියාවේ සමහර වදන් යෙදීමේ දී ගැටලු එනවා. උදාහරණයකට කෙළී (play) වගේ. ඇතැම් විට කෙළී, කොළයි කියන ක්‍රියා පද දෙක ව්‍යවහාරයේ පටලවාගෙන වෙන්න පුළුවන්. මට තියෙන ගැටලුව මේ භාෂා විලාශය විකිපීඩියාවේ දැනට යොදන්නේ මම විතරක් නිසා අපට වෙනම විකිපීඩියාවක් හැදීම අවශ්‍යම ද කියලා. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 04:28, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], @[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] මා දැක තිබෙනවා සමහර විකිපීඩියා තුළ වික්ශනරියත් නාමාවකාශයක් ලෙස අන්තර්ගත කර තිබෙන ආකාරයක්. සමහර විට අපට එවැනි විසඳුමක් හොඳ වන්න පුළුවන්. හෙළ හෝ අමිශ්‍ර සිංහල දැනුම ඇත්තේ ඉතාම ටික දෙනෙක් විය හැකියි. එසේ නොවේනම් අපට incubator එක තුළ ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීමට හරි තිබුණා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], සුදුසු විදිහක් තීරණය කර මට කියන්න. වික්‍ෂනරිය ගැන කියූ දේ මට පැහැදිලි මදි. හැබැයි ඒක හොඳ විසඳුමක් වෙන්න පුළුවන්. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 05:07, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)

== U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබ සුදුසුකම් කිව හැක. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|විශ්ව චර්යාධර්ම සංග්‍රහය සම්බන්ධීකරණ කමිටුවට (U4C)]] අදාළ මැතිවරණවලදී ඔබ මීට පෙර ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇති බැවින්  මෙලෙස මම ඔබව සම්බන්ධ කර ගනිමි. දැන් විවෘතව පවතින සහ 2026 ජුනි 2 වන දින අවසන් වන වත්මන් U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබට සුදුසුකම් ලැබිය හැකිය. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|මෙටා හි මැතිවරණ පිටුව]] හි අපේක්ෂකයින් සහ මැතිවරණය පිළිබඳ වැඩි විස්තර ඔබට දැනගත හැකි අතර, එතැනින් ඔබට ඡන්දයට ප්‍රවේශ විය හැකිය. මෙම මැතිවරණ සඳහා ඔබේ සහභාගීත්වය විකිමීඩියා ප්‍රජාවන්ගේ පාලනයට වැදගත් වන අතර, අපේක්ෂකයින් සහ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම පිළිබඳව ඉගෙන ගැනීමට ඔබ ගත කළ කාලය අගය කරනු ලැබේ.

-- U4C සමග සහයෝගයෙන්, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30569740 --&gt;

== පරිශීලක පිටුවක් ඉවත් කර දීමට ඉල්ලීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මා සතු ව තිබූ විකිපීඩියා ගිණුම වෙනත් අයෙකු විසින් හැක් කර (Compromised) ලබාගෙන ඇත. දැනට එම ගිණුම හරහා සාදා ඇති පරිශීලක පිටුව මා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් නොවේ. ආරක්ෂක හේතූන් මත, කරුණාකර අදාළ පරිශීලක පිටුව වහාම මකා දමා (Speedy Delete) එම ගිණුම තහනම් කිරීමට (Block) කටයුතු කරන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි.

අදාළ පිටුවේ ලින්ක් එක : [[පරිශීලක:IDB.S]]

මම speed deletion ටැග් එක දැම්මම ඉවත්කරනවා කරුණාකර ඉක්මනින් ඉවත් කරන්න [[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-36568-64|&amp;#126;2026-36568-64]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-36568-64|talk]]) 09:03, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

:හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කරුණාකරලා මගේ පරිශීලක පිටුව අර්ධ-ආරක්ෂා කරන්න පුළුවන්ද? මගේ පිටුව IP භාවිතා කරන්නන් විසින් විනාශ කර ඇත. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 09:15, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== පරිශීලක පිටුව ආරක්ෂණය කිරීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මගේ සිංහල විකිපීඩියා පරිශීලක පිටුව (User:Botempa) අනවශ්‍ය සංස්කරණවලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා එය '''Semi-protection (අර්ධ-ආරක්ෂණය)'''&lt;nowiki&gt; කර දෙන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි. ~~~~&lt;/nowiki&gt; [[User:Botempa|Botempa]] ([[User talk:Botempa|talk]]) 13:32, 29 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== Returning after a long hiatus ==

Hi Lee, I used to edit here a few years back under the name [[පරිශීලක:හරිත|හරිත]]. After a long break, I'm back with a new username under my real identity. Just wanted to say hello and thank you for keeping things running all this time.

I'm also planning to work on templates and Lua modules to bring some color and visual polish to the main page. Looking forward to contributing again!

Hope you're doing well! [[User:Sulairo|&lt;span style='background:#534AB7;color:#fff;padding:1px 8px;border-radius:3px;font-weight:bold;font-size:14px;font-family:sans-serif'&gt;Sulairo&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Sulairo|&lt;span style='color:#534AB7;font-size:11px'&gt;talk&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 04:53, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)

:Good to have you back; Welcome home! ;-)
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:10, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)

== ලිපියක් වෙත සෘජු ඡායාරූප උඩුගත කිරීම සම්බන්ධව ==

non free යටතේ නිදහස් හිමිකම සහිතව විකිමීඩියා කොමන්ස් තුලින් පරිබාහිරව අදාල ලිපියටම සෘජු ඡායාරූප ඇතුළත් කිරීමේ හැකියාවක් පවතී ද??? [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 10:39, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

:ඔබ අසා ඇති පැනය පැහැදිලි නැත. නමුත් ඔබට අවශ්‍ය කොමන්ස් වලින් බාර නොගන්නා බලපත්‍රයක් සහිත හෝ කතු හිමිකම් සහිත සේයාරුවක් ලිපියකට එක් කිරීම නම්. එය කිරීමට ක්‍රම ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:48, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
::මට අවශ්‍ය විකි කොමනස් භාවිතා නොකර Non-free(fair use) image එකක් ලිපියකට යෙදීමටයි.ඒ ක්‍රම මොනවාද??කාර්යබහුල නැතිනම් පණිවිඩයක් තබන්න [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 13:47, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
:::[[විකිපීඩියා:පින්තූර උඩුගතකිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. දළ අදහසක් ගත හැකිවෙයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:52, 3 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

== ලිපියක් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධව ==
[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]] යන ලිපියේ සඳහන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට අයත් බෞද්ධ විහාරය ගිය වසරේ සිට වසා දමා ඇති බැවින් මෙම ලිපිය ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලීමක් මා වෙත පෞද්ගලිකව මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය විසින් යොමු කර ඇත.ඔබට මේ ගැන යෝජනාවක් හෝ යම් පියවරක් ගැන අදහසක් තිබේද??? [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 15:34, 11 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

:යම් ආයතනයක් දැන් නොපැවතීම, ලිපියක් ඉවත් කිරීමට අවශ්‍ය සාධකයක් නොවේ. එනමින් ආයතනයක් පෙර පැවතී ඇත්නම් ඒ සඳහා ලිපියක් පැවතිය හැකියි. අදාළ ආයතනයේ හිමිකරුවන්ට එසේ ආයතනයක් පැවති බව සැඟවීමට අවශ්‍ය නම් කළ යුතු දේ ගැන මට නිවැරදි අදහසක් නැත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:38, 12 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>gnctbg7q8fxt9peyyuaryiaumsyyw64</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>799223</id>
      <parentid>799220</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T03:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ලිපියක් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධව */ Reply</comment>
      <origin>799223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90903" sha1="ngl93bcbktwmdylzjqx65hdx21uwd2j" xml:space="preserve">{{Discouraged}}
&lt;!--
&lt;div style=&quot;margin:2em 1em; padding:1em; border:2px solid #000;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''I'm on a wikibreak, but I'll be checking my talk page time to time. If there is anything you need me to do. Please leave a message on my talk page or email me.'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
--&gt;


&lt;div style=&quot;background-color:#000000; border-bottom:0px; border: 0px solid #a3b0bf; text-align:center; font-size:150%; padding:0px; margin:0px;&quot;&gt;
[[/Archive| Archives]]
&lt;/div&gt;

{{Archive box|search=yes|box-width=10em|
* [[/Archive/2007|2007]] 
* [[/Archive/2008|2008]] 
* [[/Archive/2009|2009]] 
* [[/Archive/2010|2010]] 
* [[/Archive/2011|2011]] 
* [[/Archive/2012|2012]] 
* [[/Archive/2013|2013]] 
* [[/Archive/2014|2014]] 
* [[/Archive/2015|2015]]
* [[/Archive/2016|2016]] 
* [[/Archive/2017|2017]] 
}}

== Become an Importer ==

විකිපීඩිය infobox update කරන විදිහ and import කරන විදිය ඉගන ගන්න බැරිද? ඉගෙන ගෙන importer කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන්ද? infobox import කිරීමට පමණක් [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 18:31, 6 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:&quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; බලතල විනාශකාරී ලෙස භාවිතා කළ හැකි ක්‍රම කිහිපයක් තියෙනවා. ඒක නිසා දැනට එවැනි බලතල ඉල්ලන්නේ නැතුව ඉමු නේද? ඒ සඳහා ප්‍රජා සහයෝගය අවශ්‍යයි. හැබැයි ඉතින් &quot;සැකිල්ල&quot; අවකාශයට ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියෙන් පිටු කොපි කිරීමට කිසිම තහනමක් නෑ. ඊට අමතරව පිටු ලැයිස්තු ලෙස මාධ්‍ය විකි අතුරුමුහුණත් හරහා ආයාත කිරීමට පුළුවන්. හැබැයි ඉතින් බොහොම පරිස්සමෙන් කළ යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:27, 7 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Template:Infobox classical composer]] ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 04:20, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:33, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Portal:Catholic Church]] ==

මෙම ද්වාරය අවශ්‍යයි. ඉංග්‍රීසි විකියෙ තිබෙන විදිහට. දැනට සිංහල විකියෙ තිබෙන ද්වර පිටුව ද්වාරයක් නෙමෙ. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 21:53, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:සෑහෙන මට්ටමකට ස්ථාවර කළා. නමුත් සැරෙන් සැරේට දෝෂ දක්වනවා. ලිපි මදි එක තමා ලොකුම ගැටළුව. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:14, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මන් හිමීට ද්වාර ටිකයි සහ එයට අවශ්‍ය ලිපි සදාගෙන යන්නම්. Without destructive edits. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 14:41, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:43, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Template Need ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[:en:Template:Infobox_chess_match|Template:Infobox chess match]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:28, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:35, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 00:14, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණ දිනය ළං වන විට කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් සඳහා ඇති හැකියාව හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:16, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු සබැඳි කිරීම ==

විකි ඉංග්‍රීසි පිටු සහ විකි සිංහල පිටු සම්බන්ධ කරන්නේ කෙසේ ද?

උදාහරණයක් සඳහා,

* [[:en:Assassination_of_Ranasinghe_Premadasa|Assassination of Ranasinghe Premadasa]]

* [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස ඝාතනය]]

[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 11:40, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:ඔබ Vector (2022) නේද භාවිතා කරන්නේ? ඒක තමා default එන්නේ මට මතක හැටියට. එහෙනම් ඒකේ &quot;මෙවලම්&quot; යටතේ &quot;Add language link&quot; වාගේ අයිතමයක් ඇති. ක්ලික් කරන්න. එන සංවාදයේ &quot;enwiki&quot; දාන්න ව්‍යාපෘතියට, අදාළ ලිපිය දාන්න ඊට පසු කොටුවට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::උදව්වට ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:26, 12 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== License migration ==

Hello

There are many files in [[:ප්‍රවර්ගය:Wikipedia license migration candidates]] and it should be possible to complete the [[:en:Wikipedia:Image license migration]] with a bot.

It seems there are no active bots right now. If there is no local user that can do the task I can. I just need a bot flag. I have done more than 1 million edits with my bot.

What do you think? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 21:14, 13 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It could be that you are the only one around here who even understand the task correctly. Please go ahead. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:13, 14 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Thank you! I will fix it. Could you perhaps write here either 1) I can do the edits without a bot flag or 2) I should have a bot flag and you agree that stewards on mata can give my bot MGA73bot a bot flag? I will start fixing the templates. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:19, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::: I checked and it seems the templates work. I suggest that when bot fixes the template it also adds {{tl|Information}}. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:33, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::Both options are OK with me. But having a bot flag would be nice isn't it. Is there any process needed on our side to get it for you? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:24, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::Yes a bot flag is best for many edits. Most wikis have a page for bot requests but if both you and [[පරිශීලක:Singhalawap]] say okay here then I think it should be enough. Worst case the stewards say no and then we can try again with another solution. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 11:40, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::Alright then, as a formality just record the request at &quot;[[:විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests for approval]]&quot; (which is supposed to be that page). It would be better than having the request just on a talk page. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:00, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::Great! I made the request here [[විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests_for_approval#MGA73bot]]. Let me know if there are any issues. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 12:25, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
I now have a bot flag and made the first edit at [[:ගොනුව:02LEvel.jpg]]. I made a typo in the code and fixed it manually. Perhaps you could have a look and check if you think I should edit all files like that. If you would like to change something just fix it and I will adjust my code to match.

I can add the file name as description if there is no other description. It will work for some file but not for files without a meaningful name. So the question is if it is best to add it or to leave description blank. I have to remove the &quot;.jpg&quot; in a second bot run.

I will be off wiki for the next week so there is no rush answering. And if you would like to rename some files or delete som possibly bad files you can do that before I edit the files. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 13:10, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It looks OK to me. I like the idea of adding the file name as the description since most file names describe what it is. We can later correct it if the name does not make sense, -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:56, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Great. And yes if most filenames are good then it makes sense to benefit from that and then worry about the not so good names later. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:02, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::: Hello! I have been on vacation but is now back and have finished the license migration. Sadly I found out after that adding the page name as description did not work as good as planed. So instead of letters/signs like මාලුස්කා the result is %E0%B7%99%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%94%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%8F ([[:ගොනුව:ෙමාලුස්කා 1.jpg]]). So seems the only reliable way is to fix it manually. But the license migration worked fine. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 17:30, 1 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::Is this due to the encoding done on Unicode URIs? If so how about running it though a decode step? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:22, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::Yes I will think so. And I have thought about trying a decode but I did not find an easy way. But I will keep looking. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 05:20, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::Anyway, thanks for the support so far. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:48, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::It seems it worked :-) So most of the files should be fixed now. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 18:34, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::Kool! :-) -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:42, 3 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Wiki Tool ==

Is there any tool like this one in Sinhala Wiki?

[[:en:Special:NewPagesFeed|NewPagesFeed]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:16, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:දන්නා තරමින් නම් නෑ. මේක මොකක් ද? අමුතුවෙන්ම ලියන්න ඕන ටූල් එකක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:50, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉංග්‍රීසි වික්කි තුළ සාදන සියලුම නව පිටු මේ හරහා ‌ෙන්වනවා. ‌් හරහා සාදන නව පිටු සියල්ල පරීක්ෂා කළ හැක.ෙ [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:05, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::විස්තර හොයාගන්න පුළුවන් ද කියලා බලන්නම් කො. මොකක් හරි අලුත් දිගුවක් ඕන එකක් ද දන්නේ නෑ. [[පරිශීලක:බිඟුවා]] හිටියා නම් ඕක හරි ලේසියෙන් හදලා දෙයි. කරුමෙට දැන් විකියේ නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 16:19, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::මම බලන්නම් [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:54, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::[[:en:User:Schminnte/PageCuration|මෙම පිටු‌වේ]] මේ පිළිබද විස්තර සදහන් වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 23:53, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට උඩුගත කිරීම ==

සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට image එකක් උඩුගත කරන්නෙ කොහොමද? [[:ගොනුව:Logo of Saint John's College in Colombo.jpg]] කරල තියෙනව වගේ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:59, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:[[:විශේෂ:උඩුගත කිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඔබට ඒ සදහා අවසර පවතී නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:18, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::[[:ගොනුව:St. Joseph's College Colombo crest.png]] එකක් upload කලා. කරපු විදිය හරිද දන්නෙ නෑ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 14:57, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::හරි වාගේ. හැබැයි මොකද දන්නේ නෑ, භාවිතා වන තැන් දෙකට වෙනම සැකිලි දෙකක් භාවිතා කර ඇත්තේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:51, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::ීංග්‍රීසි විකියෙ උඩුගත කරල තිබ්බ විදියටම දැම්ම නීත්‍යානුකූල කරුනු පැත්තෙන් දන්නෙ නැති නිසා ඒ විදියටම දැම්මෙ. [[:en:File:St. Joseph's College Colombo crest.png]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:41, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ආ ඔව් නේද. එහෙනම් ඉතින් ගැටළුවක් නැතුව ඇති. මටත් ඔය නීත්‍යානුකූල දේවල් ගැන වැඩි වැටහීමක් නෑ. මොකද එක එක්කෙනා එක එක තර්ක භාවිතා කරන්නේ. මෙටා පැත්තේ සාකච්ඡාවකට ගියාට පස්සෙ පිස්සු හැදිලා තමයි නවතින්නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:18, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණය නිසා කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[අනුර කුමාර දිසානායක]]

[[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති]] (සදා අර්ධ ආරක්‍ෂාව) [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:03, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:46, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Vandalism  ==

There some large Vandalism in [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]]. Please check it and band the IP Addresses.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:22, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:28, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Hey @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] was '''vandalised again''' by the '''same IP address''' ([[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]). Also the IP user vandalised [[කුණ්ඩලිය]] page twice.
::Requesting Permanent Semi-protection for [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]], Tempory or Permanent Semi-protection (Temp/ Inf) and '''permanently BLOCK''' the IP address. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:32, 23 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පොඩි ගැටළුවක් තිබෙනවා. සාකච්ඡා පිටු එසේ ආරක්ෂණය කිරීම හරි ද? මෙම අයිපී ලිපිනයෙන් සිදුවී ඇති සංස්කරණ වන්නේ ඔබ පෙන්වා දුන් ඒවා පමණයි. සදාකාලික වාරණයක් පැනවීම එවිට ගැටළුවක්. කෙසේ වෙතත් පහත කටයුතු සිදුකළා:
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - අයිපී ලිපිනය තාවකාලික වාරණය
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - මුල් පිටුවේ, සාකච්ඡා පිටුව තාවකාලික ආරක්ෂණය
:::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] the IP user keep Vandalising the wiki pages and creating new ones. 
::::* Last Edit: [[ශ්‍රී ලංකා කොඩියේ පසුබිම් සිංහයා]]
::::The user's all IP Addresses. 
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.16|175.157.196.16]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.73|175.157.192.73]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.203.98|175.157.203.98]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.221|175.157.192.221]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.140|175.157.196.140]]
::::IP User always put this comment when he edits; &quot;♠️♥️🤍🖤 ''M•G sehan dulanjana'' ♠️♥️🤍🖤&quot; as some kind of his signature. The user always uses a new IP to vandalise the Wikipedia. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:37, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] this is not the first time [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] vandalise by the same way. [[:en:Talk:Main_Page|English Wikipedia]] is also semi-protected to prevent Vandalising. I think It's ok to keep it protect.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:40, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මොකක් හරි ස්ථිර විසඳුමක් ගැන අදහසක් තිබෙනවා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::IP range එකම වාරණය කලානම් හරි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 16:43, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], එතකොට වරදක් නොකළ අයත් දඬුවම් ලබනවා නේද? එය, මගේ තනි මතයට ගත යුතු තීරණයක් නම් මම එයට එකඟ වන්නේ නෑ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:59, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::range block වෙලා තියෙද්දි appeal කරන්න පුලුවන් නේ? මන් සැරයක් කලා වගේ මතකයි. range block වෙලා තිබිලා request කරලා account එක හැදලා සංස්කරණ කරන්න ගත්තෙ. හැබැයි ඉංග්‍රීසි විකියෙ. මෙකේ එහෙම බැරිද? &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 04:22, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් නම් වාරනය කරන්නම වෙනවා. ආයෙ ලිපි වනසනව &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 07:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙම අවස්ථාවේදී IP පරාසය අවහිර කිරීම වඩාත් සුදුසුය. බලා සිටීම යනු තවත් විනාශ කිරීමයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:49, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], මේක ගැන මෙටා එකෙන් උදවු ඉල්ලමු ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මම නම් එයට කැමතියි. @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔයා සිතන්නේ කුමක් ද ? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] ඔව් ඒක හොඳයි &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 17:35, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔහු නැවත පැමිණ තවත් පිටු නිර්මාණය කරමින් විනාශ කරයි.
::::::::::::::[[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.109.3|175.157.109.3]] --&gt; [[M•G sehan dulanjana]]
::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:52, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], @[[පරිශීලක:Singhalawap|Singhalawap]], කවුරුවත් මේ ගැන මෙටා පැත්තේ උදවු ඉල්ලීමක් කළා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:08, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ahana hamoma kiyanne eh project eke ayata meh project ekata angili gahanna ba guidlines wenas wenna puluwn nisa. Admin kenektama thama ahanna wenne, admin only help page ekaka. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:34, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::ඒකත් එහෙමද? බලමු මොකක් ද කරන්න පුළුවන් කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:39, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[:en:Help:Range blocks]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:45, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔහු සුපුරුදු පරිදි නැවත නැවතත් එකම දෙය නිර්මාණය කරයි. [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345898 විශේෂ:ලඝු සටහන&amp;logid=345898] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:43, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::Again [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345899 logid=345899] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:05, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] කරුණාකර අවම වශයෙන් ඉකමනින් තාවකාලිකව හරි Range block කරන්න. අද දවසේ දැනට දෙපාරක් වෙලා තියෙනවා.
:::::::::::::::::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.255.109|175.157.255.109]]
:::::::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:10, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::range block විස්තර තුළ දක්වා ඇති ගැටළු අනුව එවැනි දෙයක් කිරීම නුවණටහුරු ද? මෙටා වල ඍජු ඉල්ලීමක් කිරීමට නම් ප්‍රජා එකඟ තාවයක් අවශ්‍යයි. ඔබ දෙදෙනාම එවැනි සාකච්ඡාවක් කෝපි කඩේ තුළ ආරම්භ කොට නෑ නේද? මේ ඇවිත් ඉන්නේ ට්‍රොල් කෙනෙක් නේ. ඇයි එයාට ඕන විදිහට කටයුතු කරන්නේ? වඩා හොඳ ස්ථිර විසඳුමක් වෙත යන එක ඊට වඩා හොඳ නැත්ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:39, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙහි සමහර මාතෘකා සහ වචන නිර්මාණය වීම අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? මම කතා කරන්නේ Abuse filter ​​හරහා ඒවා මෙහි නිර්මාණය වීම හඳුනාගෙන අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද යන්න ගැනයි.
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dundaga]]
:::::::::::::::::::::* [[M•G sehan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::වගේ මාතෘකා තමයි මම කතා කරන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:09, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], හොඳ ප්‍රශ්නයක්! මෙහෙම එකක් නම් කියෙව්වා මට මතකයි කොහේ හරි. බලමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:52, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කාරුණිකව ඔබට [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana|මෙම පිටුව]] මකා දමා, පිටුව ආරක්ෂා කළ හැකි ද? දැන් මේක හිසරදයක් වෙලා තියෙන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:54, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:53, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:55, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] අපගේ පරිශීලක පිටු ද ආරක්ෂා කිරීමට කාලය එළඹ ඇතැයි සිතමි. [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.246.116|175.157.246.116]] බලන්න. -- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:01, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::::[https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B6%9A:Lee&amp;action=history] බලන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:13, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sidebar edit help ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[සැකිල්ල:Catholic Church hierarchy sidebar]] එක ටිකක් පලල වැඩී. ලිපියේ ගොඩක් ඉඩ ගන්නවා. හැකිනම් එය [[:en:template:Catholic Church hierarchy sidebar]] ප්‍රමානයට ගෙන දෙන්න. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:19, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:| style = width:22em කියල දැම්මා පලල දැන් හරි. ඒ ක්‍රමය හරි නේ? වෙන තැනක් සංස්කරනය කරන්න නෑ නෙ? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:39, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ක්‍රමයේ නම් වැරැද්දක් නෑ. හැබැයි පැති තීරු 25em කළේ, අපේ වචන අමුතු තැන් වලදී කැඩුණු නිසා. සියළුම පැති තීරු එක මට්ටමේ තිබෙන විට පැති තීරු කිහිපයක් තිබෙන ස්ථාන ලස්සනයි. ඉංග්‍රීසි එක තරම් කුඩා කරන එක අවශ්‍ය ම ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:15, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් හරි නේ? ම්න් ටිකක් simplify කලා වචන. දැන් එකම මට්ටමෙ තියෙන්නෙ [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:24, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඔය සැකිල්ල ගැන විතරක් නෙමෙයි මම කිව්වේ. පොදුවේ කිව්වේ. ඔබ කරපු වෙනස් කම පරීක්ෂාකර බැලුවේ නම් නෑ. අවශ්‍ය නම් නිවාඩු පාඩුව බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:27, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== wikiproject templates ==

{{tl|WikiProject Christianity}}
{{tl|WikiProject Sri Lanka}} මේ දෙක ඉංග්‍රීසි විකියෙන් import කල හැකිද? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:42, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:48, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], සැකිලි ටික නම් ගෙනාවා. අවශ්‍ය ප්‍රවර්ග තවමත් ගෙන එමින් පවතියි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:50, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Template:Infobox religious building/color ==

මෙම සැකිල්ල update කල හැකිද? වර්න වෙනස් වෙන්නෙ නෑ. [[:en:Template:Infobox religious building/color]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:56, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඒක නම් ඉංග්‍රීසි එකට වඩා ගොඩක් වෙනස් නේද? මොන ලිපි වල ද ගැටළුව ආවේ? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:00, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::[[සැකිල්ල:Infobox religious building/color/testtable]] මම වැඩිපුර බාවිත වන ටික ඉටරක් දැනට හදාගත්තා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:03, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], පැරණි අයිතම ඉවත් කරන්නේ නැතුව නව අයිතම එක් කළා නම් දැනට භාවිතාවන තැන් වලට හානියක් වන්නේ නෑ. පවතින අයිතම වෙනස් කරන විට භාවිතාවන ස්ථානත් නව ආකාරයට සැකසීමට මතක තබා ගන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:07, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඕව්. ම්න් තිබ්බ ඒවම දැම්මා. අලුත් ඒවා වෙනමම එක් කලා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:16, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::එහෙනම් එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:18, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== sinhala fonts ==

සින්හල විකියට මෙහි ආකාරයට විවිධ සිංහල ෆොන්ට්ස් ගන්න බැරිද? [[:en:Wikipedia:User page design guide/Style]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:00, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], වැඩේ ගැන නම් මට අදහසක් නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:06, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== About Twinkle ==

Hi @[[පරිශීලක:Lee|Lee]]. It's seems like '''Twinkle is not working properly'''. It's always failed to receive the token. Please look in to it. The tool is very helpful against Vandalisms &amp; Spams. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:35, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], ඔබ භාවිතා කරන ස්කිනය කුමක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:38, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Vector 2022 [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:26, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පරණ vector එකට වැඩ කරනවා ද? මට Twinkle භාවිතය ටික කලකට පෙර නවත්වන්න සිදුවුනා එය තවත් ස්ක්‍රිප්ට් එකක් සමඟ ගැටළු ඇති කර ගත් නිසා. ඒ කාලේ නම් පරණ vector ස්කිනය දාගත් විට ගැටළුවක් නැතුව වැඩ කළා. අපේ තියෙන ස්ක්‍රිප්ට් කොපියක් පරණ වත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:03, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::මටත් එහෙම හිතෙනවා. අපට එය යාවත්කාලීන කර නැවත වැඩ කළ හැකි ද? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:47, 27 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] Any updates? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:03, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], තාම මේක බැලුවේ නම් නෑ. මගේ JS දැනුම එච්චර ලොකුවට නැති නිසා මම වැඩිය පන්නුවේ නෑ වැඩේට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:26, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::ආ එහෙම ද. කමක් නෑ මාත් පොඩ්ඩක් ඔක ගැන හොයල බලන්නම්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:55, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Requests Report ==

Report with 4 cases.

'''Case 1:'''
[[KaShion bRO]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:KaShioN bRO|KaShioN bRO]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:KaShioN bRO|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Botempa|Botempa]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Botempa|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/43.250.243.165|43.250.243.165]] ('''Page Creator''')
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61|2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:Tanbiruzzaman|Tanbiruzzaman]] on 21 October 2024

'''Case 2:'''
[[Pasindu Lakshan Perera]] ([[විකිපීඩියා:ඉක්මන් මකාදැමීමේ උපමාන#A11|A11]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Pasindu Lakshan Perera|Pasindu Lakshan Perera]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Pasindu Lakshan Perera|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* ''None''

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024,
User Warned by: [[පරිශීලක:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] on 5 September 2024

'''Case 3:'''
[[ITX Digital Services]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Amozonfilon|Amozonfilon]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Amozonfilon|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
:* [[පරිශීලක:Secure.evc|Secure.evc]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Secure.evc|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:ITX Digital Services|ITX Digital Services]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ITX Digital Services|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Janith Music|Janith Music]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Janith Music|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.40.193|175.157.40.19]]
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.46.191|175.157.46.191]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 21 October 2024

'''Case 4:'''
[[User:ICES Green Learning Campus]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:ICES Green Learning Campus|ICES Green Learning Campus]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ICES Green Learning Campus|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/112.134.19.4|112.134.19.4]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024

Requesting delete the above pages with a semi-protection to prevent vandalism &amp; block the users, IPs from editing and creating. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:51, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:* අදාළ පිටු මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' 
:* වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:* ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:විනාශකාරී ක්‍රියා දිගටම සිදුවන්නේ නම් පමණක්, දැඩි පියවර සඳහා යොමු වෙමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:31, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:36, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට මෙම පරිශීලකයා අවහිර කළ හැකිද? මෙම පරිශීලකයා බොහෝ පිටු විනාශ කරයි.
::* [[User:Madusanka1]]
::-- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:24, 1 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::2024-11-27 දින සිට ඔහු අර්ධ-වාරණයකට ලක් කොට ඇති බව දුටිමි. මා මේ දින වල කෙටි විකි විරාමයක් ගත කරන හෙයින්, හදිසි කටයුතු සඳහා ගෝලීය පරිපාලකවරුන් වෙත යොමු වන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[පරිශීලක:Nalaka Dissanayakv]] කරුණාකර මෙම පරිශීලකයා වාරණය කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:03, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::[[Hotads.lk]] මෙම පිටුවද මකා අනාගත නිර්මාණ වැළැක්වීම සඳහා කරුණාකර මෙම පිටුවද ආරක්ෂා කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:09, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::* ස්පෑම් පිටුව මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}'''
::::* පිටුව ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::* පරිශීලක වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:17, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::ස්තූතියි. කරුණාකරලා ඔහුගේ පරිශීලක පිටුව බලන්න පුළුවන්ද? මම හිතන්නේ ඒකත් ස්පෑම් පිටුවක්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:31, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::::ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:34, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request ==

Can you please take a look at [[:ප්‍රවර්ගය:ඉක්මන් මකා දැමීම සඳහා යෝජිතයෝ]]? Thanks, [[User:TenWhile6|TenWhile6]] ([[User talk:TenWhile6|talk]]) 19:24, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:TenWhile6|TenWhile6]], I'll look into it. Thanks for the notification. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Error message when moving ==

සිංහල නම් තියෙන css style පිටු වෙන නමකට හෝ වෙන නාම අවකාශයකට ගෙනයද්දි මේ Error message එක එනවා. මේක කියන්නෙ මොකද්ද? නමක් වැරදිලා හරි update එකක් නිසා පිටු ගෙනයන්න බෑ. ඊයෙ රෑත් global sysop කෙනෙක්ට කියල කරගත්තෙ.

 cannot be moved to &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot;, because the title &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot; has been banned from creation. It matches the following disallowed titles list entry: '''(?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* &lt;moveonly&gt; # Latin + non-Latin'''

මේක මට හිතෙන විදියට ඉංග්‍රීසි විකියෙ ලිපි ඉංග්‍රීසි නාම වලට ඉංග්‍රීසි ඇරෙන්න වෙන භාශාවල අකුරුත් මිශවෙලා තියෙන නාම වලට ගෙන යන එක වලක්වන්න දාපු block එකක්. &quot;Latin + non-Latin&quot; blocked නිසා. ඒක සිංහල විකියේ අයින් කරන්න බැරිද. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:17, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:මේ ප්‍රශ්නෙම මම ඒ බ්ලොක් එක තියෙන තැන අහලා තියෙනවා නේද? ඒක අයින් කරන්න ද කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:10, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::හා. ඒක හොඳයි, මොකද සිංහල විකියෙ ගොඩක් ඉංග්‍රීසි නොවන අකුරු තියෙන ලිපි නාම නෙ පාවිච්චි වෙන්නෙ. ලොකු දෙය්ක් ඒ බ්ලොක් එක අයින් කරගත්තොත් &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 10:12, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Unregistered User account page  ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ලී මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:37, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - ලිපිය මකා දමා ආරක්ෂණය කොට ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:06, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sorry Lee ==

Sorry for not participating in the talk page and carrying out redirects without consensus. Won't happen again. {{sorry}} &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 14:41, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:No; It's not exactly that. I just feel I need to take a break. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:03, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Import &amp; Interwiki import ==

ලී, &quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; සඳහා ඉල්ලමි. Taxanomy සම්භන්ද සැකිලි ආයාත කිරීමට. සැකිලි ලක්ශ 118ක් වගේ තිබේ. එකින් එක කිරීම අපහසුයි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 18:00, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' - These rights are granted by stewards. Please send the request there. My personal belief is, you are not ready to handle dangerous tools yet. But there might be stewards who are willing to grant you the right. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:38, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== New Members ==

සිංහල විකියට Active members ලව ගෙන්න ගන්න ක්‍රමවේද ඉස්සර භාවිතා කරපු ඒවා තියෙනවද? දැන් ගොඩක් අය එන්නෙම නැති තරම් නේ &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 12:05, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එහෙම එකක් තියනවනම් ඇත්තටම හොදයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:59, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉන්න සාමාජිකයන්ට ව්‍යාපෘතිය ගැන කළකිරෙන විදිහට වැඩ කටයුතු නොකිරීම සමහර විට වැදගත් පියවරක් වෙන්න පුළුවන් නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:56, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== විකියේ විනාශකාරී ක්‍රියා වලට එරෙහිව  ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], IP ලිපින අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? (IP අවහිර කිරීමට පරිශීලක කණ්ඩායමක් තිබේද) සමහර IP සංස්කාරකවරුන් නිසා, විනාශ කිරීම් වැළැක්වීම සෑම දිනකම අපහසු වේ. මම ඔවුන්ගේ බොහෝ සංස්කරණ ප්‍රතිවර්තනය කළ නමුත් අනාගත විනාශය නැවැත්වීමට ඔවුන්ව අවහිර කළ නොහැක. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:03, 16 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== කේතය යාවත්කාලීන කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට [[Module:Message box/ombox.css|මෙම මොඩියුලයෙහි]] කේතය යාවත්කාලීන කළ හැකිද? එය යල් පැන ගිය කේතයකි. එය සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්‍ෂිත බැවින් අපට එය යාවත්කාලීන කළ නොහැක. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:11, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:27, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:30, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== ප්‍රධාන පිටුවේ දෝෂයක් ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ප්‍රධාන පිටුවේ නම (පිටු මාතෘකාව) ඉහළින්ම පෙන්වනවා. එය නිවැරදි කරන්නේ කෙසේදැයි ඔබ දන්නවාද? ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා ඒක පෙන්වන්නේ නැහැ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:37, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එසේම, මම හිතන්නේ ප්‍රධාන පිටුවේ සම්පූර්ණ කේතය යාවත්කාලීන කළ යුතු අතර, පිටුවේ සිට CSS ගොනුවකට Styles වෙන වෙනම තිබිය යුතුය (මේ වගේ [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]]). එසේම සමහර සැකිලි යාවත්කාලීන කිරීමටද අවශ්‍ය වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:44, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මුල් පිටුවේ ගැටළුවට හේතුව ප්‍රධාන CSS ගොනු නේද? මා හට ඒවා සංස්කරණය සඳහා අවශ්‍ය Interface administrators බලතල නොමැත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:32, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ඔබට මෙම CSS file ආයාත කළ හැකිද? මම මේ Main Page Style Error එක හදන්න බලනවා.
::* [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]] --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:01, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:40, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::ස්තූතියි, මෙය පරීක්ෂා කරන්න. [[මුල් පිටුව/Test 4]] දැන් Dark Mode එකේ උනත් වැඩ කරනවා. '''එසේම ඉතා වැදගත්'''; පිටු ප්‍රමාණය දැන් පවතින අනුවාදයටත් වඩා අඩුය. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:24, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මේ අයුරින් යාන්ත්‍රික පරිවර්තන භාවිතය පෙර දී සිංහල ව්‍යාපෘතිය තුළ පෙර දී ප්‍රතික්ෂේපිත ක්‍රමවේදයකි. ඔබ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මුල් පිටුව වැනි ස්ථාන වෙත භාවිතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම් කරුණාකර මුලින්ම ප්‍රජා එකඟතාවයක් ලබා ගත යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::මේ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මොකක්ද කියලා වැඩි විස්තර කියන්න පුලුවන්ද? එය කුමක්දැයි මට තේරුම් ගත නොහැක.
::::::ඉහත අනුවාදය වත්මන් අනුවාදයට බෙහෙවින් සමාන නමුත් එය .css ගොනුව හරහා හැඩගස්වනු ඇත. යෝජිත අනුවාදයේ විශාලතම වෙනස එයයි. අනෙකුත් තොරතුරු සහ දේවල් බොහෝ දුරට සමාන වේ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:31, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::# [[Special:Diff/prev/721439|උදාහරණ අංක #1]]
:::::::# [[Special:Diff/prev/724398|උදාහරණ අංක #2]]
:::::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:29, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== ගොනුවක් ආයාත කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක ගේන්න පුළුවන් ද?

[[:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/Templates/master.css]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:42, 29 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:06, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:07, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

== මොඩියුල දෝෂයක් ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], මේ පිටුවේ ([[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය]]) පෙන්නනවා සමහර මොඩියුලවල දෝෂයක් තියෙනවා කියලා. මම ඒක හදන්න උත්සාහ කළා, නමුත් අසාර්ථක යි. ඒක හොයලා බලලා මේක හදන්න පුළුවන් ද.... [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:36, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], දැනට පොඩි වැඩක හිර වෙලා ඉන්නෙ. ඉවර වුන ගමන් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::හරී....  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], විසඳුමක් නම් දුන්නා. හැබැයි ගැටළුව, ඇයි එහෙම එකක් ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ අවශ්‍ය නොවුණේ කියන එක. වෙලාවක් තිබුණොත් තව ටිකක් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:50, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::හරි... ඒ ගැන සොයා බැලුවට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:35, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request on meta ==

Hi! The request [[:m:Steward_requests/Miscellaneous#Interface_admin_request_on_siwiki]] seems to be stalled. Perhaps you could clarify if you agree with the request? Or do you need [[User:IDB.S]] to test it first? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:41, 21 ජූනි 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:MGA73|MGA73]], added a comment there. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)
::Great, thanks! --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:36, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)

== Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia ==

Dear Lee,
I like to ascertain whether there are any Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia active. I observe one such request with expiry date always 14 days from the current date and as such never ending. I seek you intervention to rectify this issue please. ----- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 05:20, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

:එම ඉල්ලීම දෝෂ සහගත නිසා, ඉවත් කළෙමි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:04, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

== The recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] ==

Dear Lee,
I suggest that recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] falls under Child sexual abuse material (&quot;CSAM&quot;) and hence should be removed from Sinhala Wikipedia.
I also suggest that the user should be blocked. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 07:42, 7 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], මෙම ගැටළුව දැන් විසඳී ඇත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:00, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== සුනිල් එදිරිසිංහ. පිටුව සුනිල් එදිරිසිංහ වෙත ගෙන යාම ==

ලී, &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව දැනට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; සඳහා යළි-යොමුවීමක් ලෙස භාවිතා කරයි. ගැටලුව වන්නේ පිටු මාතෘකාවේ තිත් සලකුණක් තිබීමයි. දැනටමත් පිටුවක් පවතින නිසා මට එය ගෙන යා නොහැක. කරුණාකර ඔබට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව මකා දමා &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; පිටුව එම මකා දැමූ පිටුව තිබූ ස්ථානයට ගෙන යා හැකිද?  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:09, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:*පිටුව ගෙනයාම - [[File:Yes check.svg|18px|link=|alt=]]&amp;nbsp;'''කළා'''&lt;!--template:done--&gt;
:*පැරණි පිටුවේ තිබූ පෙළ බ්ලොග් එකකින් කොපි කළ එකක් වාගේ. එම නිසා එම බ්ලොග් එකට සබැඳියක් පමණක් එක් කළා.
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:58, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)
::ස්තූතියි.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:00, 29 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== FYI ==

Bug in si.wiki [[phab:T414159]], can you react as local admin? [[User:JAn Dudík|JAn Dudík]] ([[User talk:JAn Dudík|talk]]) 14:03, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

:Done! Thanks for the heads up. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:26, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

== Help ==

I translated [[ගාසා වර්ගඝාතය|this]] article into Sinhala, and it needs improvement. Can you help with that? My Sinhala is poor. [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 20:31, 15 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

:I tagged the article for the needed improvements. Hope someone else can help you. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:44, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)
::thank you very much [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 09:56, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) on 18:30, 11 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== [[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ==

[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ‌වෙනුවෙන්ම ‌&quot;හෙළ විකිපීඩියාව&quot; නමින් නව විකිපීඩියාවක් තැනීම ඔබින බවට යෝජනා කරමි. ---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 14:12, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]]; නමුත් මට කෙතරම් කලක් එක දිගට එය කළ හැකි දැ යි කිව නොහැකියි. ඒ සේ වුවහොත් ගැටලුවක් වෙයි. මා දැන් පිටු රැසක් සාදා ඇති නිසා ඇවැසි නම් මට ඉදිරි කටයුතු ඒවාට සීමා කළ හැකියි. හෙළ විකිපීඩියාවක් සාදන්නේ නම් දැනට මා පටන් ගෙන ඇති පිටු එයට මාරු වෙනවා ද? එහෙම වුනොත් නම් ගැටලුවක් නැති වෙයි. තව ද වෙන කෙනකු පටන් ගත් පිටුවල බොහෝ විට මා කරන්නේ ව්‍යාකරණ සහ අක්ෂර වින්‍යස නිවැරදි කිරීමත් පිටුවේ නමට අදාළ අමිශ්‍ර සිංහල යෙදුම සඳහන් කිරීමත් පමණයි. කතා කරන බසින් ලියා ඇත්නම් වැනි විශේෂ අවස්ථාවල දී පමණක් සම්පූර්ණ පිටුව ම හැකි තරම් අමිශ්‍ර සිංහල ආකාරයට වෙනස් කෙරී ඇත. ඒ සේ කිරීමේ ගැටලුවක් තිබේ නම් මට කියන්න. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 15:06, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
::මම සිතන ආකාරයට (මා වැරදි විය හැක) සිංහල විකිපීඩියාවෙහි (ඕනෑම විකිපීඩියාවක) පරමාර්ථය වනුයේ අනාගත පරපුරට දැනුම් සම්භාරයක් එක්කර තැබීමය. එහිදී ජන සමාජයට හැකි තරම් සමීපවීම වැදගත් වෙයි. ඔබ භාවිතා කරන භාෂා විලාසය හෙළ හවුලෙහි විදතුන් භාවිතා කල එකක් බව සිතමි. එය දැනට සමාජයෙහි භාවිතා නොවන්නකි. එනයින්, ඔබගේ ලිපි පරිශීලක ප්‍රජාව අතර භාවිතය ඉතා සීමිත වෙයි. අනෙක් අතට විකිපීඩියාව පරිශෝධනාගාරයක් නොවෙයි. මාගේ අදහස පරිපාලකවරුන්ට යෝජනාවක් පමණයි. ස්තූතියි. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 01:40, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], හෙළ විකිපීඩියාවක් (මා නම් වඩා කැමති අමිශ්‍ර සිංහල කියනවා නම්) හදනවානම් මමත් කැමතියි. මොකද සිංහල විකිපීඩියාවේ සමහර වදන් යෙදීමේ දී ගැටලු එනවා. උදාහරණයකට කෙළී (play) වගේ. ඇතැම් විට කෙළී, කොළයි කියන ක්‍රියා පද දෙක ව්‍යවහාරයේ පටලවාගෙන වෙන්න පුළුවන්. මට තියෙන ගැටලුව මේ භාෂා විලාශය විකිපීඩියාවේ දැනට යොදන්නේ මම විතරක් නිසා අපට වෙනම විකිපීඩියාවක් හැදීම අවශ්‍යම ද කියලා. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 04:28, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], @[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] මා දැක තිබෙනවා සමහර විකිපීඩියා තුළ වික්ශනරියත් නාමාවකාශයක් ලෙස අන්තර්ගත කර තිබෙන ආකාරයක්. සමහර විට අපට එවැනි විසඳුමක් හොඳ වන්න පුළුවන්. හෙළ හෝ අමිශ්‍ර සිංහල දැනුම ඇත්තේ ඉතාම ටික දෙනෙක් විය හැකියි. එසේ නොවේනම් අපට incubator එක තුළ ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීමට හරි තිබුණා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], සුදුසු විදිහක් තීරණය කර මට කියන්න. වික්‍ෂනරිය ගැන කියූ දේ මට පැහැදිලි මදි. හැබැයි ඒක හොඳ විසඳුමක් වෙන්න පුළුවන්. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 05:07, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)

== U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබ සුදුසුකම් කිව හැක. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|විශ්ව චර්යාධර්ම සංග්‍රහය සම්බන්ධීකරණ කමිටුවට (U4C)]] අදාළ මැතිවරණවලදී ඔබ මීට පෙර ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇති බැවින්  මෙලෙස මම ඔබව සම්බන්ධ කර ගනිමි. දැන් විවෘතව පවතින සහ 2026 ජුනි 2 වන දින අවසන් වන වත්මන් U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබට සුදුසුකම් ලැබිය හැකිය. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|මෙටා හි මැතිවරණ පිටුව]] හි අපේක්ෂකයින් සහ මැතිවරණය පිළිබඳ වැඩි විස්තර ඔබට දැනගත හැකි අතර, එතැනින් ඔබට ඡන්දයට ප්‍රවේශ විය හැකිය. මෙම මැතිවරණ සඳහා ඔබේ සහභාගීත්වය විකිමීඩියා ප්‍රජාවන්ගේ පාලනයට වැදගත් වන අතර, අපේක්ෂකයින් සහ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම පිළිබඳව ඉගෙන ගැනීමට ඔබ ගත කළ කාලය අගය කරනු ලැබේ.

-- U4C සමග සහයෝගයෙන්, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30569740 --&gt;

== පරිශීලක පිටුවක් ඉවත් කර දීමට ඉල්ලීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මා සතු ව තිබූ විකිපීඩියා ගිණුම වෙනත් අයෙකු විසින් හැක් කර (Compromised) ලබාගෙන ඇත. දැනට එම ගිණුම හරහා සාදා ඇති පරිශීලක පිටුව මා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් නොවේ. ආරක්ෂක හේතූන් මත, කරුණාකර අදාළ පරිශීලක පිටුව වහාම මකා දමා (Speedy Delete) එම ගිණුම තහනම් කිරීමට (Block) කටයුතු කරන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි.

අදාළ පිටුවේ ලින්ක් එක : [[පරිශීලක:IDB.S]]

මම speed deletion ටැග් එක දැම්මම ඉවත්කරනවා කරුණාකර ඉක්මනින් ඉවත් කරන්න [[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-36568-64|&amp;#126;2026-36568-64]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-36568-64|talk]]) 09:03, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

:හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කරුණාකරලා මගේ පරිශීලක පිටුව අර්ධ-ආරක්ෂා කරන්න පුළුවන්ද? මගේ පිටුව IP භාවිතා කරන්නන් විසින් විනාශ කර ඇත. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 09:15, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== පරිශීලක පිටුව ආරක්ෂණය කිරීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මගේ සිංහල විකිපීඩියා පරිශීලක පිටුව (User:Botempa) අනවශ්‍ය සංස්කරණවලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා එය '''Semi-protection (අර්ධ-ආරක්ෂණය)'''&lt;nowiki&gt; කර දෙන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි. ~~~~&lt;/nowiki&gt; [[User:Botempa|Botempa]] ([[User talk:Botempa|talk]]) 13:32, 29 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== Returning after a long hiatus ==

Hi Lee, I used to edit here a few years back under the name [[පරිශීලක:හරිත|හරිත]]. After a long break, I'm back with a new username under my real identity. Just wanted to say hello and thank you for keeping things running all this time.

I'm also planning to work on templates and Lua modules to bring some color and visual polish to the main page. Looking forward to contributing again!

Hope you're doing well! [[User:Sulairo|&lt;span style='background:#534AB7;color:#fff;padding:1px 8px;border-radius:3px;font-weight:bold;font-size:14px;font-family:sans-serif'&gt;Sulairo&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Sulairo|&lt;span style='color:#534AB7;font-size:11px'&gt;talk&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 04:53, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)

:Good to have you back; Welcome home! ;-)
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:10, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)

== ලිපියක් වෙත සෘජු ඡායාරූප උඩුගත කිරීම සම්බන්ධව ==

non free යටතේ නිදහස් හිමිකම සහිතව විකිමීඩියා කොමන්ස් තුලින් පරිබාහිරව අදාල ලිපියටම සෘජු ඡායාරූප ඇතුළත් කිරීමේ හැකියාවක් පවතී ද??? [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 10:39, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

:ඔබ අසා ඇති පැනය පැහැදිලි නැත. නමුත් ඔබට අවශ්‍ය කොමන්ස් වලින් බාර නොගන්නා බලපත්‍රයක් සහිත හෝ කතු හිමිකම් සහිත සේයාරුවක් ලිපියකට එක් කිරීම නම්. එය කිරීමට ක්‍රම ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:48, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
::මට අවශ්‍ය විකි කොමනස් භාවිතා නොකර Non-free(fair use) image එකක් ලිපියකට යෙදීමටයි.ඒ ක්‍රම මොනවාද??කාර්යබහුල නැතිනම් පණිවිඩයක් තබන්න [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 13:47, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
:::[[විකිපීඩියා:පින්තූර උඩුගතකිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. දළ අදහසක් ගත හැකිවෙයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:52, 3 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

== ලිපියක් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධව ==
[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]] යන ලිපියේ සඳහන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට අයත් බෞද්ධ විහාරය ගිය වසරේ සිට වසා දමා ඇති බැවින් මෙම ලිපිය ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලීමක් මා වෙත පෞද්ගලිකව මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය විසින් යොමු කර ඇත.ඔබට මේ ගැන යෝජනාවක් හෝ යම් පියවරක් ගැන අදහසක් තිබේද??? [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 15:34, 11 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

:යම් ආයතනයක් දැන් නොපැවතීම, ලිපියක් ඉවත් කිරීමට අවශ්‍ය සාධකයක් නොවේ. එනමින් ආයතනයක් පෙර පැවතී ඇත්නම් ඒ සඳහා ලිපියක් පැවතිය හැකියි. අදාළ ආයතනයේ හිමිකරුවන්ට එසේ ආයතනයක් පැවති බව සැඟවීමට අවශ්‍ය නම් කළ යුතු දේ ගැන මට නිවැරදි අදහසක් නැත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:38, 12 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
::ලිපිය ඉවත් කරනවාටත් වඩා හොද අදාල කාලසීමාවක් යටතේ පැවතුනා කියල අදහසක් එන විදිහට සංස්කරණය වඩා හොදයි කියල මම ඔවුන්ට යෝජනා කලා.ලිපිය ඉවත් කිරීම ද අවශ්‍ය සංස්කරණය කිරීම වඩා හොද දැයි විමසූ විට ඉවත් කිරීම වඩා හොදයි ඔවුන් දන්වා තිබුණා.
::මෙම විහාරය තමයි අරාබි අර්ධද්වීපයේ පළමුවෙන්ම ආරම්භ වූ බෞද්ධ විහාරය,එක අතකට එය අරාබි අර්ධද්වීපය වගේම එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ඉතිහාසයටත් වැදගත් සන්ධිස්ථානයක්.මේ හේතුව නිසා සහ ලංකාවට එහි පවතින සම්බන්ධතාව නිසා එම විහාරය වර්තමානයේ වසා තිබුනත් ඒ ගැන සදහන් ලිපියක් තිබීම වැදගත් යැයි මට නම් හැගේ.පසුගිය 2024 සිට ඇතිවූ මැද පෙරදිග යුධමය වාතාවරණය හමුවේ එක්සත් ආරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ බොහෝ ආගමික ස්ථාන වල ජනතාව ඒකරාශී වීම් සීමා කිරීම සහ වසා දැමීම් සිදු කර තිබුණා.මම හිතන විදිහට ඒ හේතුව මත තමයි වසා දමන්නට ඇත්තේ.
::ලිපියක් තිබීම නොතිබීම මම හිතන්නේ නෑ අදාල ආයතනයට ලොකු ගැටලුවක් වෙන බව.
::කොහොම නමුත් ලිපියේ අන්තර්ගත වටිනාකම සලකා බලල ඉවත් කිරීම සුදුසුද සංස්කරණය කිරීම සුදුසුද යන්න පරිපාලකවරයෙක් ලෙස මේ ගැන ඔබටම තීරණයක් ගන්න පුලුවනි නම් වටිනවා.ඔබේ තීරණය මට දැනුම් දුන්නහොත් විකිපීඩියා පරිපාලකවරුන් දරන අදහස මෙය යැයි ඔවුන්ට දැනුම් දීමට පුලුවනි. [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 03:54, 12 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>ngl93bcbktwmdylzjqx65hdx21uwd2j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>799235</id>
      <parentid>799223</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>/* ලිපියක් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධව */ Reply</comment>
      <origin>799235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91994" sha1="bs3g27cxxzghuxq1mmwxtsaahigdou2" xml:space="preserve">{{Discouraged}}
&lt;!--
&lt;div style=&quot;margin:2em 1em; padding:1em; border:2px solid #000;&quot;&gt;&lt;center&gt;'''I'm on a wikibreak, but I'll be checking my talk page time to time. If there is anything you need me to do. Please leave a message on my talk page or email me.'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
--&gt;


&lt;div style=&quot;background-color:#000000; border-bottom:0px; border: 0px solid #a3b0bf; text-align:center; font-size:150%; padding:0px; margin:0px;&quot;&gt;
[[/Archive| Archives]]
&lt;/div&gt;

{{Archive box|search=yes|box-width=10em|
* [[/Archive/2007|2007]] 
* [[/Archive/2008|2008]] 
* [[/Archive/2009|2009]] 
* [[/Archive/2010|2010]] 
* [[/Archive/2011|2011]] 
* [[/Archive/2012|2012]] 
* [[/Archive/2013|2013]] 
* [[/Archive/2014|2014]] 
* [[/Archive/2015|2015]]
* [[/Archive/2016|2016]] 
* [[/Archive/2017|2017]] 
}}

== Become an Importer ==

විකිපීඩිය infobox update කරන විදිහ and import කරන විදිය ඉගන ගන්න බැරිද? ඉගෙන ගෙන importer කෙනෙක් වෙන්න පුලුවන්ද? infobox import කිරීමට පමණක් [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 18:31, 6 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:&quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; බලතල විනාශකාරී ලෙස භාවිතා කළ හැකි ක්‍රම කිහිපයක් තියෙනවා. ඒක නිසා දැනට එවැනි බලතල ඉල්ලන්නේ නැතුව ඉමු නේද? ඒ සඳහා ප්‍රජා සහයෝගය අවශ්‍යයි. හැබැයි ඉතින් &quot;සැකිල්ල&quot; අවකාශයට ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියෙන් පිටු කොපි කිරීමට කිසිම තහනමක් නෑ. ඊට අමතරව පිටු ලැයිස්තු ලෙස මාධ්‍ය විකි අතුරුමුහුණත් හරහා ආයාත කිරීමට පුළුවන්. හැබැයි ඉතින් බොහොම පරිස්සමෙන් කළ යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:27, 7 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Template:Infobox classical composer]] ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 04:20, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:33, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== [[Portal:Catholic Church]] ==

මෙම ද්වාරය අවශ්‍යයි. ඉංග්‍රීසි විකියෙ තිබෙන විදිහට. දැනට සිංහල විකියෙ තිබෙන ද්වර පිටුව ද්වාරයක් නෙමෙ. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 21:53, 9 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:සෑහෙන මට්ටමකට ස්ථාවර කළා. නමුත් සැරෙන් සැරේට දෝෂ දක්වනවා. ලිපි මදි එක තමා ලොකුම ගැටළුව. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:14, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මන් හිමීට ද්වාර ටිකයි සහ එයට අවශ්‍ය ලිපි සදාගෙන යන්නම්. Without destructive edits. [[User:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] ([[User talk:Wikiceylon.pvt|talk]]) 14:41, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:43, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Template Need ==

මෙම සැකිල්ල අවශ්‍යයි. [[:en:Template:Infobox_chess_match|Template:Infobox chess match]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:28, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:35, 10 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 00:14, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණ දිනය ළං වන විට කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් සඳහා ඇති හැකියාව හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:16, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු සබැඳි කිරීම ==

විකි ඉංග්‍රීසි පිටු සහ විකි සිංහල පිටු සම්බන්ධ කරන්නේ කෙසේ ද?

උදාහරණයක් සඳහා,

* [[:en:Assassination_of_Ranasinghe_Premadasa|Assassination of Ranasinghe Premadasa]]

* [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස ඝාතනය]]

[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 11:40, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:ඔබ Vector (2022) නේද භාවිතා කරන්නේ? ඒක තමා default එන්නේ මට මතක හැටියට. එහෙනම් ඒකේ &quot;මෙවලම්&quot; යටතේ &quot;Add language link&quot; වාගේ අයිතමයක් ඇති. ක්ලික් කරන්න. එන සංවාදයේ &quot;enwiki&quot; දාන්න ව්‍යාපෘතියට, අදාළ ලිපිය දාන්න ඊට පසු කොටුවට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:30, 11 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::උදව්වට ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:26, 12 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== License migration ==

Hello

There are many files in [[:ප්‍රවර්ගය:Wikipedia license migration candidates]] and it should be possible to complete the [[:en:Wikipedia:Image license migration]] with a bot.

It seems there are no active bots right now. If there is no local user that can do the task I can. I just need a bot flag. I have done more than 1 million edits with my bot.

What do you think? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 21:14, 13 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It could be that you are the only one around here who even understand the task correctly. Please go ahead. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:13, 14 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Thank you! I will fix it. Could you perhaps write here either 1) I can do the edits without a bot flag or 2) I should have a bot flag and you agree that stewards on mata can give my bot MGA73bot a bot flag? I will start fixing the templates. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:19, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::: I checked and it seems the templates work. I suggest that when bot fixes the template it also adds {{tl|Information}}. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:33, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::Both options are OK with me. But having a bot flag would be nice isn't it. Is there any process needed on our side to get it for you? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:24, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::Yes a bot flag is best for many edits. Most wikis have a page for bot requests but if both you and [[පරිශීලක:Singhalawap]] say okay here then I think it should be enough. Worst case the stewards say no and then we can try again with another solution. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 11:40, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::Alright then, as a formality just record the request at &quot;[[:විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests for approval]]&quot; (which is supposed to be that page). It would be better than having the request just on a talk page. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:00, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::Great! I made the request here [[විකිපීඩියා:රොබෝවරු/Requests_for_approval#MGA73bot]]. Let me know if there are any issues. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 12:25, 15 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
I now have a bot flag and made the first edit at [[:ගොනුව:02LEvel.jpg]]. I made a typo in the code and fixed it manually. Perhaps you could have a look and check if you think I should edit all files like that. If you would like to change something just fix it and I will adjust my code to match.

I can add the file name as description if there is no other description. It will work for some file but not for files without a meaningful name. So the question is if it is best to add it or to leave description blank. I have to remove the &quot;.jpg&quot; in a second bot run.

I will be off wiki for the next week so there is no rush answering. And if you would like to rename some files or delete som possibly bad files you can do that before I edit the files. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 13:10, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:It looks OK to me. I like the idea of adding the file name as the description since most file names describe what it is. We can later correct it if the name does not make sense, -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:56, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::Great. And yes if most filenames are good then it makes sense to benefit from that and then worry about the not so good names later. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:02, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

::: Hello! I have been on vacation but is now back and have finished the license migration. Sadly I found out after that adding the page name as description did not work as good as planed. So instead of letters/signs like මාලුස්කා the result is %E0%B7%99%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%94%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%8F ([[:ගොනුව:ෙමාලුස්කා 1.jpg]]). So seems the only reliable way is to fix it manually. But the license migration worked fine. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 17:30, 1 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::Is this due to the encoding done on Unicode URIs? If so how about running it though a decode step? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:22, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::Yes I will think so. And I have thought about trying a decode but I did not find an easy way. But I will keep looking. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 05:20, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::Anyway, thanks for the support so far. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:48, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::It seems it worked :-) So most of the files should be fixed now. --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 18:34, 2 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::Kool! :-) -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:42, 3 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Wiki Tool ==

Is there any tool like this one in Sinhala Wiki?

[[:en:Special:NewPagesFeed|NewPagesFeed]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 10:16, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:දන්නා තරමින් නම් නෑ. මේක මොකක් ද? අමුතුවෙන්ම ලියන්න ඕන ටූල් එකක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:50, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉංග්‍රීසි වික්කි තුළ සාදන සියලුම නව පිටු මේ හරහා ‌ෙන්වනවා. ‌් හරහා සාදන නව පිටු සියල්ල පරීක්ෂා කළ හැක.ෙ [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:05, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::විස්තර හොයාගන්න පුළුවන් ද කියලා බලන්නම් කො. මොකක් හරි අලුත් දිගුවක් ඕන එකක් ද දන්නේ නෑ. [[පරිශීලක:බිඟුවා]] හිටියා නම් ඕක හරි ලේසියෙන් හදලා දෙයි. කරුමෙට දැන් විකියේ නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 16:19, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::මම බලන්නම් [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:54, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::[[:en:User:Schminnte/PageCuration|මෙම පිටු‌වේ]] මේ පිළිබද විස්තර සදහන් වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 23:53, 17 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට උඩුගත කිරීම ==

සිංහල විකිපීඩියාව තුල පමනක් බාවිතයට image එකක් උඩුගත කරන්නෙ කොහොමද? [[:ගොනුව:Logo of Saint John's College in Colombo.jpg]] කරල තියෙනව වගේ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:59, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:[[:විශේෂ:උඩුගත කිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඔබට ඒ සදහා අවසර පවතී නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:18, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::[[:ගොනුව:St. Joseph's College Colombo crest.png]] එකක් upload කලා. කරපු විදිය හරිද දන්නෙ නෑ. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 14:57, 20 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::හරි වාගේ. හැබැයි මොකද දන්නේ නෑ, භාවිතා වන තැන් දෙකට වෙනම සැකිලි දෙකක් භාවිතා කර ඇත්තේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:51, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::ීංග්‍රීසි විකියෙ උඩුගත කරල තිබ්බ විදියටම දැම්ම නීත්‍යානුකූල කරුනු පැත්තෙන් දන්නෙ නැති නිසා ඒ විදියටම දැම්මෙ. [[:en:File:St. Joseph's College Colombo crest.png]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:41, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ආ ඔව් නේද. එහෙනම් ඉතින් ගැටළුවක් නැතුව ඇති. මටත් ඔය නීත්‍යානුකූල දේවල් ගැන වැඩි වැටහීමක් නෑ. මොකද එක එක්කෙනා එක එක තර්ක භාවිතා කරන්නේ. මෙටා පැත්තේ සාකච්ඡාවකට ගියාට පස්සෙ පිස්සු හැදිලා තමයි නවතින්නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:18, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== පිටු ආරක්ෂාව සඳහා ඉල්ලීම් ==

මැතිවරණය නිසා කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණයන් හේතුවෙන් අර්ධ ආරක්‍ෂාව (හෝ සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව, ''අවශ්‍ය නම්'') ඉල්ලා සිටීම.

[[අනුර කුමාර දිසානායක]]

[[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති]] (සදා අර්ධ ආරක්‍ෂාව) [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:03, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:46, 22 සැප්තැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Vandalism  ==

There some large Vandalism in [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]]. Please check it and band the IP Addresses.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:22, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:28, 9 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Hey @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] was '''vandalised again''' by the '''same IP address''' ([[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]). Also the IP user vandalised [[කුණ්ඩලිය]] page twice.
::Requesting Permanent Semi-protection for [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]], Tempory or Permanent Semi-protection (Temp/ Inf) and '''permanently BLOCK''' the IP address. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:32, 23 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පොඩි ගැටළුවක් තිබෙනවා. සාකච්ඡා පිටු එසේ ආරක්ෂණය කිරීම හරි ද? මෙම අයිපී ලිපිනයෙන් සිදුවී ඇති සංස්කරණ වන්නේ ඔබ පෙන්වා දුන් ඒවා පමණයි. සදාකාලික වාරණයක් පැනවීම එවිට ගැටළුවක්. කෙසේ වෙතත් පහත කටයුතු සිදුකළා:
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - අයිපී ලිපිනය තාවකාලික වාරණය
:::*{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - මුල් පිටුවේ, සාකච්ඡා පිටුව තාවකාලික ආරක්ෂණය
:::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] the IP user keep Vandalising the wiki pages and creating new ones. 
::::* Last Edit: [[ශ්‍රී ලංකා කොඩියේ පසුබිම් සිංහයා]]
::::The user's all IP Addresses. 
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.16|175.157.196.16]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.173.137|175.157.173.137]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.73|175.157.192.73]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.203.98|175.157.203.98]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.192.221|175.157.192.221]]
:::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.196.140|175.157.196.140]]
::::IP User always put this comment when he edits; &quot;♠️♥️🤍🖤 ''M•G sehan dulanjana'' ♠️♥️🤍🖤&quot; as some kind of his signature. The user always uses a new IP to vandalise the Wikipedia. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:37, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] this is not the first time [[සාකච්ඡාව:මුල් පිටුව]] vandalise by the same way. [[:en:Talk:Main_Page|English Wikipedia]] is also semi-protected to prevent Vandalising. I think It's ok to keep it protect.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:40, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මොකක් හරි ස්ථිර විසඳුමක් ගැන අදහසක් තිබෙනවා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::IP range එකම වාරණය කලානම් හරි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 16:43, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], එතකොට වරදක් නොකළ අයත් දඬුවම් ලබනවා නේද? එය, මගේ තනි මතයට ගත යුතු තීරණයක් නම් මම එයට එකඟ වන්නේ නෑ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:59, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::range block වෙලා තියෙද්දි appeal කරන්න පුලුවන් නේ? මන් සැරයක් කලා වගේ මතකයි. range block වෙලා තිබිලා request කරලා account එක හැදලා සංස්කරණ කරන්න ගත්තෙ. හැබැයි ඉංග්‍රීසි විකියෙ. මෙකේ එහෙම බැරිද? &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 04:22, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් නම් වාරනය කරන්නම වෙනවා. ආයෙ ලිපි වනසනව &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 07:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙම අවස්ථාවේදී IP පරාසය අවහිර කිරීම වඩාත් සුදුසුය. බලා සිටීම යනු තවත් විනාශ කිරීමයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:49, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], මේක ගැන මෙටා එකෙන් උදවු ඉල්ලමු ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:01, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මම නම් එයට කැමතියි. @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔයා සිතන්නේ කුමක් ද ? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:06, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]]@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] ඔව් ඒක හොඳයි &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 17:35, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔහු නැවත පැමිණ තවත් පිටු නිර්මාණය කරමින් විනාශ කරයි.
::::::::::::::[[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.109.3|175.157.109.3]] --&gt; [[M•G sehan dulanjana]]
::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:52, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], @[[පරිශීලක:Singhalawap|Singhalawap]], කවුරුවත් මේ ගැන මෙටා පැත්තේ උදවු ඉල්ලීමක් කළා ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:08, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ahana hamoma kiyanne eh project eke ayata meh project ekata angili gahanna ba guidlines wenas wenna puluwn nisa. Admin kenektama thama ahanna wenne, admin only help page ekaka. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:34, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::ඒකත් එහෙමද? බලමු මොකක් ද කරන්න පුළුවන් කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:39, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[:en:Help:Range blocks]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:45, 3 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]] ඔහු සුපුරුදු පරිදි නැවත නැවතත් එකම දෙය නිර්මාණය කරයි. [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345898 විශේෂ:ලඝු සටහන&amp;logid=345898] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:43, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::Again [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:%E0%B6%BD%E0%B6%9D%E0%B7%94_%E0%B7%83%E0%B6%A7%E0%B7%84%E0%B6%B1&amp;logid=345899 logid=345899] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:05, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] කරුණාකර අවම වශයෙන් ඉකමනින් තාවකාලිකව හරි Range block කරන්න. අද දවසේ දැනට දෙපාරක් වෙලා තියෙනවා.
:::::::::::::::::::* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.255.109|175.157.255.109]]
:::::::::::::::::::[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 07:10, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::range block විස්තර තුළ දක්වා ඇති ගැටළු අනුව එවැනි දෙයක් කිරීම නුවණටහුරු ද? මෙටා වල ඍජු ඉල්ලීමක් කිරීමට නම් ප්‍රජා එකඟ තාවයක් අවශ්‍යයි. ඔබ දෙදෙනාම එවැනි සාකච්ඡාවක් කෝපි කඩේ තුළ ආරම්භ කොට නෑ නේද? මේ ඇවිත් ඉන්නේ ට්‍රොල් කෙනෙක් නේ. ඇයි එයාට ඕන විදිහට කටයුතු කරන්නේ? වඩා හොඳ ස්ථිර විසඳුමක් වෙත යන එක ඊට වඩා හොඳ නැත්ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:39, 4 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මෙහි සමහර මාතෘකා සහ වචන නිර්මාණය වීම අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? මම කතා කරන්නේ Abuse filter ​​හරහා ඒවා මෙහි නිර්මාණය වීම හඳුනාගෙන අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද යන්න ගැනයි.
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::* [[M g sedan dundaga]]
:::::::::::::::::::::* [[M•G sehan dulanjana]]
:::::::::::::::::::::වගේ මාතෘකා තමයි මම කතා කරන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:09, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], හොඳ ප්‍රශ්නයක්! මෙහෙම එකක් නම් කියෙව්වා මට මතකයි කොහේ හරි. බලමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:52, 6 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කාරුණිකව ඔබට [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana|මෙම පිටුව]] මකා දමා, පිටුව ආරක්ෂා කළ හැකි ද? දැන් මේක හිසරදයක් වෙලා තියෙන්නේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:54, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:53, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:55, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::::::::::::::::::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] අපගේ පරිශීලක පිටු ද ආරක්ෂා කිරීමට කාලය එළඹ ඇතැයි සිතමි. [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.246.116|175.157.246.116]] බලන්න. -- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:01, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::::::::::::::::::::::[https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B6%B4%E0%B6%BB%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B6%9A:Lee&amp;action=history] බලන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:13, 14 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sidebar edit help ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[සැකිල්ල:Catholic Church hierarchy sidebar]] එක ටිකක් පලල වැඩී. ලිපියේ ගොඩක් ඉඩ ගන්නවා. හැකිනම් එය [[:en:template:Catholic Church hierarchy sidebar]] ප්‍රමානයට ගෙන දෙන්න. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:19, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:| style = width:22em කියල දැම්මා පලල දැන් හරි. ඒ ක්‍රමය හරි නේ? වෙන තැනක් සංස්කරනය කරන්න නෑ නෙ? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 22:39, 11 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ක්‍රමයේ නම් වැරැද්දක් නෑ. හැබැයි පැති තීරු 25em කළේ, අපේ වචන අමුතු තැන් වලදී කැඩුණු නිසා. සියළුම පැති තීරු එක මට්ටමේ තිබෙන විට පැති තීරු කිහිපයක් තිබෙන ස්ථාන ලස්සනයි. ඉංග්‍රීසි එක තරම් කුඩා කරන එක අවශ්‍ය ම ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:15, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] දැන් හරි නේ? ම්න් ටිකක් simplify කලා වචන. දැන් එකම මට්ටමෙ තියෙන්නෙ [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 13:24, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඔය සැකිල්ල ගැන විතරක් නෙමෙයි මම කිව්වේ. පොදුවේ කිව්වේ. ඔබ කරපු වෙනස් කම පරීක්ෂාකර බැලුවේ නම් නෑ. අවශ්‍ය නම් නිවාඩු පාඩුව බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:27, 12 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== wikiproject templates ==

{{tl|WikiProject Christianity}}
{{tl|WikiProject Sri Lanka}} මේ දෙක ඉංග්‍රීසි විකියෙන් import කල හැකිද? [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:42, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:48, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], සැකිලි ටික නම් ගෙනාවා. අවශ්‍ය ප්‍රවර්ග තවමත් ගෙන එමින් පවතියි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:50, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Template:Infobox religious building/color ==

මෙම සැකිල්ල update කල හැකිද? වර්න වෙනස් වෙන්නෙ නෑ. [[:en:Template:Infobox religious building/color]] [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 15:56, 15 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], ඒක නම් ඉංග්‍රීසි එකට වඩා ගොඩක් වෙනස් නේද? මොන ලිපි වල ද ගැටළුව ආවේ? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:00, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::[[සැකිල්ල:Infobox religious building/color/testtable]] මම වැඩිපුර බාවිත වන ටික ඉටරක් දැනට හදාගත්තා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:03, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], පැරණි අයිතම ඉවත් කරන්නේ නැතුව නව අයිතම එක් කළා නම් දැනට භාවිතාවන තැන් වලට හානියක් වන්නේ නෑ. පවතින අයිතම වෙනස් කරන විට භාවිතාවන ස්ථානත් නව ආකාරයට සැකසීමට මතක තබා ගන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:07, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::ඕව්. ම්න් තිබ්බ ඒවම දැම්මා. අලුත් ඒවා වෙනමම එක් කලා. [[User:VihirLak007|VihirLak007]] ([[User talk:VihirLak007|talk]]) 11:16, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::එහෙනම් එළ! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 11:18, 16 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== sinhala fonts ==

සින්හල විකියට මෙහි ආකාරයට විවිධ සිංහල ෆොන්ට්ස් ගන්න බැරිද? [[:en:Wikipedia:User page design guide/Style]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 13:00, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:VihirLak007|VihirLak007]], වැඩේ ගැන නම් මට අදහසක් නෑ නේ. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 13:06, 18 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== About Twinkle ==

Hi @[[පරිශීලක:Lee|Lee]]. It's seems like '''Twinkle is not working properly'''. It's always failed to receive the token. Please look in to it. The tool is very helpful against Vandalisms &amp; Spams. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 14:35, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], ඔබ භාවිතා කරන ස්කිනය කුමක් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:38, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::Vector 2022 [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:26, 21 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], පරණ vector එකට වැඩ කරනවා ද? මට Twinkle භාවිතය ටික කලකට පෙර නවත්වන්න සිදුවුනා එය තවත් ස්ක්‍රිප්ට් එකක් සමඟ ගැටළු ඇති කර ගත් නිසා. ඒ කාලේ නම් පරණ vector ස්කිනය දාගත් විට ගැටළුවක් නැතුව වැඩ කළා. අපේ තියෙන ස්ක්‍රිප්ට් කොපියක් පරණ වත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:03, 26 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::::මටත් එහෙම හිතෙනවා. අපට එය යාවත්කාලීන කර නැවත වැඩ කළ හැකි ද? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:47, 27 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] Any updates? [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 01:03, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], තාම මේක බැලුවේ නම් නෑ. මගේ JS දැනුම එච්චර ලොකුවට නැති නිසා මම වැඩිය පන්නුවේ නෑ වැඩේට. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:26, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::ආ එහෙම ද. කමක් නෑ මාත් පොඩ්ඩක් ඔක ගැන හොයල බලන්නම්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:55, 2 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Requests Report ==

Report with 4 cases.

'''Case 1:'''
[[KaShion bRO]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:KaShioN bRO|KaShioN bRO]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:KaShioN bRO|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Botempa|Botempa]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Botempa|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/43.250.243.165|43.250.243.165]] ('''Page Creator''')
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61|2402:4000:B18D:A35C:3896:D05D:3B14:AD61]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:Tanbiruzzaman|Tanbiruzzaman]] on 21 October 2024

'''Case 2:'''
[[Pasindu Lakshan Perera]] ([[විකිපීඩියා:ඉක්මන් මකාදැමීමේ උපමාන#A11|A11]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Pasindu Lakshan Perera|Pasindu Lakshan Perera]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Pasindu Lakshan Perera|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* ''None''

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024,
User Warned by: [[පරිශීලක:Wikiceylon.pvt|Wikiceylon.pvt]] on 5 September 2024

'''Case 3:'''
[[ITX Digital Services]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:Amozonfilon|Amozonfilon]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Amozonfilon|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
:* [[පරිශීලක:Secure.evc|Secure.evc]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Secure.evc|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:ITX Digital Services|ITX Digital Services]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ITX Digital Services|සාකච්ඡා]])
:* [[පරිශීලක:Janith Music|Janith Music]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Janith Music|සාකච්ඡා]])
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.40.193|175.157.40.19]]
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.46.191|175.157.46.191]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 21 October 2024

'''Case 4:'''
[[User:ICES Green Learning Campus]] ([[විකිපීඩියා:Spam|Spam]], [[විකිපීඩියා:Advertising|Advertising]])

: Users involve:
:* [[පරිශීලක:ICES Green Learning Campus|ICES Green Learning Campus]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ICES Green Learning Campus|සාකච්ඡා]]) ('''Page Creator''')
: IPs involve:
:* [[විශේෂ:දායකත්ව/112.134.19.4|112.134.19.4]]

Delete Tag by: [[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]] on 22 October 2024

Requesting delete the above pages with a semi-protection to prevent vandalism &amp; block the users, IPs from editing and creating. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:51, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:* අදාළ පිටු මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' 
:* වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:* ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' 
:විනාශකාරී ක්‍රියා දිගටම සිදුවන්නේ නම් පමණක්, දැඩි පියවර සඳහා යොමු වෙමු. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:31, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::එළ! [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:36, 22 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට මෙම පරිශීලකයා අවහිර කළ හැකිද? මෙම පරිශීලකයා බොහෝ පිටු විනාශ කරයි.
::* [[User:Madusanka1]]
::-- [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:24, 1 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::2024-11-27 දින සිට ඔහු අර්ධ-වාරණයකට ලක් කොට ඇති බව දුටිමි. මා මේ දින වල කෙටි විකි විරාමයක් ගත කරන හෙයින්, හදිසි කටයුතු සඳහා ගෝලීය පරිපාලකවරුන් වෙත යොමු වන්න. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:47, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[පරිශීලක:Nalaka Dissanayakv]] කරුණාකර මෙම පරිශීලකයා වාරණය කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:03, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::[[Hotads.lk]] මෙම පිටුවද මකා අනාගත නිර්මාණ වැළැක්වීම සඳහා කරුණාකර මෙම පිටුවද ආරක්ෂා කරන්න. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 16:09, 6 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::* ස්පෑම් පිටුව මකා දැමීම - {{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}'''
::::* පිටුව ආරක්ෂණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::* පරිශීලක වාරණය - {{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}'''
::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:17, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::ස්තූතියි. කරුණාකරලා ඔහුගේ පරිශීලක පිටුව බලන්න පුළුවන්ද? මම හිතන්නේ ඒකත් ස්පෑම් පිටුවක්. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:31, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::::::ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 04:34, 7 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request ==

Can you please take a look at [[:ප්‍රවර්ගය:ඉක්මන් මකා දැමීම සඳහා යෝජිතයෝ]]? Thanks, [[User:TenWhile6|TenWhile6]] ([[User talk:TenWhile6|talk]]) 19:24, 24 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:TenWhile6|TenWhile6]], I'll look into it. Thanks for the notification. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:54, 25 ඔක්තෝබර් 2024 (යූටීසී)

== Error message when moving ==

සිංහල නම් තියෙන css style පිටු වෙන නමකට හෝ වෙන නාම අවකාශයකට ගෙනයද්දි මේ Error message එක එනවා. මේක කියන්නෙ මොකද්ද? නමක් වැරදිලා හරි update එකක් නිසා පිටු ගෙනයන්න බෑ. ඊයෙ රෑත් global sysop කෙනෙක්ට කියල කරගත්තෙ.

 cannot be moved to &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot;, because the title &quot;සැකිල්ල:උදාහරණ සිංහල නමක්/styles.css&quot; has been banned from creation. It matches the following disallowed titles list entry: '''(?!(User|Wikipedia)( talk)?:|Talk:)\P{L}*[^\p{Latin}\P{L}].*\p{Latin}.* &lt;moveonly&gt; # Latin + non-Latin'''

මේක මට හිතෙන විදියට ඉංග්‍රීසි විකියෙ ලිපි ඉංග්‍රීසි නාම වලට ඉංග්‍රීසි ඇරෙන්න වෙන භාශාවල අකුරුත් මිශවෙලා තියෙන නාම වලට ගෙන යන එක වලක්වන්න දාපු block එකක්. &quot;Latin + non-Latin&quot; blocked නිසා. ඒක සිංහල විකියේ අයින් කරන්න බැරිද. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:17, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:මේ ප්‍රශ්නෙම මම ඒ බ්ලොක් එක තියෙන තැන අහලා තියෙනවා නේද? ඒක අයින් කරන්න ද කියලා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:10, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::හා. ඒක හොඳයි, මොකද සිංහල විකියෙ ගොඩක් ඉංග්‍රීසි නොවන අකුරු තියෙන ලිපි නාම නෙ පාවිච්චි වෙන්නෙ. ලොකු දෙය්ක් ඒ බ්ලොක් එක අයින් කරගත්තොත් &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 10:12, 10 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Unregistered User account page  ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ලී මේක පොඩ්ඩක් බලන්න [[පරිශීලක:Wikipida M•G sehan dulanjana]] &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 09:37, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' - ලිපිය මකා දමා ආරක්ෂණය කොට ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:06, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Sorry Lee ==

Sorry for not participating in the talk page and carrying out redirects without consensus. Won't happen again. {{sorry}} &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 14:41, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:No; It's not exactly that. I just feel I need to take a break. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:03, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Import &amp; Interwiki import ==

ලී, &quot;ආයාතකරු&quot; සහ &quot;අන්තර්විකි ආනයනකරු&quot; සඳහා ඉල්ලමි. Taxanomy සම්භන්ද සැකිලි ආයාත කිරීමට. සැකිලි ලක්ශ 118ක් වගේ තිබේ. එකින් එක කිරීම අපහසුයි. &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 18:00, 12 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{cross|18}} '''{{ucfirst:කලේ නැහැ}}''' - These rights are granted by stewards. Please send the request there. My personal belief is, you are not ready to handle dangerous tools yet. But there might be stewards who are willing to grant you the right. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:38, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== New Members ==

සිංහල විකියට Active members ලව ගෙන්න ගන්න ක්‍රමවේද ඉස්සර භාවිතා කරපු ඒවා තියෙනවද? දැන් ගොඩක් අය එන්නෙම නැති තරම් නේ &lt;b&gt;[[User:VihirLak007|VihirLak007]]&lt;/b&gt;&lt;sup&gt;[[User talk:VihirLak007|hmu!]]&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;[[Special:Contributions/VihirLak007|duh.]]&lt;/sub&gt; 12:05, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එහෙම එකක් තියනවනම් ඇත්තටම හොදයි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 12:59, 13 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ඉන්න සාමාජිකයන්ට ව්‍යාපෘතිය ගැන කළකිරෙන විදිහට වැඩ කටයුතු නොකිරීම සමහර විට වැදගත් පියවරක් වෙන්න පුළුවන් නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 01:56, 2 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== විකියේ විනාශකාරී ක්‍රියා වලට එරෙහිව  ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], IP ලිපින අවහිර කිරීමට ක්‍රමයක් තිබේද? (IP අවහිර කිරීමට පරිශීලක කණ්ඩායමක් තිබේද) සමහර IP සංස්කාරකවරුන් නිසා, විනාශ කිරීම් වැළැක්වීම සෑම දිනකම අපහසු වේ. මම ඔවුන්ගේ බොහෝ සංස්කරණ ප්‍රතිවර්තනය කළ නමුත් අනාගත විනාශය නැවැත්වීමට ඔවුන්ව අවහිර කළ නොහැක. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:03, 16 නොවැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== කේතය යාවත්කාලීන කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] ඔබට [[Module:Message box/ombox.css|මෙම මොඩියුලයෙහි]] කේතය යාවත්කාලීන කළ හැකිද? එය යල් පැන ගිය කේතයකි. එය සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්‍ෂිත බැවින් අපට එය යාවත්කාලීන කළ නොහැක. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:11, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:27, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 06:30, 12 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== ප්‍රධාන පිටුවේ දෝෂයක් ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ප්‍රධාන පිටුවේ නම (පිටු මාතෘකාව) ඉහළින්ම පෙන්වනවා. එය නිවැරදි කරන්නේ කෙසේදැයි ඔබ දන්නවාද? ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා ඒක පෙන්වන්නේ නැහැ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:37, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

:එසේම, මම හිතන්නේ ප්‍රධාන පිටුවේ සම්පූර්ණ කේතය යාවත්කාලීන කළ යුතු අතර, පිටුවේ සිට CSS ගොනුවකට Styles වෙන වෙනම තිබිය යුතුය (මේ වගේ [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]]). එසේම සමහර සැකිලි යාවත්කාලීන කිරීමටද අවශ්‍ය වේ. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:44, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::මුල් පිටුවේ ගැටළුවට හේතුව ප්‍රධාන CSS ගොනු නේද? මා හට ඒවා සංස්කරණය සඳහා අවශ්‍ය Interface administrators බලතල නොමැත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:32, 26 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], ඔබට මෙම CSS file ආයාත කළ හැකිද? මම මේ Main Page Style Error එක හදන්න බලනවා.
::* [[en:Wikipedia:Main Page/styles.css]] --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:01, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:40, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::ස්තූතියි, මෙය පරීක්ෂා කරන්න. [[මුල් පිටුව/Test 4]] දැන් Dark Mode එකේ උනත් වැඩ කරනවා. '''එසේම ඉතා වැදගත්'''; පිටු ප්‍රමාණය දැන් පවතින අනුවාදයටත් වඩා අඩුය. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:24, 29 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], මේ අයුරින් යාන්ත්‍රික පරිවර්තන භාවිතය පෙර දී සිංහල ව්‍යාපෘතිය තුළ පෙර දී ප්‍රතික්ෂේපිත ක්‍රමවේදයකි. ඔබ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මුල් පිටුව වැනි ස්ථාන වෙත භාවිතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නම් කරුණාකර මුලින්ම ප්‍රජා එකඟතාවයක් ලබා ගත යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
::::::මේ යාන්ත්‍රික පරිවර්තන මොකක්ද කියලා වැඩි විස්තර කියන්න පුලුවන්ද? එය කුමක්දැයි මට තේරුම් ගත නොහැක.
::::::ඉහත අනුවාදය වත්මන් අනුවාදයට බෙහෙවින් සමාන නමුත් එය .css ගොනුව හරහා හැඩගස්වනු ඇත. යෝජිත අනුවාදයේ විශාලතම වෙනස එයයි. අනෙකුත් තොරතුරු සහ දේවල් බොහෝ දුරට සමාන වේ. --[[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 05:31, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)
:::::::# [[Special:Diff/prev/721439|උදාහරණ අංක #1]]
:::::::# [[Special:Diff/prev/724398|උදාහරණ අංක #2]]
:::::::-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 06:29, 30 දෙසැම්බර් 2024 (යූටීසී)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 ජනවාරි 2025 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== ගොනුවක් ආයාත කිරීම ==

@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] මේක ගේන්න පුළුවන් ද?

[[:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/Templates/master.css]] [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:42, 29 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

:{{tick|18}} '''{{ucfirst:කළා}}''' -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:06, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)
::ස්තුතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 02:07, 30 මාර්තු 2025 (යූටීසී)

== මොඩියුල දෝෂයක් ==

හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], මේ පිටුවේ ([[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය]]) පෙන්නනවා සමහර මොඩියුලවල දෝෂයක් තියෙනවා කියලා. මම ඒක හදන්න උත්සාහ කළා, නමුත් අසාර්ථක යි. ඒක හොයලා බලලා මේක හදන්න පුළුවන් ද.... [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:36, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], දැනට පොඩි වැඩක හිර වෙලා ඉන්නෙ. ඉවර වුන ගමන් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::හරී....  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 15:24, 8 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:IDB.S|IDB.S]], විසඳුමක් නම් දුන්නා. හැබැයි ගැටළුව, ඇයි එහෙම එකක් ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ අවශ්‍ය නොවුණේ කියන එක. වෙලාවක් තිබුණොත් තව ටිකක් බලන්නම්. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 09:50, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)
::::හරි... ඒ ගැන සොයා බැලුවට ස්තූතියි. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 13:35, 9 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== Request on meta ==

Hi! The request [[:m:Steward_requests/Miscellaneous#Interface_admin_request_on_siwiki]] seems to be stalled. Perhaps you could clarify if you agree with the request? Or do you need [[User:IDB.S]] to test it first? [[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 14:41, 21 ජූනි 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:MGA73|MGA73]], added a comment there. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:32, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)
::Great, thanks! --[[User:MGA73|MGA73]] ([[User talk:MGA73|talk]]) 07:36, 22 ජූනි 2025 (යූටීසී)

== Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia ==

Dear Lee,
I like to ascertain whether there are any Current requests for adminship on Sinhala Wikipedia active. I observe one such request with expiry date always 14 days from the current date and as such never ending. I seek you intervention to rectify this issue please. ----- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 05:20, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

:එම ඉල්ලීම දෝෂ සහගත නිසා, ඉවත් කළෙමි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:04, 11 ඔක්තෝබර් 2025 (යූටීසී)

== The recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] ==

Dear Lee,
I suggest that recent influx of articles by [[පරිශීලක:Nir007H]] falls under Child sexual abuse material (&quot;CSAM&quot;) and hence should be removed from Sinhala Wikipedia.
I also suggest that the user should be blocked. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 07:42, 7 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], මෙම ගැටළුව දැන් විසඳී ඇත් ද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:00, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== සුනිල් එදිරිසිංහ. පිටුව සුනිල් එදිරිසිංහ වෙත ගෙන යාම ==

ලී, &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව දැනට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; සඳහා යළි-යොමුවීමක් ලෙස භාවිතා කරයි. ගැටලුව වන්නේ පිටු මාතෘකාවේ තිත් සලකුණක් තිබීමයි. දැනටමත් පිටුවක් පවතින නිසා මට එය ගෙන යා නොහැක. කරුණාකර ඔබට &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ]]&quot; පිටුව මකා දමා &quot;[[සුනිල් එදිරිසිංහ.]]&quot; පිටුව එම මකා දැමූ පිටුව තිබූ ස්ථානයට ගෙන යා හැකිද?  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 03:09, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

:*පිටුව ගෙනයාම - [[File:Yes check.svg|18px|link=|alt=]]&amp;nbsp;'''කළා'''&lt;!--template:done--&gt;
:*පැරණි පිටුවේ තිබූ පෙළ බ්ලොග් එකකින් කොපි කළ එකක් වාගේ. එම නිසා එම බ්ලොග් එකට සබැඳියක් පමණක් එක් කළා.
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:58, 28 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)
::ස්තූතියි.  [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 17:00, 29 දෙසැම්බර් 2025 (යූටීසී)

== FYI ==

Bug in si.wiki [[phab:T414159]], can you react as local admin? [[User:JAn Dudík|JAn Dudík]] ([[User talk:JAn Dudík|talk]]) 14:03, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

:Done! Thanks for the heads up. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 15:26, 12 ජනවාරි 2026 (යූටීසී)

== Help ==

I translated [[ගාසා වර්ගඝාතය|this]] article into Sinhala, and it needs improvement. Can you help with that? My Sinhala is poor. [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 20:31, 15 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

:I tagged the article for the needed improvements. Hope someone else can help you. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:44, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)
::thank you very much [[User:جودت|جودت]] ([[User talk:جودت|talk]]) 09:56, 16 මාර්තු 2026 (යූටීසී)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) on 18:30, 11 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 --&gt;

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== [[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ==

[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi නම්]]  පරිශීලකයාගේ ලිපි ‌වෙනුවෙන්ම ‌&quot;හෙළ විකිපීඩියාව&quot; නමින් නව විකිපීඩියාවක් තැනීම ඔබින බවට යෝජනා කරමි. ---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 14:12, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]]; නමුත් මට කෙතරම් කලක් එක දිගට එය කළ හැකි දැ යි කිව නොහැකියි. ඒ සේ වුවහොත් ගැටලුවක් වෙයි. මා දැන් පිටු රැසක් සාදා ඇති නිසා ඇවැසි නම් මට ඉදිරි කටයුතු ඒවාට සීමා කළ හැකියි. හෙළ විකිපීඩියාවක් සාදන්නේ නම් දැනට මා පටන් ගෙන ඇති පිටු එයට මාරු වෙනවා ද? එහෙම වුනොත් නම් ගැටලුවක් නැති වෙයි. තව ද වෙන කෙනකු පටන් ගත් පිටුවල බොහෝ විට මා කරන්නේ ව්‍යාකරණ සහ අක්ෂර වින්‍යස නිවැරදි කිරීමත් පිටුවේ නමට අදාළ අමිශ්‍ර සිංහල යෙදුම සඳහන් කිරීමත් පමණයි. කතා කරන බසින් ලියා ඇත්නම් වැනි විශේෂ අවස්ථාවල දී පමණක් සම්පූර්ණ පිටුව ම හැකි තරම් අමිශ්‍ර සිංහල ආකාරයට වෙනස් කෙරී ඇත. ඒ සේ කිරීමේ ගැටලුවක් තිබේ නම් මට කියන්න. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 15:06, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
::මම සිතන ආකාරයට (මා වැරදි විය හැක) සිංහල විකිපීඩියාවෙහි (ඕනෑම විකිපීඩියාවක) පරමාර්ථය වනුයේ අනාගත පරපුරට දැනුම් සම්භාරයක් එක්කර තැබීමය. එහිදී ජන සමාජයට හැකි තරම් සමීපවීම වැදගත් වෙයි. ඔබ භාවිතා කරන භාෂා විලාසය හෙළ හවුලෙහි විදතුන් භාවිතා කල එකක් බව සිතමි. එය දැනට සමාජයෙහි භාවිතා නොවන්නකි. එනයින්, ඔබගේ ලිපි පරිශීලක ප්‍රජාව අතර භාවිතය ඉතා සීමිත වෙයි. අනෙක් අතට විකිපීඩියාව පරිශෝධනාගාරයක් නොවෙයි. මාගේ අදහස පරිපාලකවරුන්ට යෝජනාවක් පමණයි. ස්තූතියි. ------[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 01:40, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], හෙළ විකිපීඩියාවක් (මා නම් වඩා කැමති අමිශ්‍ර සිංහල කියනවා නම්) හදනවානම් මමත් කැමතියි. මොකද සිංහල විකිපීඩියාවේ සමහර වදන් යෙදීමේ දී ගැටලු එනවා. උදාහරණයකට කෙළී (play) වගේ. ඇතැම් විට කෙළී, කොළයි කියන ක්‍රියා පද දෙක ව්‍යවහාරයේ පටලවාගෙන වෙන්න පුළුවන්. මට තියෙන ගැටලුව මේ භාෂා විලාශය විකිපීඩියාවේ දැනට යොදන්නේ මම විතරක් නිසා අපට වෙනම විකිපීඩියාවක් හැදීම අවශ්‍යම ද කියලා. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 04:28, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
::::@[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], @[[පරිශීලක:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] මා දැක තිබෙනවා සමහර විකිපීඩියා තුළ වික්ශනරියත් නාමාවකාශයක් ලෙස අන්තර්ගත කර තිබෙන ආකාරයක්. සමහර විට අපට එවැනි විසඳුමක් හොඳ වන්න පුළුවන්. හෙළ හෝ අමිශ්‍ර සිංහල දැනුම ඇත්තේ ඉතාම ටික දෙනෙක් විය හැකියි. එසේ නොවේනම් අපට incubator එක තුළ ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීමට හරි තිබුණා. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 04:33, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)
:::::@[[පරිශීලක:Lee|Lee]], @[[පරිශීලක:Shwetha|Shwetha]], සුදුසු විදිහක් තීරණය කර මට කියන්න. වික්‍ෂනරිය ගැන කියූ දේ මට පැහැදිලි මදි. හැබැයි ඒක හොඳ විසඳුමක් වෙන්න පුළුවන්. [[User:WrdSrchSi|WrdSrchSi]] ([[User talk:WrdSrchSi|talk]]) 05:07, 21 මැයි 2026 (යූටීසී)

== U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබ සුදුසුකම් කිව හැක. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|විශ්ව චර්යාධර්ම සංග්‍රහය සම්බන්ධීකරණ කමිටුවට (U4C)]] අදාළ මැතිවරණවලදී ඔබ මීට පෙර ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇති බැවින්  මෙලෙස මම ඔබව සම්බන්ධ කර ගනිමි. දැන් විවෘතව පවතින සහ 2026 ජුනි 2 වන දින අවසන් වන වත්මන් U4C මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඔබට සුදුසුකම් ලැබිය හැකිය. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|මෙටා හි මැතිවරණ පිටුව]] හි අපේක්ෂකයින් සහ මැතිවරණය පිළිබඳ වැඩි විස්තර ඔබට දැනගත හැකි අතර, එතැනින් ඔබට ඡන්දයට ප්‍රවේශ විය හැකිය. මෙම මැතිවරණ සඳහා ඔබේ සහභාගීත්වය විකිමීඩියා ප්‍රජාවන්ගේ පාලනයට වැදගත් වන අතර, අපේක්ෂකයින් සහ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම පිළිබඳව ඉගෙන ගැනීමට ඔබ ගත කළ කාලය අගය කරනු ලැබේ.

-- U4C සමග සහයෝගයෙන්, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:35, 20 මැයි 2026 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30569740 --&gt;

== පරිශීලක පිටුවක් ඉවත් කර දීමට ඉල්ලීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මා සතු ව තිබූ විකිපීඩියා ගිණුම වෙනත් අයෙකු විසින් හැක් කර (Compromised) ලබාගෙන ඇත. දැනට එම ගිණුම හරහා සාදා ඇති පරිශීලක පිටුව මා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් නොවේ. ආරක්ෂක හේතූන් මත, කරුණාකර අදාළ පරිශීලක පිටුව වහාම මකා දමා (Speedy Delete) එම ගිණුම තහනම් කිරීමට (Block) කටයුතු කරන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි.

අදාළ පිටුවේ ලින්ක් එක : [[පරිශීලක:IDB.S]]

මම speed deletion ටැග් එක දැම්මම ඉවත්කරනවා කරුණාකර ඉක්මනින් ඉවත් කරන්න [[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-36568-64|&amp;#126;2026-36568-64]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-36568-64|talk]]) 09:03, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

:හායි @[[පරිශීලක:Lee|Lee]], කරුණාකරලා මගේ පරිශීලක පිටුව අර්ධ-ආරක්ෂා කරන්න පුළුවන්ද? මගේ පිටුව IP භාවිතා කරන්නන් විසින් විනාශ කර ඇත. [[User:IDB.S|IDB.S]] ([[User talk:IDB.S|talk]]) 09:15, 24 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== පරිශීලක පිටුව ආරක්ෂණය කිරීම ==

ගරු පරිපාලකතුමනි, මගේ සිංහල විකිපීඩියා පරිශීලක පිටුව (User:Botempa) අනවශ්‍ය සංස්කරණවලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා එය '''Semi-protection (අර්ධ-ආරක්ෂණය)'''&lt;nowiki&gt; කර දෙන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටිමි. ~~~~&lt;/nowiki&gt; [[User:Botempa|Botempa]] ([[User talk:Botempa|talk]]) 13:32, 29 ජූනි 2026 (යූටීසී)

== Returning after a long hiatus ==

Hi Lee, I used to edit here a few years back under the name [[පරිශීලක:හරිත|හරිත]]. After a long break, I'm back with a new username under my real identity. Just wanted to say hello and thank you for keeping things running all this time.

I'm also planning to work on templates and Lua modules to bring some color and visual polish to the main page. Looking forward to contributing again!

Hope you're doing well! [[User:Sulairo|&lt;span style='background:#534AB7;color:#fff;padding:1px 8px;border-radius:3px;font-weight:bold;font-size:14px;font-family:sans-serif'&gt;Sulairo&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Sulairo|&lt;span style='color:#534AB7;font-size:11px'&gt;talk&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 04:53, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)

:Good to have you back; Welcome home! ;-)
:-- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:10, 21 ජූලි 2026 (යූටීසී)

== ලිපියක් වෙත සෘජු ඡායාරූප උඩුගත කිරීම සම්බන්ධව ==

non free යටතේ නිදහස් හිමිකම සහිතව විකිමීඩියා කොමන්ස් තුලින් පරිබාහිරව අදාල ලිපියටම සෘජු ඡායාරූප ඇතුළත් කිරීමේ හැකියාවක් පවතී ද??? [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 10:39, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

:ඔබ අසා ඇති පැනය පැහැදිලි නැත. නමුත් ඔබට අවශ්‍ය කොමන්ස් වලින් බාර නොගන්නා බලපත්‍රයක් සහිත හෝ කතු හිමිකම් සහිත සේයාරුවක් ලිපියකට එක් කිරීම නම්. එය කිරීමට ක්‍රම ඇත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 12:48, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
::මට අවශ්‍ය විකි කොමනස් භාවිතා නොකර Non-free(fair use) image එකක් ලිපියකට යෙදීමටයි.ඒ ක්‍රම මොනවාද??කාර්යබහුල නැතිනම් පණිවිඩයක් තබන්න [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 13:47, 2 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
:::[[විකිපීඩියා:පින්තූර උඩුගතකිරීම]], වෙත ගොස් බලන්න. දළ අදහසක් ගත හැකිවෙයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 03:52, 3 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

== ලිපියක් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධව ==
[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]] යන ලිපියේ සඳහන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට අයත් බෞද්ධ විහාරය ගිය වසරේ සිට වසා දමා ඇති බැවින් මෙම ලිපිය ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලීමක් මා වෙත පෞද්ගලිකව මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය විසින් යොමු කර ඇත.ඔබට මේ ගැන යෝජනාවක් හෝ යම් පියවරක් ගැන අදහසක් තිබේද??? [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 15:34, 11 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)

:යම් ආයතනයක් දැන් නොපැවතීම, ලිපියක් ඉවත් කිරීමට අවශ්‍ය සාධකයක් නොවේ. එනමින් ආයතනයක් පෙර පැවතී ඇත්නම් ඒ සඳහා ලිපියක් පැවතිය හැකියි. අදාළ ආයතනයේ හිමිකරුවන්ට එසේ ආයතනයක් පැවති බව සැඟවීමට අවශ්‍ය නම් කළ යුතු දේ ගැන මට නිවැරදි අදහසක් නැත. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 02:38, 12 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
::ලිපිය ඉවත් කරනවාටත් වඩා හොද අදාල කාලසීමාවක් යටතේ පැවතුනා කියල අදහසක් එන විදිහට සංස්කරණය වඩා හොදයි කියල මම ඔවුන්ට යෝජනා කලා.ලිපිය ඉවත් කිරීම ද අවශ්‍ය සංස්කරණය කිරීම වඩා හොද දැයි විමසූ විට ඉවත් කිරීම වඩා හොදයි ඔවුන් දන්වා තිබුණා.
::මෙම විහාරය තමයි අරාබි අර්ධද්වීපයේ පළමුවෙන්ම ආරම්භ වූ බෞද්ධ විහාරය,එක අතකට එය අරාබි අර්ධද්වීපය වගේම එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ඉතිහාසයටත් වැදගත් සන්ධිස්ථානයක්.මේ හේතුව නිසා සහ ලංකාවට එහි පවතින සම්බන්ධතාව නිසා එම විහාරය වර්තමානයේ වසා තිබුනත් ඒ ගැන සදහන් ලිපියක් තිබීම වැදගත් යැයි මට නම් හැගේ.පසුගිය 2024 සිට ඇතිවූ මැද පෙරදිග යුධමය වාතාවරණය හමුවේ එක්සත් ආරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ බොහෝ ආගමික ස්ථාන වල ජනතාව ඒකරාශී වීම් සීමා කිරීම සහ වසා දැමීම් සිදු කර තිබුණා.මම හිතන විදිහට ඒ හේතුව මත තමයි වසා දමන්නට ඇත්තේ.
::ලිපියක් තිබීම නොතිබීම මම හිතන්නේ නෑ අදාල ආයතනයට ලොකු ගැටලුවක් වෙන බව.
::කොහොම නමුත් ලිපියේ අන්තර්ගත වටිනාකම සලකා බලල ඉවත් කිරීම සුදුසුද සංස්කරණය කිරීම සුදුසුද යන්න පරිපාලකවරයෙක් ලෙස මේ ගැන ඔබටම තීරණයක් ගන්න පුලුවනි නම් වටිනවා.ඔබේ තීරණය මට දැනුම් දුන්නහොත් විකිපීඩියා පරිපාලකවරුන් දරන අදහස මෙය යැයි ඔවුන්ට දැනුම් දීමට පුලුවනි. [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 03:54, 12 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)
:::පරිපාලක තනතුර පිළිබඳව මගේ මතය අනුව, මම පරිපාලකයකු ලෙස මේ පිළිබඳව කිරිම මතයක් නොදරමි. එවැනි මතයක් දැරීමට අයිතිය ඇත්තේ ප්‍රජාවට පමණි.
:::පෞද්ගලිකව, සංස්කාරකවරයකු ලෙස, මගේ අදහස නම් මෙම ලිපිය මකා දැමීමට ප්‍රමාණවත් හේතුවක් නොමැති බවයි.
:::නමුත් දේශපාලනික හෝ පෞද්ගලික හේතු මත අදාළ ආයතනයට, මේ ආකාරයේ ස්ථානයක් පැවති බව සැඟවීමට අවශ්‍යතාවයක් ඇත් නම්, ඒ පිළිබඳව අප සංවේදී විය යුතුයි. -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 05:45, 12 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>bs3g27cxxzghuxq1mmwxtsaahigdou2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2025 වසරෙහි මරණ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178849</id>
    <revision>
      <id>799218</id>
      <parentid>798453</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T00:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="165270" sha1="fc545ovdqi5cep94nghf5udbptv8fef" xml:space="preserve">{{යාවත්කාලීන කරන්න}}
2025 දී පහත සඳහන් කැපී පෙනෙන මරණ සිදු විය. නම් මරණ දිනය යටතේ, අකාරාදී පිළිවෙලට වාර්තා කර ඇත. සාමාන්‍ය ඇතුළත් කිරීමක් පහත අනුපිළිවෙලින් තොරතුරු වාර්තා කරයි:

නම, වයස, උපතේදී පුරවැසිභාවය ලැබූ රට, පසුව ජාතිකත්වය (අදාළ නම්), සටහන් කරන ලද විෂය, මරණයට හේතුව (දන්නා නම්) සහ යොමුවක්.

== ජනවාරි ==

=== 17 ===

=== 16 ===

* පෝල් ඩැනන්, 46, ඉංග්‍රීසි නළුවා (හොලියෝක්ස්).&lt;ref&gt;[https://news.sky.com/story/hollyoaks-star-paul-danan-dies-aged-46-13289367 Hollyoaks star Paul Danan dies aged 46]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)
* හ්සී ෂි-චියන්, 72, තායිවාන ගුවන් සේවා විධායක, සභාපති (2016 සිට) සහ චයිනා එයාර්ලයින්ස් හි සභාපති (2019 සිට), හෘදයාබාධය.&lt;ref&gt;[https://money.udn.com/money/story/5612/8494259 華航董事長 由總經理高星潢代理] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250116061636/https://money.udn.com/money/story/5612/8494259 |date=2025-01-16 }} {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;

=== 15 ===

* ඇනා මාරියා ඇකර්මන්, 92, ඉතාලි නිළිය (ලෙ ඉන්චියෙස්ටේ ඩෙල් කොමිසාරියෝ මයිග්‍රෙට්, ද ස්කින්, '''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''ඕ රේ).&lt;ref&gt;[https://napoli.repubblica.it/cronaca/2025/01/15/news/anna_maria_ackermann_morta_attrice_eduardo-423941427/ Teatro, morta Anna Maria Ackermann: debuttò con Eduardo] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ස්ටෙෆනි ඒෆ්නර්, 48, ජර්මානු දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (2021 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.gruene-bundestag.de/presse/pm-januar-25/wir-trauern-um-stephanie-aeffner/ Wir trauern um Stephanie Aeffner] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ක්‍රිස්ටෝපර් බෙන්ජමින්, 9''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''0, ඉංග්‍රීසි නළුවා (ඩොක්ටර් හූ, ජජ් ජෝන් ඩීඩ්, ද ප්ලේග් ඩෝග්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.doctorwhonews.net/2025/01/christopher_benjamin_1934_2025.html Christopher Benjamin 1934–2025]&lt;/ref&gt;''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''
* ඇලෙක්ස් බ්‍රාෂ්, 69, ස්කොට්ලන්ත පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ෆෝෆාර් මලල ක්‍රීඩා, රයිත් රෝවර්ස්, බ්‍රෙ''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''චින් සිටි).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Alex Brash |url=https://www.forfarathletic.co.uk/item/6260-alex-brash |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120171601/https://www.forfarathletic.co.uk/item/6260-alex-brash }}&lt;/ref&gt;
* ටොමී බ්‍රවුන්, 97, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩිකාව (බෲක්ලින් ඩොජර්ස්, ෆිලඩෙල්ෆියා ෆිලීස්, චිකා''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''ගෝ කබ්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.si.com/mlb/tommy-brown-last-living-member-1947-brooklyn-dodgers-dies Tommy Brown, Last Living Member of 1947 Brooklyn Dodgers, Dies at 97]&lt;/ref&gt;
* ඇලෙජන්ඩ්‍රා ඩැරින්, 62, ආර්ජන්ටිනා නිළිය.&lt;ref&gt;[https://www.lanacion.com.ar/espectaculos/murio-alejandra-darin-a-los-58-anos-nid15012025/ Murió la actriz Alejandra Darín a los 62 años] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* එම්. අසිසුල් හක්, 84, බංග්ලාදේශ පොලිස් නිලධා''[[:en:'O_Re|&lt;nowiki/&gt;]]''රිනිය, පොලිස් පරීක්ෂක ජෙනරාල් (1996–1997).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former adviser Azizul Haque passes away |url=https://www.bssnews.net/others/238651 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122030030/https://www.bssnews.net/others/238651 }}&lt;/ref&gt;
* ජැක් හොෆ්මන්, 19, ඇමරිකානු පාපන්දු ක්‍රීඩිකාව සහ පිළිකා පර්යේෂණ උපදේශක, ග්ලියෝමා.&lt;ref&gt;[https://nebraskapublicmedia.org/en/news/news-articles/jack-hoffman-loses-battle-with-brain-cancer/ Jack Hoffman dies after battling brain cancer for years]&lt;/ref&gt;
* ඩයෑන් ලැන්ග්ටන්, 77, ඉංග්‍රීසි නිළිය (හොලියෝක්ස්, ඔන්ලි ෆූල්ස් ඇන්ඩ් හෝර්ස්, ඊස්ට්එන්ඩර්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.lbc.co.uk/news/only-fools-and-horses-star-soap-legend-diane-langton-dies-77/ Only Fools and Horses star and soap legend Diane Langton dies aged 77]&lt;/ref&gt;
* ලී කුයි-හ්සියන්, 87, තායිවාන කවියා.&lt;ref&gt;[https://www.cna.com.tw/news/acul/202501150408.aspx 詩人李魁賢過世 享壽87歲] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* පැට්‍රීෂියා ලයිෆවුන්, 47, ප්‍රංශ කාටූන් ශිල්පිනිය.&lt;ref&gt;[https://www.livreshebdo.fr/article/patricia-lyfoung-lautrice-de-la-rose-ecarlate-est-decedee Patricia Lyfoung, l’autrice de « La Rose écarlate », est décédée] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ඊබ්‍රහිම් නබාවි, වයස අවුරුදු 66, ඉරාන උපහාසාත්මක ලේඛකයෙක්, ලේඛකයෙක් සහ දිනපොත් රචකයෙක්, සියදිවි නසා ගැනීම.&lt;ref&gt;[https://www.iranintl.com/en/202501157443 Dissident Iranian satirist Ebrahim Nabavi commits suicide in Maryland]&lt;/ref&gt;
* ලින්ඩා නෝලන්, වයස අවුරුදු 65, අයර්ලන්ත ගායිකාවක්, නිළියක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක් (ද නෝලන්ස්), ද්විත්ව නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/articles/c1ezlgzj4vvo Singer Linda Nolan dies aged 65]&lt;/ref&gt;
* රිචඩ් රසල්, වයස අවුරුදු 79, ජැමෙයිකානු ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙක්, නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://jamaica-gleaner.com/article/sports/20250115/jamaican-tennis-legend-richard-russell-has-died Jamaican tennis legend Richard Russell has died]&lt;/ref&gt;
* සයිඩ් මුහම්මද් අස්ගාර් ෂා, වයස අවුරුදු 75, පකිස්ථාන දේශපාලනඥයෙක්, එම්එන්ඒ (2013–2018).&lt;ref&gt;[https://www.24newshd.tv/15-Jan-2025/fomer-mna-syed-asghar-shah-passes-away Fomer MNA Syed Asghar Shah passes away]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* මංජුල් සිංහ, ඉන්දියානු රූපවාහිනී අධ්‍යක්ෂක (යේ ජෝ හායි සින්ඩගි, යේ හායි මුම්බායි මේරි ජාන්), හෘදයාබාධය.&lt;ref&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/tv-show-yeh-jo-hai-zindagis-veteran-filmmaker-manjul-sinha-passes-away-due-to-a-massive-heart-attack-producer-ashoke-pandit-extends-condolences/articleshow/117267578.cms TV show Yeh Jo Hai Zindagi's veteran filmmaker Manjul Sinha passes away due to a massive heart attack; Producer Ashoke Pandit extends condolences]&lt;/ref&gt;
* රොස්නි ස්මාර්ත්, වයස අවුරුදු 84, හයිටි දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1996–1997).&lt;ref&gt;[https://www.alterpresse.org/spip.php?article31331 Haïti : Décès de l’ancien premier ministre Rosny Smarth] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* පී. ආර්. සුන්දරම්, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙක්, තමිල්නාඩු මන්ත්‍රී (1996–2006) සහ මන්ත්‍රී (2014–2019).&lt;ref&gt;[https://www.dtnext.in/news/tamilnadu/former-rasipuram-mla-pr-sundaram-passes-away-at-73-819449 Former Rasipuram MLA PR Sundaram passes away at 73]&lt;/ref&gt;
* ජෙනොට් ස්වාර්ක්, වයස 85, ප්‍රංශ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ (ජාව්ස් 2, සුපර්ගර්ල්, සමවර් ඉන් ටයිම්).&lt;ref&gt;[https://thedailyjaws.com/news/jaws-2-director-jeannot-szwarc-passes-away-aged-85 Jaws 2 director Jeannot Szwarc passes away aged 85]&lt;/ref&gt;
* සරිගම විජි, වයස 76, ඉන්දියානු නළුවා (බෙලුවලද මැඩිලල්ලි, මානා මෙචිඩා සෝසේ, යමලෝකදල්ලි වීරප්පන්).&lt;ref&gt;[https://www.oneindia.com/entertainment/kannada-actor-sarigama-vijay-passes-away-4042811.html Kannada Actor Sarigama Viji Passes Away At 76l]&lt;/ref&gt;
* ගස් විලියම්ස්, වයස 71, ඇමරිකානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩක (ගෝල්ඩන් ස්ටේට් වොරියර්ස්, සියැටල් සුපර්සොනික්ස්, වොෂින්ටන් බුලට්ස්), NBA ශූරයා (1979), ආඝාතයකින් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.seattletimes.com/sports/sonics/gus-williams-who-lead-sonics-to-nba-championship-dies-at-71/ Gus Williams, who led Sonics to NBA championship, dies at 71]&lt;/ref&gt;

=== 14 ===

* නෙලෝ අල්ටෝමරේ, වයස 61, කැනේඩියානු දේශපාලනඥයෙක්, මැනිටෝබා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජිකයෙක් (2019 සිට), හොඩ්ග්කින් ලිම්ෆෝමාව.&lt;ref&gt;[https://www.winnipegfreepress.com/breakingnews/2025/01/15/education-minister-altomare-dies-at-61 Education minister Altomare dies at 61]&lt;/ref&gt;
* නසාර් බිරියා, වයස 65, ඉරාන ෂියා පූජකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.asriran.com/fa/news/1029959/سقای-بی-ریا-درگذشت «سقای بی ریا» درگذشت] {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
* ජෝන් බ්ලේක්මෝර්, වයස 88, ඉංග්‍රීසි ඡායාරූප ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://britishphotohistory.ning.com/profiles/blogs/john-blakemore-1936-2025 In passing: John Blakemore (1936-2025)]&lt;/ref&gt;
* ආතර් බ්ලෙසිට්, වයස 84, ඇමරිකානු ක්‍රිස්තියානි දේශකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://premierchristian.news/en/news/article/arthur-blessitt-the-world-s-farthest-walking-pilgrim-dies-at-84 World's farthest walking pilgrim Arthur Blessitt dies at 84]&lt;/ref&gt;
* ෆියුරියෝ කලම්බු, 94, ඉතාලි මාධ්‍යවේදියා (L'Unità) සහ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1996–2001, 2008–2013) සහ සෙනෙට් සභික (2006–2008).&lt;ref&gt;[https://www.ilsole24ore.com/art/morto-fuorio-colombo-giornalista-e-parlamentare-AG02RIIC Morto Furio Colombo, giornalista e parlamentare] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ක්ජෙල් ග්ජර්සෙත්, 78, නෝර්වීජියානු නවකතාකරු සහ මාධ්‍යවේදියා.&lt;ref&gt;[https://www.aftenbladet.no/kultur/i/93nlk9/kjell-gjerseth-er-doed Kjell Gjerseth er død] {{in lang|nn}}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)
* ඉෂාක් හලේවා, 84, තුර්කි රබ්බි, හකාම් බාෂි (2002 සිට).&lt;ref&gt;[https://bianet.org/haber/isak-haleva-chief-rabbi-of-turkey-dies-303602 Isak Haleva, Chief Rabbi of Turkey, dies]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)
* ලැඩිස්ලාව් හුච්කෝ, 76, ස්ලෝවැක් රුතේනියානු ග්‍රීක කතෝලික ධූරාවලිය, චෙක් ජනරජයේ අපෝස්තලික එක්සාර්ච් (2003 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.cirkev.cz/zemrel-apostolsky-exarcha-reckokatolicke-cirkve-biskup-ladislav-hucko_48610 Zemřel apoštolský exarcha řeckokatolické církve biskup Ladislav Hučko] {{in lang|cs}}&lt;/ref&gt;
* මිචාල් ජැනිස්වෙව්ස්කි, 70, පෝලන්ත දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1991–1993, 1997–2001).&lt;ref&gt;[https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/205959,Zmarl-Michal-Janiszewski-dzialacz-NSZZ-Solidarnosc-i-KPN.html Zmarł Michał Janiszewski – działacz NSZZ „Solidarność&quot; i KPN] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* සුරත් සිං ඛල්සා, 91, ඉන්දියානු-ඇමරිකානු දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයා.&lt;ref&gt;[https://www.ptcnews.tv/punjab-2/sikh-activist-advocate-of-bandi-singhs-surat-singh-khalsa-passes-away-at-91-4404401 Sikh activist, advocate of Bandi Singhs Surat Singh Khalsa passes away at 91]&lt;/ref&gt;
* හයින්ස් ක්ලූට්මියර්, වයස 82, ජර්මානු ක්‍රීඩා ඡායාරූප ශිල්පියා (ක්‍රීඩා නිදර්ශනය).&lt;ref&gt;[https://www.si.com/media/remembering-sports-illustrated-photographer-heinz-kluetmeier-iconic-career SI Photographer Heinz Kluetmeier’s Eye for the Iconic Made Him One of a Kind]&lt;/ref&gt;
* බෙනඩිටෝ ද ලීරා, වයස 82, බ්‍රසීලියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1995–1999, 2003–2019) සහ බාරා ද සාඕ මිගෙල් නගරාධිපති (2021 සිට), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://g1.globo.com/al/alagoas/noticia/2025/01/14/morre-benedito-de-lira-em-maceio.ghtml Benedito de Lira, prefeito da Barra de São Miguel e pai de Arthur Lira, morre aos 82 anos em Maceió] {{in lang|pt}}&lt;/ref&gt;
* තෝමස් මැක්හග්, වයස 88, ඇමරිකානු නීතිවේදියෙක්, බටහිර වර්ජිනියාවේ අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරු (1981–1997, 2009–2013).&lt;ref&gt;[https://apnews.com/article/west-virginia-supreme-court-justice-thomas-mchugh-28ff1242594e155212e6655912b96bcc Former West Virginia Supreme Court Justice Thomas McHugh dies at 88]&lt;/ref&gt;
* මයිකල් මෙඩින්ගර්, වයස 83, ලක්සම්බර්ග් ඡායාරූප ශිල්පියෙක් සහ ඔලිම්පික් මධ්‍යම දුර ධාවකයෙක් (1964).&lt;ref&gt;[https://infos.rtl.lu/actu/luxembourg/a/2266943.html Le photographe luxembourgeois Michel Medinger est mort à 83 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ටෙඩි ඔසෙයි, වයස 87, ඝානා ජෑස් සැක්සෆෝනිස්ට් (ඔසිබිසා).&lt;ref&gt;[https://3news.com/showbiz/ghanaian-music-legend-teddy-osei-of-osibisa-passes-away-at-88/ Ghanaian music legend Teddy Osei of Osibisa passes away at 88]&lt;/ref&gt;
* හාන්ස් රීචෙල්ට්, වයස 99, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, වොක්ස්කැමර් සාමාජිකයෙක් (1950–1990).&lt;ref&gt;[https://www.tagesspiegel.de/berlin/im-alter-von-99-jahren-fruherer-ddr-minister-hans-reichelt-in-berlin-gestorben-13018387.html Im Alter von 99 Jahren: Früherer DDR-Minister Hans Reichelt in Berlin gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* තෝමස් පී. සැමන්, වයස 92, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, වර්මොන්ට් ආණ්ඩුකාර (1973–1977).&lt;ref&gt;[https://www.burlingtonfreepress.com/story/news/politics/2025/01/15/thomas-salmon-vermont-governor-uvm-president-death-obituary/77715944007/ 'He could walk with kings': Former Vermont Democratic Gov. Thomas Salmon dies at 92]&lt;/ref&gt;
* ටෝනි ස්ලැටරි, වයස 65, බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා (ද ක්‍රයිං ගේම්, පීටර්ස් ෆ්‍රෙන්ඩ්ස්), විකට නළුවෙක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක් (කාගේ රේඛාවද එය කෙසේ වෙතත්?), හෘදයාබාධය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Comedian Tony Slattery dies aged 65 after heart attack |url=https://www.aol.co.uk/comedian-tony-slattery-dies-aged-140227095.html |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250813110919/https://www.aol.co.uk/comedian-tony-slattery-dies-aged-140227095.html }}&lt;/ref&gt;
* ජූඩි තොන්ගෝරි, කෙන්යානු නීතිඥවරියක් සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිනියක්.&lt;ref&gt;[https://www.capitalfm.co.ke/news/2025/01/renowned-family-lawyer-judy-thongori-passes-away-in-india/ Renowned Family Lawyer Judy Thongori Passes Away While Undergoing Treatment in India]&lt;/ref&gt;
* සයිමන් ටවුන්සෙන්ඩ්, වයස 79, ඕස්ට්‍රේලියානු රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියක් (සයිමන් ටවුන්සෙන්ඩ්ගේ වොන්ඩර් වර්ල්ඩ්, ටීවීටීවී), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.abc.net.au/news/2025-01-15/simon-townsend-has-died-journalist-tv-presenter/104818750 Wonder World presenter and creator Simon Townsend dies aged 79]&lt;/ref&gt;

=== 13 ===

* එලිසියෝ ඇල්කොන්, 74, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, නිව් මෙක්සිකෝ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (2009–2024), අක්මා පිළිකාව.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former New Mexico State Rep. Eliseo Alcon passes away |url=https://www.krqe.com/news/new-mexico/former-new-mexico-state-rep-eliseo-alcon-passes-away/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114090216/https://www.krqe.com/news/new-mexico/former-new-mexico-state-rep-eliseo-alcon-passes-away/ }}&lt;/ref&gt;
* නීල් බර්නාඩ්, 75, දකුණු අප්‍රිකානු බුද්ධි අංශ ප්‍රධානියා, ජාතික බුද්ධි සේවයේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් (1979–1992), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.news24.com/news24/southafrica/news/former-spy-boss-and-first-negotiator-for-a-democratic-sa-dr-niel-barnard-dies-at-75-20250113 Former spy boss and first negotiator for a democratic SA, Dr Niël Barnard, dies at 75]&lt;/ref&gt;
* ටෝනි බුක්, 90, ඉංග්‍රීසි පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (බාත් සිටි, මැන්චෙස්ටර් නගරය) සහ කළමනාකරු (මැන්චෙස්ටර් නගරය).&lt;ref&gt;[https://www.mancity.com/news/club/tony-book-obituary-63872451 Tony Book: 1934–2025]&lt;/ref&gt;
* මාරියාමා කමාරා, 66, ගිනියානු දේශපාලනඥයෙක් සහ ව්‍යාපාරික කාන්තාවක්.&lt;ref&gt;[https://mosaiqueguinee.com/2025/01/urgent-lancienne-ministre-de-lagriculture-mariama-camara-soguipah-est-decedee-ce-lundi-au-maroc/ Urgent: l’ancienne Ministre de l’Agriculture Mariama Camara (SOGUIPAH) est décédée ce lundi au Maroc] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250201033354/https://mosaiqueguinee.com/2025/01/urgent-lancienne-ministre-de-lagriculture-mariama-camara-soguipah-est-decedee-ce-lundi-au-maroc/ |date=2025-02-01 }} {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* වෝල්ටර් ඩොයිෂ්, 101, ඔස්ට්‍රියානු සංගීත විද්‍යාඥවරිය.&lt;ref&gt;[https://noe.orf.at/stories/3288844 Volksmusikforscher Walter Deutsch ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* නතාලි ඩුප්‍රී, 85, ඇමරිකානු ඉවුම් පිහුම් පොත් ලේඛිකාවක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක්.&lt;ref&gt;[https://roughdraftatlanta.com/2025/01/14/nathalie-dupree-southern-cookbook-author-chef-dies/ Legendary Southern cookbook author and chef Nathalie Dupree dies at 85]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* බෙඩියා එනර් (tr), 70, තුර්කි නිළිය (යාප්‍රක් ඩොකුමු, කාරා පරා ආස්ක්, බානා සෙව්මේයි ඇන්ලට්).&lt;ref&gt;[https://www.anews.com.tr/celebrities/2025/01/14/turkish-actress-bedia-ener-dies-at-70 Turkish actress Bedia Ener dies at 70]&lt;/ref&gt; 
* පී. ෆ්ලූයිඩ්, වයස අවුරුදු 64, ඇමරිකානු රොක් සංගීතඥ (ස්පයිස් 24-7).&lt;ref&gt;[https://www.yahoo.com/news/bronx-man-found-beaten-death-000100974.html Bronx man found beaten to death in ambulette was groundbreaking rocker]&lt;/ref&gt;

* ටෝනි ග්‍රේෂම්, වයස අවුරුදු 84, ඕස්ට්‍රේලියානු ගොල්ෆ් ක්‍රීඩකයා, ආධුනික ශූරයා (1977).&lt;ref&gt;[https://www.golfnsw.org.au/news/2025/01/13/76636/vale-tony-gresham-oam/ Vale: Tony Gresham, OAM]&lt;/ref&gt;
* කීත් ග්‍රිෆිත්, වයස අවුරුදු 77, බාබඩියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ජාතික කණ්ඩායම) සහ කළමනාකරු (ජාතික කණ්ඩායම, එක්සත් ජනපද වර්ජින් දූපත් ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://barbadostoday.bb/2025/01/14/football-legend-grel-passes-on/ Football legend Grel passes on]&lt;/ref&gt;
* ෂම්සුදීන් හන්බබයෙව්, වයස අවුරුදු 85, අසර්බයිජානියානු දේශපාලනඥයා, නක්චිවන් ස්වයං පාලන ජනරජයේ අගමැති (1993–2000).&lt;ref&gt;[https://oxu.az/cemiyyet/semseddin-xanbabayev-defn-olundu Şəmsəddin Xanbabayev dəfn olundu] {{in lang|az}}&lt;/ref&gt;
* එල්ගාර් හොවාර්ත්, වයස අවුරුදු 89, ඉංග්‍රීසි කොන්දොස්තර, රචක සහ හොරණෑ වාදකයා.&lt;ref&gt;[https://www.4barsrest.com/news/61679/death-of-elgar-howarth Death of Elgar Howarth]&lt;/ref&gt;
* චාල්ස් ඊ. ජෙෆර්සන්, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, ඉලිනොයිස් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (2001–2014).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former Illinois State Representative Chuck Jefferson dies at 79 |url=https://www.mystateline.com/news/local-news/former-illinois-state-representative-chuck-jefferson-dies-at-79/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117034511/https://www.mystateline.com/news/local-news/former-illinois-state-representative-chuck-jefferson-dies-at-79/ }}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  චාල්ස් ක්ලයිබර්, වයස අවුරුදු 82, ස්විට්සර්ලන්ත රජයේ නිලධාරියෙක්, අධ්‍යාපන රාජ්‍ය ලේකම් (1997–2007).&lt;ref&gt;[https://www.letemps.ch/suisse/deces-de-charles-kleiber-architecte-du-paysage-academique-suisse Décès de Charles Kleiber, architecte du paysage académique suisse] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රැන්කෝ පිපර්නෝ, වයස අවුරුදු 82, ඉතාලි භෞතික විද්‍යාඥ සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරික, පොටෙරේ ඔපෙරායෝ හි සම-නිර්මාතෘ.&lt;ref&gt;[https://www.ilpost.it/2025/01/14/morto-franco-piperno/ È morto a 82 anni Franco Piperno, tra i fondatori del gruppo di sinistra extraparlamentare Potere operaio] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* පලවලස රාජසේකරම්, වයස අවුරුදු 80, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් මන්ත්‍රී (1976–1982, 1994–1999).&lt;ref&gt;[https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/veteran-politician-palavalasa-rajasekharam-passes-away-937059 Veteran politician Palavalasa Rajasekharam passes away]&lt;/ref&gt;

* රොල්ෆ් ෂ්වීගර්, වයස අවුරුදු 80, ස්විස් දේශපාලනඥයා, රාජ්‍ය කවුන්සිලයේ සාමාජික (1999–2011).&lt;ref&gt;[https://www.watson.ch/schweiz/gesellschaft-politik/445714126-ex-fdp-praesident-rolf-schweiger-ist-tot Ex-FDP-Präsident Rolf Schweiger ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ඇන්ඩ්‍රේ සොලී, වයස අවුරුදු 77, බෙල්ජියම් කතුවරයා සහ චිත්‍ර ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/01/13/andre-sollie-overleden-schrijver-dichter-illustrator/ Bekroonde jeugdschrijver en illustrator André Sollie (77) overleden] {{in lang|nl-BE}}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* මයිකයිලෝ ස්ටෙල්මාක්, වයස අවුරුදු 58, යුක්‍රේන පාපන්දු ක්‍රීඩක (ඩයිනමෝ කියෙව්, ෂක්තාර් ඩොනෙට්ස්ක්) සහ කළමනාකරු (කාර්කිව්).&lt;ref&gt;[https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/news/1736779081-pomer-eksgravec-kiyivskogo-dinamo-i-shahtarya-yomu-ne-bulo-60-ti.html Помер ексгравець київського Динамо і Шахтаря. Йому не було 60-ти] {{in lang|uk}}&lt;/ref&gt;
* හිල්පාස් සුලින්, වයස අවුරුදු 90, ෆින්ලන්ත අයිස් හොකී ක්‍රීඩක සහ පුහුණුකරු (HPK).&lt;ref&gt;[https://hpk.fi/suru-uutinen-hpk-hall-of-fame-jasen-hilpas-sulin-on-poissa/ Suru-uutinen: HPK Hall of Fame jäsen Hilpas Sulin on poissa] {{in lang|fi}}&lt;/ref&gt;
* ක්ජෙල් ස්වින්ඩ්ලන්ඩ්, වයස අවුරුදු 91, නෝර්වීජියානු දේශපාලනඥයා, වෙස්ට්-ඇග්ඩර් ප්‍රාන්ත නගරාධිපති (1995–1999).&lt;ref&gt;[https://www.nrk.no/sorlandet/kjell-svindland-er-dod-1.17204237 Kjell Svindland er død] {{in lang|no}}&lt;/ref&gt;
* ඔලිවියෙරෝ ටොස්කානි, වයස අවුරුදු 82, ඉතාලි ඡායාරූප ශිල්පියා, ඇමයිලොයිඩෝසිස් සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/c99yr0g4j17o Oliviero Toscani, Benetton's shock photographer, dies aged 82]&lt;/ref&gt;
* විසෙන්ට් වේගා, වයස අවුරුදු 69, වෙනිසියුලානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඩිපෝර්ටිවෝ ඉතාලි කැරකස්, පෘතුගීසි ඇකරිගුවා, ජාතික කණ්ඩායම), දියවැඩියාවෙන් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.balonazos.com/fallecio-vicente-vega-gloria-del-futbol-profesional-venezolano-y-de-la-vinotinto/ Falleció Vicente Vega, gloria del futbol profesional venezolano y de la Vinotinto] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* බක් වයිට්, වයස අවුරුදු 94, ඇමරිකානු සංගීතඥයා (සුදු ජාතිකයින්).&lt;ref&gt;[https://savingcountrymusic.com/country-music-patriarch-buck-white-has-died-at-94/ Country Music Patriarch Buck White Has Died At 94]&lt;/ref&gt;

=== 12 ===

* පීටර් බ්‍රවුන්, වයස අවුරුදු 83, ස්කොට්ලන්ත රග්බි සංගම් ක්‍රීඩකයා (ග්ලාස්ගෝ, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.theoffsideline.com/pc-brown/?srsltid=AfmBOophfd_boZAF-udY2mSc66IHZoJrrtcXg9CRbai30NII3SXGh7Co Scotland loses another giant with the death of Peter ‘PC’ Brown]&lt;/ref&gt;
* ලෙස්ලි චාර්ල්සන්, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු නිළිය (සාමාන්‍ය රෝහල, ආදරය යනු බොහෝ සෙයින් අලංකාර වූ දෙයක්, ඩොල්ෆින් දිනය).&lt;ref&gt;[https://variety.com/2025/tv/news/leslie-charleson-general-hospital-dies-79-1236272564/ Leslie Charleson, ‘General Hospital’ Icon Known as Monica Quartermaine, Dies at 79]&lt;/ref&gt;
* හස්ජිම් ජලාල්, වයස අවුරුදු 90, ඉන්දුනීසියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා.&lt;ref&gt;[https://en.antaranews.com/news/341158/hasjim-djalal-an-architect-of-unclos-passes-away-at-90 Hasjim Djalal, an architect of UNCLOS, passes away at 90]&lt;/ref&gt;
* ජැකී ෆැරී, වයස අවුරුදු 58, ඇමරිකානු සංගීත කළමනාකරු සහ රූපවාහිනී සත්කාරක (සුපෙරොක්), පෙනහළු රෝගය.&lt;ref&gt;[https://www.billboard.com/music/music-news/jackie-farry-dead-frances-bean-cobain-nanny-label-veteran-dies-obituary-1235874683/ Jackie Farry, Frances Bean Cobain’s Nanny, 1990s Music Industry Veteran, Dies at 58]&lt;/ref&gt;
* ආර්නෝල්ඩ් ෆ්‍රොලොව්, වයස අවුරුදු 74, ඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් විදුලි පෞරුෂය, අග්න්‍යාශය සහ අක්මා පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://www.abc.net.au/news/2025-01-13/arnold-frolows-triple-j-music-director-dead-double-jay/104811632 Arnold Frolows, long time triple j music director, dies at 74]&lt;/ref&gt;
* මොනිරේ ගෝර්ජි, 95–96, ඉරාන ගුරුවරියක් සහ මුජ්තාහිඩ්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අවසාන සමාලෝචනය සඳහා වූ සභාවේ සාමාජික (1979).&lt;ref&gt;[https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/959566-درگذشت-تنها-زن-نماینده-مجلس-خبرگان-در-ایران درگذشت تنها زن نماینده مجلس خبرگان در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115062036/https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/959566-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%B2%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 |date=2025-01-15 }} {{in lang|fa}}&lt;/ref&gt;
* මාර්ක් ඉසු, වයස අවුරුදු 70, ඇමරිකානු ජෑස් ද්විත්ව බාස් වාදකයෙක් සහ නිර්මාපකයෙක්, මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.sfchronicle.com/entertainment/article/mark-izu-obit-20034770.php Mark Izu, bassist and composer at the center of the Asian American arts movement, dies at 70]&lt;/ref&gt;
* මන්දා ජගනාත්, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1998–2014).&lt;ref&gt;[https://www.gulte.com/political-news/334798/ex-mp-jagannadham-passes-away Ex-MP Jagannadham Passes Away]&lt;/ref&gt;
* ක්ලෝඩ් ජර්මන් ජූනියර්, වයස අවුරුදු 90, ඇමරිකානු නළුවා (ද ඉයර්ලින්, ඉන්ට්‍රූඩර් ඉන් ද ඩස්ට්, රියෝ ග්‍රෑන්ඩ්).&lt;ref&gt;[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ Claude Jarman Jr., Young Star of ‘The Yearling,’ Dies at 90]&lt;/ref&gt;
* රොබට් මැක්‍රේ, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු නළුවා (චියර්ස්, තැන්ක්ස්, රැප්සිටී ස්ට්‍රීට් කිඩ්ස්: බිලීව් ඉන් සැන්ටා).&lt;ref&gt;[https://neptunesociety.com/obituaries/sherman-oaks-ca/robert-ward-12196502 Robert Machray Ward]&lt;/ref&gt;
* ජෙෆ්රි ඒ. මේයර්, වයස අවුරුදු 61, ඇමරිකානු නීතිවේදියෙක්, කනෙක්ටිකට් දිස්ත්‍රික්කය සඳහා එක්සත් ජනපද දිස්ත්‍රික් උසාවියේ විනිසුරු (2014 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.law360.com/legalindustry/articles/2283592/u-s-district-judge-jeffrey-a-meyer-dies-at-61 U.S. District Judge Jeffrey A. Meyer Dies At 61]&lt;/ref&gt;
* ඩැරල් පියර්ස්, වයස අවුරුදු 64, ඕස්ට්‍රේලියානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඇඩිලේඩ් 36ers).&lt;ref&gt;[https://www.adelaide36ers.com/news/vale-darryl-pearce Vale: Darryl Pearce]&lt;/ref&gt;
* ජෑන් රැන්ඩල්ස්, වයස 79, ඕස්ට්‍රේලියානු දිගු දුර ධාවකයා, පැරාලිම්පික් ශූරයා (1984).&lt;ref&gt;[https://australiansportreflections.com/2021/12/08/australian-first-female-paralympic-marathon-gold-medallist-jan-randles-journey/ Australian First Female Paralympic Marathon Gold Medallist: Jan Randles Journey]&lt;/ref&gt;
* කීත් රේනර්, වයස 95, ඕස්ට්‍රේලියානු ඇන්ග්ලිකන් පූජකවරයා, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රයිමේට් (1991–1999).&lt;ref&gt;[https://tma.melbourneanglican.org.au/2025/01/significant-anglican-and-instrument-of-god-bishop-keith-rayner-dies/ Significant Anglican and ‘instrument of God’: Bishop Keith Rayner dies]&lt;/ref&gt;
* ඉසාස් රොඩ්‍රිගස්, වයස 82, වෙනිසියුලානු නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, උප ජනාධිපති (2000) සහ නීතිපති (2000–2007).&lt;ref&gt;[https://www.ntn24.com/noticias-actualidad/murio-el-exfiscal-isaias-rodriguez-el-acusador-del-regimen-chavista-y-cerebro-de-toda-la-narrativa-del-caso-anderson-532935 Murió el exfiscal Isaías Rodríguez, el acusador del régimen chavista y cerebro de toda la narrativa del caso Anderson] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ස්ටුවර්ට් ස්පෙන්සර්, වයස 97, ඇමරිකානු දේශපාලන උපායමාර්ගික.&lt;ref&gt;[https://www.latimes.com/obituaries/story/2025-01-13/stuart-spencer-republican-strategist-who-helped-launch-ronald-reagan-obituary Stuart Spencer, GOP strategist who helped Reagan become California governor, 40th president, dies]&lt;/ref&gt;
* ලින් ටේලර්-කෝබට්, වයස 78, ඇමරිකානු නර්තන ශිල්පිනිය (ෆුට්ලූස්, ස්විං!, ටයිටැනික්).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Famed 'Footloose' choreographer Lynne Taylor-Corbett has died |url=https://denvergazette.com/arts-entertainment/footloose-choreographer-lynne-taylor-corbett-obituary/article_0aab2ff4-d2a3-11ef-8afc-df132b4cf3c4.html |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122110644/https://denvergazette.com/arts-entertainment/footloose-choreographer-lynne-taylor-corbett-obituary/article_0aab2ff4-d2a3-11ef-8afc-df132b4cf3c4.html }}&lt;/ref&gt;
* ඉවානා වොන්ඩ්‍රොවිකෝවා (cs), වයස 80, චෙක් නිළිය.&lt;ref&gt;[https://www.novinky.cz/clanek/kultura-divadlo-zemrela-herecka-ivana-vondrovicova-40504732 Zemřela herečka Ivana Vondrovicová] {{in lang|cs}}&lt;/ref&gt;
* කිම් යාරොෂෙව්ස්කායා, වයස 101, රුසියානු-උපත ලද කැනේඩියානු නිළිය (ෆැන්ෆ්‍රෙලුච්, පාස්-පාර්ට්අවුට්, හෝම් ෆයර්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.lequotidien.com/arts/2025/01/12/la-comedienne-kim-yaroshevskaya-seteint-a-101-ans-2PBMB3SQ2VGJ7BUH2RKPME3TOY/ La comédienne Kim Yaroshevskaya s’éteint à 101 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;

=== 11 ===

* රාʼනෝ අබ්දුල්ලායෙවා, වයස 89, උස්බෙක් ඉතිහාසඥයා.&lt;ref&gt;[https://vesti.uz/v-moskve-umerla-rano-abdullaeva/ В Москве умерла Рано Абдуллаева] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* බෙරිල් ඇන්තනි ජූනියර්, වයස 86, ඇමරිකානු නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, එක්සත් ජනපද නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (1979–1993).&lt;ref&gt;[https://www.nwaonline.com/news/2025/jan/14/beryl-anthony-longtime-us-congressman-from/ Beryl Anthony, longtime U.S. congressman from Arkansas, dead at 86]&lt;/ref&gt;
* ලින්ඩා බර්න්ස් බෝල්ටන්, වයස 76, ඇමරිකානු හෙදියක් සහ සෞඛ්‍ය සේවා පරිපාලක (සීඩාර්ස්-සිනායි වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය).&lt;ref&gt;[https://www.cedars-sinai.org/newsroom/a-tribute-linda-burnes-bolton-drph-rn-faan-1948--2025/ A Tribute: Linda Burnes Bolton, DrPH, RN, FAAN, 1948 – 2025]&lt;/ref&gt;
* මාටි ඩිමෙරිට්, වයස 71, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩක සහ පුහුණුකරු (සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ජයන්ට්ස්, චිකාගෝ කබ්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.newsweek.com/sports/mlb/former-bounty-hunter-turned-mlb-pitching-coach-nicknamed-mad-dog-passes-away-2013659 Former Bounty Hunter Turned MLB Pitching Coach Nicknamed 'Mad Dog' Passes Away]&lt;/ref&gt;
* කිටී ෆ්ලින්, වයස 98, අයර්ලන්ත ඉතිහාසඥ සහ කතුවරිය.&lt;ref&gt;[https://rip.ie/death-notice/kitty-flynn-westmeath-kilbeggan-581482 Kitty Flynn]&lt;/ref&gt;
* ගුර්ප්‍රීත් ගෝගි, වයස 57, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, පන්ජාබ් මන්ත්‍රී (2022 සිට), වෙඩි තබා ඇත.&lt;ref&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/india/aap-punjab-mla-gurpreet-bassi-gogi-dies-of-gunshot-wounds/articleshow/117132567.cms AAP Punjab MLA Gurpreet Bassi Gogi dies of gunshot wounds]&lt;/ref&gt;
* ඉන්ද්‍රදාස හෙට්ටිආරච්චි, වයස 97, ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයා.&lt;ref&gt;[https://www.dailymirror.lk/obituaries/DESHABANDU-INDRADASA-HETTIARACHCHI/378-300007# Deshabandu Indradasa Hettiarachchi]&lt;/ref&gt;
* රයින් ජෑන් හෝක්ස්ට්‍රා, වයස 83, ලන්දේසි නීතිවේදියෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.trouw.nl/politiek/rein-jan-hoekstra-1941-2025-was-jarenlang-de-meest-invloedrijke-man-van-nederland~bf521ee2/ Rein Jan Hoekstra (1941-2025) was jarenlang de ‘meest invloedrijke’ man van Nederland] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* බොබී කෙනඩි, 87, ස්කොට්ලන්ත පාපන්දු ක්‍රීඩක (මැන්චෙස්ටර් නගරය, කිල්මර්නොක්) සහ කළමනාකරු (ග්‍රිම්ස්බි නගරය).&lt;ref&gt;[https://www.mancity.com/news/club/former-city-defender-bobby-kennedy-passes-away-63872199 Bobby Kennedy: 1937-2025]&lt;/ref&gt;
* මාරියෝ ක්ලෙමන්ස්, 88, චෙක් කොන්දොස්තර (චිත්‍රපට සංධ්වනි වාද්‍ය වෘන්දය) සහ මෙහෙයවීමේ අධ්‍යාපනඥයා.&lt;ref&gt;[https://www.memoryofnations.eu/en/klemens-mario-1936 Master of Fine Arts Mario Klemens * 1936  †︎ 2025]&lt;/ref&gt;
* සෝරා පැලෝවා, 77, ස්ලෝවැක් වීදුරු කලාකරුවා.&lt;ref&gt;[https://dennikn.sk/minuta/4403688/ Umelkyňa, sochárka a pedagogička Zora Palová zomrela vo veku 77 rokov] {{in lang|sk}}&lt;/ref&gt;
* කියු ඩහොං, 94, චීන වෙරළබඩ සහ අක්වෙරළ ඉංජිනේරු, චීන විද්‍යා ඇකඩමියේ සාමාජිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.stdaily.com/web/gdxw/2025-01/11/content_285082.html 痛别！邱大洪院士逝世] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* ටයිනි රූයිස්, 67, ලන්දේසි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ කළමනාකරු (ෆෝචූනා සිටාර්ඩ්, එම්වීවී මාස්ට්‍රිච්ට්, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://fortunasittard.nl/nieuws/fortunees-tini-ruijs-67-overleden Tiny Ruijs overleden] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* බාබරා රයිල්ස්කා, 88, පෝලන්ත නිළිය.&lt;ref&gt;[https://kultura.onet.pl/film/nie-zyje-ikona-polskiego-kina-barbara-rylska-odeszla-w-wieku-89-lat/eh4sz6x Nie żyje ikona polskiego kina. Barbara Rylska odeszła w wieku 89 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* ෆෙරෙයිඩූන් ෂාබස්යාන්, 82, ඉරාන නිර්මාපකයෙකු සහ කොන්දොස්තර, ශ්වසන රෝගය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Renowned Iranian musician Fereydoun Shahbazian passes away at 82 |url=https://ifpnews.com/renowned-iranian-musician-fereydoun-shahbazian-82/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111123441/https://ifpnews.com/renowned-iranian-musician-fereydoun-shahbazian-82/ }}&lt;/ref&gt;

=== 10 ===

* කොලින් කාටර්, 76, බ්‍රිතාන්‍ය සංගීතඥ (ෆ්ලෑෂ්).&lt;ref&gt;[https://dmme.net/colin-carter-passed-away/ Colin Carter Passed Away]&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රෑන්ක් සිකුටෝ, 74–75, ඉතාලි-ඕස්ට්‍රේලියානු ව්‍යාපාරික විධායක, ජාතික ඕස්ට්‍රේලියානු බැංකුවේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී (1999–2004).&lt;ref&gt;[https://www.nationaltribune.com.au/statement-on-passing-of-former-nab-ceo-frank-cicutto/ Statement On Passing Of Former NAB CEO Frank Cicutto]&lt;/ref&gt;
* යෙව්ජීනියා ඩොබ්‍රොවොල්ස්කායා, වයස අවුරුදු 60, රුසියානු නිළිය (ක්වීන් මාර්ගොට්, නිළිය, ද අයිරනි ඔෆ් ෆේට් 2), පිළිකා සහ හෘදයාබාධ වලින් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/society/10/01/2025/678147e59a79472b64f7a234 Умерла Евгения Добровольская] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* මිලාන් ෆෙරනෙක්, වයස අවුරුදු 60, චෙක් දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (2017 සිට), වකුගඩු පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/domaci/zemrel-poslanec-milan-feranec-356984 Zemřel poslanec Milan Feranec] {{in lang|cs}}&lt;/ref&gt;
* රයිමොන්ඩෝ ගලුප්පෝ, වයස අවුරුදු 78, ඉතාලි දේශපාලනඥයා, සෙනෙට් සභික (1992–1994).&lt;ref&gt;[https://www.fise.it/federazione/news-la-federazione/archivio-news-la-federazione/20554-addio-a-raimondo-galuppo.html Addio a Raimondo Galuppo] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* හොරසියෝ ගොන්සාලෙස් ඩි ලාස් කැසාස්, වයස අවුරුදු 82, මෙක්සිකානු දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1988–1991).&lt;ref&gt;[https://eldiariodedelicias.mx/local/2025/jan/10/fallece-el-exalcalde-de-delicias-horacio-gonzalez-de-las-casas-667203.html Fallece el exalcalde de Delicias, Horacio González de las Casas] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* වයිනන්ඩ් හැවෙන්ගා, වයස අවුරුදු 59, දකුණු අප්‍රිකානු ඩාර්ට්ස් ක්‍රීඩකයා.&lt;ref&gt;[https://www.pdc.tv/news/2025/01/10/south-africas-first-world-championship-representative-havenga-passes-away South Africa's first World Championship representative Havenga passes away]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* තෙල්මා හොප්කින්ස්, වයස අවුරුදු 88, උතුරු අයර්ලන්ත උස පැනීමේ ක්‍රීඩිකාව, ඔලිම්පික් රිදී පදක්කම්ලාභී (1956).&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c4gxvj91vnxo Olympic high jump silver medallist Hopkins dies]&lt;/ref&gt;
* ජෝස් ජිමිනෙස්, වයස අවුරුදු 76, පුවර්ටෝ රිකෝ දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයෙක්, යන්ග් ලෝඩ්ස් හි නිර්මාතෘ.&lt;ref&gt;[https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/01/11/jose-cha-cha-jimenez-human-rights-activist-and-former-chair-of-young-lords-organization-dead-at-76 José 'Cha Cha' Jiménez, human rights activist and former chair of Young Lords organization, dead at 76]&lt;/ref&gt;
* ටෙඩ් කිල්මුරේ, වයස අවුරුදු 90, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (නැගෙනහිර පර්ත්).&lt;ref&gt;[https://eastperthfc.com.au/news/25926/vale-ted-kilmurray Vale Ted Kilmurray]&lt;/ref&gt;

* ඇන්ඩ්‍රෙජ් ක්‍රස්නිකි, වයස අවුරුදු 75, පෝලන්ත ක්‍රීඩා ක්‍රියාකාරිකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2025-01-11/nie-zyje-andrzej-krasnicki-byly-prezes-pkol-mial-75-lat/ Nie żyje Andrzej Kraśnicki. Były prezes PKOl miał 75 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* ස්ටෙෆාන් ක්‍රසොවිට්ස්කි, වයස අවුරුදු 89, රුසියානු කවියෙක්, පරිවර්තකයෙක් සහ පූජකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.svoboda.org/a/umer-poet-svyaschennik-religioznyy-deyatelj-stanislav-krasovitskiy/33271216.html Умер поэт, священник, религиозный деятель Станислав Красовицкий] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* රොජර් ලෙබ්‍රාන්චු, වයස අවුරුදු 102, ප්‍රංශ ඔලිම්පික් ඔරු පැදීමේ ක්‍රීඩකයෙක් (1948).&lt;ref&gt;[https://www.lequipe.fr/Aviron/Actualites/Doyen-des-porteurs-de-la-flamme-olympique-lors-des-jo-2024-roger-lebranchu-est-mort/1531261 Doyen des porteurs de la flamme olympique lors des JO 2024, Roger Lebranchu est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* සර් චාල්ස් ලෙපානි, වයස අවුරුදු 77, පැපුවා නිව්ගිනියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා.&lt;ref&gt;[https://www.postcourier.com.pg/former-diplomat-sir-charles-lepani-passes-away/ Former diplomat Sir Charles Lepani passes away]&lt;/ref&gt;
* ජෝන්ස් පී. මැඩෙයිරා, වයස අවුරුදු 80, ට්‍රිනිඩෑඩියානු මාධ්‍යවේදියා (ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ ගාඩියන්).&lt;ref&gt;[https://www.guardian.co.tt/news/jones-p-madeira-pioneering-journalist-and-broadcasting-legend-dies-at-80-6.2.2205037.ab86e2c880 Jones P Madeira, pioneering journalist and broadcasting legend, dies at 80]&lt;/ref&gt;
* ෆීලික්ස් මැන්ටිලා, වයස අවුරුදු 90, පුවර්ටෝ රිකෝ බේස්බෝල් ක්‍රීඩකයෙක් (මිල්වෞකි බ්‍රේව්ස්, බොස්ටන් රෙඩ් සොක්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.mlbtraderumors.com/2025/01/felix-mantilla-passes-away.html Felix Mantilla Passes Away]&lt;/ref&gt;
* බිල් මැකාර්ට්නි, වයස අවුරුදු 84, ඇමරිකානු ප්‍රසිද්ධ පාපන්දු පුහුණුකරු (කොලරාඩෝ බෆලෝස්), ඩිමෙන්ශියාවෙන් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Bill McCartney, former championship-winning head coach at Colorado, dies at age 84 |url=https://ca.sports.yahoo.com/news/bill-mccartney-former-championship-winning-head-coach-at-colorado-dies-at-age-84-052254130.html |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114140334/https://ca.sports.yahoo.com/news/bill-mccartney-former-championship-winning-head-coach-at-colorado-dies-at-age-84-052254130.html }}&lt;/ref&gt;
* සෑම් මුවර්, වයස 89, ඇමරිකානු ප්‍රසිද්ධ ගායක-ගීත රචක (සෑම් සහ ඩේව්), ශල්‍යකර්මයෙන් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.rollingstone.com/music/music-news/sam-moore-sam-and-dave-soul-man-dead-obituary-1235140865/ Sam Moore, Soul Man Who Scored Hits With Sam and Dave, Dead at 89]&lt;/ref&gt;
* පැකිටා ඕර්ස් (එස්), වයස 96, ස්පාඤ්ඤ ඖෂධවේදිනියක් සහ රූපලාවන්‍ය ව්‍යාපාරික කාන්තාවක්.&lt;ref&gt;[https://www.abc.es/estilo/belleza/muere-paquita-ors-farmaceutica-pionera-cosmetica-botanica-20250110164058-nt.html Muere Paquita Ors, la farmacéutica pionera de la cosmética botánica y la divulgación en medios] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ලොන්ගින් පැස්ටූසියාක්, වයස 89, පෝලන්ත දේශපාලනඥයෙක් සහ ඉතිහාසඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,31608771,nie-zyje-longin-pastusiak-byly-marszalek-senatu-mial-89-lat.html Nie żyje Longin Pastusiak. Były marszałek Senatu miał 89 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* ඇනටෝලි පාටා, වයස 66, රුසියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ඩයිනමෝ ස්ටැව්රොපොල්, කුබන් ක්‍රස්නෝඩර්) සහ කළමනාකරු (ඩයිනමෝ ස්ටැව්රොපොල්).&lt;ref&gt;[https://pfckuban.ru/news/nashi-poteri-/ Наши потери….] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250111105733/https://pfckuban.ru/news/nashi-poteri-/ |date=2025-01-11 }} {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* ජීන්-ලූක් පෙටිට්‍රෙනෝඩ්, වයස 74, ප්‍රංශ ආහාර විචාරක සහ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා.&lt;ref&gt;[https://www.francetvinfo.fr/culture/cuisine-et-gastronomie/le-journaliste-gastronomique-jean-luc-petitrenaud-ancien-animateur-d-emissions-culinaires-est-mort-a-l-age-de-74-ans_7005968.html Le journaliste gastronomique Jean-Luc Petitrenaud, ancien animateur d'émissions culinaires, est mort à l'âge de 74 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ෂියු කා-චුන්, වයස 55, හොංකොං ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාකාරිකයෙක්, එම්එල්සී (2016–2020), ආමාශ පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.rfa.org/cantonese/news/htm/hongkong-shiu-ka-chun-death-01092025133836.html 港前立法會議員邵家臻因胃癌病逝　終年55歲] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* නෙල්සන් සිල්වා පැචෙකෝ, වයස 80, උරුගුවේ උපන් කොලොම්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ස්පෝර්ටිවෝ ඉතාලියානෝ, ටයිග්‍රේ, කොලොම්බියා ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.infobae.com/colombia/deportes/2025/01/10/fallecio-nelson-silva-pacheco-idolo-del-junior-y-figura-clave-del-subcampeonato-de-colombia-en-la-copa-america-1975/ Falleció Nelson Silva Pacheco, ídolo del Junior y figura clave del subcampeonato de Colombia en la Copa América] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* එයිනාර් ඔලව් ස්කොගොල්ට්, 77, නෝර්වීජියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (1989-2001).&lt;ref&gt;[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=EOS&amp;tab=Biography Skogholt, Einar Olav (1947-2025)] {{in lang|no}}&lt;/ref&gt;

=== 9 ===

* ඇන්ඩ්‍රෙජ් මේරියන් බාර්ට්සාක්, වයස අවුරුදු 79, පෝලන්ත කලාකරුවෙක් සහ අධ්‍යාපනඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://dzienniklodzki.pl/zmarl-profesor-andrzej-marian-bartczak-lodzki-artysta-i-pedagog/ar/c13-19030818 Zmarł profesor Andrzej Marian Bartczak, łódzki artysta i pedagog] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* බ්ලැක් බාර්ට්, වයස අවුරුදු 76, ඇමරිකානු වෘත්තීය මල්ලවපොර (NWA), මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://slamwrestling.net/index.php/2025/01/09/black-bart-dies-at-76/ Black Bart dies at 76]&lt;/ref&gt;
* බිල් බයර්ජ්, වයස අවුරුදු 86, ඇමරිකානු නළුවා (''[[:en:Ernest_Saves_Christmas|Ernest Saves Christmas]]'', ''[[:en:Ernest_Goes_to_Jail|Ernest Goes to Jail]]'', ''[[:en:Ernest_Scared_Stupid|Ernest Scared Stupid]]'') සහ විකට නළුවා.&lt;ref&gt;[https://deadline.com/2025/01/bill-byrge-dies-bobby-ernest-movies-age-92-1236253707/ Bill Byrge Dies; Actor From ‘Ernest’ Movies Was 92]&lt;/ref&gt;
* මාරියස් සියුගරින්, වයස අවුරුදු 75, රුමේනියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ස්ටීවා බුකුරෙස්ටි, එෆ්සී බ්‍රසොව්, ප්‍රොග්‍රෙසුල් බුකුරෙස්ටි).&lt;ref&gt;[https://www.7est.ro/2025/01/a-murit-fostul-fotbalist-marius-ciugarin-sportul-romanesc-este-in-doliu/ A murit fostul fotbalist Marius Ciugarin. Sportul românesc este în doliu] {{in lang|ro}}&lt;/ref&gt;
* බිල් ක්ලෙමන්ට්ස්, වයස අවුරුදු 91, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (රිච්මන්ඩ්).&lt;ref&gt;[https://www.richmondfc.com.au/news/1707214/vale-bill-clements Vale Bill Clements]&lt;/ref&gt;
* ෆිලිස් ඩල්ටන්, වයස අවුරුදු 99, ඉංග්‍රීසි ඇඳුම් නිර්මාණකරු (ලෝරන්ස් ඔෆ් අරාබියා, ඩොක්ටර් ෂිවාගෝ, ද ප්‍රින්සස් බ්‍රයිඩ්), ඔස්කාර් සම්මානලාභියා (1966, 1990).&lt;ref&gt;[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/phyllis-dalton-dead-lawrence-of-arabia-doctor-zhivago-costume-designer-1236107231/ Phyllis Dalton, ‘Lawrence of Arabia’ and ‘Doctor Zhivago’ Costume Designer, Dies at 99]&lt;/ref&gt;
* මාග්‍රට් බබා ඩිරි, වයස අවුරුදු 70, උගන්ඩා දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1996 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.independent.co.ug/former-koboko-woman-mp-margaret-baba-diri-dead/ Former Koboko Woman MP Margaret Baba Diri dead]&lt;/ref&gt;
* ලෝරි හොලෝවේ, වයස 86, ඉංග්‍රීසි පියානෝ වාදක, සංගීත අධ්‍යක්ෂක (ස්ට්‍රික්ට්ලි කම් ඩාන්සින්, පාකින්සන්) සහ රචක.&lt;ref&gt;[https://jerseyeveningpost.com/morenews/entertainment/2025/01/10/former-strictly-and-parkinson-musical-director-laurence-holloway-dies-aged-86/ Former Strictly and Parkinson musical director Laurence Holloway dies aged 86]&lt;/ref&gt;
* නෙකුලයි ඉයෝර්ගා, වයස 91, රුමේනියානු චිත්‍ර ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://www.protv.ro/articol/107746-pictorul-neculai-iorga-a-murit-mesajul-transmis-de-uap Pictorul Neculai Iorga a murit! Mesajul transmis de UAP] {{in lang|ro}}&lt;/ref&gt;
* පී. ජයචන්ද්‍රන්, වයස 80, ඉන්දියානු පසුබිම් ගායකයා.&lt;ref&gt;[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/09/veteran-singer-p-jayachandran-passes-away.html Legendary singer P Jayachandran passes away at 80]&lt;/ref&gt;
* මික් කෙනඩි, වයස 89, අයර්ලන්ත හෙලිකොප්ටර් (ෆෝස්, ටිපරරි, ඩබ්ලින්).&lt;ref&gt;[https://www.independent.ie/sport/gaelic-games/hurling/dublin-all-ireland-final-hurler-mick-kennedy-who-hit-the-first-ever-televised-score-in-gaa-passes-away/a1415471510.html Dublin All-Ireland final hurler Mick Kennedy, who hit the first-ever televised score in GAA, passes away]&lt;/ref&gt;
* සුසන් කෝන්, වයස 63, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, උටා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකාව (1997–2000), පියයුරු පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://www.russonmortuary.com/obituaries/susan-koehn Susan Koehn]&lt;/ref&gt;
* වාසිලේ ලෙවා, වයස 65, රුමේනියානු ජන ගායිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.libertatea.ro/stiri/vasile-leva-a-murit-5150460 Vasile Leva, artistul care a compus legendara piesă folk „Străinul”, a murit. „Muzica și poezia nu-mi ies din cap câte zile oi avea”] {{in lang|ro}}&lt;/ref&gt;
* මුක්තාර් මැගවුයින්, වයස 84, කසකස් ලේඛක සහ ප්‍රචාරක.&lt;ref&gt;[https://kazpravda.kz/n/izvestnyy-kazahstanskiy-pisatel-muhtar-magauin-umer-v-ssha/ Известный казахстанский писатель Мухтар Магауин умер в США] {{in lang|kk}}&lt;/ref&gt;
* මාර්ක් මිචෙට්ස් (ෆ්‍රා), වයස 73, බෙල්ජියම් විකට පොත් කලාකරුවා (කොගරාට්සු).&lt;ref&gt;[https://fumettologica.it/2025/01/marc-michetz-morto-disegnatore-kogaratsu/ È morto Marc Michetz, disegnatore di “Kogaratsu”] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* අයන් මයිල්ස්, වයස 72, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (රිච්මන්ඩ්).&lt;ref&gt;[https://www.richmondfc.com.au/news/1707273/vale-ian-miles Vale Ian Miles]&lt;/ref&gt;
* මැනුවල් එල්කින් පැටරෝයෝ, 78, කොලොම්බියානු ව්‍යාධි විද්‍යාඥ සහ ප්‍රතිශක්ති විද්‍යාඥ.&lt;ref&gt;[https://www.elespectador.com/ciencia/murio-el-cientifico-colombiano-manuel-elkin-patarroyo/ Murió el científico colombiano Manuel Elkin Patarroyo] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ලයිලා රුස්ටොම් (ආර්), 87, ඊජිප්තු රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියකි.&lt;ref&gt;[https://gate.ahram.org.eg/News/5071315.aspx وفاة الإعلامية ليلى رستم عن عمر يناهز 88 عامًا] {{in lang|ar}}&lt;/ref&gt;
* ජෝර්ජ් ලුයිස් සැන්චෙස්, 64, කියුබානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක (එල් බෙනී, බුස්කැන්ඩෝ සහ කැසල්).&lt;ref&gt;[https://www.granma.cu/cultura/2025-01-09/fallecio-el-cineasta-cubano-jorge-luis-sanchez-director-de-el-benny-09-01-2025-09-01-12 Falleció el cineasta cubano Jorge Luis Sánchez, director de El Benny] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ඔටෝ ෂෙන්ක්, 94, ඔස්ට්‍රියානු නළුවා (Dunja, Always Trouble with the Reverend), චිත්‍රපටය (Die Fledermaus) සහ නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂක.&lt;ref&gt;[https://orf.at/stories/3001001/ Otto Schenk ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ෂුලමිත් ෂහාර්, 96, ලැට්වියානු-උපත ඊශ්‍රායල ඉතිහාසඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.haaretz-evel.co.il/פרופ-אמריטה-שולמית-שחר-זל-תנחומים-מאו/ פרופ' (אמריטה) שולמית שחר ז&quot;ל – תנחומים מאוניברסיטת תל אביב] {{in lang|he}}&lt;/ref&gt;
* ඩොක් ෂෙබෙලේසා, 51, දකුණු අප්‍රිකානු ක්වේටෝ සංගීතඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://sundayworld.co.za/celebrity-news/kwaito-legend-doc-shebeleza-has-died/ Kwaito legend Doc Shebeleza has died]&lt;/ref&gt;
* මුහම්මද් සෙගිරිනියා, 36, උගන්ඩාවේ දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2022 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-ssegirinya-dies-at-37-4883142 MP Ssegirinya dies at 37]&lt;/ref&gt;
* ජෝන් විලියම් තොම්සන්, 96, කැනේඩියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (1979-1984).&lt;ref&gt;[https://exparl.ca/news/mr-john-william-thomsom/ Mr. John William Thomsom]&lt;/ref&gt;
* මාරියස් ට්‍රින්කිවික්ස්, 62, පෝලන්ත අනුක්‍රමික ඝාතකයා සහ ලිංගික අපරාධකරුවෙකි.&lt;ref&gt;[https://wiadomosci.onet.pl/kraj/mariusz-trynkiewicz-nie-zyje-szatan-z-piotrkowa-zmarl-w-wieku-62-lat/q9n92n7 Mariusz Trynkiewicz nie żyje. &quot;Szatan z Piotrkowa&quot; zmarł w wieku 62 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;

=== 8 ===

* ගේබ්‍රියෙල් ඩි බ්‍රොග්ලි, 93, ප්‍රංශ ඉතිහාසඥයා, ප්‍රංශ ආයතනයේ චාන්සලර් (2006-2017) සහ ඇකඩමි ෆ්‍රැන්චයිස් හි සාමාජිකය.&lt;ref&gt;[https://www.academie-francaise.fr/actualites/deces-de-m-gabriel-de-broglie-f11 Décès de M. Gabriel de Broglie (F11)] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ජෝර්ජ් කැසරෙස්, 77, ආර්ජන්ටිනාවේ උපන් කොලොම්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (සැන් මාර්ටින් ඩි ටුකුමන්, ඇමරිකා ඩි කැලි, කොලොම්බියා ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.infobae.com/colombia/deportes/2025/01/08/fallecio-jorge-ramon-la-fiera-caceres-historico-goleador-del-america-de-cali/ Falleció Jorge Ramón ‘la Fiera’ Cáceres, histórico goleador del América de Cali] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රැන්කොයිස් චෝයි, 99, ප්‍රංශ වාස්තු විද්‍යා සහ නාගරික ඉතිහාසඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.igloo.ro/francoise-choay-1925-2025/ Françoise Choay (1925–2025)] {{in lang|ro}}&lt;/ref&gt;
* ජුවාන් කාලෝස් කොන්චා ගුටියෙරෙස්, 91, චිලී ශල්‍ය වෛද්‍ය සහ දේශපාලනඥයා, මහජන සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය (1971-1972).&lt;ref&gt;[https://www.latercera.com/nacional/noticia/fallece-el-exministro-de-salud-juan-carlos-concha/NPEXNFYBHVGNFNT33M3ZHO7R2I/ Fallece el exministro de Salud Juan Carlos Concha] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ෆැබියෝ කුඩිසිනි, 89, ඉතාලි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (උඩිනීස්, රෝමා, මිලාන්).&lt;ref&gt;[https://www.uefa.com/news-media/news/0295-1cc56ed57f30-a62b282fa7f5-1000--italian-football-mourns-legendary-goalkeeper-fabio-cudicini/ Italian football mourns legendary goalkeeper Fabio Cudicini]&lt;/ref&gt;
* විලියම් පී. ඩික්සන්, වයස අවුරුදු 81, ඇමරිකානු නීතිඥ සහ දේශපාලන උපායමාර්ගික, ලෝක බැංකුවේ එක්සත් ජනපද විකල්ප අධ්‍යක්ෂ (1977–1979), 1980 ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතික සම්මේලනයේ කළමනාකරු, පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/madison/name/william-dixon-obituary?id=57247841 William Patrick Dixon]&lt;/ref&gt;
* රුඩොල්ෆ් ඩ්‍රෙස්ලර්, වයස අවුරුදු 84, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙකු සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු, මන්ත්‍රී (1980–2000).&lt;ref&gt;[https://www.wz.de/nrw/wuppertal/der-ehemalige-spd-bundespolitiker-rudolf-dressler-ist-tot_aid-122877011 Der ehemalige SPD-Bundespolitiker Rudolf Dreßler ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ඇලන් එම්රිච්, වයස අවුරුදු 65, ඇමරිකානු ලේඛක සහ ක්‍රීඩා නිර්මාණකරු.&lt;ref&gt;[https://www.pcgamer.com/games/strategy/alan-emrich-the-game-designer-and-writer-who-coined-the-term-4x-has-died/ Alan Emrich, the game designer and writer who coined the term '4X,' has died]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* ක්ජෙල්-ඔලොෆ් ෆෙල්ඩ්, වයස අවුරුදු 93, ස්වීඩන් දේශපාලනඥයෙකු, මුදල් අමාත්‍ය (1983–1990), අයවැය (1982) සහ වාණිජ හා කර්මාන්ත (1970–1975).&lt;ref&gt;[https://www.dn.se/sverige/forre-finansministern-kjell-olof-feldt-s-ar-dod/ Förre finansministern Kjell-Olof Feldt (S) är död] {{in lang|sv}}&lt;/ref&gt;
* ක්නඩ් හයින්සන්, වයස අවුරුදු 92, ඩෙන්මාර්ක දේශපාලනඥයෙකු, මුදල් අමාත්‍ය (දෙවරක්), පොදු වැඩ (1981) සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1971–1973).&lt;ref&gt;[https://www.dr.dk/nyheder/seneste/tidligere-minister-knud-heinesen-er-doed Tidligere minister Knud Heinesen er død] {{in lang|da}}&lt;/ref&gt;
* සෙලිම් ඉලෙරි, වයස අවුරුදු 75, තුර්කි ලේඛක, තිර රචක සහ චිත්‍රපට විචාරක.&lt;ref&gt;[https://www.aa.com.tr/tr/kultur/yazar-selim-ileri-hayatini-kaybetti/3445067 Yazar Selim İleri hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}&lt;/ref&gt;
* ලකී ජයවර්ධන, වයස අවුරුදු 70, ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1994–2004, 2015–2020).&lt;ref&gt;[https://www.newswire.lk/2025/01/08/former-state-minister-lucky-jayawardena-passes-away/ Former State Minister Lucky Jayawardena passes away]&lt;/ref&gt;
* ජෙරන්ට් එච්. ජෙන්කින්ස්, වයස අවුරුදු 78, වේල්ස් ඉතිහාසඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/cymrufyw/erthyglau/c159ex1ky7jo.amp Yr hanesydd Geraint H Jenkins wedi marw] {{in lang|cy}}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේදී මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* ගයනාඩා කකාටි, වයස අවුරුදු 92, ඉන්දියානු නිළිය.&lt;ref&gt;[https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-veteran-actress-gyanda-kakati-passes-away-at-92 Assam: Veteran Actress Gyanda Kakati Passes Away at 92]&lt;/ref&gt;
* චාල්ස් කේ, වයස අවුරුදු 94, බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා (ඇමඩියස්, හෙන්රි V, ද ඉම්පෝර්ටන්ස් ඔෆ් බීවිං අර්නස්ට්).&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/stage/2025/jan/14/charles-kay-obituary Charles Kay obituary]&lt;/ref&gt;
* කෙජෙල් ක්ජාර්, වයස අවුරුදු 82, නෝර්වීජියානු නළුවා (ෆ්ලෙක්ස්නස් ෆැටලයිටර්).&lt;ref&gt;[https://akasien.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4410980&amp;set_site_id=112&amp;cat=ads&amp;sign=56455daf23901372e34c82f1ec02baa7 Kjell Kjær] {{in lang|no}}&lt;/ref&gt;
* ලින් ලෙපෝර්, වයස අවුරුදු 63, ඕස්ට්‍රේලියානු ටැන්ඩම් බයිසිකල් ක්‍රීඩිකාව, පැරාලිම්පික් ශූරයා (2000), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.westannouncements.com.au/browse/obituaries/view/lepore-lyn Lepore Lyn]{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ලින් චෙං-ෆොන්ග්, වයස අවුරුදු 75, තායිවාන දේශපාලනඥයෙක්, ව්‍යවස්ථාදායක යුවාන් සාමාජිකයෙක් (2005–2008) සහ ගුයිෂාන් නගරයේ නගරාධිපති (1998–2005), ඇමයිට්‍රොෆික් පාර්ශ්වික ස්ක්ලෙරෝසිස් වලින් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.cna.com.tw/news/aipl/202501090003.aspx 國民黨前桃園立委林正峰辭世 享壽76歲] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* ඇලස්ටෙයාර් මැකින්වන්, වයස අවුරුදු 53, බ්‍රිතාන්‍ය දෘශ්‍ය කලාකරුවෙක්.&lt;ref&gt;[https://thequietus.com/news/alastair-mackinven-has-died-aged-53/ Alastair Mackinven Has Died, Aged 53]&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේදී මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* ප්‍රිටිෂ් නැන්ඩි, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු කවියෙක්, චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙක් (බොලිවුඩ් කැලිං, ද මිස්ටික් මැසියර්), සහ දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1998–2004), හෘදයාබාධයක්.&lt;ref&gt;[https://odishabytes.com/poet-filmmaker-writer-pritish-nandy-dies-at-73-heartbroken-friend-anupam-kher-pays-rich-tribute/ Poet, Filmmaker, Writer Pritish Nandy Dies At 73; ‘Heartbroken’ Friend Anupam Kher Pays Rich Tribute]&lt;/ref&gt;
* ඩෙස් ඕ'ග්‍රේඩි, වයස අවුරුදු 72, අයර්ලන්ත ගේලික් පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ශාන්ත ෆින්බාර්ස්, කෝක්).&lt;ref&gt;[https://rip.ie/death-notice/des-ogrady-cork-ovens-581090 The death has occurred of Des O'Grady]&lt;/ref&gt;
* චාල්ස් පර්සන්, වයස අවුරුදු 82, ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙක් (ෆ්‍රීඩම් රයිඩ්ස්).&lt;ref&gt;[https://thebamabuzz.com/charles-person-civil-rights-icon-original-freedom-rider-passes-away-at-82/ Charles Person, civil rights icon + original Freedom Rider, passes away at 82]&lt;/ref&gt;
* ජේස් ලින්හාරෙස් පොන්ටේ, වයස අවුරුදු 94, බ්‍රසීලියානු දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (1991–2015).&lt;ref&gt;[https://www.opovo.com.br/noticias/politica/2025/01/08/morre-ex-deputado-do-ceara-padre-ze-linhares.html Morre ex-deputado do Ceará Padre Zé Linhares] {{in lang|pt}}&lt;/ref&gt;
* නුරුල් කොමාර්, වයස අවුරුදු 64, ඉන්දුනීසියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (2004–2014), මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.kompas.com/hype/read/2025/01/08/225156466/pelawak-qomar-meninggal-anak-sebut-penyebaran-sel-kanker-menjalar-ke-ginjal Pelawak Qomar Meninggal, Anak Sebut Penyebaran Sel Kanker Menjalar ke Ginjal, Lambung dan Jantung] {{in lang|id}}&lt;/ref&gt;
* රිනෝ ටොමාසි, වයස අවුරුදු 90, ඉතාලි මාධ්‍යවේදියෙක්, රූපවාහිනී සත්කාරකයෙක් සහ ක්‍රීඩා විචාරකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://sport.sky.it/tennis/2025/01/08/rino-tommasi-morto Rino Tommasi, morto a 90 anni il giornalista sportivo] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ඩේවිඩ් වයිසි, වයස අවුරුදු 89, බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලයාධිපති, බොඩ්ලිගේ පුස්තකාලයාධිපති (1986–1996).&lt;ref&gt;[https://www.exeter.ox.ac.uk/exeter-mourns-the-death-of-emeritus-fellow-and-alumnus-david-vaisey-cbe/ Exeter mourns the death of Emeritus Fellow and alumnus David Vaisey CBE]&lt;/ref&gt;
* වු ලුෂෙන්ග්, වයස අවුරුදු 94, චීන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://finance.sina.com.cn/tech/discovery/2025-01-10/doc-ineenhzz6237665.shtml 同济大学教授吴庐生逝世，享年95岁] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* නීල් සර්චර්, වයස අවුරුදු 89, ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදියා (WJW-TV) සහ රූපවාහිනී සත්කාරක.&lt;ref&gt;{{Citation |title=FOX 8's Neil Zurcher passes away at 89 |url=https://fox8.com/news/fox-8s-neil-zurcher-passes-away-at-89/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114210249/https://fox8.com/news/fox-8s-neil-zurcher-passes-away-at-89/ }}&lt;/ref&gt;

=== 7 ===

* ඇල්ෆ්‍රඩ් බැම්ස්බර්ගර්, වයස 86, ජර්මානු ශාස්ත්‍රඥයා.&lt;ref&gt;[http://www.ku.de/die-ku/kontakt/presse/presseinformationen-detail/sprachwissenschaftler-prof-dr-alfred-bammesberger-verstorben Sprachwissenschaftler Prof. Dr. Alfred Bammesberger verstorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* කැරොලින් බ්‍රවුන්, වයස 97, ඇමරිකානු නර්තන ශිල්පිනිය, නර්තන ශිල්පිනිය සහ ලේඛිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/buehne-und-konzert/carolyn-brown-ist-verstorben-taenzerin-wollte-sie-eigentlich-nie-werden-110221314.html Ihr Sinn für Rhythmus und Romantik] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* චෙන් යූ-චෙන්, වයස 78, තායිවාන දේශපාලනඥයා, ව්‍යවස්ථාදායක යුවාන් සාමාජිකා (1981–1987, 1990–1993, 2002–2005), හෘදයාබාධය.&lt;ref&gt;[https://tw.news.yahoo.com/前民進黨立委鄭余鎮心臟病發逝世-享壽79歲-120411519.html 前民進黨立委鄭余鎮心臟病發逝世 享壽79歲] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* බාබරා ක්ලෙග්, වයස 98, බ්‍රිතාන්‍ය නිළිය (හදිසි අවස්ථා වාට්ටුව 10) සහ තිර රචිකාවිය (ඩොක්ටර් හූ, කිරීටක වීදිය).&lt;ref&gt;[https://www.doctorwhonews.net/2025/01/barbara_clegg_1926_2025.html Barbara Clegg 1926–2025]&lt;/ref&gt;
* අයිලා එර්ඩුරන්, වයස 90, තුර්කි වයලීන වාදිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.aa.com.tr/tr/kultur/devlet-sanatcisi-ayla-erduran-istanbulda-hayatini-kaybetti/3443741 Devlet Sanatçısı Ayla Erduran, İstanbul'da hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}&lt;/ref&gt;
* මර්වින් ගුවාර්ට්, වයස 32, පිලිපීන මධ්‍යම දුර ධාවකයිය, පිහියෙන් ඇන ඇත.&lt;ref&gt;[https://newsinfo.inquirer.net/2022175/sea-games-gold-medalist-mervin-guarte-stabbed-dies-in-mindoro SEA Games gold medalist Mervin Guarte stabbed, dies in Mindoro]&lt;/ref&gt;
* විනී කුමාලෝ, වයස 51, දකුණු අප්‍රිකානු ගායිකාවක් සහ නිළියක්.&lt;ref&gt;[https://www.newzimbabwe.com/legendary-south-african-singer-winnie-khumalo-dies-at-51-after-short-illness/ Legendary South African singer Winnie Khumalo dies at 51 after short illness]&lt;/ref&gt;
* ලිම් කිම්යා, වයස 73, ප්‍රංශ-කාම්බෝජ දේශපාලනඥයෙක්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2013–2018), වෙඩි තබා ඇත.&lt;ref&gt;[https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2934876/former-cambodian-mp-shot-dead-in-bangkok Former Cambodian MP shot dead in Bangkok]&lt;/ref&gt;
* ජීන්-මාරි ලෙ පෙන්, 96, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1956–1962, 1986–1988) සහ MEP (1984–2019), ජාතික පෙරමුණේ නිර්මාතෘ.
* අබ්දෙල්කදර් ඕල්ඩ් මක්ලූෆි, 80, ඇල්ජීරියානු බොක්සිං ක්‍රීඩකයා.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Minister of Sports Sadi Pays Tribute to Former International Boxer Abdelkader Ould Makhloufi |url=https://www.dzair-tube.dz/en/minister-of-sports-sadi-pays-tribute-to-former-international-boxer-abdelkader-ould-makhloufi/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117024445/https://www.dzair-tube.dz/en/minister-of-sports-sadi-pays-tribute-to-former-international-boxer-abdelkader-ould-makhloufi/ }}&lt;/ref&gt;
* මිරෝස්ලාවා මාර්චෙලුක් (pl), 85, පෝලන්ත නිළිය (වසරේ වීරයා, මැග්නට්).&lt;ref&gt;[https://dzienniklodzki.pl/zmarla-miroslawa-marcheluk-znakomita-aktorka-przez-wiele-lat-zwiazana-z-lodzia/ar/c13-19026458 Zmarła Mirosława Marcheluk, znakomita aktorka przez wiele lat związana z Łodzią] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* වෝල්ටර් මාර්ටෝස්, 67, පේරු හමුදා නිලධාරිනියක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (2020) සහ ආරක්ෂක අමාත්‍ය (2019–2020).&lt;ref&gt;[https://larepublica.pe/politica/2025/01/07/fallecio-walter-martos-ex-primer-ministro-del-gobierno-de-martin-vizcarra-a-los-67-anos-hnews-458318 Falleció Walter Martos, exministro del gobierno de Martín Vizcarra, a los 67 años] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* නීල් මැකලෙබ්, 89, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ඔක්ලහෝමා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1975–1983), ඉන්දියානු කටයුතු සඳහා අභ්‍යන්තර කටයුතු පිළිබඳ සහකාර ලේකම් (2001–2003).&lt;ref&gt;[https://www.kosu.org/local-news/2025-01-10/prominent-chickasaw-politician-neal-mccaleb-dies-at-90 Prominent Chickasaw politician Neal McCaleb dies at 90]&lt;/ref&gt;
* බිල් මැක්මාස්ටර්, 94, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් සහ පුහුණුකරුවෙක් (ගීලොන්ග්).&lt;ref&gt;[https://www.geelongcats.com.au/news/1706502/vale-cyril-bill-mcmaster Vale Cyril &quot;Bill&quot; McMaster]&lt;/ref&gt;
* ජග්දීෂ් මිට්ටල්, 99, ඉන්දියානු කලා එකතු කරන්නා.&lt;ref&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/art-connoisseur-jagdish-mittal-passes-away/articleshow/117034472.cms Art connoisseur Jagdish Mittal, passes away]&lt;/ref&gt;
* බෙටී සී. මොන්ක්මන්, 82, ඇමරිකානු භාරකරු සහ කතුවරිය, ධවල මන්දිර භාරකරු (1997–2002), ලියුකේමියාව.&lt;ref&gt;[https://www.whitehousehistory.org/betty-monkman-in-memoriam-1942-2025 Betty Monkman - In Memoriam 1942–2025]&lt;/ref&gt;
* ජිබාන් මුඛෝපාධ්‍යායි, ​​76, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, බටහිර බෙංගාල මන්ත්‍රී (2011–2021).&lt;ref&gt;[https://www.millenniumpost.in/bengal/former-tmc-mla-jiban-mukhopadhyay-passes-away-593863 Former TMC MLA Jiban Mukhopadhyay passes away Former TMC MLA Jiban Mukhopadhyay passes away]&lt;/ref&gt;
* පෙටියා පෙන්ඩරේවා, 53, බල්ගේරියානු ඔලිම්පික් කෙටි දුර ධාවන ශූරයා (1996, 2000).&lt;ref&gt;[https://sportal.bg/news-2025010711145326533 Почина легендарната българска спринтьорка Петя Пендарева] {{in lang|bg}}&lt;/ref&gt;
* ආතර් පොමරෝයි (ද), 71, නවසීලන්ත සම්භාව්‍ය විශාරද, චෙස් ක්‍රීඩක සහ පරිපාලක.&lt;ref&gt;[https://newzealandchess.co.nz/2025/01/arthur-pomeroy-passes-away-7-january-2025-rip/ Arthur Pomeroy passes away 7 January 2025]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ඩියොග්‍රේසියස් වික්ටර් සැවෙලානෝ, 65, පිලිපීන දේශපාලනඥයා, ඉලොකොස් සුර් හි තුන් වතාවක් ආණ්ඩුකාර, නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (2016–2022) සහ නියෝජ්‍ය කථික (2019–2022), උදරීය ඇනුරිසම්.&lt;ref&gt;[https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/932127/da-usec-dv-savellano-s-cause-of-death-is-abdominal-aneurysm/story/ DA USec. DV Savellano's cause of death is abdominal aneurysm]&lt;/ref&gt;
* ලියෝ සෙගෙඩින්, 97, ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://archive.today/20250109213249/https://www.chicagotribune.com/2025/01/09/leo-segedin-artist-whose-magic-realism-often-depicted-his-west-side-youth-dies-at-97/ Leo Segedin, artist whose magic realism often depicted his West Side youth, dies at 97]&lt;/ref&gt;
* වොල්කර් ස්ක්නාර්, වයස අවුරුදු 80, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, තුරින්ජියා හි ලෑන්ඩ්ටැග් සාමාජිකයෙක් (1990–2009).&lt;ref&gt;[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/volker-sklenar-tod-minister-104.html Ehemaliger Landwirtschafts- und Umweltminister Volker Sklenar gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* ජෝසප් ට්‍රාන් සුආන් ටියු, වයස අවුරුදු 80, වියට්නාම රෝමානු කතෝලික පූජකයෙක්, ලෝන්ග් සුයෙන් බිෂොප් (2003–2019).&lt;ref&gt;[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/btrxt.html Bishop Joseph Trần Xuân Tiếu †]&lt;/ref&gt;
* ඕයිවින්ද් වැග්නස්, වයස අවුරුදු 52, නෝර්වීජියානු ලේඛක සහ සඟරා සංස්කාරක, පෙනහළු ෆයිබ්‍රෝසිස්.&lt;ref&gt;[https://www.uib.no/infomedia/175098/professor-øyvind-vågnes-1972-2025 Professor Øyvind Vågnes (1972-2025)] {{in lang|nn}}&lt;/ref&gt;
* ඩෙරික් වෝඩ්, වයස අවුරුදු 62, ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදියා (WRC-TV).&lt;ref&gt;[https://www.nbcwashington.com/news/local/derrick-ward-beloved-news4-reporter-and-dc-native-dead-at-62/3808156/ Derrick Ward, beloved News4 reporter and DC native, dead at 62]&lt;/ref&gt;
* පීටර් යාරෝ, වයස අවුරුදු 86, ඇමරිකානු ගායකයා (පීටර්, පෝල් සහ මේරි) සහ ගීත රචකයා (&quot;පෆ්, ද මැජික් ඩ්‍රැගන්&quot;), මුත්‍රාශ පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/music/2025/jan/07/peter-yarrow-of-folk-trio-peter-paul-and-mary-dies-aged-86 Peter Yarrow of folk trio Peter, Paul and Mary dies aged 86]&lt;/ref&gt;

=== 6 ===

* ආලෝක් චැටර්ජි, 64, ඉන්දියානු නාට්‍ය නළුවා සහ අධ්‍යක්ෂ, බහු අවයව සැත්කම අසාර්ථකයි.&lt;ref&gt;[https://www.indiatoday.in/movies/story/alok-chatterjee-irrfan-nsd-batchmate-and-theatre-actor-dies-at-64-2660844-2025-01-07 Alok Chatterjee, Irrfan's NSD batchmate and theatre actor, dies at 64]&lt;/ref&gt;
* ගුසෙප් චියරවල්ලෝටි, 90, ඉතාලි නීතිවේදියෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, කැලබ්‍රියා හි සභාපති (2000-2005).&lt;ref&gt;[https://www.adnkronos.com/cronaca/calabria-morto-ex-presidente-della-regione-chiaravalloti_2djhmR6ZVXQ730wG8Ym36A Calabria, morto l'ex presidente della Regione Chiaravalloti] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ඇන්ටෝනියෝ කූටෝ ඩොස් සැන්ටොස්, 75, පෘතුගීසි දේශපාලනඥයා, අධ්‍යාපන ඇමති (1992-1993).&lt;ref&gt;[https://expresso.pt/sociedade/2025-01-06-couto-dos-santos-encontrado-morto-num-campo-de-golfe-3c1a8849 Couto dos Santos encontrado morto num campo de golfe] {{in lang|pt}}&lt;/ref&gt;
* බුල්චා ඩෙමෙක්සා, 94, ඉතියෝපියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2005-2010).&lt;ref&gt;[https://www.ebc.et/newsdetails.aspx?newsid=9160 የምጣኔ ሀብት ባለሙያው እና የሰላማዊ ፖለቲካ አቀንቃኙ አቶ ቡልቻ ደመቅሳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115182245/https://ebc.et/newsdetails.aspx?newsid=9160 |date=2025-01-15 }} {{in lang|amh}}&lt;/ref&gt;
* ශ්‍රීමත් තෝමස් ඩන්, 91, බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා නිලධාරියා, හියර්ෆෝර්ඩ් සහ වෝර්සෙස්ටර්හි සාමි ලුතිනන් (1977-1998), හියර්ෆෝර්ඩ්ෂයර් (1998-2008) සහ වෝර්සෙස්ටර්ෂයර් (1998-2001).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Announcement regarding the death of the former Chairman of the Association of the Lord-Lieutenants and former Lord-Lieutenant of Herefordshire, Sir Thomas Dunne, KG, KCVO |url=https://www.herefordshire.gov.uk/news/article/1901/announcement-regarding-the-death-of-the-former-chairman-of-the-association-of-the-lord-lieutenant-and-former-lord-lieutenant-of-herefordshire-sir-thomas-dunne-kg-kcvo- |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109181932/https://www.herefordshire.gov.uk/news/article/1901/announcement-regarding-the-death-of-the-former-chairman-of-the-association-of-the-lord-lieutenant-and-former-lord-lieutenant-of-herefordshire-sir-thomas-dunne-kg-kcvo- }}&lt;/ref&gt;
* රේමන්ඩ් ඩුරන්ඩ්, වයස අවුරුදු 79, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (2008–2012), චැපොන්නේ නගරාධිපති (1989 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.leprogres.fr/politique/2025/01/06/maire-de-chaponnay-depuis-1989-raymond-durand-est-decede-ce-lundi-matin Maire de Chaponnay depuis 1989, Raymond Durand est décédé] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* හෙනී එමන්, වයස අවුරුදු 76, අරුබාන් දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1986–1989, 1994–2001).&lt;ref&gt;[https://www.nd.nl/varia/varia/1252822/eerste-premier-van-aruba-henny-eman-76-overleden Eerste premier van Aruba Henny Eman (76) overleden] {{in lang|nl}} {{paywall}}&lt;/ref&gt;
* ජෝර්ජ් ෆ්ලෝරස්, වයස 70, මෙක්සිකානු ඔලිම්පික් පැසිපන්දු ක්‍රීඩකයා (1976).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/name/jorge-flores-obituary?id=57226269 Jorge L. Flores]&lt;/ref&gt;
* ඩ්වයිට් ෆොස්ටර්, වයස 67, කැනේඩියානු අයිස් හොකී ක්‍රීඩකයා (ඩිට්‍රොයිට් රෙඩ් වින්ග්ස්, බොස්ටන් බෲයින්ස්, කොලරාඩෝ රොකීස්).&lt;ref&gt;[https://chl.ca/ohl/article/ohl-mourns-the-loss-of-dwight-foster/ OHL mourns the loss of Dwight Foster]&lt;/ref&gt;
* හෝප් ෆෝයි, වයස 103, ඇමරිකානු ජන ගායකයා.&lt;ref&gt;[https://www.randomlengthsnews.com/archives/2025/01/09/hope-foye/68303 Hope Foye, Trailblazing ‘People’s Artist’ and Civil Rights Pioneer, Passes Away at 103 (Sept. 2, 1921 – Jan. 6, 2025)]&lt;/ref&gt;
* ජෝන් ග්‍රැනාරා, වයස 81, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මැසචුසෙට්ස් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1977–1979).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/bostonglobe/name/john-granara-obituary?id=57236949 John R. Granara]&lt;/ref&gt;
* ස්ටෙලා ග්‍රේකා, වයස 102, ග්‍රීක ගායිකාවක් සහ නිළියක්.&lt;ref&gt;[https://avecnews.gr/2025/01/06/apochairetismos-sti-stella-gkreka-1922-2025-tou-david-nachmia/ Αποχαιρετισμός στη Στέλλα Γκρέκα 1922-2025 -Του Δαυιδ Ναχμία] {{in lang|el}}&lt;/ref&gt;
* ඇරිස්ටයිඩ් ගුනෙල්ලා, වයස 93, ඉතාලි දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (1968–1992) සහ ප්‍රාදේශීය කටයුතු අමාත්‍ය (1987–1988).&lt;ref&gt;[https://www.rainews.it/tgr/sicilia/articoli/2025/01/morto-lex-ministro-e-leader-del-pri-aristide-gunnella--3190e16e-38fe-4cde-92d0-9c560fd76dbc.html Morto l'ex ministro e leader del Pri Aristide Gunnella] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ජෝන් එස්. හන්කින්, වයස 79, කැනේඩියානු බැංකුකරුවෙක්, සභාපති (1999–2003) සහ ජනාධිපති (2003–2004) ) CIBC හි.&lt;ref&gt;[https://www.theglobeandmail.com/business/article-former-cibc-ceo-john-hunkin-dies-at-79/ Former CIBC CEO John Hunkin dies at 79]&lt;/ref&gt;
* පන්යා ක්‍රිචරෝන්, වයස අවුරුදු 75, තායි රෝමානු කතෝලික නාහිමි, රට්චබුරි හි බිෂොප් (2005–2023).&lt;ref&gt;[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkrit.html Bishop John Bosco Panya Kritcharoen †]&lt;/ref&gt;
* ඩුසාන් මාරවිච්, වයස අවුරුදු 85, සර්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (රෙඩ් ස්ටාර් බෙල්ග්‍රේඩ්, රේසිං පැරිස්, යුගෝස්ලාවියානු ජාතික කණ්ඩායම), ඔලිම්පික් ශූරයා (1960).&lt;ref&gt;[https://kossev.info/it/kosovo-online-najnovije-vestu-preminula-legenda-crvene-zvezde-dusan-maravic/ È morta la leggenda della Stella Rossa Dušan Maravić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250305063352/https://kossev.info/it/kosovo-online-najnovije-vestu-preminula-legenda-crvene-zvezde-dusan-maravic/ |date=2025-03-05 }} {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* බ්‍රයන් මැටූස්, වයස 37, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩක (බැල්ටිමෝර් ඔරියෝල්ස්, චිකාගෝ කබ්ස්).&lt;ref&gt;[https://www.mlb.com/news/former-orioles-pitcher-brian-matusz-dies-at-37 Brian Matusz, lefty who had Big Papi's number, dies at 37]&lt;/ref&gt;
* ඔල්ගා මෙෂෝ වොෂින්ටන්, වයස 42, දකුණු අප්‍රිකානු නීතිඥ.&lt;ref&gt;[https://www.snl24.com/dailysun/news/kenneth-meshoes-daughter-olga-passes-in-the-usa-after-sudden-lupus-diagnosis-20250107 Kenneth Meshoe mourns daughter's passing!]&lt;/ref&gt;
* මිලෝරාඩ් මිලින්කොවිච්, වයස 59, සර්බියානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ (ෆ්‍රොසන් ස්ටිෆ්), තිර රචක සහ රොක් සංගීතඥ (මොර්බිඩි අයි ම්නොචි).&lt;ref&gt;[https://www.blic.rs/sudbine/milorad-milinkovic-imao-velike-planove-sa-ekipom-potere-iznenadna-smrt-sve-prekinula/zk6ec3k Milorad Milinković imao velike planove sa ekipom &quot;Potere&quot;, iznenadna smrt sve prekinula: Sve je trebalo da počne posle praznika] {{in lang|sr}}&lt;/ref&gt;
* ගන්වෝර් නෙල්සන්, වයස 93, ස්වීඩන් චිත්‍රපට නිෂ්පාදක (''[[:en:Schmeerguntz|Schmeerguntz]]'', ''[[:en:My_Name_Is_Oona|My Name Is Oona]]'').&lt;ref&gt;[https://www.dn.se/kultur/experimentfilmaren-gunvor-nelson-ar-dod/ Experimentfilmaren Gunvor Nelson är död] {{in lang|sv}}&lt;/ref&gt;
* ජේම්ස් නුනලි, වයස 79 , ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මිසිසිපි නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1972–1988).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/djournal/name/james-nunnally-obituary?id=57199698 James David Nunnally]&lt;/ref&gt;
* මාගස් ඕප්කාප්, වයස අවුරුදු 65, එස්තෝනියානු නළුවා.&lt;ref&gt;[https://saartehaal.postimees.ee/8168640/kaastunne-lahedastele-igaviku-teele-on-lainud-saaremaalt-parit-naitleja-margus-oopkaup Kaastunne lähedastele ⟩ Igaviku teele on läinud Saaremaalt pärit näitleja Margus Oopkaup] {{in lang|et}}&lt;/ref&gt;
* මෙරියන් රොබට්ස්, වයස අවුරුදු 90, වේල්ස් රග්බි සංගම් ක්‍රීඩකයා (කාඩිෆ්, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/cn540wr2eq6o Wales and Cardiff centre Roberts dies aged 90]&lt;/ref&gt;
* චාල්ස් එම්. රොසෙල්, වයස අවුරුදු 63, ඇමරිකානු නවාජෝ ඡායාරූප ශිල්පියා, මාධ්‍යවේදියා සහ අධ්‍යයන පරිපාලක, ඩිනේ විද්‍යාලයේ සභාපති (2017 සිට).&lt;ref&gt;[https://navajotimes.com/reznews/dine-college-president-charles-roessel-dies-at-63/ Diné College President Charles Roessel dies at 63]&lt;/ref&gt;
* පීටර් රොජර්ස්, වයස අවුරුදු 85, වේල්ස් දේශපාලනඥයා, ඒඑම් (1999–2003).&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/cymrufyw/erthyglau/cdxz192nel0o Y cyn-wleidydd, Peter Rogers, wedi marw yn 85 oed] {{in lang|cy}}&lt;/ref&gt;
* රේමන්ඩ් සෝ පෝ රේ, වයස අවුරුදු 76, බුරුම රෝමානු කතෝලික නාහිමි, යැන්ගොන්හි සහායක රදගුරු (1987–1993) සහ මව්ලමයින්හි රදගුරු (1993–2023).&lt;ref&gt;[https://www.rvasia.org/asian-news/myanmar-former-bishop-mawlamyine-diocese-dies-76 Myanmar: Former bishop of Mawlamyine diocese dies at 76]&lt;/ref&gt;
* හෙක්ටර් ට්‍රැවිසෝ, වයස අවුරුදු 81, කියුබානු-පුවර්ටෝ රිකන් නළුවා, විකට නළුවා සහ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා. (SuperXclusivo), හෘදයාබාධ.&lt;ref&gt;[https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/01/06/muere-el-actor-y-animador-hector-travieso/ Muere el actor y animador Héctor Travieso] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ජිම් වෙදරින්ටන්, වයස අවුරුදු 87, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ජෝර්ජියාවේ කොලොම්බස් නගරාධිපති (2007–2011).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former Columbus Mayor and Police Chief Jim Wetherington dies in Columbus home |url=https://www.wrbl.com/news/local-news/former-columbus-mayor-and-police-chief-jim-wetherington-dies-in-columbus-home/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114100749/https://www.wrbl.com/news/local-news/former-columbus-mayor-and-police-chief-jim-wetherington-dies-in-columbus-home/ }}&lt;/ref&gt;
* ඩේල් විල්සන්, වයස අවුරුදු 74, කැනේඩියානු හඬ නළුවා (ඩ්‍රැගන් බෝල් ඉසෙඩ්, ජී.අයි. ජෝ: සැබෑ ඇමරිකානු වීරයා, මාටින් අභිරහස), පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා සහ පාකින්සන් රෝගයෙන් ඇතිවන සංකූලතා.&lt;ref&gt;[https://www.animenewsnetwork.com/news/2025-01-08/voice-actor-dale-wilson-dies/.219832 Voice Actor Dale Wilson Dies]&lt;/ref&gt;
* රොබට් පෝල් වුල්ෆ්, 91, ඇමරිකානු දේශපාලන දාර්ශනිකයා (අරාජිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, පිරිසිදු ඉවසීම පිළිබඳ විවේචනයක්).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/legacyremembers/robert-wolff-obituary?id=57223118 Robert Wolff]&lt;/ref&gt;
* යූන් ජු-යොං, වයස 96, දකුණු කොරියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1973–1979).&lt;ref&gt;[https://www.chosun.com/culture-life/culture_general/2025/01/07/4AM5E6L3QNBVPDIG3DN2E3XYM4/ 교수·언론·정치 거쳐도… 사진가의 삶 가장 행복했다] {{in lang|ko}}&lt;/ref&gt;
* ලුඩ්වික් සාලෙව්ස්කි, වයස 70, පෝලන්ත දේශපාලනඥයෙක්, සෙනෙට් සභිකයෙක් (2005–2007).&lt;ref&gt;[https://mylomza.pl/artykul/zmarl-pulkownik-ludwik-n1661827 Zmarł pułkownik Ludwik Zalewski] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* එඩ්ගර් මැඩිසන් වෙල්ච්, වයස 36, ඇමරිකානු අපරාධකරුවෙක්, වෙඩි තබා ඇත.&lt;ref&gt;[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2025/01/10/pizzagate-gunman-edgar-welch-killed-kannapolis-nc/77592172007/ Man at the center of Washington DC 'Pizzagate' killed during North Carolina traffic stop]&lt;/ref&gt;

=== 5 ===

* ගර්ඩ් ඇච්ටර්බර්ග්, 84, ජර්මානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (ස්පැන්ඩෝවර් BC) සහ කළමනාකරු (ටෙනිස් බොරූෂියා බර්ලින්, BFC සුඩ්‍රින්).&lt;ref&gt;[https://www.moz.de/nachrichten/regionalsport/gerd-achterberg-ist-tot-spandauer-ikone-verstorbennbsp-berlin-und-chemie-leipzig-trauern-77768182.html Gerd Achterberg ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* බෙනොයිට් ඇලමේන්, 82 හැවිරිදි, ප්‍රංශ හඬ නළුවා&lt;ref&gt;[https://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=1000122211.html Mort de Benoît Allemane, voix française mythique de Morgan Freeman et du Père Noël] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ජෝ බාර්නෙට්, 95, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මොන්ටානා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1991–2001).&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/bozemandailychronicle/name/joseph-barnett-obituary?id=57242378 Joseph William Barnett]&lt;/ref&gt;
* ජෝසප් බෙන්ඩොන්ගා, 70, මධ්‍යම අප්‍රිකානු නීතිඥයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, බන්ගුයි නගරාධිපති (1997–2000).&lt;ref&gt;[https://www.radiondekeluka.org/79051-centrafrique-lopposant-joseph-bendounga-tire-sa-reverence Centrafrique : l’opposant Joseph Bendounga tire sa révérence] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* පිලිප්පා බ්ලෙයාර්, 79, නවසීලන්ත කලාකරුවෙක්.&lt;ref&gt;[https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/philippa-blair-obituary?id=57194953 Philippa Mary Blair]&lt;/ref&gt;
* ඔර්ලන්ඩෝ කබ්‍රල්ස් මාටිනෙස්, 85, කොලොම්බියානු රසායනික ඉංජිනේරුවෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, පතල් හා බලශක්ති අමාත්‍ය (1997–1998) සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍ය (1996–1997).&lt;ref&gt;[https://www.larepublica.co/obituarios/orlando-jose-cabrales-martinez-exministro-de-minas-y-energia-4031170 Orlando José Cabrales Martínez] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* බීජ් චානි, 68, ඇමරිකානු සංගීතඥයෙක් (උප නගර).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Minnesota punk rock hero Beej Chaney of the Suburbs, 68, dies while swimming in the Pacific Ocean |url=https://www.startribune.com/beej-chaney-suburbs-death-guitarist/601203171 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123175854/https://www.startribune.com/beej-chaney-suburbs-death-guitarist/601203171 }}&lt;/ref&gt;
* ඈන්-මාරි කොම්පරිනි, වයස 77, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (2002–2007) සහ රෝන්-ඇල්ප්ස් (1999–2004) හි සභාපති.&lt;ref&gt;[https://www.leprogres.fr/politique/2025/01/05/anne-marie-comparini-ancienne-presidente-de-la-region-rhone-alpes-est-decedee Anne-Marie Comparini, ancienne présidente de la Région Rhône-Alpes, est décédée] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ජෝන් ඩග්ලස්, වයස 90, ස්කොට්ලන්ත රග්බි සංගම් ක්‍රීඩක (ම්ලේච්ඡ, බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත සිංහයන්, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.theoffsideline.com/john-douglas/ Former Scotland cap and Grand National winning owner John Douglas dies, aged 90]&lt;/ref&gt;
* නා ඩි'සූසා, වයස 87, ඉන්දියානු නවකතාකරු.&lt;ref&gt;[https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/well-known-writer-na-dsouza-passes-away/article69065691.ece Well-known writer Na. D’Souza passes away]&lt;/ref&gt;
* මයිකල් ෆැල්සන්, වයස 79, මෝල්ටා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා සහ දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1976–1996).&lt;ref&gt;[https://www.maltatoday.com.mt/news/national/133007/maltatoday_columnist_and_expn_minister_michael_falzon_dies_at_79 MaltaToday columnist and ex-PN minister Michael Falzon dies at 79]&lt;/ref&gt;
* රොබට් හබ්නර්, වයස 76, ජර්මානු චෙස් ග්‍රෑන්ඩ්මාස්ටර්, ආමාශ පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://en.chessbase.com/post/robert-huebner-has-passed-away Robert Hübner has passed away]&lt;/ref&gt;
* එස්. ඒ. කලෙක්, බංග්ලාදේශ දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1979–1990, 1996, 2001–2006).&lt;ref&gt;[https://www.dhakatribune.com/bangladesh/people/370021/ex-mp-sa-khaleque-passes-away Ex-MP SA Khaleque passes away]&lt;/ref&gt;
* ලී හෝසුන්, වයස 89, ජපන්-දකුණු කොරියානු නවකතාකරු.&lt;ref&gt;[https://www.hokkaido-np.co.jp/article/1110363/ 李恢成さん死去　89歳　芥川賞作家、北海道新聞文学賞選考委員] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115175720/https://www.hokkaido-np.co.jp/article/1110363/ |date=2025-01-15 }} {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* ෆෙඩ්රික් ලින්ඩ්ග්‍රන්, 53, ස්වීඩන් හෙවි මෙටල් සංගීත ශිල්පී (Unleshed, Terra Firma).&lt;ref&gt;[https://metalinsider.net/sad-news/former-unleashed-guitarist-fredrik-lindgren-passes-away Former Unleashed guitarist Fredrik Lindgren passes away]&lt;/ref&gt;
* අල් මැක්නීල්, 89, කැනේඩියානු අයිස් හොකී ක්‍රීඩකයා (Toronto Maple Leafs, Chicago Blackhawks) සහ පුහුණුකරු (Calgary Flames).&lt;ref&gt;[https://calgary.ctvnews.ca/al-macneil-long-time-flames-coach-executive-dies-at-89-1.7166216 Al MacNeil, long-time Flames coach, executive, dies at 89]&lt;/ref&gt;
* ඔල්ගා මාර්ලින්, 90, ඇමරිකාවේ උපන් කෙන්යානු අධ්‍යාපනඥයෙක් සහ ලේඛකයෙක්.&lt;ref&gt;[https://opusdei.org/en-ke/article/a-life-a-dream-and-magnificent-realities/ A life, a dream and magnificent realities]&lt;/ref&gt;
* ප්‍රබීර් මිත්‍රා, 83, බංග්ලාදේශ නළුවා (Titash Ekti Nadir Naam, Boro Bhalo Lok Chhilo, Buk Fatey To Mukh Foteyna).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Prabir Mitra passes away |url=https://www.daily-sun.com/post/785405 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117143622/https://www.daily-sun.com/post/785405 }}&lt;/ref&gt;
* සිමෙවෝ ඔරිෂා ඔකේ, 48, බෙනිනීස් ගායකයා.&lt;ref&gt;[https://lanouvelletribune.info/2025/01/deces-de-semevo-oricha-au-benin-les-confidences-de-son-chef-orchestre-exclusivite/ Décès de Sèmèvo Oricha au Bénin : Les confidences de son chef orchestre (Exclusivité)] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* බර්න්ඩ් නොතොෆර්, 83, ජර්මානු වාග් විද්‍යාඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://mittelhessen-gedenkt.de/traueranzeige/bernd-nothofer Bernd Nothofer] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* මාරියා පරමෝ, 61, කොලොම්බියානු පාෂාණ විද්‍යාඥයා, භූ විද්‍යාඥ සහ කෞතුකාගාර අධ්‍යක්ෂ.&lt;ref&gt;[https://www.elespectador.com/ciencia/fallecio-maria-euridice-paramo-paleontologa-y-directora-del-museo-geologico-nacional/ Falleció María Páramo, paleontóloga y exdirectora del Museo Geológico Nacional] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* පාක් ස්යුං-හ්යුන්, 35, දකුණු කොරියානු කායවර්ධන ක්‍රීඩකයෙකි.&lt;ref&gt;[https://torontosun.com/sports/other-sports/south-korean-bodybuilder-youtuber-dead South Korean bodybuilder, Youtube Star died at the age of 35]&lt;/ref&gt;
* රැකෙල් රබිනොවිච්, 95, ආර්ජන්ටිනා-ඇමරිකානු කලාකරු, පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://hyperallergic.com/982551/raquel-rabinovich-artist-of-submerged-worlds-dies-at-95/ Raquel Rabinovich, Artist of Submerged Worlds, Dies at 95]&lt;/ref&gt;
* අනිසුර් රහ්මාන්, 91, බංග්ලාදේශ ආර්ථික විද්‍යාඥ.&lt;ref&gt;[https://en.prothomalo.com/bangladesh/wcqgsv1n4l Economist Anisur Rahman no more]&lt;/ref&gt;
* මයික් රින්ඩර්, 69, ඕස්ට්‍රේලියානු-ඇමරිකානු විද්‍යාඥ විධායක (1982–2007) සහ ලේඛක (බිලියන වසර), esophageal පිළිකා.&lt;ref&gt;[https://www.thedailybeast.com/scientology-executive-turned-whistleblower-mike-rinder-dead-after-cancer-battle/ Scientology Whistleblower Dead After Cancer Battle]&lt;/ref&gt;
* ජිම් ෂෝර්ට්, 58, ඕස්ට්‍රේලියාවේ උපන් ඇමරිකානු විකට නළුවෙක්, බඩේ රෝගය.&lt;ref&gt;[https://www.forbes.com/sites/marcberman1/2025/01/06/jim-short-dies-the-comedian-and-podcast-host-was-58/ Jim Short Dies: The Comedian And Podcast Host Was 58]&lt;/ref&gt;
* කොස්ටාස් සිමිටිස්, 88, ග්‍රීක දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1996–2004), සහ මන්ත්‍රී (1985–2009).&lt;ref&gt;[https://www.barrons.com/news/former-greek-pm-costas-simitis-dies-aged-88-ea144ae0 Former Greek PM Costas Simitis Dies Aged 88]&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රැන්ටිසෙක් ෂ්මහෙල්, 90, චෙක් ඉතිහාසඥයා.&lt;ref&gt;[https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/veda/zemrel-historik-smahel-znalec-lucemburku-husitstvi-ci-reformace-356820 Zemřel historik Šmahel, znalec Lucemburků, husitství či reformace] {{in lang|cs}}&lt;/ref&gt;
* ඇන්ඩ්‍රියාස් ස්ටෙන්ග්ලයින්, 95, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, බැවේරියාවේ ලෑන්ඩ්ටැග් සාමාජික (1958–1962, 1963–1966).&lt;ref&gt;[https://www.fraenkischertag.de/lokales/bamberg/politik/tod-von-altbuergermeister-andreas-stenglein-in-gaustadt-art-415436 Wie Andreas „Andres&quot; Stenglein Gaustadt geprägt hat] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* මසාහිරෝ ටබාටා, 85, ජපන් දේශපාලනඥයෙක්, නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://www.jiji.com/jc/article?k=2025011501157&amp;g=pol 田端正広さん死去　元公明党衆院議員] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250116190139/https://www.jiji.com/jc/article?k=2025011501157&amp;g=pol |date=2025-01-16 }} {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* ජෙෆ්රි ටැටර්සාල්, වයස අවුරුදු 77, බ්‍රිතාන්‍ය නීතිවේදියෙකු සහ ඇන්ග්ලිකන් පූජකයෙකි.&lt;ref&gt;[https://www.churchtimes.co.uk/articles/2025/10-january/news/uk/geoffrey-tattersall-synodsman-and-chancellor-dies-aged-77 Geoffrey Tattersall, synodsman and chancellor, dies, aged 77]&lt;/ref&gt;
* ඇල්බර්ටෝ වරිලාස්, වයස අවුරුදු 90, පේරු නීතිඥ, දේශපාලනඥයා සහ ලේඛක, අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1992–1993).&lt;ref&gt;[https://puntoedu.pucp.edu.pe/noticia/alberto-varillas-montenegro-una-vida-entregada-al-desarrollo-cultural-y-educativo-del-pais/ Alberto Varillas Montenegro: una vida entregada al desarrollo cultural y educativo del país] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* ජුවාන් මැනුවෙල් විලා, වයස අවුරුදු 86, ස්පාඤ්ඤ පාපන්දු ක්‍රීඩක (ප්ලස් අල්ට්‍රා, රියල් සරගෝසා, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://as.com/futbol/segunda/fallece-juan-manuel-villa-el-malabarista-de-los-cinco-magnificos-n/ Fallece Juan Manuel Villa, el malabarista de los Cinco Magníficos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250105124729/https://as.com/futbol/segunda/fallece-juan-manuel-villa-el-malabarista-de-los-cinco-magnificos-n/ |date=2025-01-05 }} {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* විවියන්, වයස අවුරුදු 32, බ්‍රිතාන්‍ය ඩ්‍රැග් ක්වීන් (රුපෝල්ස් ඩ්‍රැග් රේස් එක්සත් රාජධානිය, රූපෝල්ස් ඩ්‍රැග් රේස් සියලුම තරු, අයිස් මත නැටුම්).&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gw1v51yezo ''RuPaul's Drag Race UK'' star The Vivienne dies aged 32]&lt;/ref&gt;
* වැන්ග් ෂෙන්ගුඕ, වයස අවුරුදු 89, චීන ක්ෂේත්‍ර වෛද්‍ය ඉංජිනේරු.&lt;ref&gt;[https://www.sohu.com/a/845538335_260616 工程院首批院士、野战外科学专家王正国逝世，享年90岁 ] {{in lang|zh}}&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රෙඩී සික්ස්, වයස අවුරුදු 89, ප්‍රංශ පාපන්දු ක්‍රීඩක (පියරොට්ස් වෝබන් ස්ට්‍රාස්බර්ග්, ආර්සී ස්ට්‍රාස්බර්ග්, 1968 ඔලිම්පික්).&lt;ref&gt;[https://www.fff.fr/article/13932-disparition-de-freddy-zix.html Disparition de Freddy Zix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250114224616/https://www.fff.fr/article/13932-disparition-de-freddy-zix.html |date=2025-01-14 }} {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;

=== 4 ===

* මතියාස් අකුනා, වයස අවුරුදු 32, උරුගුවේ පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ලැමියා), සියදිවි නසා ගැනීම.&lt;ref&gt;[https://www.footboom1.com/en/news/football/2259116-tragedy-in-ecuador-mathias-acuna-found-dead-in-hotel-in-ecuador Tragedy in Ecuador: Mathias Acuña Found Dead in Hotel in Ecuador]&lt;/ref&gt;
* ක්ලෝඩ් ඇලෙග්‍රේ, වයස අවුරුදු 87, ප්‍රංශ භූ රසායන විද්‍යාඥයා සහ දේශපාලනඥයා, ජාතික අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1997–2000).&lt;ref&gt;[https://www.lepoint.fr/politique/claude-allegre-est-mort-04-01-2025-2579206_20.php Claude Allègre est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* එඩ් ඇස්කෙව්, වයස අවුරුදු 84, ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියා සහ ගායක-ගීත රචකයා.&lt;ref&gt;[https://exclaim.ca/music/article/ed-askew-has-died Ed Askew Has Died]&lt;/ref&gt;
* බකී බ්ලැක්වෙල්, වයස අවුරුදු 77, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, බටහිර වර්ජිනියා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (1976–1982, 2016), සාර්කෝමා.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/name/frank-blackwell-obituary?id=57190194 Frank &quot;Bucky&quot; Blackwell]&lt;/ref&gt;
* වයි. මයිකල් බෝඩමන්, වයස අවුරුදු 80, ජර්මනියේ උපන් කැනේඩියානු සමාජ විද්‍යාඥයා.&lt;ref&gt;[https://www.boersenblatt.net/home/y-michal-bodemann-ist-gestorben-357393 Y. Michal Bodemann ist gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;  
* පීටර් බ්‍රැන්ඩස්, වයස අවුරුදු 80, ඩෙන්මාර්ක චිත්‍ර ශිල්පියා සහ මූර්ති ශිල්පියා.&lt;ref&gt;[https://www.dr.dk/nyheder/seneste/kirkekunster-peter-brandes-er-doed Kirkekunster Peter Brandes er død] {{in lang|da}}&lt;/ref&gt;
* එල්වර් සෙරෝන්, කොලොම්බියානු දේශපාලනඥයා, මොකෝවා නගරාධිපති (2004–2007, 2012–2015), වෙඩි තබා ඇත.&lt;ref&gt;[https://www.elespectador.com/judicial/asesinan-en-su-casa-a-elver-ceron-exalcalde-de-mocoa-putumayo/ Asesinan en su casa a Elver Cerón, exalcalde de Mocoa (Putumayo)] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* රාජගෝපාල චිදම්බරම්, වයස අවුරුදු 88, ඉන්දියානු න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාඥ, රජයේ ප්‍රධාන විද්‍යාත්මක උපදේශක (2002–2018).&lt;ref&gt;[https://www.deccanherald.com/india/nuclear-scientist-dr-rajagopala-chidambaram-passes-away-3341318 Nuclear scientist Dr. Rajagopala Chidambaram passes away]&lt;/ref&gt;
* කොල්ම් කොනොලි, වයස අවුරුදු 82, අයර්ලන්ත මාධ්‍යවේදියා (RTÉ පුවත්, බීබීසී පුවත්).&lt;ref&gt;[https://www.rte.ie/news/2025/0105/1489190-colm-conolly/ Death announced of former RTÉ correspondent Colm Connolly]&lt;/ref&gt;
* බ්‍රයන් ඩන්ස්බි, වයස අවුරුදු 84, බ්‍රිතාන්‍ය පර්ලයිට් කර්මාන්ත විධායක.&lt;ref&gt;[https://www.harrogatechamber.co.uk/business-hub/dunsby-family-announcement-dunsby-brian-leslie Dunsby Family Announcement]&lt;/ref&gt;
* ෆ්‍රැන්ජෝ ඩිඩික්, වයස අවුරුදු 85, බොස්නියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (වෙලෙස් මොස්ටාර්) සහ කළමනාකරු (ෂිරෝකි බ්‍රිජෙග්, ස්රින්ජ්ස්කි මොස්ටාර්).&lt;ref&gt;[https://nova.rs/sport/fudbal/preminuo-franjo-dzidic/ Tuga: Preminuo prvi trener Luke Modrića, on mu je dao najvažniju šansu] {{in lang|sr}}&lt;/ref&gt;
* එමිලියෝ එචෙවාරියා, වයස අවුරුදු 80, මෙක්සිකානු නළුවා (අමෝරස් පෙරෝස්, ඩයි අනදර් ඩේ, ද ඇලමෝ).&lt;ref&gt;[https://www.excelsior.com.mx/funcion/muere-emilio-echevarria-actor-interpreto-el-chivo-amores-perros/1692626 Muere Emilio Echevarría, querido actor que interpretó a &quot;El Chivo&quot; en &quot;Amores Perros&quot;] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* බෙන් එස්පි, වයස අවුරුදු 81, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, ඔහියෝ සෙනෙට් සභික (1992–2002).&lt;ref&gt;[https://myfox28columbus.com/newsletter-daily/ben-espy-former-ohio-senate-minority-leader-columbus-city-council-member-dies-at-81-kathy-duffy-shannon-harding-andrew-ginther-joyce-beatty Ben Espy, former Ohio Senate minority leader, Columbus City Council member dies at 81]&lt;/ref&gt;
* බිලී ෆාලින්, 92, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ජෝර්ජියා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1967–1971).&lt;ref&gt;[https://www.bakerfhga.com/obituaries/william-fallin William Fallin]&lt;/ref&gt;
* රිචඩ් ෆෝර්මන්, 87, ඇමරිකානු නාට්‍ය රචකයෙක් (අල රටෙහි රෝඩා), නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2025/01/04/theater/richard-foreman-dead.html Richard Foreman, Iconoclastic Playwright and Impresario, Dies at 87]&lt;/ref&gt;
* ඇනා ග්ලිජික්, 90, සර්බියානු වෛරස් විද්‍යාඥයෙක්.&lt;ref&gt;[https://n1info.hr/regija/umrla-ana-gligic-virologinja-koja-je-zaustavila-velike-boginje/ Odlazak Ane Gligić: Znanstvenica koja je zaustavila smrtonosnu epidemiju] {{in lang|hr}}&lt;/ref&gt;
* එලිසබෙත් හාර්, 78, නෝර්වීජියානු කලාකාරිනි.&lt;ref&gt;[https://www.fvn.no/mening/debattinnlegg/i/o3lerj/en-annen-side-ved-elisabeth-astrup-haarr En annen side ved Elisabeth Astrup Haarr] {{in lang|no}}&lt;/ref&gt; (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී)  
* මොහ්සන් හබාචා, 82, ටියුනීසියානු පාපන්දු ක්‍රීඩිකාව (සහෙල්, අජැසියෝ, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.tunisienumerique.com/ancien-joueur-de-less-mohsen-habacha-est-decede-a-lage-de-82-ans/ Ancien joueur de l’ESS, Mohsen Habacha est décédé à l’âge de 82 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* ඔලෙක්සැන්ඩර් හුමෙන්යුක්, 48, යුක්රේන පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (CSKA කියෙව්, චෝර්නොමොරෙට්ස් ඔඩේසා) සහ කළමනාකරු (බුකොවිනා චර්නිව්ට්සි).&lt;ref&gt;[https://sport.ua/uk/news/728123-raptovo-pomer-eksvorotar-dnipra-ta-vidomiy-trener-golkiperiv-v-ukraini Раптово помер ексворотар Дніпра та відомий тренер голкіперів в Україні] {{in lang|uk}}&lt;/ref&gt;
* සාකා ඉසා, 69, නයිජීරියානු දේශපාලනඥයෙක්.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former Kwara State SSG, Saka Isau, Dies at 69, Janazah to hold on Sunday |url=https://thenationalpilot.ng/2025/01/04/former-kwara-state-ssg-saka-isau-dies-at-69-janazah-to-hold-on-sunday/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116121755/https://thenationalpilot.ng/2025/01/04/former-kwara-state-ssg-saka-isau-dies-at-69-janazah-to-hold-on-sunday/ }}&lt;/ref&gt;
* බැරී ක්‍රේමර්, වයස අවුරුදු 82, ඇමරිකානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩක (සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ වොරියර්ස්, නිව් යෝර්ක් නික්ස්) සහ නීතිවේදියෙකු, නිව් යෝර්ක් ප්‍රාන්ත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරු (2009–2012).&lt;ref&gt;[https://www.dailygazette.com/news/barry-kramer-schenectady-basketball-judge-obituary/article_8d45baaa-cb06-11ef-ab6a-bb42c6edffe5.html Schenectady basketball legend, long-time judge Barry Kramer dead at 82]&lt;/ref&gt;
* ඩිලන් තෝමස් මෝර්, ඇමරිකානු සංගීතඥ (කෙම්ලැබ්).&lt;ref&gt;[https://regenmag.com/blog/blog-for-dylan/ For Dylan]&lt;/ref&gt;
* අරිගෝ පැඩෝවන්, වයස අවුරුදු 97, ඉතාලි මාර්ග ධාවන පාපැදිකරු.&lt;ref&gt;[https://www.mattinopadova.it/cronaca/morto-arrigo-padovan-ciclista-giro-italia-tour-de-france-fk8vpjyp Addio a Arrigo Padovan, gloria di Giro e Tour] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* ජූලියන් පෝලින්, වයස අවුරුදු 78, කැනේඩියානු නළුවෙකු සහ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක (මිනුයිට්, ලෙ සොයර්, බේබයින්).&lt;ref&gt;[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2130667/deces-julien-poulin-elvis-gratton-cinema-tele-falardeau Julien Poulin, interprète d’Elvis Gratton, est décédé] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* කැරන් ප්‍රයර්, වයස අවුරුදු 92, ඇමරිකානු හැසිරීම් මනෝවිද්‍යාඥවරියක් සහ කතුවරියක්.&lt;ref&gt;[https://improbable.com/2025/01/05/sad-news-karen-pryor-has-died/ Sad news: Karen Pryor has died]&lt;/ref&gt;
* ජෙනී රැන්ඩර්සන්, බැරොනස් රැන්ඩර්සන්, වයස අවුරුදු 76, වේල්ස් දේශපාලනඥයියක් සහ සම වයසේ මිතුරියක්, වේල්සයේ වැඩබලන නියෝජ්‍ය පළමු අමාත්‍යවරිය (2001–2002) සහ ලෝඩ්ස් හවුස් හි සාමාජිකාවක් (2011 සිට).&lt;ref&gt;[https://www.libdemvoice.org/lib-dem-peer-jenny-randerson-dies-at-76-76789.html Lib Dem Peer Jenny Randerson dies at 76]&lt;/ref&gt;
* රිරෝ, වයස අවුරුදු 17, ජපන් මුහුදු ඔටර්.&lt;ref&gt;[https://www.asahi.com/articles/AST1413P4T14TIPE006M.html 国内唯一のオスのラッコ「リロ」死ぬ　「これまでよく頑張って感謝」] {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* රොබට් සෙඩ්ලර්, වයස අවුරුදු 89, ඇමරිකානු නීති විශාරදයෙක්.&lt;ref&gt;[https://law.wayne.edu/news/remembering-professor-robert-a-sedler-65222 Remembering Professor Robert A. Sedler]&lt;/ref&gt;
* අංජන සුල්තානා, 69, බංග්ලාදේශ නිළිය (පරිනීතා, අශික්ඛිතෝ), පෙනහළු ආසාදනය.&lt;ref&gt;[https://www.bd24live.com/actress-anjana-rahman-passes-away/ Actress Anjana Rahman Passes Away]&lt;/ref&gt;
* ඩෙනිස් ටෲ, 34, ජර්මානු දේශපාලනඥයා, පහළ සැක්සොනියේ ලෑන්ඩ්ටැග්හි සාමාජික (2022 සිට), පිළිකාව.&lt;ref&gt;[https://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/hannover_weser-leinegebiet/SPD-Landtagsabgeordneter-Dennis-True-mit-36-Jahren-gestorben,true110.html SPD-Landtagsabgeordneter Dennis True mit 36 Jahren gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* කනෝකෝ ට්සුටානි-මබුචි, 86, ජපන් ඔලිම්පික් කිමිදුම්කරු (1956, 1960, 1964), නියුමෝනියාව.&lt;ref&gt;[https://www.kobe-np.co.jp/news/sports/202501/0018529082.shtml 水泳飛び込みで五輪3度出場、馬淵かの子さん死去　寺内健さん、玉井陸斗ら指導] {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* යිල්මාස් උරුල්, 82, තුර්කි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඉස්තාන්බුල්ස්පෝර්, මර්සින් ඉඩ්මන්යර්ඩු, ජාතික කණ්ඩායම).&lt;ref&gt;[https://www.iha.com.tr/istanbul-haberleri/eski-milli-kaleci-yilmaz-urul-hayatini-kaybetti-171050219 Eski milli kaleci Yılmaz Urul, hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}&lt;/ref&gt;

=== 3 ===

* [[:en:Jeff_Baena|Jeff Baena]], 47, American film director and screenwriter (''[[:en:The_Little_Hours|The Little Hours]]'', ''[[:en:Horse_Girl|Horse Girl]]'', ''[[:en:Spin_Me_Round|Spin Me Round]]''), suicide by hanging.&lt;ref&gt;[https://people.com/jeff-baena-writer-director-aubrey-plaza-husband-dead-at-47-8769239 Jeff Baena, Writer-Director Married to Aubrey Plaza, Dies by Suicide at 47]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Hans_Dieter_Beck|Hans Dieter Beck]], 92, German publisher ([[:en:C._H._Beck|Verlag C. H. Beck]]).&lt;ref&gt;[https://www.faz.net/aktuell/beck-verlag-chef-hans-dieter-beck-gestorben-110211614.html Verleger Hans Dieter Beck gestorben] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Emmanuel_Bonde|Emmanuel Bonde]], 77, Cameroonian politician.&lt;ref&gt;[https://actucameroun.com/2025/01/04/necrologie-emmanuel-bonde-membre-du-conseil-constitutionnel-est-mort/ Nécrologie : Emmanuel Bonde, membre du conseil constitutionnel est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Morris_Bradshaw|Morris Bradshaw]], 72, American football player ([[:en:Oakland_Raiders|Oakland Raiders]], [[:en:New_England_Patriots|New England Patriots]]), [[:en:Super_Bowl|Super Bowl]] champion ([[:en:Super_Bowl_XI|1977]], [[:en:Super_Bowl_XV|1981]]).&lt;ref&gt;[https://www.raiders.com/news/raiders-mourn-the-passing-of-morris-bradshaw Raiders mourn the loss of Morris Bradshaw]&lt;/ref&gt; (death announced on this date)
* [[:en:Howard_Buten|Howard Buten]], 74, American author and clown.&lt;ref&gt;[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2025/01/05/quand-j-avais-cinq-ans-je-m-ai-tue-deces-d-howard-buten-alias-le-clown-buffo_6481848_3382.html Howard Buten, alias le clown Buffo, auteur de « Quand j’avais cinq ans, je m’ai tué », est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Mukesh_Chandrakar|Mukesh Chandrakar]], 32, Indian journalist.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2025/jan/06/indian-journalist-mukesh-chandrakar-body-found-in-septic-tank-ntwnfb Indian press groups call for investigation after journalist’s body found in septic tank]&lt;/ref&gt; (body discovered on this date)
* [[:en:Choi_Sang-yeop_(politician)|Choi Sang-yeop]], 87, South Korean lawyer and politician, [[:en:Ministry_of_Government_Legislation|minister of legislation]] (1990–1992) and [[:en:Ministry_of_Justice_(South_Korea)|justice]] (1997).&lt;ref&gt;[https://www.yna.co.kr/view/AKR20250103065400505 최상엽 전 법무부 장관 별세] {{in lang|ko}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:La_Chunga|La Chunga]], 87, French-born Spanish [[:en:Flamenco|flamenco]] dancer and painter.&lt;ref&gt;[https://www.elmundo.es/cultura/2025/01/03/67782e3721efa0bb708b457f.html Muere La Chunga, la genial bailaora descalza, a los 87 años] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Kate_Coolahan|Kate Coolahan]], 95, Australian-born New Zealand commercial artist, fashion illustrator and printmaker.&lt;ref&gt;[https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/cathrine-coolahan-obituary?id=57231047 Dr Cathrine Anne ONZM Coolahan]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Zlatko_Dupovac|Zlatko Dupovac]], 72, Bosnian footballer ([[:en:FK_Sarajevo|Sarajevo]], [[:en:FK_Borac_Banja_Luka|Borac Banja Luka]], [[:en:FC_St._Gallen|St. Gallen]]).&lt;ref&gt;[https://www.nezavisne.com/sport/fudbal/Preminuo-Zlatko-Dupovac/879159 Preminuo Zlatko Dupovac] {{in lang|sr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Sergio_Elgueta|Sergio Elgueta]], 91, Chilean politician, [[:en:Chamber_of_Deputies_of_Chile|deputy]] (1990–2002), mayor of [[:en:Puerto_Montt|Puerto Montt]] (1971–1973).&lt;ref&gt;[https://www.diariodepuertomontt.cl/noticia/actualidad/2025/01/a-los-91-anos-fallece-sergio-elgueta-exdiputado-y-exalcalde-de-puerto-montt A los 91 años fallece Sergio Elgueta, exdiputado y exalcalde de Puerto Montt] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ernesto_Gianella|Ernesto Gianella]], 83, Argentine-French footballer ([[:en:AS_Béziers_Hérault_(football)|AS Béziers]], [[:en:Nîmes_Olympique|Nîmes]]).&lt;ref&gt;[https://www.objectifgard.com/sports-gard/nimes-olympique/nimes-olympique-lancien-attaquant-ernesto-gianella-est-mort-140066.php Nîmes Olympique L'ancien attaquant, Ernesto Gianella est mort] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Sajad_Haider|Sajad Haider]], 92, Pakistani fighter pilot.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Air Commodore Sajjad Haider laid to rest |url=https://24newshd.tv/04-Jan-2025/air-commodore-sajjad-haider-laid-to-rest |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117035538/https://24newshd.tv/04-Jan-2025/air-commodore-sajjad-haider-laid-to-rest }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Hiroshi_Hara_(architect)|Hiroshi Hara]], 88, Japanese architect ([[:en:Kyōto_Station|Kyōto Station]], [[:en:Umeda_Sky_Building|Umeda Sky Building]], [[:en:Sapporo_Dome|Sapporo Dome]]).&lt;ref&gt;[https://www.asahi.com/sp/articles/AST143D7ST14UCVL002M.html 建築家の原広司さん死去　梅田スカイビル、京都駅ビルなど手がける] {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Richard_B._Hays|Richard B. Hays]], 76, American theologian.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Richard B. Hays, 1948–2025 |url=https://akma.disseminary.org/2025/01/richard-b-hays-1948-2025/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105140755/https://akma.disseminary.org/2025/01/richard-b-hays-1948-2025/ }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:William_Leo_Higi|William Leo Higi]], 91, American Roman Catholic prelate, bishop of [[:en:Roman_Catholic_Diocese_of_Lafayette_in_Indiana|Lafayette]] (1984–2010).&lt;ref&gt;{{Citation |title=William L. Higi |url=https://dol-in.org/current-news-events#tabContent_6551598 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116134338/https://dol-in.org/current-news-events#tabContent_6551598 }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Robert_Loewy|Robert Loewy]], 98, American aerospace engineer.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/nytimes/name/robert-loewy-obituary?id=57246999 Robert Loewy]&lt;/ref&gt;
* {{ill|Stipica Kalogjera|hr}}, 90, Croatian composer.&lt;ref&gt;[https://www.vecernji.hr/showbiz/preminuo-stipica-kalogjera-jedan-od-najznacajnih-hrvatskih-skladatelja-i-aranzera-1828917 Preminuo Stipica Kalogjera, jedan od najznačajnijih hrvatskih skladatelja i aranžera] {{in lang|hr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Donal_Kelly|Donal Kelly]], 86, Irish journalist and broadcaster ([[:en:RTÉ_News|RTÉ News]]).&lt;ref&gt;[https://www.donegallive.ie/news/local-news/1694426/former-rte-political-editor-and-buncrana-man-donal-kelly-passes-away.html Former RTÉ political editor and Buncrana man Donal Kelly passes away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Willem_van_Kooten|Willem van Kooten]], 83, Dutch disc jockey and businessman.&lt;ref&gt;[https://www.ad.nl/show/radiomaker-willem-van-kooten-alias-joost-den-draaijer-op-83-jarige-leeftijd-overleden~a736146c/ Radiomaker Willem van Kooten, alias Joost den Draaijer, op 83-jarige leeftijd overleden] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Árni_Grétar_Jóhannesson|Árni Grétar Jóhannesson]], 41, Icelandic electronic musician, injuries sustained in a traffic collision.&lt;ref&gt;[https://www.visir.is/g/20252671028d/arni-gretar-futuregrapher-latinn Árni Grétar Futuregrapher látinn] {{in lang|is}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Harvey_Laidman|Harvey Laidman]], 82, American television director (''[[:en:Matlock_(1986_TV_series)|Matlock]]'', ''[[:en:7th_Heaven_(TV_series)|7th Heaven]]'', ''[[:en:The_Waltons|The Waltons]]''), cancer.&lt;ref&gt;[https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/harvey-laidman-dead-waltons-matlock-7th-heaven-1236106621/ Harvey Laidman, Director on ‘The Waltons’ and ‘Matlock,’ Dies at 82]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Benny_Lautrup|Benny Lautrup]], 85, Danish theoretical physicist.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Benny Lautrup In Memoriam |url=https://nbia.nbi.ku.dk/news/2024/benny-lautrup-in-memoriam/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114132746/https://nbia.nbi.ku.dk/news/2024/benny-lautrup-in-memoriam/ }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Niko_Lekishvili|Niko Lekishvili]], 77, Georgian politician, [[:en:State_Minister_(Georgia)|state minister]] (1995–1998), [[:en:Mayor_of_Tbilisi|mayor of Tbilisi]] (1993–1995).&lt;ref&gt;[https://www.interpressnews.ge/ka/article/826826-niko-lekishvili-gardaicvala/ ნიკო ლეკიშვილი გარდაიცვალა] {{in lang|ka}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Richard_Louis|Richard Louis]], 60, Barbadian Olympic sprinter ([[:en:Athletics_at_the_1984_Summer_Olympics_–_Men's_4_×_400_metres_relay|1984]], [[:en:Athletics_at_the_1988_Summer_Olympics_–_Men's_400_metres|1988]]).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Richard Louis, member of Barbados’ historic 4x400m relay team at the 1984 Olympics, passes away |url=https://www.sportsmax.tv/athletics/richard-louis-member-of-barbados-historic-4x400m-relay-team-at-the-1984-olympics-passes-away |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250110013813/https://www.sportsmax.tv/athletics/richard-louis-member-of-barbados-historic-4x400m-relay-team-at-the-1984-olympics-passes-away }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Constantine_Manos|Constantine Manos]], 90, Greek-born American photographer.&lt;ref&gt;[https://www.kathimerini.gr/culture/563401951/konstantinos-manos-pethane-o-simantikos-fotografos-tis-diasporas/ Κωνσταντίνος Μάνος: Πέθανε ο σημαντικός φωτογράφος της διασποράς] {{in lang|el}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Dashbaldangiin_Purevsuren|Dashbaldangiin Purevsuren]], 95, Mongolian opera singer.&lt;ref&gt;[https://www.zogii.mn/post/7600712 Эмгэнэл: Дашбалдангийн Пүрэвсүрэн] {{in lang|mn}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Andrew_Pyper|Andrew Pyper]], 56, Canadian writer, complications from cancer.&lt;ref&gt;[https://www.thestar.com/news/gta/andrew-pyper-toronto-writer-of-literary-thrillers-dead-at-56/article_fe3b18fa-ca33-11ef-aaa2-d7555a69d849.html Andrew Pyper, Toronto writer of literary thrillers, dead at 56]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Majda_Ra'ad|Majda Ra'ad]], 82, Swedish-born Jordanian [[:en:Hashemites|Hashemite]] princess.&lt;ref&gt;[http://en.royanews.tv/news/56513 Statement by the Royal Hashemite Court]&lt;/ref&gt;
* [[:en:James_Arthur_Ray|James Arthur Ray]], 67, American self-help businessman, author and convicted felon.&lt;ref&gt;[https://eu.azcentral.com/story/news/local/arizona/2025/01/05/james-arthur-ray-self-help-guru-linked-to-sedona-sweat-lodge-tragedy-dies/77473835007/ James Arthur Ray, controversial self-help guru linked to Sedona tragedy, dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Yuji_Sawa|Yuji Sawa]], 76, Japanese politician, [[:en:House_of_Councillors|MP]] (2004–2010), pneumonia.&lt;ref&gt;[https://www.asahi.com/sp/articles/DA3S16121587.html 沢雄二さん死去] {{in lang|ja}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Peter_Schaap|Peter Schaap]], 78, Dutch singer and writer.&lt;ref&gt;[https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1253166/groningse-zanger-peter-schaap-adem-mijn-adem-overleden Groningse zanger Peter Schaap ('Adem mijn adem') overleden] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Manfred_Schütz|Manfred Schütz]], 74, German record company founder ([[:en:SPV_GmbH|SPV GmbH]]).&lt;ref&gt;[https://blabbermouth.net/news/spv-founder-manfred-schutz-dead-at-74 SPV Founder Manfred Schütz Dead at 74]&lt;/ref&gt;
* {{Ill|Hazel Skuce|ru|Скьюс, Хейзел}}, 112, Canadian supercentenarian, [[:en:List_of_Canadian_supercentenarians|oldest living person in Canada]] (since 2024).&lt;ref&gt;[https://memorial.memorieschapel.com/hazel-skuce/5534718/index.php Hazel Skuce Obituary - Brandon, MB | Memories Chapel]{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Rod_Sykes|Rod Sykes]], 95, Canadian politician, [[:en:List_of_mayors_of_Calgary|mayor of Calgary]] (1969–1977).&lt;ref&gt;[https://calgaryherald.remembering.ca/obituary/james-sykes-1092521562 James Rodney Winter Sykes]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Tariana_Turia|Dame Tariana Turia]], 80, New Zealand politician, [[:en:New_Zealand_Parliament|MP]] (1996–2014) and [[:en:Minister_for_the_Community_and_Voluntary_Sector|minister for the community and voluntary sector]] (2003–2004, 2008–2011), founder of [[:en:Te_Pāti_Māori|Te Pāti Māori]], stroke.&lt;ref&gt;[https://www.nzherald.co.nz/nz/politics/te-pati-maori-co-founder-dame-tariana-turia-dies/XXDWZXIRAJE5ZEBGONKUQBHLKY/ Te Pāti Māori co-founder Dame Tariana Turia dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Brian_Usher|Brian Usher]], 80, English footballer ([[:en:Sunderland_A.F.C.|Sunderland]], [[:en:Sheffield_Wednesday_F.C.|Sheffield Wednesday]], [[:en:Doncaster_Rovers_F.C.|Doncaster Rovers]]).&lt;ref&gt;[https://www.safc.com/news/2025/january/06/obituary--brian-usher-/ Obituary: Brian Usher]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Gilbert_Van_Binst|Gilbert Van Binst]], 73, Belgian footballer ([[:en:R.S.C._Anderlecht|Anderlecht]], [[:en:Club_Brugge_KV|Club Brugge]], [[:en:Belgium_national_football_team|national team]]).&lt;ref&gt;[https://www.hln.be/rode-duivels/ex-rode-duivel-gille-van-binst-op-73-jarige-leeftijd-overleden-na-slepende-ziekte~aa2792f4/ Ex-Rode Duivel Gille Van Binst op 73-jarige leeftijd overleden na slepende ziekte] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Bob_Veale|Bob Veale]], 89, American baseball player ([[:en:Pittsburgh_Pirates|Pittsburgh Pirates]], [[:en:Boston_Red_Sox|Boston Red Sox]]).&lt;ref&gt;[https://www.mlb.com/news/pirates-pitcher-bob-veale-dies-at-89 Bob Veale, 1971 World Series champ with Pirates, dies at 89]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Thomas_R._Williams|Thomas R. Williams]], 85, Canadian academic and university administrator, principal of [[:en:Queen's_University_at_Kingston|Queen's University]] (2008–2009).&lt;ref&gt;[https://www.queensu.ca/gazette/stories/queen-s-remembers-principal-emeritus-thomas-r-williams Queen's remembers Principal Emeritus Thomas R. Williams]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Brenton_Wood|Brenton Wood]], 83, American singer (&quot;[[:en:The_Oogum_Boogum_Song|The Oogum Boogum Song]]&quot;, &quot;[[:en:Gimme_Little_Sign|Gimme Little Sign]]&quot;).&lt;ref&gt;[https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2025-01-03/brenton-wood-dead-oogum-boogum-song Brenton Wood, 'Oogum Boogum Song' crooner who captivated Latino listeners, dies at 83]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Amit_Yoran|Amit Yoran]], 54, American cybersecurity executive, CEO of [[:en:Tenable,_Inc.|Tenable, Inc.]] (2017–2024), cancer.&lt;ref&gt;[https://techcrunch.com/2025/01/04/tenable-ceo-amit-yoran-dies/ Tenable CEO Amit Yoran dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Bratislav_Živković_(soldier)|Bratislav Živković]], 49, Serbian mercenary, [[:en:Russo-Ukrainian_War|killed in action]].&lt;ref&gt;{{Citation |title=The Serbian Chetnik who was erecting barricades in the north of Kosovo is killed in Ukraine |url=https://insajderi.org/en/Serbian-Chetnik-who-was-erecting-barricades-in-the-north-of-Kosovo-is-killed-in-Ukraine/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116141253/https://insajderi.org/en/Serbian-Chetnik-who-was-erecting-barricades-in-the-north-of-Kosovo-is-killed-in-Ukraine/ }}&lt;/ref&gt; (death announced on this date)

=== 2 ===

* [[:en:Jytte_Abildstrøm|Jytte Abildstrøm]], 90, Danish actress (''[[:en:Helle_for_Helene|Helle for Helene]]'', ''[[:en:Don_Olsen_kommer_til_byen|Don Olsen kommer til byen]]'', ''[[:en:The_Adventures_of_Picasso|The Adventures of Picasso]]'').&lt;ref&gt;[https://www.billedbladet.dk/kendte/daimi-reagerer-paa-jytte-abildstroems-doed-besoegte-hende-torsdag-eftermiddag Daimi reagerer på Jytte Abildstrøms død: Besøgte hende torsdag eftermiddag] {{in lang|da}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Mary_Abrams|Mary Abrams]], 66, American politician, member of the [[:en:Connecticut_State_Senate|Connecticut State Senate]] (2019–2023), glioblastoma.&lt;ref&gt;[https://www.ctinsider.com/politics/article/mary-daugherty-abrams-former-one-term-20011753.php Mary Daugherty Abrams, former state senator from Meriden, dies from brain cancer]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Aldo_Agroppi|Aldo Agroppi]], 80, Italian football player ([[:en:Torino_FC|Torino]], [[:en:Italy_national_football_team|national team]]) and manager ([[:en:ACF_Fiorentina|Fiorentina]]), pneumonia.&lt;ref&gt;[https://www.iltirreno.it/toscana/2025/01/02/news/aldo-agroppi-morto-1.100640218 È morto Aldo Agroppi, l'ex calciatore e allenatore aveva 80 anni] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Kabira_Uddina_Ahmed|Kabira Uddina Ahmed]], Bangladeshi politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Bangladesh)|MP]] (1996).&lt;ref&gt;[https://www.amarsangbad.com/country/news/301475 কিশোরগঞ্জে বীর মুক্তিযোদ্ধা কবীর উদ্দিন আহমেদের ইন্তেকাল] {{in lang|bn}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Francesc_Antich|Francesc Antich]], 66, Venezuelan-born Spanish politician, [[:en:President_of_the_Government_of_the_Balearic_Islands|president of the government of the Balearic Islands]] (1999–2003, 2007–2011) and [[:en:Senate_of_Spain|senator]] (2011–2019), cancer.&lt;ref&gt;[https://lavozdeibiza.com/en/current-news/2025/01/03/francesc-antich-former-president-of-the-balearic-islands-and-a-referent-of-insular-socialism-dies/ Francesc Antich, former president of the Balearic Islands and a referent of insular socialism, dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Atmakusumah_Astraatmadja|Atmakusumah Astraatmadja]], 86, Indonesian journalist.&lt;ref&gt;[https://www.tempo.co/politik/mantan-ketua-dewan-pers-atmakusumah-astraatmadja-tutup-usia-1188942 Mantan Ketua Dewan Pers Atmakusumah Astraatmadja Tutup Usia] {{in lang|id}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Brian_Berry|Brian Berry]], 90, British-American human geographer and planner.&lt;ref&gt;[https://www.wisefuneralhome.com/obituary/brian-berry Brian Joe Lobley Berry]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Wilhelm_Brückner_(luthier)|Wilhelm Brückner]], 92, German luthier.&lt;ref&gt;[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/mitte-thueringen/erfurt/geigenbauer-wilhelm-brueckner-tot-100.html Ältester Geigenbaumeister Deutschlands Wilhelm Brückner aus Erfurt ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Gerard_Caris|Gerard Caris]], 99, Dutch sculptor and artist.&lt;ref&gt;[https://hortusleiden.nl/in-memoriam-gerard-caris In memoriam: Gerard Caris] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Lex_Clark|Lex Clark]], 81, New Zealand Olympic rower ([[:en:Rowing_at_the_1964_Summer_Olympics_–_Men's_eight|1964]]).&lt;ref&gt;[https://www.gillions.co.nz/death-notices Death notices – Clark, Alexander Grant (Lex)]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Bernie_Constantin|Bernie Constantin]], 77, Swiss songwriter and radio show host.&lt;ref&gt;[https://www.rts.ch/info/culture/2025/article/bernie-constantin-rockeur-valaisan-est-decede-a-77-ans-28743128.html Le rockeur valaisan Bernie Constantin est décédé à l'âge de 77 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Italo_de_Lorenzo|Italo de Lorenzo]], 85, Italian bobsledder.&lt;ref&gt;[https://denuk.nl/met-de-dood-van-italo-de-lorenzo-verliest-utrecht-een-moedige-gastvrije-en-wijze-ondernemer/ Met de dood van Italo de Lorenzo verliest Utrecht een moedige, gastvrije en wijze ondernemer] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Tidiane_Diakité|Tidiane Diakité]], 80, Malian-born French historian and writer.&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/rennes-35000/lhistorien-malien-et-breton-dadoption-tidiane-diakite-est-decede-a-81-ans-65af6b58-caca-11ef-ae13-2f9181d4848b L'historien malien et breton d'adoption, Tidiane Diakité, est décédé à 81 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Pedro_Luis_García_Pérez|Pedro Luis García Pérez]], 86, Spanish mathematician, physicist and academic, president of the [[:en:Royal_Spanish_Mathematical_Society|Royal Spanish Mathematical Society]] (1982–1988).&lt;ref&gt;[https://www.lagacetadesalamanca.es/salamanca/fallece-catedratico-emerito-geometria-exdecano-facultad-ciencias-20250102223421-nt.html Fallece el catedrático emérito de Geometría y exdecano de la Facultad de Ciencias Pedro Luis García Pérez] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Pieter_Hofstra|Pieter Hofstra]], 78, Dutch politician, member of the [[:en:House_of_Representatives_(Netherlands)|House of Representatives]] (1994–2006) and [[:en:Senate_(Netherlands)|Senate]] (2007–2011).&lt;ref&gt;[https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20250107/oud_senator_hofstra_vvd_overleden Oud-senator Hofstra (VVD) overleden] {{in lang|nl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:James_R._Hogg|James R. Hogg]], 90, American admiral.&lt;ref&gt;[https://www.newportri.com/obituaries/ppvp1048818 Admiral James R. Hogg, USN Ret.]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Derek_Humphry|Derek Humphry]], 94, British-American assisted suicide activist (''[[:en:Jean's_Way|Jean's Way]]'', ''[[:en:Final_Exit|Final Exit]]''), co-founder of [[:en:Final_Exit_Network|Final Exit Network]], heart failure.&lt;ref&gt;{{Citation |title=The WFRtDS joins other voices of the right to die movement to pay their respects to Derek Humphry |url=https://wfrtds.org/the-wfrtds-joins-other-voices-of-the-right-to-die-movement-to-pay-their-respects-to-derek-humphry/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250206112428/https://wfrtds.org/the-wfrtds-joins-other-voices-of-the-right-to-die-movement-to-pay-their-respects-to-derek-humphry/ }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ágnes_Keleti|Ágnes Keleti]], 103, Hungarian-Israeli artistic gymnast, Olympic champion ([[:en:Gymnastics_at_the_1952_Summer_Olympics_–_Women's_floor|1952]], [[:en:Gymnastics_at_the_1956_Summer_Olympics|1956]]), pneumonia.&lt;ref&gt;[https://hirado.hu/belfold/cikk/2025/01/02/elhunyt-keleti-agnes-otszoros-olimpiai-bajnok-tornasz-a-nemzet-sportoloja Elhunyt Keleti Ágnes ötszörös olimpiai bajnok tornász, a Nemzet Sportolója] {{in lang|hu}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Larry_Kish|Larry Kish]], 83, American ice hockey coach ([[:en:Hartford_Whalers|Hartford Whalers]]).&lt;ref&gt;[https://friars.com/news/2025/1/4/mens-ice-hockey-former-mens-hockey-all-american-larry-kish-64-passes-away.aspx Former Men's Hockey All-American Larry Kish '64 Passes Away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Karol_Krasnodębski|Karol Krasnodębski]], 95, Polish politician, [[:en:Sejm|MP]] (1989–1991).&lt;ref&gt;[https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/tarnow/zmarl-karol-krasnodebski-dzialacz-tarnowskiej-solidarnosci-w-okresie-prl-mial-95-lat/ Zmarł Karol Krasnodębski. Działacz tarnowskiej Solidarności w okresie PRL miał 95 lat] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Seymour_P._Lachman|Seymour P. Lachman]], 91, American political historian and politician, member of the [[:en:New_York_State_Senate|New York State Senate]] (1996–2004).&lt;ref&gt;[https://wagner.edu/newsroom/former-wagner-teacher-author-lachman-dies-91/ Former Wagner teacher, author Lachman dies at 91]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Werner_Leimgruber|Werner Leimgruber]], 90, Swiss footballer ([[:en:FC_Zürich|Zürich]], [[:en:Switzerland_national_football_team|national team]]).&lt;ref&gt;[https://www.rtn.ch/rtn/Sports/Football/Carnet-noir-Werner-Leimgruber-est-decede-a-90-ans.html Carnet noir: Werner Leimgruber est décédé à 90 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ralph_Mann|Ralph Mann]], 75, American [[:en:National_Track_and_Field_Hall_of_Fame|Hall of Fame]] sprinter and hurdler, Olympic silver medalist ([[:en:Athletics_at_the_1972_Summer_Olympics_–_Men's_400_metres_hurdles|1972]]).&lt;ref&gt;[https://www.usatf.org/news/2025/usatf-mourns-passing-of-hall-of-famer-ralph-mann USATF Mourns Passing Of Hall Of Famer Ralph Mann]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Roger_Mantovani|Roger Mantovani]], 59, Italian radio presenter and voice actor.&lt;ref&gt;[https://www.ilmessaggero.it/persone/roger_mantovani_morto_malattia_chi_era_ultime_notizie-8572016.html Roger Mantovani morto a 59 anni a Palma de Maiorca, mistero sulle cause: chi era il conduttore, voce cult di radio e tv] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Joyce_McRoberts|Joyce McRoberts]], 83, American politician, member of the [[:en:Idaho_Senate|Idaho Senate]] (1992–1995).&lt;ref&gt;[https://www.brundagefuneralhome.com/obituaries/belva-mcroberts Belva Joyce McRoberts]&lt;/ref&gt;
* [[:en:S._Jayachandran_Nair|S. Jayachandran Nair]], 85, Indian journalist, founder of ''[[:en:Samakalika_Malayalam_Vaarika|Samakalika Malayalam Vaarika]]''.&lt;ref&gt;[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/02/samakalika-malayalam-founder-s-jayachandran-nair-passed-away.html Samakalika Malayalam founder-editor S Jayachandran Nair passes away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Russ_North|Russ North]], 59, English heavy metal singer ([[:en:Cloven_Hoof_(band)|Cloven Hoof]]).&lt;ref&gt;[https://metalinvader.net/en/cloven-hoofs-emblematic-singer-russ-north-has-passed-away/ Cloven Hoof’s emblematic singer Russ North has passed away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Cristóbal_Ortega|Cristóbal Ortega]], 68, Mexican footballer ([[:en:Club_América|América]], [[:en:Mexico_national_football_team|national team]]), cancer.&lt;ref&gt;[https://www.footboom1.com/en/news/football/2249688-cristobal-ortega-passes-away-one-of-america-s-greatest-icons Cristóbal Ortega Passes Away, One of America's Greatest Icons]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Pádraig_Ó_Snodaigh|Pádraig Ó Snodaigh]], 89, Irish activist and writer.&lt;ref&gt;[https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0102/1488873-padraig-o-snodaigh-tar-eis-bhais/ An scríbhneoir agus an foilsitheoir Gaeilge Pádraig Ó Snodaigh tar éis bháis] {{in lang|ga}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Derek_Parker|Derek Parker]], 92, British writer and broadcaster.&lt;ref&gt;[https://www.2mbsfinemusicsydney.com/valederekparker/ Vale Derek Parker, 1932–2025]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Noreen_Riols|Noreen Riols]], 98, British novelist and [[:en:Special_Operations_Executive|SOE]] agent during World War II.&lt;ref&gt;[https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2025/01/05/noreen-riols-soe-second-world-war-france-obituary/ Noreen Riols, SOE operative who trained prospective agents for secret service behind enemy lines] {{paywall}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Arun_Roy|Arun Roy]], 56, Bangladeshi film director.&lt;ref&gt;[https://www.thehindu.com/entertainment/movies/bengali-film-director-arun-roy-dies-at-age-56/article69053589.ece Bengali film director Arun Roy dies at age 56]]&lt;/ref&gt;
* [[:en:J._R._P._Suriyapperuma|J. R. P. Suriyapperuma]], 96, Sri Lankan politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Sri_Lanka)|MP]] (2010–2015).&lt;ref&gt;[https://www.newswire.lk/2025/01/02/j-r-p-suriyapperuma-passed-away/ J. R. P. Suriyapperuma passed away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ferdi_Tayfur|Ferdi Tayfur]], 79, Turkish singer and actor.&lt;ref&gt;[https://www.turkiyetoday.com/culture/legendary-turkish-singer-and-actor-ferdi-tayfur-passes-away-at-79-100423/ Legendary Turkish singer and actor Ferdi Tayfur passes away at 79]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ján_Zachara|Ján Zachara]], 96, Slovak boxer, Olympic champion ([[:en:Boxing_at_the_1952_Summer_Olympics_–_Featherweight|1952]]).&lt;ref&gt;[https://tvnoviny.sk/sport/clanok/944070-zomrel-najstarsi-slovensky-olympijsky-vitaz-jan-zachara-96 Zomrel najstarší slovenský olympijský víťaz Ján Zachara (†96)] {{in lang|sk}}&lt;/ref&gt;

=== 1 ===

* [[:en:Viktor_Alksnis|Viktor Alksnis]], 74, Russian politician, mayor of [[:en:Tuchkovo|Tuchkovo]] (2013–2015), [[:en:State_Duma|MP]] (2000–2007), and [[:en:Congress_of_People's_Deputies_of_the_Soviet_Union|deputy of the Soviet Union]] (1989–1991).&lt;ref&gt;[https://vz.ru/news/2025/1/1/1306688.html Умер Виктор Алкснис] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Geoffrey_Bell|Geoffrey Bell]], 85, English economist and banker.&lt;ref&gt;[https://announcements.telegraph.co.uk/marketplace/advert/bell-notices_60616 Bell]&lt;/ref&gt;
* [[:en:William_Carter_(photographer)|William Carter]], 90, American photographer.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/sfgate/name/william-carter-obituary?id=57234019 William Carter]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Leo_Dan|Leo Dan]], 82, Argentine singer, composer and actor (''[[:en:Story_of_a_Poor_Young_Man_(1968_film)|Story of a Poor Young Man]]'', ''[[:en:Cómo_te_extraño|Cómo te extraño]]'').&lt;ref&gt;[https://caracol.com.co/2025/01/01/fallecio-leo-dan-cantante-y-compositor-argentino-a-sus-82-anos/ Luto en la música: Falleció Leo Dan, cantante y compositor argentino, a sus 82 años] {{in lang|es}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Jean-Michel_Defaye|Jean-Michel Defaye]], 92, French composer and pianist.&lt;ref&gt;[https://www.lefigaro.fr/musique/le-compositeur-francais-jean-michel-defaye-arrangeur-de-leo-ferre-est-mort-a-l-age-de-92-ans-20250102 Le compositeur français Jean-Michel Defaye, arrangeur de Léo Ferré, est mort à l’âge de 92 ans] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Roswitha_Erlenwein|Roswitha Erlenwein]], 94, German politician, member of the [[:en:Bürgerschaft_of_Bremen|Bürgerschaft of Bremen]] (1983–1995).&lt;ref&gt;[https://trauer.weser-kurier.de/traueranzeigen-suche/roswitha-erlenwein Roswitha Erlenwein] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Joan_Guinovart|Joan Guinovart]], 77, Spanish biochemist.&lt;ref&gt;[https://www.lavanguardia.com/mediterranean/20250101/10250580/scientist-joan-guinovart-founder-irb-barcelona-passes-away-spain-health-biochemistry-institute-barcelona.html Spanish scientist Joan Guinovart, founder of IRB Barcelona, dies]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Pradeep_Hemsingh_Jadhav|Pradeep Hemsingh Jadhav]], 70, Indian politician, [[:en:Maharashtra_Legislative_Assembly|MLA]] (2004–2019).&lt;ref&gt;[https://www.loksatta.com/maharashtra/former-kinwat-mahur-mla-and-ncp-leader-pradeep-naik-died-of-cardiac-arrest-in-hyderabad-sud-02-4802496/ माजी आमदार प्रदीप नाईक यांचे निधन, दहेली तांडा येथे गुरुवारी अंत्यसंस्कार] {{in lang|mr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Kaak_(cartoonist)|Kaak]], 84, Indian cartoonist (''[[:en:Jansatta|Jansatta]]'', ''[[:en:Navbharat_Times|Navbharat Times]]'', ''[[:en:Dainik_Jagran|Dainik Jagran]]''), heart attack.&lt;ref&gt;[https://indianexpress.com/article/cities/delhi/cartoonist-harish-chandra-shukla-dies-of-heart-attack-9754900/ Renowned cartoonist Harish Chandra Shukla dies of heart attack]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Vladimir_Kosykh|Vladimir Kosykh]], 74, Russian politician, [[:en:State_Duma|MP]] (1993–1995).&lt;ref&gt;[https://v102.ru/news/138318.html Депутат первого созыва Госдумы РФ Владимир Косых скончался в Волгограде] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Elke_Leonhard|Elke Leonhard]], 75, German politician, [[:en:Bundestag|MP]] (1990–2005).&lt;ref&gt;[https://www.volksfreund.de/region/rheinland-pfalz/ehemalige-spd-parlamentarierin-elke-leonhard-ist-tot_aid-122953033 Ehemalige Parlamentarierin Elke Leonhard ist tot] {{in lang|de}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:David_Lodge_(author)|David Lodge]], 89, British author (''[[:en:Changing_Places|Changing Places]]'', ''[[:en:Small_World:_An_Academic_Romance|Small World: An Academic Romance]]'', ''[[:en:The_Picturegoers|The Picturegoers]]'').&lt;ref&gt;[https://www.penguin.co.uk/articles/2025/01/david-lodge-obituary David Lodge, 1935–2025]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Michael_Loewe|Michael Loewe]], 102, British historian, [[:en:Sinology|Sinologist]] and writer.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Dr Michael Loewe (1922-2025) |url=https://www.ames.cam.ac.uk/news/dr-michael-loewe-1922-2025 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116140831/https://www.ames.cam.ac.uk/news/dr-michael-loewe-1922-2025 }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:K._S._Manilal|K. S. Manilal]], 86, Indian botany scholar and taxonomist.&lt;ref&gt;[https://www.telegraphindia.com/india/renowned-botanist-and-padmashree-awardee-k-s-manilal-passes-away-at-86-in-kerala/cid/2074690 Renowned Botanist and Padmashree awardee K S Manilal passes away at 86 in Kerala]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Rosita_Missoni|Rosita Missoni]], 93, Italian knitwear designer, co-founder of [[:en:Missoni|Missoni]].&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/fashion/2025/jan/02/rosita-missoni-italian-fashion-designer-dies-aged-93 Italian fashion designer and ‘colour genius’ Rosita Missoni dies aged 93]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Henry_P._Monaghan|Henry P. Monaghan]], 90, American legal scholar.&lt;ref&gt;[https://www.law.columbia.edu/faculty/henry-p-monaghan Henry Paul Monaghan]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Joseph_Monninger|Joseph Monninger]], 71, American novelist (''[[:en:The_Letters_(novel)|The Letters]]''), lung cancer.&lt;ref&gt;[https://www.kirkusreviews.com/news-and-features/articles/author-joseph-monninger-dies-at-71/ Author Joseph Monninger Dies at 71]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Chad_Morgan|Chad Morgan]], 91, Australian country singer and guitarist (''[[:en:The_Sheik_of_Scrubby_Creek|The Sheik of Scrubby Creek]]'').&lt;ref&gt;[https://countrytown.com/news/aussie-music-legend-chad-morgan-passes-away/kzMph4aJiIs/02-01-25 Country Music Legend Chad Morgan Passes Away]&lt;/ref&gt;
* [[:en:JuJu_Mucciaccio|JuJu Mucciaccio]], 86, American recreation director.&lt;ref&gt;[https://www.legacy.com/us/obituaries/bostonglobe/name/anthony-mucciaccio-obituary?id=57177010 Anthony Payl &quot;JuJu&quot; Mucciaccio]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Viktor_Nastashevskyi|Viktor Nastashevskyi]], 67, Ukrainian footballer ([[:en:FC_Dynamo_Kyiv|Dynamo Kyiv]], [[:en:FC_CSKA_Kyiv|CSKA Kyiv]], [[:en:FC_Kryvbas_Kryvyi_Rih_(1959–2013)|Kryvbas Kryvyi Rih]]).&lt;ref&gt;[https://www.footboom1.com/ukrainian/high/1735741430-ne-stalo-viktora-nastashevskoho.html Не стало Виктора Насташевского...] {{in lang|ru}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Noh_Haeng-seok|Noh Haeng-seok]], 36, South Korean footballer ([[:en:Gwangju_FC|Gwangju]], [[:en:Daegu_FC|Daegu]], [[:en:Busan_IPark|Busan IPark]]).&lt;ref&gt;[https://www.jnilbo.com/75817567489 노행석(전 광주FC 선수)씨 본인상] {{in lang|ko}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Gilbert_Normand|Gilbert Normand]], 81, Canadian politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Canada)|MP]] (1997–2004).&lt;ref&gt;[https://cimtchau.ca/nouvelles/lancien-depute-federal-gilbert-normand-seteint/ L’ancien député fédéral, Gilbert Normand, s’éteint] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Sally_Oppenheim-Barnes|Sally Oppenheim-Barnes, Baroness Oppenheim-Barnes]], 96, British politician, [[:en:Department_of_Trade_and_Industry_(United_Kingdom)|minister of state for consumer affairs]] (1979–1982), [[:en:House_of_Commons_of_the_United_Kingdom|MP]] (1970–1987), and member of the [[:en:House_of_Lords|House of Lords]] (1989–2019).&lt;ref&gt;{{Citation |title=Former Gloucester MP dies |url=https://gloucesternewscentre.co.uk/former-gloucester-mp-dies/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250102123714/https://gloucesternewscentre.co.uk/former-gloucester-mp-dies/ }}&lt;/ref&gt;
* [[:en:John_B._O'Reilly_Jr.|John B. O'Reilly Jr.]], 76, American politician, mayor of [[:en:Dearborn,_Michigan|Dearborn, Michigan]] (2007–2022).&lt;ref&gt;[https://www.fox2detroit.com/news/former-longtime-dearborn-mayor-john-jack-oreilly-jr-has-died-says-family Former longtime Dearborn Mayor John 'Jack' O'Reilly Jr. has died, says family]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Nora_Orlandi|Nora Orlandi]], 91, Italian musician and film composer (''[[:en:The_Strange_Vice_of_Mrs._Wardh|The Strange Vice of Mrs. Wardh]]'', ''[[:en:Johnny_Yuma_(film)|Johnny Yuma]]'', ''[[:en:Clint_the_Stranger|Clint the Stranger]]'').&lt;ref&gt;[https://www.spettakolo.it/2025/01/01/addio-a-nora-orlandi-aveva-91-anni/ Addio a Nora Orlandi, aveva 91 anni] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Wayne_Osmond|Wayne Osmond]], 73, American singer ([[:en:The_Osmonds|The Osmonds]]) and songwriter (&quot;[[:en:Crazy_Horses|Crazy Horses]]&quot;, &quot;[[:en:Let_Me_In_(The_Osmonds_song)|Let Me In]]&quot;), stroke.&lt;ref&gt;[https://kslnewsradio.com/2168326/wayne-osmond-dies-at-73-years-old/ Wayne Osmond dies at 73]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Vittorio_Pomilio|Vittorio Pomilio]], 91, Italian basketball player ([[:en:Stella_Azzurra_Roma|Stella Azzurra Roma]], [[:en:Italy_men's_national_basketball_team|national team]]).&lt;ref&gt;[https://www.rainews.it/tgr/abruzzo/articoli/2025/01/addio-a-vittorio-pomilio-francavilla-al-mare-chieti-abruzzo-basket-91f4a972-34e3-4854-b708-ea04ae0c6e4c.html Addio a Vittorio Pomilio] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Igor_Poznič|Igor Poznič]], 57, Slovenian footballer ([[:en:NK_Maribor|NK Maribor]], [[:en:NK_Mura|Mura]], [[:en:Slovenia_national_football_team|national team]]).&lt;ref&gt;[https://siol.net/sportal/nogomet/igor-poznic-1967-2025-651878 Slovenski nogomet žaluje, umrl legendarni napadalec Maribora Igor Poznič] {{in lang|sl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Ripken_(dog)|Ripken]], 8, American retrieval dog ([[:en:Durham_Bulls|Durham Bulls]]).&lt;ref&gt;[https://www.wral.com/news/local/ripken-bat-dog-death/ Ripken, beloved dog to NC State and Durham Bulls fans, dies on New Year's Day]&lt;/ref&gt;
* [[:en:Louis_Schittly|Louis Schittly]], 86, French physician and humanitarian ([[:en:Médecins_Sans_Frontières|Médecins Sans Frontières]]).&lt;ref&gt;[https://www.lalsace.fr/culture-loisirs/2025/01/02/louis-schittly-medecin-paysan-sundgauvien-prix-nobel-de-la-paix-1999 Louis Schittly, « médecin-paysan » sundgauvien, cofondateur de médecin sans frontières, est décédé] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Maria_Grazia_Sestero|Maria Grazia Sestero]], 82, Italian politician, [[:en:Chamber_of_Deputies_(Italy)|deputy]] (1992–1994).&lt;ref&gt;[https://www.lastampa.it/torino/2025/01/01/news/morta_maria_grazia_sestero-14914789/ Addio a Maria Grazia Sestero, l'ex deputata e assessora comunista innamorata della politica e della scuola] {{in lang|it}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Zdzisław_Skupień|Zdzisław Skupień]], 86, Polish mathematician.&lt;ref&gt;[https://www.afterall.com/obituaries/d-18930839/zdzisaw-skupie/january-2025 Zdzisław Skupień] {{in lang|pl}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Tom_Wyatt|Tom Wyatt]], 78, Australian horticulturalist.&lt;ref&gt;[https://www.tuckersfunerals.com.au/event/wyatt-thomas-allen/ Wyatt, Thomas Allen]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>fc545ovdqi5cep94nghf5udbptv8fef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකාවේ සංගණනයන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180216</id>
    <revision>
      <id>799226</id>
      <parentid>792308</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T04:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hansaka99</username>
        <id>42964</id>
      </contributor>
      <origin>799226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11883" sha1="bsvh1ot4q07higio6bmhio6bsioeimo" xml:space="preserve">{{Infobox recurring event
| name               = ශ්‍රී ලංකාවේ සංගණනයන්
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| logo               = 
| logo_size          = 250px
| logo_alt           = 
| logo_caption       = Department of Census and Statistics
| image              = 
| image_size         = 
| alt                = 
| caption            = 
| status             = &lt;!-- e.g. defunct, active, inactive ... --&gt;
| genre              = &lt;!-- e.g. natural phenomena, fairs, festivals, conferences, exhibitions ... --&gt;
| date               = &lt;!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} &quot;dates=&quot; also works, but do not use both --&gt;
| begins             = &lt;!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} --&gt;
| ends               = &lt;!-- {{end date|YYYY|mm|dd}} --&gt;
| frequency          = වසර 10
| venue              = 
| location           = ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව
| coordinates        = &lt;!-- {{coord|LAT|LON|type:event|display=inline,title}} --&gt;
| country            = ශ්‍රී ලංකාව
| years_active       = &lt;!-- {{age|YYYY|mm|dd}} Date of the first occurrence --&gt;
| first              = {{start date and age|1871|3|27}}&lt;ref name=&quot;gov&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.statistics.gov.lk/about_us/history|title=History|website=Department of Census and Statistics|access-date=17 August 2022}}&lt;/ref&gt;
| founder_name       = &lt;!-- or | founders = --&gt;
| last               = {{start date and age|2024|12|1}}
| prev               = 
| next               = 
| participants       = 
| attendance         = 
| capacity           = 
| area               = 
| budget             = 
| activity           = 
| leader_name        = 
| patrons            = 
| organised          = &lt;!-- &quot;organized=&quot; also works --&gt;
| filing             = 
| people             = 
| members            = 
| sponsors           = &lt;!-- | or sponsors = --&gt;
| URL                = 
| footnotes          = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකා සංගණනය''' යනු [[ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය|ශ්‍රී ලංකා රජයේ]] [[Department of Census and Statistics|ජන හා සංඛ්‍යා ලේඛන දෙපාර්තමේන්තු]]ව විසින් පවත්වනු ලබන [[ජන සංගණන|සංගණනයක්]] වන අතර එය  සෑම වසර 10 කට වරක් සිදු කරයි. ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු සංගණනය 1871 දී පවත්වන ලද අතර, එය දකුණු ආසියාවේ  පැවැත්වූ පළමු සංගණනයි. මෑත කාලීන සංගණනය 2024 දී සිදු වූ අතර, එය 2012 සංගණනයෙන් පසුව සිදු වූ අතර, [[ශ්‍රී ලංකාවේ බෙදුම්වාදී ත්‍රස්තවාදය|ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධයේ]]  හේතුවෙන් 1981 න් පසු රට තුළ පැවති පළමු සම්පූර්ණ සංගණනයයි.

==ඉතිහාසය==
ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු සංගණනය 1871 මාර්තු 27 වන දින පවත්වන ලද අතර එය රෙජිස්ට්‍රාර් ජෙනරාල් කාර්යාලය විසින් පවත්වන ලද අතර එය දකුණු ආසියාවේ ඕනෑම රටක පළමු සංගණනය බවට පත්විය. එතැන් සිට එය සෑම වසර දහයකට වරක් පවත්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reliefweb&quot;&gt;{{cite web|url=https://reliefweb.int/report/sri-lanka/sri-lanka-island-wide-census-after-30-years|title=Sri Lanka: Island-wide census after 30 years|work=[[Sri Lanka]]|date=20 August 2009|access-date=17 August 2022}}&lt;/ref&gt;

1946 සංගණනය පැවැත්වීම සඳහා සංගණන දෙපාර්තමේන්තුව 1944 දෙසැම්බර් 1 වන දින නිර්මාණය කරන ලද අතර එය 1941 සිට [[දෙවන ලෝක යුද්ධය]] හේතුවෙන් කල් දමන ලදී. 1947 [[සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව]] මඟින් සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව සහ සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව ඒකාබද්ධ කර ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව නිර්මාණය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt; 1951 සංගණනය කඩදාසි හිඟයක් හේතුවෙන් 1953 දක්වා කල් දැමූ අතර, පහත සඳහන් සංගණනය ද 1963 දක්වා කල් දමන ලදී.&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt;

ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය (1983–2009) හේතුවෙන් 1991 සංගණනය නොපැවැත්වුණු අතර, [[උතුරු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|උතුරු]] සහ [[නැගෙනහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|නැගෙනහිර පළාත්]] [[ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ|දෙමළ]] සටන්කාමී [[LTTE]] විසින් පාලනය කරන ලදී. ඉන්පසු 2001 සංගණනය රටේ 94% ක් ආවරණය කළ අතර, [[යාපනය දිස්ත්‍රික්කය|යාපනය]], [[කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කය|කිලිනොච්චි]] සහ [[මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කය|මුලතිව් දිස්ත්‍රික්ක]] ආවරණය නොකළ අතර, [[වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කය|වවුනියාව]], [[මන්නාරම දිස්ත්‍රික්කය|මන්නාරම]], [[මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය|මඩකලපුව]] සහ [[ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය|ත්‍රිකුණාමලය]] දිස්ත්‍රික්කවල අර්ධ ආවරණයක් පමණක් සිදු කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;reliefweb&quot;/&gt; පහත සංගණනය 2012 දී පවත්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;gov&quot;/&gt;

2021 සංගණනය [[ශ්‍රී ලංකාවේ COVID-19 වසංගතය|COVID-19 වසංගතය]] හේතුවෙන් කල් දැමූ අතර 2023 නොවැම්බර් 1 වන දින ආරම්භ කරන ලද අතර එය 2024 ජනවාරි 31 වන දින අවසන් කිරීමට නියමිතය.&lt;ref name=&quot;adaderana&quot;&gt;{{cite news|title=Sri Lanka to conduct population and housing census for 2023 and 2024|url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=91857|work=Ada Derana|date=11 July 2023|access-date=22 October 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Population and Housing Census programme will conclude on January 31 |url=https://www.dailymirror.lk/breaking-news/Population-and-Housing-Census-programme-will-conclude-on-January-31/108-274595 |access-date=8 January 2024 |publisher=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt;

== සංගණනයන් ==
{{Historical populations
|title       = ශ්‍රි ලංකාවේ ජනගහණය
|type        = none
|align       = 
|width       = 15em
|state       = none
|shading     = on
|pop_name    =
|percentages = pagr
|footnote    = 
|source      = &lt;ref name=cicred&gt;{{cite book |title=The Population of Sri Lanka |date=1974 |publisher=C.I.C.R.E.D. Series |location=Population Growth |pages=3–4 |url=http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c46.pdf |access-date=2 August 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140701070027/http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c46.pdf |archive-date=1 July 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite book |title=Census of Population Sri Lanka 1971 - General Report |date=1977 |publisher=Department of Census &amp; Statistics, Lanka|page=18|url=http://nada.statistics.gov.lk/index.php/catalog/1246/download/5841|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224102856/http://nada.statistics.gov.lk/index.php/catalog/1246/download/5841|archive-date=2013-12-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Table 2.1: Population by sex and district, census years |url=http://www.statistics.gov.lk/Abstract%202013/CHAP2/2.1.pdf |work=Statistical Abstract 2013 |publisher=Department of Census &amp; Statistics, Sri Lanka |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402122634/http://www.statistics.gov.lk/Abstract%202013/CHAP2/2.1.pdf |archive-date=2015-04-02 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Population by age group and sex|url=http://sis.statistics.gov.lk/statHtml/statHtml.do?orgId=144&amp;tblId=DT_POP_SER_266&amp;conn_path=I2|work=LankaSIS Sri Lanka Statistical Information Service|publisher=Department of Census &amp; Statistics, Sri Lanka|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402145703/http://sis.statistics.gov.lk/statHtml/statHtml.do?orgId=144&amp;tblId=DT_POP_SER_266&amp;conn_path=I2|archive-date=2015-04-02}}&lt;/ref&gt;
| 1827{{Efn| මුළු දිවයිනේම විද්‍යාත්මක නොවන සංගණනයක්.}} | 889,584
| 1871 | 2,400,380
| 1881 | 2,759,738
| 1891 | 3,007,789
| 1901 | 3,565,954
| 1911 | 4,106,350
| 1921 | 4,498,605
| 1931 | 5,306,871
| 1946 | 6,657,339
| 1953 | 8,097,895
| 1963 | 10,582,064
| 1971 | 12,689,897
| 1981 | 14,846,750
| 1990 | 17,325,773
| 2000 | 18,777,601
| 2012 | 20,359,439
| 2024 | 21,763,170
}}

=== 2012 සංගණනය ===
=== 2024 සංගණනය ===
ශ්‍රී ලංකාවේ පවත්වන ජන සංගණන මාලාවේ 15 වන සංගණනය වූ “ජන හා නිවාස සංගණනය 2024” හි ගණන් ගැනීමේ අදියර 2024 ඔක්තෝබර්  සිට 2025 පෙබරවාරි දක්වා සිදුවිය.
* ඊට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනය 21,763,170 ක් විය.
* 2012 ජන හා නිවාස සංගණනයේදී වාර්තා වූ මුළු ජනගහනයට වඩා මෙවර ජනගහනය 1,403,731 වැඩිීමක් පෙන්වයි.
* 2001-2012 අන්තර් සංගණන කාල පරිච්ඡේදය සැළකූවිට ජනගහන සාමානය වාර්ෂික වර්ධන අනුපාතිකය සියයට 0.7 කි. නමුත් 2012-2024 අන්තර් සංගණන කාල පරිච්ඡේදය සැලකූ විට ජනගහන සාමානය වාර්ෂික වර්ධන අනුපාතිකය සියයට 0.5 කි.
* පළාත් අනුව ජනගහනය සැලකුවිට මුළු ජනගහණයෙන්  28.1% ක වැඩිම ජනගහනයක් බස්නාහිර පළාතේ පදිංචිව සිටින අතර 5.3% ක් වූ අඩුම ජනගහනයක් පදිංචිව සිටින්නේ උතුරු පලාතෙහිය.

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

==External links==
* [http://www.statistics.gov.lk Statistics Department]


[[Category:Censuses in Sri Lanka]] 
[[Category:Demographics of Sri Lanka| ]]</text>
      <sha1>bsvh1ot4q07higio6bmhio6bsioeimo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ග්‍රීන්ලන්තයේ ජන විකාශනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180907</id>
    <revision>
      <id>799227</id>
      <parentid>744144</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T05:16:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>799227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48648" sha1="es548j7l28p2veg6yabi16nj9m0td6u" xml:space="preserve">
=== ජනගහනය ===
[[File:Kulusuk,_Inuit_couple_(6822265499).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kulusuk,_Inuit_couple_(6822265499).jpg|thumb|කුළුසුක් සිට ටුනුමියිට් ඉනුයිට් යුවළ]]
2021 දී ග්‍රීන්ලන්තයේ ජනගහනය 56,421 කි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Greenland in Figures 2021 |url=https://stat.gl/publ/en/GF/2021/pdf/Greenland%20in%20Figures%202021.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602212409/https://stat.gl/publ/en/GF/2021/pdf/Greenland%20in%20Figures%202021.pdf |archive-date=2021-06-02 |access-date=8 December 2021 |website=Greenland in Figures 2021}}&lt;/ref&gt; එම වසරේ, අගනුවර වන නූක් හි 18,800 ක් ජීවත් වූහ. සියලුම ග්‍රීන්ලන්ත වැසියන් පාහේ ප්‍රධාන දූපතේ නිරිත දෙසින් පිහිටි ෆ්ජෝර්ඩ්ස් දිගේ ජීවත් වන අතර, එය සාපේක්ෂව මෘදු දේශගුණයක් ඇත, විශේෂයෙන් එය පිහිටා ඇති ඉහළ අක්ෂාංශ සැලකිල්ලට ගනිමින්.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Greenland |url=http://www.stalvik.com/Engelska/laegreenland.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100923001626/http://www.stalvik.com/Engelska/laegreenland.htm |archive-date=23 September 2010 |access-date=6 September 2010 |publisher=Stalvik.com}}&lt;/ref&gt; ජනගහනයෙන් බහුතරයක් සීතල වෙරළබඩ දේශගුණයේ 64°N ට උතුරින් ජීවත් වන අතර, ග්‍රීන්ලන්තයේ උණුසුම්ම දේශගුණය වන නර්සාර්සුවාක් අවට වෘක්ෂලතා ප්‍රදේශය විරල ලෙස ජනාකීර්ණ වේ.

ජනගහනයෙන් බහුතරය ලුතරන් ජාතිකයන්ය. ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් මොරවියන් සහෝදරයන් (හර්න්හුටර්ස්) දකුණු ජුට්ලන්ඩ් හි ක්‍රිස්ටියන්ස්ෆෙල්ඩ් හි පිහිටි ඩෙන්මාර්ක සන්දර්භයක් තුළ සහ අර්ධ වශයෙන් ජර්මානු සම්භවයක් ඇති ඇදහිල්ලේ සභාවක් වූ නමුත් ඔවුන්ගේ නමෙන් ඔවුන් වාර්ගික මොරවියන් (චෙක්) බව අදහස් නොවේ.

ජනවාර්ගිකත්වය අනුව, ජනගහනය 89.5% ග්‍රීන්ලන්ත, 7.5% ඩෙන්මාර්ක, 1.1% අනෙකුත් නෝර්ඩික් සහ 1.9% අනෙකුත් සම්භවයක් ඇති බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත.&lt;ref name=&quot;cia.gov&quot;&gt;{{Cite web |title=The World Factbook – Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |archive-date=9 January 2021 |access-date=3 October 2020 |website=cia.gov}}&lt;/ref&gt; යුරෝපීය-ඉනුයිට් වල බහු-වාර්ගික ජනගහනය ඩෙන්මාර්ක, නෝර්වීජියානු සහ අඩු ප්‍රමාණයකට ෆාරෝස්, අයිස්ලන්ත, ලන්දේසි (තල්මසුන්), ජර්මානු සහ ඇමරිකානු සම්භවයක් ඇති ජනතාව නියෝජනය කරයි.

ග්‍රීන්ලන්ත වැසියන් පිළිබඳ 2015 පුළුල් ජානමය අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ ග්‍රීන්ලන්තයේ නූතන ඉනුයිට්වරු 13 වන සියවසේ පැමිණි තුලේ සංස්කෘතියේ පළමු ඉනුයිට් පුරෝගාමීන්ගේ සෘජු පරම්පරාවෙන් පැවත එන්නන් වන අතර, 16 වන සියවසේ යුරෝපීය යටත් විජිතවාදීන්ගේ මිශ්‍රණයෙන් ආසන්න වශයෙන් 25% ක් ඇති බවයි. පෙර සමපේක්ෂන තිබියදීත්, වයිකින් පදිංචිකරුවන්ගේ පූර්වගාමීන් පිළිබඳ කිසිදු සාක්ෂියක් සොයාගෙන නොමැත.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Moltke|first1=Ida|last2=Fumagalli|first2=Matteo|last3=Korneliussen|first3=Thorfinn|date=2015|title=Uncovering the Genetic History of the Present-Day Greenlandic Population|journal=American Journal of Human Genetics|volume=96|issue=1|pages=54–69|doi=10.1016/j.ajhg.2014.11.012|pmc=4289681|pmid=25557782}}&lt;/ref&gt;{{Largest cities|country=ග්‍රීන්ලන්තය|stat_ref=2020 ඇස්තමේන්තුව&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://citypopulation.de/Greenland.html |title=Greenland |website=citypopulation.de |access-date=22 August 2021 |archive-date=30 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830011206/http://citypopulation.de/Greenland.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt;|list_by_pop=|div_name=|div_link=මහ නගර සභාව|city_1=නූක්|div_1=සර්මර්සූක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}සර්මර්සූක්|pop_1=18,326|img_1=Nuuk city below Sermitsiaq.JPG|city_2=සිසිමියුට්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}සිසිමියුට්|div_2=කෙක්කටා, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කෙක්කටා|pop_2=5,582|img_2=Sisimiut-centrum.jpg|city_3=ඉලුලිසැට්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}ඉලුලිසැට්|div_3=අවන්නාටා, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}අවන්නාටා|pop_3=4,670|img_3=Ilulissat-port.jpg|city_4=ආසියාවේට්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}ආසියාවේට්|div_4=කෙකර්ටලික්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කෙකර්ටලික්|pop_4=3,069|img_4=Aasiaat 2016 06.jpg|city_5=කකෝර්ටොක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කකෝර්ටොක්|div_5=කුජලෙක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කුජලෙක්|pop_5=3,050|city_6=මැනිට්සොක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}මැනිට්සොක්|div_6=කෙක්කටා, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කෙක්කටා|pop_6=2,534|city_7=ටසිලාක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}ටසිලාක්|div_7=සර්මර්සූක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}සර්මර්සූක්|pop_7=2,063|city_8=උම්මාන්නාක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}උම්මාන්නාක්|div_8=අවන්නාටා, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}අවන්නාටා|pop_8=1,407|city_9=නර්සාක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}නර්සාක්|div_9=කුජලෙක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කුජලෙක්|pop_9=1,346|city_10=පාමියුට්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}පාමියුට්|div_10=සර්මර්සූක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}සර්මර්සූක්|pop_10=1,308|city_11=කානාක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කානාක්|div_11=කුජලෙක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කුජලෙක්|pop_11=1,185|city_12=උපර්නවික්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}උපර්නවික්|div_12=අවන්නාටා, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}අවන්නාටා|pop_12=1,092|city_13=කාසිජියන්ගුයිට්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කාසිජියන්ගුයිට්|div_13=කෙකර්ටලික්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කෙකර්ටලික්|pop_13=1,081|city_14=කෙකර්ටාර්සුවාක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කෙකර්ටාර්සුවාක්|div_14=කෙකර්ටලික්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කෙකර්ටලික්|pop_14=839|city_15=කානාක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කානාක්|div_15=අවන්නාටා, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}අවන්නාටා|pop_15=646|city_16=කන්ගාට්සියාක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කන්ගාට්සියාක්|div_16=කෙකර්ටලික්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කෙකර්ටලික්|pop_16=520|city_17=කැන්ගර්ලුසුවාක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කැන්ගර්ලුසුවාක්|div_17=කෙක්කටා, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කෙක්කටා|pop_17=508|city_18=කුලෝර්සුවාක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කුලෝර්සුවාක්|div_18=අවන්නාටා, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}අවන්නාටා|pop_18=453|city_19=ඉට්ටෝක්කෝර්ටූර්මිට්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}ඉට්ටෝක්කෝර්ටූර්මිට්|div_19=සර්මර්සූක්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}සර්මර්සූක්|pop_19=345|city_20=කන්ගාමියුට්, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කන්ගාමියුට්|div_20=කෙක්කටා, ග්‍රීන්ලන්තය{{!}}කෙක්කටා|pop_20=293}}

=== භාෂා ===
[[File:Parkverbot_Grönland.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Parkverbot_Gr%C3%B6nland.jpg|thumb|ඩෙන්මාර්ක සහ ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාවෙන් නූක්හි ද්විභාෂා වාහන නැවැත්වීමේ පුවරුවක්.]]
2009 දී එකම නිල භාෂාව බවට පත් වූයේ 50,000 කට ආසන්න පිරිසක් කතා කරන ග්‍රීන්ලන්ත (ඵලදායී ලෙස බටහිර ග්‍රීන්ලන්ත) භාෂාවයි.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7752660.stm|title=Danish doubts over Greenland vote|date=27 November 2008|work=BBC News|access-date=10 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20121207121546/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7752660.stm|archive-date=7 December 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ජනගහනයෙන් බහුතරයක් ඩෙන්මාර්ක සහ බටහිර ග්‍රීන්ලන්ත කලාලිසුට් (වඩාත්ම ජනාකීර්ණ එස්කලූට් භාෂාව) යන දෙකම කතා කරති. 1979 දී ස්වදේශීය පාලනය ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු ඒවා පොදු කටයුතුවලදී භාවිතා කර ඇත. ප්‍රායෝගිකව, ඩෙන්මාර්ක තවමත් පරිපාලනය, ශාස්ත්‍රීය කටයුතු සහ කුසලතා වෙළඳාම සහ වෙනත් වෘත්තීන්හි බහුලව භාවිතා වේ. 1851 දී පිහිටුවන ලද ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාවේ අක්ෂර වින්‍යාසය&lt;ref&gt;Kleinschmidt, Samuel 1968 (1851): Grammatik der grønlændischen Sprache : mit teilweisem Einschluss des Labradordialekts. Hildesheim : Olms, 1968.&lt;/ref&gt; 1973 දී සංශෝධනය කරන ලදී. 2007 දී සාක්ෂරතා අනුපාතය 100% ක් විය.&lt;ref name=&quot;cia-factbook&quot;&gt;{{Cite web |title=Greenland |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |archive-date=9 January 2021 |access-date=15 May 2007 |website=[[The World Factbook|CIA World Factbook]]}}&lt;/ref&gt;

ජනගහනයෙන් 12% ක් පමණ ඔවුන්ගේ ප්‍රාථමික භාෂාව ලෙස ඩෙන්මාර්ක භාෂාව කතා කරති. මොවුන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඩෙන්මාර්ක සංක්‍රමණිකයන් වන අතර, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ඔවුන්ගේ පළමු සහ සමහර විට එකම භාෂාව ලෙස ඩෙන්මාර්ක භාෂාව කතා කරති. ඒකභාෂා ඩෙන්මාර්ක කථිකයන් නූක් සහ අනෙකුත් විශාල නගරවල සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත. රටේ අනාගතයේදී ග්‍රීන්ලන්ත සහ ඩෙන්මාර්ක භාෂාවේ භූමිකාවන් පිළිබඳ විවාදයක් සිදුවෙමින් පවතී. කුඩා ජනාවාස සියල්ලෙහිම ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාව ප්‍රමුඛ වූ අතර, බහු-වාර්ගික ඉනුයිට් මුතුන් මිත්තන් බොහෝ දෙනෙක් ඩෙන්මාර්ක භාෂාව දෙවන භාෂාවක් ලෙස කතා කළහ. විශේෂයෙන් නූක් හි විශාල නගරවල, ඩෙන්මාර්ක සමාජ කටයුතු සඳහා වඩාත් වැදගත් විය. ඉංග්‍රීසි වැදගත්කමින් වර්ධනය වෙමින් පවතින අතර දැන් එය පළමු පාසල් වසරේ සිට උගන්වනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Travelling in Greenland |url=http://eu.nanoq.gl/Emner/About%20Greenland/Travelling%20in%20Greenland.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140516025948/http://eu.nanoq.gl/Emner/About%20Greenland/Travelling%20in%20Greenland.aspx |archive-date=16 May 2014 |publisher=Greenland Representation to the EU, Greenland Home Rule Government}}&lt;/ref&gt;

බටහිර ග්‍රීන්ලන්තය දිගු කලක් දිවයිනේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශය වී ඇති අතර, මෙය ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාව වන කලලිසුට් හි විවිධත්වයට දායක වී ඇති අතර එය ග්‍රීන්ලන්තයේ නිල භාෂාව බවට පත්ව ඇත. නැගෙනහිර ග්‍රීන්ලන්ත (ටුනුමිසුට්) කතා කරන පුද්ගලයින් 3,000 ක් පමණ වන අතර උතුරු කානාක් අවට 1,000 කට ආසන්න පිරිසක් ඉනුක්ටුන් කතා කරති. උතුරු ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාව අනෙකුත් ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාවන්ට වඩා කැනඩාවේ ඉනුයිට් භාෂාවන්ට සමීප වේ.&lt;ref&gt;Mennecier, Philippe (1978). ''Le tunumiisut, dialecte inuit du Groenland oriental: description et analyse'', Collection linguistique, 78, Societé de linguistique de Paris.&lt;/ref&gt; මෙම සෑම ප්‍රභේදයක්ම අනෙක් ඒවා කතා කරන්නන්ට පාහේ තේරුම් ගත නොහැකි අතර සමහර වාග් විද්‍යාඥයින් ටුනුමිසුට් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනම භාෂාවක් ලෙස සලකති.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Atlas of the world's languages in danger |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201111222724/https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026 |archive-date=11 November 2020 |access-date=2023-02-21 |website=unesdoc.unesco.org}}&lt;/ref&gt; යුනෙස්කෝ වාර්තාවක් අනෙකුත් ප්‍රභේද වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති ඒවා ලෙස ලේබල් කර ඇති අතර, නැගෙනහිර ග්‍රීන්ලන්ත උපභාෂාව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පියවර දැන් සලකා බලනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 January 2010 |title=Sermersooq will secure Eastern Greenlandic |url=http://www.knr.gl/index.php?id=6700&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=51930&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=6702&amp;cHash=b321fb7a1d |url-status=live |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160516235314/http://www.knr.gl/index.php?id=6700&amp;tx_ttnews%5Btt_news%5D=51930&amp;tx_ttnews%5BbackPid%5D=6702&amp;cHash=b321fb7a1d |archive-date=16 May 2016 |access-date=19 May 2010 |publisher=[[Kalaallit Nunaata Radioa]] |language=da}}&lt;/ref&gt;
=== ආගම ===
{{Pie chart
| thumb = right
| caption = ග්‍රීන්ලන්තයේ ආගම (2010):&lt;ref name=&quot;ARDA&quot;&gt;{{Cite web |date=21 June 2009 |title=Greenland, Religion and Social Profile &amp;#124; National Profiles &amp;#124; International Data |url=http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_94_1.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170924211510/http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_94_1.asp |archive-date=24 September 2017 |access-date=18 June 2016 |website=Thearda.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 December 2011 |title=Table: Christian Population as Percentages of Total Population by Country &amp;#124; Pew Research Center |url=http://www.pewforum.org/2011/12/19/table-christian-population-as-percentages-of-total-population-by-country/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170511124911/http://www.pewforum.org/2011/12/19/table-christian-population-as-percentages-of-total-population-by-country/ |archive-date=11 May 2017 |access-date=27 September 2017}}&lt;/ref&gt;
| value1 = 95.5
| label1 = රෙපරමාදු
| color1 = DodgerBlue
| value2 = 0.2
| label2 = රෝමානු කතෝලික
| color2 = DarkOrchid
| value3 = 0.4
| label3 = වෙනත් ක්‍රිස්තියානි
| color3 = Turquoise
| value4 = 0.8
| label4 = ඉනූයිට් අධ්‍යාත්මික විශ්වාසයන්
| color4 = Red
| value5 = 2.3
| label5 = අඥෙයවාදි
| color5 = Honeydew
| value6 = 0.2
| label6 = අදේවවාදි
| color6 = Grey
| value7 = 0.6
| label7 = වෙනත් ආගම්
| color7 = Yellow
}}
[[File:Brattachurch.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brattachurch.jpg|වම|thumb|උතුරු ඇමරිකාවේ පළමු පල්ලිය සහ දේවස්ථානය ලෙස සැලකෙන, එරික්ස්ෆ්ජෝර්ඩ් පසුබිමේ තබාගෙන, 21 වන සියවසේ තජෝඩිල්ඩ්ගේ පල්ලියේ ප්‍රතිනිර්මාණය.]]
සංචාරක ඉනුයිට්වරු සාම්ප්‍රදායිකව ෂැමනිස්ටික් වූ අතර, හොඳින් දියුණු වූ ආගමක් ප්‍රධාන වශයෙන් සැලකිලිමත් වූයේ සීල් සහ තල්මසුන් දඩයම් කිරීමේ සාර්ථකත්වය පාලනය කළ සෙඩ්නා නම් පළිගැනීමේ සහ ඇඟිලි රහිත මුහුදු දේවතාවියක් සතුටු කිරීම සඳහා ය.

පළමු නෝර්ස් ජනපදිකයන් නෝර්ස් දෙවිවරුන්ට නමස්කාර කළ නමුත් එරික් රතු ජාතිකයාගේ පුත් ලීෆ් 999 දී නෝර්වේ වෙත ගිය ගමනකදී ඔලාෆ් ට්‍රිග්වෙසන් රජු විසින් ක්‍රිස්තියානි ආගමට හරවා මිෂනාරිවරුන් නැවත ග්‍රීන්ලන්තයට යැවීය. මේවා ඉක්මනින් පල්ලි දහසයක්, සමහර ආරාම සහ ගරෝර්හි බිෂොප්වරයෙකු පිහිටුවන ලදී.

මෙම යටත් විජිතවාදීන් නැවත සොයා ගැනීම සහ ඔවුන් අතර රෙපරමාදු ප්‍රතිසංස්කරණය පිළිබඳ අදහස් පැතිරවීම 18 වන සියවසේ ඩෙන්මාර්ක නැවත යටත් විජිතකරණයට ප්‍රධාන හේතුවක් විය. කෝපන්හේගන්හි රාජකීය මිෂන් විද්‍යාලයේ අනුග්‍රහය යටතේ, නෝර්වීජියානු සහ ඩෙන්මාර්ක ලුතරන් සහ ජර්මානු මොරවියන් මිෂනාරිවරු අතුරුදහන් වූ නෝර්ස් ජනාවාස සෙවූ නමුත් නෝර්ස්වරුන් කිසිවෙකු සොයා නොගත් අතර, ඒ වෙනුවට ඔවුන් ඉනුයිට්වරුන්ට දේශනා කිරීමට පටන් ගත්හ. ග්‍රීන්ලන්තයේ ක්‍රිස්තියානිකරණයේ ප්‍රධාන චරිත වූයේ හාන්ස් සහ පෝල් එගෙඩ් සහ මතියස් ස්ටාච් ය. කන්ගෙක් දූපතේ පළමු ජනාවාස කාලයේ සිට නව ගිවිසුම කොටස් වශයෙන් පරිවර්තනය කරන ලද නමුත් මුළු බයිබලයේම පළමු පරිවර්තනය 1900 වන තෙක් සම්පූර්ණ කර නොතිබුණි. නූතන අක්ෂර වින්‍යාසය භාවිතා කරමින් වැඩිදියුණු කළ පරිවර්තනයක් 2000 දී නිම කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sørensen |first=Leif Kiil |date=29 November 2000 |title=Grønlandsk bibel præsenteret &amp;#124; Kristeligt Dagblad |url=http://www.kristeligt-dagblad.dk/artikel/225350:Kirke---tro--Groenlandsk-bibel-praesenteret |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511084103/http://www.kristeligt-dagblad.dk/artikel/225350:Kirke---tro--Groenlandsk-bibel-praesenteret |archive-date=11 May 2011 |access-date=6 September 2010 |publisher=Kristeligt-dagblad.dk}}&lt;/ref&gt;

ප්‍රධාන ආගම වන්නේ රෙපරමාදු ක්‍රිස්තියානි ධර්මය වන අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් ඩෙන්මාර්ක පල්ලිය විසින් නියෝජනය කරනු ලබන අතර එය දිශානතියෙන් ලුතරන් වේ. ග්‍රීන්ලන්තයේ ආගම පිළිබඳ නිල සංගණන දත්ත නොමැත, නමුත් ග්‍රීන්ලන්තයේ බිෂොප් සොෆී පීටර්සන්&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.oikoumene.org/news/news-management/eng/a/article/1634/bells-ring-a-wake-up-call.html|title=Bells ring a wake-up call for climate justice|date=14 December 2009|work=[[World Council of Churches]]|access-date=30 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120325215706/http://www.oikoumene.org/news/news-management/eng/a/article/1634/bells-ring-a-wake-up-call.html|archive-date=25 March 2012}}&lt;/ref&gt; ඇස්තමේන්තු කරන්නේ ග්‍රීන්ලන්ත ජනගහනයෙන් 85% ක් ඇගේ සභාවේ සාමාජිකයන් බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Grønland, Grundloven og Gejstligheden |url=http://www.groenlandsstift.dk/fileadmin/filer/Biskoppen/Groenland_GRUNDLOVEN_og_GEJSTLIGHEDEN_1005_2009_laast_til_ado.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425231654/https://www.groenlandsstift.dk/fileadmin/filer/Biskoppen/Groenland_GRUNDLOVEN_og_GEJSTLIGHEDEN_1005_2009_laast_til_ado.pdf |archive-date=25 April 2012 |access-date=30 April 2012}}&lt;/ref&gt; ඩෙන්මාර්කයේ පල්ලිය ඩෙන්මාර්කයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව හරහා ස්ථාපිත පල්ලියයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Constitution of Denmark – Section IV |url=http://www.parliament.am/library/sahmanadrutyunner/dania.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160301205429/http://www.parliament.am/library/sahmanadrutyunner/dania.pdf |archive-date=1 March 2016 |access-date=22 September 2016 |quote=The Evangelical Lutheran Church shall be the Established Church of Denmark, and, as such, it shall be supported by the State.}}&lt;/ref&gt;

කුඩා රෝමානු කතෝලික සුළුතරයක් කෝපන්හේගන් රෝමානු කතෝලික රදගුරු පදවිය විසින් දේවගැති සේවය කරනු ලැබේ. දිවයිනේ තවමත් ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරිවරුන් සිටින නමුත් ප්‍රධාන වශයෙන් සෙසු ක්‍රිස්තියානීන් ආගමට හරවා ගන්නා චරස්ටික් ව්‍යාපාරවලින් පැමිණේ.&lt;ref name=&quot;jazbablog&quot;&gt;{{Cite news|url=http://jazbablog.com/2011/08/08/the-only-muslim-in-greenland-who-fasts-for-21-hours/|title=The only Muslim in Greenland who fasts for 21 hours|date=8 August 2011|work=The Jazba Blog|access-date=26 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200801063031/http://jazbablog.com/2011/08/08/the-only-muslim-in-greenland-who-fasts-for-21-hours/|archive-date=1 August 2020|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== අධ්‍යාපනය ===
අධ්‍යාපනය ඩෙන්මාර්කයට සමාන ආකාරයකින් සංවිධානය කර ඇත. සිසුන්ට වසර දහයක අනිවාර්ය ප්‍රාථමික පාසලක් ඇත. මෙයින් පසුව ද්විතීයික අධ්‍යාපනය, රැකියා පුහුණුව හෝ විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය සඳහා සූදානම් වීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කෙරේ. උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයක් ඇත, නූක්හි ග්‍රීන්ලන්ත විශ්ව විද්‍යාලය ({{langx|kl|Ilisimatusarfik}}) බොහෝ ග්‍රීන්ලන්ත වැසියන් ඩෙන්මාර්කයේ හෝ වෙනත් තැනක විශ්ව විද්‍යාලවලට සහභාගී වේ.

ග්‍රීන්ලන්තයේ පොදු පාසල් පද්ධතිය, ඩෙන්මාර්කයේ මෙන්, නගර සභා බල ප්‍රදේශය යටතේ පවතී. පාසල්වල අන්තර්ගතය සඳහා අවසර දී ඇති ප්‍රමිතීන් ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් නියම කරනු ලැබේ, නමුත් නාගරික රජයන් ඔවුන්ගේ වගකීම යටතේ ඇති පාසල් පවත්වාගෙන යන ආකාරය තීරණය කරයි. වයස අවුරුදු හතේ සිට 16 දක්වා ළමුන් සඳහා අධ්‍යාපනය නොමිලේ සහ අනිවාර්ය වේ. අධ්‍යාපනය සඳහා වෙන් කර ඇති මූල්‍ය වියදම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 11.3% කි. 1997 දී සංශෝධනය කරන ලද රජයේ පාසල් පිළිබඳ රජයේ ආඥාපනතේ 1 වන වගන්තියේ ඉගැන්වීමේ භාෂාව ලෙස ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාව අවශ්‍ය වේ.

අධ්‍යාපනය පාලනය වන්නේ 1990 දී සම්මත කරන ලද සහ 1993 සහ 1994 දී සංශෝධනය කරන ලද රෙගුලාසියක් මගිනි. මෙම ව්‍යවස්ථාව යටතේ, ප්‍රාථමික සහ පහළ ද්විතීයික පාසල්වල භාෂාමය ඒකාබද්ධතාවය සියලුම සිසුන් සඳහා අනිවාර්ය විය. ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාව කතා කරන සහ ඩෙන්මාර්ක භාෂාව කතා කරන සිසුන් එකම පන්තිවල තැබීම මෙහි අරමුණ වන අතර, මීට පෙර ඔවුන් ඔවුන්ගේ මව් භාෂාව අනුව වෙනම පන්තිවල තබා තිබුණි. ඒ සමඟම, ඩෙන්මාර්ක භාෂාව කතා කරන අයට ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාව ඉගෙන ගත හැකි බව රජය සහතික කරයි. මේ ආකාරයෙන්, ග්‍රීන්ලන්ත රජයට ග්‍රීන්ලන්ත සහ ඩෙන්මාර්ක සම්භවයක් ඇති සියලුම සිසුන්ට එකම භාෂාමය, සංස්කෘතික සහ සමාජීය අධ්‍යාපනය ලබා දීමට අවශ්‍ය වේ. වසර තුනක අත්හදා බැලීමේ කාල පරිච්ඡේදයක් තුළ සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයකින් නිගමනය වූයේ මෙම ද්විභාෂා ධනාත්මක ප්‍රතිඵල අත්කර ගෙන ඇති බවයි.[[File:Ilimmarfik.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ilimmarfik.jpg|thumb|ඉලිමාර්ෆික් (ග්‍රීන්ලන්ත විශ්ව විද්‍යාලය) මණ්ඩපය නුක් හි ඇත.]]
ග්‍රීන්ලන්ත සහ ඩෙන්මාර්ක යන දෙකම භාවිතා කරන පාසල් 100 ක් පමණ පවතී. සාමාන්‍යයෙන්, ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාව ළදරු පාසලේ සිට ද්විතීයික පාසලේ අවසානය දක්වා උගන්වනු ලැබේ, නමුත් ඩෙන්මාර්ක භාෂාව ප්‍රාථමික පාසලේ පළමු චක්‍රයේ සිට දෙවන භාෂාවක් ලෙස අනිවාර්ය වේ. ඩෙන්මාර්කයේ ඩෙන්මාර්ක භාෂාව මෙන්, පාසල් පද්ධතිය &quot;ග්‍රීන්ලන්ත 1&quot; සහ &quot;ග්‍රීන්ලන්ත 2&quot; පාඨමාලා සඳහා සපයයි. භාෂා පරීක්ෂණ මඟින් සිසුන්ට එක් මට්ටමක සිට තවත් මට්ටමකට යාමට ඉඩ සලසයි. ගුරුවරුන් තම සිසුන් ඇගයීම මත පදනම්ව, තුන්වන මට්ටමේ පාඨමාලා එකතු කර ඇත: &quot;ග්‍රීන්ලන්ත 3&quot;. ග්‍රීන්ලන්තයේ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සාමාන්‍යයෙන් වෘත්තීය හා තාක්ෂණික වේ. මෙම පද්ධතිය 1993 ඔක්තෝබර් 28 වන දින වෘත්තීය හා තාක්ෂණික අධ්‍යාපනය, ශිෂ්‍යත්ව සහ වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ පිළිබඳ අංක 16 දරන රෙගුලාසිය මගින් පාලනය වේ. ඩෙන්මාර්ක භාෂාව ඉගැන්වීමේ ප්‍රධාන භාෂාව ලෙස පවතී. අගනුවර වන නූක් හි (ද්විභාෂා) ගුරු පුහුණු විද්‍යාලයක් සහ (ද්විභාෂා) විශ්ව විද්‍යාලයක් ඇත. ඔවුන්ගේ අධ්‍යයන කටයුතු අවසානයේ, සියලුම සිසුන් ග්‍රීන්ලන්ත භාෂාවෙන් පරීක්ෂණයක් සමත් විය යුතුය.

ග්‍රීන්ලන්තයේ උසස් අධ්‍යාපනය පිරිනමනු ලැබේ: විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය, මාධ්‍යවේදීන් පුහුණු කිරීම, ප්‍රාථමික සහ පහළ ද්විතීයික පාසල් ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීම, සමාජ සේවකයින් පුහුණු කිරීම, සමාජ අධ්‍යාපනඥයින් පුහුණු කිරීම සහ හෙදියන් සහ හෙද සහායකයින් පුහුණු කිරීම. ග්‍රීන්ලන්ත සිසුන්ට අවශ්‍ය නම් සහ එසේ කිරීමට මූල්‍යමය මාර්ග තිබේ නම් ඩෙන්මාර්කයේ අධ්‍යාපනය දිගටම කරගෙන යා හැකිය. ඩෙන්මාර්ක අධ්‍යාපන ආයතනවලට ඇතුළත් වීම සඳහා, ග්‍රීන්ලන්ත අයදුම්කරුවන් ඩෙන්මාර්ක අයදුම්කරුවන් හා සමාන පදනමක් මත තබා ඇත. ඩෙන්මාර්ක අධ්‍යාපන ආයතනවලට ඇතුළත් කර ගන්නා ග්‍රීන්ලන්ත සිසුන්ට ශිෂ්‍යත්ව ප්‍රදානය කෙරේ. මෙම ශිෂ්‍යත්ව සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමට, අයදුම්කරු ඩෙන්මාර්ක පුරවැසියෙකු විය යුතු අතර අවම වශයෙන් වසර පහක් ග්‍රීන්ලන්තයේ ස්ථිර පදිංචිය ලබා තිබිය යුතුය. ග්‍රීන්ලන්තයෙන් පිටත පදිංචි මුළු කාලය අවුරුදු තුනක් නොඉක්මවිය යුතුය.

=== සමාජ ගැටළු ===
ග්‍රීන්ලන්තයේ සියදිවි නසාගැනීමේ අනුපාතය ඉතා ඉහළ ය. 2010 සංගණනයකට අනුව, ග්‍රීන්ලන්තයේ ලෝකයේ ඉහළම සියදිවි නසාගැනීමේ අනුපාතය පවතී.&lt;ref name=&quot;The Suicide Capital of the World&quot;&gt;{{Cite journal|date=9 October 2009|title=The Suicide Capital of the World|url=http://www.slate.com/articles/news_and_politics/dispatches/2009/10/the_suicide_capital_of_the_world.single.html#pagebreak_anchor_2|url-status=live|journal=Slate|archive-url=https://web.archive.org/web/20130304003350/http://www.slate.com/articles/news_and_politics/dispatches/2009/10/the_suicide_capital_of_the_world.single.html#pagebreak_anchor_2|archive-date=4 March 2013|access-date=13 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rising suicide rate baffles Greenland&quot;&gt;{{Cite web |title=Rising suicide rate baffles Greenland |url=http://blogs.aljazeera.com/blog/europe/rising-suicide-rate-baffles-greenland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061827/http://blogs.aljazeera.com/blog/europe/rising-suicide-rate-baffles-greenland |archive-date=23 March 2013 |access-date=13 March 2013}}&lt;/ref&gt;

ග්‍රීන්ලන්තය මුහුණ දෙන තවත් වැදගත් සමාජ ගැටළුවක් වන්නේ මත්පැන් පානය කිරීමේ අනුපාතය ඉහළ යාමයි.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/world-europe-18249474 &quot;Greenland profile – Overview&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180918032735/https://www.bbc.com/news/world-europe-18249474|date=18 September 2018}}. ''BBC News''.&lt;/ref&gt; ග්‍රීන්ලන්තයේ මත්පැන් පරිභෝජනයේ අනුපාතය 1980 ගණන්වල උපරිමයට පැමිණියේය, එය ඩෙන්මාර්කයේ මෙන් දෙගුණයක් ඉහළ මට්ටමක පැවති විට; 2010 වන විට එය ඩෙන්මාර්කයට වඩා තරමක් අඩු විය. ඩෙන්මාර්කයට වඩා ග්‍රීන්ලන්තයේ මත්පැන් මිල බෙහෙවින් වැඩි ය, එනම් පරිභෝජනය විශාල සමාජ බලපෑමක් ඇති කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Aage|first=H.|year=2012|title=Alcohol in Greenland 1951–2010: consumption, mortality, prices|journal=International Journal of Circumpolar Health|volume=71|page=18444|doi=10.3402/ijch.v71i0.18444|pmc=3525923|pmid=23256091}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Madsen|first1=M. H.|last2=Grønbæk|first2=M.|last3=Bjerregaard|first3=P.|last4=Becker|first4=U.|year=2005|title=Urbanization, migration and alcohol use in a population of Greenland Inuit|journal=International Journal of Circumpolar Health|volume=64|issue=3|pages=234–45|doi=10.3402/ijch.v64i3.17987|pmid=16050317|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

ග්‍රීන්ලන්තයේ HIV/AIDS පැතිරීම ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර, 1990 ගණන්වල ඒඩ්ස් ආශ්‍රිත මරණ සංඛ්‍යාව ද සාපේක්ෂව ඉහළ මට්ටමක පැවති විට එහි උපරිමයට ළඟා විය. මුලපිරීම් ගණනාවක් හරහා, පැතිරීම (කාර්යක්ෂම ප්‍රතිකාර හරහා මරණ අනුපාතය සමඟ) පහත වැටී ඇති අතර දැන් එය අඩු වී ඇත, 2010 ගණන්වල 0.13% ක් පමණ වන අතර,&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Bjorn-Mortensen|first1=K.|last2=Ladefoged|first2=K|last3=Obel|first3=N.|last4=Helleberg|first4=M.|year=2013|title=The HIV epidemic in Greenland – a slow spreading infection among adult heterosexual Greenlanders|journal=Int J Circumpolar Health|volume=7232|page=19558|doi=10.3402/ijch.v72i0.19558|pmc=3577920|pmid=23431117}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 October 2019 |title=Nye tilfælde af HIV blandt unge |url=https://naalakkersuisut.gl/da/Naalakkersuisut/Nyheder/2018/11/1311_nye_tilfaelde_hiv |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191123004132/https://naalakkersuisut.gl/da/Naalakkersuisut/Nyheder/2018/11/1311_nye_tilfaelde_hiv |archive-date=23 November 2019 |access-date=22 November 2019 |publisher=[[Naalakkersuisut]]}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් බොහෝ රටවලට වඩා අඩුය.

මෑත දශක කිහිපය තුළ, ග්‍රීන්ලන්තයේ විරැකියා අනුපාතය සාමාන්‍යයෙන් ඩෙන්මාර්කයට වඩා තරමක් ඉහළ මට්ටමක පවතී;&lt;ref&gt;{{Cite web |year=2017 |title=Unemployment rate |url=http://bank.stat.gl/pxweb/en/Greenland/Greenland__AR__AR40/ARXLED7.px/table/tableViewLayout1/?rxid=ARXLED222-11-2019%2020:30:33 |access-date=22 November 2019 |publisher=Statistics Greenland}}{{Dead link|date=February 2024|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;2017 දී, ග්‍රීන්ලන්තයේ විරැකියා අනුපාතය 6.8% ක් වූ අතර,[29] ඩෙන්මාර්කයේ 5.6% ට සාපේක්ෂව.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Euro area unemployment at 8.7%, December 2017 |url=https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/8631691/3-31012018-BP-EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212201506/http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/8631691/3-31012018-BP-EN.pdf |archive-date=2018-02-12 |access-date=22 November 2019 |publisher=[[Eurostat]]}}&lt;/ref&gt;

==== ඉනුයිට් කාන්තාවන්ගේ අනිවාර්ය උපත් පාලන ක්‍රම ====
1960 සහ 1970 ගණන් වලදී, ජනගහනය වැඩි වෙමින් පැවති කාලයකදී, ග්‍රීන්ලන්ඩ් ඉනුයිට් කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමයින් 4,500 ක් (සියලුම සරු කාන්තාවන්ගෙන් අඩක් පමණ) ඩෙන්මාර්ක වෛද්‍යවරුන් විසින් අභ්‍යන්තර ගර්භාෂ උපාංග (IUD) සවි කරන ලදී. සමහර විට (වයස අවුරුදු 12 තරම් කුඩා) ගැහැණු ළමයින් ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන්ගේ අවසරයකින් තොරව, මෙම උපකරණ ඇතුළු කිරීම සඳහා පාසලෙන් කෙලින්ම රැගෙන යන ලදී. ඩෙන්මාර්කයේ නේවාසික පාසල්වල සිටින සමහර ඉනුයිට් ගැහැණු ළමයින් සඳහා ද මෙම ක්‍රියා පටිපාටිය සිදු කරන ලදී. 2022 සැප්තැම්බර් 30 වන දින, ඩෙන්මාර්ක සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය මැග්නස් හියුනික්, මෙම පිළිවෙතට හේතු වූ තීරණ සහ එය ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳව වසර දෙකක පරීක්ෂණයක් නිවේදනය කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-63049387|title=Inuit Greenlanders demand answers over Danish birth control scandal|date=30 September 2022|work=BBC News|access-date=1 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001140536/https://www.bbc.com/news/world-europe-63049387|archive-date=1 October 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1991 දී ග්‍රීන්ලන්තය එහි සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතිය පාලනය කිරීමෙන් පසු ග්‍රීන්ලන්ත වෛද්‍යවරු ද ඉනුයිට් කාන්තාවන් කිහිප දෙනෙකුට එම නීති විරෝධී ක්‍රියා පටිපාටි සිදු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.sermitsiaq.ag/samfund/gronland-har-ansvar-for-15-spiralsager/1292890|title=Grønland har ansvar for 15 spiralsager|access-date=20 October 2024|publisher=Sermitsiaq|archive-date=4 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241204071646/https://www.sermitsiaq.ag/samfund/gronland-har-ansvar-for-15-spiralsager/1292890|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== LGBTQ අයිතිවාසිකම් ====
ග්‍රීන්ලන්තයේ LGBTQ අයිතිවාසිකම් ඇමරිකාවේ සහ ලෝකයේ වඩාත්ම පුළුල් ඒවා වන අතර යුරෝපයේ නිසි ඩෙන්මාර්කයේ ඇති අයිතිවාසිකම්වලට සාපේක්ෂව සමාන වේ. ග්‍රීන්ලන්තයේ සංක්‍රාන්ති ලිංගික පුද්ගලයින්ට ඔවුන්ගේ නිල අනන්‍යතා ලේඛනවල ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය වෙනස් කළ හැකිය. 2016 දී නියෝගයක් මගින් සම්මත කරන ලද නීතියක් ස්වයං නිර්ණය මත පදනම්ව නීතිමය ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය වෙනස් කිරීමට ඉඩ සලසයි.&lt;ref name=&quot;Royal assent KL&quot;&gt;{{cite web |title=§2, Imm. 3, Qitiusumik Inunnik Nalunaarsuiffik pillugu inatsisip (CPR pillugu inatsit) allanngortinneqarneranik inatsisit Kalaallit Nunaannut atuutilersinneqarnerannik peqqussut (Greenlandic) |url=https://www.stm.dk/multimedia/A_449_23.5._for_Gr_nland_af_lov_om__ndring_af_lov_om_Det_Centrale_Personregister.pdf |access-date=2020-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Royal assent DA&quot;&gt;{{cite web |title=§2, Stk 3., Anordning om ikrafttræden for Grønland af love om ændring af lov om Det Centrale Personregister (Danish) |url=https://www.retsinformation.dk/eli/lta/2016/449/Pdf |access-date=2020-09-01}}&lt;/ref&gt; 2010 සිට, ග්‍රීන්ලන්තයේ LGBTQ+ පුද්ගලයින්ට එරෙහිව වෛරී කතා තහනම් කරන නීති තිබේ. 2024 මැයි මාසයේදී ග්‍රීන්ලන්ත පාර්ලිමේන්තුව සමාන සැලකීම සහ වෙනස්කම් කිරීම වැළැක්වීම පිළිබඳ නීතියක් සම්මත කළ අතර එය 2024 ජූලි 1 වන දින සිට බලාත්මක වේ. නීතිය අනෙකුත් ලක්ෂණ අතර “ලිංගික දිශානතිය, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය ප්‍රකාශනය, [සහ] ස්ත්‍රී පුරුෂ ලක්ෂණ” මත පදනම් වූ සියලුම වෙනස්කම් කිරීම් තහනම් කරයි. නීතිය මගින් වෙනස්කම් කිරීමේ පැමිණිලි කළමනාකරණය කිරීම සඳහා සමාන ප්‍රතිකාර මණ්ඩලයක් සහ වෙනස්කම් නොකිරීම ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා සමානතා කවුන්සිලයක් ද නිර්මාණය කරයි.&lt;ref name=&quot;ilgagr&quot;&gt;{{Cite web |title=Greenland (Denmark) |url=https://database.ilga.org/greenland-denmark-lgbti#:~:text=The%20law%20prohibits%20all%20forms,and%20services%20to%20the%20public. |access-date=2024-12-30 |website=database.ilga.org}}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>es548j7l28p2veg6yabi16nj9m0td6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195002</id>
    <revision>
      <id>799244</id>
      <parentid>793436</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T07:25:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>799244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14953" sha1="mqkgl6udm236ql31otu8tp48r9pczet" xml:space="preserve">{{Infobox religious building

| name                  = මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි

| native_name           = معبد ماهاميفناوا البوذي - دبي&lt;br&gt;Mahamevnawa Buddhist Temple - Dubai
| native_name_lang      = arb

| image                 = [[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|250px]]

| image_upright         = 

| alt                   = 

| caption               = ඩුබායි මහමෙව්නාව අසපුවේ තිබූ ප්‍රධාන බුද්ධ ප්‍රතිමාව 

| religious_affiliation = [[බුද්ධ ධර්මය]]

| tradition             = 

| sect                  = [[ථේරවාද බුදු දහම]]

| district              = 

| prefecture            = 

| province              = 

| region                = 

| deity                 = 

| rite                  = 

| festival              = &lt;!-- or |festivals= --&gt;

| organisational_status = &lt;!-- or |organizational_status= --&gt;

| ownership             = 

| governing_body        = 

| leadership            = [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]]

| bhattaraka            = 

| patron                = 

| consecration_year     = 

| functional_status     = අරාබි අර්ධද්වීපයේ ප්‍රථම බෞද්ධ විහාරය

| religious_features_label = 

| religious_features    = 

| location              =  

| locale                = 

| municipality          = [[ඩුබායි]]

| cercle                = 

| state                 = ඩුබායි එමිරේටය 

| country               = එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය 

| map_type              =  Dubai 

| map_size              = 

| map_alt               = 

| map_relief            = 

| map_caption           = Location within Dubai

| grid_name             = 

| grid_position         = 

| sector                = 

| territory             = 

| administration        = 

| coordinates           = 

| coordinates_footnotes = 

| heritage_designation  = 

| architect             = 

| architecture_type     = 

| architecture_style    = 

| founded_by            = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]

| creator               = 

| funded_by             = 

| general_contractor    = 

| established           = 2008 - 2026

| groundbreaking        = 

| year_completed        = 

| construction_cost     = 

| date_demolished       = &lt;!-- or |date_destroyed= --&gt;

| facade_direction      = 

| capacity              = 

| length                = 

| width                 = 

| width_nave            = 

| interior_area         = 

| height_max            = 

| dome_quantity         = 

| dome_height_outer     = 

| dome_height_inner     = 

| dome_dia_outer        = 

| dome_dia_inner        = 

| minaret_quantity      = 

| minaret_height        = 

| spire_quantity        = 

| spire_height          = 

| site_area             = 

| temple_quantity       = 

| monument_quantity     = 

| shrine_quantity       = 

| inscriptions          = 

| materials             = 

| elevation_m           = &lt;!-- or |elevation_ft= --&gt;

| elevation_footnotes   = 

| nrhp                  = 

| designated            = 

| added                 = 

| refnum                = 

| delisted1_date        = 

| website               = [https://www.mahamevnawauae.ae/වෙබ් අඩවිය]

| footnotes             = 

}}

'''ඩුබායි මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය''' (ඉංග්‍රීසි: ''Mahamevnawa Buddhist Temple Dubai'' / ''Dubai Mahamevnawa Buddhist Monastery'') යනු [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය|එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ]] [[ඩුබායි]] හි පිහිටා තිබූ බෞද්ධ ආගමික හා භාවනා මධ්‍යස්ථානයකි. මෙම විහාරස්ථානය [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ]] නිර්මාතෘ පූජ්‍ය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ අනුශාසකත්වය යටතේ 2008 වර්ෂයේදී ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=|title=Religious Inclusion |url=https://www.uae-embassy.org/discover-uae/society/religious-inclusion|access-date=|website=UAE Embassy|language=en}}&lt;/ref&gt;

එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ සහ ඒ අවට මැදපෙරදිග කලාපයේ වෙසෙන බෞද්ධ ජනතාවගේ ආගමික, ආධ්‍යාත්මික හා සංස්කෘතික අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා ස්ථාපිත කරන ලද පළමු හා ප්‍රධානතම බෞද්ධ විහාරස්ථානය ලෙස වසර 18 කට ආසන්න කාලයක් කටයුතු කල මෙම විහාරය 2024 වර්ෂයේ මැදපෙරදිග කලාපයේ උද්ගත වූ යුධමය වාතාවරණය හේතුවෙන්, මෙම විහාරස්ථානය 2026 වර්ෂයේ සිට වසා දමනු ලැබීය.මෙම විහාරය සක්‍රීයව පැවති කාලසීමාව තුළ එය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් බුද්ධ වන්දනා, ධර්ම දේශනා, සිල් වැඩසටහන් සහ භාවනා වැඩසටහන් ඇතුළු විවිධ ආගමික වැඩසටහන් නිතිපතා සංවිධානය කරන ලදී. ඒ මඟින් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වෙසෙන බෞද්ධ ජනතාවට ආගමික හා ආධ්‍යාත්මික සේවාවන් සපයන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=17 August 2023|title=Diamond in the Desert: The Dharma and the UAE’s House of Universal Truth |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/diamond-in-the-desert-the-dharma-and-the-uaes-house-of-universal-truth/|access-date=|website=BUDDHISTDOOR GLOBAL|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය සහ පසුබිම ==

2008 වර්ෂයට පෙර එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් පැවති ශ්‍රී ලාංකික සහ අනෙකුත් බෞද්ධ විදේශගත ප්‍රජාවට තම ආගමික වතාවත් සිදුකිරීමට හෝ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාගැනීමට ස්ථිර බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් නොතිබුණි. එම අවශ්‍යතාව හඳුනාගනිමින්, එරට වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉල්ලීම් අනුව [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]] විසින් මෙම විහාරස්ථානය ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |last= |first= |date=03 January 2019|title=Exclusive: Inside the tiny Buddhist temple that serves half a million Dubai worshippers|url=https://www.thenationalnews.com/uae/exclusive-inside-the-tiny-buddhist-temple-that-serves-half-a-million-dubai-worshippers-1.807936|access-date=|website=The National|language=en}}&lt;/ref&gt;

අතිපූජ්‍ය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ 2008 වර්ෂයේදී ඩුබායි නගරයේ සත්වා (Satwa) ප්‍රදේශයේ නිවසක් තුළ කුඩා බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් ලෙස මෙය ආරම්භ විය. මෙය අරාබි අර්ධද්වීපයේ ස්ථාපිත කරන ලද පළමු බෞද්ධ විහාරස්ථානය ලෙස සැලකේ. පසුව බැතිමතුන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩිවීමත් සමඟ 2010 වර්ෂයේදී ගර්හූඩ් (Garhoud) ප්‍රදේශයට ද, 2012 වර්ෂයේදී එහි වර්තමාන ස්ථානය වන ජුමේරා ප්‍රදේශයට ද ගෙන යන ලදී. වර්තමානයේ මෙම විහාරස්ථානය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වෙසෙන බෞද්ධ ප්‍රජාවගේ ප්‍රධානතම බෞද්ධ ආගමික මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=20 April 2019|title=The Mahamevnawa Buddhist Monastery reinforces the UAE's dedication to integrate minority communities|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/the-mahamevnawa-buddhist-monastery-reinforces-the-uaes-dedication-to-integrate-minority-communities |access-date=|website=Khaleej Times|language=en}}&lt;/ref&gt;

== සේවාවන් සහ ක්‍රියාකාරකම් ==

[[File:Sacred bo tree of mahamevnawa dubai.jpg|thumb|250px|ඩුබායි මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරස්ථානයේ ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ]]

මෙම විහාරස්ථානය ශ්‍රී ලංකික දේශීය බෞද්ධ ප්‍රජාව සඳහා ආගමික හා ආධ්‍යාත්මික වැඩසටහන් රැසක් සංවිධානය කරනු ලබයි. සෑම පෝය දිනයකම සිල් වැඩසටහන්, ධර්ම දේශනා සහ සමූහ භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වේ. මීට අමතරව, ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ උදෙසා සතිපතා බෝධි පූජා වැඩසටහන් සංවිධානය කරනු ලබයි. විහාරවාසී භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දිනපතා බුද්ධ වන්දනා සහ සෙත් පිරිත් සජ්ඣායනා සිදුකරනු ලබන අතර, බැතිමතුන්ට උදෑසන සහ දහවල් දානමය පින්කම් සඳහා ද සහභාගි විය හැකිය.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=19 January 2019|title=The UAE’s Only Buddhist Temple Serves a Growing Population of Buddhists|url=https://www.buddhistdoor.net/news/the-uaes-only-buddhist-temple-serves-a-growing-population-of-buddhists/ |access-date=|website=BUDDHISTDOOR GLOBAL|language=en}}&lt;/ref&gt;

ආගමික කටයුතු වලට අමතරව, විදේශගත ශ්‍රී ලාංකික පවුල්වල දරුවන් සඳහා සතිපතා දහම් පාසල් වැඩසටහන් ද ක්‍රියාත්මක කරයි. එමඟින් බුදු දහම, ශ්‍රී ලාංකික සංස්කෘතිය සහ සම්ප්‍රදායික වටිනාකම් පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබාදේ.[[වෙසක්]], [[පොසොන්]] සහ [[කඨින චීවර පූජාව|කඨින පූජෝත්සවය]] වැනි ප්‍රධාන බෞද්ධ උත්සව අවස්ථාවලදී වෙසක් කූඩු, තොරණ, දන්සැල් සහ ලේ දන්දීමේ වැඩසටහන් ඇතුළු මහා පරිමාණ පුණ්‍ය කටයුතු සංවිධානය කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකික ප්‍රජාවට පමණක් නොව තායිලන්ත,මියන්මාර,ඉන්දියානු,චීන,ජපන් ආදි රටවල බෞද්ධයන්ගේ විවිධ බෞද්ධ ආගමික උත්සව සහ චාරිත්‍ර සදහා ද විහාරය සහයෝගය ලබාදෙයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=12 October 2022|title=The Royal Thai Consulate-General in Dubai organizes a remembrance ceremony to commemorate the passing of His Majesty King Bhumibol Adulyadej The Great, 13 October 2022.
|url=https://mfa.go.th/en/content/pr-dubai-10132022-2?cate=5d5bcb4e15e39c3060006844|access-date=|website=Ministry of Foreign Affairs , Kingdom of Thailand |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=06 June 2023|title=A Buddhist ceremony to commemorate the auspicious occasion of the Birthday of Her Majesty Queen Suthida Bajrasudhabimalalakshana and Visakha Bucha Day
|url=https://abudhabi.thaiembassy.org/en/content/hmqueenandvisakhabucha2023?cate=5d7d091f15e39c1eb80062fc|access-date=|website=Ministry of Foreign Affairs , Kingdom of Thailand |language=en}}&lt;/ref&gt;
එමෙන්ම මැදපෙරදිග කලාපයේ සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකික සහ අනෙකුත් රටවල බෞද්ධ විදේශගත ශ්‍රමිකයන්ට අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී උපදේශන සහ මානසික සහනය ලබාදීමේ කාර්යභාරයක් ද මෙම විහාරස්ථානය ඉටු කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=23 May 2024|title=Buddha Purnima Celebrated with Fervor by the Buddhist Community in UAE|url=https://newsonair.gov.in/buddha-purnima-celebrated-with-fervor-by-the-buddhist-community-in-uae/|access-date=|website=Newsonair|language=en}}&lt;/ref&gt;

== තවත් බලන්න ==
* [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]]
* [[මැදපෙරදිග බුදුදහම]]
* [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ආගම]]

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.mahamevnawauae.ae/ Mahamevnawa Buddhist Temple, Dubai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250321041424/https://www.mahamevnawauae.ae/ |date=2025-03-21 }}</text>
      <sha1>mqkgl6udm236ql31otu8tp48r9pczet</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>799245</id>
      <parentid>799244</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T07:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ඉතිහාසය සහ පසුබිම */</comment>
      <origin>799245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15006" sha1="bm6ak31qpxinl4ak9c3uw9epo0lxadi" xml:space="preserve">{{Infobox religious building

| name                  = මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි

| native_name           = معبد ماهاميفناوا البوذي - دبي&lt;br&gt;Mahamevnawa Buddhist Temple - Dubai
| native_name_lang      = arb

| image                 = [[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|250px]]

| image_upright         = 

| alt                   = 

| caption               = ඩුබායි මහමෙව්නාව අසපුවේ තිබූ ප්‍රධාන බුද්ධ ප්‍රතිමාව 

| religious_affiliation = [[බුද්ධ ධර්මය]]

| tradition             = 

| sect                  = [[ථේරවාද බුදු දහම]]

| district              = 

| prefecture            = 

| province              = 

| region                = 

| deity                 = 

| rite                  = 

| festival              = &lt;!-- or |festivals= --&gt;

| organisational_status = &lt;!-- or |organizational_status= --&gt;

| ownership             = 

| governing_body        = 

| leadership            = [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]]

| bhattaraka            = 

| patron                = 

| consecration_year     = 

| functional_status     = අරාබි අර්ධද්වීපයේ ප්‍රථම බෞද්ධ විහාරය

| religious_features_label = 

| religious_features    = 

| location              =  

| locale                = 

| municipality          = [[ඩුබායි]]

| cercle                = 

| state                 = ඩුබායි එමිරේටය 

| country               = එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය 

| map_type              =  Dubai 

| map_size              = 

| map_alt               = 

| map_relief            = 

| map_caption           = Location within Dubai

| grid_name             = 

| grid_position         = 

| sector                = 

| territory             = 

| administration        = 

| coordinates           = 

| coordinates_footnotes = 

| heritage_designation  = 

| architect             = 

| architecture_type     = 

| architecture_style    = 

| founded_by            = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]

| creator               = 

| funded_by             = 

| general_contractor    = 

| established           = 2008 - 2026

| groundbreaking        = 

| year_completed        = 

| construction_cost     = 

| date_demolished       = &lt;!-- or |date_destroyed= --&gt;

| facade_direction      = 

| capacity              = 

| length                = 

| width                 = 

| width_nave            = 

| interior_area         = 

| height_max            = 

| dome_quantity         = 

| dome_height_outer     = 

| dome_height_inner     = 

| dome_dia_outer        = 

| dome_dia_inner        = 

| minaret_quantity      = 

| minaret_height        = 

| spire_quantity        = 

| spire_height          = 

| site_area             = 

| temple_quantity       = 

| monument_quantity     = 

| shrine_quantity       = 

| inscriptions          = 

| materials             = 

| elevation_m           = &lt;!-- or |elevation_ft= --&gt;

| elevation_footnotes   = 

| nrhp                  = 

| designated            = 

| added                 = 

| refnum                = 

| delisted1_date        = 

| website               = [https://www.mahamevnawauae.ae/වෙබ් අඩවිය]

| footnotes             = 

}}

'''ඩුබායි මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය''' (ඉංග්‍රීසි: ''Mahamevnawa Buddhist Temple Dubai'' / ''Dubai Mahamevnawa Buddhist Monastery'') යනු [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය|එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ]] [[ඩුබායි]] හි පිහිටා තිබූ බෞද්ධ ආගමික හා භාවනා මධ්‍යස්ථානයකි. මෙම විහාරස්ථානය [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ]] නිර්මාතෘ පූජ්‍ය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ අනුශාසකත්වය යටතේ 2008 වර්ෂයේදී ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=|title=Religious Inclusion |url=https://www.uae-embassy.org/discover-uae/society/religious-inclusion|access-date=|website=UAE Embassy|language=en}}&lt;/ref&gt;

එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ සහ ඒ අවට මැදපෙරදිග කලාපයේ වෙසෙන බෞද්ධ ජනතාවගේ ආගමික, ආධ්‍යාත්මික හා සංස්කෘතික අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා ස්ථාපිත කරන ලද පළමු හා ප්‍රධානතම බෞද්ධ විහාරස්ථානය ලෙස වසර 18 කට ආසන්න කාලයක් කටයුතු කල මෙම විහාරය 2024 වර්ෂයේ මැදපෙරදිග කලාපයේ උද්ගත වූ යුධමය වාතාවරණය හේතුවෙන්, මෙම විහාරස්ථානය 2026 වර්ෂයේ සිට වසා දමනු ලැබීය.මෙම විහාරය සක්‍රීයව පැවති කාලසීමාව තුළ එය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් බුද්ධ වන්දනා, ධර්ම දේශනා, සිල් වැඩසටහන් සහ භාවනා වැඩසටහන් ඇතුළු විවිධ ආගමික වැඩසටහන් නිතිපතා සංවිධානය කරන ලදී. ඒ මඟින් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වෙසෙන බෞද්ධ ජනතාවට ආගමික හා ආධ්‍යාත්මික සේවාවන් සපයන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=17 August 2023|title=Diamond in the Desert: The Dharma and the UAE’s House of Universal Truth |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/diamond-in-the-desert-the-dharma-and-the-uaes-house-of-universal-truth/|access-date=|website=BUDDHISTDOOR GLOBAL|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය සහ පසුබිම ==

2008 වර්ෂයට පෙර එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් පැවති ශ්‍රී ලාංකික සහ අනෙකුත් බෞද්ධ විදේශගත ප්‍රජාවට තම ආගමික වතාවත් සිදුකිරීමට හෝ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාගැනීමට ස්ථිර බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් නොතිබුණි. එම අවශ්‍යතාව හඳුනාගනිමින්, එරට වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉල්ලීම් අනුව [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]] විසින් මෙම විහාරස්ථානය ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |last= |first= |date=03 January 2019|title=Exclusive: Inside the tiny Buddhist temple that serves half a million Dubai worshippers|url=https://www.thenationalnews.com/uae/exclusive-inside-the-tiny-buddhist-temple-that-serves-half-a-million-dubai-worshippers-1.807936|access-date=|website=The National|language=en}}&lt;/ref&gt;

අතිපූජ්‍ය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ 2008 වර්ෂයේදී ඩුබායි නගරයේ සත්වා (Satwa) ප්‍රදේශයේ නිවසක් තුළ කුඩා බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් ලෙස මෙය ආරම්භ විය. මෙය අරාබි අර්ධද්වීපයේ ස්ථාපිත කරන ලද පළමු බෞද්ධ විහාරස්ථානය ලෙස සැලකේ. පසුව බැතිමතුන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩිවීමත් සමඟ 2010 වර්ෂයේදී ගර්හූඩ් (Garhoud) ප්‍රදේශයට ද, 2012 වර්ෂයේදී එහි 2026 තෙක් ජුමේරා ප්‍රදේශයේ විහාරස්ථානය ක්‍රියාත්මකව පැවතුණි.2026 වර්ෂය තෙක් මෙම විහාරස්ථානය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වෙසෙන බෞද්ධ ප්‍රජාවගේ ප්‍රධානතම බෞද්ධ ආගමික මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=20 April 2019|title=The Mahamevnawa Buddhist Monastery reinforces the UAE's dedication to integrate minority communities|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/the-mahamevnawa-buddhist-monastery-reinforces-the-uaes-dedication-to-integrate-minority-communities |access-date=|website=Khaleej Times|language=en}}&lt;/ref&gt;

== සේවාවන් සහ ක්‍රියාකාරකම් ==

[[File:Sacred bo tree of mahamevnawa dubai.jpg|thumb|250px|ඩුබායි මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරස්ථානයේ ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ]]

මෙම විහාරස්ථානය ශ්‍රී ලංකික දේශීය බෞද්ධ ප්‍රජාව සඳහා ආගමික හා ආධ්‍යාත්මික වැඩසටහන් රැසක් සංවිධානය කරනු ලබයි. සෑම පෝය දිනයකම සිල් වැඩසටහන්, ධර්ම දේශනා සහ සමූහ භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වේ. මීට අමතරව, ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ උදෙසා සතිපතා බෝධි පූජා වැඩසටහන් සංවිධානය කරනු ලබයි. විහාරවාසී භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දිනපතා බුද්ධ වන්දනා සහ සෙත් පිරිත් සජ්ඣායනා සිදුකරනු ලබන අතර, බැතිමතුන්ට උදෑසන සහ දහවල් දානමය පින්කම් සඳහා ද සහභාගි විය හැකිය.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=19 January 2019|title=The UAE’s Only Buddhist Temple Serves a Growing Population of Buddhists|url=https://www.buddhistdoor.net/news/the-uaes-only-buddhist-temple-serves-a-growing-population-of-buddhists/ |access-date=|website=BUDDHISTDOOR GLOBAL|language=en}}&lt;/ref&gt;

ආගමික කටයුතු වලට අමතරව, විදේශගත ශ්‍රී ලාංකික පවුල්වල දරුවන් සඳහා සතිපතා දහම් පාසල් වැඩසටහන් ද ක්‍රියාත්මක කරයි. එමඟින් බුදු දහම, ශ්‍රී ලාංකික සංස්කෘතිය සහ සම්ප්‍රදායික වටිනාකම් පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබාදේ.[[වෙසක්]], [[පොසොන්]] සහ [[කඨින චීවර පූජාව|කඨින පූජෝත්සවය]] වැනි ප්‍රධාන බෞද්ධ උත්සව අවස්ථාවලදී වෙසක් කූඩු, තොරණ, දන්සැල් සහ ලේ දන්දීමේ වැඩසටහන් ඇතුළු මහා පරිමාණ පුණ්‍ය කටයුතු සංවිධානය කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකික ප්‍රජාවට පමණක් නොව තායිලන්ත,මියන්මාර,ඉන්දියානු,චීන,ජපන් ආදි රටවල බෞද්ධයන්ගේ විවිධ බෞද්ධ ආගමික උත්සව සහ චාරිත්‍ර සදහා ද විහාරය සහයෝගය ලබාදෙයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=12 October 2022|title=The Royal Thai Consulate-General in Dubai organizes a remembrance ceremony to commemorate the passing of His Majesty King Bhumibol Adulyadej The Great, 13 October 2022.
|url=https://mfa.go.th/en/content/pr-dubai-10132022-2?cate=5d5bcb4e15e39c3060006844|access-date=|website=Ministry of Foreign Affairs , Kingdom of Thailand |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=06 June 2023|title=A Buddhist ceremony to commemorate the auspicious occasion of the Birthday of Her Majesty Queen Suthida Bajrasudhabimalalakshana and Visakha Bucha Day
|url=https://abudhabi.thaiembassy.org/en/content/hmqueenandvisakhabucha2023?cate=5d7d091f15e39c1eb80062fc|access-date=|website=Ministry of Foreign Affairs , Kingdom of Thailand |language=en}}&lt;/ref&gt;
එමෙන්ම මැදපෙරදිග කලාපයේ සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකික සහ අනෙකුත් රටවල බෞද්ධ විදේශගත ශ්‍රමිකයන්ට අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී උපදේශන සහ මානසික සහනය ලබාදීමේ කාර්යභාරයක් ද මෙම විහාරස්ථානය ඉටු කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=23 May 2024|title=Buddha Purnima Celebrated with Fervor by the Buddhist Community in UAE|url=https://newsonair.gov.in/buddha-purnima-celebrated-with-fervor-by-the-buddhist-community-in-uae/|access-date=|website=Newsonair|language=en}}&lt;/ref&gt;

== තවත් බලන්න ==
* [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]]
* [[මැදපෙරදිග බුදුදහම]]
* [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ආගම]]

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.mahamevnawauae.ae/ Mahamevnawa Buddhist Temple, Dubai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250321041424/https://www.mahamevnawauae.ae/ |date=2025-03-21 }}</text>
      <sha1>bm6ak31qpxinl4ak9c3uw9epo0lxadi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>799247</id>
      <parentid>799245</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T07:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* සේවාවන් සහ ක්‍රියාකාරකම් */</comment>
      <origin>799247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15146" sha1="jovk801nj5u8rbmzv9kpg4mcotbujg0" xml:space="preserve">{{Infobox religious building

| name                  = මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි

| native_name           = معبد ماهاميفناوا البوذي - دبي&lt;br&gt;Mahamevnawa Buddhist Temple - Dubai
| native_name_lang      = arb

| image                 = [[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|250px]]

| image_upright         = 

| alt                   = 

| caption               = ඩුබායි මහමෙව්නාව අසපුවේ තිබූ ප්‍රධාන බුද්ධ ප්‍රතිමාව 

| religious_affiliation = [[බුද්ධ ධර්මය]]

| tradition             = 

| sect                  = [[ථේරවාද බුදු දහම]]

| district              = 

| prefecture            = 

| province              = 

| region                = 

| deity                 = 

| rite                  = 

| festival              = &lt;!-- or |festivals= --&gt;

| organisational_status = &lt;!-- or |organizational_status= --&gt;

| ownership             = 

| governing_body        = 

| leadership            = [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]]

| bhattaraka            = 

| patron                = 

| consecration_year     = 

| functional_status     = අරාබි අර්ධද්වීපයේ ප්‍රථම බෞද්ධ විහාරය

| religious_features_label = 

| religious_features    = 

| location              =  

| locale                = 

| municipality          = [[ඩුබායි]]

| cercle                = 

| state                 = ඩුබායි එමිරේටය 

| country               = එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය 

| map_type              =  Dubai 

| map_size              = 

| map_alt               = 

| map_relief            = 

| map_caption           = Location within Dubai

| grid_name             = 

| grid_position         = 

| sector                = 

| territory             = 

| administration        = 

| coordinates           = 

| coordinates_footnotes = 

| heritage_designation  = 

| architect             = 

| architecture_type     = 

| architecture_style    = 

| founded_by            = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]

| creator               = 

| funded_by             = 

| general_contractor    = 

| established           = 2008 - 2026

| groundbreaking        = 

| year_completed        = 

| construction_cost     = 

| date_demolished       = &lt;!-- or |date_destroyed= --&gt;

| facade_direction      = 

| capacity              = 

| length                = 

| width                 = 

| width_nave            = 

| interior_area         = 

| height_max            = 

| dome_quantity         = 

| dome_height_outer     = 

| dome_height_inner     = 

| dome_dia_outer        = 

| dome_dia_inner        = 

| minaret_quantity      = 

| minaret_height        = 

| spire_quantity        = 

| spire_height          = 

| site_area             = 

| temple_quantity       = 

| monument_quantity     = 

| shrine_quantity       = 

| inscriptions          = 

| materials             = 

| elevation_m           = &lt;!-- or |elevation_ft= --&gt;

| elevation_footnotes   = 

| nrhp                  = 

| designated            = 

| added                 = 

| refnum                = 

| delisted1_date        = 

| website               = [https://www.mahamevnawauae.ae/වෙබ් අඩවිය]

| footnotes             = 

}}

'''ඩුබායි මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය''' (ඉංග්‍රීසි: ''Mahamevnawa Buddhist Temple Dubai'' / ''Dubai Mahamevnawa Buddhist Monastery'') යනු [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය|එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ]] [[ඩුබායි]] හි පිහිටා තිබූ බෞද්ධ ආගමික හා භාවනා මධ්‍යස්ථානයකි. මෙම විහාරස්ථානය [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ]] නිර්මාතෘ පූජ්‍ය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ අනුශාසකත්වය යටතේ 2008 වර්ෂයේදී ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=|title=Religious Inclusion |url=https://www.uae-embassy.org/discover-uae/society/religious-inclusion|access-date=|website=UAE Embassy|language=en}}&lt;/ref&gt;

එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ සහ ඒ අවට මැදපෙරදිග කලාපයේ වෙසෙන බෞද්ධ ජනතාවගේ ආගමික, ආධ්‍යාත්මික හා සංස්කෘතික අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා ස්ථාපිත කරන ලද පළමු හා ප්‍රධානතම බෞද්ධ විහාරස්ථානය ලෙස වසර 18 කට ආසන්න කාලයක් කටයුතු කල මෙම විහාරය 2024 වර්ෂයේ මැදපෙරදිග කලාපයේ උද්ගත වූ යුධමය වාතාවරණය හේතුවෙන්, මෙම විහාරස්ථානය 2026 වර්ෂයේ සිට වසා දමනු ලැබීය.මෙම විහාරය සක්‍රීයව පැවති කාලසීමාව තුළ එය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් බුද්ධ වන්දනා, ධර්ම දේශනා, සිල් වැඩසටහන් සහ භාවනා වැඩසටහන් ඇතුළු විවිධ ආගමික වැඩසටහන් නිතිපතා සංවිධානය කරන ලදී. ඒ මඟින් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වෙසෙන බෞද්ධ ජනතාවට ආගමික හා ආධ්‍යාත්මික සේවාවන් සපයන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=17 August 2023|title=Diamond in the Desert: The Dharma and the UAE’s House of Universal Truth |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/diamond-in-the-desert-the-dharma-and-the-uaes-house-of-universal-truth/|access-date=|website=BUDDHISTDOOR GLOBAL|language=en}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය සහ පසුබිම ==

2008 වර්ෂයට පෙර එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් පැවති ශ්‍රී ලාංකික සහ අනෙකුත් බෞද්ධ විදේශගත ප්‍රජාවට තම ආගමික වතාවත් සිදුකිරීමට හෝ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාගැනීමට ස්ථිර බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් නොතිබුණි. එම අවශ්‍යතාව හඳුනාගනිමින්, එරට වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉල්ලීම් අනුව [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]] විසින් මෙම විහාරස්ථානය ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |last= |first= |date=03 January 2019|title=Exclusive: Inside the tiny Buddhist temple that serves half a million Dubai worshippers|url=https://www.thenationalnews.com/uae/exclusive-inside-the-tiny-buddhist-temple-that-serves-half-a-million-dubai-worshippers-1.807936|access-date=|website=The National|language=en}}&lt;/ref&gt;

අතිපූජ්‍ය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ 2008 වර්ෂයේදී ඩුබායි නගරයේ සත්වා (Satwa) ප්‍රදේශයේ නිවසක් තුළ කුඩා බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් ලෙස මෙය ආරම්භ විය. මෙය අරාබි අර්ධද්වීපයේ ස්ථාපිත කරන ලද පළමු බෞද්ධ විහාරස්ථානය ලෙස සැලකේ. පසුව බැතිමතුන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩිවීමත් සමඟ 2010 වර්ෂයේදී ගර්හූඩ් (Garhoud) ප්‍රදේශයට ද, 2012 වර්ෂයේදී එහි 2026 තෙක් ජුමේරා ප්‍රදේශයේ විහාරස්ථානය ක්‍රියාත්මකව පැවතුණි.2026 වර්ෂය තෙක් මෙම විහාරස්ථානය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වෙසෙන බෞද්ධ ප්‍රජාවගේ ප්‍රධානතම බෞද්ධ ආගමික මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=20 April 2019|title=The Mahamevnawa Buddhist Monastery reinforces the UAE's dedication to integrate minority communities|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/the-mahamevnawa-buddhist-monastery-reinforces-the-uaes-dedication-to-integrate-minority-communities |access-date=|website=Khaleej Times|language=en}}&lt;/ref&gt;

== සේවාවන් සහ ක්‍රියාකාරකම් ==

[[File:Sacred bo tree of mahamevnawa dubai.jpg|thumb|250px|ඩුබායි මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරස්ථානයේ පිහිටා තිබූ ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ]]

මෙම විහාරස්ථානය සක්‍රීයව පැවති කාලසීමාව තුළ ශ්‍රී ලංකික දේශීය බෞද්ධ ප්‍රජාව සඳහා ආගමික හා ආධ්‍යාත්මික වැඩසටහන් රැසක් සංවිධානය කරනු ලැබීය. සෑම පෝය දිනයකම සිල් වැඩසටහන්, ධර්ම දේශනා සහ සමූහ භාවනා වැඩසටහන් පවත්වනු ලැබූ අතර ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ උදෙසා සතිපතා බෝධි පූජා වැඩසටහන් සංවිධානය කරනු ලැබ තිබේ. විහාරවාසී භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දිනපතා බුද්ධ වන්දනා සහ සෙත් පිරිත් සජ්ඣායනා ද, බැතිමතුන්ට උදෑසන සහ දහවල් දානමය පින්කම්  ද සිදු කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=19 January 2019|title=The UAE’s Only Buddhist Temple Serves a Growing Population of Buddhists|url=https://www.buddhistdoor.net/news/the-uaes-only-buddhist-temple-serves-a-growing-population-of-buddhists/ |access-date=|website=BUDDHISTDOOR GLOBAL|language=en}}&lt;/ref&gt;

ආගමික කටයුතු වලට අමතරව, විදේශගත ශ්‍රී ලාංකික පවුල්වල දරුවන් සඳහා සතිපතා දහම් පාසල් වැඩසටහන් ද කිරීම් ද එමඟින් බුදු දහම, ශ්‍රී ලාංකික සංස්කෘතිය සහ සම්ප්‍රදායික වටිනාකම් පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීමක් ද කර තිබේ.[[වෙසක්]], [[පොසොන්]] සහ [[කඨින චීවර පූජාව|කඨින පූජෝත්සවය]] වැනි ප්‍රධාන බෞද්ධ උත්සව අවස්ථාවලදී වෙසක් කූඩු, තොරණ, දන්සැල් සහ ලේ දන්දීමේ වැඩසටහන් ඇතුළු මහා පරිමාණ පුණ්‍ය කටයුතු සංවිධානය කරනු ලැබ තිබුනේ ද මෙම විහාරස්ථානය විසිනි.2026 වසරේ වසා දමන තෙක්ම ශ්‍රී ලංකික ප්‍රජාවට පමණක් නොව තායිලන්ත,මියන්මාර,ඉන්දියානු,චීන,ජපන් ආදි රටවල බෞද්ධයන්ගේ විවිධ බෞද්ධ ආගමික උත්සව සහ චාරිත්‍ර සදහා ද විහාරය තම සහයෝගය ලබා දී තිබූ අතර&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=12 October 2022|title=The Royal Thai Consulate-General in Dubai organizes a remembrance ceremony to commemorate the passing of His Majesty King Bhumibol Adulyadej The Great, 13 October 2022.
|url=https://mfa.go.th/en/content/pr-dubai-10132022-2?cate=5d5bcb4e15e39c3060006844|access-date=|website=Ministry of Foreign Affairs , Kingdom of Thailand |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=06 June 2023|title=A Buddhist ceremony to commemorate the auspicious occasion of the Birthday of Her Majesty Queen Suthida Bajrasudhabimalalakshana and Visakha Bucha Day
|url=https://abudhabi.thaiembassy.org/en/content/hmqueenandvisakhabucha2023?cate=5d7d091f15e39c1eb80062fc|access-date=|website=Ministry of Foreign Affairs , Kingdom of Thailand |language=en}}&lt;/ref&gt; මැදපෙරදිග කලාපයේ සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකික සහ අනෙකුත් රටවල බෞද්ධ විදේශගත ශ්‍රමිකයන්ට අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී උපදේශන සහ මානසික සහනය ලබාදීමක් ද සිදු කර තිබුණි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=23 May 2024|title=Buddha Purnima Celebrated with Fervor by the Buddhist Community in UAE|url=https://newsonair.gov.in/buddha-purnima-celebrated-with-fervor-by-the-buddhist-community-in-uae/|access-date=|website=Newsonair|language=en}}&lt;/ref&gt;

== තවත් බලන්න ==
* [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]]
* [[මැදපෙරදිග බුදුදහම]]
* [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ආගම]]

== මූලාශ්‍ර ==

{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.mahamevnawauae.ae/ Mahamevnawa Buddhist Temple, Dubai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250321041424/https://www.mahamevnawauae.ae/ |date=2025-03-21 }}</text>
      <sha1>jovk801nj5u8rbmzv9kpg4mcotbujg0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කසුනි කාවින්දි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196595</id>
    <revision>
      <id>799222</id>
      <timestamp>2026-09-12T03:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Iamsanduns</username>
        <id>74638</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1347689206|Kasuni Kavindi]]&quot;</comment>
      <origin>799222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10981" sha1="kyf23bsacu1vcktcn6p82d5bwoyf5cb" xml:space="preserve">
{{BLP sources|date=November 2025}}{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

'''කසුනි කාවින්දි ප්‍රනාන්දු''', (උපත 1992 දෙසැම්බර් 5, [[සිංහල බස|සිංහල]] : කසුනි '''කාවින්දි''' ) යනු වේදිකා, රූපවාහිනී සහ චිත්‍රපට නිෂ්පාදනවල පෙනී සිටින [[ශ්‍රී ලාංකේය නළු නිළියන්ගේ ලැයිස්තුව|ශ්‍රී ලාංකික නිළියකි]] . ඇයගේ නාට්‍ය රංගනයන් සඳහා පිළිගැනීමක් ලබා ගත් අතර 2014 දී ''ජාතික යොවුන් නාට්‍ය උළෙලේදී'' ''හොඳම නිළිය'' සම්මානය දිනා ගත්තාය. ඇය ''රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙල'' (2015) සහ ''ජාතික යොවුන් නාට්‍ය උළෙල'' (2017) හි හොඳම නිළිය සඳහා ද නිර්දේශ වී ඇත &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|url=https://ceylontoday.lk/2023/07/29/local-gem-dazzling-in-the-international-arena/|title=Local ‘gem’ dazzling in THE international arena|last=Athapattu|first=Induwara|date=2023-07-29|work=Ceylon Today|access-date=2026-02-05}}&lt;/ref&gt; .

ප්‍රනාන්දු සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළේ රංග කලාවෙන් වන අතර, එහිදී ඇය වේදිකා රංගනයන් හරහා තම රංගන කුසලතා වර්ධනය කර ගත්තාය. පසුව ඇය රූපවාහිනිය සහ චිත්‍රපටය දක්වා ව්‍යාප්ත වූ අතර, සිංහල ටෙලි නාට්‍ය සහ ශ්‍රී ලාංකික සිනමාවේ පෙනී සිටියාය &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2022-01-12 |title=I'm someone who came to earth from the stage |url=https://www.sarasaviya.lk/interviews-teledramas/2022/01/13/22252/මම-වේදිකාවෙන්-මහපොළොවට-ආ-කෙනෙක් |access-date=2022-01-13 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; .

ඇය ''නාඩගම්කාරයෝ'' සහ ''[[Thanamalvila Kollek|තණමල්විල කොල්ලෙක්]]'' ඇතුළු රූපවාහිනී නාට්‍ය කිහිපයකම පෙනී සිට ඇත. ඇයගේ චිත්‍රපට දායකත්වයට ''උතුරු සුළඟ'', &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Art cannot be lost no matter what the plague – 'Uthuru Sulanga' Director Chamara Janaraj Peiris |url=http://www.sarasaviya.lk/2021/04/29/20312/මොන-වසංගතය-ආවත්-ආර්ට්-එක-නැති-වෙන්න-දෙන්න-බැහැ |access-date=2021-04-26 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt; ''ගජමන්'' සහ ''සිහින සමීකරන යන'' චරිත ඇතුළත් වේ. &lt;ref name=&quot;samekarana&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=3 May 2024 |title=අයිස් දියවෙන ලයිෆ් ප්‍රේමය ගැන කතා කරන |url=https://mawbima.lk/2024/05/04/අයිස්-දියවෙන-ලයිෆ්-ප්රේ/ |access-date=1 June 2024 |publisher=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ත්‍රිමාණ සජීවිකරණ චිත්‍රපටය වන ගජමෑන් හි ඇයගේ සහභාගීත්වය වෙනුවෙන් ඇය පිළිගැනීමක් ලබා ගත් අතර, එහිදී ඇය '''පද්මාවතී''' චරිතය '''චලන ග්‍රහණ රංගනය''' හරහා නිරූපණය කළාය. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=පද්මාවතීට පණ දුන්නේ මම වුනාට හඬ දුන්නේ පබෝදා, දැන් පාරේ බැහැල යන්න බැරි තරමට ප්‍රතිචාර ලැබෙනවා-කසුනි කවින්දි (PHOTOS ) – ගගන |url=https://gagana.lk/article/kasuni-kavindi-1676997486 |access-date=2026-02-05 |website=Radio Gagana |language=si}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කළේ රටේ පළමු පූර්ණ-දිග ත්‍රිමාණ සජීවිකරණ විශේෂාංගය ලෙස වන අතර, ඇගේ රංගනය චලන ග්‍රහණ රංගනය හරහා සජීවිකරණ චරිතයට ජීවය ලබා දීමට දායක විය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-01-23 |title=3D movie Gajaman in theatres now! (Pics) |url=https://srilankamirror.com/entertainment/3d-movie-gajaman-in-theatres-now-pics/ |access-date=2026-02-05 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

කසුනි කාවින්දි ප්‍රනාන්දු ශ්‍රී ලංකාවේ [[රත්නපුර|රත්නපුරයේ]] උපත ලැබුවාය. ඇය සිය ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික අධ්‍යාපනය රත්නපුර ෆර්ගියුසන් උසස් පාසලෙන් ලබා ගත් අතර එහිදී ඇය අධ්‍යාපන සාමාන්‍ය සහතික පත්‍ර උසස් පෙළ (අ.පො.ස. උසස් පෙළ) විභාග සම්පූර්ණ කළාය.

පසුව ඇය රංගන කලාව පිළිබඳ උසස් අධ්‍යාපනය හැදෑරූ අතර දෘශ්‍ය හා රංගන කලා විශ්ව විද්‍යාලයෙන් උපාධිය ලබා ගත් අතර දෘශ්‍ය හා රංගන කලාවන්ට අදාළ ක්ෂේත්‍රයක උපාධියක් ලබා ගත්තාය. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== චිත්‍රපටකරණය ==

=== රඟහල ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! වර්ෂය
! ශීර්ෂය
! භූමිකාව
! අධ්‍යක්ෂක
|-
| 2024
| අප අතරා උ &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Thushi |date=2024-02-01 |title=චාමරගේ 'අපි අතර ඌ' අනිද්දා |url=https://mirrorarts.lk/news/7854-2024-02-01-11-38-31 |access-date=2026-02-05 |website=mirrorarts.lk |language=en-gb}}&lt;/ref&gt;
|
| චාමර ගුරුගේ
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!වර්ෂය
! චිත්‍රපටය
! භූමිකාව
! අධ්‍යක්ෂක
|-
| 2021
| ''උතුරු සුළඟ'' &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Kasuni Kavindi Fernando – Biography |url=https://www.imdb.com/name/nm9513875/bio/ |access-date=2026-02-05 |website=IMDb |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|
| චාමර ජනරාජ් පීරිස්
|-
| 2023
| ''ගජමන්''
| පද්මාවතී &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
| චානක පෙරේරා
|-
| 2024
| ''සිහින සමීකරන''
| රිද්මි &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=4 August 2023 |title=සම්මානය නොලැබුණත් කමක් නෑ නිර්දේශ වීමම වටිනවා |url=https://mawbima.lk/2023/08/05/සම්මානය-නොලැබුණත්-කමක්-න/ |access-date=1 June 2024 |publisher=Mawbima}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=පැවැත්ම හදාගන්න නම් දක්ෂ වෙන්න ඕනෑ – kasuni kavindi |url=https://www.sirikatha.lk/sirikatha_features/%E0%B6%B4%E0%B7%90%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8-%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B7%8A-%E0%B6%AF%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%82-%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B6%95%E0%B6%B1%E0%B7%91----kasuni-kavindi/171-577270 |access-date=2026-02-05 |website=www.sirikatha.lk |language=Sinhala}}&lt;/ref&gt;
| සසික හේරත්
|-
| 2025
| ''නීරා'' &lt;ref name=&quot;neera&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=13 October 2025 |title=Young man trapped between mysterious past and dreams of the future |url=https://www.sundaytimes.lk/250921/magazine/young-man-trapped-between-mysterious-past-and-dreams-of-the-future-612725.html |access-date=13 October 2025 |publisher=sundaytimes.lk}}&lt;/ref&gt;
| රශ්මි
| වාසව බදුගේ
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!වර්ෂය
! ටෙලිනාට්‍යය
! භූමිකාව
! අධ්‍යක්ෂක
! නාලිකාව
|-
| 2013
| මාඩා ඔබාමා විය &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|
|
|
|-
| 2021
| ''නාඩගම්කාරයෝ''
| රසික ගුණරත්න &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
| ජයප්‍රකාශ් සිවගුරුනාදන්
| [[ස්වර්ණවාහිනී]]
|-
| 2020
| තණමල්විල කොල්ලෙක්
| —
| —
| අයිටීඑන්
|-
|
| රාවණා කතා මාලාව 1
|
|
| ටීවී දෙරණ
|-
| 2023
| ජෛව
|
|
| [[ස්වර්ණවාහිනී]]
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! වර්ෂය
! කාටූන්/ රූපවාහිනී කතා මාලා
! චරිතය
! සහකාර නිෂ්පාදක
! අධ්‍යක්ෂක
! නාලිකාව
|-
| 2016
| කෙලේ පොජ්ජා &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Kele Pojja Sinhala Cartoon (01) / 10-10-2016 &amp;#124; LakFreedom Media |url=https://lakfreedom.info/video/164063-kele-pojja-sinhala-cartoon-(01)-10-10-2016}}&lt;/ref&gt; 
|
| සඳුන් සංකල්ප
| [[Anuradha Sigera|අනුරාධා සිගේරා]]
| ටීවී දෙරණ
|}

* 2014 — ''ජාතික යොවුන් නාට්‍ය උළෙල'' — හොඳම නිළිය (ජයග්‍රාහිකාව)
* 2015 — ''රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙල'' — හොඳම නිළිය (නිර්දේශිත)
* 2017 — ''ජාතික යොවුන් නාට්‍ය උළෙල'' — හොඳම නිළිය (නිර්දේශිත)
* 2025 — ''කැලින් සරසවිය සම්මාන | සිහින සමීකරන''

*
[[ප්‍රවර්ගය:Year of birth missing (living people)]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]]</text>
      <sha1>kyf23bsacu1vcktcn6p82d5bwoyf5cb</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>