විකිපීඩියා siwiki https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter මාධ්‍යය විශේෂ සාකච්ඡාව පරිශීලක පරිශීලක සාකච්ඡාව විකිපීඩියා විකිපීඩියා සාකච්ඡාව ගොනුව ගොනුව සාකච්ඡාව මාධ්‍යවිකි මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව සැකිල්ල සැකිලි සාකච්ඡාව උදවු උදවු සාකච්ඡාව ප්‍රවර්ගය ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව ද්වාරය ද්වාරය සාකච්ඡාව MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 76683 800521 798883 2026-09-28T22:31:02Z CommonsDelinker 157 per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Afghanistan cricket board logo.jpg|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Pi.1415926535|Pi.1415926535]] විසින් [[c:File:Afghanistan_cricket_board_logo.jpg|Afghanistan_cricket_board_logo.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇත. 800521 wikitext text/x-wiki {{පරිවර්ථනය}} {{යාවත්කාලීන කරන්න}} {{තොරතුරුකොටුව ටෙස්ට් කණ්ඩායම | team_name = ඇෆ්ඝනිස්තානය | image_file = | image_caption = ඇෆ්ඝනිස්තාන ක්‍රිකට් ලාංඡනය | test status year = 2017 | current_captain = [[අශ්ගාර් ස්ටනික්සායි]]<br> (එදිජා සහ වි20) | current_coach = [[ඩීන් ජෝන්ස්]] | first test match = | first odi match = ස්කොට්ලන්තයට එරෙහිව<br> බෙනොනි හිදී<br> 19 අප්‍රේල් 2009 | first t20i match = අයර්ලන්තයට එරෙහිව<br> කොලඹ දී<br> 1 පෙබරවාරි 2010 | h_pattern_la = | h_pattern_b = _collar | h_pattern_ra = | h_pattern_pants = | h_leftarm = FFFFF6 | h_body = FFFFF6 | h_rightarm = FFFFF6 | h_pants = FFFFF6 | a_pattern_la = _skybborder | a_pattern_b = _afg_t20wc26 | a_pattern_ra = _skybborder | a_pattern_pants = | a_leftarm = 0052D6 | a_body = 0052D6 | a_rightarm = 0052D6 | a_pants = 0052D6 | a_title = ODI & T20I kit }} The '''Afghanistan national cricket ඇෆ්ගනිස්ථාන ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම (පැෂ්ටෝ: د افغانستان د کريکټ ملي لوبډله) ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් සහ 12 වැනි ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන පූර්ණ සාමාජික රට නියෝජනය කරයි. 19 වැනි සියවසේ මැද භාගයේ සිට ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කළ නමුත් ජාතික කණ්ඩායම සාර්ථක වූයේ මෑත වසරවලදී පමණි. ඇෆ්ගනිස්තාන ක්‍රිකට් මණ්ඩලය 1995 දී පිහිටුවන ලද අතර 2001[1] ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ (ICC) අනුබද්ධ සාමාජිකයෙකු වූ අතර 2003 දී ආසියානු ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ (ACC) සාමාජිකයෙකු බවට පත්විය. ඇෆ්ඝනිස්ථානයteam''' ({{lang-ps|د افغانستان د کريکټ ملي لوبډله}}) represents the country of [[Afghanistan]] in international [[cricket]] and the 12th [[Test cricket]] playing [[List of International Cricket Council members#Full Members|Full Member]] nation. Cricket has been played in Afghanistan since the mid 19th century, but it is only in recent years that the national team has become successful. The [[Afghanistan Cricket Board]] was formed in 1995 and became an affiliate member of the [[International Cricket Council]] (ICC) in 2001<ref name="EWC">Encyclopedia of World Cricket by Roy Morgan, Sports books Publishing, Page 15</ref> and a member of the [[Asian Cricket Council]] (ACC) in 2003.<ref name="ACCP">[http://www.asiancricket.org/index.php/members/afghanistan Profile of Afghanistan] at the ACC website</ref> They are ranked 9th in International [[Twenty20]] cricket as of 7 January 2017 ahead of full members [[Bangladesh national cricket team|Bangladesh]] and [[Zimbabwe national cricket team|Zimbabwe]].<ref>{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/team-rankings/t20i|title=ICC t20I rankings|accessdate=September 7, 2011}} at CricketEurope</ref> In the same year they won their first [[2009–10 ICC Intercontinental Cup|Intercontinental Cup]], beating [[Scotland national cricket team|Scotland]] in the final.<ref name="ICUP2009-10">[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml 2009–10 Intercontinental Cup] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130224153614/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |date=February 24, 2013 }} at CricketEurope</ref> Afghanistan also won the Asia Vs Caribbean T20 Championship and beat Trindad and Tobago, Bangladesh and Barbados.<ref>http://www.bakhtarnews.com.af/eng/sports/item/3920-afghanistan-receives-asia-vs-caribbean-t20-championship.html</ref> After nearly a decade of playing top class international cricket, on 22 June 2017, in an ICC meeting in London, full ICC membership ([[Test cricket#Test status|Test status]]) was granted to Afghanistan (concurrently with [[Ireland cricket team|Ireland]]), taking the number of [[Test cricket]] playing nations to twelve.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/1105347.html |title=Afghanistan, Ireland get Test status |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=22 June 2017}}</ref><ref>http://www.telegraph.co.uk/cricket/2017/06/22/ireland-afghanistan-eligible-play-test-cricket-becoming-11th/</ref> ==ඉතිහාසය== The earliest record of cricket in Afghanistan is of [[British Army|British troops]] playing a match in [[Kabul]] in 1839, though it appears that no long lasting legacy of cricket was left by the British. In the 1990s, cricket became popular amongst the [[Afghans in Pakistan|Afghan refugees]] residing in [[Pakistan]], and the [[Afghanistan Cricket Board]] was formed there in 1995. They continued to play cricket on their return to their home country.<ref name="EWC" /> Like all sports, cricket was originally banned by the [[Taliban]], but cricket became an exception in 2000 (being the only sport in Afghanistan to be approved by the Taliban) and the Afghanistan Cricket Federation was elected as an affiliate member of the ICC the following year.<ref name="TL">[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/afghanistan.shtml Timeline of Afghanistan cricket] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120921043117/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/afghanistan.shtml |date=2012-09-21 }} at CricketEurope</ref> The national team was invited to play in the second tier of Pakistani domestic cricket the same year,<ref name="EWC" /> and the tour brought international media attention to Afghan cricket when the [[War in Afghanistan (2001–present)|US-led invasion]] of the country began whilst the team was in [[Pakistan]]. The team lost three and drew two of the five matches on the tour.<ref name="TL" /> They played in two Pakistani tournaments in 2003, winning their first match that year. They began playing in Asian regional tournaments in 2004, finishing sixth in their first ACC Trophy. More success began in 2006 when they were runners-up to [[Bahrain national cricket team|Bahrain]] in the Middle East Cup and beat an [[Marylebone Cricket Club|MCC]] side featuring former [[England cricket team|England]] [[Captain (cricket)|captain]] [[Mike Gatting]] by 171 runs in [[Mumbai]]. Gatting was dismissed for a [[Duck (cricket)|duck]].<ref name="TL" /> They toured [[England]] in the summer of 2006, winning six out of seven matches. Three of their wins came against the second XIs of [[Essex County Cricket Club|Essex]], [[Glamorgan County Cricket Club|Glamorgan]] and [[Leicestershire County Cricket Club|Leicestershire]].<ref name="ACCP" /> They finished third in the ACC Trophy that year, beating [[Nepal national cricket team|Nepal]] in a play-off match.<ref name="TL" /> They won their first tournament in 2007, sharing the [[ACC Twenty20 Cup]] with [[Oman national cricket team|Oman]] after the two tied in the final.<ref name="TL" /> They began their qualifying campaign for the [[2011 Cricket World Cup|2011 World Cup]] in [[Jersey]] in 2008, winning [[2008 ICC World Cricket League Division Five|Division Five]] of the World Cricket League.<ref name="WCL508">[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2008/TOURNAMENTS/WCL5/index.shtml WCL Division Five Official Site] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120919230112/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2008/TOURNAMENTS/WCL5/index.shtml |date=2012-09-19 }}</ref> They finished third in the ACC Trophy Elite tournament the same year,<ref name="ACCP" /> and won a second consecutive WCL tournament, [[2008 ICC World Cricket League Division Four|Division Four]] in [[Tanzania]] later in the year.<ref name="ACCP" /> In January 2009, [[Afghanistan]] progressed to the 2009 World Cup Qualifier by winning [[2009 ICC World Cricket League Division Three|Division Three]] of the World Cricket League in [[Buenos Aires]], topping the table on net run rate ahead of [[Uganda national cricket team|Uganda]] and [[Papua New Guinea national cricket team|Papua New Guinea]].<ref name="WCL309">[http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2/articles/000050/005070.shtml Afghanistan and Uganda seal place in ICC Cricket World Cup Qualifier] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208151304/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2/articles/000050/005070.shtml |date=2015-12-08 }}, ICC Media Release, 31 January 2009</ref> In the 2011 Cricket World Cup qualifying tournament, Afghanistan failed to progress to the [[2011 Cricket World Cup|World Cup]], but earned ODI status for four years.<ref name="ACCP" /> Their first [[One Day International|ODI]] was against Scotland in the 5th place playoff, having previously beaten the Scots earlier in the tournament; Afghanistan won by 89 runs.<ref name="WCQ09">[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/211/211269.html Scorecard] of Afghanistan v Scotland, 19 April 2009 at CricketArchive</ref> In the [[2009-10 ICC Intercontinental Cup|Intercontinental Cup]] Afghanistan played its first first-class match against a Zimbabwe XI in a four-day match in [[Mutare]]. During the match, which was drawn, Afghan batsman [[Noor Ali]] scored centuries in both his innings, making him only the fourth player to do so on their first-class debut. Later, in August 2009, they played the [[Netherlands national cricket team|Netherlands]] in same competition at the [[VRA Cricket Ground]], winning a low-scoring match by one wicket.<ref name="YOA">[http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2/articles/000071/007143.shtml 2009: The Year of the Afghans] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100302070132/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2/articles/000071/007143.shtml |date=March 2, 2010 }} by Rod Lyall at CricketEurope</ref> Afghanistan then took part in the [[2009 ACC Twenty20 Cup]] in the [[United Arab Emirates]]. Afghanistan were drawn in Group A, a group which Afghanistan topped at the end of the group stages by winning all five of their matches. In the semi-finals the Afghans defeated [[Kuwait national cricket team|Kuwait]] by 8 wickets.<ref name="ACCT2009">[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/ASIAT20/about.shtml ACC Twenty20 Cup] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110820055529/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2009/TOURNAMENTS/ASIAT20/about.shtml |date=August 20, 2011 }} at CricketEurope</ref> In the final they met the hosts, the [[United Arab Emirates national cricket team|United Arab Emirates]], whom they defeated by 84 runs.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/257/257334.html Scorecard] of UAE v Afghanistan, 30 November 2009 at CricketArchive</ref> On 1 February 2010, Afghanistan played their first [[Twenty20 International]] against [[Ireland cricket team|Ireland]],<ref>[List of International Twenty20 matches played by Afghanistan] at CricketArchive</ref> which they lost by 5 wickets.<ref>[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/267/267825.html Scorecard] of Afghanistan v Ireland, 1 February 2010 at CricketArchive</ref> On 13 February 2010, Afghanistan first defeated the United Arab Emirates by 4 wickets to make their way to the 2010 ICC World Twenty20 to be in the West Indies in April 2010. Later the same day they defeated Ireland by 8 wickets in the Final of [[2010 ICC World Twenty20 Qualifier]] and won the qualifier.<ref name="WT20Q10">[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2010/TOURNAMENTS/T20WCQ/about.shtml 2010 World Twenty20 Qualifier tournament page] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110907070052/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2010/TOURNAMENTS/T20WCQ/about.shtml |date=September 7, 2011 }} at CricketEurope</ref> Afghanistan were in [[2010 ICC World Twenty20#Group C|Group C]] of the main tournament, with [[India national cricket team|India]] and [[South Africa national cricket team|South Africa]]. During their first match against [[India national cricket team|India]], opening batsman [[Noor Ali]] hit 50 runs, helping Afghanistan to a score of 115 in their 20 overs. Despite this they lost the match by 8 wickets.<ref>{{cite web |subscription=yes |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/250/250744.html|title=The Home of CricketArchive|publisher=|accessdate=13 July 2016}}</ref> In their second match, the team were reduced to 14/6 at one stage, before a late rally from [[Mirwais Ashraf]] and [[Hamid Hassan]] helped Afghanistan post 88 all out, resulting in a loss by 59 runs.<ref>{{cite web |subscription=yes |url=http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/250/250753.html|title=The Home of CricketArchive|publisher=|accessdate=13 July 2016}}</ref> The teams Intercontinental Cup campaign continued in 2010, with wins over [[Ireland national cricket team|Ireland]], [[Canada national cricket team|Canada]], [[Scotland national cricket team|Scotland]] and [[Kenya national cricket team|Kenya]] before they beat Scotland by 7 wickets in the final in [[Dubai]].<ref name="ICUP2009-10" /> Also in 2010, they won the ACC Trophy Elite tournament in [[Kuwait]], beating [[Nepal national cricket team|Nepal]] in the final<ref name="2010ACCT">[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/288/288633.html Scorecard] of Afghanistan v Nepal, 9 April 2010 at CricketArchive</ref> and finished third in [[2010 ICC World Cricket League Division One|Division One]] of the [[World Cricket League]] in the [[Netherlands]].<ref name="WCL110">[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2010/TOURNAMENTS/WCL1/results.shtml 2010 WCL Division One results] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120929101423/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2010/TOURNAMENTS/WCL1/results.shtml |date=September 29, 2012 }} at CricketEurope</ref> They took part in the [[Cricket at the 2010 Asian Games|cricket tournament]] at the [[2010 Asian Games]] in [[China]] and won the silver medal, losing to [[Bangladesh national cricket team|Bangladesh]] in the final.<ref name="AG10">[http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/313/313457.html Scorecard] of Afghanistan v Bangladesh, 26 November 2010 at CricketArchive</ref> In 2011, Afghanistan begun playing in the [[2011-13 ICC Intercontinental Cup]]. They beat [[Canada national cricket team|Canada]] and drew with the UAE.<ref>[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/ICUP/results.shtml 2011–13 Intercontinental Cup results] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120619195851/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/ICUP/results.shtml |date=June 19, 2012 }} at CricketEurope</ref> In the parallel one-day league, they won two matches against Canada and lost twice to the [[United Arab Emirates national cricket team|UAE]].<ref>[https://archive.is/20120729132725/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/ICUPODL/results.shtml 2011–13 Intercontinental Cup One-day results] at CricketEurope</ref> In March, 2013, they played two T20 Internationals against Scotland in [[United Arab Emirates national cricket team|UAE]] and prevailed in both matches. They also won two ODIs in [[World Cricket League|World Cricket League Championship]] against the same opponents. Afghanistan drew level with Scotland in second in the WCL Championship table after the two convincing wins that boosted their hopes of securing automatic qualification for the 2015 World Cup. Ireland won the WCL Championship with 24 points, and Afghanistan came second with 19 points was qualified for World Cup. [[Netherlands national cricket team|Holland]], in fourth, face [[Namibia national cricket team|Namibia]] next month, while fifth-placed [[United Arab Emirates national cricket team|UAE]] host Ireland later in March. There will be a further two rounds of games, with the top two teams guaranteed a spot at the next World Cup in Australia and New Zealand.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/wcl-championship-2011-13/content/story/624163.html|title=Afghanistan hit Scotland World Cup hopes|publisher=|accessdate=13 July 2016}}</ref> Afghanistan also inflicted a crushing defeat on Scotland in their ICC Intercontinental Cup match. Afghanistan 275 (Shah 67*, Davey 4–53) beat Scotland 125 (Taylor 48*, Dawlatzai 6–57) and 145 (Coetzer 57, Dawlatzai 5–37) by an innings and 5 runs. Izatullah Dawlatzai took eleven wickets in the match as Afghanistan defeated Scotland by an innings and five runs in Abu Dhabi.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/icc-intercontinental-cup-2011-13/content/story/624936.html|title=Dawlatzai stars with eleven wickets|publisher=|accessdate=13 July 2016}}</ref> In December 2011, Afghanistan took part in the ACC Twenty20 Cup in [[Nepal]], where they were drawn in the same group as Hong Kong, Oman, [[Kuwait national cricket team|Kuwait]] and [[Maldives national cricket team|the Maldives]]. The event was a qualifier for the [[2012 ICC World Twenty20 Qualifier]], but Afghanistan have already qualified for the event in the [[United Arab Emirates]].<ref>[http://www.asiancricket.org/index.php/tournaments/acc-twenty20-cup-2011 2011 ACC Twenty20 Cup] tournament page</ref> Further matches in the 2011–13 Intercontinental Cup and the associated one-day league will be played in 2012 against the Netherlands and Ireland and in 2013 against Scotland, [[Namibia national cricket team|Namibia]] and Kenya.<ref>[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/ICUP/fixtures.shtml 2011–13 Intercontinental Cup fixtures] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120618001731/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2011/TOURNAMENTS/ICUP/fixtures.shtml |date=June 18, 2012 }} at CricketEurope</ref> Afghanistan played its first One Day International against a Full Member of the International Cricket Council in February 2012 when they played a [[Afghan cricket team v Pakistan in the UAE in 2011–12|single match against Pakistan at Sharjah]]. Afghanistan also took on Australia Cricket Team for only ODI at Sharjah in August 2012. In July 2014 Afghanistan toured [[Zimbabwe]] to play its 1st full series against a full member. The 4 match ODI series finished 2–2 and the 2 match first class series finished 1–1. With their victory [[Afghan cricket team against Zimbabwe in the UAE in 2015–16|over Zimbabwe]] on 25 December 2015, Afghanistan entered the top 10 of the [[ICC ODI Championship|ICC's ODI rankings]] for the first time.<ref name="top10">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/afghanistan/content/story/955633.html |title=Afghanistan break into top 10 of ODI rankings |accessdate=25 December 2015 |work=ESPNcricinfo}}</ref> Afghanistan got its [[associate membership of the ICC]] on 27 of June 2013.<ref>{{cite web|url=http://sports.af/afghanistan-cricket-receives-associate-status-2013-06-27/ |title=Archived copy |accessdate=2013-06-28 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102090613/http://sports.af/afghanistan-cricket-receives-associate-status-2013-06-27/ |archivedate=2013-11-02 |df= }}</ref> The decision was taken on the ICC’s annual meeting on 26 of June 2013 in London, England and was attended by ACB CEO Dr Noor Muhammad Murrad. The nomination request had been sent by the [[Asian Cricket Council]] (ACC) last year based on the continuous progress made by former ACB CEO Dr Hamid sheenwari, especially in its cricket development. "Afghanistan is the only country that receives the Associate membership in a short period of time in reward to the efforts Afghanistan made for the promotion of cricket," Dr Noor Muhammad, CEO of the [[Afghanistan Cricket Board]] (ACB), said on the ACC website. Becoming an Associate would mean higher funding and, importantly, more exposure for the passionate and cricket-starved players from Afghanistan, a war-torn country. So far, the ICC was paying $700,000 in annual funding to Afghanistan, which is now likely to rise to $850,000 based on the Associate status.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/645971.html?CMP=chrome|title=Afghanistan get Associate membership|publisher=|accessdate=13 July 2016}}</ref> In March 2013, Afghanistan received a boost after a two-year Memorandum of Understanding (MoU) was signed between the [[Afghanistan Cricket Board]] (ACB) and [[Pakistan Cricket Board]] (PCB) for the development of Afghanistan cricket ahead of the 2015 World Cup. The PCB will provide technical and professional support, including game-education programmes, coaching courses, skill and performance analysis, and basic umpiring and curator courses. High performance camps for emerging players will also be organised. The PCB-regulated [[National Cricket Academy]] (NCA) will help in improving technical, tactical, mental and physical skills, and will host lectures on doping, anti-corruption and various codes of conduct. The finance for the project will be decided later, with the NCA-related activities likely to be subsidised.<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/afghanistan/content/story/626326.html|title=Afghanistan sign up for Pakistan support|publisher=|accessdate=13 July 2016}}</ref> In April 2013, the Afghanistan Cricket Board (ACB) was allocated US$422,000 (22,400,000 AFN approx.) from the ICC's targeted assistance and performance programme. The world governing body of cricket approved the grant at its IDI (ICC Development International) board meeting, which concluded in Dubai. ACB chief executive officer, Noor Mohammad Murad, said the board had requested a total of $1 million in assistance. "The ICC approved $422,000 for now. They will send a delegation to visit the ACB in two or three weeks, and will decide [from there] whether or not to approve the rest of the money," Murad told AFP. The money, to be given over three years, is aimed at developing more competitive teams among ICC Full, Associate and Affiliate members. Previously, countries such as the Netherlands, Scotland, West Indies, Zimbabwe and Ireland have received assistance through a similar programme. According to an ICC statement, the funding for the ACB is for the development of the National Cricket Academy in Kabul. Afghanistan became an Affiliate member of the ICC in 2001. In 2009 it attained one-day status till 2015. Over the last two years, the ACB has undergone organisational restructuring in a bid to provide better leadership and find qualified staff to run cricket administration in the war-torn country. They are currently developing their domestic cricket infrastructure, and have signed a two-year deal with the Pakistan board for the development of Afghanistan cricket ahead of the 2015 World Cup. Last year, the Asian Cricket Council decided to nominate Afghanistan for Associate membership with the ICC, with the request being looked into at the ICC's annual conference in June. At present the ICC provides about $700,000 a year in funding. Based on current distributions, that will rise to $850,000 once Associate status is assured. ==මුලාශ්‍ර== j58du2sg2vxbyvbv4yfz23q3f6yvzll 0 82286 800513 757092 2026-09-28T18:04:51Z Maxvideos 81204 800513 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = '''කොච්චිකඩේ''' | native_name = කොච්චිකඩේ | native_name_lang = si | other_name = Kochchikade; Kochchikada | type = [[නගරය]] | image = | caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ කොච්චිකඩේ පිහිටීම | pushpin_map = Sri Lanka | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටීම | subdivision_type = [[Countries of the world|රට]] | subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | subdivision_type1 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]] | subdivision_name1 = [[බස්නාහිර පළාත]] | subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_name2 = [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_type3 = ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය | subdivision_name3 = [[මීගමුව]] | subdivision_type4 = පළාත් පාලන ආයතනය | subdivision_name4 = [[මීගමුව මහා නගර සභාව]] | population_as_of = 2024 | population_footnotes = <ref name="DCS2024">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — 2024 ග්‍රාම නිලධාරී වසම් ජනගහන දත්ත]</ref> | population_total = 2499 | population_density_km2 = | elevation_m = 12 | timezone = [[ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව|SLT]] | utc_offset = +5:30 | coordinates = {{coord|7.2657|N|79.8603|E|region:LK|display=inline,title}} | postal_code_type = තැපැල් කේතය | postal_code = 11540 | area_code = 031 | website = | footnotes = }} '''කොච්චිකඩේ''' (ඉංග්‍රීසි: '''Kochchikade'''; '''Kochchikada''' ලෙසද ලියැවේ) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[බස්නාහිර පළාත|බස්නාහිර පළාතේ]], [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[මීගමුව]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් නගරීය ජනාවාසයකි. කොච්චිකඩේ [[මීගමුව]] නගරයට උතුරින් පිහිටා ඇති අතර කොළඹ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ හා උතුරු ප්‍රදේශ අතර ප්‍රධාන මාර්ග සහ දුම්රිය සම්බන්ධතාවක් සහිත ප්‍රදේශයකි. මෙහි [[කොළඹ]]–[[පුත්තලම]] මාර්ගය, [[මහ ඔය]] හරහා නව මාර්ග පාලම සහ [[කොච්චිකඩේ දුම්රිය ස්ථානය]] ප්‍රධාන ප්‍රවාහන අංග වේ.<ref name="Bridge">[https://www.sundaytimes.lk/190324/news/pm-opens-new-maha-oya-bridge-342340.html Sunday Times — PM opens new Maha Oya bridge]</ref><ref name="Railway">[https://www.railway.gov.lk/web/index.php?Itemid=191&id=165&lang=en&option=com_content&view=article Sri Lanka Railways — Station Details]</ref> 2024 ජන හා නිවාස සංගණනයේ GN-level දත්ත අනුව '''කොච්චිකඩේ GN Division No. 78''' හි ජනගහනය '''2,499'''කි. එය පිරිමි 1,206ක් සහ කාන්තා 1,293ක් ලෙස වාර්තා වී ඇත.<ref name="DCS2024"/> කොච්චිකඩේ නාමය [[කොළඹ]] නගරයේ පිහිටි '''කොච්චිකඩේ උතුර''' සමඟ පටලවා නොගත යුතුය. මෙම ලිපිය ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ [[මීගමුව]] ආසන්න කොච්චිකඩේ පිළිබඳ වේ. == නාමය == මෙම ප්‍රදේශය සිංහල භාවිතයේ '''කොච්චිකඩේ''' ලෙස හැඳින්වේ. ඉංග්‍රීසි භාෂා මූලාශ්‍රවල '''Kochchikade''' සහ ඇතැම් විට '''Kochchikada''' යන අක්ෂර වින්‍යාස භාවිත වේ. භූගෝලීය දත්තවල කොච්චිකඩේ ආසන්න වශයෙන් අක්ෂාංශ '''7.2657° N''' සහ දේශාංශ '''79.8603° E''' හි පිහිටි ජනාවාසයක් ලෙස දක්වා ඇති අතර එහි උස මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 12ක් පමණ වේ.<ref name="GeoNames">[https://www.geonames.org/1239882/kochchikade.html GeoNames — Kochchikade]</ref> == පරිපාලන තත්ත්වය == කොච්චිකඩේ '''ග්‍රාම නිලධාරී වසම් අංක 78''' වන අතර එහි පරිපාලන කේතය '''1203015''' වේ. එය, * [[ශ්‍රී ලංකාව]] ** [[බස්නාහිර පළාත]] *** [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] **** [[මීගමුව]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය ***** කොච්චිකඩේ GN Division 78 යන පරිපාලන ව්‍යුහයට අයත් වේ. DCS පරිපාලන කේත දත්ත අනුව Kochchikade GN 78 මීගමුව DS Division යටතේ සහ [[මීගමුව මහා නගර සභාව]] යටතේ පවතී.<ref name="DCSAdmin">[https://www.statistics.gov.lk/qlink/AdminDivCodes Department of Census and Statistics — Administrative Division Codes]</ref> == මීගමුව මහා නගර සභාව == කොච්චිකඩේ [[මීගමුව මහා නගර සභාව]]ට අයත් ප්‍රදේශයකි. මීගමුව මහා නගර සභාවේ නිල තොරතුරු අනුව කොච්චිකඩේ උප කාර්යාලයක්ද පවත්වාගෙන යන අතර එය පළාත් පාලන සේවා සඳහා භාවිත වේ.<ref name="NegomboMC">[https://www.negombo.mc.gov.lk/?lang=en&page_id=5540 Negombo Municipal Council — Sub Offices]</ref> මීගමුව මහා නගර සභා වාට්ටු සහ GN divisions එකිනෙකට සම්පූර්ණයෙන් සමාන විය යුතු නොවන බැවින් පරිපාලන දත්ත සඳහා DCS සහ මැතිවරණ කොමිෂන් සභා මූලාශ්‍ර වෙන වෙනම භාවිත කළ යුතුය.<ref name="ElectionLocal">[https://elections.gov.lk/page/localAuthorityData Election Commission of Sri Lanka — Local Authority Data]</ref> == ජනගහනය == 2024 ජන හා නිවාස සංගණනයේ GN-level දත්ත අනුව කොච්චිකඩේ GN Division 78 හි ජනගහනය '''2,499'''කි.<ref name="DCS2024"/> {| class="wikitable" ! දත්ත ! 2024 |- | මුළු ජනගහනය | 2,499 |- | පිරිමි | 1,206 |- | කාන්තා | 1,293 |- | වයස අවුරුදු 0–14 | 366 |- | වයස අවුරුදු 15–59 | 1,605 |- | වයස අවුරුදු 60–64 | 156 |- | වයස අවුරුදු 65 සහ ඊට වැඩි | 372 |} මෙම සංඛ්‍යා කොච්චිකඩේ GN Division 78 සඳහා පමණක් වන අතර පල්ලන්සේන, මනාවේරිය, තොප්පුව, වැලිහේන සහ අනෙකුත් අවට ජනාවාසවල ජනගහනය එයට ඇතුළත් නොවේ.<ref name="DCS2024"/> == භූගෝලීය පිහිටීම == කොච්චිකඩේ ආසන්න වශයෙන් මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් '''12'''ක් පමණ උසක පිහිටි පහත්බිම් ජනාවාසයකි.<ref name="GeoNames"/> එය [[මීගමුව]] නගරයට උතුරින් සහ මහ ඔය පහළ ගලායාම් ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. භූදර්ශනයට, * මහ ඔය; * ගෙවතු; * නාගරික හා ග්‍රාමීය මිශ්‍ර භූමි; * කුඩා කෘෂිකාර්මික ඉඩම්; * වෙරළබඩ ප්‍රදේශ; * මාර්ග; * දුම්රිය මාර්ග; සහ * වාණිජ ජනාවාස ඇතුළත් වේ. == මීගමුව සමඟ සම්බන්ධතාව == කොච්චිකඩේ [[මීගමුව]] නගරයේ උතුරු ප්‍රවේශ කලාපයේ වැදගත් ජනාවාසයකි. මීගමුව නගරය විශාල වාණිජ, සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපන, ආගමික සහ සංචාරක සේවා මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර කොච්චිකඩේ එම නගරය සහ උතුරු හා වයඹ ප්‍රදේශ අතර වැදගත් ප්‍රවාහන ස්ථානයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[මීගමුව]]''' == අවට ප්‍රධාන ප්‍රදේශ == කොච්චිකඩේ සමඟ භූගෝලීය, මාර්ග, සේවා හා දෛනික ජනජීවිත සම්බන්ධතා ඇති ප්‍රදේශ අතර, * [[පල්ලන්සේන]] * [[පලංගතුරේ]] * [[පෝරුතොට]] * දුවාන * මනාවේරිය * උඩංගාව * [[තොප්පුව]] * බම්බුකුලිය * මුරුතන * වැලිහේන * ඇත්ගල * මහා ඇත්ගල * අඩික්කණ්ඩිය * [[කටාන]] * [[මීගමුව]] ඇතුළත් වේ. මෙම සියලු ප්‍රදේශ කොච්චිකඩේ GN Division එකට අයත් නොවන අතර සමහරක් [[කටාන]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වේ. == පරිපාලන වශයෙන් පුළුල් කොච්චිකඩේ කලාපය == දෛනික ලිපින භාවිතයේ "Kochchikade" යන නාමය GN Division 78 ට වඩා පුළුල් ප්‍රදේශයක් සඳහා භාවිත වන අවස්ථා ඇත. එහෙත් නිල පරිපාලන සීමා අනුව ප්‍රදේශ බෙදෙයි. === මීගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය === කොච්චිකඩේ හා මීගමුවට සමීප GN divisions අතර, * '''කොච්චිකඩේ''' — GN 78 * '''පල්ලන්සේන උතුර''' — GN 77 * '''පල්ලන්සේන දකුණ''' — GN 76 * '''පලංගතුරේ''' — GN 75A * '''කම්මල්තුරේ''' — GN 77A * '''දළුවකොටුව''' — GN 74 * '''කටුව''' — GN 75 ඇතුළත් වේ.<ref name="DCSAdmin"/> මෙම GN divisions වලට අමතරව මීගමුව නගරයට ආසන්න අනෙකුත් GN divisions ද පවතී. === කටාන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය === කොච්චිකඩේ පුළුල් පසුබිම් කලාපයට සම්බන්ධ නමුත් වෙනත් DS Division එකකට අයත් ප්‍රදේශ අතර, * '''මනාවේරිය''' * '''උඩංගාව''' * '''තොප්පුව''' * '''බම්බුකුලිය''' * '''මුරුතන''' * '''වැලිහේන උතුර''' * '''වැලිහේන දකුණ''' * '''ඇත්ගල''' * '''මහා ඇත්ගල''' * '''අඩික්කණ්ඩිය''' වැනි ප්‍රදේශ ඇතුළත් වේ.<ref name="DCSGampaha">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/DistrictAtlases/DCS_Population_Atlas_2012_D12_GampahaDistrict.pdf Department of Census and Statistics — Gampaha District Population Atlas]</ref> මෙය නිල GN/DS සීමා සහ දෛනික "Kochchikade area" යන පුළුල් භාවිතය අතර වෙනස පෙන්වයි. == පල්ලන්සේන == [[පල්ලන්සේන]] කොච්චිකඩේට ඉතා සමීප වැදගත් ජනාවාසයකි. DCS පරිපාලන දත්ත අනුව Pallansena North GN 77 සහ Pallansena South GN 76 ලෙස මීගමුව DS Division යටතේ පවතී.<ref name="DCSAdmin"/> පල්ලන්සේන ප්‍රදේශය කොච්චිකඩේ සමඟ මාර්ග, පාසල්, පල්ලි, වෙළඳාම හා නේවාසික සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන යයි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[පල්ලන්සේන]]''' == පලංගතුරේ == [[පලංගතුරේ]] යනු කොච්චිකඩේ–මීගමුව වෙරළබඩ කලාපයේ ජනාවාසයකි. DCS දත්ත අනුව Palangathure GN 75A ලෙස මීගමුව DS Division යටතේ පවතී.<ref name="DCSAdmin"/> ප්‍රදේශය වෙරළ, හෝටල්, සංචාරක සේවා සහ නේවාසික ජනාවාස සමඟ සම්බන්ධ වේ. 2024 රජයේ බලපත්‍ර දත්තවල Palangathure, Kochchikade, Negombo යන ලිපිනය භාවිත කරන වෙරළබඩ හෝටල් ද වාර්තා වේ.<ref>[https://excise.gov.lk/images/license/englishall.pdf Sri Lanka Excise Department — Licensed establishments]</ref> == පෝරුතොට == [[පෝරුතොට]] කොච්චිකඩේ සහ මීගමුව වෙරළබඩ සංචාරක කලාපය අතර පිහිටි වැදගත් ප්‍රදේශයකි. පෝරුතොට වෙරළබඩ ප්‍රදේශය හෝටල්, ගෙස්ට්හවුස්, ආහාර සේවා සහ මීගමුවේ සංචාරක ආර්ථිකය සමඟ සම්බන්ධ වේ. අධ්‍යාපනික ලිපිනවල Poruthota, Kochchikade යන භාවිතයද දක්නට ලැබේ. == දුවාන == '''දුවාන''' කොච්චිකඩේ–පල්ලන්සේන කලාපයට සම්බන්ධ ජනාවාසයකි. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශ දත්තවල '''Duwana Sinhala Mixed Vidyalaya''' මීගමුව අධ්‍යාපන කලාපයේ පාසලක් ලෙස දක්වා ඇත.<ref name="MOE2024">[https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2025/09/01i-2024-En.pdf Ministry of Education — 2024 School List]</ref> ක්‍රිස්තියානි ආගමික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික් ලේඛනවල දුවාන සඳහා ආගමික හා Sunday School සම්බන්ධතා දක්වා ඇත.<ref name="Churches">[https://www.christian.gov.lk/churches/gampaha-district.html Department of Christian Affairs — Gampaha District Churches]</ref> == මනාවේරිය == '''මනාවේරිය''' කොච්චිකඩේට උතුරු/නැගෙනහිර දිසාවෙන් සම්බන්ධ කටාන පරිපාලන කලාපයේ ජනාවාසයකි. මෙය කොච්චිකඩේ GN 78ට අයත් නොවන අතර පුළුල් Kochchikade–Thoppuwa–Katana මාර්ග හා ජනාවාස ජාලයේ කොටසකි.<ref name="DCSGampaha"/> == උඩංගාව == '''උඩංගාව''' කොච්චිකඩේ සහ කටාන අතර පුළුල් ග්‍රාමීය පසුබිම් කලාපයේ ජනාවාසයකි. එය කටාන DS Division හි පරිපාලන ජාලයට අයත් වේ.<ref name="DCSGampaha"/> == තොප්පුව == '''තොප්පුව''' කොච්චිකඩේ උතුරු ප්‍රදේශයේ වැදගත් ගම්මානයකි. 2024 අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශ ලේඛනයේ, * '''Thoppuwa St. Philip Neri's K.V.''' * '''Thoppu R.C. Tamil M.V.''' වැනි පාසල් දක්වා ඇත.<ref name="MOE2024"/> ක්‍රිස්තියානි ආගමික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික් ලේඛනවල තොප්පුව ආශ්‍රිත පල්ලි හා Sunday Schools දක්වා ඇත.<ref name="Churches"/> == මුරුතන == '''මුරුතන''' කොච්චිකඩේ–වැලිහේන–කටාන පසුබිම් කලාපයට සම්බන්ධ ජනාවාසයකි. 2024 අධ්‍යාපන ලේඛනයේ '''Muruthana K.V.''' පාසල එම පුළුල් ප්‍රදේශයේ අධ්‍යාපන ජාලයට අයත් වේ.<ref name="MOE2024"/> == බම්බුකුලිය == '''බම්බුකුලිය''' තොප්පුව සහ වැලිහේන අතර පුළුල් ග්‍රාමීය කලාපයේ ජනාවාසයකි. එය කටාන DS Division යටතේ පවතින අතර කොච්චිකඩේ වෙළඳ හා ප්‍රවාහන ජාලය සමඟ සම්බන්ධ වේ.<ref name="DCSGampaha"/> == වැලිහේන == '''වැලිහේන''' කොච්චිකඩේ හා කටාන අතර වැදගත් නේවාසික හා අධ්‍යාපනික ප්‍රදේශයකි. 2024 අධ්‍යාපන ලේඛනයේ, * '''Welihena Sinhala Mixed K.V.''' * '''Welihena R.C. Tamil V.''' යන පාසල් දක්වා ඇත.<ref name="MOE2024"/> වැලිහේන උතුර සහ දකුණ ලෙස GN divisions දෙකක්ද පුළුල් කටාන පරිපාලන ජාලයේ දක්නට ලැබේ.<ref name="DCSGampaha"/> == ඇත්ගල සහ මහා ඇත්ගල == '''ඇත්ගල''' සහ '''මහා ඇත්ගල''' කොච්චිකඩේ පසුබිම් ග්‍රාමීය කලාපයේ ප්‍රදේශ දෙකකි. 2024 අධ්‍යාපන ලේඛනයේ '''Ethgala Roman Catholic K.V.''' ලෙස පාසලක් දක්වා ඇත.<ref name="MOE2024"/> == අඩික්කණ්ඩිය == '''අඩික්කණ්ඩිය''' වැලිහේන–ඇත්ගල අවට ග්‍රාමීය කලාපයට සම්බන්ධ ප්‍රදේශයකි. එය කටාන පරිපාලන කලාපයේ GN network එකට අයත් වන අතර කොච්චිකඩේ සමඟ දෛනික මාර්ග හා සේවා සම්බන්ධතා පවතී.<ref name="DCSGampaha"/> == මහ ඔය == '''[[මහ ඔය]]''' කොච්චිකඩේ භූගෝලීය වැදගත්කමේ ප්‍රධාන ස්වාභාවික අංගයකි. මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය අනුව මහ ඔයෙහි ජල පෝෂක ප්‍රදේශය වර්ග කිලෝමීටර් '''1,538'''ක් පමණ වන අතර එහි ගංගා දිග කිලෝමීටර් '''130'''ක් පමණ වේ. එය කෑගල්ල, කුරුණෑගල, ගම්පහ සහ පුත්තලම යන දිස්ත්‍රික්ක හරහා ගලා යයි.<ref name="CEA">[https://www.cea.lk/web/en/water?id=158 Central Environmental Authority — Water Quality Monitoring of Ma Oya]</ref> Central Environmental Authority ජල ගුණාත්මක නිරීක්ෂණ වැඩසටහනේ '''Kochchikade Bridge''' sampling point එකක් ලෙස දක්වා ඇත.<ref name="CEA"/> මෙය මහ ඔයෙහි පහළ ගලායාම් ප්‍රදේශයේ පාරිසරික තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කිරීමට වැදගත් ස්ථානයකි. == කොච්චිකඩේ මහ ඔය පාලම == කොච්චිකඩේ මහ ඔය පාලම ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන ප්‍රවාහන යටිතල පහසුකමකි. පැරණි පාලම වසර 80කට වැඩි කාලයක් භාවිත වූ පාලමක් වූ අතර එහි පළල හා ව්‍යුහාත්මක තත්ත්වය වැඩිවන වාහන ගමනාගමනයට ගැටලුවක් බවට පත් විය.<ref name="Bridge">[https://www.sundaytimes.lk/190324/news/pm-opens-new-maha-oya-bridge-342340.html Sunday Times — PM opens new Maha Oya bridge]</ref> නව පාලම, * දිග මීටර් '''105'''ක් පමණ; * මංතීරු '''4'''ක්; * span තුනක්; සහ * කොළඹ–පුත්තලම මාර්ගයේ වැඩිවන ගමනාගමනය සඳහා ඉදිකරන ලද ව්‍යාපෘතියක් ලෙස වාර්තා වී ඇත.<ref name="Bridge"/> ව්‍යාපෘතියේ ඉදිකිරීම් 2016 ජුනි 24 දින ආරම්භ කර 2019 ජනවාරි 24 දින අවසන් කළ බව වාර්තා විය.<ref name="Bridge"/> 2019 මාර්තු මාසයේ නව පාලම විවෘත කිරීමත් සමඟ එය Negombo වෙත පැමිණෙන දේශීය හා විදේශීය සංචාරකයන්ගේ අවධානයට ලක් වූ ස්ථානයක් ලෙසද සඳහන් විය.<ref name="Bridge"/> == කොළඹ–පුත්තලම මාර්ගය == කොච්චිකඩේ [[කොළඹ]] සහ ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු හා වයඹ ප්‍රදේශ සම්බන්ධ කරන A3 මාර්ගයේ වැදගත් ස්ථානයකි. 2017 රජයේ වාර්තාවක් අනුව Peliyagoda–Puttalam Road (A3) හි ගමනාගමනය වැඩි වීමට අපේක්ෂා කළ නිසා පැරණි පාලම වෙනුවට නව පාලමක් ඉදිකිරීම අවශ්‍ය වී තිබුණි.<ref>[https://www.erd.gov.lk/images/Publications/ERDReport2017/ERDReport2017-English.pdf Sri Lanka Department of External Resources — 2017 Report]</ref> නව පාලම උතුර සහ කොළඹ අතර ප්‍රධාන මාර්ග සම්බන්ධතාවයේ ධාරිතාව වැඩි කිරීමට නිර්මාණය කරන ලදී.<ref name="Bridge"/> == කොච්චිකඩේ දුම්රිය ස්ථානය == '''කොච්චිකඩේ දුම්රිය ස්ථානය''' [[ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය]] පද්ධතියේ [[පුත්තලම දුම්රිය මාර්ගය|පුත්තලම දුම්රිය මාර්ගයේ]] පිහිටා ඇත. ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය නිල දත්ත අනුව එය [[කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානය|කොළඹ කොටුව]] සිට කිලෝමීටර් '''45.048'''ක් දුරින් පිහිටා ඇත.<ref name="Railway"/> දුම්රිය ස්ථානය කොළඹ, මීගමුව සහ උතුරු වෙරළබඩ ගමනාගමනය සඳහා භාවිත වන අතර දෛනික රැකියා හා අධ්‍යාපන ගමනාගමනයටද වැදගත් වේ.<ref name="Railway"/> 2024 වාර්තාවක දුම්රිය මගීන් සඳහා parking පහසුකම් සම්බන්ධ ගැටලුද කොච්චිකඩේ දුම්රිය ස්ථානය අවට වාර්තා කර තිබුණි.<ref name="Kochchikade2024">[https://www.sundaytimes.lk/240324/news/kochchikade-far-from-the-great-expectations-the-new-bridge-held-552847.html Sunday Times — Kochchikade: Far from the great expectations the new bridge held]</ref> == බස් හා මාර්ග ප්‍රවාහනය == කොච්චිකඩේ ප්‍රධාන මාර්ග ජාලය මගින්, * [[මීගමුව]] * [[කටාන]] * [[දන්කොටුව]] * [[හලාවත]] * [[කොළඹ]] * පල්ලන්සේන * පෝරුතොට * පලංගතුරේ * තොප්පුව * වැලිහේන වැනි ප්‍රදේශ සමඟ සම්බන්ධ වේ. නව මහ ඔය පාලම කොළඹ සහ උතුරු ප්‍රදේශ අතර මාර්ග ගමනාගමනය සඳහා ප්‍රධාන සම්බන්ධකයක් වේ.<ref name="Bridge"/> == තැපැල් සේවා == කොච්චිකඩේ තැපැල් කේතය '''11540''' වේ.<ref name="GeoNames"/> ශ්‍රී ලංකා තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුවේ දත්තවල Kochchikade Post Office සඳහා නිල තැපැල් සේවා සම්බන්ධතා දක්වා ඇත.<ref name="PostOffice">[https://slpost.gov.lk/information/main-offices-directorate/ Department of Posts — Main Offices Directorate]</ref> == පොලිස් සේවා == '''කොච්චිකඩේ පොලිස් ස්ථානය''' ප්‍රදේශයේ නීතිය හා සාමය සම්බන්ධ ප්‍රධාන පොලිස් සේවා ආයතනයකි. ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ Telephone Index අනුව කොච්චිකඩේ පොලිස් ස්ථානය සඳහා නිල දුරකථන සහ අනෙකුත් සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන යයි.<ref>[https://www.police.lk/?page_id=1301 Sri Lanka Police — Telephone Index]</ref> == අධ්‍යාපනය == කොච්චිකඩේ සහ අවට පුළුල් කලාපය [[මීගමුව අධ්‍යාපන කලාපය]] සමඟ සම්බන්ධ වේ. 2024 අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශ පාසල් දත්ත අනුව අවට කලාපයේ පාසල් අතර, * '''Kochchikade Maha Vidyalaya''' * '''Duwana Sinhala Mixed Vidyalaya''' * '''Palangathuraya Sinhala Mixed K.V.''' * '''Pallansena R.C.P.V.''' * '''Thoppuwa St. Philip Neri's K.V.''' * '''Thoppu R.C. Tamil M.V.''' * '''Muruthana K.V.''' * '''Welihena Sinhala Mixed K.V.''' * '''Welihena R.C. Tamil V.''' * '''Ethgala Roman Catholic K.V.''' වැනි පාසල් පවතී.<ref name="MOE2024"/> Kochchikade Maha Vidyalaya Kochchikade නගරයේ අධ්‍යාපනික වශයෙන් වැදගත් ආයතනයකි. == ආගමික හා සංස්කෘතික භූදර්ශනය == කොච්චිකඩේ හා එහි අවට පල්ලන්සේන–පෝරුතොට–තොප්පුව–වැලිහේන කලාපය බහු ආගමික ජනාවාසයකි. ක්‍රිස්තියානි ආගමික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික් ලේඛනවල, * '''St. Anne's Church, Palangathurai, Kochchikade''' * '''Holy Spirit Church, Kochchikade''' * '''Our Lady of Sorrows Church, Pallansena, Kochchikade''' * '''St. Sebastian's Church, Poruthata, Kochchikade''' වැනි ආගමික ස්ථාන නිල වශයෙන් ලැයිස්තුගත කර ඇත.<ref name="Churches"/> Sunday School දත්තවලද Palangathurai, Pallansena සහ Poruthata යන ප්‍රදේශවල ආගමික අධ්‍යාපන ආයතන දක්වා ඇත.<ref name="SundaySchools">[https://christian.gov.lk/sunday-schools/gampaha-district.html Department of Christian Affairs — Gampaha District Sunday Schools]</ref> මෙම ආයතන කොච්චිකඩේ හා අවට ප්‍රදේශයේ දිගුකාලීන කතෝලික සමාජ හා සංස්කෘතික උරුමය පිළිබිඹු කරයි. == බෞද්ධ ආගමික සම්බන්ධතාව == කොච්චිකඩේ දුම්රිය ස්ථානයට ආසන්නව '''Mahamevnawa Buddhist Monastery – Kochchikade''' ද පිහිටා ඇත.<ref>[https://mapcarta.com/W1472511216 Mahamevnawa Buddhist Monastery — Kochchikade geographic record]</ref> එම ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ හා ක්‍රිස්තියානි ආගමික ආයතන එකිනෙකට ආසන්නව පැවතීම කොච්චිකඩේ නාගරික සංස්කෘතික විවිධත්වය පෙන්වයි. == ආර්ථිකය == කොච්චිකඩේගේ ආර්ථිකය එහි ප්‍රවාහන ස්ථානය සහ මීගමුව නාගරික ආර්ථිකය සමඟ ඇති සම්බන්ධතාව මත විශාල වශයෙන් පදනම් වේ. ප්‍රදේශයේ, * සිල්ලර වෙළඳාම; * ආහාර හා පාන සේවා; * ප්‍රවාහන සේවා; * මෝටර් රථ හා යාන්ත්‍රික සේවා; * බැංකු; * අධ්‍යාපන සේවා; * ආගමික ආයතන; සහ * කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර දක්නට ලැබේ. 2024 ''Sunday Times'' වාර්තාව කොච්චිකඩේ දෛනික වාහන ගමනාගමනය සහ ප්‍රධාන මාර්ග සම්බන්ධතා නිසා කාර්යබහුල නගරයක් ලෙස විස්තර කරයි.<ref name="Kochchikade2024"/> == මීගමුව සංචාරක ආර්ථිකය සමඟ සම්බන්ධතාව == කොච්චිකඩේ මීගමුවේ පුළුල් සංචාරක කලාපයේ උතුරු ප්‍රවේශය ලෙස සැලකිය හැකි ප්‍රවාහන ප්‍රදේශයකි. එය පහසුවෙන් සම්බන්ධ වන සංචාරක ප්‍රදේශ අතර, * [[මීගමුව]] * පලංගතුරේ * පෝරුතොට * පල්ලන්සේන * මීගමුව කලපුව ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ * උතුරු වෙරළබඩ මාර්ග ඇතුළත් වේ. Palangathure සහ Poruthota වැනි ස්ථානවල හෝටල් සහ සංචාරක නවාතැන් ඇති අතර ඒවායේ ලිපිනයන් Kochchikade, Negombo ලෙස භාවිත වන අවස්ථා තිබේ.<ref name="Excise">[https://excise.gov.lk/images/license/englishall.pdf Sri Lanka Excise Department — Licensed establishments]</ref> == මහ ඔය පාරිසරික වැදගත්කම == මහ ඔය කොච්චිකඩේ පරිසරයේ ප්‍රධාන ජල පද්ධතියයි. Central Environmental Authority අනුව මහ ඔයේ ජල පෝෂක ප්‍රදේශය වර්ග කිලෝමීටර් 1,538ක් පමණ වන අතර ගංගා දිග කිලෝමීටර් 130ක් පමණ වේ.<ref name="CEA"/> එය කඳුකර ප්‍රදේශවලින් ආරම්භ වී පහළ ගම්පහ කලාපය හරහා ගලා ගොස් කොච්චිකඩේ ආසන්නයෙන් මුහුදට එක්වේ.<ref name="CEA"/> Kochchikade Bridge sampling point එකේ ජල ගුණාත්මක දත්ත CEA monitoring programme එකේ කොටසකි.<ref name="CEA"/> == දේශගුණය == කොච්චිකඩේ පහත්බිම් බස්නාහිර පළාතේ පිහිටි බැවින් උණුසුම් හා තෙතමනය සහිත දේශගුණික තත්ත්ව බලපායි. මෝසම් වැසි සහ මහ ඔයේ ජල ගලායාම අවට ජල පද්ධති සහ මාර්ග තත්ත්වයට බලපෑම් කළ හැක. == ජනාවාස හා සමාජ භූගෝලය == කොච්චිකඩේ මීගමුව නගරය, වෙරළබඩ ජනාවාස සහ කටාන පසුබිම් ගම්මාන අතර සමාජ හා ආර්ථික සම්බන්ධකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. කොච්චිකඩේ GN division එක කුඩා වන අතර දෛනික "Kochchikade area" භාවිතය ඊට වඩා විශාල පල්ලන්සේන–තොප්පුව–මනාවේරිය–වැලිහේන කලාපයක් ආවරණය කළ හැක. එබැවින් නිල සංඛ්‍යා සහ ජනාවාස විස්තර GN/DS සීමා අනුව වෙන්කර දැක්විය යුතුය. == ප්‍රධාන ස්ථාන == කොච්චිකඩේ හා එහි මධ්‍යම නගර කලාපයේ වැදගත් ස්ථාන අතර, * කොච්චිකඩේ මහ ඔය පාලම * කොච්චිකඩේ දුම්රිය ස්ථානය * කොච්චිකඩේ තැපැල් කාර්යාලය * කොච්චිකඩේ පොලිස් ස්ථානය * කොච්චිකඩේ මහා විද්‍යාලය * Holy Spirit Church * Mahamevnawa Buddhist Monastery – Kochchikade * මීගමුවට හා පලංගතුරේට යන ප්‍රධාන මාර්ග ඇතුළත් වේ. == ප්‍රාදේශීය සම්බන්ධතා ගස == පහත සටහන නිල පරිපාලන hierarchy එකක් නොව භූගෝලීය, මාර්ග, සේවා සහ දෛනික ජනජීවිත සම්බන්ධතා පෙන්වන සංකේතාත්මක ගසකි. <pre> මීගමුව │ ▼ කොච්චිකඩේ │ ├── පල්ලන්සේන │ ├── පෝරුතොට │ ├── පලංගතුරේ │ └── දුවාන │ ├── තොප්පුව │ ├── බම්බුකුලිය │ ├── මුරුතන │ └── මනාවේරිය │ └── වැලිහේන ├── ඇත්ගල ├── මහා ඇත්ගල └── අඩික්කණ්ඩිය </pre> == ප්‍රවාහන ජාලය == කොච්චිකඩේ ප්‍රධාන ප්‍රවාහන සම්බන්ධතා: <pre> කොළඹ │ ▼ මීගමුව │ ▼ කොච්චිකඩේ │ ├── දුම්රිය → කොළඹ / මීගමුව / පුත්තලම දිසාව │ ├── A3 මාර්ගය → මීගමුව / කොළඹ │ ├── A3 මාර්ගය → තොප්පුව / දන්කොටුව / උතුර │ └── ප්‍රාදේශීය මාර්ග ├── පල්ලන්සේන ├── පෝරුතොට ├── පලංගතුරේ ├── මනාවේරිය └── වැලිහේන </pre> == ඉතිහාසය සහ ප්‍රවාහන උරුමය == කොච්චිකඩේ නූතන ඉතිහාසය එහි ප්‍රධාන මාර්ගය, මහ ඔය පාලම සහ දුම්රිය මාර්ගය සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත. 1936 දී ඉදිකරන ලද පැරණි මහ ඔය පාලම පසුකාලීනව වැඩිවන ගමනාගමනය සඳහා ප්‍රමාණවත් නොවූ අතර නව පාලමක් ඉදිකරන ලදී.<ref name="Bridge2">[https://www.sundaytimes.lk/181118/news/austrian-funded-bridge-being-readied-for-traffic-320814.html Sunday Times — Austrian-funded bridge being readied for traffic]</ref> 2019 නව පාලම විවෘත කිරීමත් සමඟ කොච්චිකඩේ ප්‍රදේශයේ ප්‍රවාහන ධාරිතාව සහ උතුරු ප්‍රදේශ සමඟ සම්බන්ධතාව වැඩි කිරීමට අපේක්ෂා කරන ලදී.<ref name="Bridge"/> == නව පාලම සහ වර්තමාන නාගරික තත්ත්වය == 2024 ''Sunday Times'' වාර්තාවක නව පාලම විවෘත කිරීමෙන් පසුවද කොච්චිකඩේ නගරය අවට ප්‍රධාන මාර්ගයේ රථවාහන තදබදය, මාර්ග මට්ටම්, ජල නිකාසනය සහ මගී ආරක්ෂාව සම්බන්ධ ගැටලු තිබූ බව වාර්තා විය.<ref name="Kochchikade2024"/> එම වාර්තාවේ දුම්රිය මගීන් සඳහා parking පහසුකම් සම්බන්ධ දුෂ්කරතාද සඳහන් විය.<ref name="Kochchikade2024"/> මෙම තොරතුරු 2024 දී වාර්තා වූ නාගරික තත්ත්වයන් වන අතර වර්තමාන තත්ත්වය ලෙස නොව එම කාලයේ වාර්තා වූ තත්ත්වයක් ලෙස සැලකිය යුතුය. == සංස්කෘතික හා ආගමික වැදගත්කම == කොච්චිකඩේ අවට ප්‍රදේශයේ ක්‍රිස්තියානි, බෞද්ධ සහ අනෙකුත් ආගමික ආයතන පැවතීම එහි බහු සංස්කෘතික ස්වභාවය පෙන්වයි. විශේෂයෙන් පල්ලන්සේන, පලංගතුරේ, පෝරුතොට සහ තොප්පුව ආශ්‍රිත පල්ලි හා Sunday Schools මගින් කොච්චිකඩේ කලාපයේ කතෝලික සංස්කෘතික උරුමය ලේඛනගත වේ.<ref name="Churches"/><ref name="SundaySchools"/> == ගැලරිය == === මහ ඔය සහ කොච්චිකඩේ පරිසරය === <gallery mode="packed" heights="260"> Maha Oya,Crossing Kotadeniyawa Road,Srilanka.jpg|මහ ඔය — Wikimedia Commons හි CC BY-SA 4.0 ඡායාරූපයක් </gallery> === කොච්චිකඩේ නගරයේ අනාගත ඡායාරූප === <gallery mode="packed" heights="250"> <!-- --> </gallery> === අවට ප්‍රදේශ === <gallery mode="packed" heights="250"> <!-- --> </gallery> == ආශ්‍රිත ලිපි == * [[මීගමුව]] * [[මීගමුව මහා නගර සභාව]] * [[කටාන]] * [[පල්ලන්සේන]] * [[පලංගතුරේ]] * [[පෝරුතොට]] * [[තොප්පුව]] * [[මනාවේරිය]] * [[වැලිහේන]] * [[මුරුතන]] * [[බම්බුකුලිය]] * [[ඇත්ගල]] * [[මහ ඔය]] * [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] * [[බස්නාහිර පළාත]] == බාහිර සබැඳි == * [[:en:Kochchikade|Kochchikade — English Wikipedia]] * [[:en:Negombo|Negombo — English Wikipedia]] * [[:si:මීගමුව|මීගමුව — සිංහල Wikipedia]] * [[:en:Maha Oya|Maha Oya — English Wikipedia]] * [https://www.negombo.mc.gov.lk/ මීගමුව මහා නගර සභාව] * [https://www.negombo.mc.gov.lk/?lang=en&page_id=5540 මීගමුව මහා නගර සභාව — Sub Offices] * [https://www.statistics.gov.lk/qlink/AdminDivCodes Department of Census and Statistics — Administrative Division Codes] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf Department of Census and Statistics — 2024 GN Population Data] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/DistrictAtlases/DCS_Population_Atlas_2012_D12_GampahaDistrict.pdf Department of Census and Statistics — Gampaha District Population Atlas] * [https://www.railway.gov.lk/web/index.php?Itemid=191&id=165&lang=en&option=com_content&view=article Sri Lanka Railways — Station Details] * [https://www.railway.gov.lk/web/images/news/2025-12-02%20all%20eng.pdf Sri Lanka Railways — Train Schedule] * [https://www.police.lk/?page_id=1301 Sri Lanka Police — Telephone Index] * [https://slpost.gov.lk/information/main-offices-directorate/ Department of Posts — Main Offices Directorate] * [https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2025/09/01i-2024-En.pdf Ministry of Education — 2024 School List] * [https://www.christian.gov.lk/churches/gampaha-district.html Department of Christian Affairs — Gampaha District Churches] * [https://christian.gov.lk/sunday-schools/gampaha-district.html Department of Christian Affairs — Gampaha District Sunday Schools] * [https://www.cea.lk/web/en/water?id=158 Central Environmental Authority — Ma Oya Water Quality Monitoring] * [https://www.sundaytimes.lk/190324/news/pm-opens-new-maha-oya-bridge-342340.html Sunday Times — New Maha Oya bridge] * [https://www.sundaytimes.lk/181118/news/austrian-funded-bridge-being-readied-for-traffic-320814.html Sunday Times — Maha Oya bridge construction] * [https://www.sundaytimes.lk/240324/news/kochchikade-far-from-the-great-expectations-the-new-bridge-held-552847.html Sunday Times — Kochchikade and the new bridge] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Maha_Oya,Crossing_Kotadeniyawa_Road,Srilanka.jpg Wikimedia Commons — Maha Oya photograph] == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} [[Category:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:බස්නාහිර පළාත]] [[Category:මීගමුව]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාවාස]] [[Category:මීගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය]] [[en:Kochchikade]] d7p1jpfa440bcxku1ayexh8798u3c4m 0 92005 800541 740406 2026-09-29T11:46:36Z Andre Engels 137 [[1999 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන කණ්ඩායම් සංචිත]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 800541 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[1999 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන කණ්ඩායම් සංචිත]] 7y3jhi6dmgppuaape0kk1c5f8isk1mq 2 158554 800528 798414 2026-09-29T05:50:53Z IDB.S 52205 800528 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}} {{පරිශීලක:IDB.S/Ribbonbar}} {{UserStatus}} <!--{{wikibreak| type=long}}--> {{තොරතුරුකොටුව පරිශීලක |languages=සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි|country= {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}} |first_edit=2022 නොවැම්බර් 13 |joined_date=2021 මැයි 28 |name=IDB.S |edit_count=6006+ |userboxes= {{User Wikipedian For|year=2021|month=5|day=28}} {{පරිශීලක wikipedia/rollback}} {{පරිශිලක wikipedia/autopatrolled}} {{User CVU1-en}} {{User wikipedia/RC Patrol}} {{Experienced Editor Userbox}} |autoconfirmed=2023 අප්‍රේල් 06 |autopatrolled=2024 ජූලි 10 |rollbacker=2024 ඔක්තෝබර් 15 }} ආයුබෝවන්! මම '''IDB.S'''. මම සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි [[විකිපීඩියා]] ද්විත්වයෙහිම ලිපි සංස්කරණය සහ නිර්මාණය සිදු කරමි. මීට පෙර වැඩිපුරම [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ලිපි [[සිංහල බස|සිංහලට]] පරිවර්තනය සිදු කළ ද, දැනට මගේ ප්‍රධාන අවධානය යොමුවී ඇත්තේ සිංහල විකිපීඩියාවේ (සහ සමහර අවස්ථාවල ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ) කඩාකප්පල්කාරී සංස්කරණ වැළැක්වීම සඳහාය. ඊට අමතරව, [[විකිමීඩියා කොමන්ස්]] හි ප්‍රකාශන හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පරීක්ෂා කර ඒවා ඉවත් කිරීමට ද මම යම් යම් අවස්ථාවලදී සහාය වෙමි. == මට කථා කරන්න == [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:IDB.S|පරිශීලක සංවාද පිටුව]] භාවිතා කිරීමෙන් පරිශීලකයා අමතන්න. == උප පිටු == * [[පරිශීලක:IDB.S/defcon|DEFCON]] * [[පරිශීලක:IDB.S/Ribbonbar|Ribbonbar]] * [[පරිශීලක:IDB.S/Status|Status]] * [[පරිශීලක:IDB.S/Wdefcon|Wdefcon]] * [[පරිශීලක:IDB.S/Wdefcon2|Wdefcon2]] == විකිපීඩියාවට දායක වීම == {{පරිශීලක දායකත්වයන්|6068}} <br/> <br/> <div style="float:left; clear:left;"></div> {{clear}} {{User page|logo=yes}} {{clear}} <center> {{අද}} </center> <center> {{clear}} {{෴}} </center> 77v6833yu8ah73akp05t7kyafqne62e 0 180919 800538 789516 2026-09-29T10:55:39Z Sathiamanai 81252 Linked 800538 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = ජන අරගල සන්ධානය<br> மக்கள் போராட்ட முன்னணி <br>People’s Struggle Alliance | logo = ගොනුව:Logo of People's Struggle Alliance.png | logo_alt = | colorcode = {{party color|Frontline Socialist Party}} | colors = {{colorbox|Red}} [[රතු]]<br>{{colorbox|Yellow}} [[කහ]] | leader = | president = | chairperson = නුවන් බෝපගේ <br> වසන්ත මුදලිගේ <br> ළහිරු වීරසේකර <br> තරිඳු උඩුවරගෙදර | secretary = | general_secretary = | first_secretary = | secretary_general = | presidium = | governing_body = | standing_committee = | spokesperson = | founder = | founded = {{start date|2024|06|19}} | headquarters = අංක 31/1 කන්දවත්ත පාර, නුගේගොඩ | ideology = {{ubl|[[කොමියුනිස්ට්වාදය]]|[[මාක්ස්වාදය]]|[[අධිරාජ්‍ය විරෝධී]]|[[විප්ලවවාදී සමාජවාදය]]}} | international = | website = {{url|www.psalliance.lk}} | country = ශ්‍රී ලංකාව | seats1_title = [[Parliament of Sri Lanka|Parliament]] | seats1 = | seats2_title = [[Provincial Councils (Sri Lanka)|Provincial Councils]] | seats2 = | seats3_title = [[Local government in Sri Lanka|Local Government]] | seats3 = | symbol = කුඩය<br>[[File:Election symbol of People’s Struggle Alliance.jpg|100px]] }} '''ජන අරගල සන්ධානය''' යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන සන්ධානයකි. දේශපාලන ව්‍යාපාරය සමන්විත වන්නේ හිටපු ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරීන්, සමාජ ක්‍රියාකාරීන්, මාධ්‍යවේදීන් සහ දේශපාලන පක්ෂවල එකමුතුවෙනි.<ref>{{cite web |author = <!-- not stated --> |date = 19 ජුනි 2024 |title = ‘ජන අරගල සන්ධානය’ නමින් නව දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් |url = https://www.ceylonwire.lk/a-new-alliance-named-jana-aragala/ |website = www.ceylonwire.lk |location = |publisher = Ceylonwire.lk |access-date = 9 මැයි 2025 }}</ref><ref>{{cite web |author = <!-- not stated --> |date = 8 අගෝස්තු 2024 |title = ජන අරගල සන්ධානය කෑගල්ලෙන් වැඩ අරඹයි |url = https://www.lankadeepa.lk/news/ජන-අරගල-සන්ධානය-කෑගල්ලෙන්-වැඩ-අරඹයි/101-656408 |website = www.lankadeepa.lk |location = |publisher = ලංකාදීප පුවත්පත |access-date = }}</ref> ‘වෙනසකට තාරුණ්‍යය’ සංවිධානයේ ජාතික සංවිධායක සහ ‘අරගලය’ ක්‍රියාකාරික ළහිරු වීරසේකර, [[අන්තර් විශ්වවිද්‍යාලයීය ශිෂ්‍ය බලමණ්ඩලය|අන්තර් විශ්වවිද්‍යාලයීය ශිෂ්‍ය බලමණ්ඩලයේ]] හිටපු කැඳවුම්කරු වසන්ත මුදලිගේ, පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ නීතිඥ නුවන් බෝපගේ, තරුණ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ තරිඳු උඩුවරගෙදර, [[පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය]] සහ [[නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය]] නව දේශපාලන ව්‍යාපාරයේ සාමාජිකයන් අතර වේ.<ref> {{cite web |author = <!-- not stated --> |date = 19 ජූනි 2024 |title = ජන අරගල සන්ධානය : 'ගෝල්ෆේස් අරගලකරුවන්' රැසක් සමග දේශපාලන කරලියට එන නව සන්ධානය |url = https://www.bbc.com/sinhala/articles/c4nnw4rlvg5o |website = www.bbc.com |location = |publisher = BBC සිංහල |access-date = 9 මැයි 2025 }}</ref> <ref>{{cite web |author = අනුරාධ හිරිපිටියගේ |date = 20 ජුනි 2024 |title = ජන අරගල සන්ධානය සෑම මැතිවරණයකටම තරග කරනවා – දුමින්ද නාගමුව |url = https://divaina.lk/ජන-අරගල-සන්ධානය-සෑම-මැතිව/ |website = www.divaina.lk |location = |publisher = දිවයින පුවත්පත |access-date = 9 මැයි 2025 }}</ref> ==මැතිවරණ ඉතිහාසය== {| class="wikitable" |+ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරණ |- ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | වසර ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | අපේක්ෂකයා ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | ඡන්ද ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | % ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | ප්‍රතිඵලය |- ![[2024 Sri Lankan presidential election|2024]] | නුවන් බෝපගේ || align=center| 11,191 || align=center| 0.08% || {{no2|පරාජය}} |} {| class="sortable wikitable" |+ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ |- ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | වසර ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | ඡන්ද ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | % ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | ආසන ගණන ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | +/– ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | ආණ්ඩු බලය |- ![[2024 Sri Lankan parliamentary election|2024]] | align=center| 29,611 | align=center| 0.27% | {{Composition bar|0|225|hex={{party color|Frontline Socialist Party}}}} | {{steady}} | {{no2|පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය නොකරයි}} |} === පළාත් පාලන මැතිවරණ === 2025 පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම<ref>{{cite web |author = <!-- not stated --> |date = |title = All Island Results - Cumulative |url = https://election.adaderana.lk/local-authorities-election-2025/ |website = adaderana.lk |location = |publisher = Ada Derana |access-date = 9 මැයි 2025 }}</ref> {| class="sortable wikitable" |+ |- ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | වසර ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | ඡන්ද ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | % ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | ආසන ගණන ! style="background-color:#FF0000; color:white;" | +/– |- ![[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම, 2025|2025]] | align=center| 50,492 | align=center| 0.48% | {{Composition bar|16|8793|hex={{party color|Frontline Socialist Party}}}} | නව |} == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} {{Sri Lankan political parties}} [[Category:Communist parties in Sri Lanka]] 9u4endsuu0cyq0s2o22mfv61dpoyvjw 0 186786 800526 779337 2026-09-29T05:05:20Z Sasanka chandimal 81322 /* චිත්‍රපටකරණය */ 800526 wikitext text/x-wiki '''බුද්ධික ජයරත්න''' ( උපත 1974 ) ලාංකික රංගන ශිල්පියෙකු මෙන්ම අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි. ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල සිනමාවේ හා රූපවාහිනියේ කටයුතු කරයි. ====== '''චිත්‍රපටකරණය''' ====== {| class="wikitable" |+ !වසර !චිත්‍රපටය !භූමිකාව !අධ්‍යක්ෂණය |- |2001 |ලේ කිරි කඳුළු | | |- |2013 |[[රජ හොරු]] |පොලිස් ස්ථානාධිපති කපිල |සුරංග ද අල්විස් |- |2016 |[[පුතණ්ඩියා]] | | |- |2019 |විජයබා කොල්ලය | | |- |2022 |The Geme | |සුරංග ද අල්විස් |- |2024 |සීරුවෙන් | | |- |2024 |[[ශ්‍රී සිද්ධා]] | | |- |TBD |කිඩ්නැප් | |සුරංග ද අල්විස් |- |TBD |සමහරු සහා සමාගම | |[[ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි]] |- |TBD |කොළඹ 13 | |[[බුද්ධික ජයරත්න (නළු)]] |} fwg524lkow1i8s1yu5la8udebpgkjgp 800527 800526 2026-09-29T05:06:51Z Sasanka chandimal 81322 /* චිත්‍රපටකරණය */ 800527 wikitext text/x-wiki '''බුද්ධික ජයරත්න''' ( උපත 1974 ) ලාංකික රංගන ශිල්පියෙකු මෙන්ම අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි. ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල සිනමාවේ හා රූපවාහිනියේ කටයුතු කරයි. ====== '''චිත්‍රපටකරණය''' ====== {| class="wikitable" |+ !වසර !චිත්‍රපටය !භූමිකාව !අධ්‍යක්ෂණය |- |2001 |ලේ කිරි කඳුළු | | |- |2013 |[[රජ හොරු]] |පොලිස් ස්ථානාධිපති කපිල |සුරංග ද අල්විස් |- |2016 |[[පුතණ්ඩියා]] | | |- |2019 |විජයබා කොල්ලය | | |- |2022 |The Geme | |සුරංග ද අල්විස් |- |2024 |සීරුවෙන් | | |- |2024 |[[ශ්‍රී සිද්ධා]] | | |- |TBD |කිඩ්නැප් | |සුරංග ද අල්විස් |- |TBD |සමහරු සහා සමාගම | |[[ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි]] |- |TBD |කොළඹ 13 | |[[බුද්ධික ජයරත්න ( නළු )]] |} 7ahebld167egki9qcm0vuif4qgf2c22 0 193327 800525 800014 2026-09-29T02:19:33Z ~2026-52202-01 81320 /* විවේචන */ 800525 wikitext text/x-wiki '''ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය''' යනු වසරේ විශිෂ්ටත ම [[සිංහල නවකතාව]] උදෙසා පිරිනැමෙන ප්‍රධාන ම සාහිත්‍යය ත්‍යාගවලින් එකකි. ශ්‍රී ලංකා පොත් ප්‍රකාශකයන්ගේ සංගමය විසින් ප්‍රදානය කරන මෙහි විනිශ්චය කටයුතු එක් එක් වසර වෙනුවෙන් තෝරා ගැනෙන ස්වාධීන විද්වතුන්ගෙන්, සාහිත්‍යධරයන්ගෙන් සමන්විත මඩුල්ලකින් සිදු කැරෙයි. 2007 වසරේ මෙය මුල්වරට ප්‍රදානය කිරීම ඇරඹුණු අතර, එම වසරේ දී නිර්දිෂ්ට කෘති 5ට ම සම-සම්මාන හිමි විය. නමුත් ඉන්පසු සෑම වසරක ම කෙටි ලැයිස්තු ගතවන කෘති 5න් තෝරාගත් එක් කෘතියකට පමණක් මෙය පිරිනැමී තිබේ. නිර්දිෂ්ට කෘති 5ට පූර්වයෙන් තෝරාගත් කෘති 12කින් සමන්විත දිගු ලැයිස්තුවක් ද ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබේ. == සුදුසුකම් ලැබීම හා රෙගුලාසි == සෑම වසරක ම පොත් ප්‍රකාශකයන්ගේ සංගමයේ සාමාජිකත්වය සහිත ප්‍රකාශන ආයතනයක් විසින් පළ කළ ඕනෑම නවකතාවක් ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය සඳහා සලකා බැලෙයි. මේ අනුව කර්තෘ ප්‍රකාශන මෙයට සුදුසකම් නො ලබයි. සම්මාන උළෙල පැවැත්වෙන්නේ සලකා බැලෙන කෘති පළවූ වසරට පසු වසරෙහි ය. මේ අනුව කිසියම් වසරක දී පළ කළ නවකතාවක් ද එම වසරෙහි ම සම්මාන සඳහා සලකා නො බැලෙයි. මින් පෙර පුවත්පතක කොටස් වශයෙන් පළවුණු නවකතා සලකා නො බැලෙන බවට නිර්ණායකයක් 2016 දී පූර්ව දැනුම් දීමකින් තොර ව හඳුන්වා දුන් අතර මේ අනුව යමින් එම වසරේ අවසන් කෘති 12 අතරට තේරී තිබුණු [[කපිල කුමාර කාලිංග|කපිල කුමාර කාලිංගගේ]] සැප්තැම්බරයේ දිගු දවසක් සහ [[සමන් වික්‍රමාරච්චි|සමන් වික්‍රමාරච්චිගේ]] අසන්ධිමිත්තා යන නවකතා සලකා බැලීමෙන් ඉවත් කැරුණි. 2024 වසරේ පටන් ඊට පෙර පෞද්ගලික ආයතනයක් විසින් පිරිනැමෙන සම්මාන ලබා ඇති කෘති ද ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන උදෙසා නුසුදුසු තත්ත්වයට පත්කර තිබේ. == තේරීම් ක්‍රියාවලිය == පාදක මණ්ඩලය විසින් එම වසරේ පළ වූ නවකතා 116ක් අතුරින් කෘති 12ක් අවසන් පූර්ව වටය හෙවත්, කෘති 12කින් සමන්විත දිගු ලැයිස්තුව සඳහා තෝරා ගනියි. ඉන්පසු මධ්‍ය මණ්ඩලය විසින් එම කෘති 12 අතරින් කෘති 5ක් අවසන් වටය හෙවත් නිර්දිෂ්ට ග්‍රන්ථ ලෙස තෝරා ගැනෙයි. අවසන් විනිශ්චය මණ්ඩලය හෙවත් උත්තරීතර මණ්ඩලය විසින් මෙම කෘති 5 අතරින් තෝරාගන්නා කෘතිය ස්වර්ණ පුස්තකය ලෙස සම්මාන ලබයි. නමුත් 2026 වසරේ ස්වර්ණ පුස්තක ඇගයීම් කටයුතුවල දී සියලු වට සඳහා කෘති තේරීම් එකම මණ්ඩලයක් විසින් සිදුකර ඇත. <ref name="athula">{{cite news |title=සංවාදය - අතුල ජයකොඩි සමග |author=ලක්මාල් බෝගහවත්ත |work=අරුණ |date=2026-08-23 |department=වරුණ අතිර්කය |page=2 }}</ref> == ත්‍යාග මුදල් == 2008 වසරේ සිය 2018 දක්වා ජයග්‍රාහී කෘතියට රුපියල් ලක්ෂ 5ක මුදලක් ද, නිර්දිෂ්ට කෘතියකට රුපියල් 50 000ක් බැගින් ද පිරිනැමිණි. 2018 වසරේ සිට ජයග්‍රාහී කෘතියට රුපියල් ලක්ෂ හතහමාරක් (රු. 750, 000) ද, නිර්දිෂ්ට කෘතියකට රුපියල් ලක්ෂ දෙකහමාරක් (රු. 250, 000) ද පිරිනැමෙයි. == විවේචන == ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය ලැබීමට නම් එම කෘතිය තුල ශෘංගාර රසය හෝ කාමය මතුවන යමක් තිබිය යුතු යැයි සම්මතයක් පවතී. ඒ අනුව මෙය අභිරහස්, ගවේෂණ ක්‍රියා ඇතුලත් නවකතා මෙම සම්මානය ලැබීමට නිර්දේශ නොවේ. == ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන – ජයග්‍රාහකයන් සහ නිර්දේශිත නවකතා == {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; width:90%;" |+ ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන – ජයග්‍රාහකයන් සහ නිර්දේශිත නවකතා {| class="wikitable" style="width:30%;" |+ වර්ණ සංකේතය ! වර්ණය !! අර්ථය |- | style="background:lightyellow;" | || ජයග්‍රාහක නවකතාව |} ! වර්ෂය !! කතුවරයා !! නවකතාව |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2026 | රන්දික කඩවතආරච්චි || ''රිදී'' |- | චමිල් හර්ෂණ එදිරිසිංහ || ''ඉටිකුටිය විනිවිදිමි'' |- | පී. බී. ජයසේකර || ''පුද්ගලිකයි රහසිගතයි'' |- | style="background:lightyellow;" | [[සුරත් ද මැල්]] | style="background:lightyellow;" | ''ණයානන්දය'' |- | [[එරික් ඉලයප්ආරච්චි]]|| ''සුනඛ ආර්යා'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2025 | මනෝහාරී ජයලත් || ''අබාසාත්ති'' |- | මහින්ද චන්ද්‍රසේකර || ''වාපි'' |- | පී. බී. ජයසේකර || ''සිතේ කෙටුණු දේවනාගර'' |- | style="background:lightyellow;" | [[චන්ද්‍රරත්න බණ්ඩාර]] | style="background:lightyellow;" | ''පියාසර සමය''<ref name="hiru-2025-swarna">{{cite web |url=https://hirunews.lk/english/420261/chandrarathna-bandara-wins-swarna-pusthaka-award |title=Chandrarathna Bandara wins Swarna Pusthaka Award |website=Hiru News |date=2025-09-15 |access-date=2026-04-28}}</ref> |- | [[සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක]]|| ''පරිකර්ම'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2024 | [[එරික් ඉලයප්ආරච්චි]]|| ''තිවංක කතාව'' |- | මලික් තුසිත ගුණරත්න || ''සිල්වර් ටිප්ස්'' |- | [[ලියනගේ අමරකීර්ති]]|| ''කැළලිකාරයෝ'' |- | [[මහින්ද ප්‍රසාද් මස්ඉඹුල]]|| ''මැයි මාර ප්‍රසංගය'' |- | style="background:lightyellow;" | විරාජිණී තෙන්නකෝන් | style="background:lightyellow;" | ''කැමේලියා''<ref name="ceylontoday-2024-swarna">{{cite web |url=https://ceylontoday.lk/2024/09/18/virajini-tennakoon-wins-swarna-pusthaka-award-2024-for-camellia/ |title=Virajini Tennakoon wins Swarna Pusthaka Award 2024 |website=Ceylon Today |date=2024-09-18 |access-date=2026-04-28}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2023 | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''පහනක අඳුර'' |- | පී. බී. ජයසේකර || ''උසාවි ගිය නෙරූඩා නොහොත් කාම ඝෝර කවියා'' |- | සුරත් ද මැල් || ''DUO'' |- | [[මංජුල වෙඩිවර්ධන]]|| ''මුන්නක්කරේ සංසාරේ'' |- | style="background:lightyellow;" | නෝබට් අයගමගේ | style="background:lightyellow;" | ''කුර හඬෙකි වියැකෙන''<ref name="news19-2023-swarna">{{cite web |url=https://www.news19.lk/2023-swarna-pusthaka-award-to-norbert-ayagamage/ |title=2023 Swarna Pusthaka Award to Norbert Ayagamage |website=News19 |access-date=2026-04-28}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2022 | ශමෙල් ජයකොඩි || මගේ චිකාගෝ හදවත |- | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''නකුල මුණි'' |- | [[කීර්ති වැලිසරගේ]]|| ''සන්ධ්‍යානන්දය'' |- | [[සේපාලි මායාදුන්නේ]]|| ''හින් දොස් මාලේ'' |- | style="background:lightyellow;" | [[චන්ද්‍රරත්න බණ්ඩාර]] | style="background:lightyellow;" | ''ප්‍රේමානිශංස''<ref name="goodreads-2022-swarna">{{cite web |url=https://www.goodreads.com/award/show/18246-swarna-pusthaka-award |title=Swarna Pusthaka Award 2022 |website=Goodreads |access-date=2026-04-28}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2021 | [[සෝමරත්න බාලසූරිය]]|| ''මුක්ති'' |- | තරිඳු ශ්‍රී ලොකුගමගේ || ''ජීවිතයේ ඔයිල් පැල්ලම්'' |- | [[කත්‍යානා අමරසිංහ]]|| ''බාණ කුසුම්'' |- | style="background:lightyellow;" | [[රූපා ශ්‍රියානි ඒකනායක]] | style="background:lightyellow;" | ''භේරුණ්ඩ කැදැල්ල''<ref name="slbpa-award-list">{{cite web |url=https://www.bookpublishers.lk/ |title=Swarna Pusthaka Award Winners |website=Sri Lanka Book Publishers Association |access-date=2026-04-28}}</ref> |- | ආරියවංශ අබේසේකර || ''ආරාමදාස'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2020 | ලියනගේ අමරකීර්ති || ''රතු ඉරි අඳින අත'' |- | [[ශමෙල් ජයකොඩි]]|| ''කුමර කොබෙයි'' |- | style="background:lightyellow;" | එරික් ඉලයප්ආරච්චි | style="background:lightyellow;" | ''පේත''<ref name="slbpa-award-list" /> |- | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක || ''නිෂ්ක්‍රාන්තිය'' |- | [[සුරත් ද මැල්]]|| ''තී හා තා'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2019 | [[බටුවන්ගල රාහුල හිමි]]|| ''ගුම්'' |- | style="background:lightyellow;" | [[කපිල කුමාර කාලිංග]] | style="background:lightyellow;" | ''අදිසි නදිය''<ref name="slbpa-award-list" /> |- | කත්‍යානා අමරසිංහ || ''ධරණි'' |- | දීප්ති මංගලා රාජපක්ෂ || ''අව පෑල විය'' |- | ශමෙල් ජයකොඩි || ''වීනස්ගේ උපත'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2018 | [[ජයතිලක කම්මැල්ලවීර]]|| ''චක්‍ර'' |- | style="background:lightyellow;" | [[සමන් වික්‍රමාරච්චි]] | style="background:lightyellow;" | ''අප්පච්චී ඇවිත්''<ref name="itn-2018-swarna">{{cite web |url=https://www.itnnews.lk/2018/09/16/30419/ |title=ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන 2018 |website=ITN News |access-date=2026-04-28}}</ref> |- | දර්ශනා ශම්මි විජේතිලක || ''අසනග වැසි'' |- | පද්මිණී සෙනෙවිරත්න || ''වරණ'' |- | විමල් උදය හපුගොඩ ආරච්චි || ''යකඩ සිල්පර'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2017<ref name="mirrorarts-2017-swarna">{{cite web |url=https://www.mirrorarts.lk/news/1688-2017-7 |title=ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන 2017 |website=Mirror Arts |access-date=2026-04-28}}</ref> | කීර්ති වැලිසරගේ || ''ගරුඩ මුහුර්තය'' |- | [[සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ]]|| ''සිය සිය පත් සිය'' |- | කත්‍යානා අමරසිංහ || ''වණ්ණදාසි'' |- | ශමෙල් ජයකොඩි || ''ප්‍රංශ පෙම්වතා'' |- | style="background:lightyellow;" | [[නිශ්ශංක විජේමාන්න]] | style="background:lightyellow;" | ''හඳ පලුව තනි තරුව'' |- |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2016 | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''පරදේසි'' |- | style="background:lightyellow;" | ලියනගේ අමරකීර්ති | style="background:lightyellow;" | ''අහම්බකාරක'' |- | සුමුදු නිරාගී සෙනෙවිරත්න || ''දූල්වල අලංකාරේ'' |- | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක || ''කොළඹයියා සහ ෂැංහයියා'' |- | මහින්ද ප්‍රසාද් මස්ඉඹුල || ''මාණික්කාවත'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2015 | style="background:lightyellow;" | [[බටුවන්ගල රාහුල හිමි]] | style="background:lightyellow;" | ''රන් කරඬුව'' |- | [[සේන තෝදෙණිය]]|| ''බණ්ඩාර මැරූ උන්'' |- | සේපාලි මායාදුන්නේ || ''මහාසාමි'' |- | [[අනුරසිරි හෙට්ටිගේ]]|| ''බැඳමාරිය'' |- | සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ || ''තුරු සමුදා'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2014 | style="background:lightyellow;" | [[ලියනගේ අමරකීර්ති]] | style="background:lightyellow;" | ''කුරුලු හදවත'' |- | නිශ්ශංක විජේමාන්න || ''තාරා මගේ දෙව්දුව'' |- | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''පාද යාත්‍රා'' |- | මංජුල වෙඩිවර්ධන || ''මගේ ආදරණීය යක්ෂණී'' |- | [[පී. බී. ජයසේකර]]|| ''මරියා සිලෝනිකා වස්තුව'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2013 | මහින්ද ප්‍රසාද් මස්ඉඹුල || ''සෙංකොට්ටං'' |- | style="background:lightyellow;" | කීර්ති වැලිසරගේ | style="background:lightyellow;" | ''කාල සර්ප'' |- | සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ || ''අත අත නෑර'' |- | [[කපිල කුමාර කාලිංග]]|| ''කන්දෙ වීදිය'' |- | [[සමරවීර විජයසිංහ]]|| ''තැප්පා සේම ගිනි'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2012 | කපිල කුමාර කාලිංග || ''පියැසි කවුලුව'' |- | style="background:lightyellow;" | [[රූපා ශ්‍රියානි ඒකනායක]] | style="background:lightyellow;" | ''සිටුවර පුවත'' |- | [[ටෙනිසන් පෙරේරා]]|| ''අභිරහස් ජීවිත තරණය'' |- | කරුණාදාස සූරියආරච්චි || ''රතු ඉද්ද'' |- | [[ශාන්ති දිසානායක]]|| ''පරඬැල්'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2011 | [[චම්මින්ද වෙලගෙදර]]|| ''සක්කාරං'' |- | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''ලලිත සමය'' |- | style="background:lightyellow;" | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක | style="background:lightyellow;" | ''කවිකඳුර'' |- | [[අනුරසිරි හෙට්ටිගේ]]|| ''කළුවරයි පුරහඳ'' |- | ජයතිලක කම්මැල්ලවීර || ''චුම්බනකන්ද'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2010 | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක || ''බුද්ධදාසි'' |- | style="background:lightyellow;" | [[සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ]] | style="background:lightyellow;" | ''කන්දක් සේමා'' |- | කරුණාදාස සූරියආරච්චි || ''කළු දෝංකාරය'' |- | තාරකා වාසලමුදලිආරච්චි || ''කළු'' |- | [[ටෙනිසන් පෙරේරා]]|| ''භවාන්තරය'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2009 | කැත්ලීන් ජයවර්ධන || ''සත්‍යකාම'' |- | බටුවන්ගල රාහුල හිමි || ''බොරතෙල්'' |- | style="background:lightyellow;" | [[සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක]] | style="background:lightyellow;" | ''පොදු පුරුෂයා'' |- | චන්ද්‍රසිරි පල්ලියගුරු || ''එපුර රජ වූ ඇය'' |- | කරුණාදාස සූරියආරච්චි || ''අන්ධකාර තාරකාව'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2008 | [[ලියනගේ අමරකීර්ති]]|| ''අටවක පුත්තු'' |- | style="background:lightyellow;" | සමරවීර විජයසිංහ | style="background:lightyellow;" | ''ස්වයංජාත'' |- | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක || ''සුබෝධාලංකාරය'' |- | මහින්ද රත්නායක || ''සීරුමාරුව'' |- | [[මංජුල වෙඩිවර්ධන]]|| ''බත්තලංගුණ්ඩුව'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2007 | style="background:lightyellow;" | කරුණාදාස සූරියආරච්චි | style="background:lightyellow;" | ''කන්ද පාමුල'' |- | style="background:lightyellow;" | [[දයා දිසානායක]] | style="background:lightyellow;" | ''චන්ද්‍රරත්නගේ භවාන්තර චාරිකාව'' |- | style="background:lightyellow;" | [[ඇරැව්වල නන්දිමිත්‍ර]] | style="background:lightyellow;" | ''ගංතෙර තෙරණිය'' |- | style="background:lightyellow;" | කේ. කරුණාධීර අල්විස් | style="background:lightyellow;" | ''කිඳුරා ගොසින් වැටුණයි පුර මඩුල්ලේ'' |- | style="background:lightyellow;" | රූපා ශ්‍රියානි ඒකනායක | style="background:lightyellow;" | ''තරු බඹසර'' |} == මේවා ද බලන්න == * [[රජත පුස්තක සම්මානය]] * [[සිංහල සාහිත්‍යය]] * [[රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය]] * [[විදර්ශන සාහිත්‍යය ත්‍යාගය]] * [[විද්‍යෝදය සාහිත්‍යය සම්මානය]] * [[ගොඩගේ සාහිත්‍යය සම්මානය]] ==ආශ්‍රිත නාමාවලිය== {{reflist}} [[ප්‍රවර්ගය:සිංහල සාහිත්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ලේඛකයෝ]] fy5ticbgog852g3w31pzl9j4qp3glez 14 196810 800506 800018 2026-09-28T15:14:47Z Pinthura 45635 රොබෝ: යළියොමුව, මෘදු ප්‍රවර්ග යළියොමුවක් බවට හැරවීම 800506 wikitext text/x-wiki {{category redirect|කලාව තුළ සිංහයෝ}} et4xt1s2iswz7wu9ommqh5ylxcj7gen 0 196852 800536 800383 2026-09-29T10:44:44Z Sathiamanai 81252 /* සෝවියට් විරෝධී සහ චීන ගැති ස්ථාවරය */ ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි 800536 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>  <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි|name=නාගලිංගම් ෂන්මුගදාසන්|native_name=நாகலிங்கம் சண்முகதாசன்<br />Nagalingam Shanmugathasan|constituency_MP=|parliament=|image=<!-- If this is specified, "image" should not be. -->|birth_date={{Birth date|df=yes|1920|05|02}}|birth_place=[[:en:Manipay|මනිපාය]], [[බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව]]|death_date={{death date and age|1993|02|08|1920|05|02|df=y}}|death_place=[[ලන්ඩන්]], [[එංගලන්තය]]|party=[[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]] (1964 දක්වා) <br /> [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (පීකිං අංශය)]] (1964 සිට)|spouse=පරමේශ්වරී|children=රාධා තම්බිරාජා|alma_mater=[[කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය]]|occupation=වෘත්තීය සමිතිකාරයෙක්|profession=|signature=|website=|footnotes=}} '''නාගලිංගම් ෂන්මුගතාසන්''' ( {{Langx|ta|நாகலிங்கம் சண்முகதாசன்}} , 1920 – 1993 පෙබරවාරි 8) [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] වෘත්තීය සමිතිවාදියෙකු සහ මාඕවාදී විප්ලවවාදී නායකයෙකු විය. ඔහු [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී)]] ප්‍රධාන ලේකම් විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Communist Party Ceylon |url=http://www.dailymirror.lk/news-features/The-77-year-struggle-of-the-Communist-Party/131-191381}}</ref> == මුල් ජීවිතය සහ පවුල == ෂන්මුගතසන් [[යාපනය පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය|යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[මානිප්පාය්|මනිපායි]] නගරයේ සාමාන්‍ය ආදායම් උපයන පවුලකින් පැවත එන්නෙකි. <ref>[http://www.karainet.org/files/Shanmugathasan%20the%20Unrepentant%20Left%20and%20the%20Ethinicin%20Sri%20Lanka.pdf ''Sanmugathasan, the Unrepentant Left and the Ethnic Crisis in Sri Lanka'']{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} by Ravi Vaitheespara</ref> ඔහු 1938 දී කොළඹ විශ්ව විද්‍යාල විද්‍යාලයෙන් ඉතිහාසය හැදෑරීම ආරම්භ කළ අතර, එහිදී ඔහුට මුලින්ම කොමියුනිස්ට් අදහස් සමඟ සම්බන්ධ වූ අතර [[කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලය|කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ]] අධ්‍යාපනය ලබා ආපසු පැමිණි මහා බ්‍රිතාන්‍ය කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ආධාරකරුවන් හමුවිය. 1939 දී ඔහු සහ සෙසු සිසුන් දෙදෙනෙකු විශ්ව විද්‍යාලයෙන් අත්හිටුවන ලද නමුත්, [[දෙවන ලෝක යුද්ධය]] පුපුරා යාමෙන් පසු අධිරාජ්‍ය විරෝධී පත්‍රිකා බෙදා හැරීම හේතුවෙන් ඉක්මනින්ම නැවත සේවයේ පිහිටුවන ලදී. මෙම ක්‍රියාවෙන් පසු ෂන්මුගතසන් සිසුන් අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අතර 1940 දී විශ්වවිද්‍යාල වෘත්තීය සමිති සංගමයේ ප්‍රධාන ලේකම් ධුරය සඳහා ශිෂ්‍ය මැතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කළේය. ඊළඟ වසරේදී ඔහු සංගමයේ සභාපති ලෙස තේරී පත් විය. මේ අතරතුර, ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදයට සහ [[ලංකා සමසමාජ පක්ෂය|ලංකා සම සමාජ පක්ෂයේ]] ට්‍රොට්ස්කිවාදීන්ට විරුද්ධ වූ සිසුන් අතර කොමියුනිස්ට්වාදීන් කණ්ඩායමක් සංවිධානය කරමින් සිටියේය. 1943 දී [[ලංකා විශ්වවිද්‍යාලය|ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයෙන්]] උපාධිය ලැබීමෙන් පසු, ෂන්මුගතසන් වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ වූ අතර, [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ]] පූර්ණ කාලීන ක්‍රියාකාරිකයෙකු බවට පත්විය. ඔහු ලංකා වෘත්තීය සමිති සම්මේලනයේ ප්‍රධානියා බවට පත් වූ අතර 1947 මහා වැඩ වර්ජනය, 1953 හර්තාල් (මහා වැඩ වර්ජනය) සහ 1955 ප්‍රවාහන වැඩ වර්ජනය ඇතුළු වැඩ වර්ජන කිහිපයකට නායකත්වය දුන්නේය. ෂන්මුගතසන් විවාහ වූයේ ප්‍රවීණ කොමියුනිස්ට් නායක ගරු එම්.එච්.ගේ වැන්දඹු බිරිඳ වන පරමේශ්වරී සමඟ ය. පොන් කන්දියා . <ref name="Meetings in life by Valliammai Subramaniam from සත්‍යමනායි SATHIAMANAI சத்தியமனை">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Meetings in life by Valliammai Subramaniam from සත්‍යමනායි SATHIAMANAI சத்தியமனை |url=https://sathiamanai.blogspot.com/2020/06/blog-post.html}}</ref> එසේම ෂන්මුගතාසන් මහතා ගරු පොන් කන්දියාගේ දියණිය - වෛද්‍ය රාධා තම්බිරාජා. ඇය [[යුරෝපය|යුරෝපයේ]] කටු චිකිත්සාව පිළිබඳ කථිකාචාර්යවරියකි. <ref name="Dr. Radha Thambirajah">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=About Dr. Radha Thambirajah |url=https://www.chinesemedicineeducation.com/presenters/radha-thambirajah/}}</ref> == සෝවියට් විරෝධී සහ චීන ගැති ස්ථාවරය == කොමියුනිස්ට් ව්‍යාපාරයේ සෝවියට්-චීන භේදයෙන් පසුව, ඔහු සහ [[ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි]] 1963 දී මාඕ-ගැති අදහස් නිසා [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ]] දේශපාලන මණ්ඩලයෙන් නෙරපා හරින ලද අතර, ඔවුන් ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය යන නමින්ම නව පක්ෂයක් පිහිටුවා ගත්හ. <ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/12-3-235.shtml China's Dilemma in Ceylon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923022752/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/12-3-235.shtml|date=23 September 2009}}, Radio Free Europe, 20 April 1971</ref> 1964 දී ඔහු [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (පීකිං අංශය)]] (පසුව සීසීපී (මාඕවාදී)) ප්‍රධාන ලේකම් බවට පත්විය. ඔහු 1965 මහ මැතිවරණයට කොමියුනිස්ට් පක්ෂ (පීකිං අංශය) අපේක්ෂකයෙකු ලෙස තරඟ කළ නමුත් අසාර්ථක වූ අතර, ඡන්දවලින් 0.5% ක් පමණක් ලබා ගත්තේය. 1969 දී පැවති නවවන සම්මේලනයේදී පක්ෂය මාක්ස්වාදය-ලෙනින්වාදය-මාඕ සේතුං චින්තනය සහ මහා නිර්ධන පංති සංස්කෘතික විප්ලවය තහවුරු කළේය. සංස්කෘතික විප්ලවය අතරතුර ෂන්මුගතසන් දෙවරක් චීනයට ගිය අතර දහස් ගණනක් රතු ආරක්ෂකයින් ඇමතීමට තරම් වැදගත් විය. <ref name="ReferenceA">Central Organizing Committee, Ceylon Communist Party (Maoist), 1993</ref> නැක්සලයිට් කැරැල්ලේ කොටසක් ලෙස ඉන්දීය කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී) සමඟ සන්නද්ධ අරගලයක් මෙහෙයවූ ඉන්දීය කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී) පිහිටුවීමෙන් පසු, ෂන්මුගතසන් චීනය සහ සීපීඅයි(එම්එල්) අතර සම්බන්ධීකරණ භූමිකාව ඉටු කළේය..<br>1971 දී [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] (මහජන විමුක්ති පෙරමුණ) කැරැල්ලෙන් පසු විප්ලවවාදීන්ට එරෙහි මර්දනය අතරතුර ෂන්මුගතසන් වසරක කාලයක් සිරගත කරන ලදී. දේශපාලන වෙනසක් සඳහා සන්නද්ධ විප්ලවයට සහාය දැක්වීම සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ආරම්භක නායක රෝහණ විජේවීරගේ දේශපාලන උපදේශකයෙකු ලෙස හඳුනා ගැනීම හේතුවෙන් ෂන්මුගතසන් රජය විසින් ඉලක්ක කරන ලදී. සිරගතව සිටියදී ෂන්මුගතසන් "ලංකාවේ ඉතිහාසය දෙස මාක්ස්වාදී බැල්මක්" නම් පොතක් රචනා කළේය. 1973 දී, එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ෂන්මුගතසන්ගේ පක්ෂය ආසන්න වශයෙන් 500 සිට 800 දක්වා කාඩර්වරුන්ගෙන් සමන්විත බවට ඇස්තමේන්තු කරන ලද අතර, "ලංකා වෘත්තීය සමිති සම්මේලනය සහ ලංකා වතු කම්කරු සංගමය 110,000 ක පමණ ඒකාබද්ධ සාමාජිකත්වයෙන් පාලනය කිරීමේ හැකියාව" ඔවුන් සතු විය. == චීන විරෝධී ස්ථාවරය == 1976 දී, මාඕ සේතුංගේ මරණයෙන් පසුව සහ චීනයේ [[සතරදෙනාගේ කල්ලිය|හතර දෙනාගේ කල්ලිය]] සහ විප්ලවවාදී මාඕ-ගැති බලවේග පරාජය කිරීමෙන් පසුව, ෂන්මුගතසන් ජාත්‍යන්තරව මාඕ-ගැති බලවේග සමඟ එක් විය. ඔහු විප්ලවවාදී ජාත්‍යන්තරවාදී ව්‍යාපාරයේ අත්තිවාරම දැමීමේදී වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කළ අතර, එය ඔහු "ජාත්‍යන්තර කොමියුනිස්ට් ව්‍යාපාරයේ ඉතිහාසයේ සන්ධිස්ථානයක්" ලෙස වර්ණනා කළේය. 1991 දී ඔහු නව නායකත්වයක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ පක්ෂයේ දීර්ඝායුෂ සහතික කිරීම සඳහා ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී) සමුළුවක් කැඳවීය. == දේශපාලන උපදේශකයා == ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපති [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] මහතා සිය දේශපාලන ජීවිතය ආරම්භ කළේ [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී)]] ෂන්මුගතසන් යටතේ ය. <ref name="Daily Mirror 10 January 2015">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Daily Mirror 10 January 2015 about Srisena |url=http://www.dailymirror.lk/60879/who-is-this-sirisena}}</ref> නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්-ලෙනින්වාදී පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම් [[එස්.කේ. සෙන්තිවේල්]], 1964 දී ෂන්මුගතසන් යටතේ ඔහුගේ පූර්ණ කාලීන දේශපාලන ජීවිතය ආරම්භ කර 1978 දක්වා ඔහු සමඟ සමීපව කටයුතු කළේය. <ref name="<dm">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/history.pdf}}</ref> <ref name="Oral History">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Oral History of S. K. Senthivel |url=http://aavanaham.org/islandora/object/noolaham%3A771}}</ref> 1965 දී, [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී)]] විප්ලවවාදී කණ්ඩායමට නායකත්වය දීම සඳහා [[රෝහණ විජේවීර|රෝහණ විජේවීර,]] ෂන්මුගතසන්ගෙන් ඉගෙන ගත්තේය. පසුව ඔහු [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] හෙවත් ජ.වි.පෙ. <ref name="Rohana-Lanka-library">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=A Lost Revolution: The JVP Insurrection 1971 |url=http://www.lankalibrary.com/pol/jvp1971.htm |website=LankaLibrary}}</ref> == දෙමළ ජාතිකවාදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්න. == ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ සම්භවයක් ඇති ජාතික මට්ටමේ දේශපාලනඥයන් කිහිප දෙනාගෙන් එක් අයෙකි ෂන්මුගදාසන්. 1983 දී සිවිල් යුද්ධය ආරම්භ වන තෙක් ඔහු දෙමළ ජාතිකවාදය සහ දෙමළ ජනතාවගේ ස්වයං නිර්ණ අයිතිය පිළිබඳ තීරණය පිළිගත්තේ නැත. 1983 ජූලි මාසයේ දෙමළ විරෝධී සමූලඝාතනයෙන් පසුව, ෂන්මුගදාසන් ස්වයං නිර්ණ අයිතිය සඳහා වූ දෙමළ සටන්කාමී අරගලය ප්‍රසිද්ධියේ අනුමත කිරීමට පටන් ගත්තේය..<ref name="Sanmugathasan, the Unrepentant Left and the Ethnic Crisis in Sri Lanka">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=On the Ethnic Conflict and Tamil Separatism by Ravi Vaitheespara |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/ethnic.pdf}}</ref> ඔහුගේ 1989 දේශපාලන මතක සටහන් පොතේ ඔහු මෙසේ පැවසීය: {{Cquote|දෙමළ ජනතාවට ස්වයං නිර්ණ අයිතිය දිනා ගැනීම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී විප්ලවයේ කොටසක් වන අතර, එය සිංහල සහ දෙමළ යන දෙපිරිස අතරින්ම, විශේෂයෙන් කම්කරුවන්, ගොවීන් සහ රැඩිකල් බුද්ධිමතුන් - භාෂාව, කුලය හෝ ආගම නොසලකා විප්ලවවාදීන් එක්රැස් කළ යුතුය. }} <ref>{{උපන්‍යාස පොත |last=Sanmugathasan |first=N. |url=https://books.google.com/books?id=5lzlAAAAMAAJ |title=Political Memoirs of an Unrepentant Communist |date=1989 |publisher=N. Sanmugathasan |language=en}}</ref> == අවසාන දින == ඔහුගේ අවසන් මහජන පෙනුම වූයේ ලන්ඩනයේ පැවති ආචාර්ය අබිමයෙල් ගුස්මාන්ගේ ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර හදිසි කමිටුවේ පළමු මාධ්‍ය හමුවයි. ඔහු 1993 පෙබරවාරි 8 වන දින <ref name="death">[http://www.tamilnation.org/indictment/genocide83/sanmugathasan.htm ''On the Death of Comrade Sanmugathasan – Statement by the Committee of the Revolutionary Internationalist Movement''], 15 February 1993</ref> ස්වභාවික හේතූන් මත මිය ගියේය, ඔහු තම ජීවිතයේ අවසාන කාලයට ආසන්නව වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා එංගලන්තයට ගොස් සිටියේය. == කටයුතු == මෙය ෂන්මුගතසන් විසින් රචිත පොත් සහ ලිපි ලැයිස්තුවකි. * ''ලංකා ඉතිහාසය පිළිබඳ මාක්ස්වාදී බැල්මක්'', 1974, කොළඹ: සරසවි මුද්‍රණ යන්ත්‍ර * ''මාඕ සේතුං චින්තනයේ දීප්තිමත් රතු බැනරය'', 1969, කොළඹ: කොමියුනිස්ට් පක්ෂ ප්‍රකාශන, මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව පිහිටුවීමේ විසිවන සංවත්සරය සැමරීම සඳහා ලියන ලදී ( [http://www.aworldtowin.org/back_issues/1993-19/the_Bright_Red_Banner_of_Mao_Tsetung_Thought.htm IV පරිච්ඡේදයෙන් උපුටා ගන්නා ලදී] ) * "කැස්ත්‍රෝ චීන විරෝධී ගායනයට එක්වෙයි," ''පීකිං සමාලෝචනය'', වෙළුම. 9, අංක 9, 1966 පෙබරවාරි 25 * [https://web.archive.org/web/20090922231933/http://isml.homestead.com/files/ISML5.htm ''එන්වර් හොක්ෂා රෙෆ්යුටඩ්''], මුලින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ ''A World to Win'' සඟරාවේ ය. * ''කම්කරු පන්තියට බලය ලබා ගත හැක්කේ කෙසේද?'' ''කම්කරු පන්ති ව්‍යාපාරයට උනන්දුවක් දක්වන ලිපි තෝරා ගැනීමක්'' , 1963, කොළඹ: කම්කරු ප්‍රකාශන * ''ඔක්තෝබර් විප්ලවයේ පාඩම්'', 1964, කොළඹ: කම්කරු පබ්. නිවස * "ඉන්දුනීසියානු විප්ලවය පිළිබඳ එන්. සන්මුගතසන්," ''පීකිං සමාලෝචනය'', වෙළුම. 9, #37, 1966 සැප්තැම්බර් 9 * "මාඕ සේතුංගේ චින්තනයෙන් පෝෂණය වූ චීනය තරුණ වෙයි," ''පීකිං සමාලෝචනය'', වෙළුම. 9, #46, 1966 නොවැම්බර් 11 * ''පසුතැවිලි නොවූ කොමියුනිස්ට්වාදියෙකුගේ දේශපාලන මතක සටහන්'', 1989, කොළඹ ( [https://web.archive.org/web/20110718034854/http://www.wg1966.com/read.php?tid=22512 උපුටා ගැනීම් අන්තර්ජාලයෙන්] ) * " [http://www.tamilnation.org/indictment/genocide83/sanmugathasan.htm ශ්‍රී ලංකාවේ ලැජ්ජාවේ සතිය: ඇසින් දුටු සාක්ෂිකරුවෙකුගේ වාර්තාවක්] ," ''ජාතිය සහ පන්තිය, කළු සහ තුන්වන ලෝක විමුක්තිය සඳහා වූ සඟරාව'', වෙළුම XXVI, 1984 ගිම්හානය, අංක 1: ''ශ්‍රී ලංකාව: ජාතිවාදය සහ අධිකාරීවාදී රාජ්‍යය'' * [https://web.archive.org/web/20110727114448/http://www.ndpsl.org/articals/Mao_sPhilosophy-EssaybyLateComra.pdf ''මාඕගේ දර්ශනය පිළිබඳ සටහන් කිහිපයක්''], 1986 * " [https://www.marxists.org/subject/china/peking-review/1968/PR1968-43j.htm මාඕ සේතුංගේ චින්තනයේ අතිමහත් ජාත්‍යන්තර වැදගත්කම] ", ''පීකිං සමාලෝචනය'', වෙළුම. 11, අංක 43, 1968 ඔක්තෝබර් 25, පිටු.&nbsp;22–23 == ආශ්රිත == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * කේරළ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ එම්.එන්. රවුන්නි විසින් රචිත [http://www.aworldtowin.org/back_issues/1993-19/reminiscences_on_Comrade_Sanmugathasan_19_eng.htm ''"සන්මුගතසන් සහෝදරයා පිළිබඳ මතක සටහන්"'' කෘතියෙන් උපුටා ගැනීම්.] * 1993 පෙබරවාරි 15 වන දින විප්ලවවාදී ජාත්‍යන්තරවාදී ව්‍යාපාරයේ කමිටුව විසින් [http://www.tamilnation.org/indictment/genocide83/sanmugathasan.htm ''සන්මුගතසන් සහෝදරයාගේ අභාවය පිළිබඳ''] ප්‍රකාශය. * [http://www.aworldtowin.org/back_issues/1993-19/comrade_Shan_An_Unrepentant_Communist_19_eng.htm ''නාගලිංගම් සන්මුගතසන් සහෝදරයාගේ අභාවය පිළිබඳව - සහෝදර ෂාන්: ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී) මධ්‍යම සංවිධායක කමිටුව විසින් - පසුතැවිලි නොවූ කොමියුනිස්ට්වාදියෙකි.''] [[ප්‍රවර්ගය:1993 මරණ]] [[ප්‍රවර්ගය:1920 උපත්]] ttb5rk31vrvhv1mnm268chepsacgo3c 0 196875 800535 800418 2026-09-29T10:32:55Z Sathiamanai 81252 Added photo 800535 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම් | native_name = கே. ஏ. சுப்பிரமணியம் | native_name_lang = ta | honorific_suffix = | image = KASubramaniam.jpg | image_size = 150 | caption = K. A. Subramaniam | order = | office = ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (වාම) සම-ආරම්භක | birth_date = {{birth date|1931|03|05|df=y}} | birth_place = කොල්ලන්කලඩ්ඩි, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව | death_date = {{death date and age|1989|11|27|1931|03|05|df=y}} | death_place = මහනුවර, ශ්‍රී ලංකාව | occupation = කොමියුනිස්ට්වාදී දේශපාලනඥ | party = [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]] (1964 දක්වා)<br />[[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] (1964–1978)<br />ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම) (1978 සිට) | spouse = වල්ලියම්මෛයි අසෛපිල්ලෙයි (මණි) | children = සත්‍යරාජන් (මීරන් මාස්ටර්; 1962–2001), සත්‍යමලර් (බුබි), සත්‍යකීර්ති }} '''කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්''' (5 මාර්තු 1931 – 27 නොවැම්බර් 1989) යනු ශ්‍රී ලාංකික වාමාංශික දේශපාලන නායකයෙකි.<ref name="Kollankaladdy Ambalapillai Subramaniam">{{cite web |url=https://www.geni.com/people/Kollankaladdy-Subramaniam/6000000143956224846 |title=Kollankaladdy Ambalapillai Subramaniam}}</ref> ඔහු [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] පිහිටුවීමේ ප්‍රධාන සාමාජිකයෙකු විය.<ref>''[http://massline.org/PekingReview/PR1963/PR1963-50.pdf Peking Review]'', Issue 50 dated 13 December 1963</ref><ref>Marxists.org. ''[https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/to-all.htm To All Marxist-Leninists Inside the Ceylon Communist Party]''</ref> ඔහු ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම) හි ආරම්භක ප්‍රධාන ලේකම්වරයා ද විය.<ref name="dm">{{cite web |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/history.pdf |title=The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year}}</ref><ref name="NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting">{{cite web |url=https://www.icor.info/2018-1/ndmlp-40th-anniversary-seminar-and-meeting |title=NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting}}</ref> == මුල් ජීවිතය සහ පසුබිම == සුබ්‍රමනියම් 1931 මාර්තු 5 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ උතුරු [[යාපනය දිස්ත්‍රික්කය|යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ]] තෙලිප්පලෙයි සහ කීරිමලෙයි ආසන්නයේ පිහිටි කොල්ලන්කලඩ්ඩි කෘෂිකාර්මික ගම්මානයේ උපත ලැබීය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> ඔහුගේ දෙමාපියන් වූයේ කදිරිප්පිල්ලෙයි අම්බලප්පිල්ලෙයි සහ දේවානෛප්පිල්ලෙයි ඉලංගනායගමුදලි ය.<ref name="Markandu_Visionary">{{cite book |last=Markandu |first=M. |chapter=Comrade K.A. Subramaniam – A Visionary! |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=52–53 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ඔහු ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ගම්මානයෙන් ආරම්භ කළ අතර කොළඹ ශාන්ත ජෝශප් විද්‍යාලයට ඇතුළත්ව පසුව ඉලවාලෙයි ශාන්ත හෙන්රි විද්‍යාලයෙන් ද්විතීයික අධ්‍යාපනය අවසන් කළේය.<ref name="Selvarajan_Poem">{{cite book |last=Selvarajan |first=Sillaiyoor |chapter=A Poem in Tribute to K.A. Subramaniam |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=109–111 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Senthivel_Tribute">{{cite book |last=Senthivel |first=S. K. |chapter=A Revolutionary Salute |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume: A Collection of Messages and Tributes |year=2022 |orig-date=1989 |publisher=South Vision Books / KAS Commemoration Committee |location=Chennai / Chulipuram |pages=12–21 |asin=B0B9YNFV4X |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> 1948 දී, 17 හැවිරිදි වියේ පසු වූ ඔහු, ඉංජිනේරු ආධුනිකයෙකු ලෙස කන්කසන්තුරේ (K.K.S.) සිමෙන්ති කම්හලට එක් විය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> එහි සේවය කළ කොමියුනිස්ට් කම්කරුවන්ගේ ආභාෂය ලබා කම්හලේ වෘත්තීය සමිති සංවිධානයට එක් වූ අතර, කම්කරු ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් පරිපාලනය විසින් ඔහුව සේවයෙන් පහ කරන ලදී.<ref name="Kanapathipillai_TradeUnion">{{cite book |last=Kanapathipillai |first=S. |chapter=Best Friend of Working People |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=79 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> == දේශපාලන ක්‍රියාකාරිත්වය == === මුල්කාලීන කොමියුනිස්ට් ක්‍රියාකාරිත්වය සහ CCP(M) පිහිටුවීම === 1951 දී කොමියුනිස්ට් තරුණ ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ වෙමින් සුබ්‍රමනියම් පූර්ණකාලීන රැඩිකල් දේශපාලනයට අවතීර්ණ වූ අතර නිල වශයෙන් [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ]] (CPSL) සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> වී. පොන්නම්බලම්, එම්. කාර්තිගේසන්, වෛද්‍ය එස්. වී. සීනිවාසගම්, පොන්. කන්දයියා සහ ඒ. වෛද්‍යලිංගම් වැනි උතුරේ පුරෝගාමී කොමියුනිස්ට්වාදීන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ඔහු කන්කසන්තුරේ සහ චුන්නාකම් ආසන සංවිධානය කිරීමට පත් කෙරිණි.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="Seenivasagam_Tribute">{{cite book |last=Seenivasagam |first=S. V. |chapter=A Tireless Worker |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=48 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> [[1953 ලංකා හර්තාලය|1953 හර්තාලය]] සමයේදී, 22 හැවිරිදි සුබ්‍රමනියම් යාපන අර්ධද්වීපය පුරා සාර්ථක වැඩවර්ජන මෙහෙයවීමට දායක විය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> 1950 ගණන්වල අග භාගය වන විට ඔහු CPSL උතුරු ප්‍රාදේශීය කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු සහ කොමියුනිස්ට් තරුණ ව්‍යාපාරයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා ලෙස ද කටයුතු කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> චීන-සෝවියට් මතවාදී අර්බුදය සමයේදී සුබ්‍රමනියම්, [[නාගලිංගම් ෂන්මුගදාසන්|එන්. ෂන්මුගදාසන්]] සහ [[ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි]] ප්‍රමුඛ බීජිං ගැති මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පිලට සහාය පළ කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> 1963 නොවැම්බර් 17 දින පක්ෂය දෙකඩ කළ 35 දෙනෙකුගෙන් යුත් සංවිධායක කමිටුවට ඔහු නම් කරන ලද අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1964 ජනවාරි සම්මේලනයේදී [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] නිල වශයෙන් ආරම්භ විය.<ref name="Peking_Split">{{cite journal |title=To All Marxist-Leninists Inside the Ceylon Communist Party |journal=Peking Review |volume=6 |issue=50 |date=13 December 1963 |pages=14–18 |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/ccp-split.pdf}}</ref> === ජාත්‍යන්තර නියෝජිත කණ්ඩායම්: චීනය සහ ඇල්බේනියාව === නිර්ධන පන්ති ජාත්‍යන්තරවාදය වෙනුවෙන් කැප වූ සුබ්‍රමනියම්, ලොව පුරා සමාජවාදී රටවල් සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සමඟ සහෝදර සබඳතා ගොඩනැගීමට මුල්තැන දුන්නේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> ඔහු 1963, 1967, 1975 සහ 1979 යන වර්ෂවලදී සිව් වතාවක් චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ සංචාරය කළ අතර, 1967 දී ඇල්බේනියාවේ සංචාරයක ද නිරත විය:<ref name="Senthivel_Tribute" /> * '''1963 (චීනය):''' 1963 ජූනි මාසයේදී, ඩී. බී. අල්විස් සමඟ ලංකා කොමියුනිස්ට් සහ ප්‍රගතිශීලී තරුණ ලීග සම්මේලනය නියෝජනය කරමින් ඔහු චීනයේ සංචාරය කළ අතර, උප අගමැති සහ විදේශ අමාත්‍ය චෙන් යී හමුවී සමස්ත චීන තරුණ සම්මේලනයේ උප සභාපති චියැං ලී-ජෙන් සමඟ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශනයකට අත්සන් තැබීය.<ref>{{cite report |title=Ceylonese Youth Delegation in Peking |publisher=Foreign Broadcast Information Service, [[මධ්‍යම බුද්ධි ඒජන්සිය|Central Intelligence Agency]] |date=1963 |issue=125–126 |page=BBB 9 |url=https://books.google.com/books?id=fygeErC30GkC&pg=RA14-PA9 |access-date=2026-09-23 |quote=The joint statement.}}</ref><ref name="NCNA_Statement_1963">{{cite book |chapter=Statement of China & Ceylon Youth Groups via Peking NCNA International Service |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=127–129 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> * '''1967 (චීනය සහ ඇල්බේනියාව):''' 1967 දී ඔහු ඇල්බේනියානු කම්කරු තරුණ සංගමයේ 15 වන සම්මේලනයේදී ලංකාව නියෝජනය කරමින් දේශනයක් පැවැත්වූ අතර අනතුරුව පක්ෂ සුහද මෙහෙයුමක් සඳහා චීනයට ගියේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> * '''1975 (චීනය):''' 1975 දී ඔහු එස්. කේ. සෙන්දිවේල්, කාන්ති අබේසේකර සහ රත්නායක සමඟ එක්ව ප්‍රධාන කාර්මික හා කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපෘති අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා නිල නියෝජිත පිරිසක් ලෙස චීනයට ගියේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="China_1975_Photo">{{cite book |chapter=List of Photos: Photo 60 and Photo 86 |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=8, 91, 139 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> * '''1979 (චීනය):''' 1979 අගභාගයේදී, ''තායගම්'' සංස්කාරක කේ. තණිකාසලම් සමඟ බීජිං නුවරට ගිය ඔහු, චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ උප අගමැති ජී පෙන්ග්ෆෙයි හමුවී සාකච්ඡා කළේය.<ref name="Thanikasalam_China">{{cite book |chapter=List of Photos: Photo 85 and Photo 99 |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=9, 138, 167 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Ji_Pengfei_Meeting">{{cite book |chapter=Comrade KAS calls on Ji Pengfei (Photo 90) & Visit to Kunming |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=9, 146, 155–156 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> === අස්පෘශ්‍යතාවට එරෙහි ජනතා ව්‍යාපාරයේ නායකත්වය (1966–1974) === යාපන අර්ධද්වීපයේ කුල වෙනස්කම්වලට එරෙහි මහජන ව්‍යාපාරවල ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර උපායමාර්ගිකයා ලෙස සුබ්‍රමනියම් කටයුතු කළේය.<ref name="Pfaffenberger">{{cite book |last=Pfaffenberger |first=Bryan |title=Caste in Tamil Culture: The Religious Foundations of Sudra Domination in Tamil Sri Lanka |publisher=Syracuse University |year=1982 |isbn=0-915984-84-9 |pages=165–178}}</ref> 1966 ඔක්තෝබර් 21 වන දින අස්පෘශ්‍යතාව තුරන් කරන ලෙස ඉල්ලා චුන්නාකම් සිට යාපනය නගරය දක්වා සංවිධානය කෙරුණු ඓතිහාසික පාගමන මෙහෙයවන ලද්දේ ඔහු විසිනි. එය [[:ta:ஒக்டோபர் எழுச்சி (இலங்கை)|"ඔක්තෝබර් 21 පිබිදීම"]] ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="Krishnapillai_Idealist">{{cite book |last=Krishnapillai |first=K. |chapter=Determinant Idealist |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=58–59 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> මානව හිමිකම් නායක [[:ta:எஸ். ரி. என். நாகரட்ணம்|එස්. ටී. එන්. නාගරත්නම්]], නවකතාකරු කේ. ඩැනියෙල්, වෛද්‍ය එස්. වී. සීනිවාසගම්, වී. ඒ. කන්දසාමි, එන්. ෂන්මුගදාසන් සහ එස්. කේ. සෙන්දිවේල් සමඟ එක්ව ඔහු [[:ta:தீண்டாமை ஒழிப்பு வெகுஜன இயக்கம்|"අස්පෘශ්‍යතාව තුරන් කිරීමේ ජනතා ව්‍යාපාරය"]] (තීණ්ඩාමෛ ඔළිප්පු වෙහුජන ඉයක්කම්) මෙහෙයවීය.<ref name="Nagaratnam_Family">{{cite book |last=Nagaratnam Family |chapter=Great Loss for Progressive People |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=37 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Senthivel_Subramaniam_Book">{{cite book |last1=Senthivel |first1=S. K. |last2=Subramaniam |first2=K. A. |title=Ilankaiyil Sathiyamum Adharkethirana Porattamum (Caste and Struggle Against it in Sri Lanka) |year=2004 |publisher=New-Democratic Marxist-Leninist Party |location=Jaffna}}</ref> තේ කඩවල සමාන අසුන් සහ ආහාර අයිතිය (සමපන්ති භෝජන), පොදු ලිංවලින් පානීය ජලය ලබාගැනීම මෙන්ම චන්කානෛ-නිච්චාමම්, මඩ්ඩුවිල්, කරවෙඩ්ඩි-කන්පොලෛ සහ 1968 ඓතිහාසික මාවිට්ටපුරම් කන්දස්වාමි කෝවිල් අරගලය ඇතුළු ග්‍රාමීය කෝවිල්වලට ඇතුළුවීමේ අයිතිය දිනාගැනීමේ සටන් ඔහු සම්බන්ධීකරණය කළේය.<ref name="Nitchamam_Community">{{cite book |last=Nitchamam Rural Development Association |chapter=Comrade KAS the Legend |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=90–91 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Kanpollai_People">{{cite book |last=Kanpollai People |chapter=Memories of Those Days |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=80 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ක්‍රියාකාරීන්ට එරෙහිව නඩු පැවරූ අවස්ථාවලදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ටී. ඩබ්ලිව්. රාජරත්නම් වැනි ප්‍රගතිශීලී නීතිඥවරුන් මාර්ගයෙන් ඔවුන්ට නීති ආධාර සැලසීම ද ඔහු විසින් මෙහෙයවන ලදී.<ref name="Rajaratnam_Legal">{{cite book |last=Rajaratnam |first=T. W. |chapter=A Sound Politician |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=34–35 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref>{{cite news |last=Muttulingam |first=Thulasi |title=Jaffna Conference held to explore and redress caste oppression |work=Daily FT |date=22 October 2016 |url=https://www.ft.lk/article/575291/Jaffna-Conference-held-to-explore-and-redress-caste-oppression |access-date=18 September 2026}}</ref> === 1969 මැයි දින ගැටුම === 1969 මැයි 1 වන දින වෙසක් උත්සවය යෙදී තිබූ බැවින් එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජය රට පුරා මැයි දින පෙළපාලි තහනම් කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> සුබ්‍රමනියම් සහ උතුරේ වෘත්තීය සමිති එම තහනම නොතකා කටයුතු කිරීමට තීරණය කළහ.<ref name="Gopalaratnam_MayDay">{{cite book |last=Gopalaratnam |first=S. M. |chapter=KAS – A Symbol of Humanity |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=43–46 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> පොලිසිය මඟහරිමින් රහසිගතව සංවිධානය වී රතු ධජ අතැතිව යාපනය නගර මධ්‍යයට දැවැන්ත පෙළපාලියක් මෙහෙයවූ අතර, පොලිසිය එල්ල කළ කඳුළු ගෑස් සහ බැටන් ප්‍රහාරයෙන් සුබ්‍රමනියම් බරපතළ තුවාල ලබා අත්අඩංගුවට පත් විය.<ref name="Eelanadu_MayDay">{{cite news |title=May Dina Oorvalam Meethu Police Thadiyadi |newspaper=Eelanadu |date=2 May 1969 |page=1}}</ref><ref name="Thinapathi_MayDay">{{cite news |title=Polis Thadaiyai Meeri Nadandha May Dina Oorvalam |newspaper=Thinapathi |date=3 May 1969}}</ref> රෝහල් ප්‍රතිකාරවලින් පසු ඔහු කොළඹ පිහිටි ෂන්මුගදාසන්ගේ නිවසේ මාස කිහිපයක් ප්‍රතිකාර ලැබීය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> මෙම පොලිස් පහරදීම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී [[එස්. ඩී. බණ්ඩාරනායක]] විසින් පාර්ලිමේන්තුවේදී විවාදයට ගන්නා ලදී.<ref name="Bandaranayake_Tribute">{{cite book |last=Bandaranayake |first=S. D. |chapter=Comrade K. A. Subramaniam |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=23–24 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Hansard_1969">{{cite book |title=Parliamentary Debates (Hansard): House of Representatives |volume=84 |year=1969 |publisher=Government Publications Bureau, Ceylon |pages=1120–1124}}</ref> === භේදය සහ CPSL (වාම) පිහිටුවීම === 1971 ජේ.වී.පී. කැරැල්ලෙන් පසුව ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී) තුළ මතවාදී බෙදීම් උග්‍ර විය.<ref name="Sivasegaram_Unity">{{cite book |last=Sivasegaram |first=S. |chapter=Unity and Struggle |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=104–108 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> සුබ්‍රමනියම් පක්ෂයේ නිකායවාදී මූලධර්මවාදය බැහැර කරමින්, ජාත්‍යන්තර "ලෝක තුනේ න්‍යාය" (Three Worlds Theory) පිළිගත යුතු බවත්, ලංකාව තුළ දෙමළ සුළුතරයේ ස්වයං-තීරණ අයිතිය පිළිගත යුතු බවත් අවධාරණය කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="Silva_Subramaniam_1978">{{cite book |last1=De Silva |first1=Samal |last2=Subramaniam |first2=K. A. |chapter=Debate on the Leadership of Comrade N. Shanmugathasan |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=153–154 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> 1978 මැද භාගයේ පැවති විශේෂ පක්ෂ සම්මේලනයකදී සුබ්‍රමනියම් ඉදිරිපත් කළ වාර්තාව ෂන්මුගදාසන් විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබිණි.<ref name="Senthivel_Tribute" /> එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1978 ජූලි 3 වන දින යාපනයේදී රැස් වූ නියෝජිතයන් විසින් ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම) පිහිටුවා, එහි අන්තර්වාර සංවිධායක ලේකම් ලෙස සුබ්‍රමනියම් තෝරා ගන්නා ලදී.<ref name="Senthivel_Tribute" /> 1984 සැප්තැම්බර් මස පැවති පළමු ජාතික සම්මේලනයේදී ඔහු පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම්වරයා ලෙස තේරී පත් වූ අතර මරණය දක්වාම එම ධුරය දැරීය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> මෙම පක්ෂය පසුව [[නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය]] (NDMLP) ලෙස නම් කෙරිණි.<ref name="ndmlp35">{{cite book |title=The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year |url=http://www.ndmlp.org/publications/35years.pdf |publisher=Central Committee, NDMLP |year=2013 |pages=8–14}}</ref> 1978 සිට 1981 දක්වා යාපනයෙන් පළවූ ''රෙඩ් බැනර්'' (Red Banner) ඉංග්‍රීසි න්‍යායික සඟරාවේ සංස්කාරකවරයා ලෙස ද ඔහු කටයුතු කළේය.<ref>{{cite news |newspaper=Red Banner |title=Red Banner |editor-first=K. A. |editor-last=Subramaniam |location=Jaffna, Sri Lanka |url=https://search.worldcat.org/title/8161825 |oclc=8161825 |access-date=2026-09-23}}</ref> === ජාතික ගැටලුව පිළිබඳ ස්ථාවරය සහ පසුකාලීන ක්‍රියාකාරිත්වය === සුබ්‍රමනියම් දෙමළ ජනතාවගේ ස්වයං-තීරණ අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නමුත්, වෙනම රාජ්‍යයක් පිහිටුවීමට සහ සන්නද්ධ මිලිටරිවාදයට විරුද්ධ විය.<ref name="CPSL_Left_Proposals">{{cite book |chapter=Minimum Proposals of the Central Committee of the Sri Lanka Communist Party (Left) for an Interim Solution to the National Question |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=161–163 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref>{{cite book |last=Imayavaramban |title=On National Relations in Sri Lanka: Three Essays |publisher=Chennai Books |location=Madras |year=1988 |pages=95–116 |chapter=Annexure |url=https://noolaham.net/project/42/4184/4184.pdf |access-date=2026-09-23 |quote=Signed by K. A. Subramaniam, 'Minimum Proposals for an Interim Solution to the National Question'.}}</ref><ref name="Sivasegaram_RarePolitician">{{cite book |last=Sivasegaram |first=S. |chapter=Rare Politician |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=32–33 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> සන්නද්ධ ගැටුම් උත්සන්න කිරීමෙන් පමණක් ජනවාර්ගික ගැටලුව විසඳිය නොහැකි බවත්, දෙමළ නියෝජිතයන්, ශ්‍රී ලංකා රජය සහ ඉන්දියාව අතර ත්‍රෛපාර්ශ්වික සාකච්ඡා මඟින් සාධාරණ දේශපාලන විසඳුමක් ලබාගත යුතු බවත් ඔහු පැවසීය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> 1987 ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුමෙන් පසුව [[ඉන්දීය සාමසාධක හමුදාව|ඉන්දීය සාමසාධක හමුදාව]] (IPKF) මෙරටට ස්ථානගත කිරීමට සහ සටන්කාමී නායකයන් රඳවා තබා ගැනීමට ඔහු විරෝධය පළ කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> [[1988 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණය|1988 ජනාධිපතිවරණයේදී]], අයහපත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වය සහ දේශපාලන නොසන්සුන්තාව නොතකා, ඔහු [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] මහත්මියගේ සන්ධානයට සහාය පළ කරමින් උතුරු පළාත පුරා මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතුවල නිරත විය.<ref name="Sirima_Tribute">{{cite book |last=Bandaranaike |first=Sirima R. D. |chapter=K. A. Subramaniam |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=22 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Haleem_Tribute">{{cite book |last=Haleem Ishak |first=M. |chapter=A Dedicated Fighter |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=25 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> == සංස්කෘතික දායකත්වය == සුබ්‍රමනියම් ප්‍රගතිශීලී දෙමළ සාහිත්‍යයේ කැපී පෙනෙන පෝෂකයෙකු විය.<ref name="NALA_Tribute">{{cite book |last=National Arts and Literary Association |chapter=Glowing Galaxy! |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=56 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ඔහු "ජාතික කලා හා සාහිත්‍ය සංගමය" (දේශීය කලෙයි ඉලක්කියප් පෙරවෛ) සම-ආරම්භ කළ අතර, එහි ප්‍රකාශනය වූ ''තායගම්'' සඟරාවට සංස්කාරක මඟපෙන්වීම ලබා දුන්නේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="NALA_Tribute" /> කේ. කයිලාසපති, මහාචාර්ය එස්. සිවසෙකරම් සහ ආර්. මුරුගයියන් වැනි සාහිත්‍යධරයන් සමඟ සමීප සබඳතා පැවැත්වූ ඔහු, හංගේරියානු කවි ෂැන්ඩෝර් පෙටෝෆිගේ කෘති දෙමළ භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට දායක විය.<ref name="Ganesh_Literature">{{cite book |last=Ganesh |first=K. |chapter=Literary Friend – KAS |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=47 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Murugaiyan_Demise">{{cite book |last=Murugaiyan |first=R. |chapter=Demise of a Noble Human |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=36 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> සුබ්‍රමනියම් ''සෙම්පතහෛ'', ''රෙඩ් බැනර්'' සහ ''පුදිය භූමි'' යන පක්ෂ ප්‍රකාශන බෙදාහැරීම ද කළමනාකරණය කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> == පෞද්ගලික ජීවිතය == 1962 ජනවාරි 19 වන දින සුබ්‍රමනියම්, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රගතිශීලී ලේඛක සංගමයේ සාමාජිකාවක වූ ගුරුවරියක සහ ලේඛිකාවක වූ [[:ta:வள்ளியம்மை சுப்பிரமணியம்|වල්ලියම්මෛයි අසෛපිල්ලෙයි ("මණි")]] සමඟ අන්තර්-කුල විවාහයකට එළඹියේය.<ref name="Desabimani_Wedding">{{cite news |title=Pudhumai Thambathigal |newspaper=දේශාභිමානී (ශ්‍රී ලංකාව) |date=3 February 1962 |page=4}}</ref> ඔවුනට සත්‍යරාජන්, සත්‍යමලර් ("බුබි") සහ සත්‍යකීර්ති නමින් දරුවන් තිදෙනෙකු විය.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="Markandu_Visionary" /> ඔවුන්ගේ වැඩිමහල් පුත් සත්‍යරාජන් ("මීරන් මාස්ටර්" යන සටන්කාමී නාමයෙන් හැඳින්වුණු), [[දෙමළ ඊළාම් ජනතා විමුක්ති සංවිධානය|දෙමළ ඊළාම් ජනතා විමුක්ති සංවිධානයට]] (PLOTE) සම්බන්ධ වූ අතර, 1984 සිට 1987 දක්වා ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ සිරගත කරනු ලැබ 2001 දී අනතුරකින් මිය ගියේය.<ref name="Markandu_Visionary" /><ref name="Sathiarajan_Father">{{cite book |last=Sathiarajan |first=S. S. V. |chapter=In Memory of My Father... |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=96–101 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> දෙවන පුත් සත්‍යකීර්ති ඉංජිනේරුවරයෙකු බවට පත් විය.<ref name="Markandu_Visionary" /> වල්ලියම්මෛයි පසු කලෙක තම පවුල් ජීවිතය සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් අලලා ''ඔරු කොමියුනිස්ට් ඉණෛයර් වාල්වින් සන්දිප්පුහල්'' (කොමියුනිස්ට් සහකරුවෙකුගේ දිවි සැමරුම්) නමින් ස්වයංචරිතාපදානයක් ප්‍රකාශයට පත් කළාය.<ref name="Valliammai_Book">{{cite book |last=Subramaniam |first=Valliammai |title=Oru Communist Inaiyar Vaazhvin Santhippukal |trans-title=Life Encounters of a Communist Spouse |language=ta |year=2020 |publisher=KAS Sathiamanai Library |location=Chulipuram |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%92%E0%AE%B0%E0%AF%81_%E0%AE%95%E0%AE%AE%E0%AF%8D%E0%AE%AF%E0%AF%82%E0%AE%A9%E0%AE%BF%E0%AE%B8%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AF%8D_%E0%AE%87%E0%AE%A3%E0%AF%88%E0%AE%AF%E0%AE%B0%E0%AF%8D_%E0%AE%B5%E0%AE%BE%E0%AE%B4%E0%AF%8D%E0%AE%B5%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D_%E0%AE%9A%E0%AE%A8%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%8D}}</ref> == අභාවය සහ උරුමය == සුබ්‍රමනියම් 1989 නොවැම්බර් 27 දින මහනුවර මහ රෝහලේදී වයස අවුරුදු 58 දී අභාවප්‍රාප්ත විය.<ref name="Akilan_FinalDays">{{cite book |last=Akilan |first=K. |chapter=Final Days with an Esteemed Father |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=81–83 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ඔහුගේ දේහය යාපනයට ගෙන ගොස් පක්ෂ මූලස්ථානයේ තැන්පත් කිරීමෙන් පසු චූලිපුරම්හි පිහිටි ඔහුගේ නිවස වන "සත්‍යමනෛ" වෙත රැගෙන යන ලදී.<ref name="Memorial_Notes">{{cite book |chapter=Notes from this Memorial Book in 1989 |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=2 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> 1989 නොවැම්බර් 30 වන දින එස්. කේ. සෙන්දිවේල්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවති අවමංගල්‍ය උත්සවයට වෘත්තීය සමිති නායකයින්, දේශපාලන නායකයින් සහ ලේඛකයින් සහභාගී වූ අතර, ඔහුගේ දැඩි ප්‍රතිපත්තිය පරිදි කිසිදු ආගමික වතාවත්වලින් තොරව එය සිදු කෙරිණි.<ref name="Memorial_Notes" /> ඔහුගේ පෞද්ගලික පොත් එකතුව චූලිපුරම්හි පිහිටි [[:ta:கே. ஏ. எஸ் சத்தியமனை நூலகம்|කේ.ඒ.එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය]] පිහිටුවීමට පදනම විය.<ref name="Panchalingam_Library">{{cite book |last=Panchalingam |first=K. |chapter=Comrade Subramaniam Lived as a Communist |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=76–77 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ඔහු වෙනුවෙන් වාර්ෂික සමරු දේශන මහාචාර්ය ජයදේව උයන්ගොඩ සහ ටෝන් මාරි බුබර්ග් වැනි විද්වතුන් විසින් පවත්වනු ලැබේ.<ref name="Natanasabapathy_Memories">{{cite book |last=Natanasabapathy |first=K. |chapter=Happy Memories |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=68 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> 2014 දී එස්. කේ. සෙන්දිවේල් විසින් ''තෝළර් මණියම් නිනෛවුහල්'' (සහෝදර මනියම්ගේ මතකයන්) නමින් චරිතාපදාන ග්‍රන්ථයක් සම්පාදනය කරන ලදී.<ref name="Senthivel_Memories_2014">{{cite book |last=Senthivel |first=S. K. |title=Thozhar Maniam Ninaivukal (මනියම් සහෝදරයාගේ මතකයන්) |year=2014 |publisher= යාපනය: නව යුක්තිය පිළිබඳ දැනුවත් කිරීම Publications |location=Jaffna}}</ref> == ආශ්‍රේය ලේඛන == {{Reflist}} == බාහිර සබැඳි == * [https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf සහෝදර මනියම් සමරු වෙළුම 1989 (Comrade Maniam Commemoration Volume 1989)] - පණිවිඩ සහ උපහාර එකතුව * [http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%A4%E0%AF%8B%E0%AE%B4%E0%AE%B0%E0%AF%8D_%E0%AE%AE%E0%AE%A3%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%AE%E0%AF%8D_%E0%AE%A8%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%88%E0%AE%B5%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%8D සහෝදර මනියම් මතකයන් (Comrade Maniam Memories 2014)] - එස්. කේ. සෙන්දිවේල්ගේ ග්‍රන්ථය * [http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%A4%E0%AE%BE%E0%AE%AF%E0%AE%95%E0%AE%AE%E0%AF%8D_1990.01-02_(21) 1990 ජනවාරි 27 දිනැති තායගම් කලාපය] - කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්ගේ සාහිත්‍ය හා කලා මැදිහත්වීම පිළිබඳ කතුවැකිය * [https://sathiamanai.blogspot.com සත්‍යමනෛ සමරු ලේඛනාගාරය (Sathiamanai Memorial Archive)] [[ප්‍රවර්ගය:1931 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:1989 මරණ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික කොමියුනිස්ට්වාදීහු]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ දේශපාලනඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ පුද්ගලයෝ]] e6cnq260x2h4kr8dgi6h8ycjq8ohfib 800539 800535 2026-09-29T11:01:02Z Sathiamanai 81252 Linked with නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය 800539 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම් | native_name = கே. ஏ. சுப்பிரமணியம் | native_name_lang = ta | honorific_suffix = | image = KASubramaniam.jpg | image_size = 150 | caption = K. A. Subramaniam | order = | office = ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (වාම) සම-ආරම්භක | birth_date = {{birth date|1931|03|05|df=y}} | birth_place = කොල්ලන්කලඩ්ඩි, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව | death_date = {{death date and age|1989|11|27|1931|03|05|df=y}} | death_place = මහනුවර, ශ්‍රී ලංකාව | occupation = කොමියුනිස්ට්වාදී දේශපාලනඥ | party = [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]] (1964 දක්වා)<br />[[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] (1964–1978)<br />[[නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම)]] (1978 සිට) | spouse = වල්ලියම්මෛයි අසෛපිල්ලෙයි (මණි) | children = සත්‍යරාජන් (මීරන් මාස්ටර්; 1962–2001), සත්‍යමලර් (බුබි), සත්‍යකීර්ති }} '''කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්''' (5 මාර්තු 1931 – 27 නොවැම්බර් 1989) යනු ශ්‍රී ලාංකික වාමාංශික දේශපාලන නායකයෙකි.<ref name="Kollankaladdy Ambalapillai Subramaniam">{{cite web |url=https://www.geni.com/people/Kollankaladdy-Subramaniam/6000000143956224846 |title=Kollankaladdy Ambalapillai Subramaniam}}</ref> ඔහු [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] පිහිටුවීමේ ප්‍රධාන සාමාජිකයෙකු විය.<ref>''[http://massline.org/PekingReview/PR1963/PR1963-50.pdf Peking Review]'', Issue 50 dated 13 December 1963</ref><ref>Marxists.org. ''[https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/to-all.htm To All Marxist-Leninists Inside the Ceylon Communist Party]''</ref> ඔහු ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම) හි ආරම්භක ප්‍රධාන ලේකම්වරයා ද විය.<ref name="dm">{{cite web |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/history.pdf |title=The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year}}</ref><ref name="NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting">{{cite web |url=https://www.icor.info/2018-1/ndmlp-40th-anniversary-seminar-and-meeting |title=NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting}}</ref> == මුල් ජීවිතය සහ පසුබිම == සුබ්‍රමනියම් 1931 මාර්තු 5 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ උතුරු [[යාපනය දිස්ත්‍රික්කය|යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ]] තෙලිප්පලෙයි සහ කීරිමලෙයි ආසන්නයේ පිහිටි කොල්ලන්කලඩ්ඩි කෘෂිකාර්මික ගම්මානයේ උපත ලැබීය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> ඔහුගේ දෙමාපියන් වූයේ කදිරිප්පිල්ලෙයි අම්බලප්පිල්ලෙයි සහ දේවානෛප්පිල්ලෙයි ඉලංගනායගමුදලි ය.<ref name="Markandu_Visionary">{{cite book |last=Markandu |first=M. |chapter=Comrade K.A. Subramaniam – A Visionary! |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=52–53 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ඔහු ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ගම්මානයෙන් ආරම්භ කළ අතර කොළඹ ශාන්ත ජෝශප් විද්‍යාලයට ඇතුළත්ව පසුව ඉලවාලෙයි ශාන්ත හෙන්රි විද්‍යාලයෙන් ද්විතීයික අධ්‍යාපනය අවසන් කළේය.<ref name="Selvarajan_Poem">{{cite book |last=Selvarajan |first=Sillaiyoor |chapter=A Poem in Tribute to K.A. Subramaniam |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=109–111 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Senthivel_Tribute">{{cite book |last=Senthivel |first=S. K. |chapter=A Revolutionary Salute |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume: A Collection of Messages and Tributes |year=2022 |orig-date=1989 |publisher=South Vision Books / KAS Commemoration Committee |location=Chennai / Chulipuram |pages=12–21 |asin=B0B9YNFV4X |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> 1948 දී, 17 හැවිරිදි වියේ පසු වූ ඔහු, ඉංජිනේරු ආධුනිකයෙකු ලෙස කන්කසන්තුරේ (K.K.S.) සිමෙන්ති කම්හලට එක් විය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> එහි සේවය කළ කොමියුනිස්ට් කම්කරුවන්ගේ ආභාෂය ලබා කම්හලේ වෘත්තීය සමිති සංවිධානයට එක් වූ අතර, කම්කරු ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් පරිපාලනය විසින් ඔහුව සේවයෙන් පහ කරන ලදී.<ref name="Kanapathipillai_TradeUnion">{{cite book |last=Kanapathipillai |first=S. |chapter=Best Friend of Working People |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=79 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> == දේශපාලන ක්‍රියාකාරිත්වය == === මුල්කාලීන කොමියුනිස්ට් ක්‍රියාකාරිත්වය සහ CCP(M) පිහිටුවීම === 1951 දී කොමියුනිස්ට් තරුණ ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ වෙමින් සුබ්‍රමනියම් පූර්ණකාලීන රැඩිකල් දේශපාලනයට අවතීර්ණ වූ අතර නිල වශයෙන් [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ]] (CPSL) සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> වී. පොන්නම්බලම්, එම්. කාර්තිගේසන්, වෛද්‍ය එස්. වී. සීනිවාසගම්, පොන්. කන්දයියා සහ ඒ. වෛද්‍යලිංගම් වැනි උතුරේ පුරෝගාමී කොමියුනිස්ට්වාදීන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ඔහු කන්කසන්තුරේ සහ චුන්නාකම් ආසන සංවිධානය කිරීමට පත් කෙරිණි.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="Seenivasagam_Tribute">{{cite book |last=Seenivasagam |first=S. V. |chapter=A Tireless Worker |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=48 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> [[1953 ලංකා හර්තාලය|1953 හර්තාලය]] සමයේදී, 22 හැවිරිදි සුබ්‍රමනියම් යාපන අර්ධද්වීපය පුරා සාර්ථක වැඩවර්ජන මෙහෙයවීමට දායක විය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> 1950 ගණන්වල අග භාගය වන විට ඔහු CPSL උතුරු ප්‍රාදේශීය කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු සහ කොමියුනිස්ට් තරුණ ව්‍යාපාරයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා ලෙස ද කටයුතු කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> චීන-සෝවියට් මතවාදී අර්බුදය සමයේදී සුබ්‍රමනියම්, [[නාගලිංගම් ෂන්මුගදාසන්|එන්. ෂන්මුගදාසන්]] සහ [[ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි]] ප්‍රමුඛ බීජිං ගැති මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පිලට සහාය පළ කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> 1963 නොවැම්බර් 17 දින පක්ෂය දෙකඩ කළ 35 දෙනෙකුගෙන් යුත් සංවිධායක කමිටුවට ඔහු නම් කරන ලද අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1964 ජනවාරි සම්මේලනයේදී [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] නිල වශයෙන් ආරම්භ විය.<ref name="Peking_Split">{{cite journal |title=To All Marxist-Leninists Inside the Ceylon Communist Party |journal=Peking Review |volume=6 |issue=50 |date=13 December 1963 |pages=14–18 |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/ccp-split.pdf}}</ref> === ජාත්‍යන්තර නියෝජිත කණ්ඩායම්: චීනය සහ ඇල්බේනියාව === නිර්ධන පන්ති ජාත්‍යන්තරවාදය වෙනුවෙන් කැප වූ සුබ්‍රමනියම්, ලොව පුරා සමාජවාදී රටවල් සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සමඟ සහෝදර සබඳතා ගොඩනැගීමට මුල්තැන දුන්නේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> ඔහු 1963, 1967, 1975 සහ 1979 යන වර්ෂවලදී සිව් වතාවක් චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ සංචාරය කළ අතර, 1967 දී ඇල්බේනියාවේ සංචාරයක ද නිරත විය:<ref name="Senthivel_Tribute" /> * '''1963 (චීනය):''' 1963 ජූනි මාසයේදී, ඩී. බී. අල්විස් සමඟ ලංකා කොමියුනිස්ට් සහ ප්‍රගතිශීලී තරුණ ලීග සම්මේලනය නියෝජනය කරමින් ඔහු චීනයේ සංචාරය කළ අතර, උප අගමැති සහ විදේශ අමාත්‍ය චෙන් යී හමුවී සමස්ත චීන තරුණ සම්මේලනයේ උප සභාපති චියැං ලී-ජෙන් සමඟ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශනයකට අත්සන් තැබීය.<ref>{{cite report |title=Ceylonese Youth Delegation in Peking |publisher=Foreign Broadcast Information Service, [[මධ්‍යම බුද්ධි ඒජන්සිය|Central Intelligence Agency]] |date=1963 |issue=125–126 |page=BBB 9 |url=https://books.google.com/books?id=fygeErC30GkC&pg=RA14-PA9 |access-date=2026-09-23 |quote=The joint statement.}}</ref><ref name="NCNA_Statement_1963">{{cite book |chapter=Statement of China & Ceylon Youth Groups via Peking NCNA International Service |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=127–129 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> * '''1967 (චීනය සහ ඇල්බේනියාව):''' 1967 දී ඔහු ඇල්බේනියානු කම්කරු තරුණ සංගමයේ 15 වන සම්මේලනයේදී ලංකාව නියෝජනය කරමින් දේශනයක් පැවැත්වූ අතර අනතුරුව පක්ෂ සුහද මෙහෙයුමක් සඳහා චීනයට ගියේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> * '''1975 (චීනය):''' 1975 දී ඔහු එස්. කේ. සෙන්දිවේල්, කාන්ති අබේසේකර සහ රත්නායක සමඟ එක්ව ප්‍රධාන කාර්මික හා කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපෘති අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා නිල නියෝජිත පිරිසක් ලෙස චීනයට ගියේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="China_1975_Photo">{{cite book |chapter=List of Photos: Photo 60 and Photo 86 |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=8, 91, 139 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> * '''1979 (චීනය):''' 1979 අගභාගයේදී, ''තායගම්'' සංස්කාරක කේ. තණිකාසලම් සමඟ බීජිං නුවරට ගිය ඔහු, චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ උප අගමැති ජී පෙන්ග්ෆෙයි හමුවී සාකච්ඡා කළේය.<ref name="Thanikasalam_China">{{cite book |chapter=List of Photos: Photo 85 and Photo 99 |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=9, 138, 167 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Ji_Pengfei_Meeting">{{cite book |chapter=Comrade KAS calls on Ji Pengfei (Photo 90) & Visit to Kunming |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=9, 146, 155–156 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> === අස්පෘශ්‍යතාවට එරෙහි ජනතා ව්‍යාපාරයේ නායකත්වය (1966–1974) === යාපන අර්ධද්වීපයේ කුල වෙනස්කම්වලට එරෙහි මහජන ව්‍යාපාරවල ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර උපායමාර්ගිකයා ලෙස සුබ්‍රමනියම් කටයුතු කළේය.<ref name="Pfaffenberger">{{cite book |last=Pfaffenberger |first=Bryan |title=Caste in Tamil Culture: The Religious Foundations of Sudra Domination in Tamil Sri Lanka |publisher=Syracuse University |year=1982 |isbn=0-915984-84-9 |pages=165–178}}</ref> 1966 ඔක්තෝබර් 21 වන දින අස්පෘශ්‍යතාව තුරන් කරන ලෙස ඉල්ලා චුන්නාකම් සිට යාපනය නගරය දක්වා සංවිධානය කෙරුණු ඓතිහාසික පාගමන මෙහෙයවන ලද්දේ ඔහු විසිනි. එය [[:ta:ஒக்டோபர் எழுச்சி (இலங்கை)|"ඔක්තෝබර් 21 පිබිදීම"]] ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="Krishnapillai_Idealist">{{cite book |last=Krishnapillai |first=K. |chapter=Determinant Idealist |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=58–59 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> මානව හිමිකම් නායක [[:ta:எஸ். ரி. என். நாகரட்ணம்|එස්. ටී. එන්. නාගරත්නම්]], නවකතාකරු කේ. ඩැනියෙල්, වෛද්‍ය එස්. වී. සීනිවාසගම්, වී. ඒ. කන්දසාමි, එන්. ෂන්මුගදාසන් සහ එස්. කේ. සෙන්දිවේල් සමඟ එක්ව ඔහු [[:ta:தீண்டாமை ஒழிப்பு வெகுஜன இயக்கம்|"අස්පෘශ්‍යතාව තුරන් කිරීමේ ජනතා ව්‍යාපාරය"]] (තීණ්ඩාමෛ ඔළිප්පු වෙහුජන ඉයක්කම්) මෙහෙයවීය.<ref name="Nagaratnam_Family">{{cite book |last=Nagaratnam Family |chapter=Great Loss for Progressive People |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=37 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Senthivel_Subramaniam_Book">{{cite book |last1=Senthivel |first1=S. K. |last2=Subramaniam |first2=K. A. |title=Ilankaiyil Sathiyamum Adharkethirana Porattamum (Caste and Struggle Against it in Sri Lanka) |year=2004 |publisher=New-Democratic Marxist-Leninist Party |location=Jaffna}}</ref> තේ කඩවල සමාන අසුන් සහ ආහාර අයිතිය (සමපන්ති භෝජන), පොදු ලිංවලින් පානීය ජලය ලබාගැනීම මෙන්ම චන්කානෛ-නිච්චාමම්, මඩ්ඩුවිල්, කරවෙඩ්ඩි-කන්පොලෛ සහ 1968 ඓතිහාසික මාවිට්ටපුරම් කන්දස්වාමි කෝවිල් අරගලය ඇතුළු ග්‍රාමීය කෝවිල්වලට ඇතුළුවීමේ අයිතිය දිනාගැනීමේ සටන් ඔහු සම්බන්ධීකරණය කළේය.<ref name="Nitchamam_Community">{{cite book |last=Nitchamam Rural Development Association |chapter=Comrade KAS the Legend |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=90–91 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Kanpollai_People">{{cite book |last=Kanpollai People |chapter=Memories of Those Days |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=80 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ක්‍රියාකාරීන්ට එරෙහිව නඩු පැවරූ අවස්ථාවලදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ටී. ඩබ්ලිව්. රාජරත්නම් වැනි ප්‍රගතිශීලී නීතිඥවරුන් මාර්ගයෙන් ඔවුන්ට නීති ආධාර සැලසීම ද ඔහු විසින් මෙහෙයවන ලදී.<ref name="Rajaratnam_Legal">{{cite book |last=Rajaratnam |first=T. W. |chapter=A Sound Politician |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=34–35 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref>{{cite news |last=Muttulingam |first=Thulasi |title=Jaffna Conference held to explore and redress caste oppression |work=Daily FT |date=22 October 2016 |url=https://www.ft.lk/article/575291/Jaffna-Conference-held-to-explore-and-redress-caste-oppression |access-date=18 September 2026}}</ref> === 1969 මැයි දින ගැටුම === 1969 මැයි 1 වන දින වෙසක් උත්සවය යෙදී තිබූ බැවින් එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජය රට පුරා මැයි දින පෙළපාලි තහනම් කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> සුබ්‍රමනියම් සහ උතුරේ වෘත්තීය සමිති එම තහනම නොතකා කටයුතු කිරීමට තීරණය කළහ.<ref name="Gopalaratnam_MayDay">{{cite book |last=Gopalaratnam |first=S. M. |chapter=KAS – A Symbol of Humanity |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=43–46 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> පොලිසිය මඟහරිමින් රහසිගතව සංවිධානය වී රතු ධජ අතැතිව යාපනය නගර මධ්‍යයට දැවැන්ත පෙළපාලියක් මෙහෙයවූ අතර, පොලිසිය එල්ල කළ කඳුළු ගෑස් සහ බැටන් ප්‍රහාරයෙන් සුබ්‍රමනියම් බරපතළ තුවාල ලබා අත්අඩංගුවට පත් විය.<ref name="Eelanadu_MayDay">{{cite news |title=May Dina Oorvalam Meethu Police Thadiyadi |newspaper=Eelanadu |date=2 May 1969 |page=1}}</ref><ref name="Thinapathi_MayDay">{{cite news |title=Polis Thadaiyai Meeri Nadandha May Dina Oorvalam |newspaper=Thinapathi |date=3 May 1969}}</ref> රෝහල් ප්‍රතිකාරවලින් පසු ඔහු කොළඹ පිහිටි ෂන්මුගදාසන්ගේ නිවසේ මාස කිහිපයක් ප්‍රතිකාර ලැබීය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> මෙම පොලිස් පහරදීම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී [[එස්. ඩී. බණ්ඩාරනායක]] විසින් පාර්ලිමේන්තුවේදී විවාදයට ගන්නා ලදී.<ref name="Bandaranayake_Tribute">{{cite book |last=Bandaranayake |first=S. D. |chapter=Comrade K. A. Subramaniam |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=23–24 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Hansard_1969">{{cite book |title=Parliamentary Debates (Hansard): House of Representatives |volume=84 |year=1969 |publisher=Government Publications Bureau, Ceylon |pages=1120–1124}}</ref> === භේදය සහ CPSL (වාම) පිහිටුවීම === 1971 ජේ.වී.පී. කැරැල්ලෙන් පසුව ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී) තුළ මතවාදී බෙදීම් උග්‍ර විය.<ref name="Sivasegaram_Unity">{{cite book |last=Sivasegaram |first=S. |chapter=Unity and Struggle |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=104–108 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> සුබ්‍රමනියම් පක්ෂයේ නිකායවාදී මූලධර්මවාදය බැහැර කරමින්, ජාත්‍යන්තර "ලෝක තුනේ න්‍යාය" (Three Worlds Theory) පිළිගත යුතු බවත්, ලංකාව තුළ දෙමළ සුළුතරයේ ස්වයං-තීරණ අයිතිය පිළිගත යුතු බවත් අවධාරණය කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="Silva_Subramaniam_1978">{{cite book |last1=De Silva |first1=Samal |last2=Subramaniam |first2=K. A. |chapter=Debate on the Leadership of Comrade N. Shanmugathasan |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=153–154 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> 1978 මැද භාගයේ පැවති විශේෂ පක්ෂ සම්මේලනයකදී සුබ්‍රමනියම් ඉදිරිපත් කළ වාර්තාව ෂන්මුගදාසන් විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබිණි.<ref name="Senthivel_Tribute" /> එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1978 ජූලි 3 වන දින යාපනයේදී රැස් වූ නියෝජිතයන් විසින් ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම) පිහිටුවා, එහි අන්තර්වාර සංවිධායක ලේකම් ලෙස සුබ්‍රමනියම් තෝරා ගන්නා ලදී.<ref name="Senthivel_Tribute" /> 1984 සැප්තැම්බර් මස පැවති පළමු ජාතික සම්මේලනයේදී ඔහු පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම්වරයා ලෙස තේරී පත් වූ අතර මරණය දක්වාම එම ධුරය දැරීය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> මෙම පක්ෂය පසුව [[[[නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය|නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය]] (NDMLP) ලෙස නම් කෙරිණි.<ref name="ndmlp35">{{cite book |title=The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year |url=http://www.ndmlp.org/publications/35years.pdf |publisher=Central Committee, NDMLP |year=2013 |pages=8–14}}</ref> 1978 සිට 1981 දක්වා යාපනයෙන් පළවූ ''රෙඩ් බැනර්'' (Red Banner) ඉංග්‍රීසි න්‍යායික සඟරාවේ සංස්කාරකවරයා ලෙස ද ඔහු කටයුතු කළේය.<ref>{{cite news |newspaper=Red Banner |title=Red Banner |editor-first=K. A. |editor-last=Subramaniam |location=Jaffna, Sri Lanka |url=https://search.worldcat.org/title/8161825 |oclc=8161825 |access-date=2026-09-23}}</ref> === ජාතික ගැටලුව පිළිබඳ ස්ථාවරය සහ පසුකාලීන ක්‍රියාකාරිත්වය === සුබ්‍රමනියම් දෙමළ ජනතාවගේ ස්වයං-තීරණ අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නමුත්, වෙනම රාජ්‍යයක් පිහිටුවීමට සහ සන්නද්ධ මිලිටරිවාදයට විරුද්ධ විය.<ref name="CPSL_Left_Proposals">{{cite book |chapter=Minimum Proposals of the Central Committee of the Sri Lanka Communist Party (Left) for an Interim Solution to the National Question |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=161–163 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref>{{cite book |last=Imayavaramban |title=On National Relations in Sri Lanka: Three Essays |publisher=Chennai Books |location=Madras |year=1988 |pages=95–116 |chapter=Annexure |url=https://noolaham.net/project/42/4184/4184.pdf |access-date=2026-09-23 |quote=Signed by K. A. Subramaniam, 'Minimum Proposals for an Interim Solution to the National Question'.}}</ref><ref name="Sivasegaram_RarePolitician">{{cite book |last=Sivasegaram |first=S. |chapter=Rare Politician |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=32–33 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> සන්නද්ධ ගැටුම් උත්සන්න කිරීමෙන් පමණක් ජනවාර්ගික ගැටලුව විසඳිය නොහැකි බවත්, දෙමළ නියෝජිතයන්, ශ්‍රී ලංකා රජය සහ ඉන්දියාව අතර ත්‍රෛපාර්ශ්වික සාකච්ඡා මඟින් සාධාරණ දේශපාලන විසඳුමක් ලබාගත යුතු බවත් ඔහු පැවසීය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> 1987 ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුමෙන් පසුව [[ඉන්දීය සාමසාධක හමුදාව|ඉන්දීය සාමසාධක හමුදාව]] (IPKF) මෙරටට ස්ථානගත කිරීමට සහ සටන්කාමී නායකයන් රඳවා තබා ගැනීමට ඔහු විරෝධය පළ කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> [[1988 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණය|1988 ජනාධිපතිවරණයේදී]], අයහපත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වය සහ දේශපාලන නොසන්සුන්තාව නොතකා, ඔහු [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] මහත්මියගේ සන්ධානයට සහාය පළ කරමින් උතුරු පළාත පුරා මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතුවල නිරත විය.<ref name="Sirima_Tribute">{{cite book |last=Bandaranaike |first=Sirima R. D. |chapter=K. A. Subramaniam |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=22 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Haleem_Tribute">{{cite book |last=Haleem Ishak |first=M. |chapter=A Dedicated Fighter |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=25 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> == සංස්කෘතික දායකත්වය == සුබ්‍රමනියම් ප්‍රගතිශීලී දෙමළ සාහිත්‍යයේ කැපී පෙනෙන පෝෂකයෙකු විය.<ref name="NALA_Tribute">{{cite book |last=National Arts and Literary Association |chapter=Glowing Galaxy! |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=56 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ඔහු "ජාතික කලා හා සාහිත්‍ය සංගමය" (දේශීය කලෙයි ඉලක්කියප් පෙරවෛ) සම-ආරම්භ කළ අතර, එහි ප්‍රකාශනය වූ ''තායගම්'' සඟරාවට සංස්කාරක මඟපෙන්වීම ලබා දුන්නේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="NALA_Tribute" /> කේ. කයිලාසපති, මහාචාර්ය එස්. සිවසෙකරම් සහ ආර්. මුරුගයියන් වැනි සාහිත්‍යධරයන් සමඟ සමීප සබඳතා පැවැත්වූ ඔහු, හංගේරියානු කවි ෂැන්ඩෝර් පෙටෝෆිගේ කෘති දෙමළ භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට දායක විය.<ref name="Ganesh_Literature">{{cite book |last=Ganesh |first=K. |chapter=Literary Friend – KAS |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=47 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref><ref name="Murugaiyan_Demise">{{cite book |last=Murugaiyan |first=R. |chapter=Demise of a Noble Human |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=36 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> සුබ්‍රමනියම් ''සෙම්පතහෛ'', ''රෙඩ් බැනර්'' සහ ''පුදිය භූමි'' යන පක්ෂ ප්‍රකාශන බෙදාහැරීම ද කළමනාකරණය කළේය.<ref name="Senthivel_Tribute" /> == පෞද්ගලික ජීවිතය == 1962 ජනවාරි 19 වන දින සුබ්‍රමනියම්, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රගතිශීලී ලේඛක සංගමයේ සාමාජිකාවක වූ ගුරුවරියක සහ ලේඛිකාවක වූ [[:ta:வள்ளியம்மை சுப்பிரமணியம்|වල්ලියම්මෛයි අසෛපිල්ලෙයි ("මණි")]] සමඟ අන්තර්-කුල විවාහයකට එළඹියේය.<ref name="Desabimani_Wedding">{{cite news |title=Pudhumai Thambathigal |newspaper=දේශාභිමානී (ශ්‍රී ලංකාව) |date=3 February 1962 |page=4}}</ref> ඔවුනට සත්‍යරාජන්, සත්‍යමලර් ("බුබි") සහ සත්‍යකීර්ති නමින් දරුවන් තිදෙනෙකු විය.<ref name="Senthivel_Tribute" /><ref name="Markandu_Visionary" /> ඔවුන්ගේ වැඩිමහල් පුත් සත්‍යරාජන් ("මීරන් මාස්ටර්" යන සටන්කාමී නාමයෙන් හැඳින්වුණු), [[දෙමළ ඊළාම් ජනතා විමුක්ති සංවිධානය|දෙමළ ඊළාම් ජනතා විමුක්ති සංවිධානයට]] (PLOTE) සම්බන්ධ වූ අතර, 1984 සිට 1987 දක්වා ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ සිරගත කරනු ලැබ 2001 දී අනතුරකින් මිය ගියේය.<ref name="Markandu_Visionary" /><ref name="Sathiarajan_Father">{{cite book |last=Sathiarajan |first=S. S. V. |chapter=In Memory of My Father... |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=96–101 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> දෙවන පුත් සත්‍යකීර්ති ඉංජිනේරුවරයෙකු බවට පත් විය.<ref name="Markandu_Visionary" /> වල්ලියම්මෛයි පසු කලෙක තම පවුල් ජීවිතය සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් අලලා ''ඔරු කොමියුනිස්ට් ඉණෛයර් වාල්වින් සන්දිප්පුහල්'' (කොමියුනිස්ට් සහකරුවෙකුගේ දිවි සැමරුම්) නමින් ස්වයංචරිතාපදානයක් ප්‍රකාශයට පත් කළාය.<ref name="Valliammai_Book">{{cite book |last=Subramaniam |first=Valliammai |title=Oru Communist Inaiyar Vaazhvin Santhippukal |trans-title=Life Encounters of a Communist Spouse |language=ta |year=2020 |publisher=KAS Sathiamanai Library |location=Chulipuram |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%92%E0%AE%B0%E0%AF%81_%E0%AE%95%E0%AE%AE%E0%AF%8D%E0%AE%AF%E0%AF%82%E0%AE%A9%E0%AE%BF%E0%AE%B8%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AF%8D_%E0%AE%87%E0%AE%A3%E0%AF%88%E0%AE%AF%E0%AE%B0%E0%AF%8D_%E0%AE%B5%E0%AE%BE%E0%AE%B4%E0%AF%8D%E0%AE%B5%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D_%E0%AE%9A%E0%AE%A8%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%8D}}</ref> == අභාවය සහ උරුමය == සුබ්‍රමනියම් 1989 නොවැම්බර් 27 දින මහනුවර මහ රෝහලේදී වයස අවුරුදු 58 දී අභාවප්‍රාප්ත විය.<ref name="Akilan_FinalDays">{{cite book |last=Akilan |first=K. |chapter=Final Days with an Esteemed Father |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=81–83 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ඔහුගේ දේහය යාපනයට ගෙන ගොස් පක්ෂ මූලස්ථානයේ තැන්පත් කිරීමෙන් පසු චූලිපුරම්හි පිහිටි ඔහුගේ නිවස වන "සත්‍යමනෛ" වෙත රැගෙන යන ලදී.<ref name="Memorial_Notes">{{cite book |chapter=Notes from this Memorial Book in 1989 |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=2 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> 1989 නොවැම්බර් 30 වන දින එස්. කේ. සෙන්දිවේල්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවති අවමංගල්‍ය උත්සවයට වෘත්තීය සමිති නායකයින්, දේශපාලන නායකයින් සහ ලේඛකයින් සහභාගී වූ අතර, ඔහුගේ දැඩි ප්‍රතිපත්තිය පරිදි කිසිදු ආගමික වතාවත්වලින් තොරව එය සිදු කෙරිණි.<ref name="Memorial_Notes" /> ඔහුගේ පෞද්ගලික පොත් එකතුව චූලිපුරම්හි පිහිටි [[:ta:கே. ஏ. எஸ் சத்தியமனை நூலகம்|කේ.ඒ.එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය]] පිහිටුවීමට පදනම විය.<ref name="Panchalingam_Library">{{cite book |last=Panchalingam |first=K. |chapter=Comrade Subramaniam Lived as a Communist |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=76–77 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> ඔහු වෙනුවෙන් වාර්ෂික සමරු දේශන මහාචාර්ය ජයදේව උයන්ගොඩ සහ ටෝන් මාරි බුබර්ග් වැනි විද්වතුන් විසින් පවත්වනු ලැබේ.<ref name="Natanasabapathy_Memories">{{cite book |last=Natanasabapathy |first=K. |chapter=Happy Memories |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=68 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}</ref> 2014 දී එස්. කේ. සෙන්දිවේල් විසින් ''තෝළර් මණියම් නිනෛවුහල්'' (සහෝදර මනියම්ගේ මතකයන්) නමින් චරිතාපදාන ග්‍රන්ථයක් සම්පාදනය කරන ලදී.<ref name="Senthivel_Memories_2014">{{cite book |last=Senthivel |first=S. K. |title=Thozhar Maniam Ninaivukal (මනියම් සහෝදරයාගේ මතකයන්) |year=2014 |publisher= යාපනය: නව යුක්තිය පිළිබඳ දැනුවත් කිරීම Publications |location=Jaffna}}</ref> == ආශ්‍රේය ලේඛන == {{Reflist}} == බාහිර සබැඳි == * [https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf සහෝදර මනියම් සමරු වෙළුම 1989 (Comrade Maniam Commemoration Volume 1989)] - පණිවිඩ සහ උපහාර එකතුව * [http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%A4%E0%AF%8B%E0%AE%B4%E0%AE%B0%E0%AF%8D_%E0%AE%AE%E0%AE%A3%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%AE%E0%AF%8D_%E0%AE%A8%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%88%E0%AE%B5%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%8D සහෝදර මනියම් මතකයන් (Comrade Maniam Memories 2014)] - එස්. කේ. සෙන්දිවේල්ගේ ග්‍රන්ථය * [http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%A4%E0%AE%BE%E0%AE%AF%E0%AE%95%E0%AE%AE%E0%AF%8D_1990.01-02_(21) 1990 ජනවාරි 27 දිනැති තායගම් කලාපය] - කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්ගේ සාහිත්‍ය හා කලා මැදිහත්වීම පිළිබඳ කතුවැකිය * [https://sathiamanai.blogspot.com සත්‍යමනෛ සමරු ලේඛනාගාරය (Sathiamanai Memorial Archive)] [[ප්‍රවර්ගය:1931 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:1989 මරණ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික කොමියුනිස්ට්වාදීහු]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ දේශපාලනඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ පුද්ගලයෝ]] h96q0g46o2kdav3dnsuc9j0fcbadlhb 15 196892 800502 2026-09-28T15:14:10Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Lions in culture]] 800502 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! oldid || date/time || username || edit summary |---- | 1360653707 || 2026-06-22T20:04:16Z || Goustien || <nowiki>removed [[Category:Felines in culture]]; added [[Category:Big cats in popular culture]] using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 1325471998 || 2025-12-03T06:59:18Z || Marcocapelle || <nowiki>removed [[Category:Mammals in culture]]; added [[Category:Felines in culture]] using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 1325471543 || 2025-12-03T06:56:03Z || Marcocapelle || <nowiki>new key for [[Category:Mammals in culture]]: "" using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 1158889947 || 2023-06-06T21:47:38Z || JJMC89 bot III || <nowiki>Moving [[:Category:Mammals and human culture]] to [[:Category:Mammals in culture]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2023 May 19#Category:Mammals and human culture]]</nowiki> |---- | 1138189514 || 2023-02-08T13:39:58Z || Dimadick || <nowiki></nowiki> |---- | 1131979726 || 2023-01-06T18:21:28Z || Jengod || <nowiki></nowiki> |---- | 1124444205 || 2022-11-28T23:41:14Z || Allforrous || <nowiki>Commonscat template.</nowiki> |---- | 922427326 || 2019-10-22T02:09:04Z || Invokingvajras || <nowiki>[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Lions]] [[Category:Mammals and human culture| ]]'</nowiki> |} eig55y0k3t7w0e0opcqzctb2qfefb73 14 196893 800503 2026-09-28T15:14:20Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Lions in culture]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Lions in culture|history]]) 800503 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Lions in culture}} Articles relating to depictions and uses of [[lion]]s in [[culture]]. [[Category:Big cats in popular culture]] [[Category:Lions and humans]] 6o0s84sd2c7nxcdob4iqwij66wv8j2v 15 196894 800504 2026-09-28T15:14:30Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Cats in art]] 800504 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! oldid || date/time || username || edit summary |---- | 1131485373 || 2023-01-04T10:37:35Z || Sahaib || <nowiki></nowiki> |---- | 1010100282 || 2021-03-03T20:07:58Z || Robby || <nowiki>link to category on Commons is now defined on wikidata</nowiki> |---- | 922400909 || 2019-10-21T22:10:44Z || Randy Kryn || <nowiki>added [[Category:Mammals in art]] using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 922395686 || 2019-10-21T21:29:48Z || Invokingvajras || <nowiki>-cat [[Category:Mammals in art]]</nowiki> |---- | 873279473 || 2018-12-12T05:52:58Z || Randy Kryn || <nowiki>Undid good faith revision (category fits)</nowiki> |---- | 873277910 || 2018-12-12T05:33:49Z || 216.152.191.54 || <nowiki></nowiki> |---- | 871990214 || 2018-12-04T16:37:46Z || Randy Kryn || <nowiki>Undid good faith revision, the two categories are applicable</nowiki> |---- | 862955776 || 2018-10-07T20:04:35Z || 216.137.244.142 || <nowiki></nowiki> |---- | 862144392 || 2018-10-02T13:12:34Z || Randy Kryn || <nowiki>added [[Category:Cats in popular culture]] using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 862109690 || 2018-10-02T07:14:20Z || 216.137.244.142 || <nowiki></nowiki> |---- | 859496457 || 2018-09-14T12:04:53Z || Randy Kryn || <nowiki>added [[Category:Mammals in art]] using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 856845106 || 2018-08-27T21:51:14Z || Fayenatic london || <nowiki>Moving from [[Category:Mammals in art]] to [[Category:Felids in art]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]</nowiki> |---- | 670532982 || 2015-07-08T15:56:00Z || Another Believer || <nowiki>added [[Category:Mammals in art]] using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 670532972 || 2015-07-08T15:55:55Z || Another Believer || <nowiki>removed [[Category:Animals in art]] using [[WP:HC|HotCat]] Category:Mammals in art</nowiki> |---- | 547296988 || 2013-03-27T17:17:44Z || Addbot || <nowiki>[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 1 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q8350023]]</nowiki> |---- | 517874957 || 2012-10-15T05:46:43Z || Jarble || <nowiki></nowiki> |---- | 514182660 || 2012-09-23T16:26:59Z || Goustien || <nowiki>removed [[Category:Cats]]; added [[Category:Cats in popular culture]] using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 510866311 || 2012-09-05T04:34:43Z || EmausBot || <nowiki>r2.7.2+) (Robot: Adding [[he:קטגוריה:החתול באמנות]]</nowiki> |---- | 509358872 || 2012-08-27T03:14:44Z || Jarble || <nowiki>[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Animals in art]] [[Category:Cats]]'</nowiki> |} jv1nu64u6bbi643lad2j0sj6zbz7zzx 14 196895 800505 2026-09-28T15:14:40Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Cats in art]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Cats in art|history]]) 800505 wikitext text/x-wiki {{commons cat}} [[Category:Cats in popular culture]] [[Category:Felids in art]] [[Category:Mammals in art]] 9qy9tkhjs4u3ifab0ut2kco3fc394ou 15 196896 800507 2026-09-28T15:14:50Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Homestead Acts]] 800507 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! oldid || date/time || username || edit summary |---- | 1336866095 || 2026-02-06T04:43:38Z || Bohemian Baltimore || <nowiki>added [[Category:Homesteading]] using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 1336668598 || 2026-02-05T02:14:51Z || Bohemian Baltimore || <nowiki>[[WP:AES|←]]Created page with '{{Catmain|Homestead Acts}} [[Category:American frontier]] [[Category:Anti-Indigenous racism in the United States]]'</nowiki> |} g6rrxhae42s68fuide5d2d2x7w23pi4 14 196897 800508 2026-09-28T15:15:00Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Homestead Acts]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Homestead Acts|history]]) 800508 wikitext text/x-wiki {{Catmain|Homestead Acts}} [[Category:American frontier]] [[Category:Anti-Indigenous racism in the United States]] [[Category:Homesteading]] 60d3bu5549r1irlo0fb9x6vvm9wbsdl 15 196898 800509 2026-09-28T15:15:10Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Colonialism in popular culture]] 800509 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! oldid || date/time || username || edit summary |---- | 1044572148 || 2021-09-15T23:33:27Z || Anomalous+0 || <nowiki>chg parent to Category:Topics in popular culture</nowiki> |---- | 1044572031 || 2021-09-15T23:32:30Z || Anomalous+0 || <nowiki>chg parent - belongs in Category:Colonialism</nowiki> |---- | 1002751710 || 2021-01-25T22:10:13Z || NeoBatfreak || <nowiki></nowiki> |---- | 884234369 || 2019-02-20T10:41:26Z || NeoBatfreak || <nowiki>[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Works about colonialism|Popular culture]] [[Category:Topics in popular culture|colonialism]]'</nowiki> |} tc9cvarc8t1caaqdnelp666fsskhizu 14 196899 800510 2026-09-28T15:15:20Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Colonialism in popular culture]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Colonialism in popular culture|history]]) 800510 wikitext text/x-wiki [[Category:Colonialism|*]] [[Category:Topics in popular culture]] prtlebxu6o3pgny771qbqkm1fx6en2p 0 196900 800511 2026-09-28T17:06:00Z Maxvideos 81204 '{{Short description|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ මැදදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ ගම්මානයක්}} {{Infobox settlement | name = උඩිස්පත්තුව | official_name = උඩිස්පත්තුව | native_name = උඩිස්පත්තුව | native_name_lang = si | other_name = Ud...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 800511 wikitext text/x-wiki {{Short description|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ මැදදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ ගම්මානයක්}} {{Infobox settlement | name = උඩිස්පත්තුව | official_name = උඩිස්පත්තුව | native_name = උඩිස්පත්තුව | native_name_lang = si | other_name = Udispattuwa; Udispattu | type = ගම්මානය | image = | caption = | pushpin_map = Sri Lanka | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටීම | coordinates = {{coord|7|19|00|N|80|47|00|E|display=title,inline|region:LK_type:city}} | subdivision_type = රට | subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | subdivision_type1 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]] | subdivision_name1 = [[මධ්‍යම පළාත]] | subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_name2 = [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_type3 = ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය | subdivision_name3 = [[මැදදුම්බර]] | population_as_of = 2024 | population_footnotes = <ref name="DCS2024">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — 2024 GN ජනගහන දත්ත]</ref> | population_total = 1516 | timezone = [[ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව]] | utc_offset = +5:30 }} '''උඩිස්පත්තුව''' (ඉංග්‍රීසි: '''Udispattuwa'''; '''Udispattu''' ලෙසද ලියැවේ) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[මධ්‍යම පළාත|මධ්‍යම පළාතේ]], [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[මැදදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් කඳුකර ගම්මානයකි. උඩිස්පත්තුව [[තෙල්දෙණිය]], [[මකුල්දෙණිය]], [[බොබෙබිල]], [[රංගල]], [[ගොඩමුන්න]] සහ [[තංගප්පුව]] ආශ්‍රිත මාර්ග ජාලයට සම්බන්ධ ප්‍රදේශයකි. ගම්මානය දුම්බර කඳුකරයේ පහළ හා මධ්‍යම උස කලාප අතර පිහිටා ඇති අතර කුඹුරු, ගෙවතු, කඳු බෑවුම්, කුඩා ගොවිබිම් සහ වනාන්තර ආශ්‍රිත භූදර්ශනයකින් වට වී ඇත.<ref name="GeoNames">[https://www.geonames.org/ Udispattu — GeoNames]</ref> 2024 ජන හා නිවාස සංගණන දත්ත අනුව උඩිස්පත්තුව ග්‍රාම නිලධාරී වසමේ ජනගහනය '''1,516'''කි.<ref name="DCS2024"/> == නාමය == සිංහල භාවිතයේ මෙම ගම්මානය '''උඩිස්පත්තුව''' ලෙස හැඳින්වේ. ඉංග්‍රීසි භාෂා භාවිතයේ '''Udispattuwa''' සහ '''Udispattu''' යන අක්ෂර වින්‍යාස දෙකම දක්නට ලැබේ. GeoNames හි '''Udispattu''' යන නාමය භාවිත වන අතර එය [[Medadumbara]] යටතේ පිහිටි ජනාවාසයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.<ref name="GeoNames"/> == පරිපාලන තත්ත්වය == උඩිස්පත්තුව '''ග්‍රාම නිලධාරී වසම් අංක 773''' ලෙස [[මැදදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වේ. ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ 2024 GN ජනගහන දත්තවල Udispattuwa GN Division 773 ලෙස දක්වා ඇත.<ref name="DCS2024"/> එය [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ]] මැදදුම්බර පරිපාලන කලාපයට අයත් වේ. == ජනගහනය == 2024 ජන හා නිවාස සංගණනය අනුව උඩිස්පත්තුව GN Division 773 හි ජනගහනය '''1,516'''ක් විය. එහි පිරිමි ජනගහනය 747ක් සහ කාන්තා ජනගහනය 769ක් ලෙස වාර්තා වී ඇත.<ref name="DCS2024"/> 2012 ජන හා නිවාස සංගණන දත්ත අනුව උඩිස්පත්තුව GN Division 773 හි ජනගහනය 1,417ක් විය.<ref name="DCS2012">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/GND_Reports/2020/Kandy.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — Kandy GN Division Statistics]</ref> ඒ අනුව 2012 සිට 2024 දක්වා GN division මට්ටමේ ජනගහනය වැඩි වී ඇත. == පිහිටීම සහ භූගෝලය == GeoNames අනුව Udispattu ආසන්න වශයෙන් අක්ෂාංශ '''7.3167° N''' සහ දේශාංශ '''80.7833° E''' හි පිහිටා ඇත.<ref name="GeoNames"/> මෙම භූගෝලීය ස්ථානය [[තෙල්දෙණිය]] සහ [[මකුල්දෙණිය]] අතර කඳුකර මාර්ග ජාලයට සම්බන්ධ වේ. ගම්මානයේ අවට භූදර්ශනයට, * කඳු සහ හෙල්; * හෙල්මළු කුඹුරු; * ගෙවතු; * කුඩා ගොවිබිම්; * තේ සහ අනෙකුත් වැවිලි; * ඇළ දොළ; * වනාන්තර හා ගස්වැල් සහිත බෑවුම් ඇතුළත් වේ. == අවට ප්‍රදේශ == උඩිස්පත්තුවට ආසන්න හෝ මාර්ග මගින් සම්බන්ධ ප්‍රදේශ අතර, * [[තෙල්දෙණිය]] * [[මකුල්දෙණිය]] * [[බොබෙබිල]] * [[රංගල]] * [[ගොඩමුන්න]] * [[පොද්දල්ගොඩ]] * [[රෙටියාගම]] * ගැබ්බෙල * පුස්සලගොල්ල * එතඹගහවත්ත * උඩමූල්ල * එම්බලගම * නිල්ගල * කුරුකොහොගම ඇතුළත් වේ. GeoNames දත්තවල Udispattu සමඟ Medadumbara යටතේ Gabbela, Pussalagolla, Udamulla, Embalagama, Nilgala සහ Etambagahawatta වැනි අවට ජනාවාස දක්වා ඇත.<ref name="GeoNames"/> == තෙල්දෙණිය සමඟ සම්බන්ධතාව == [[තෙල්දෙණිය]] උඩිස්පත්තුවට ප්‍රධාන පහළ නගර හා සේවා මධ්‍යස්ථානයකි. තෙල්දෙණියෙන් උඩිස්පත්තුව වෙත ප්‍රාදේශීය මාර්ග මගින් ගමන් කළ හැකි අතර, උඩිස්පත්තුව ආශ්‍රිත ජනතාව සෞඛ්‍ය, වෙළඳ, අධ්‍යාපන, බැංකු, තැපැල් සහ අනෙකුත් රාජ්‍ය සේවා සඳහා තෙල්දෙණිය භාවිත කරයි. පැරණි තෙල්දෙණිය නගරය වික්ටෝරියා ජලාශයට යට වූ පසු නව තෙල්දෙණිය කලාපය දුම්බර ගම්මාන සඳහා ප්‍රධාන සේවා මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්වීමත් සමඟ උඩිස්පත්තුව හා තෙල්දෙණිය අතර සම්බන්ධතාව තවදුරටත් වැදගත් විය. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[තෙල්දෙණිය]]''' == රංගල සමඟ සම්බන්ධතාව == [[රංගල]] සහ උඩිස්පත්තුව මැදදුම්බරයේ කඳුකර මාර්ග ජාලයෙන් සම්බන්ධ වේ. රංගල දෙසට යන මාර්ග ජාලය [[මකුල්දෙණිය]], [[බොබෙබිල]] සහ ඉහළ දුම්බර කඳුකර ප්‍රදේශ වෙත තවදුරටත් සම්බන්ධ වේ. Rangala–Udispattuwa යන පාගමන් මාර්ගයක්ද නවීන hiking trail databases හි ලේඛනගත වී ඇති අතර එය කඳුකර භූදර්ශනය හරහා යන මාර්ගයක් ලෙස පෙන්වා ඇත.<ref>[https://www.wikiloc.com/trails/hiking/sri-lanka/central/rangala Wikiloc — Rangala hiking routes]</ref> '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[රංගල]]''' == මකුල්දෙණිය සමඟ සම්බන්ධතාව == [[මකුල්දෙණිය]] උඩිස්පත්තුවට ආසන්න කඳුකර ගම්මානයකි. Udispattuwa, Makuldeniya සහ Godamunna යන ප්‍රදේශ එකම ග්‍රාමීය මාර්ග හා කෘෂිකාර්මික භූදර්ශනයක කොටස් ලෙස සම්බන්ධ වේ. මකුල්දෙණිය ආශ්‍රිත Udispattuwa–Godamunna Road මාර්ග සම්බන්ධතාවය සිතියම් දත්තවල දැක්වේ.<ref name="GeoNames"/> == බොබෙබිල සමඟ සම්බන්ධතාව == [[බොබෙබිල]] උඩිස්පත්තුව, මකුල්දෙණිය සහ රංගල අතර කඳුකර ප්‍රදේශයේ පිහිටි ග්‍රාමීය ජනාවාසයකි. බොබෙබිල සහ උඩිස්පත්තුව අතර සම්බන්ධතාව ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රාදේශීය මාර්ග, කෘෂිකර්මාන්තය හා ග්‍රාමීය සේවා ජාලය හරහා පවතී. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[බොබෙබිල]]''' == මැදදුම්බර සමඟ සම්බන්ධතාව == උඩිස්පත්තුව යනු [[මැදදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ GN Division 773කි. මැදදුම්බර ප්‍රදේශය තෙල්දෙණිය පහළ සේවා මධ්‍යස්ථානයේ සිට රංගල, හීල්ඔය සහ තංගප්පුව වැනි ඉහළ කඳුකර ජනාවාස දක්වා විහිදෙන විවිධ භූදර්ශනයකින් සමන්විත වේ. උඩිස්පත්තුව එම ප්‍රාදේශීය පද්ධතියේ මධ්‍යම කඳුකර ජනාවාසයක් ලෙස පිහිටයි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[මැදදුම්බර]]''' == ගොඩමුන්න සහ අවට මාර්ග ජාලය == [[ගොඩමුන්න]] උඩිස්පත්තුවට ආසන්න ගම්මානයකි. Udispattuwa–Godamunna Road මගින් මෙම ප්‍රදේශ දෙක සම්බන්ධ වන අතර එය මකුල්දෙණිය සහ අනෙකුත් අසල්වැසි ගම්මාන වෙත යන ප්‍රාදේශීය මාර්ග ජාලයේ කොටසකි. ගොඩමුන්න හා උඩිස්පත්තුව අවට ප්‍රදේශවල කුඹුරු, ගෙවතු, ගස්වැල් සහිත බෑවුම් සහ ග්‍රාමීය නිවාස දක්නට ලැබේ. == දුම්බර කඳුකරය සමඟ සම්බන්ධතාව == උඩිස්පත්තුව දුම්බර කඳුකරයේ පහළ හා මධ්‍යම උස කලාප අතර පිහිටි ප්‍රදේශයකි. ඉහළ ප්‍රදේශවලින් රංගල හා තංගප්පුව දෙසට ගමන් කළ හැකි අතර එම මාර්ග ජාලය [[ක්නක්කල්ස් කඳුවැටිය]] ආශ්‍රිත උසස් කඳුකර පරිසරයට සම්බන්ධ වේ. මෙහිදී '''දුම්බර කඳුකරය''' යන්න පුළුල් භූගෝලීය හා සංස්කෘතික කලාපයට යොදා ගන්නා අතර '''ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය''' විශේෂ ආරක්ෂිත වනාන්තර ප්‍රදේශයට අදාළ වේ. == කෘෂිකර්මාන්තය == උඩිස්පත්තුවේ ග්‍රාමීය ආර්ථිකය කුඩා පරිමාණ කෘෂිකර්මාන්තය සහ ගෙවතු වගාව සමඟ සම්බන්ධ වේ. ප්‍රදේශයේ, * වී * එළවළු * පලතුරු * ගෙවතු බෝග * කුළුබඩු * පශු පාලනය වැනි ජීවනෝපාය ක්‍රියාකාරකම් පවතී. පහළ කඳුකරයේ තේ හා වැවිලි භූදර්ශනය රංගල දෙසට වඩාත් පැහැදිලිව දක්නට ලැබෙන අතර උඩිස්පත්තුව අවට නිම්න සහ බෑවුම්වල ගෙවතු හා කුඩා වගාබිම් වැඩි වශයෙන් පවතී. == කුඹුරු සහ ජල පද්ධති == උඩිස්පත්තුව අවට කුඹුරු සහ කඳුකර ඇළ දොළ ග්‍රාමීය භූදර්ශනයේ වැදගත් කොටස් වේ. මෝසම් වර්ෂාව සහ කඳුකර ජලධාරා මත රඳා පවතින කුඹුරු පද්ධති ප්‍රදේශයේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ජීවිතයට සම්බන්ධ වේ. පොද්දල්ගොඩ සහ අවට ප්‍රදේශවල ඇති කුඩා ජල පද්ධති ද මැදදුම්බර කඳුකර ජල පෝෂක පද්ධතියේ කොටස් වේ. == පාසල් සහ අධ්‍යාපනය == උඩිස්පත්තුව තෙල්දෙණිය අධ්‍යාපන කලාපයේ වැදගත් අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථානයකි. ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ 2024 පාසල් ලේඛනයේ Medadumbara, Teldeniya කලාපයට අයත් පාසල් අතර, * '''Udispattuwa Secondary School''' * '''Udispattuwa Primary School''' * '''Udispattuwa Muslim Vidyalaya''' * '''Giddawa Primary School''' * '''Poddalgoda Primary School''' * '''Retiyagama Primary School''' වැනි පාසල් දක්වා ඇත.<ref name="Schools2024">[https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2025/09/01i-2024-En.pdf Ministry of Education — School List 2024]</ref> 2024 ලේඛනයේ Udispattuwa Secondary School, Udispattuwa Primary School සහ Udispattuwa Muslim Vidyalaya වෙන වෙනම ආයතන ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.<ref name="Schools2024"/> මෙම අධ්‍යාපන ජාලය උඩිස්පත්තුව පමණක් නොව අවට ගම්මානවල ළමුන්ටද සේවා සපයයි. == ආගමික හා සංස්කෘතික ස්ථාන == උඩිස්පත්තුව සහ අවට ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ හා මුස්ලිම් ආගමික ස්ථාන පවතී. Udispattuwa Muslim Vidyalaya හි පිහිටීම දේශීය සිතියම් දත්තවල උඩිස්පත්තුව ගම්මානය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇති අතර, අවට බෞද්ධ විහාරස්ථානද දක්නට ලැබේ.<ref>[https://www.mapcarta.com/W1391583754 Udispattuwa Primary School area]</ref> කෙසේ වෙතත්, මෙම ලිපියේ නිශ්චිත පන්සල් සහ කෝවිල් ලැයිස්තුව ස්වාධීන මූලාශ්‍ර මගින් නාම සහ ස්ථාන තහවුරු කිරීමෙන් පසු පුළුල් කළ යුතුය. == 2018 මාර්තු සිදුවීම් == 2018 මාර්තු මාසයේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පැතිර ගිය අන්තර්-ප්‍රජා ප්‍රචණ්ඩ සිදුවීම්වල ආරම්භක ප්‍රදේශ අතර උඩිස්පත්තුව සහ තෙල්දෙණියද වාර්තා වී ඇත. ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ 2025 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද Digana Report අනුව 2018 මාර්තු 4 දින Udispattuwa ප්‍රදේශයේ Moragahamula Junction ආශ්‍රිතව ව්‍යාපාරික ස්ථාන දෙකක් ගිනි තැබීමට ලක් වූ බවත්, එම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් උඩිස්පත්තුවේ පදිංචිකරුවන් 24 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගත් බවත් සඳහන් වේ.<ref name="HRC2018">[https://www.hrcsl.lk/wp-content/uploads/2025/08/Digana-Report_Final-September-2025.pdf Human Rights Commission of Sri Lanka — Report on the Digana Incidents]</ref> එම වාර්තාවට අනුව එදින තෙල්දෙණිය ප්‍රදේශයේ විරෝධතාවක්ද වාර්තා වූ අතර පසුව තත්ත්වය [[දිගන]] සහ අවට ප්‍රදේශවලට පැතිර ගියේය.<ref name="HRC2018"/> 2018 මාර්තු 6 දින ශ්‍රී ලංකා රජය රටපුරා දින 10ක හදිසි නීතියක් ප්‍රකාශයට පත් කළ බව BBC වාර්තා කළේය.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-43300913 BBC News — Sri Lanka violence: State of emergency declared over attacks]</ref> මෙම සිදුවීම් උඩිස්පත්තුව, තෙල්දෙණිය, දිගන සහ මධ්‍යම පළාතේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල බෞද්ධ හා මුස්ලිම් ජනතාව අතර සම්බන්ධතා පිළිබඳ නූතන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිද්ධියක් විය. == 2018 සිදුවීම්වල ප්‍රාදේශීය වැදගත්කම == 2018 සිදුවීම්වලදී උඩිස්පත්තුවේ නම ජාතික මාධ්‍ය සහ මානව හිමිකම් වාර්තාවල සඳහන් වූ අතර, එම සිදුවීම් විශාල Kandy District ආශ්‍රිත ප්‍රචණ්ඩත්වයක කොටසක් විය.<ref name="HRC2018"/> එම සිදුවීම් පිළිබඳ වාර්තා කිරීමේදී උඩිස්පත්තුව යන ගම්මානයේ සමස්ත ජනතාවට හෝ යම් ආගමික කණ්ඩායමකට එකම ආකාරයේ ක්‍රියාකාරීත්වයක් ආරෝපණය නොකළ යුතුය. වාර්තා වූ ක්‍රියා හා අත්අඩංගුවට ගැනීම් සම්බන්ධ පුද්ගලයන් සහ සිදුවීම් ලෙස වෙන වෙනම සලකා බැලිය යුතුය.<ref name="HRC2018"/> == සංචාරක හා කඳුකර වැදගත්කම == උඩිස්පත්තුව [[රංගල]], [[මකුල්දෙණිය]], [[හීල්ඔය]] සහ ඉහළ දුම්බර කඳුකර ප්‍රදේශ වෙත යන මාර්ග ජාලයට සම්බන්ධ බැවින් ග්‍රාමීය හා කඳුකර සංචාරක ජාලයේ කොටසකි. ප්‍රදේශයේ සංචාරක වශයෙන් වැදගත් අංග අතර, * කඳුකර භූදර්ශන; * කුඹුරු; * ගෙවතු; * ඇළ දොළ; * දිය ඇලි; * රංගල තේ වතු; * දුම්බර කඳුකර මංපෙත්; * බඹරගල; * ක්නක්කල්ස් ප්‍රවේශ මාර්ග ඇතුළත් වේ. Rangala–Udispattuwa hiking route එක සහ රංගල සිට හීල්ඔය හා අනෙකුත් කඳුකර ප්‍රදේශ වෙත මංපෙත් ද පවතින බව modern trail records මගින් පෙන්වයි.<ref>[https://www.wikiloc.com/trails/hiking/sri-lanka/central/rangala Wikiloc — Rangala hiking routes]</ref> == තෙල්දෙණිය–උඩිස්පත්තුව–රංගල ජාලය == උඩිස්පත්තුවේ ප්‍රාදේශීය සම්බන්ධතාවය පහත පරිදි සංකේතාත්මකව දැක්විය හැක: <pre> මැදදුම්බර │ ├── තෙල්දෙණිය │ │ │ └── උඩිස්පත්තුව │ ├── ගොඩමුන්න │ ├── පොද්දල්ගොඩ │ ├── ගැබ්බෙල │ ├── රෙටියාගම │ └── මකුල්දෙණිය │ └── රංගල ├── බොබෙබිල ├── මකුල්දෙණිය ├── හීල්ඔය └── තංගප්පුව └── Corbett's Gap </pre> මෙය නිල පරිපාලන hierarchy එකක් නොව මාර්ග, සේවා, ජනාවාස සහ සංචාරක සම්බන්ධතා පෙන්වන සංකේතාත්මක සටහනකි. == ප්‍රවාහනය == උඩිස්පත්තුවේ පොදු ප්‍රවාහනය ප්‍රධාන වශයෙන් තෙල්දෙණිය හා අවට ප්‍රදේශවල මාර්ග ජාලය සමඟ සම්බන්ධ වේ. තෙල්දෙණිය ප්‍රධාන බස් සම්බන්ධක මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරන අතර එතැනින් රංගල, මකුල්දෙණිය, හීල්ඔය, ගොඩමුන්න, කොටගඟ සහ තංගප්පුව දෙසට මාර්ග විහිදේ. මධ්‍යම පළාත් ප්‍රවාහන සේවා අධිකාරියේ වර්තමාන මාර්ග ජාලයේ තෙල්දෙණිය හා රංගල ආශ්‍රිත මාර්ග උඩිස්පත්තුව ප්‍රදේශයට ප්‍රාදේශීය සම්බන්ධතාවක් සපයයි.<ref>[https://tsa.cp.gov.lk/bus-routes.php Central Province Transport Services Authority — Bus Routes]</ref> == සෞඛ්‍ය සහ මහජන සේවා == උඩිස්පත්තුවේ විශාල සෞඛ්‍ය හා පරිපාලන සේවා සඳහා ජනතාව ප්‍රධාන වශයෙන් තෙල්දෙණිය වෙත ගමන් කරයි. [[තෙල්දෙණිය]]හි District Base Hospital, පොලිස් ස්ථානය, තැපැල් කාර්යාලය, ප්‍රාදේශීය පරිපාලන සේවා හා වෙළඳ සේවා පවතින බැවින් උඩිස්පත්තුව ඇතුළු අවට ගම්මාන සඳහා එය වැදගත් පහළ සේවා මධ්‍යස්ථානයකි. == ග්‍රාමීය ආර්ථිකය == උඩිස්පත්තුවේ ප්‍රධාන ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් ග්‍රාමීය කෘෂිකර්මාන්තය, කුඩා ව්‍යාපාර, අධ්‍යාපන හා රාජ්‍ය සේවා, ප්‍රවාහන සේවා සහ අවට වැවිලි ආර්ථිකයට සම්බන්ධ වේ. ගොවිතැන් භූමි, ගෙවතු සහ කඳුකර මාර්ග භූදර්ශනය එකිනෙකට සමීපව පිහිටයි. රංගල හා මකුල්දෙණිය දෙසට යන විට තේ වතු සහ වතු ආශ්‍රිත භූදර්ශනය ක්‍රමයෙන් වැඩි වේ. == ජලය සහ පරිසරය == උඩිස්පත්තුව දුම්බර කඳුකරයේ පහළ හා මධ්‍යම උස ජල පෝෂක භූමිවල කොටසකි. කඳුකර ඇළ දොළ සහ වර්ෂා ජලය කුඹුරු හා ගෙවතු වගාව සඳහා වැදගත් වන අතර පහළ ජල පද්ධති [[මහවැලි ගඟ]] හා [[වික්ටෝරියා ජලාශය]] ආශ්‍රිත ජල ජාලයට සම්බන්ධ වේ. == දේශගුණය == උඩිස්පත්තුවේ දේශගුණයට මධ්‍යම කඳුකර භූගෝලීය ස්වභාවය හා මෝසම් වර්ෂාපතනය බලපායි. තෙල්දෙණියට වඩා ඇතැම් ඉහළ බෑවුම් තෙත් හා සිසිල් විය හැකි අතර රංගල හා තංගප්පුව දෙසට උස්බිම් බලපෑම වැඩි වේ. මීදුම සහ වැසි විශේෂයෙන් ඉහළ කඳුකර මාර්ගවල දෘශ්‍යතාව හා ගමනාගමනයට බලපෑ හැක. == පරිසර සංරක්ෂණය == උඩිස්පත්තුව ග්‍රාමීය හා කෘෂිකාර්මික ජනාවාසයක් වුවද එහි ඉහළ කඳුකර පරිසරය දුම්බර කඳුකරයේ වනාන්තර හා ජල පෝෂක පද්ධති සමඟ සම්බන්ධ වේ. අසල [[රංගල]], [[හීල්ඔය]] සහ [[තංගප්පුව]] හරහා [[ක්නක්කල්ස් කඳුවැටිය]] හා [[ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] වෙත ගමන් කළ හැකි බැවින් ප්‍රදේශයේ පාරිසරික වැදගත්කම ප්‍රාදේශීය සීමාව ඉක්මවයි. == ආශ්‍රිත ලිපි == * [[මැදදුම්බර]] * [[තෙල්දෙණිය]] * [[රංගල]] * [[බොබෙබිල]] * [[මකුල්දෙණිය]] * [[හීල්ඔය]] * [[තංගප්පුව]] * [[ගොඩමුන්න]] * [[කොටගඟ]] * [[දුම්බර කඳුකරය]] * [[ක්නක්කල්ස් කඳුවැටිය]] * [[ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] * [[වික්ටෝරියා ජලාශය]] * [[මහවැලි ගඟ]] == ගැලරිය == === උඩිස්පත්තුව භූදර්ශනය === <gallery mode="packed" heights="250"> <!-- --> </gallery> == බාහිර සබැඳි == * [[:en:Udispattuwa|Udispattuwa — English Wikipedia]] * [[:si:මැදදුම්බර|මැදදුම්බර — සිංහල Wikipedia]] * [[:si:තෙල්දෙණිය|තෙල්දෙණිය — සිංහල Wikipedia]] * [[:si:රංගල|රංගල — සිංහල Wikipedia]] * [[:si:මකුල්දෙණිය|මකුල්දෙණිය — සිංහල Wikipedia]] * [[:si:හීල්ඔය|හීල්ඔය — සිංහල Wikipedia]] * [https://www.geonames.org/ Udispattu — GeoNames] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf Department of Census and Statistics — 2024 GN Population Data] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/GND_Reports/2020/Kandy.pdf Department of Census and Statistics — Kandy GN Division Statistics] * [https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2025/09/01i-2024-En.pdf Ministry of Education — School List 2024] * [https://tsa.cp.gov.lk/bus-routes.php Central Province Transport Services Authority — Bus Routes] * [https://www.hrcsl.lk/wp-content/uploads/2025/08/Digana-Report_Final-September-2025.pdf Human Rights Commission of Sri Lanka — Digana Report] * [https://www.bbc.com/news/world-asia-43300913 BBC News — Sri Lanka violence and state of emergency] * [https://tourism.cp.gov.lk/en/village-life-in-sri-lanka Central Province Tourism Department — Village tourism] * [https://www.wikiloc.com/trails/hiking/sri-lanka/central/rangala Hiking routes around Rangala] == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මාන]] [[Category:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:මධ්‍යම පළාත]] [[Category:මැදදුම්බර]] [[Category:දුම්බර කඳුකරය]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ස්ථාන]] [[en:Udispattuwa]] qgbe3mlhi5puhyy35087d9gt93na919 800512 800511 2026-09-28T17:15:40Z Maxvideos 81204 800512 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = '''උඩිස්පත්තුව''' | native_name = උඩිස්පත්තුව | native_name_lang = si | image = | caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ උඩිස්පත්තුවේ පිහිටීම | pushpin_map = Sri Lanka | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටීම | type = [[ගම්මානය]] | subdivision_type = [[Countries of the world|රට]] | subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | subdivision_type1 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]] | subdivision_name1 = [[මධ්‍යම පළාත]] | subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_name2 = [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_type3 = ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය | subdivision_name3 = [[මැදදුම්බර]] | population_as_of = 2024 | population_footnotes = <ref name="DCS2024">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — 2024 ග්‍රාම නිලධාරී වසම් ජනගහන දත්ත]</ref> | population_total = 1516 | population_density_km2 = | elevation_m = | timezone = [[ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව|SLT]]| utc_offset = +5:30 | coordinates = {{coord|7|19|00|N|80|47|00|E|region:LK|display=inline,title}} | postal_code_type = | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''උඩිස්පත්තුව''' (ඉංග්‍රීසි: '''Udispattuwa'''; '''Udispattu''' ලෙසද ලියැවේ) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[මධ්‍යම පළාත|මධ්‍යම පළාතේ]], [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[මැදදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් ග්‍රාමීය ජනාවාසයකි. උඩිස්පත්තුව [[තෙල්දෙණිය]], [[මකුල්දෙණිය]], [[බොබෙබිල]], [[රංගල]], [[ගොඩමුන්න]] සහ අවට කඳුකර ජනාවාස සමඟ ප්‍රාදේශීය මාර්ග හා සේවා ජාලයකින් සම්බන්ධ වේ. එය පුළුල් [[දුම්බර කඳුකරය|දුම්බර කඳුකරයේ]] ග්‍රාමීය භූදර්ශනයක පිහිටා ඇති අතර කුඹුරු, ගෙවතු, කුඩා කෘෂිකාර්මික ඉඩම්, ඇළ දොළ සහ කඳු බෑවුම් එහි භූදර්ශනයේ කොටස් වේ. 2024 ජන හා නිවාස සංගණන ග්‍රාම නිලධාරී වසම් දත්ත අනුව උඩිස්පත්තුව ග්‍රාම නිලධාරී වසමේ ජනගහනය '''1,516'''කි. එහි පිරිමි ජනගහනය 747ක් හා කාන්තා ජනගහනය 769ක් ලෙස වාර්තා වී ඇත.<ref name="DCS2024"/> == නාමය == සිංහල භාවිතයේ මෙම ස්ථානය '''උඩිස්පත්තුව''' ලෙස හැඳින්වේ. ඉංග්‍රීසි මූලාශ්‍රවල '''Udispattuwa''' සහ '''Udispattu''' යන අක්ෂර වින්‍යාස භාවිත වේ. GeoNames හි මෙම ජනාවාසය '''Udispattu''' ලෙස දක්වා ඇති අතර එය [[මැදදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය පරිපාලන ප්‍රදේශය යටතේ පිහිටි ජනාවාසයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.<ref name="GeoNames">[https://www.geonames.org/search.html?country=LK&q=Udispattu GeoNames — Udispattu]</ref> == පරිපාලන තත්ත්වය == උඩිස්පත්තුව '''ග්‍රාම නිලධාරී වසම් අංක 773''' ලෙස [[මැදදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වේ. ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිපාලන කේත දත්තවල Udispattuwa GN Division 773 ලෙස දක්වා ඇත.<ref name="DCSAdmin">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/districtCode/Central%20Province.pdf Department of Census and Statistics — Administrative Division Codes]</ref> ශ්‍රී ලංකා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ GN Division දත්තවලද Udispattuwa GN Division 773, Medadumbara යටතේ දක්වා ඇත.<ref name="HealthGN">[https://www.health.gov.lk/wp-content/uploads/2022/08/01-01-2022-eng.pdf Ministry of Health — Population Empanelment by GN Division]</ref> == ජනගහනය == 2024 ජන හා නිවාස සංගණනයේ GN මට්ටමේ දත්ත අනුව උඩිස්පත්තුවේ ජනගහනය '''1,516'''කි.<ref name="DCS2024"/> {| class="wikitable" ! දත්ත ! 2024 |- | මුළු ජනගහනය | 1,516 |- | පිරිමි | 747 |- | කාන්තා | 769 |} 2024 දත්තවලින් GN Division 773 සඳහා නිවාස සහ ජනගහන තොරතුරුද වෙන වෙනම දක්වා ඇත.<ref name="DCS2024"/> == පිහිටීම සහ භූගෝලය == GeoNames අනුව Udispattu ආසන්න වශයෙන් අක්ෂාංශ '''7.3166667° N''' සහ දේශාංශ '''80.7833333° E''' හි පිහිටා ඇත.<ref name="GeoNames"/> උඩිස්පත්තුව මැදදුම්බරයේ කඳුකර භූදර්ශනයේ පිහිටා ඇති අතර තෙල්දෙණිය හා රංගල අතර ප්‍රාදේශීය මාර්ග ජාලයට සම්බන්ධ වේ. අවට භූදර්ශනයට, * කුඹුරු; * ගෙවතු; * කුඩා කෘෂිකාර්මික ඉඩම්; * කඳු හා හෙල්; * ඇළ දොළ; * ගස්වැල් සහිත බෑවුම්; සහ * තේ හා අනෙකුත් වැවිලි ආශ්‍රිත භූමි ඇතුළත් වේ. == අවට ප්‍රදේශ == උඩිස්පත්තුව සමඟ මාර්ග හා සේවා වශයෙන් සම්බන්ධ ප්‍රදේශ අතර, * [[තෙල්දෙණිය]] * [[මකුල්දෙණිය]] * [[බොබෙබිල]] * [[රංගල]] * [[ගොඩමුන්න]] * [[පොද්දල්ගොඩ]] * [[රෙටියාගම]] * ගැබ්බෙල * පුස්සලගොල්ල * උඩමුල්ල * එම්බලගම * නිල්ගල * කුරුකොහොගම ඇතුළත් වේ. == තෙල්දෙණිය සමඟ සම්බන්ධතාව == [[තෙල්දෙණිය]] උඩිස්පත්තුවට ප්‍රධාන නගර හා සේවා මධ්‍යස්ථානය වේ. සෞඛ්‍ය, වෙළඳාම, බැංකු, තැපැල්, රජයේ පරිපාලනය සහ ප්‍රවාහන සේවා වැනි විශාල සේවා සඳහා උඩිස්පත්තුව අවට ජනතාව තෙල්දෙණිය භාවිත කරයි. තෙල්දෙණිය මැදදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ ප්‍රධාන පරිපාලන හා සේවා මධ්‍යස්ථානය වන අතර උඩිස්පත්තුව එයට සම්බන්ධ ග්‍රාමීය සේවා ප්‍රදේශයකි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[තෙල්දෙණිය]]''' == රංගල සමඟ සම්බන්ධතාව == [[රංගල]] උඩිස්පත්තුවට සම්බන්ධ ප්‍රධාන කඳුකර ගම්මානයකි. රංගල දෙසට යන මාර්ගය [[මකුල්දෙණිය]] සහ [[බොබෙබිල]] වැනි ගම්මාන හරහා ඉහළ දුම්බර කඳුකරයට ගමන් කරයි. රංගල ප්‍රදේශය තේ වතු, තේ කර්මාන්තශාලා, කඳුකර දර්ශන සහ ඉහළ කඳුකර සංචාරක ස්ථාන සඳහා ප්‍රවේශ කලාපයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[රංගල]]''' == මකුල්දෙණිය සමඟ සම්බන්ධතාව == [[මකුල්දෙණිය]] උඩිස්පත්තුවට ආසන්න කඳුකර ජනාවාසයකි. මකුල්දෙණිය සහ උඩිස්පත්තුව අතර මාර්ග සම්බන්ධතාවය ගොඩමුන්න, බොබෙබිල සහ රංගල දෙසට යන ප්‍රාදේශීය මාර්ග ජාලයේ කොටසකි. DCS පරිපාලන දත්ත අනුව Makuldeniya ද මැදදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් GN Division එකකි.<ref name="DCSAdmin"/> == බොබෙබිල සමඟ සම්බන්ධතාව == [[බොබෙබිල]] උඩිස්පත්තුව, මකුල්දෙණිය සහ රංගල අතර ග්‍රාමීය භූදර්ශනයේ කොටසකි. එම ප්‍රදේශ අතර සම්බන්ධතාවය ප්‍රාදේශීය මාර්ග, කෘෂිකර්මාන්තය, අධ්‍යාපනය සහ අනෙකුත් ග්‍රාමීය සේවා හරහා පවතී. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[බොබෙබිල]]''' == මැදදුම්බර සමඟ සම්බන්ධතාව == උඩිස්පත්තුව මැදදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ GN Division 773කි. මැදදුම්බර කලාපය තෙල්දෙණිය අවට පහළ නිම්න සහ නගර සේවා ප්‍රදේශවල සිට රංගල, හීල්ඔය සහ තංගප්පුව වැනි ඉහළ කඳුකර ජනාවාස දක්වා විහිදේ. උඩිස්පත්තුව එම පරිපාලන හා භූගෝලීය ජාලයේ මධ්‍යම කඳුකර ජනාවාසයක් ලෙස පිහිටයි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[මැදදුම්බර]]''' == ගොඩමුන්න සහ පොද්දල්ගොඩ සමඟ සම්බන්ධතාව == [[ගොඩමුන්න]] සහ [[පොද්දල්ගොඩ]] උඩිස්පත්තුව ආසන්න ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වේ. 2024 අධ්‍යාපන මූලාශ්‍රවල Poddalgoda Primary School සඳහා ලිපිනය '''Poddalgoda, Udispattuwa''' ලෙස දක්වා ඇති අතර එය Teldeniya Zone සහ Medadumbara Education Division යටතේ පවතී.<ref name="Schools2024">[https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2025/09/01i-2024-Ta.pdf ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය — 2024 පාසල් ලේඛනය]</ref> == දුම්බර කඳුකරය සමඟ සම්බන්ධතාව == උඩිස්පත්තුව දුම්බර කඳුකරයේ පහළ හා මධ්‍යම උස ග්‍රාමීය භූදර්ශනයක පිහිටා ඇත. රංගල හා තංගප්පුව දෙසට ගමන් කරන විට භූමිය ක්‍රමයෙන් ඉහළ යන අතර වනාන්තර, තෘණ භූමි සහ ඉහළ කඳුකර පරිසර සමඟ සම්බන්ධ වේ. මෙහිදී '''දුම්බර කඳුකරය''' යන්න පුළුල් භූගෝලීය හා සංස්කෘතික කලාපයට යොදා ගන්නා අතර [[ක්නක්කල්ස් කඳුවැටිය]] සහ [[ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] යන නාම විශේෂිත භූගෝලීය සහ සංරක්ෂිත ප්‍රදේශ සඳහා භාවිත වේ. == කෘෂිකර්මාන්තය == උඩිස්පත්තුවේ ග්‍රාමීය ආර්ථිකය කුඩා පරිමාණ කෘෂිකර්මාන්තය, ගෙවතු වගාව සහ අවට කඳුකර ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් සමඟ සම්බන්ධ වේ. ප්‍රදේශයේ කුඹුරු, එළවළු, පලතුරු, ගෙවතු බෝග සහ අනෙකුත් කෘෂිකාර්මික භෝග වගා කරනු ලැබේ. උස හා භූමියේ ස්වභාවය අනුව පහත් නිම්න ප්‍රදේශවල කුඹුරු සහ ගෙවතු වගාවත්, ඉහළ බෑවුම්වල වැවිලි හා වනාන්තර භූමිත් දක්නට ලැබේ. == කුඹුරු සහ ජල පද්ධති == උඩිස්පත්තුව අවට කුඹුරු හා කුඩා ජලධාරා ග්‍රාමීය භූදර්ශනයේ වැදගත් කොටස් වේ. මෝසම් වර්ෂාපතනය හා කඳුකර ජලය කෘෂිකාර්මික පද්ධති සඳහා වැදගත් වන අතර කුඩා ඇළ දොළ පහළ ජල පෝෂක පද්ධති වෙත ගමන් කරයි. පුළුල් මැදදුම්බර ජල පද්ධතිය [[මහවැලි ගඟ]] හා [[වික්ටෝරියා ජලාශය]] ආශ්‍රිත ජල පෝෂකයට සම්බන්ධ වේ. == අධ්‍යාපනය == උඩිස්පත්තුව තෙල්දෙණිය කලාප අධ්‍යාපන පද්ධතියට අයත් ප්‍රදේශයකි. 2024 ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පාසල් ලේඛනයේ Udispattuwa සහ අවට ප්‍රදේශ සඳහා පාසල් කිහිපයක් දක්වා ඇත.<ref name="Schools2024"/> ඒ අතර, * '''Udispattuwa Primary School''' * '''Udispattuwa Muslim Vidyalaya''' * '''Digana Primary School''' — Siridigana, Udispattuwa * '''Poddalgoda Primary School''' — Poddalgoda, Udispattuwa * '''Retiyagama Primary School''' — Retiyagama, Udispattuwa * '''Giddawa Primary School''' ඇතුළත් වේ.<ref name="Schools2024"/> 2024 ජාතික පාසල් ලේඛනයේ '''Amupitiya National School''' සඳහා ලිපිනය Udispathtuwa ලෙසත්, Teldeniya Zone සහ Medadumbara Education Division යටතේත් දක්වා ඇත.<ref>[https://dmb.moe.gov.lk/2024/01/01_PDF/Tbl20240101.pdf Ministry of Education — National Schools 2024]</ref> පැරණි අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශ ලේඛනවල '''Udispattuwa Secondary School''' ද Udispattuwa යන ලිපිනය සමඟ දක්වා ඇත.<ref>[https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2022/06/Sch-List-with-Census-No..pdf Ministry of Education — School List with Census Numbers]</ref> == තැපැල් සේවා == ශ්‍රී ලංකා සංඛ්‍යාලේඛන හා රජයේ ආයතන දත්තවල Udispattuwa උප තැපැල් කාර්යාලයක් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත.<ref>[https://www.statistics.gov.lk/WebReleases/Institutions_List ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — Institutions List]</ref> එය උඩිස්පත්තුව හා අවට ග්‍රාමීය ජනතාව සඳහා ප්‍රාදේශීය තැපැල් සේවාවක් සපයයි. == ආගමික හා සංස්කෘතික ජීවිතය == උඩිස්පත්තුව සහ අවට ගම්මානවල බෞද්ධ හා මුස්ලිම් ආගමික ආයතන පවතී. Udispattuwa Muslim Vidyalaya වැනි ආයතන මගින් ප්‍රදේශයේ මුස්ලිම් ප්‍රජාවගේ අධ්‍යාපන හා සමාජ ජාලය පිළිබිඹු වේ.<ref name="Schools2024"/> මැදදුම්බරයේ පුළුල් සංස්කෘතික භූදර්ශනය තුළ බෞද්ධ විහාරස්ථාන, හින්දු කෝවිල් සහ අනෙකුත් ආගමික ස්ථානද දක්නට ලැබේ. == 2018 මාර්තු සිදුවීම් == 2018 මාර්තු මාසයේ [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] ආශ්‍රිත අන්තර්-ප්‍රජා ප්‍රචණ්ඩ සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් උඩිස්පත්තුවේ නම නිල පරීක්ෂණ වාර්තාවල සඳහන් වේ. ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ Digana සිදුවීම් පිළිබඳ පසුකාලීන වාර්තාව අනුව 2018 මාර්තු 4 දින '''Moragahamula Junction''' ආශ්‍රිත ව්‍යාපාරික ස්ථාන දෙකක් ගිනි තැබීමට ලක් වූ බව වාර්තා කර ඇත.<ref name="HRC2025">[https://www.hrcsl.lk/wp-content/uploads/2025/08/Digana-Report_Final-September-2025.pdf ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව — Digana සිදුවීම් පිළිබඳ වාර්තාව]</ref> එම වාර්තාවේ, මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට ගත් පුද්ගලයන් 24 දෙනෙකුගෙන් සමහරු තමන් උඩිස්පත්තුවේ පදිංචිකරුවන් බවත්, කුමාරසිංහගේ අවමංගල්‍යයට සහභාගි වීමට බස් රථයකින් පැමිණි බවත් ප්‍රකාශ කළ බව සඳහන් වේ.<ref name="HRC2025"/> එම පුද්ගලයන් තමන් ප්‍රහාරවලට සම්බන්ධ නොවූ බව ප්‍රකාශ කළ බවද වාර්තාව සඳහන් කරයි.<ref name="HRC2025"/> ඒ අනුව උඩිස්පත්තුව මෙම සිදුවීම් සම්බන්ධ වාර්තාවල සඳහන් ප්‍රදේශයක් වුවද, '''2018 ප්‍රචණ්ඩත්වය සමස්තයක් ලෙස උඩිස්පත්තුවෙන් ආරම්භ වූ බව''' නිශ්චිතව පැවසීමට ඉහත නිල වාර්තාව ප්‍රමාණවත් සාක්ෂියක් නොවේ. ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ 2018 වාර්ෂික වාර්තාව මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ තෙල්දෙණිය සහ දිගන ආශ්‍රිත 2018 මාර්තු ප්‍රචණ්ඩ සිදුවීම් පිළිබඳ විශේෂ අවධානයක් යොමු කර ඇත.<ref>[https://www.hrcsl.lk/wp-content/uploads/2020/01/Annual-Report-2018-English.pdf Human Rights Commission of Sri Lanka — Annual Report 2018]</ref> 2018 මාර්තු 6 දින ශ්‍රී ලංකා රජය රටපුරා හදිසි නීතියක් ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර එය දින 10ක් ක්‍රියාත්මක වූ බව BBC වාර්තා කළේය.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-43305453 BBC News — Sri Lanka struggles to curb Buddhist riots]</ref> මෙම සිදුවීම් පිළිබඳ විස්තර කිරීමේදී උඩිස්පත්තුවේ සමස්ත ජනගහනයකට හෝ කිසියම් ජන වර්ගයකට සාමූහික වගකීමක් ආරෝපණය නොකළ යුතුය. == ප්‍රාදේශීය සේවා සහ ආර්ථිකය == උඩිස්පත්තුවේ ග්‍රාමීය ආර්ථිකය කෘෂිකර්මාන්තය, ගෙවතු වගාව, කුඩා ව්‍යාපාර, අධ්‍යාපන සේවා, ප්‍රවාහන සේවා සහ අවට නගර හා වැවිලි ආර්ථිකය සමඟ සම්බන්ධ වේ. තෙල්දෙණිය සහ රංගල වෙත ඇති මාර්ග සම්බන්ධතාව ප්‍රදේශයේ වෙළඳ හා සේවා කටයුතු සඳහා වැදගත් වේ. == සංචාරක හා කඳුකර වැදගත්කම == උඩිස්පත්තුව ප්‍රධාන සංචාරක නගරයක් නොවුවද එය [[මැදදුම්බර]] සහ රංගල කඳුකර සංචාරක ජාලයේ කොටසකි. ප්‍රදේශයේ සංචාරක වශයෙන් වැදගත් අංග අතර, * කඳුකර භූදර්ශන; * කුඹුරු; * ගෙවතු; * ග්‍රාමීය මාර්ග; * ඇළ දොළ; * රංගල තේ වතු; * [[හීල්ඔය]]; * [[තංගප්පුව]]; * [[බඹරගල රජමහා විහාරය]]; සහ * [[ක්නක්කල්ස් කඳුවැටිය]] වෙත යන ප්‍රවේශ මාර්ග ඇතුළත් වේ. උඩිස්පත්තුව හරහා හෝ ආසන්නයෙන් ගමන් කරන සංචාරකයන්ට තෙල්දෙණිය, රංගල, මකුල්දෙණිය සහ ඉහළ දුම්බර කඳුකරයට සම්බන්ධ විය හැක. == ප්‍රවාහනය == උඩිස්පත්තුවේ ප්‍රවාහන සම්බන්ධතාවය ප්‍රධාන වශයෙන් [[තෙල්දෙණිය]] සහ අවට මාර්ග ජාලය මත රඳා පවතී. මධ්‍යම පළාත් ප්‍රවාහන සේවා අධිකාරියේ වර්තමාන මාර්ග ලැයිස්තුවේ තෙල්දෙණියෙන් [[ගොඩමුන්න]], [[හීල්ඔය]], [[රංගල]], රෙටියාගම සහ අනෙකුත් අවට ප්‍රදේශ වෙත සේවා දක්වා ඇත.<ref name="CPTSA">[https://tsa.cp.gov.lk/bus-routes.php Central Province Transport Services Authority — Bus Routes]</ref> මෙම ප්‍රවාහන ජාලය උඩිස්පත්තුවට සෘජුව හෝ ආසන්න මාර්ග හරහා සේවා සම්බන්ධතාව සපයයි. == සෞඛ්‍ය හා මහජන සේවා == උඩිස්පත්තුවේ විශාල සෞඛ්‍ය හා පරිපාලන සේවාවන් සඳහා තෙල්දෙණිය ප්‍රධාන සේවා මධ්‍යස්ථානය වේ. District Base Hospital – Teldeniya, තෙල්දෙණිය පොලිස් ස්ථානය, තැපැල් සේවා, ප්‍රාදේශීය පරිපාලන සේවා, බැංකු සහ වෙළඳ පහසුකම් අවට ගම්මානවල ජනතාවට භාවිත වේ. == පරිසරය සහ ජල පෝෂකය == උඩිස්පත්තුව දුම්බර කඳුකරයේ ජල පෝෂක භූදර්ශනයේ කොටසකි. වර්ෂා ජලය සහ කඳුකර ඇළ දොළ කුඹුරු හා ගෙවතු වගාවට වැදගත් වන අතර පහළ ජල පද්ධති [[මහවැලි ගඟ]] සහ [[වික්ටෝරියා ජලාශය]] ආශ්‍රිත ජල පෝෂකයට සම්බන්ධ වේ. රංගල, හීල්ඔය සහ තංගප්පුව දෙසට ඉහළ යන විට වනාන්තර හා කඳුකර පරිසරයේ අනුපාතය වැඩි වේ. == දේශගුණය == මධ්‍යම කඳුකරයේ පිහිටීම නිසා උඩිස්පත්තුවට කඳුකර දේශගුණික බලපෑම් පවතී. වර්ෂාපතනය, උස සහ භූමි ආකෘතිය අනුව ප්‍රදේශයේ උෂ්ණත්වය හා තෙතමනය වෙනස් වේ. ඉහළ මාර්ග සහ බෑවුම්වල මීදුම සහ වැසි හේතුවෙන් දෘශ්‍යතාව සහ මාර්ග තත්ත්වය වෙනස් විය හැක. == සංරක්ෂණය == උඩිස්පත්තුව ග්‍රාමීය ජනාවාසයක් වුවද එහි අවට ඉහළ කඳුකර පරිසරය දුම්බර සහ ක්නක්කල්ස් ජල පෝෂක හා වනාන්තර පද්ධති සමඟ සම්බන්ධ වේ. රංගල සහ තංගප්පුව හරහා [[ක්නක්කල්ස් කඳුවැටිය]] හා [[ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] වෙත ප්‍රවේශ විය හැකි බැවින් ප්‍රදේශයේ පාරිසරික වැදගත්කම උඩිස්පත්තුවේ පරිපාලන සීමාව ඉක්මවා පවතී. == ප්‍රාදේශීය සම්බන්ධතා ගස == පහත සටහන නිල පරිපාලන hierarchy එකක් නොව උඩිස්පත්තුවේ මාර්ග, සේවා සහ භූගෝලීය සම්බන්ධතා පෙන්වන සරල සටහනකි. <pre> මැදදුම්බර │ ├── තෙල්දෙණිය │ │ │ └── උඩිස්පත්තුව │ ├── ගොඩමුන්න │ ├── පොද්දල්ගොඩ │ ├── ගැබ්බෙල │ ├── රෙටියාගම │ └── මකුල්දෙණිය │ └── රංගල ├── බොබෙබිල ├── මකුල්දෙණිය ├── හීල්ඔය └── තංගප්පුව └── Corbett's Gap </pre> == ගැලරිය == <gallery mode="packed" heights="250"> <!-- --> </gallery> == ආශ්‍රිත ලිපි == * [[මැදදුම්බර]] * [[තෙල්දෙණිය]] * [[රංගල]] * [[බොබෙබිල]] * [[මකුල්දෙණිය]] * [[හීල්ඔය]] * [[තංගප්පුව]] * [[ගොඩමුන්න]] * [[කොටගඟ]] * [[දුම්බර කඳුකරය]] * [[ක්නක්කල්ස් කඳුවැටිය]] * [[ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] * [[වික්ටෝරියා ජලාශය]] * [[මහවැලි ගඟ]] == බාහිර සබැඳි == * [[:en:Udispattuwa|Udispattuwa — English Wikipedia]] * [[:en:Medadumbara Divisional Secretariat|Medadumbara Divisional Secretariat — English Wikipedia]] * [[:en:Teldeniya|Teldeniya — English Wikipedia]] * [[:en:Rangala|Rangala — English Wikipedia]] * [[:en:Bobebila|Bobebila — English Wikipedia]] * [[:en:Heeloya|Heeloya — English Wikipedia]] * [[:en:Thangappuwa|Thangappuwa — English Wikipedia]] * [https://www.geonames.org/search.html?country=LK&q=Udispattu GeoNames — Udispattu] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — 2024 GN ජනගහන දත්ත] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/districtCode/Central%20Province.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — පරිපාලන කේත] * [https://www.health.gov.lk/wp-content/uploads/2022/08/01-01-2022-eng.pdf සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය — GN Division දත්ත] * [https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2025/09/01i-2024-Ta.pdf අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය — 2024 පාසල් ලේඛනය] * [https://dmb.moe.gov.lk/2024/01/01_PDF/Tbl20240101.pdf අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය — 2024 ජාතික පාසල් ලේඛනය] * [https://tsa.cp.gov.lk/bus-routes.php මධ්‍යම පළාත් ප්‍රවාහන සේවා අධිකාරිය — බස් මාර්ග] * [https://www.hrcsl.lk/wp-content/uploads/2025/08/Digana-Report_Final-September-2025.pdf ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව — Digana වාර්තාව] * [https://www.hrcsl.lk/wp-content/uploads/2020/01/Annual-Report-2018-English.pdf ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව — 2018 වාර්ෂික වාර්තාව] * [https://www.bbc.com/news/world-asia-43305453 BBC News — Sri Lanka struggles to curb Buddhist riots] == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} [[Category:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:මධ්‍යම පළාත]] [[Category:මැදදුම්බර]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මාන]] [[Category:දුම්බර කඳුකරය]] [[en:Udispattuwa]] 43l8bpsde6rjrxm0ncgjexmwb4wbezl 0 196901 800514 2026-09-28T18:24:36Z Maxvideos 81204 '{{Infobox settlement | official_name = '''මනාවේරිය''' | native_name = මනාවේරිය | native_name_lang = si | other_name = Manaveriya; Manaweriya | type = [[ගම්මානය]] | image = | caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | map_caption...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 800514 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = '''මනාවේරිය''' | native_name = මනාවේරිය | native_name_lang = si | other_name = Manaveriya; Manaweriya | type = [[ගම්මානය]] | image = | caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ මනාවේරියේ පිහිටීම | pushpin_map = Sri Lanka | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටීම | subdivision_type = රට | subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | subdivision_type1 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]] | subdivision_name1 = [[බස්නාහිර පළාත]] | subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_name2 = [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_type3 = [[ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස]]ය | subdivision_name3 = [[කටාන]] | population_as_of = 2024 | population_footnotes = <ref name="DCS2024">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — 2024 ග්‍රාම නිලධාරී වසම් ජනගහන දත්ත]</ref> | population_total = 1835 | population_density_km2 = | elevation_m = 5 | timezone = [[ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව|SLT]] | utc_offset = +5:30 | coordinates = {{coord|7.2680|N|79.8647|E|region:LK|display=inline,title}} | postal_code_type = | postal_code = 11540 | area_code = 031 | website = | footnotes = }} '''මනාවේරිය''' (ඉංග්‍රීසි: '''Manaveriya'''; '''Manaweriya''' ලෙසද භාවිත වේ) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[බස්නාහිර පළාත|බස්නාහිර පළාතේ]], [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[කටාන]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් ග්‍රාමීය ජනාවාසයකි. මනාවේරිය [[කොච්චිකඩේ]] නගරයට ඉතා ආසන්නව පිහිටා ඇති අතර [[මීගමුව]] හා කටාන අතර ඇති ප්‍රවාහන, වාණිජ, අධ්‍යාපනික සහ නේවාසික භූදර්ශනයේ කොටසකි. එය පරිපාලන වශයෙන් කොච්චිකඩේ GN Division එකෙන් වෙනස් වුවද, දෛනික ලිපින භාවිතයේ මනාවේරිය නාමය '''Kochchikade''' සහ '''11540''' තැපැල් ප්‍රදේශය සමඟ බහුලව සම්බන්ධ වේ. රජයේ ගැසට් ලේඛනවල මනාවේරිය, කොච්චිකඩේ යන ලිපින දෙකම භාවිත වී ඇත.<ref name="Gazette2025">[https://documents.gov.lk/view/gazettes/2025/12/2025-12-12%28IV-B%29E.pdf ශ්‍රී ලංකා රජයේ ගැසට් පත්‍රය — 12 December 2025]</ref> 2024 ජන හා නිවාස සංගණන GN-level දත්ත අනුව මනාවේරිය GN Division 67A හි ජනගහනය '''1,835'''කි. එහි පිරිමි ජනගහනය 845ක් සහ කාන්තා ජනගහනය 990ක් වේ.<ref name="DCS2024"/> == නාමය == නිල පරිපාලන ලේඛනවල මෙම ග්‍රාම නිලධාරී වසම '''Manaveriya''' ලෙස දක්වා ඇත. සිංහල භාවිතයේ '''මනාවේරිය''' යන නාමය භාවිත වේ. සමහර භූගෝලීය හා සිතියම් දත්තවල '''Manaweriya''' යන අක්ෂර වින්‍යාසයද දක්නට ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ වර්තමාන පරිපාලන කේත දත්තවල නිල GN නාමය '''Manaveriya''' වේ.<ref name="DCSAdmin">[https://www.statistics.gov.lk/qlink/AdminDivCodes Department of Census and Statistics — Administrative Division Codes]</ref> == පරිපාලන තත්ත්වය == මනාවේරිය '''ග්‍රාම නිලධාරී වසම් අංක 67A''' වේ. එහි නිල පරිපාලන කේතය '''1206010''' වන අතර එය, * [[ශ්‍රී ලංකාව]] ** [[බස්නාහිර පළාත]] *** [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] **** [[කටාන]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය ***** මනාවේරිය — GN 67A යන පරිපාලන ව්‍යුහයට අයත් වේ.<ref name="DCSAdmin"/> 2023 රජයේ ගැසට් පත්‍රයකද Manaveriya GN 67A ලෙස Western Province, Gampaha District, Katana Divisional Secretary's Division යටතේ ලැයිස්තුගත කර ඇත.<ref name="Gazette2023">[https://caa.lk/images/stories/pdf/orders/2331-21_All.pdf Government of Sri Lanka Gazette, 9 May 2023]</ref> == භූගෝලීය පිහිටීම == මනාවේරිය කොච්චිකඩේ නගරයට ආසන්න පහත්බිම් ජනාවාසයකි. භූගෝලීය දත්ත අනුව එය ආසන්න වශයෙන් අක්ෂාංශ '''7.2680° N''' සහ දේශාංශ '''79.8647° E''' කලාපයේ පිහිටා ඇති අතර මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් කිහිපයක පමණ උසකින් යුක්ත වේ. මෙහි භූදර්ශනයට, * නේවාසික ප්‍රදේශ; * කුඩා ගෙවතු; * මාර්ග; * ව්‍යාපාරික ස්ථාන; * කුඩා කෘෂිකාර්මික ඉඩම්; * ජල මාර්ග සහ පහත්බිම්; සහ * කොච්චිකඩේ–කටාන අතර ග්‍රාමීය භූමි ඇතුළත් වේ. == කොච්චිකඩේ සමඟ සම්බන්ධතාව == මනාවේරිය සහ [[කොච්චිකඩේ]] අතර සම්බන්ධතාවය ප්‍රදේශයේ දෛනික ජීවිතයේ ඉතා වැදගත් වේ. භූගෝලීය වශයෙන් මනාවේරිය කොච්චිකඩේට ආසන්න වුවද පරිපාලන වශයෙන් දෙක වෙනස් වේ. කොච්චිකඩේ GN 78 මීගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වන අතර මනාවේරිය GN 67A කටාන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වේ.<ref name="DCSAdmin"/> එහෙත් මනාවේරිය ආශ්‍රිත ලිපිනවල '''Manaveriya, Kochchikade''' සහ '''Manaveriya, Kochchikade, Negombo 11540''' වැනි භාවිත දක්නට ලැබේ.<ref name="Gazette2025"/> මෙම තත්ත්වය මගින් නිල පරිපාලන සීමා සහ දෛනික ලිපින භාවිතය අතර ඇති වෙනස පැහැදිලි වේ. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[කොච්චිකඩේ]]''' == ජනගහනය == 2024 ජන හා නිවාස සංගණන GN-level දත්ත අනුව මනාවේරිය GN Division 67A හි ජනගහනය '''1,835'''කි.<ref name="DCS2024"/> {| class="wikitable" ! දත්ත ! 2024 |- | මුළු ජනගහනය | 1,835 |- | පිරිමි | 845 |- | කාන්තා | 990 |- | වයස අවුරුදු 0–14 | 323 |- | වයස අවුරුදු 15–59 | 1,178 |- | වයස අවුරුදු 60–64 | 103 |- | වයස අවුරුදු 65 සහ ඊට වැඩි | 231 |} 2012 GN-level ජනගහන දත්ත අනුව මනාවේරියෙහි ජනගහනය '''1,712'''ක් ලෙස වාර්තා විය.<ref name="DCS2012">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/DistrictAtlases/DCS_Population_Atlas_2012_D12_GampahaDistrict.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — ගම්පහ දිස්ත්‍රික් ජනගහන සිතියම, 2012]</ref> == 2024 ජනගහන වෙනස == 2012 සිට 2024 දක්වා මනාවේරිය GN Division හි වාර්තා වූ ජනගහනය 1,712 සිට 1,835 දක්වා වැඩි වී ඇත.<ref name="DCS2012"/><ref name="DCS2024"/> මෙය වසර 12ක කාලය තුළ පුද්ගලයන් 123ක පමණ ශුද්ධ වැඩිවීමකි. GN-level ජනගහන සංඛ්‍යාලේඛන පරිපාලන සීමාවට අදාළ වන බැවින්, පුළුල් Kochchikade–Manaveriya නාගරික ප්‍රදේශය සඳහා වෙනම ජනගහන එකතුවක් ලෙස මෙම අගය භාවිත නොකළ යුතුය. == සිතියම්ගත ප්‍රාදේශීය සම්බන්ධතා == කොච්චිකඩේට ආසන්න මනාවේරිය ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන GN සම්බන්ධතා කිහිපයක් පවතී. මනාවේරිය වටා විශේෂයෙන් සම්බන්ධ ප්‍රදේශ හතරක් වන්නේ: * [[මුරුතන]] — GN 66; * [[උඩංගාව]] — GN 67; * [[තොප්පුව]] — GN 65A; සහ * [[බම්බුකුලිය]] — GN 65. මෙම ප්‍රදේශ සියල්ලම [[කටාන]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වේ.<ref name="DCSAdmin"/> 2024 GN population data අනුව එම GN divisions වල ජනගහනය: {| class="wikitable" ! GN Division ! අංකය ! 2024 ජනගහනය |- | මනාවේරිය | 67A | 1,835 |- | [[මුරුතන]] | 66 | 1,192 |- | [[උඩංගාව]] | 67 | 1,813 |- | [[තොප්පුව]] | 65A | 3,085 |- | [[බම්බුකුලිය]] | 65 | 2,788 |} මෙම GN division පහ මනාවේරිය සහ කොච්චිකඩේ අවට Katana-side ජනාවාස ජාලයේ වැදගත් කොටස් වේ.<ref name="DCS2024"/> == මුරුතන == [[මුරුතන]] මනාවේරියට ආසන්න GN Division 66 ජනාවාසයකි. DCS පරිපාලන කේතවල Muruthana GN 66 ලෙසත් Katana DS Division යටතේත් දක්වා ඇත.<ref name="DCSAdmin"/> 2024 GN population data අනුව මුරුතනේ ජනගහනය '''1,192'''කි.<ref name="DCS2024"/> මුරුතන සහ මනාවේරිය අතර සම්බන්ධතාවය ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රාදේශීය මාර්ග, පාසල්, ආගමික හා වෙළඳ සේවා හරහා පවතී. 2024 රජයේ ගැසට් සහ අධ්‍යාපන ලේඛන මුරුතන පාසල් හා ආගමික සේවා ආසන්න කලාපයේ කොටසක් ලෙස හඳුනාගනී. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[මුරුතන]]''' == උඩංගාව == [[උඩංගාව]] මනාවේරියට ආසන්න GN Division 67 ජනාවාසයකි. DCS අනුව එය Katana DS Division යටතේ පවතින අතර නිල පරිපාලන කේතය '''1206015''' වේ.<ref name="DCSAdmin"/> 2024 GN population data අනුව උඩංගාවෙහි ජනගහනය '''1,813'''කි.<ref name="DCS2024"/> උඩංගාව මනාවේරිය, තොප්පුව සහ අනෙකුත් Katana-side ජනාවාස සම්බන්ධ කරන ග්‍රාමීය මාර්ග ජාලයේ කොටසකි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[උඩංගාව]]''' == තොප්පුව == [[තොප්පුව]] මනාවේරියට උතුරු/වයඹ දෙසින් පිහිටි වැදගත් ජනාවාසයකි. DCS අනුව Thoppuwa GN 65A වන අතර එය Katana DS Division යටතේ පවතී.<ref name="DCSAdmin"/> 2024 GN population data අනුව තොප්පුවේ ජනගහනය '''3,085'''කි.<ref name="DCS2024"/> තොප්පුව මනාවේරිය කලාපයේ අධ්‍යාපනික හා ආගමික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසද වැදගත් වේ. 2024 Ministry of Education school data වල Thoppuwa St. Philip Neri's K.V. සහ Thoppu R.C. Tamil M.V. වැනි පාසල් දක්වා ඇත.<ref name="MOE">[https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2025/09/01i-2024-En.pdf ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය — 2024 පාසල් ලේඛනය]</ref> පැරණි රජයේ මැතිවරණ ගැසට් පත්‍රවල '''Thoppuwa Roman Catholic Tamil Mixed School (Manaveriya)''' ලෙසද පාසලක් ලේඛනගත කර තිබුණි.<ref name="SchoolHistory">[https://documents.gov.lk/view/extra-gazettes/2011/2/1691-41_E.pdf Government Gazette — Katana polling stations, 2011]</ref> මෙය මනාවේරිය සහ තොප්පුව අතර පැවති දිගුකාලීන පාසල් හා ප්‍රජා සම්බන්ධතාවයට සාක්ෂියකි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[තොප්පුව]]''' == බම්බුකුලිය == [[බම්බුකුලිය]] මනාවේරිය ප්‍රදේශයේ නැගෙනහිර/උතුරු පසුබිම් කලාපයේ GN Division 65 වේ. DCS පරිපාලන කේතවල Bambukuliya GN 65 ලෙස Katana DS Division යටතේ දක්වා ඇත.<ref name="DCSAdmin"/> 2024 GN population data අනුව බම්බුකුලියේ ජනගහනය '''2,788'''කි.<ref name="DCS2024"/> බම්බුකුලිය මනාවේරිය හා තොප්පුව සමඟ මාර්ග, නේවාසික, අධ්‍යාපනික සහ වෙළඳ සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන යයි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[බම්බුකුලිය]]''' == මහ ඔය සමඟ සම්බන්ධතාව == මනාවේරිය පිහිටා ඇත්තේ [[මහ ඔය]] ආශ්‍රිත පහත්බිම් ජල පෝෂක භූදර්ශනයේය. Central Environmental Authority අනුව මහ ඔයේ catchment area එක වර්ග කිලෝමීටර් '''1,538'''ක් පමණ වන අතර එහි stream length එක කිලෝමීටර් '''130'''ක් පමණ වේ.<ref name="CEA">[https://www.cea.lk/web/en/water?id=158 Central Environmental Authority — Water Quality Monitoring of Ma Oya]</ref> මහ ඔයේ පහළ ගලායාම් ප්‍රදේශයට Kochchikade Bridge sampling point එකද ඇතුළත් වන අතර CEA මගින් ජල ගුණාත්මක තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කරයි.<ref name="CEA"/> මනාවේරිය–කොච්චිකඩේ ප්‍රදේශයේ පහත්බිම් භූදර්ශනය සහ ජල මාර්ග මෙම පුළුල් Maha Oya watershed එක සමඟ සම්බන්ධ වේ. == මාර්ග සම්බන්ධතාව == මනාවේරිය ප්‍රධාන වශයෙන් [[කොළඹ]]–[[පුත්තලම]] මාර්ගයට සම්බන්ධ ප්‍රාදේශීය මාර්ග ජාලයක පිහිටා ඇත. Kochchikade–Manaveriya ප්‍රදේශය හරහා '''Chilaw Road''' සහ ඒ හා සම්බන්ධ ප්‍රාදේශීය මාර්ග ගමන් කරයි. 2025 රජයේ ගැසට් පත්‍රයක Manaveriya, Kochchikade ලිපිනයක් '''Chilaw Road''' සමඟත්, වෙනත් ස්ථානයක් '''Madampella Road, Manaveriya, Kochchikade''' ලෙසත් දක්වා ඇත.<ref name="Gazette2025"/> මෙයින් මනාවේරිය ප්‍රදේශය Kochchikade ප්‍රධාන මාර්ග ජාලය හා Madampella දෙසට යන අභ්‍යන්තර මාර්ග ජාලය සමඟ සම්බන්ධ වන බව පෙන්වයි. == කොච්චිකඩේ–මනාවේරිය මාර්ග ජාලය == මනාවේරිය සහ කොච්චිකඩේ අතර දෛනික සම්බන්ධතාවය ප්‍රවාහන හා වාණිජ කටයුතු සඳහා වැදගත් වේ. කොච්චිකඩේ දුම්රිය ස්ථානය, පොලිස් ස්ථානය, තැපැල් කාර්යාලය සහ අනෙකුත් සේවා මනාවේරිය සිට ආසන්නව භාවිත කළ හැකි ප්‍රධාන සේවා වේ. මෙම සම්බන්ධතාවය නිසා පරිපාලන වශයෙන් වෙනස් DS divisions වුවද Kochchikade සහ Manaveriya නාමයන් බොහෝ දෛනික ලිපින භාවිතවල එකට දක්නට ලැබේ. == අධ්‍යාපනය == මනාවේරිය හා අවට ප්‍රදේශය [[මීගමුව අධ්‍යාපන කලාපය]] සහ Katana-side අධ්‍යාපන ජාල සමඟ සම්බන්ධ වේ. මනාවේරියට සෘජුව අදාළ වර්තමාන පාසල් ලැයිස්තු තනි GN division මට්ටමින් සීමිත වන නමුත් අවට තොප්පුව, මුරුතන, බම්බුකුලිය, වැලිහේන සහ ඇත්ගල ප්‍රදේශවල පාසල් දෛනික අධ්‍යාපන ජාලය සපයයි.<ref name="MOE"/> විශේෂයෙන් '''Thoppuwa Roman Catholic Tamil Mixed School (Manaveriya)''' යන පාසල් නාමය පැරණි රජයේ මැතිවරණ ගැසට් පත්‍රවල මනාවේරිය සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වී ඇත.<ref name="SchoolHistory"/> 2010 සහ 2011 මැතිවරණ ගැසට් පත්‍රවල එම පාසල Katana polling division හි polling station එකක් ලෙස දක්වා තිබුණි.<ref name="SchoolHistory"/> == ආගමික හා සංස්කෘතික භූදර්ශනය == මනාවේරිය සහ අවට Kochchikade–Thoppuwa කලාපය බහු ආගමික සංස්කෘතික භූදර්ශනයක කොටසකි. තොප්පුව, මුරුතන, කොච්චිකඩේ සහ වැලිහේන ප්‍රදේශවල බෞද්ධ, කතෝලික සහ අනෙකුත් ආගමික ස්ථාන පිහිටා ඇත. Department of Christian Affairs හි Gampaha District church data තුළ Kochchikade, Thoppuwa, Muruthana, Duwana සහ අවට ප්‍රදේශ සඳහා කතෝලික පල්ලි ලැයිස්තුගත කර ඇත.<ref name="Churches">[https://www.christian.gov.lk/churches/gampaha-district.html Department of Christian Affairs — Gampaha District Churches]</ref> මෙම ආගමික ජාලය මනාවේරිය ආශ්‍රිත පුළුල් ජනාවාස ප්‍රදේශයේ සමාජ හා සංස්කෘතික සම්බන්ධතා පෙන්වයි. == ග්‍රාමීය හා නාගරික මිශ්‍ර භූදර්ශනය == මනාවේරිය කොච්චිකඩේ නගරීය ව්‍යාප්තිය සහ කටාන ග්‍රාමීය භූමි අතර සංක්‍රාන්ති කලාපයක පිහිටයි. ප්‍රදේශයේ, * නේවාසික නිවාස; * වෙළඳසැල්; * මාර්ග; * කුඩා කෘෂිකාර්මික ඉඩම්; * ගෙවතු; * ආගමික ස්ථාන; * පාසල්; සහ * කුඩා ව්‍යාපාර දක්නට ලැබේ. මෙම භූදර්ශනය කොච්චිකඩේ මධ්‍යම නගරයට ආසන්නවීමත් සමඟ වඩාත් නාගරික වන අතර කටාන දෙසට ගමන් කරන විට ග්‍රාමීය ස්වභාවය වැඩි වේ. == ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් == මනාවේරිය ප්‍රදේශයේ ආර්ථිකය කොච්චිකඩේ සහ මීගමුව නගරීය ආර්ථිකය සමඟ දැඩිව සම්බන්ධ වේ. ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරකම් අතර, * සිල්ලර වෙළඳාම; * ප්‍රවාහන සේවා; * ආහාර හා සේවා ව්‍යාපාර; * කුඩා ව්‍යාපාර; * ඉදිකිරීම්; * අධ්‍යාපන සේවා; * ගෙවතු වගාව; සහ * නේවාසික හා වාණිජ සේවා ඇතුළත් වේ. 2025 රජයේ ගැසට් පත්‍රයේ Manaveriya, Kochchikade ලිපින සමඟ ආහාර වෙළඳාම්/මස් වෙළඳසැල් සඳහා බලපත්‍ර ඉල්ලීම් කිහිපයක් දක්වා ඇති අතර එමගින් ප්‍රදේශයේ වාණිජ භාවිතය ලේඛනගත වේ.<ref name="Gazette2025"/> == දෛනික සේවා සහ කොච්චිකඩේ == මනාවේරියට ආසන්න ප්‍රධාන සේවා මධ්‍යස්ථානය [[කොච්චිකඩේ]] වේ. කොච්චිකඩේහි, * පොලිස් ස්ථානය; * තැපැල් කාර්යාලය; * දුම්රිය ස්ථානය; * මහා නගර සභා උප කාර්යාලය; * පාසල්; * බැංකු; සහ * වාණිජ ආයතන පවතින බැවින් මනාවේරිය ජනතාවට එම සේවා පහසුවෙන් භාවිත කළ හැක. == මීගමුව සමඟ සම්බන්ධතාව == [[මීගමුව]] මනාවේරියට ප්‍රධාන නාගරික සේවා සහ සංචාරක මධ්‍යස්ථානය වේ. මනාවේරිය–කොච්චිකඩේ ප්‍රදේශය හරහා මීගමුවේ, * වාණිජ මධ්‍යස්ථාන; * රෝහල්; * පාසල්; * දුම්රිය හා බස් සේවා; * වෙරළබඩ සංචාරක ප්‍රදේශ; සහ * ගුවන් තොටුපොළ ආශ්‍රිත සේවා වෙත ප්‍රවේශ විය හැක. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[මීගමුව]]''' == සංචාරක වැදගත්කම == මනාවේරිය ප්‍රධාන සංචාරක නගරයක් නොවුවද එය [[මීගමුව]] සංචාරක කලාපයේ උතුරු හා නැගෙනහිර පසුබිම් ජනාවාස ජාලයේ කොටසකි. මනාවේරිය හරහා හෝ ආසන්නයෙන් ගමන් කරන සංචාරකයන්ට පහසුවෙන්, * [[මීගමුව]]; * [[කොච්චිකඩේ]]; * පල්ලන්සේන; * පෝරුතොට; * පලංගතුරේ; * තොප්පුව; * වැලිහේන; සහ * කටාන වැනි ප්‍රදේශ වෙත ගමන් කළ හැක. මෙම ප්‍රදේශයේ සංචාරක වැදගත්කම ප්‍රධාන වශයෙන් එහි '''ප්‍රවේශ ස්ථානයක්''' හා Negombo coastal tourism network එකේ කොටසක් වීම මත පදනම් වේ. == මහ ඔය සහ පරිසරය == මනාවේරිය කලාපය [[මහ ඔය]] පහළ ජල පෝෂක භූදර්ශනයේ පිහිටා ඇත. CEA අනුව මහ ඔයේ ජල පෝෂක ප්‍රදේශය වර්ග කිලෝමීටර් 1,538ක් පමණ වන අතර ගංගා දිග කිලෝමීටර් 130ක් පමණ වේ.<ref name="CEA"/> මහ ඔයේ පහළ කොටස නාගරීකරණය සහ කර්මාන්ත ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් ජල ගුණාත්මක අභියෝගවලට මුහුණ දෙන බව CEA ජල ගුණාත්මක නිරීක්ෂණ දත්ත පෙන්වයි.<ref name="CEA"/> Kochchikade Bridge sampling point එකෙන් ලැබෙන දත්ත මනාවේරියට ආසන්න පුළුල් ජල පද්ධතියේ තත්ත්වය අවබෝධ කර ගැනීමට වැදගත් වේ. == දේශගුණය == මනාවේරිය බටහිර පළාතේ පහත්බිම් කලාපයක පිහිටා ඇති බැවින් උණුසුම් හා තෙතමනය සහිත දේශගුණයක බලපෑමට ලක් වේ. මෝසම් වැසි සමයේ මහ ඔය සහ අවට පහත්බිම් ජල මට්ටම් ඉහළ යා හැකි අතර අධික වර්ෂාව ප්‍රාදේශීය මාර්ග සහ ජල නිකාසනයට බලපෑම් කළ හැක. == තැපැල් හා ලිපින භාවිතය == මනාවේරියට අදාළ බොහෝ වාණිජ හා නේවාසික ලිපිනවල '''Kochchikade, Negombo 11540''' යන postal address එක භාවිත වේ. 2025 රජයේ ගැසට් පත්‍රයේ Chilaw Road, Manaveriya, Kochchikade සහ Madampella Road, Manaveriya, Kochchikade යන ලිපින දෙකම නිල වශයෙන් දක්වා ඇත.<ref name="Gazette2025"/> මෙය මනාවේරිය සහ කොච්චිකඩේ අතර දෛනික ලිපින සම්බන්ධතාවයේ වැදගත් සාක්ෂියකි. == ප්‍රාදේශීය සම්බන්ධතා ගස == පහත සටහන නිල පරිපාලන hierarchy එකක් නොව මනාවේරිය ආශ්‍රිත භූගෝලීය, ප්‍රවාහන, අධ්‍යාපනික සහ සේවා සම්බන්ධතා පෙන්වන සංකේතාත්මක ගසකි. <pre> මීගමුව │ ▼ කොච්චිකඩේ │ ▼ මනාවේරිය — GN 67A │ ├── මුරුතන — GN 66 │ ├── උඩංගාව — GN 67 │ ├── තොප්පුව — GN 65A │ └── බම්බුකුලිය — GN 65 │ ├── වැලිහේන ├── ඇත්ගල └── මහා ඇත්ගල </pre> මෙම GN divisions සියල්ලම Katana Divisional Secretariat යටතේ පවතින අතර මනාවේරිය එම cluster එකේ මධ්‍යස්ථ ජනාවාසයකි.<ref name="DCSAdmin"/> == පරිපාලන සම්බන්ධතා == මනාවේරිය හා ඒ අවට ප්‍රදේශවල පරිපාලන ව්‍යුහය සංකේතාත්මකව: <pre> ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය │ ├── මීගමුව DS Division │ └── කොච්චිකඩේ GN 78 │ └── කටාන DS Division ├── මනාවේරිය GN 67A ├── මුරුතන GN 66 ├── උඩංගාව GN 67 ├── තොප්පුව GN 65A ├── බම්බුකුලිය GN 65 ├── ඇත්ගල GN 68 ├── මහා ඇත්ගල GN 68A ├── අඩික්කණ්ඩිය GN 69B └── වැලිහේන GN 69 / 69A </pre> මෙය ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිපාලන කේත හා රජයේ ලේඛනවල දක්වන GN/DS ව්‍යුහය මත පදනම් වේ.<ref name="DCSAdmin"/><ref name="Gazette2023"/> == නීතිමය හා පරිපාලන කලාප == මනාවේරිය Katana Divisional Secretariat යටතේ පවතින බැවින් එහි පරිපාලන, මැතිවරණ සහ අනෙකුත් රාජ්‍ය සේවා ව්‍යුහයන් Katana-side institutional network සමඟ සම්බන්ධ වේ. ශ්‍රී ලංකා අධිකරණ අමාත්‍යාංශයේ 2021 අධිකරණ සීමා පිළිබඳ අවසන් වාර්තාවේ Muruthana, Manaveriya, Udangawa, Thoppuwa, Bambukuliya, Katana North, Katana East සහ අනෙකුත් GN divisions Katana ප්‍රදේශයට අයත් ලෙස දක්වා ඇත.<ref name="Justice">[https://www.moj.gov.lk/images/pdf/2021/Jurisdiction-Committee-Final-Report-2021.pdf Ministry of Justice — Jurisdiction Committee Final Report]</ref> මෙය Manaveriya සහ එහි අවට GN divisions එකම Katana-side administrative network එකක් තුළ ඇති බව තහවුරු කරයි. == ඉතිහාසය හා ජනාවාස වර්ධනය == මනාවේරිය නවීන කාලයේ වර්ධනය වී ඇත්තේ මීගමුව–කොච්චිකඩේ මාර්ගය, ප්‍රාදේශීය මාර්ග, වාණිජ ආයතන සහ අවට පාසල් හා ආගමික ආයතන සමඟය. පැරණි රජයේ මැතිවරණ ගැසට් පත්‍රවල Manaveriya නාමය පාසල් polling station එකක් සමඟ භාවිත වී තිබීම එම ප්‍රදේශයේ ස්ථාවර ග්‍රාමීය ජනාවාසයක් ලෙස පැවති බව පෙන්වයි.<ref name="SchoolHistory"/> නවීන කාලයේ Kochchikade නගරය සමඟ වාණිජ හා ප්‍රවාහන සම්බන්ධතාව වැඩි වීමත් සමඟ Manaveriya ද නේවාසික හා වාණිජ භාවිතයෙන් වර්ධනය වී ඇත. == ප්‍රධාන ආයතනික හා සේවා සම්බන්ධතා == මනාවේරිය ජනතාව ප්‍රධාන වශයෙන් පහත අවට මධ්‍යස්ථාන භාවිත කරයි: * [[කොච්චිකඩේ]] — දුම්රිය, පොලිස්, තැපැල් සහ වාණිජ සේවා; * [[මීගමුව]] — විශාල නාගරික හා සෞඛ්‍ය සේවා; * [[තොප්පුව]] — පාසල් හා ආගමික සේවා; * [[මුරුතන]] — අධ්‍යාපනික හා ග්‍රාමීය සේවා; * [[කටාන]] — ප්‍රාදේශීය පරිපාලන සේවා. == ආශ්‍රිත ලිපි == * [[කොච්චිකඩේ]] * [[මීගමුව]] * [[කටාන]] * [[මුරුතන]] * [[උඩංගාව]] * [[තොප්පුව]] * [[බම්බුකුලිය]] * [[වැලිහේන]] * [[ඇත්ගල]] * [[මහා ඇත්ගල]] * [[අඩික්කණ්ඩිය]] * [[පල්ලන්සේන]] * [[පලංගතුරේ]] * [[පෝරුතොට]] * [[මහ ඔය]] * [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] * [[බස්නාහිර පළාත]] == ගැලරිය == === මනාවේරිය සහ කොච්චිකඩේ අවට === <gallery mode="packed" heights="250"> <!-- --> </gallery> == බාහිර සබැඳි == * [[:en:Manaveriya|Manaveriya — English Wikipedia]] * [[:en:Kochchikade|Kochchikade — English Wikipedia]] * [[:en:Negombo|Negombo — English Wikipedia]] * [[:si:කොච්චිකඩේ|කොච්චිකඩේ — සිංහල Wikipedia]] * [https://www.statistics.gov.lk/qlink/AdminDivCodes Department of Census and Statistics — Administrative Division Codes] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf Department of Census and Statistics — 2024 GN Population Data] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/DistrictAtlases/DCS_Population_Atlas_2012_D12_GampahaDistrict.pdf Department of Census and Statistics — Gampaha District GN Population Atlas] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/districtCode/Western%20Province.pdf Department of Census and Statistics — Western Province Administrative Codes] * [https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2025/09/01i-2024-En.pdf Ministry of Education — 2024 School List] * [https://documents.gov.lk/view/extra-gazettes/2011/2/1691-41_E.pdf Government Gazette — Katana polling stations] * [https://caa.lk/images/stories/pdf/orders/2331-21_All.pdf Government Gazette — 2023 GN administrative listing] * [https://www.moj.gov.lk/images/pdf/2021/Jurisdiction-Committee-Final-Report-2021.pdf Ministry of Justice — Jurisdiction Committee Final Report] * [https://documents.gov.lk/view/gazettes/2025/12/2025-12-12%28IV-B%29E.pdf Government Gazette — Manaveriya, Kochchikade addresses] * [https://www.health.gov.lk/wp-content/uploads/2022/08/01-01-2022-eng.pdf Ministry of Health — GN population empanelment] * [https://www.christian.gov.lk/churches/gampaha-district.html Department of Christian Affairs — Gampaha District Churches] * [https://www.cea.lk/web/en/water?id=158 Central Environmental Authority — Maha Oya Water Quality Monitoring] == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} [[Category:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:බස්නාහිර පළාත]] [[Category:කටාන]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මාන]] [[Category:මනාවේරිය]] [[en:Manaveriya]] af2qncy95xoj7bjup3da8ybquvo5oky 0 196902 800515 2026-09-28T18:35:57Z Maxvideos 81204 '{{Infobox settlement | official_name = '''මුරුතන''' | native_name = මුරුතන | native_name_lang = si | other_name = Muruthana; Murthana; Murutana | type = [[ගම්මානය]] | image = | caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | map_caption =...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 800515 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = '''මුරුතන''' | native_name = මුරුතන | native_name_lang = si | other_name = Muruthana; Murthana; Murutana | type = [[ගම්මානය]] | image = | caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ මුරුතන පිහිටීම | pushpin_map = Sri Lanka | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටීම | subdivision_type = රට | subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | subdivision_type1 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]] | subdivision_name1 = [[බස්නාහිර පළාත]] | subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_name2 = [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_type3 = [[ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස]]ය | subdivision_name3 = [[කටාන]] | population_as_of = 2024 | population_footnotes = <ref name="DCS2024">[https://www.statistics.gov.lk/Population/StaticalInformation/CPH2024/ ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — ජන හා නිවාස සංගණනය 2024]</ref> | population_total = 1192 | population_density_km2 = | elevation_m = | timezone = [[ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව|SLT]] | utc_offset = +5:30 | coordinates = {{coord|7.2788|N|79.8733|E|region:LK|display=inline,title}} | postal_code_type = | postal_code = 11540 | area_code = 031 | website = | footnotes = }} '''මුරුතන''' (ඉංග්‍රීසි: '''Muruthana'''; ඇතැම් මූලාශ්‍රවල '''Murthana''' හෝ '''Murutana''' ලෙසද දැක්වේ) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[බස්නාහිර පළාත|බස්නාහිර පළාතේ]], [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[කටාන]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් ග්‍රාමීය ජනාවාසයකි. මුරුතන [[කොච්චිකඩේ]] හා [[මීගමුව]] නගරීය කලාපයට ආසන්නව පිහිටා ඇති අතර [[කටාන]], [[තොප්පුව]], [[බම්බුකුලිය]], [[උඩංගාව]], [[මනාවේරිය]] සහ අවට ගම්මාන සමඟ මාර්ග, අධ්‍යාපනික, ආගමික සහ වාණිජ සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන යයි. 2024 ජන හා නිවාස සංගණනයේ GN මට්ටමේ දත්ත අනුව මුරුතන GN Division 66 හි ජනගහනය '''1,192'''කි.<ref name="DCS2024"/> == නාමය == ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිපාලන දත්තවල මෙම ග්‍රාම නිලධාරී වසම '''Muruthana''' ලෙස දක්වා ඇත.<ref name="DCSAdmin">[https://www.statistics.gov.lk/qlink/AdminDivCodes ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — පරිපාලන කේත]</ref> සිංහල භාවිතයේ '''මුරුතන''' යන නාමය භාවිත වේ. ආගමික ආයතන සහ පැරණි ලිපිගොනු වල '''Murthana''' යන අක්ෂර වින්‍යාසයද දක්නට ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිස්තියානි ආගමික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ ලේඛනයේ '''St. Anthony's Church, Murthana, Kochchikade''' ලෙස නාමය දක්වා ඇත.<ref name="Churches">[https://www.christian.gov.lk/churches/gampaha-district.html Department of Christian Affairs — Gampaha District Churches]</ref> == පරිපාලන තත්ත්වය == මුරුතන '''ග්‍රාම නිලධාරී වසම් අංක 66''' වේ. එහි පරිපාලන කේතය '''1206005''' වන අතර එය [[කටාන]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය, [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] සහ [[බස්නාහිර පළාත]] යටතේ පවතී.<ref name="DCSAdmin"/> 2012 ගම්පහ දිස්ත්‍රික් GN Population Atlas හිද Muruthana GN 66 ලෙස Katana DS Division යටතේ දක්වා ඇත.<ref name="DCS2012">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/DistrictAtlases/DCS_Population_Atlas_2012_D12_GampahaDistrict.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — ගම්පහ දිස්ත්‍රික් GN ජනගහන සිතියම, 2012]</ref> == පිහිටීම == භූගෝලීය දත්ත අනුව මුරුතන ආසන්න වශයෙන් අක්ෂාංශ '''7.2788° N''' සහ දේශාංශ '''79.8733° E''' හි පිහිටා ඇත. එය [[කොච්චිකඩේ]] සහ [[කටාන]] අතර පහත්බිම් ග්‍රාමීය භූදර්ශනයේ කොටසකි. අවට භූදර්ශනයට, * නේවාසික ප්‍රදේශ; * ගෙවතු; * කුඩා කෘෂිකාර්මික ඉඩම්; * ප්‍රාදේශීය මාර්ග; * පාසල්; * ආගමික ස්ථාන; සහ * ජල නිකාසන හා පහත්බිම් ඇතුළත් වේ. මුරුතන ප්‍රදේශයට ආසන්නව [[දන්කොටුව]] සහ [[බොලවත්ත]] වැනි ජනාවාසද පවතී. == ජනගහනය == 2012 ජන හා නිවාස සංගණන GN මට්ටමේ දත්ත අනුව මුරුතනේ ජනගහනය '''1,369'''ක් විය.<ref name="DCS2012"/> 2024 දත්ත අනුව එය '''1,192'''ක් ලෙස වාර්තා වී ඇත.<ref name="DCS2024"/> {| class="wikitable" ! ජන හා නිවාස සංගණන වර්ෂය ! ජනගහනය |- | 2012 | 1,369 |- | 2024 | 1,192 |} මෙම සංඛ්‍යා මුරුතන GN Division 66 සඳහා පමණක් අදාළ වන අතර මනාවේරිය, තොප්පුව, බම්බුකුලිය සහ අනෙකුත් අවට GN divisions වල ජනගහනය ඒවාට ඇතුළත් නොවේ. == අවට ප්‍රදේශ == මුරුතනට භූගෝලීය හා සේවා සම්බන්ධතා ඇති ප්‍රදේශ අතර, * [[කොච්චිකඩේ]] * [[මනාවේරිය]] * [[උඩංගාව]] * [[තොප්පුව]] * [[බම්බුකුලිය]] * [[වැලිහේන]] * [[ඇත්ගල]] * [[කටාන]] * [[දන්කොටුව]] * [[බොලවත්ත]] * [[මීගමුව]] ඇතුළත් වේ. මුරුතන GN 66, මනාවේරිය GN 67A, උඩංගාව GN 67, තොප්පුව GN 65A සහ බම්බුකුලිය GN 65 යන GN divisions එකම Katana-side regional cluster එකේ කොටස් වේ.<ref name="DCSAdmin"/> == මනාවේරිය සමඟ සම්බන්ධතාව == [[මනාවේරිය]] මුරුතනට ආසන්න GN division එකකි. මනාවේරිය GN 67A වන අතර මුරුතන GN 66 වේ. දෙකම Katana Divisional Secretariat යටතේ පවතී.<ref name="DCSAdmin"/> 2024 ජනගහන දත්ත අනුව මනාවේරියෙහි ජනගහනය 1,835ක් වන අතර මුරුතනේ 1,192කි.<ref name="DCS2024"/> මෙම ජනාවාස දෙක පාසල්, පල්ලි, ප්‍රාදේශීය මාර්ග සහ දෛනික වෙළඳ සේවා හරහා එකිනෙකට සම්බන්ධ වේ. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[මනාවේරිය]]''' == කොච්චිකඩේ සමඟ සම්බන්ධතාව == මුරුතන සහ [[කොච්චිකඩේ]] අතර සම්බන්ධතාවය ප්‍රදේශයේ දෛනික ගමනාගමනයට වැදගත් වේ. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පාසල් ලේඛනයේ '''Muruthana K.V.''' පාසලේ ලිපිනය '''Muruthana, Kochchikade''' ලෙස දක්වා ඇති අතර එය මුරුතන සහ කොච්චිකඩේ අතර ලිපින හා සේවා සම්බන්ධතාවය ලේඛනගත කරයි.<ref name="MOE">[https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2024/02/13/SCHOOL_LIST_2023.pdf ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය — School List 2023]</ref> කොච්චිකඩේ හරහා දුම්රිය, ප්‍රධාන මාර්ග, තැපැල්, පොලිස්, වෙළඳ සහ අනෙකුත් නාගරික සේවා ලබාගැනීම පහසුය. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[කොච්චිකඩේ]]''' == මීගමුව සමඟ සම්බන්ධතාව == [[මීගමුව]] මුරුතන සඳහා ප්‍රධාන නාගරික හා සේවා මධ්‍යස්ථානයකි. මීගමුව හරහා, * විශාල රෝහල්; * බැංකු; * උසස් අධ්‍යාපන ආයතන; * රජයේ සේවා; * දුම්රිය හා බස් සේවා; * වෙළඳාම; සහ * සංචාරක පහසුකම් ලබාගත හැක. මුරුතන කොච්චිකඩේ හරහා මීගමුව නගරය සමඟ සම්බන්ධ වේ. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[මීගමුව]]''' == තොප්පුව සමඟ සම්බන්ධතාව == [[තොප්පුව]] මුරුතනට ආසන්න වැදගත් ජනාවාසයකි. Thoppuwa GN 65A වන අතර මුරුතන GN 66 වේ.<ref name="DCSAdmin"/> 2024 ජනගහනය අනුව තොප්පුවේ ජනගහනය 3,085ක් විය.<ref name="DCS2024"/> අධ්‍යාපන හා ආගමික ජාලය මුරුතන සහ තොප්පුව අතර වැදගත් සම්බන්ධතාවක් සපයයි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[තොප්පුව]]''' == බම්බුකුලිය සමඟ සම්බන්ධතාව == [[බම්බුකුලිය]] GN 65 ලෙස Katana DS Division යටතේ පවතී.<ref name="DCSAdmin"/> 2024 ජනගහනය 2,788ක් විය.<ref name="DCS2024"/> මුරුතන හා බම්බුකුලිය අතර සෘජු ප්‍රාදේශීය මාර්ග සම්බන්ධතාවයක් පවතින අතර Western Provincial Road Development Authority විසින් '''Murutana–Bambukuliya Road''' අංක '''D-31''' ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. එහි දිග කිලෝමීටර් '''3.46'''කි.<ref name="Roads">[https://wp.gov.lk/en/wp-content/uploads/Table-1-5.pdf Western Provincial Road Development Authority — Road Information]</ref> මෙම මාර්ගය මුරුතන සහ බම්බුකුලිය අතර ප්‍රවාහන සම්බන්ධතාවයේ වැදගත් අංගයකි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[බම්බුකුලිය]]''' == මාර්ග ජාලය == මුරුතන වටා ප්‍රාදේශීය මාර්ග කිහිපයක් පවතී. Western Provincial Road Development Authority හි මාර්ග දත්ත අනුව, * '''Murutana–Bambukuliya Road''' — D-31 — කි.මී. 3.46; * '''Kochchikade–Pallensena''' — C-19 — කි.මී. 1.60; * '''Palagaturai Road''' — C-22 — කි.මී. 1.37; * '''Dalupatha–Kochchikanada–Welihena Road''' — D-19 — කි.මී. 5.11 වැනි මාර්ග ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශීය මාර්ග ජාලයේ කොටස් ලෙස දක්වා ඇත.<ref name="Roads"/> මෙම මාර්ග මුරුතන, කොච්චිකඩේ, පල්ලන්සේන, බම්බුකුලිය සහ වැලිහේන යන ප්‍රදේශ අතර දෛනික ගමනාගමනයට වැදගත් වේ. == අධ්‍යාපනය == මුරුතනේ ප්‍රධාන වශයෙන් ලේඛනගත පාසලක් වන්නේ '''Muruthana K.V.''' ය. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ පාසල් ලේඛනයේ, '''Muruthana K.V. — Muruthana, Kochchikade''' ලෙස එහි ලිපිනය දක්වා ඇත.<ref name="MOE"/> 2023/2024 අධ්‍යාපන ලේඛනවල එය රජයේ Provincial පාසලක් සහ 1–11 ශ්‍රේණි සඳහා වූ මිශ්‍ර පාසලක් ලෙස දක්වා ඇත.<ref name="MOE"/> මුරුතන අවට අධ්‍යාපන ජාලය තොප්පුව, බම්බුකුලිය, වැලිහේන, ඇත්ගල සහ කොච්චිකඩේ පාසල් සමඟද සම්බන්ධ වේ. == ආගමික ස්ථාන == Department of Christian Affairs හි Gampaha District Church Table හි, '''St. Anthony's Church, Murthana, Kochchikade''' ලෙස කතෝලික පල්ලියක් නිල වශයෙන් ලැයිස්තුගත කර ඇත.<ref name="Churches"/> එය Katana DS Division යටතේ GN 66 Muruthana සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ කර දක්වා ඇත.<ref name="Churches"/> මේ නිසා ශාන්ත අන්තෝනි පල්ලිය මුරුතනේ ප්‍රධාන ආගමික හා ප්‍රජා ආයතනවලින් එකකි. == Sunday School == ක්‍රිස්තියානි ආගමික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ Sunday School ලේඛනයේ, '''St. Anthony's Sunday School, Murthana, Kochchikade''' යන ආයතනයද දක්වා ඇත. එම ලේඛනයේ එය Gampaha District, Katana Divisional Secretariat, GN Division 66 Muruthana යටතේ දක්වා ඇත.<ref name="SundaySchools">[https://christian.gov.lk/sunday-schools/gampaha-district.html Department of Christian Affairs — Gampaha District Sunday Schools]</ref> මෙම ආයතනය ප්‍රදේශයේ ආගමික අධ්‍යාපන හා ප්‍රජා ජීවිතයේ කොටසකි. == ආගමික හා සමාජ භූදර්ශනය == මුරුතන බටහිර ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බහු ආගමික හා බහු සංස්කෘතික ජනාවාස ජාලයේ කොටසකි. මුරුතන සහ අවට ප්‍රදේශවල, * කතෝලික පල්ලි; * බෞද්ධ ආගමික ස්ථාන; * පාසල්; * Sunday Schools; * ග්‍රාමීය වෙළඳසැල්; සහ * ප්‍රජා ආයතන පවතී. තොප්පුව සහ බම්බුකුලිය ප්‍රදේශවල පල්ලි සහ පාසල් මුරුතන සමඟ පුළුල් ප්‍රජා ජාලයක් නිර්මාණය කරයි.<ref name="Churches"/><ref name="SundaySchools"/> == දන්කොටුව සහ බොලවත්ත සමඟ සම්බන්ධතාව == මුරුතනට උතුරින් හා නැගෙනහිරින් [[දන්කොටුව]] සහ [[බොලවත්ත]] වැනි ජනාවාස පවතී. භූගෝලීය සිතියම් දත්ත අනුව දන්කොටුව මුරුතනට ආසන්න ප්‍රධාන නගරයකි.<ref>[https://mapcarta.com/28952214 Muruthana locality — geographic map]</ref> දන්කොටුව [[පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කය|පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ]] ප්‍රධාන ප්‍රාදේශීය වාණිජ මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර මුරුතන එහි දකුණු/ගිනිකොණ පසුබිම් ජනාවාස ජාලය සමඟ සම්බන්ධ වේ. == මහ ඔය සහ ජල පද්ධතිය == මුරුතන [[මහ ඔය]] පහළ ජල පෝෂක කලාපයට සම්බන්ධ පහත්බිම් භූදර්ශනයේ පිහිටා ඇත. මහ ඔයේ ජල පද්ධතිය පහළ ගම්පහ හා පුත්තලම අතර ප්‍රදේශයට වැදගත් වන අතර මුරුතන අවට කුඩා ජල මාර්ග හා ජල නිකාසන පද්ධති එම පුළුල් ජල පද්ධතිය සමඟ සම්බන්ධ වේ. Central Environmental Authority විසින් Maha Oya ජල ගුණාත්මක තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කරන අතර Kochchikade Bridge ආශ්‍රිත sampling point එකක්ද පවත්වාගෙන යයි.<ref>[https://www.cea.lk/web/en/water?id=158 Central Environmental Authority — Water Quality Monitoring of Ma Oya]</ref> == භූමි භාවිතය == මුරුතන නාගරික හා ග්‍රාමීය භූදර්ශන දෙකම අන්තර්ගත කරන ප්‍රදේශයකි. ප්‍රදේශයේ, * නේවාසික ඉඩම්; * ගෙවතු; * කුඩා කෘෂිකාර්මික භූමි; * ව්‍යාපාරික ස්ථාන; * පාසල්; * පල්ලි; * ප්‍රාදේශීය මාර්ග; සහ * ජල නිකාසන ප්‍රදේශ දක්නට ලැබේ. කොච්චිකඩේට ආසන්න ප්‍රදේශවල නාගරික භාවිතය වැඩි වන අතර දන්කොටුව හා කටාන අභ්‍යන්තර ප්‍රදේශ දෙසට යන විට ග්‍රාමීය ස්වභාවය වැඩි වේ. == ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් == මුරුතනේ ආර්ථිකය අවට කොච්චිකඩේ, මීගමුව, කටාන සහ දන්කොටුව නගරීය ආර්ථිකයන් සමඟ සම්බන්ධ වේ. ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරකම් අතර, * සිල්ලර වෙළඳාම; * කුඩා ව්‍යාපාර; * ආහාර හා සේවා; * ප්‍රවාහන සේවා; * ඉදිකිරීම්; * අධ්‍යාපන සේවා; * ගෙවතු වගාව; සහ * ග්‍රාමීය කෘෂිකර්මාන්තය ඇතුළත් වේ. == කොච්චිකඩේ සහ මීගමුව වෙත සේවා ප්‍රවේශය == මුරුතන ජනතාවට දෛනික සේවා සඳහා කොච්චිකඩේ සහ මීගමුව භාවිත කළ හැක. [[කොච්චිකඩේ]] තුළ, * දුම්රිය ස්ථානය; * තැපැල් කාර්යාලය; * පොලිස් ස්ථානය; * මහා නගර සභා සේවා; * පාසල්; * බැංකු; සහ * වෙළඳ සේවා පවතින බැවින් මුරුතන සමඟ සමීප සේවා සම්බන්ධතාවක් පවතී. == සංචාරක හා ප්‍රාදේශීය වැදගත්කම == මුරුතන ප්‍රධාන සංචාරක ගමනාන්තයක් නොවුවද එය [[මීගමුව]]–[[කොච්චිකඩේ]]–[[කටාන]] සංචාරක හා ප්‍රවාහන කලාපයේ කොටසකි. මුරුතන හරහා හෝ ආසන්නයෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන්ට, * [[මීගමුව]]; * [[කොච්චිකඩේ]]; * පල්ලන්සේන; * පලංගතුරේ; * පෝරුතොට; * තොප්පුව; * බම්බුකුලිය; * වැලිහේන; සහ * දන්කොටුව වැනි ප්‍රදේශ වෙත සම්බන්ධ විය හැක. එහි සංචාරක වැදගත්කම ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රවේශ මාර්ග හා ප්‍රාදේශීය ජනාවාස ජාලයේ පිහිටීම මත පදනම් වේ. == පරිසරය == මුරුතන පහත්බිම් ජල පද්ධති සහ ග්‍රාමීය භූදර්ශනය අතර පිහිටා ඇති බැවින් ජල නිකාසනය සහ ජල ගුණාත්මක තත්ත්වය ප්‍රාදේශීය පාරිසරික කරුණු වේ. මහ ඔය පද්ධතිය සම්බන්ධ පරිසර නිරීක්ෂණ සහ ජල ගුණාත්මක පාලනය පළාතේ වැදගත් පාරිසරික කරුණු අතරට අයත් වේ. == දේශගුණය == මුරුතන පහත්බිම් බස්නාහිර පළාතේ පිහිටි බැවින් උණුසුම් හා තෙතමනය සහිත දේශගුණයක බලපෑමට ලක් වේ. මෝසම් වර්ෂා සමයේ පහත්බිම් ජල නිකාසනය සහ ප්‍රාදේශීය මාර්ග තත්ත්වය වෙනස් විය හැක. == ප්‍රාදේශීය මාර්ග ජාලය == මුරුතන අවට ප්‍රවාහන සම්බන්ධතාවය පහත පරිදි සංකේතාත්මකව දැක්විය හැක: <pre> කොච්චිකඩේ │ ▼ මුරුතන │ ├── බම්බුකුලිය │ ├── තොප්පුව │ ├── මනාවේරිය │ ├── උඩංගාව │ └── කටාන / අභ්‍යන්තර ප්‍රදේශ │ └── දන්කොටුව දිසාව </pre> Western Provincial Road Development Authority හි D-31 මාර්ගය මුරුතන සහ බම්බුකුලිය අතර සෘජු මාර්ග සම්බන්ධතාවය තහවුරු කරයි.<ref name="Roads"/> == GN Division සම්බන්ධතා == <pre> ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය │ └── කටාන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය │ ├── මුරුතන — GN 66 ├── මනාවේරිය — GN 67A ├── උඩංගාව — GN 67 ├── තොප්පුව — GN 65A └── බම්බුකුලිය — GN 65 </pre> මෙය නිල පරිපාලන hierarchy එකක් නොව මුරුතන අවට භූගෝලීය සහ සේවා සම්බන්ධතා පෙන්වන සරල සටහනකි. සියලු GN divisions Katana DS Division යටතේ පවතී.<ref name="DCSAdmin"/> == ඉතිහාසය සහ ජනාවාස වර්ධනය == මුරුතනේ නවීන ජනාවාස වර්ධනය කොච්චිකඩේ හා කටාන අතර මාර්ග ජාලය, පාසල්, පල්ලි සහ ප්‍රාදේශීය වාණිජ ක්‍රියාකාරකම් සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත. 2012 GN atlas හි Muruthana GN 66 ලෙස ස්ථිර පරිපාලන ජනාවාසයක් ලෙස දක්වා තිබීමෙන් එහි පරිපාලන පැවැත්ම ලේඛනගත වේ.<ref name="DCS2012"/> පාසල් හා ආගමික ආයතන ද ප්‍රදේශයේ දිගුකාලීන ප්‍රජා ව්‍යුහය පිළිබිඹු කරයි.<ref name="MOE"/><ref name="Churches"/> == ප්‍රධාන ස්ථාන == මුරුතන සහ එයට සෘජුව සම්බන්ධ ප්‍රධාන ස්ථාන අතර, * Muruthana K.V.; * St. Anthony's Church, Murthana; * St. Anthony's Sunday School; * Muruthana–Bambukuliya Road; * කොච්චිකඩේ ප්‍රධාන මාර්ග ජාලය; * බම්බුකුලිය; * තොප්පුව; * මනාවේරිය; සහ * මහ ඔය ආශ්‍රිත පහත්බිම් ප්‍රදේශ ඇතුළත් වේ. == ගැලරිය == === මුරුතන සහ අවට ප්‍රදේශ === <gallery mode="packed" heights="250"> <!-- --> </gallery> == ආශ්‍රිත ලිපි == * [[කොච්චිකඩේ]] * [[මනාවේරිය]] * [[උඩංගාව]] * [[තොප්පුව]] * [[බම්බුකුලිය]] * [[වැලිහේන]] * [[ඇත්ගල]] * [[කටාන]] * [[මීගමුව]] * [[දන්කොටුව]] * [[බොලවත්ත]] * [[මහ ඔය]] * [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] * [[බස්නාහිර පළාත]] == බාහිර සබැඳි == * [[:en:Muruthana|Muruthana — English Wikipedia]] * [[:en:Kochchikade|Kochchikade — English Wikipedia]] * [[:en:Negombo|Negombo — English Wikipedia]] * [[:en:Katana|Katana — English Wikipedia]] * [[:si:කොච්චිකඩේ|කොච්චිකඩේ — සිංහල Wikipedia]] * [https://www.statistics.gov.lk/qlink/AdminDivCodes ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — පරිපාලන කේත] * [https://www.statistics.gov.lk/Population/StaticalInformation/CPH2024/ ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — ජන හා නිවාස සංගණනය 2024] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/DistrictAtlases/DCS_Population_Atlas_2012_D12_GampahaDistrict.pdf DCS — Gampaha District GN Population Atlas 2012] * [https://moe.gov.lk/wp-content/uploads/2024/02/13/SCHOOL_LIST_2023.pdf අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය — School List] * [https://www.christian.gov.lk/churches/gampaha-district.html ක්‍රිස්තියානි ආගමික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව — Gampaha District Churches] * [https://christian.gov.lk/sunday-schools/gampaha-district.html ක්‍රිස්තියානි ආගමික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව — Sunday Schools] * [https://wp.gov.lk/en/wp-content/uploads/Table-1-5.pdf Western Provincial Road Development Authority — Road Information] * [https://www.cea.lk/web/en/water?id=158 Central Environmental Authority — Maha Oya Water Quality Monitoring] == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} [[Category:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:බස්නාහිර පළාත]] [[Category:කටාන]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මාන]] [[Category:මුරුතන]] [[en:Muruthana]] bng4kzy0s3v78q3vqyjcxyoi7jua863 0 196903 800516 2026-09-28T18:50:11Z Maxvideos 81204 '{{Infobox settlement | official_name = '''කොටගඟ''' | native_name = කොටගඟ | native_name_lang = si | other_name = Kotaganga; Kota Ganga | type = [[ගම්මානය]] | image = | caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | map_caption = ශ්‍රී...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 800516 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = '''කොටගඟ''' | native_name = කොටගඟ | native_name_lang = si | other_name = Kotaganga; Kota Ganga | type = [[ගම්මානය]] | image = | caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ කොටගඟ පිහිටීම | pushpin_map = Sri Lanka | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටීම | subdivision_type = රට | subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | subdivision_type1 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්|පළාත]] | subdivision_name1 = [[මධ්‍යම පළාත]] | subdivision_type2 = [[ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_name2 = [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_type3 = [[ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස]]ය | subdivision_name3 = [[මැදදුම්බර]] | population_as_of = 2024 | population_footnotes = <ref name="DCS2024">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — 2024 ජන හා නිවාස සංගණනය, ග්‍රාම නිලධාරී වසම් ජනගහන දත්ත]</ref> | population_total = 838 | population_density_km2 = | elevation_m = 1285 | timezone = [[ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව|SLT]] | utc_offset = +5:30 | coordinates = {{coord|7.3732|N|80.7968|E|region:LK|display=inline,title}} | postal_code_type = | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''කොටගඟ''' (ඉංග්‍රීසි: '''Kotaganga''' හෝ '''Kota Ganga''') යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[මධ්‍යම පළාතේ]], [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[මැදදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් කඳුකර ගම්මානයකි. කොටගඟ [[රංගල]], [[මකූල්දෙණිය]], [[තංගප්පුව]] සහ මැදදුම්බර කඳුකර ජනාවාස සමඟ සම්බන්ධ වන දුෂ්කර කඳුකර ප්‍රදේශයක පිහිටා ඇත. මෙය [[දුම්බර කඳුකරය]] සහ [[Knuckles Conservation Forest|Knuckles සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ කොටසකි. කොටගඟ විශේෂයෙන් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ '''කොටගඟ ඇල්ල''' හෙවත් '''කොටගඟ ඇලි හත''' ලෙස ප්‍රාදේශීයව හඳුන්වන දිය ඇලි සමූහය නිසාය. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව එම දිය ඇලි සමූහය ප්‍රධාන කොටස් හතකට හෝ ඊට වැඩි ගණනකට බෙදී පෙනෙන අතර තංගප්පුව දෙසින් කඳුකර මාර්ගයකින් ළඟාවිය හැක.<ref name="CPD">[https://tourism.cp.gov.lk/en/hiking-n-trekking මධ්‍යම පළාත් සභාවේ වෙළඳ, වාණිජ හා සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව — Hiking & Trekking]</ref> 2024 ජන හා නිවාස සංගණනයේ GN-level දත්ත අනුව කොටගඟ GN Division 25, GN අංක 741 හි ජනගහනය '''838'''කි. එහි පිරිමි ජනගහනය 423ක් සහ කාන්තා ජනගහනය 415ක් වේ.<ref name="DCS2024"/> == නාමය == නිල පරිපාලන දත්තවල ප්‍රදේශය '''Kotaganga''' ලෙස දක්වා ඇත.<ref name="DCSAdmin">[https://www.statistics.gov.lk/qlink/AdminDivCodes ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — පරිපාලන කේත]</ref> සිංහල භාවිතයේ '''කොටගඟ''' යන නාමය භාවිත වේ. ඉංග්‍රීසි මූලාශ්‍රවල '''Kotaganga''' සහ '''Kota Ganga''' යන ආකාර දෙකම දක්නට ලැබේ. ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන ස්වාභාවික අංගයක් වන දිය ඇලි සමූහය '''Kotaganga Ella Falls''' ලෙසද හැඳින්වේ.<ref name="KGE">[https://amazinglanka.com/wp/kotaganga-ella-falls/ AmazingLanka — Kotaganga Ella Falls]</ref> == පරිපාලන තත්ත්වය == කොටගඟ '''ග්‍රාම නිලධාරී වසම් අංක 25''' සහ '''GN Division 741''' ලෙස [[මැදදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වේ.<ref name="DCSAdmin"/> පරිපාලන ව්‍යුහය: * [[ශ්‍රී ලංකාව]] ** [[මධ්‍යම පළාත]] *** [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] **** [[මැදදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය ***** කොටගඟ — GN 741 ශ්‍රී ලංකා රජයේ පරිපාලන හා අධිකරණ සීමා ලේඛනවලද Kotaganga GN Division 741 ලෙස මැදදුම්බර යටතේ ලැයිස්තුගත කර ඇත.<ref name="Gazette">[https://www.moj.gov.lk/images/pdf/gazette/new_territorial_jurisdiction_of_courts_in_sri_lanka.pdf Ministry of Justice — Territorial Jurisdiction of Courts in Sri Lanka]</ref> == පිහිටීම == කොටගඟ මැදදුම්බර කඳුකර ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති අතර භූගෝලීය දත්ත අනුව එය ආසන්න වශයෙන් අක්ෂාංශ '''7.3732° N''' සහ දේශාංශ '''80.7968° E''' හි පිහිටා ඇත. ප්‍රදේශය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් '''1,285'''ක් පමණ උසකින් යුත් කඳුකර ජනාවාසයක් ලෙස භූගෝලීය දත්තවල දක්වා ඇත. කොටගඟ අවට ප්‍රදේශ අතර, * [[රංගල]]; * [[මකූල්දෙණිය]]; * [[තංගප්පුව]]; * ගලබොඩවත්ත; * Duckwariya; * Cottaganga State; සහ * මැදදුම්බර කඳුකරයේ අනෙකුත් ගම්මාන ඇතුළත් වේ. == ජනගහනය == 2012 ග්‍රාම නිලධාරී මට්ටමේ ජනගහන දත්ත අනුව කොටගඟේ ජනගහනය '''698'''ක් ලෙස වාර්තා වී තිබුණි. 2024 GN-level ජනගහන දත්ත අනුව ජනගහනය '''838'''ක් ලෙස වාර්තා වී ඇත.<ref name="DCS2012">[https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/DistrictAtlases/DCS_Population_Atlas_2012_D12_KandyDistrict.pdf ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — මහනුවර දිස්ත්‍රික් ජනගහන සිතියම, 2012]</ref><ref name="DCS2024"/> {| class="wikitable" ! ජන හා නිවාස සංගණන වර්ෂය ! ජනගහනය |- | 2012 | 698 |- | 2024 | 838 |} 2024 ජනගහනයෙන් පිරිමි 423ක් සහ කාන්තා 415ක් විය.<ref name="DCS2024"/> මෙම සංඛ්‍යා කොටගඟ GN Division 741 සඳහා පමණක් වන අතර රංගල, මකූල්දෙණිය, තංගප්පුව සහ අවට GN divisions වල ජනගහනය එයට ඇතුළත් නොවේ. == අවට ප්‍රදේශ == කොටගඟ සමඟ භූගෝලීය හා ප්‍රාදේශීය සම්බන්ධතා ඇති ප්‍රදේශ අතර, * [[රංගල]] * [[මකූල්දෙණිය]] * [[තංගප්පුව]] * [[බොබෙබිල]] * [[හීලෝය]] * Galabodawatta * Duckwariya * Burnside * Ferndail * Rangala Aluthwatta * Gonawala වැනි මැදදුම්බර කඳුකර ජනාවාස සහ වතු ප්‍රදේශ ඇතුළත් වේ.<ref name="DCSAdmin"/> == රංගල සමඟ සම්බන්ධතාව == [[රංගල]] කොටගඟ ප්‍රදේශය සමඟ සෘජු භූගෝලීය හා සංචාරක සම්බන්ධතාවක් ඇති කඳුකර ජනාවාසයකි. රංගල, කොටගඟ, මකූල්දෙණිය සහ තංගප්පුව යන ප්‍රදේශ මැදදුම්බර කඳුකරයේ දුම්බර භූදර්ශනයට අයත් එකිනෙකට සම්බන්ධ ප්‍රදේශ වේ. රංගල සහ කොටගඟ අතර ප්‍රදේශයේ දිය ඇලි, කඳුකර වනාන්තර, තේ වතු සහ ග්‍රාමීය මාර්ග දක්නට ලැබේ. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[රංගල]]''' == මකූල්දෙණිය සමඟ සම්බන්ධතාව == [[මකූල්දෙණිය]] කොටගඟට ආසන්න මැදදුම්බර කඳුකර ජනාවාසයකි. මකූල්දෙණිය සහ කොටගඟ යන ප්‍රදේශ දෙකම මැදදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වේ.<ref name="DCSAdmin"/> මෙම ප්‍රදේශ අතර කඳුකර මාර්ග, වතු හා ජනාවාස සම්බන්ධතා පවතී. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[මකූල්දෙණිය]]''' == තංගප්පුව සමඟ සම්බන්ධතාව == [[තංගප්පුව]] කොටගඟ දිය ඇලි සහ ඉහළ කඳුකර වනාන්තර වෙත ගමන් කරන ප්‍රධාන ප්‍රවේශ ප්‍රදේශයකි. DCS පරිපාලන දත්ත අනුව තංගප්පුව GN 793 ලෙස මැදදුම්බර යටතේ පවතී.<ref name="DCSAdmin"/> මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව කොටගඟ ඇලි වෙත ළඟා වීම සඳහා තංගප්පුවෙන් ආරම්භ වන කඳු නැගීමේ මාර්ගයක් දක්වයි.<ref name="CPD"/> කොටගඟ ඇලි හතේ ගවේෂණ සඳහා තංගප්පුව වැදගත් ආරම්භක ස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[තංගප්පුව]]''' == කොටගඟ ඇල්ල == '''කොටගඟ ඇල්ල''' හෝ '''Kotaganga Ella Falls''' යනු කොටගඟ ආශ්‍රිත කඳුකර දිය ඇලි සමූහයකි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව එය [[Knuckles Mountain Range|Knuckles කඳු පන්තියේ]] Kandy District ප්‍රදේශයේ පිහිටි cascades සමූහයක් වන අතර ප්‍රධාන කොටස් '''අවම වශයෙන් හතක්''' පමණ බව සඳහන් කරයි.<ref name="CPD"/> එම මූලාශ්‍රය අනුව සම්පූර්ණ දිය ඇලි පද්ධතියේ ප්‍රධාන කොටස්වල එකතුව ආසන්න වශයෙන් මීටර් 100කට වඩා වැඩි විය හැකි බව සඳහන් කරයි. එය එක් සෘජු දිය ඇල්ලක උසක් නොව, සමූහයේ කොටස් පිළිබඳ ඇස්තමේන්තුවක් ලෙස සැලකිය යුතුය.<ref name="CPD"/> වෙනත් ශ්‍රී ලාංකික සංචාරක සහ භූගෝලීය මූලාශ්‍රද කොටගඟ දිය ඇලි සමූහය '''ඇලි හතක්''' ලෙස හඳුන්වයි.<ref name="KGE"/> == ඇලි හත == '''කොටගඟ ඇලි හත''' යනු කොටගඟ ගංගා/ඇළ පද්ධතියෙන් කඳුකර බෑවුමක් හරහා අනුක්‍රමිකව ගලා බසින දිය ඇලි කොටස් සමූහයකි. "ඇලි හත" යන නාමය එක් එක් දිය ඇල්ලට වෙන වෙනම නිල නාම හතක් ඇති බව නොපෙන්වයි. එය එකම ස්වාභාවික ජල පද්ධතියක ප්‍රධාන දිය ඇලි කොටස් කිහිපයක් එකට හඳුන්වන ප්‍රාදේශීය සහ සංචාරක නාමයකි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මේ සඳහා '''at-least 7 major segments''' ලෙස සඳහන් කරයි.<ref name="CPD"/> මෙම දිය ඇලි සමූහයේ සමහර කොටස් තද ගල් බෑවුම්, මීදුම් සහිත වනාන්තර සහ ඝන වෘක්ෂලතා අතර පිහිටා ඇති නිසා එක් ස්ථානයකින් සම්පූර්ණ දිය ඇලි පද්ධතිය දැකිය නොහැක. == දිය ඇලි පද්ධතියේ භූගෝලය == කොටගඟ ඇලි පද්ධතිය කඳුකර ජල ධාරාවක් පහළට ගලා යාමෙන් නිර්මාණය වී ඇත. වැසි සමයේදී ජල ප්‍රවාහය වැඩි වන අතර වියළි සමයේදී සමහර කුඩා cascade කොටස්වල ජල ප්‍රමාණය අඩු විය හැක. ගල් බෑවුම්, වනාන්තර, මීදුම සහ කඳුකර තෙතමන පරිසරය මෙම දිය ඇලිවල දෘශ්‍ය ලක්ෂණවලට බලපායි. == ඇලි හත වෙත ගමන් මාර්ගය == මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව කොටගඟ ඇලි වෙත '''තංගප්පුවෙන්''' කඳුකර මාර්ගයක් ඔස්සේ ගමන් කළ හැක.<ref name="CPD"/> එම මූලාශ්‍රය මාර්ගය ආසන්න වශයෙන් '''කිලෝමීටර් 5.5ක uphill walk''' එකක් ලෙස දක්වා ඇති අතර ස්ථාපිත මාර්ගය සීමිත බවත් ප්‍රදේශය හඳුනන මඟපෙන්වන්නෙකු සමඟ ගමන් කිරීම නිර්දේශ කරන බවත් සඳහන් කරයි.<ref name="CPD"/> වෙනත් සංචාරක මූලාශ්‍රවල මාර්ග දුර වෙනස් ලෙස වාර්තා වී ඇති අතර, එය භාවිත කරන trailhead, දිය ඇල්ලේ කුමන කොටස දක්වා යන්නේද සහ කාලගුණික තත්ත්වයන් අනුව වෙනස් විය හැක.<ref name="KGE"/> == කොටගඟ ඇලි වෙත සංචාරක ගමන == කොටගඟ ඇලි හත කඳුකර adventure සහ nature tourism සඳහා භාවිත වන ස්ථානයකි. සාමාන්‍ය ගමනේදී, # තංගප්පුව දෙසින් කඳුකර ප්‍රදේශයට ඇතුළු වීම; # තේ වතු හා ග්‍රාමීය භූමි හරහා ගමන් කිරීම; # ඉහළ වනාන්තර කලාපයට ළඟාවීම; # කොටගඟ ජල ධාරාව වෙත පැමිණීම; # ඇලි කොටස් ගවේෂණය කිරීම; සහ # මාර්ගය ඔස්සේ නැවත පහළට පැමිණීම වැනි අදියර දක්නට ලැබේ. මෙය පහසු නගරීය ඇවිදීමක් නොවන අතර කඳුකර භූමි, තෙත් ගල්, මඩ සහ කූඩැල්ලන් ඇති වනාන්තර මාර්ග හේතුවෙන් හොඳ සූදානමක් අවශ්‍ය වේ.<ref name="CPD"/> == තංගප්පුව සහ කොටගඟ කඳවුරු ප්‍රදේශ == තංගප්පුව කොටගඟ සහ Knuckles කඳුකරයේ ඉහළ මාර්ග සඳහා ප්‍රධාන ප්‍රවේශ කලාපයකි. පැරණි IUCN Knuckles biodiversity guide එකක Forest Department විසින් තංගප්පුවේ designated campsite එකක් පවත්වාගෙන ගිය බව සඳහන් කර ඇති අතර එම කඳවුරු ස්ථානය perennial streams ආසන්නයේ පිහිටි බවද සඳහන් කරයි.<ref name="IUCN">[https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/2003-012-En.pdf IUCN — A Guide to the Biodiversity of the Knuckles Conservation Forest]</ref> වර්තමාන ප්‍රවේශ, කඳවුරු සහ අවසර ක්‍රම පවතින තත්ත්වය අනුව වෙනස් විය හැකි බැවින් සංචාරයකට පෙර අදාළ රජයේ ආයතන සමඟ තහවුරු කළ යුතුය. == Knuckles කඳු පන්තිය == කොටගඟ පිහිටා ඇත්තේ [[Knuckles Mountain Range|දුම්බර කඳු පන්තිය]] ආශ්‍රිත පරිසරයේය. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව Knuckles කඳු පන්තිය මධ්‍යම ශ්‍රී ලංකාවේ Kandy සහ Matale දිස්ත්‍රික්කවල පිහිටි කඳු පද්ධතියක් ලෙස විස්තර කරයි. එය පාරම්පරික සිංහල භාවිතයේ '''දුම්බර කඳුවැටිය''' ලෙසද හැඳින්වී ඇති බව සඳහන් කරයි.<ref name="CPD"/> == Knuckles සංරක්ෂණ වනාන්තරය == කොටගඟ අවට කඳුකර භූදර්ශනය [[Knuckles Conservation Forest|Knuckles සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] සමඟ සමීප සම්බන්ධතාවයක් පවත්වයි. UNESCO අනුව '''Central Highlands of Sri Lanka''' ලෝක උරුමයේ කොටස් තුනෙන් එකක් Knuckles Conservation Forest වේ. එහි ලෝක උරුම අංගය වර්ග කිලෝමීටර් '''313.05'''ක් හෙවත් හෙක්ටයාර් 31,305ක් පමණ වන අතර conceptual buffer zone එක හෙක්ටයාර් 35,074ක් ලෙස UNESCO දත්තවල දක්වා ඇත.<ref name="UNESCO">[https://whc.unesco.org/en/list/1203 UNESCO World Heritage Centre — Central Highlands of Sri Lanka]</ref> මෙම වනාන්තරය 2010 දී Central Highlands of Sri Lanka ලෝක උරුමයට ඇතුළත් කරන ලදී.<ref name="UNESCO"/> == ජෛව විවිධත්වය == Knuckles කඳු පරිසරයේ විවිධ උස්-පහත් සහ දේශගුණික තත්ත්වයන් හේතුවෙන් විවිධ වනාන්තර ආකාර දක්නට ලැබේ. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව Knuckles පරිසරයේ lowland semi-evergreen forest, sub-montane forest, montane grassland සහ pygmy forest වැනි vegetation types දක්වයි.<ref name="CPD"/> UNESCO අනුව Central Highlands ලෝක උරුමයේ කඳුකර වනාන්තර විශාල endemic biodiversity එකක් රඳවා ගන්නා අතර Sri Lanka හි endemic vertebrates, flowering plants සහ trees/shrubs/herbs සඳහා විශේෂයෙන් වැදගත් වේ.<ref name="UNESCO"/> කොටගඟ ඇලි වෙත යන සංචාරකයන්ට මේ හේතුවෙන් කඳුකර ශාක, පක්ෂීන්, උභයජීවීන් සහ අනෙකුත් ජීවීන් දැකගැනීමට අවස්ථාව ලැබිය හැක. == තේ වතු හා කඳුකර ආර්ථිකය == කොටගඟ අවට කඳුකර භූමියේ වතු භූමි සහ කෘෂිකාර්මික ඉඩම් පවතී. තංගප්පුව දෙසට සහ කොටගඟ ඇලි මාර්ගයේ කොටස් කිහිපයක් තේ වතු සහ ග්‍රාමීය භූමි හරහා ගමන් කරන බව සංචාරක මාර්ග විස්තරවල සඳහන් වේ.<ref name="Trail">[https://www.wikiloc.com/hiking-trails/cottaganga-estate-thangappuwa-250279797 Wikiloc — Cottaganga Estate to Thangappuwa trail]</ref> ප්‍රදේශයේ කඳුකර ආර්ථිකය තේ, ගෙවතු වගාව, කුඩා කෘෂිකර්මය සහ සංචාරක සේවා සමඟ සම්බන්ධ වේ. == Kotaganga Plains == කොටගඟ ජල ධාරාව සහ තංගප්පුව අතර ඉහළ කඳුකර මාර්ගයේ '''Kotaganga Plains''' ලෙස හැඳින්වෙන උසස් තණබිම්/විවෘත කඳුකර භූමි ප්‍රදේශයක් හඳුනාගෙන ඇත. 2026 දී පටිගත කළ Cottaganga Estate–Thangappuwa trail එකේ route points අතර '''Kotaganga 7 Falls''', '''Kotaganga Plains''', '''Wooden Bridge''' සහ '''Thangappuwa''' ඇතුළත් වේ.<ref name="Trail"/> මෙය කොටගඟ ඇලි සහ තංගප්පුව අතර hiking route එකේ භූගෝලීය සම්බන්ධතාවය පෙන්වන නවීන trail record එකකි. == රංගල–කොටගඟ කලාපය == කොටගඟ සහ [[රංගල]] අතර කලාපය කඳුකර වනාන්තර, තේ වතු, ගංගා, දිය ඇලි සහ ග්‍රාමීය ජනාවාස එකට හමුවන ප්‍රදේශයකි. රංගල natural pool සහ Kotaganga දිය පද්ධතිය එකම කඳුකර ජල පද්ධතියේ කොටස් ලෙස දෛනික භූගෝලීය හා සංචාරක භාවිතයේ සම්බන්ධ වේ. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[රංගල]]''' == හීලෝය සමඟ සම්බන්ධතාව == [[හීලෝය]] මැදදුම්බර කඳුකරයේ තවත් වැදගත් ග්‍රාමීය හා සංචාරක ජනාවාසයකි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව Heeloya ගම්මානය agricultural village life, paddy cultivation, home gardening, livestock සහ spice cultivation සඳහා ප්‍රසිද්ධ ප්‍රදේශයක් ලෙස විස්තර කරන අතර එහි waterfall සහ hiking experiences ද සඳහන් කරයි.<ref name="HeeloyaTourism">[https://tourism.cp.gov.lk/en/hiking-n-trekking Central Province Tourism Department — Heeloya trekking]</ref> කොටගඟ, රංගල, තංගප්පුව සහ හීලෝය යන ප්‍රදේශ මැදදුම්බර කඳුකරයේ පුළුල් nature and village tourism network එකට සම්බන්ධ කළ හැක. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[හීලෝය]]''' == ප්‍රධාන මාර්ග හා ප්‍රවේශය == කොටගඟ වෙත පැමිණෙන ප්‍රධාන ප්‍රවේශ කලාපය රංගල–තංගප්පුව පැත්ත වේ. Kandy පැත්තෙන් ගමන් කරන සංචාරක මාර්ග විස්තරවල Kandy–Teldeniya–Rangala–Kotaganga වැනි සංයෝජන දක්නට ලැබේ.<ref name="Hike">[https://lakdasun65.rssing.com/chan-18232239/all_p13.html Lakdasun trip report archive — Rangala–Kotaganga routes]</ref> කොටගඟ ඇලි වෙත යන මාර්ගය සාමාන්‍ය නගර මාර්ගයක් නොව කඳුකර අඩිපාර සහ වනාන්තර trail එකක් වන අතර කාලගුණය අනුව තත්ත්වය ඉක්මනින් වෙනස් විය හැක.<ref name="CPD"/> == සංචාරක ආරක්ෂාව == කොටගඟ ඇලි වෙත යන ගමන සඳහා, * හොඳ grip ඇති hiking footwear; * වැසි ආවරණ; * ප්‍රමාණවත් drinking water; * first-aid equipment; * leech protection; * කඳුකරයට සුදුසු ඇඳුම්; සහ * ප්‍රදේශය හොඳින් හඳුනන guide කෙනෙකු භාවිත කිරීම වැදගත් වේ. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුවද කොටගඟ route එකේ නිශ්චිත මාර්ග දැනුම සහ guide support අවශ්‍ය බව අවධාරණය කරයි.<ref name="CPD"/> වැසි සමයේ ගල් තෙත් වීම, දිය ප්‍රවාහය වැඩි වීම සහ trail slippery වීම නිසා ගමනේ අවදානම වැඩි විය හැක. == සංරක්ෂණය == කොටගඟ ඇලි සහ අවට කඳුකර භූමිය Knuckles landscape සමඟ සම්බන්ධ බැවින් ජෛව විවිධත්ව සංරක්ෂණය වැදගත් වේ. UNESCO Central Highlands property එකේ integrity සඳහා surrounding land-use impacts සහ buffer-zone management වැදගත් බව සඳහන් කරයි.<ref name="UNESCO"/> මෙම පරිසරයේ සංචාරක කටයුතු සිදු කරන විට, * කුණු නොතැබීම; * ජලය අපවිත්‍ර නොකිරීම; * ශාක කඩ නොකිරීම; * වනජීවීන්ට බාධා නොකිරීම; සහ * නිල ප්‍රවේශ නීති අනුගමනය කිරීම වැදගත් වේ. == 2024 ජනගහනය සහ ප්‍රාදේශීය ව්‍යුහය == 2024 දත්ත අනුව කොටගඟ GN 741 හි ජනගහනය 838කි.<ref name="DCS2024"/> අවට මැදදුම්බර GN divisions කිහිපයක්ද මෙහි ප්‍රාදේශීය ජාලයේ කොටසකි: {| class="wikitable" ! ප්‍රදේශය ! GN අංකය ! 2024 ජනගහනය |- | කොටගඟ | 741 | 838 |- | තංගප්පුව | 793 | 173 |- | ගලබොඩවත්ත | 743 | 332 |- | ගොනාවල | 740 | 486 |- | බුලත්වත්ත | 749 | 486 |- | මැකූල්දෙණිය | 782 | 944 |- | රංගල | 791 | 596 |- | රංගල අලුත්වත්ත | 790 | 437 |} මෙම අගයන් DCS 2024 GN-level population dataset මත පදනම් වේ.<ref name="DCS2024"/> == ප්‍රාදේශීය සම්බන්ධතා ගස == පහත සටහන නිල පරිපාලන hierarchy එකක් නොව කොටගඟ ආශ්‍රිත භූගෝලීය සහ සංචාරක සම්බන්ධතා පෙන්වන සංකේතාත්මක ගසකි. <pre> මැදදුම්බර │ ├── රංගල │ │ │ ├── කොටගඟ │ │ ├── කොටගඟ ඇලි හත │ │ ├── Kotaganga Plains │ │ └── Cottaganga Estate │ │ │ └── මකූල්දෙණිය │ └── තංගප්පුව ├── Knuckles Conservation Forest ├── Corbett's Gap └── ඉහළ කඳුකර hiking routes </pre> == සංචාරක භූදර්ශනය == කොටගඟ කලාපය මැදදුම්බර–රංගල–තංගප්පුව සංචාරක ජාලයේ වැදගත් ස්වභාවික ප්‍රදේශයකි. ප්‍රධාන ආකර්ෂණ අතර, * කොටගඟ ඇලි හත; * Kotaganga Plains; * තංගප්පුව; * Knuckles Conservation Forest; * [[රංගල]]; * රංගල natural pool; * [[හීලෝය]]; * Corbett's Gap; සහ * අවට තේ වතු හා කඳුකර වනාන්තර ඇතුළත් වේ. == ඉතිහාසය == කොටගඟේ පරිපාලන පැවැත්ම නිල GN records තුළ ලේඛනගත වී ඇත. 2012 GN population data මගින් Kotaganga GN 741 ලෙසත්, Thangappuwa GN 793, Galabodawatta GN 743 සහ Rangala GN 791 ලෙසත් මැදදුම්බර යටතේ වෙන්කර දක්වා ඇත.<ref name="DCS2012"/> 2019 රජයේ ගැසට් පත්‍රයක '''Kotaganga Primary School, Gonawalawatta''' polling station එකක් ලෙසද දක්වා තිබීම ප්‍රදේශයේ ප්‍රජා හා පරිපාලන ආයතනික පැවැත්මට සාක්ෂියකි.<ref name="Gazette2019">[https://documents.gov.lk/view/extra-gazettes/2019/10/2144-08_E.pdf Government Gazette — Kandy District polling stations, 2019]</ref> == ආගමික හා සංස්කෘතික පසුබිම == කොටගඟ අවට මැදදුම්බර කඳුකරයේ බෞද්ධ විහාර, ග්‍රාමීය ආගමික ස්ථාන සහ පාරම්පරික ප්‍රජා ආයතන පවතී. අසල්වැසි ගම්මානවල විහාර සහ දහම් පාසල් ප්‍රාදේශීය සමාජ ජීවිතයේ කොටසකි. කොටගඟට ආසන්න කඳුකර පරිසරයේ ග්‍රාමීය ජනජීවිතය, වතු කර්මාන්තය සහ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් එකිනෙකට සම්බන්ධ වේ. == Gallery == === කොටගඟ === <gallery mode="packed" heights="250"> <!-- --> </gallery> === ඇලි හත === <gallery mode="packed" heights="250"> <!-- --> </gallery> == ආශ්‍රිත ලිපි == * [[රංගල]] * [[තංගප්පුව]] * [[මකූල්දෙණිය]] * [[හීලෝය]] * [[මැදදුම්බර]] * [[Knuckles Mountain Range]] * [[Knuckles Conservation Forest]] * [[Central Highlands of Sri Lanka]] * [[කොටගඟ ඇල්ල]] == බාහිර සබැඳි == * [[:en:Kotaganga|Kotaganga — English Wikipedia]] * [[:en:Rangala|Rangala — English Wikipedia]] * [[:en:Thangappuwa|Thangappuwa — English Wikipedia]] * [[:si:රංගල|රංගල — සිංහල Wikipedia]] * [[:si:තංගප්පුව|තංගප්පුව — සිංහල Wikipedia]] * [https://www.statistics.gov.lk/qlink/AdminDivCodes ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව — පරිපාලන කේත] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/CPH_2024/GN_population_pdf.pdf DCS — 2024 GN Population Data] * [https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/Population/DistrictAtlases/DCS_Population_Atlas_2012_D12_KandyDistrict.pdf DCS — Kandy District GN Population Atlas 2012] * [https://tourism.cp.gov.lk/en/hiking-n-trekking මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව — Hiking & Trekking] * [https://whc.unesco.org/en/list/1203 UNESCO — Central Highlands of Sri Lanka] * [https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/2003-012-En.pdf IUCN — A Guide to the Biodiversity of the Knuckles Conservation Forest] * [https://documents.gov.lk/view/extra-gazettes/2019/10/2144-08_E.pdf Government Gazette — Kandy District Polling Stations] * [https://www.wikiloc.com/hiking-trails/cottaganga-estate-thangappuwa-250279797 Cottaganga Estate–Thangappuwa Trail] * [https://amazinglanka.com/wp/kotaganga-ella-falls/ AmazingLanka — Kotaganga Ella Falls] == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} [[Category:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:මැදදුම්බර]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මාන]] [[Category:මධ්‍යම පළාත]] [[Category:Knuckles Mountain Range]] [[en:Kotaganga]] 9df5jtthp008gr28nx8yd1plnubbrme 0 196904 800517 2026-09-28T19:02:08Z Maxvideos 81204 '{{Infobox historic site | name = '''හීල්ඔය වරිග සභාව''' | native_name = වරිග සභාව | native_language = si | other_name = Wariga Sabhawa; Heeloya Wariga Sabhawa | image = | image_size = | caption = හීල්ඔය වරිග සභාව | image_map = | image_map_caption = | locmapin = Sri Lanka | map_caption...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 800517 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic site | name = '''හීල්ඔය වරිග සභාව''' | native_name = වරිග සභාව | native_language = si | other_name = Wariga Sabhawa; Heeloya Wariga Sabhawa | image = | image_size = | caption = හීල්ඔය වරිග සභාව | image_map = | image_map_caption = | locmapin = Sri Lanka | map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ හීල්ඔය වරිග සභාවේ පිහිටීම | map_width = 235 | coordinates = {{coord|7.3276|N|80.8062|E|region:LK|display=inline,title}} | location = [[හීල්ඔය]], [[මැදදුම්බර]], [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | type = සාම්ප්‍රදායික ගම් සභා ස්ථානය | elevation = | area = | built = | original_use = ගම් සභා සහ ප්‍රජා තීරණ ගැනීම | rebuilt = | restored = | restored_by = | current_use = සංස්කෘතික උරුම ස්ථානය | governing_body = | owner = | public_access = | website = }} '''හීල්ඔය වරිග සභාව''' (ඉංග්‍රීසි: '''Heeloya Wariga Sabhawa'''; '''Wariga Sabhawa''' ලෙසද හැඳින්වේ) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[මැදදුම්බර]] ප්‍රදේශයේ [[හීල්ඔය]] ගම්මානයේ පිහිටි සාම්ප්‍රදායික ගම් සභා සහ ප්‍රජා පාලන උරුම ස්ථානයකි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙය '''Wariga Sabhawa (Clan Assembly)''' ලෙස හඳුන්වමින්, කුඩා කණ්ඩායම් සන්නිවේදනය සහ ක්‍රමානුකූල ප්‍රජා සහභාගීත්වය මත පදනම් වූ පැරණි ගම් පාලන ක්‍රමයක් සමඟ සම්බන්ධ කරයි.<ref name="CPDTourism">[https://tourism.cp.gov.lk/en/village-life-in-sri-lanka Central Province Department of Trade, Commerce and Tourism — Village Life in Sri Lanka]</ref> හීල්ඔය වරිග සභාවේ විශේෂ භෞතික ලක්ෂණයක් වන්නේ අනෙකුත් ආසනවලට වඩා උස් වූ මධ්‍යම ආසනයක් පැවතීමයි. එහි මධ්‍යම කොටසේ ඓතිහාසික සංකේත කැටයම් කර ඇති බව මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරයි.<ref name="CPDTourism"/> සංචාරක මූලාශ්‍රවල මෙම ස්ථානය වසර 700ක් පමණ පැරණි බවද සඳහන් වන අතර, ගම්වැසියන් අතර ඇති වූ ආරවුල් සහ ගැටලු සම්බන්ධයෙන් ගම් ප්‍රධානියා විසින් කරුණු විභාග කළ ස්ථානයක් ලෙස එය විස්තර කර ඇත.<ref name="Khiri">[https://khiri.com/hike-to-heeloya-adventures-in-the-knuckles-mountain-range-2-2/ Khiri Travel — Hike to Heeloya: Adventures in the Knuckles Mountain Range]</ref> මෙම වසර 700ක කාලසීමාව සංචාරක මූලාශ්‍රවල දැක්වෙන වයස් ඇස්තමේන්තුවක් වන අතර, නිශ්චිත පුරාවිද්‍යාත්මක කාල නිර්ණයක් ලෙස සැලකීමේදී සැලකිලිමත් විය යුතුය. == නාමය == '''වරිග සභාව''' යන නාමය සාම්ප්‍රදායික ප්‍රජා සභාවක් හෝ වංශික/ගම් ප්‍රජා තීරණ ගැනීමේ සභාවක් යන අර්ථයෙන් භාවිත වේ. හීල්ඔය ප්‍රදේශයට විශේෂයෙන් සම්බන්ධ වූ මෙම භෞතික ස්ථානය අද '''හීල්ඔය වරිග සභාව''' ලෙස හඳුන්වා දීමෙන්, පුළුල් වශයෙන් පවතින '''වරිග සභාව''' යන සංකල්පයෙන් එය පැහැදිලිව වෙන්කර හඳුනාගත හැක. '''වරිග සභාව''' යන පුළුල් සංකල්පය පිළිබඳ වෙනත් කරුණු සඳහා [[වරිග සභාව]] බලන්න. == පිහිටීම == හීල්ඔය වරිග සභාව [[හීල්ඔය]] ගම්මානයේ පිහිටි සාම්ප්‍රදායික ගම් උරුම ස්ථානයකි. හීල්ඔය [[දුම්බර කඳුකරය]] ආශ්‍රිත නිම්න භූදර්ශනයක පිහිටා ඇති අතර, එය [[ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] සහ ඉහළ කඳුකර මාර්ගවලට ප්‍රවේශ වන ප්‍රදේශයක් ලෙස සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව විසින් හඳුන්වා දෙයි.<ref name="CPDTourism"/> මෙම ස්ථානය ආසන්නයේ, * පඩි වී කෙත්; * ගල් කමත්; * ජල ධාරා; * කුඹුරු හා ගෙවතු; * පැරණි ධාන්‍යාගාර; * බඹරගල ආශ්‍රිත ආගමික උරුමය; සහ * කඳුකර පාගමන් මාර්ග පවතී. == වරිග සභාවේ සම්ප්‍රදායික කාර්යය == මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව වරිග සභාව කුඩා කණ්ඩායම් සන්නිවේදනය මත පදනම් වූ පැරණි ගම් පාලන ක්‍රමයක කොටසක් විය.<ref name="CPDTourism"/> හීල්ඔය පිළිබඳ සංචාරක ලේඛනවල ගම්වැසියන් අතර ඇති වූ ආරවුල් සහ නඩු සම්බන්ධයෙන් ගම් ප්‍රධානියා විසින් කරුණු විභාග කළ ස්ථානයක් ලෙස වරිග සභාව විස්තර කර ඇත.<ref name="Khiri"/> මෙම විස්තර අනුව එහි ප්‍රධාන කාර්යය වූයේ, * ප්‍රජා ගැටලු සාකච්ඡා කිරීම; * ආරවුල් විභාග කිරීම; * ගම් ප්‍රජාවේ අදහස් එකතු කිරීම; සහ * ප්‍රජා මට්ටමේ තීරණ ගැනීම වැනි කටයුතු සමඟ සම්බන්ධ වීමයි. මෙය නූතන අධිකරණයක් හෝ පළාත් පාලන ආයතනයක් ලෙස සෘජුව සමාන කළ නොහැක. == භෞතික ව්‍යුහය == මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුවේ විස්තරයට අනුව හීල්ඔය වරිග සභා ස්ථානයේ අනෙකුත් ආසනවලට වඩා විශාල සහ උස් මධ්‍යම ආසනයක් පවතී.<ref name="CPDTourism"/> මධ්‍යම ආසනය වටා අනෙකුත් පුද්ගලයන් සඳහා ආසන පිහිටුවා තිබීමේ ආකෘතියෙන් ගම් ප්‍රධානියා සහ අනෙකුත් සහභාගිවන්නන් අතර සභාමය සම්බන්ධතාවයක් පැවති බව සංචාරක විස්තරවලින් පෙනී යයි.<ref name="Khiri"/> මධ්‍යම කොටසේ ඓතිහාසික සංකේත කැටයම් කර ඇති බවද මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරයි.<ref name="CPDTourism"/> මෙම කැටයම්වල නිශ්චිත දිනය හෝ සංකේත අර්ථය පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් නිශ්චිත මූලාශ්‍රයක් මෙම ලිපිය සඳහා හඳුනාගෙන නොමැත. එබැවින් ඒවාට නිශ්චිත ආගමික, රාජකීය හෝ පුරාවිද්‍යාත්මක අර්ථයක් පවරා නොදැක්වේ. == වසර 700ක ඉතිහාසය පිළිබඳ සඳහන් == Khiri Travel සහ වෙනත් සංචාරක මූලාශ්‍ර හීල්ඔය වරිග සභා ස්ථානය '''වසර 700ක් පමණ පැරණි''' ස්ථානයක් ලෙස සඳහන් කරයි.<ref name="Khiri"/> එම වයස් ප්‍රකාශය මෙම ලිපියේ සංචාරක මූලාශ්‍රවල වාර්තා වූ දත්තයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන අතර, නිශ්චිත පුරාවිද්‍යාත්මක කාල නිර්ණයක් ලෙස නොසැලකේ. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව වරිග සභාව පැරණි ගම් පාලන ක්‍රමයක ස්ථානයක් ලෙස තහවුරු කරයි, නමුත් නිශ්චිත වසර ගණනක් නොදක්වයි.<ref name="CPDTourism"/> == බඹරගල රජමහා විහාරය සමඟ සම්බන්ධතාව == හීල්ඔය වරිග සභාව හුදකලා උරුම ස්ථානයක් නොවන අතර එය හීල්ඔයෙහි ආගමික හා කෘෂිකාර්මික භූදර්ශනය සමඟ සම්බන්ධ වේ. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව හීල්ඔය ගම්මානයේ කුඹුරු භූමි ඉතිහාසයේ [[බඹරගල රජමහා විහාරය|බඹරගල ගල් ලෙන් විහාරය]] සමඟ සම්බන්ධ වී තිබූ බව සඳහන් වේ.<ref name="CPDTourism"/> එම මූලාශ්‍රයේ සඳහන් පරිදි බඹරගල ගල් ලෙනේ බ්‍රාහ්මී ලිපි පුරාණ කාලයේ ගුහාව සංඝයාට පරිත්‍යාග කිරීම පිළිබඳ සාක්ෂි ලෙස ඉතිහාසඥයන් විසින් අර්ථකථනය කර ඇත.<ref name="CPDTourism"/> බඹරගල විහාරය හා ඒ අවට කුඹුරු භූමි අතර සම්බන්ධතාවය පසුවද පැවති බව සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව විස්තර කරයි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[බඹරගල රජමහා විහාරය]]''' == කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු හා ජල කළමනාකරණය == මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුවේ හීල්ඔය විස්තරයට අනුව [[කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ]] රජුගේ පාලන සමයේදී බඹරගල ගල් ලෙන් විහාරයට අයත් කුඹුරු සඳහා ජලය සැපයීම සඳහා කලුදියවල ආශ්‍රිත ජලයෙන් ඇළ මාර්ග සංවර්ධනය කළ බව සඳහන් වේ.<ref name="CPDTourism"/> එම විස්තරයේ බඹරගල විහාරය කඳුකර කෘෂිකාර්මික ජල කළමනාකරණය සමඟ සම්බන්ධ වූ ආගමික ආයතනයක් ලෙස පෙන්වයි. මෙම කරුණ නිසා හීල්ඔය වරිග සභා ස්ථානය, බඹරගල විහාරය, කුඹුරු සහ ජල පද්ධති එකිනෙකට සම්බන්ධ සංස්කෘතික භූදර්ශනයක් ලෙස අධ්‍යයනය කළ හැක. == කුඹුරු, ධාන්‍යාගාර සහ ගම් ජීවිතය == හීල්ඔය ගම්මානයේ වාරිග සභාව පැවති සමාජ පරිසරය කෘෂිකර්මාන්තය සමඟ දැඩිව සම්බන්ධ විය. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව හීල්ඔයෙහි, * හෙල්මළු පඩි කුඹුරු; * ගල් කමත්; * පැරණි ධාන්‍යාගාර; * ගෙවතු; * කුළුබඩු වගා; * දිය ඇලි; සහ * ජල ධාරා ඇතුළත් ගම් භූදර්ශනයක් විස්තර කරයි.<ref name="CPDTourism"/> University of Moratuwa හි පර්යේෂණයකද හීල්ඔය සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස පැරණි ධාන්‍යාගාරය, ගල් කමත, පෙරුමාල් ඇල්ල, කලුදිය පොකුණ සහ වරිග සභාව එකට ලැයිස්තුගත කර ඇත.<ref name="Eco">[https://dl.lib.uom.lk/bitstreams/ebc1405a-552e-48ea-b5a0-95f4b6248b46/download University of Moratuwa — Impact of Ecotourism on Local Livelihood]</ref> == සංස්කෘතික භූදර්ශනය == හීල්ඔය වරිග සභාව පහත ස්ථාන සහ භූමි භාවිත සමඟ සම්බන්ධ පුළුල් සංස්කෘතික භූදර්ශනයක කොටසකි: * [[බඹරගල රජමහා විහාරය]]; * බඹරගල ගල් ලෙන්; * පුරාණ කුඹුරු; * ගල් කමත්; * ධාන්‍යාගාර; * [[පෙරුමාල් ඇල්ල]]; * කලුදිය පොකුණ; * පොද්දල්ගොඩ ඔය; * හීල්ඔය ජල ධාරාව; * ගල්මල් ඔය; සහ * [[ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]]. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මෙම ස්ථාන හීල්ඔය ගම් සංචාරක හා සංස්කෘතික භූදර්ශනයේ අංග ලෙස ප්‍රවර්ධනය කරයි.<ref name="CPDTourism"/> == ක්නක්කල්ස් කඳුකරය සමඟ සම්බන්ධතාව == හීල්ඔය [[ක්නක්කල්ස් කඳුවැටිය]] වෙත පහළ කඳුකර ප්‍රවේශ කලාපයකි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව හීල්ඔය සිට ඉහළ කඳුකරයට යන ගමන් මාර්ගවලදී ආවේණික ශාක, පක්ෂීන්, ක්ෂීරපායින්, කෘමීන් සහ මිරිදිය ජීවීන් නිරීක්ෂණය කළ හැක.<ref name="CPDTourism"/> [[ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] UNESCO ලෝක උරුම දේපළේ එක් අංගයකි.<ref name="UNESCO">[https://whc.unesco.org/en/list/1203 UNESCO World Heritage Centre — Central Highlands of Sri Lanka]</ref> == රංගල සමඟ සම්බන්ධතාව == [[රංගල]] හීල්ඔය හා වරිග සභාව වෙත ළඟාවීම සඳහා වැදගත් කඳුකර ජනාවාසයකි. හීල්ඔය පිළිබඳ සංචාරක මූලාශ්‍ර රංගල සිට හීල්ඔය දක්වා පාගමන් මාර්ග සඳහන් කරන අතර එම මාර්ගයේ තේ වතු, කුඹුරු, කඳුකර භූදර්ශන සහ ගම් ජීවිතය හමුවේ.<ref name="CPDTourism"/> මේ නිසා වරිග සභාව රංගල–හීල්ඔය සංස්කෘතික හා සංචාරක මාර්ගයේ වැදගත් උරුම ස්ථානයකි. '''ප්‍රධාන ලිපිය: [[රංගල]]''' == තංගප්පුව සහ කොටගඟ සමඟ සම්බන්ධතාව == හීල්ඔය ප්‍රදේශය [[තංගප්පුව]] සහ [[කොටගඟ]] වැනි ඉහළ මැදදුම්බර කඳුකර ප්‍රදේශ සමඟ මාර්ග සහ පාගමන් මගින් සම්බන්ධ වේ. හීල්ඔයෙහි සංචාරක මාර්ගවලින් ඉහළ ක්නක්කල්ස් කඳුකරයට සම්බන්ධ වීමේ හැකියාව සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරයි.<ref name="CPDTourism"/> '''ප්‍රධාන ලිපි: [[තංගප්පුව]] සහ [[කොටගඟ]]''' == සාම්ප්‍රදායික ගම් පාලනය == Wariga Sabhawa පිළිබඳ නවීන විස්තරවල එය ගම් ප්‍රජාවේ සාමූහික තීරණ ගැනීමේ ස්ථානයක් ලෙස දැක්වේ. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව එය කුඩා කණ්ඩායම් සන්නිවේදනය හා ක්‍රමානුකූල ප්‍රජා සහභාගීත්වය මත පදනම් වූ පැරණි ගම් පාලන ක්‍රමයක් ලෙස විස්තර කරයි.<ref name="CPDTourism"/> Khiri Travel වැනි සංචාරක මූලාශ්‍ර එය ගම්වැසියන් අතර ආරවුල් විභාග කිරීමට ගම් ප්‍රධානියා භාවිත කළ ස්ථානයක් ලෙස සඳහන් කරයි.<ref name="Khiri"/> ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික වරිග සභා සංකල්පය පිළිබඳ දැනට පවතින පුළුල් ලිපිය [[වරිග සභාව]] වන අතර, එහි ඇති සියලුම ඓතිහාසික නීති හා දඬුවම් පිළිබඳ කරුණු හීල්ඔය භෞතික ස්ථානයට සෘජුවම අදාළ යැයි නොසැලකිය යුතුය. == වර්තමාන තත්ත්වය සහ සංරක්ෂණය == ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ කාර්ය සාධන වාර්තාවක Kandy / Meda Dumbara යටතේ '''Construction of walls at Wariga Sabhawa''' යන ව්‍යාපෘතියක් දක්වා ඇත. එම ව්‍යාපෘතිය සඳහා රු. 184,200ක ඇස්තමේන්තුගත වියදමක් සහ රු. 184,090ක වියදමක් වාර්තා කර ඇති අතර ක්‍රියාත්මක වීම 100%ක් ලෙසද දක්වා ඇත.<ref name="Parliament">[https://www.parliament.lk/uploads/businessdocs/english/23324_english_2026-03-06.pdf Parliament of Sri Lanka — Performance Report]</ref> මෙය වරිග සභාව භෞතික සංස්කෘතික ස්ථානයක් ලෙස නඩත්තු කිරීම සඳහා රාජ්‍ය මැදිහත්වීමක් සිදු වී ඇති බවට නිල ලේඛනමය සාක්ෂියකි. එම වාර්තාවෙන් පමණක් මෙම ස්ථානය පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ නිල වශයෙන් ගැසට් කළ ස්මාරකයක් බව නිගමනය කළ නොහැක. == සංචාරක වැදගත්කම == හීල්ඔය වරිග සභාව අද හීල්ඔය ගම් සංචාරක මාර්ගයේ සංස්කෘතික ආකර්ෂණයක් ලෙස හඳුන්වා ඇත. සංචාරක අත්දැකීම තුළ, * ගම්මාන පාගමන්; * කුඹුරු; * ගල් කමත්; * පුරාණ ධාන්‍යාගාර; * වරිග සභාව; * දිය ධාරා; * දිය ඇලි; * සාම්ප්‍රදායික ආහාර; සහ * කඳුකර ජෛව විවිධත්වය එකට අත්විඳිය හැක.<ref name="CPDTourism"/><ref name="Eco"/> මේ නිසා වරිග සභාව ස්වාධීන ස්මාරකයක් පමණක් නොව, ගම්මානයේ ජීවමාන සංස්කෘතික සංචාරක අත්දැකීමේ කොටසක් වේ. == පර්යේෂණ හා මූලාශ්‍ර == හීල්ඔය වරිග සභාව පිළිබඳ තොරතුරු පහත ආකාරයේ මූලාශ්‍රවලින් ලැබේ: * මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව; * ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු කාර්ය සාධන වාර්තා; * හීල්ඔය හා ක්නක්කල්ස් කඳුකරය පිළිබඳ සංචාරක මූලාශ්‍ර; * පාරිසරික සහ සංස්කෘතික සංචාරක පර්යේෂණ; සහ * ප්‍රදේශීය ඉතිහාස හා ගම්මාන සංචාරක විස්තර. විවිධ මූලාශ්‍ර වරිග සභාවේ ඉතිහාසය, වයස සහ කාර්යභාරය පිළිබඳ වෙනස් මට්ටමේ විස්තර ලබා දෙන බැවින්, නිශ්චිත පුරාවිද්‍යාත්මක කරුණු ප්‍රකාශ කිරීමේදී ශාස්ත්‍රීය හෝ රාජ්‍ය මූලාශ්‍ර ප්‍රමුඛ කරගත යුතුය. == ඡායාරූප == <gallery mode="packed" heights="260"> <!-- --> </gallery> == ආශ්‍රිත ලිපි == * [[වරිග සභාව]] * [[හීල්ඔය]] * [[බඹරගල රජමහා විහාරය]] * [[රංගල]] * [[මැදදුම්බර]] * [[තංගප්පුව]] * [[කොටගඟ]] * [[දුම්බර කඳුකරය]] * [[ක්නක්කල්ස් කඳුවැටිය]] * [[ක්නක්කල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] * [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] * [[පෙරුමාල් ඇල්ල]] == බාහිර සබැඳි == * [[:en:Heeloya Wariga Sabhawa|Heeloya Wariga Sabhawa — English Wikipedia]] * [[:si:වරිග සභාව|වරිග සභාව — සිංහල Wikipedia]] * [[:si:හීල්ඔය|හීල්ඔය — සිංහල Wikipedia]] * [https://tourism.cp.gov.lk/en/village-life-in-sri-lanka Central Province Tourism Department — Heeloya Village Life] * [https://www.parliament.lk/uploads/businessdocs/english/23324_english_2026-03-06.pdf Parliament of Sri Lanka — Performance Report] * [https://dl.lib.uom.lk/bitstreams/ebc1405a-552e-48ea-b5a0-95f4b6248b46/download University of Moratuwa — Impact of Ecotourism on Local Livelihood] * [https://khiri.com/hike-to-heeloya-adventures-in-the-knuckles-mountain-range-2-2/ Khiri Travel — Hike to Heeloya] == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} [[Category:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:මැදදුම්බර]] [[Category:හීල්ඔය]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික උරුමය]] [[Category:මධ්‍යම පළාත]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය]] [[Category:වරිග සභාව]] [[en:Heeloya Wariga Sabhawa]] ifrz837sxyp225vshpfasse3l7ukufw 0 196905 800518 2026-09-28T19:24:36Z Maxvideos 81204 '{{Infobox settlement | name = මීමුරේ | native_name = මීමුරේ | native_name_lang = si | settlement_type = ගම්මානය | image_skyline = Meemure.jpg | image_caption = නකල්ස් කඳුකරය මැද මීමුරේ ගම්මානය | pushpin_map = Sri Lanka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ මීමුර...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 800518 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = මීමුරේ | native_name = මීමුරේ | native_name_lang = si | settlement_type = ගම්මානය | image_skyline = Meemure.jpg | image_caption = නකල්ස් කඳුකරය මැද මීමුරේ ගම්මානය | pushpin_map = Sri Lanka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ මීමුරේ පිහිටීම | coordinates = {{coord|7|26|0|N|80|50|45|E|region:LK|display=inline,title}} | subdivision_type = රට | subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | subdivision_type1 = පළාත | subdivision_name1 = [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|මධ්‍යම පළාත]] | subdivision_type2 = දිස්ත්‍රික්කය | subdivision_name2 = [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_type3 = ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය | subdivision_name3 = [[උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය]] | subdivision_type4 = ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාසය | subdivision_name4 = මීමුරේ අංක 893 | population_total = 400 පමණ | population_footnotes = <ref name="CPDT">{{cite web |title=Meemure Eco Village |url=https://tourism.cp.gov.lk/en/meemure-eco-village |website=Central Province Tourism Department |access-date=29 September 2026 }}</ref> | timezone1 = [[ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව]] | utc_offset1 = +05:30 }} '''මීමුරේ''' යනු [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ]], [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|මධ්‍යම පළාතේ]] පිහිටි සාම්ප්‍රදායික කඳුකර ගම්මානයකි. එය [[නකල්ස් කඳු පන්තිය]] ආශ්‍රිත භූදර්ශනය තුළ, මහනුවර සහ [[මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය|මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය]] අතර මායිම් ප්‍රදේශයට ආසන්නව පිහිටා ඇත.<ref name="CPDT"/> මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව මීමුරේ ගම්මානයේ පවුල් 123ක් පමණ ජීවත් වන අතර ජනගහනය 400ක් පමණ වේ. ගම්මානය [[ලේකගල]] කන්ද, එන්දිරිගල කඳු පන්තිය සහ කළුපහන කඳු පන්තිය ඇතුළු කඳුකර භූදර්ශනයකින් වට වී ඇත.<ref name="CPDT"/> මීමුරේ විශේෂයෙන් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ එහි සාම්ප්‍රදායික '''හෙල්මළු කුඹුරු''', කඳුකර කෘෂිකර්මය, වනාන්තර, දියපහරවල්, දිය ඇලි සහ [[ලේකගල]] නිසාය. ගම්මානයේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය හා දේශීය දැනුම් පද්ධති පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ ද සිදු කර ඇත.<ref name="Agriculture">{{cite journal |last1=Ananda |first1=Tharaka |last2=Nahallage |first2=Charmalie |title=Traditional Agricultural Practices Unique to Meemure Village, Kandy District Sri Lanka |journal=International Journal of Multidisciplinary Studies |volume=1 |issue=1 |pages=11–21 |year=2014 |url=https://journals.sjp.ac.lk/index.php/ijms/article/view/2235 |publisher=University of Sri Jayewardenepura |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==භූගෝලීය පිහිටීම== මීමුරේ පිහිටා ඇත්තේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ නැගෙනහිර කඳුකර ප්‍රදේශයකය. පරිපාලන වශයෙන් එය [[උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|උඩදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වුවද, ගම්මානය මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ මායිමට ආසන්නව පිහිටයි.<ref name="CPDT"/> මීමුරේ වටා [[නකල්ස් කඳු පන්තිය|නකල්ස් කඳුකරයට]] අයත් කඳු, වනාන්තර සහ ගැඹුරු නිම්න දක්නට ලැබේ. [[ලේකගල]] එහි ප්‍රධාන භූගෝලීය සලකුණකි.<ref name="CPDT"/> ප්‍රදේශයේ වැදගත් ජල මාර්ගයක් ලෙස මීමුරේ ඔය හෙවත් '''දිඹිගොල්ල ඔය''' සඳහන් වේ. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව එය කළුපහන කඳුකරයෙන් ආරම්භ වන දියනිල්ල ඇළ ඇතුළු දියපහරවලින් පෝෂණය වේ.<ref name="CPDT"/> ==පරිපාලනය== මීමුරේ පරිපාලන වශයෙන් [[උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට]] සහ [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයට]] අයත් වේ. රජයේ පරිපාලන වාර්තාවල මීමුරේ ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාසය '''අංක 893 මීමුරේ''' ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.<ref>{{cite web |title=Population Empanelment by GN Division |url=https://www.hsep.lk/images/Downloads/Circulars/CIR01012022.pdf |publisher=Government of Sri Lanka |access-date=29 September 2026 }}</ref> මීමුරේ ආශ්‍රිත කඳුකර මාර්ගවල සමහර කොටස් වෙනත් ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස හා ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාස යටතේ පිහිටන බැවින්, ගම්මානය සහ මාර්ගය යන දෙක පරිපාලන වශයෙන් එකම ප්‍රදේශයක් ලෙස නොසැලකිය යුතුය. ==ජනගහනය== මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ගම්මානයේ පවුල් 123ක් පමණ සහ ජනගහනය 400ක් පමණ බව සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> මීට පෙර සිදු කළ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණවල විවිධ කාලවලට අදාළව අඩු ජනගහන සංඛ්‍යා වාර්තා වී තිබේ. එම සංඛ්‍යා වත්මන් ජනගහන සංගණන සංඛ්‍යා ලෙස සෘජුව සංසන්දනය කළ නොහැක.<ref name="Agriculture"/> ගම්මානයේ සාපේක්ෂ භූගෝලීය හුදකලා බව සාම්ප්‍රදායික ජීවන රටා සහ කෘෂිකාර්මික ක්‍රම කිහිපයක් ආරක්ෂා වීමට දායක වී ඇත. එහෙත් සමහර සම්ප්‍රදායන් කාලයත් සමඟ අඩුවී ඇති බව පර්යේෂණවල සඳහන් වේ.<ref name="Agriculture"/> ==සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය== මීමුරේ ජන ජීවිතයේ ප්‍රධාන අංගයක් වන්නේ කෘෂිකර්මයයි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව ගම්වැසියන් වී වගාව සහ [[හේන් ගොවිතැන]] සිදු කරන අතර, කඳු බෑවුම්වල වී වගා කිරීම සඳහා සාම්ප්‍රදායික '''හෙල්මළු ක්‍රමය''' භාවිතා කරයි.<ref name="CPDT"/> හෙල්මළු ක්‍රමයේදී කඳු බෑවුම ස්වාභාවික භූරූපයට අනුව පියවරක් පියවරක් ලෙස සමතලා කර කුඹුරු කොටස් සකස් කරනු ලැබේ. ඒවා කඳු බෑවුම් මත පඩිපෙළක් මෙන් දක්නට ලැබේ.<ref name="CPDT"/> සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ප්‍රදේශයේ අක්කර 100–150ක් පමණ කුඹුරු වගා කරන බව සඳහන් කරයි. සාම්ප්‍රදායික '''අත්තම් පියවීම''' ක්‍රමය මගින් වගා කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය ශ්‍රමය සංවිධානය කර ඇති බවද එහි සඳහන් වේ.<ref name="CPDT"/> වී වගාව ආහාර සහ ආදායම සඳහා පමණක් නොව, පැරණි ගෙවල්වල වහල සඳහා භාවිත කරන පිදුරු සපයන මූලාශ්‍රයක් ලෙසද වැදගත් වේ. පැරණි නිවාස අසල '''පිදුරු පන්සල්''' ලෙස හැඳින්වෙන පිදුරු ගොඩවල් තැබීමේ සම්ප්‍රදායක්ද වාර්තා කර ඇත.<ref name="CPDT"/> ==හෙල්මළු කුඹුරු== මීමුරේ භූදර්ශනයේ වඩාත් කැපී පෙනෙන අංගයක් වන්නේ එහි '''හෙල්මළු කුඹුරු''' ය. කඳු බෑවුම් සහ නිම්න පතුල්වල ඇති ස්වභාවික භූරූපයට අනුව කුඹුරු තට්ටු සකස් කර ඇති අතර, කඳුකර දියපහරවල ජලය වගාවට යොදා ගැනීමට ඒවාට සම්බන්ධ ජල නාලිකා සහ කුඩා ජල මාර්ග භාවිත වේ. Wikimedia Commons හි මීමුරේ හෙල්මළු කුඹුරු පිළිබඳ ඡායාරූප ඇතුළත් වේ. ''Meemure Paddy Fields.JPG'' සහ ''Paddy Fields in Meemure.jpg'' වැනි නිදහස් බලපත්‍ර යටතේ නිකුත් කළ ඡායාරූප එහි දැකිය හැක.<ref>{{cite web |title=File:Meemure Paddy Fields.JPG |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Meemure_Paddy_Fields.JPG |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=File:Paddy Fields in Meemure.jpg |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Paddy_Fields_in_Meemure.jpg |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref> මෙම කුඹුරු මීමුරේ ආහාර නිෂ්පාදනය පමණක් නොව, සාම්ප්‍රදායික දැනුම, ඍතුමය වගා රටා සහ ගම්මානීය සහයෝගීතාවය නිරූපණය කරන සංස්කෘතික භූදර්ශනයක්ද වේ. ==සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික දැනුම== [[ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය]] ආශ්‍රිත පර්යේෂකයන් 2013 වසරේ සිදු කළ ක්ෂේත්‍ර පර්යේෂණයකින් මීමුරේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රම අධ්‍යයනය කර ඇත.<ref name="Agriculture"/> එම අධ්‍යයනයට ඇතුළත් වූ ගම්වැසියන්ගෙන් සියයට 90ක් පමණ ගොවීන් බව පර්යේෂකයන් සඳහන් කර ඇති අතර, පාරම්පරික වගා ක්‍රම කිහිපයක් තවමත් පැවති නමුත් ඇතැම් ක්‍රම අඩුවෙමින් පැවති බවද වාර්තා කර ඇත.<ref name="Agriculture"/> පර්යේෂණයෙන් සඳහන් කළ ක්‍රම අතර: * සාම්ප්‍රදායික වී වගා ක්‍රම; * '''වී අටුව''' වැනි ධාන්‍ය ගබඩා කිරීමේ ක්‍රම; * '''පෙන්දි වැට''' වැනි ඉඩම් සීමා හා භූමි භාවිත ක්‍රම; * වගාවට සම්බන්ධ ආගමික චාරිත්‍ර; * සාමූහික ශ්‍රම සංවිධානය; * හේන් ගොවිතැනට අදාළ ක්‍රම; සහ * පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පැවතෙන දේශීය දැනුම ඇතුළත් වේ.<ref name="Agriculture"/> ==සාම්ප්‍රදායික ගම්මාන ජීවන රටාව== මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ගම්මානයේ සාම්ප්‍රදායික නිවාස හා ගම් ජීවන රටාවේ ලක්ෂණ කිහිපයක් විස්තර කරයි.<ref name="CPDT"/> පැරණි නිවාසවල මැටි සහ වට්ටිවලින් සකස් කළ බිත්ති, පිදුරු වහල, වාතාශ්‍රය සඳහා කවුළු සහ ගබඩා කිරීමේ ඉඩකඩ වැනි ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙන බව එම මූලාශ්‍රය සඳහන් කරයි. කෙටිකාලීනව වෙනස් වන සංචාරක පහසුකම්වලට වඩා, කෘෂිකර්මය හා ගම්වැසියන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ජීවන රටාව මීමුරේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයට වැදගත් අංගයක් ලෙස සැලකේ. ==ලේකගල== '''[[ලේකගල]]''' යනු මීමුරේ සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වන ප්‍රකට කඳු ශිඛරයකි. එහි සුවිශේෂී ගල් පර්වත හැඩය මීමුරේ ගම්මානයේ සිට සහ අවට කුඹුරු හා කඳු බෑවුම්වලින් දැකගත හැකි වන අතර, එය නකල්ස් කඳුකරයේ ප්‍රකට භූගෝලීය සලකුණක් බවට පත්ව ඇත. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ආශ්‍රිත ප්‍රධාන ස්වභාවික ආකර්ෂණයක් ලෙස ලේකගල සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> Wikimedia Commons හි මීමුරේ ප්‍රදේශයේදී ලබාගත් ''Lakegala mountain.jpg'' ඡායාරූපයක්ද ඇත.<ref>{{cite web |title=File:Lakegala mountain.jpg |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lakegala_mountain.jpg |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==ජනකතා හා සංස්කෘතික සම්ප්‍රදායන්== මීමුරේ ජන ජීවිතය සමඟ විවිධ ජනකතා සහ මුඛ පරම්පරා සම්බන්ධ වී ඇත. ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණවල ලේකගල සහ [[රාවණ රජු|රාවණ]] සම්බන්ධ ප්‍රදේශීය කතා මෙන්ම '''බෙදුරු''' යන ජනකතා චරිතයට සම්බන්ධ සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳවද සඳහන් වේ.<ref name="Agriculture"/> මෙවැනි කතා දේශීය සංස්කෘතික හා ජනකතා උරුමයේ කොටසක් ලෙස සැලකිය යුතු අතර, ඒවා පුරාවිද්‍යාත්මක හෝ ලිඛිත ඉතිහාස සාක්ෂි ලෙස ඉදිරිපත් නොකළ යුතුය. ==දේශීය දැනුම හා සංස්කෘතික වෙනස්කම්== මීමුරේහි සාපේක්ෂ හුදකලා බව හේතුවෙන් කෘෂිකර්මය, ආහාර ගබඩා කිරීම, ඉඩම් භාවිතය, ආගමික චාරිත්‍ර සහ ගම්මානීය කටයුතු සම්බන්ධ සාම්ප්‍රදායික දැනුම කිහිපයක් දිගුකාලීනව පැවතීමට හැකි වී ඇත. එහෙත් පර්යේෂණවලින් පෙන්වා දෙන්නේ ඇතැම් සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අඩුවී ඇති බවයි.<ref name="Agriculture"/> වර්තමානයේ සංචාරක කර්මාන්තය හරහා නවාතැන්, ගම්මානීය ආහාර, මාර්ගෝපදේශක සේවා සහ වෙනත් කුඩා ව්‍යාපාර සඳහා අවස්ථා වර්ධනය වී ඇති අතර, එකවර වැඩිවන සංචාරක සංඛ්‍යාව මාර්ග, අපද්‍රව්‍ය, පරිසරය සහ ගම්මානයේ සාම්ප්‍රදායික ස්වභාවය කෙරෙහි පීඩනයක් ඇති කළ හැකිය. ==දියපහරවල් හා දිය ඇලි== මීමුරේ වටා කඳුකර දියපහරවල්, ස්වාභාවික ජල තටාක සහ දිය ඇලි රාශියක් ඇත. මීමුරේ ඔය හෙවත් දිඹිගොල්ල ඔය ප්‍රදේශයේ වැදගත් ජල මාර්ගයක් වන අතර, වටා ඇති කඳුකර දියපහරවල් කුඹුරු හා ගම්මානීය ජල අවශ්‍යතා සඳහාද වැදගත් වේ.<ref name="CPDT"/> මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ආශ්‍රිත ආකර්ෂණීය ස්ථාන ලෙස: * [[මිනි වර්ල්ඩ්ස් එන්ඩ්]]; * [[කෝබට්ස් ගැප්]]; * [[ලේකගල]]; * වේඩි ලුණු ගුහාව; * අලුගල් ලෙන; * ගෙරන්දි ඇල්ල; * [[සේර ඇල්ල]]; * යහන්ගල කන්ද; * කොබෝනීල කන්ද; * ජේ. ආර්. කන්ද; සහ * කළුපහන කන්ද යන ස්ථාන සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> ==නකල්ස් කඳුකරය== මීමුරේ [[නකල්ස් කඳු පන්තිය|නකල්ස් කඳුකරයේ]] පාරිසරික හා සංස්කෘතික භූදර්ශනයේ කොටසකි. නකල්ස් ප්‍රදේශය කඳුකර වනාන්තර, මීදුම් වනාන්තර, තෘණ භූමි, ගංගා හා දියපහරවල් සහ දේශීය හා ආවේණික ශාක හා සත්ව විශේෂ රාශියකින් සමන්විත වේ. [[පරිසර අමාත්‍යාංශය (ශ්‍රී ලංකාව)|පරිසර අමාත්‍යාංශය]] අනුව [[නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය]] දේශීය, ආවේණික සහ තර්ජනයට ලක්ව ඇති ශාක හා සත්ව විශේෂ රාශියක් සහිත සුවිශේෂී කඳුකර වනාන්තර ප්‍රදේශයකි.<ref name="KnucklesEPA">{{cite web |title=නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය |url=https://www.env.gov.lk/web/index.php/si/knuckles-environmental-protection-area |website=පරිසර අමාත්‍යාංශය, ශ්‍රී ලංකාව |access-date=29 September 2026 }}</ref> නකල්ස් පද්ධතිය [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] ලෝක උරුමයේ කොටසක් ලෙසද පිළිගෙන ඇත. ==රංගල–තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප්–මීමුරේ පැරණි මාර්ගය== මීමුරේ ඓතිහාසිකව හා භූගෝලීය වශයෙන් [[රංගල]], [[තංගප්පුව]] සහ [[කෝබට්ස් ගැප්]] (අට්ටාලවෙට්ටුව) ආශ්‍රිත කඳුකර මාර්ග පද්ධතිය සමඟ සම්බන්ධ වේ. මෙම මාර්ගය වර්තමාන [[හුන්නස්ගිරිය]]–[[ලූල්වත්ත]]–මීමුරේ ප්‍රධාන මාර්ගය සමඟ එකම මාර්ගයක් ලෙස සැලකිය යුතු නොවේ. තංගප්පුව සිට කෝබට්ස් ගැප් දක්වා කොටස පැරණි වන මාර්ගයක් වන අතර එය වර්තමානයේ නකල්ස් ආරක්ෂිත වනාන්තර භූමි ප්‍රදේශය හරහා ගමන් කරයි. 2026 ජනවාරි මාසයේ ''[[Daily Mirror]]'' වාර්තාවකට අනුව, තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ තේ කොළ ප්‍රවාහනය සඳහා භාවිත කර ඇති අතර පසුව දශක පහකට වැඩි කාලයක් විශාල වශයෙන් භාවිතයෙන් තොරව පැවති බව වනාන්තර බලධාරීන් හා අදාළ පාර්ශ්ව සඳහන් කර තිබේ.<ref name="DM2026">{{cite news |title=Proposed road to promote tourism threatens protected Knuckles forest |url=https://www.dailymirror.lk/news-features/Proposed-road-to-promote-tourism-threatens-protected-Knuckles-forest/131-329266 |work=Daily Mirror |date=2 January 2026 |access-date=29 September 2026 }}</ref> එම මාර්ගය 2000දී නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළ ප්‍රදේශය තුළට ඇතුළත් වූ බවද වාර්තාවේ සඳහන් වේ.<ref name="DM2026"/> ==වනාන්තර ආරක්ෂණය හා පාලිත ප්‍රවේශය== තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගයේ කොටස් නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය හා [[නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය]] ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ හරහා ගමන් කරයි. පරිසර අමාත්‍යාංශය අනුව නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය 2007 ජූලි 23 දින අංක 1507/10 ගැසට් නිවේදනය මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. එම ප්‍රදේශය මහනුවර සහ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කවල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස කිහිපයකට අයත් වේ.<ref name="KnucklesEPA"/> 2026 ජනවාරි මාසයේ වාර්තාවලට අනුව නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පාලනයට යටත් වන අතර එහි ඇතැම් ක්‍රියාකාරකම් සඳහා අදාළ අවසර අවශ්‍ය වේ.<ref name="DM2026"/> තංගප්පුව ප්‍රදේශයේ වනාන්තර ප්‍රවේශ ස්ථානයක ප්‍රවේශ පත්‍ර/අවසර ක්‍රමයක් පැවති බවද එම වාර්තාවේ සඳහන් වේ. අවශ්‍ය අවසර ලබා ගැනීමෙන් පසුව විදේශීය සංචාරකයන් මාර්ගය භාවිත කරන බව වනාන්තර නිලධාරියෙකු සඳහන් කර ඇති අතර, ඇතැම් ගම්වැසියන්ද අවස්ථානුකූලව එය භාවිත කරන බව වාර්තා වී ඇත.<ref name="DM2026"/> ආරක්ෂිත වනාන්තරයක් තුළ ඇති මෙම පැරණි මාර්ගය සාමාන්‍ය පොදු මාර්ගයක් ලෙස සලකා නිදහසේ වාහන ගමනාගමනය කළ හැකි මාර්ගයක් නොවේ. ප්‍රවේශ නීති සහ කොන්දේසි කාලගුණය, නඩත්තු කටයුතු, නායයෑම් සහ වන සංරක්ෂණ තීරණ අනුව වෙනස් විය හැකිය. ==මාර්ග ප්‍රවේශය පිළිබඳ වර්තමාන මතභේදය== තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය 2025 සහ 2026 කාලයේදී ප්‍රවේශය, සංචාරක කර්මාන්තය සහ වන සංරක්ෂණය සම්බන්ධ මතභේදයකට ලක් විය. වාර්තා අනුව ඇතැම් පාර්ශ්ව විසින් සංචාරක වාහන, විශේෂයෙන් '''සෆාරි ජීප් රථ''', ආරක්ෂිත වනාන්තර ප්‍රදේශය හරහා ගෙන යාමට සහ මාර්ගය වැඩිදියුණු කිරීමට ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කර තිබුණි.<ref name="DM2026"/> ''Daily Mirror'' වාර්තාවේ සඳහන් පරිදි තංගප්පුව සිට කෝබට්ස් ගැප් දක්වා කිලෝමීටර් 6ක් පමණ මාර්ග කොටසක් කාපට් කර පුළුල් කිරීම සම්බන්ධ යෝජනා තිබී ඇති අතර, පාරිසරික සංවිධාන සහ වන සංරක්ෂණ නිලධාරීන් ආරක්ෂිත වනාන්තරයේ එවැනි ස්ථිර සංවර්ධනයකට විරෝධය පළ කර ඇත.<ref name="DM2026"/> 2025 නොවැම්බර් 9 දින රංගල තෙල්දෙණිය ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයේ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් විසින් වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට එරෙහිව [[ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව]] වෙත පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කළ බව ''Daily Mirror'' වාර්තා කර ඇත. එම පෙත්සම මාර්ගය වසා තිබීම හා ගමන් කිරීමට බාධා ඇතිවීම සම්බන්ධ චෝදනා ඉදිරිපත් කළ බවද වාර්තාවේ සඳහන් වේ.<ref name="DM2026"/> එම වාර්තාවේම සඳහන් වන පරිදි, ප්‍රදේශයේ වන නිලධාරියෙකු එම මාර්ගය සම්පූර්ණයෙන් වසා ඇති බව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, සංචාරකයන් තවමත් මාර්ගය භාවිත කරන බවත්, ආක්‍රමණශීලී පැලෑටි ඉවත් කිරීම සහ පස් සේදී යාම වැළැක්වීම සඳහා ජල බැස යාමේ නාලිකා සකස් කිරීම සිදු කළ බවත් ප්‍රකාශ කර ඇත.<ref name="DM2026"/> එබැවින් '''“වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මාර්ගය සම්පූර්ණයෙන් වසා ඇත”''' යනුවෙන් තනි නිශ්චිත කරුණක් ලෙස සඳහන් කිරීම වෙනුවට, මාර්ගයේ ප්‍රවේශය සහ වාහන භාවිතය පිළිබඳ මතභේදයක් සහ නියාමනයක් පවතින බව සඳහන් කිරීම වඩා සුදුසුය. ==තැපැල් සේවය හා පා ගමන් ප්‍රවේශය== තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය පිළිබඳ මතභේදයේදී මීමුරේ තැපැල් සේවයද සඳහන් වී ඇත. මාර්ගය දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ මීමුරේ තැපැල් සේවයට භාවිත වූ බව පෙත්සමකින් ඉදිරිපත් කර තිබුණද, වන සංරක්ෂණ නිලධාරීන් එම කරුණු සම්බන්ධයෙන් වෙනස් මතයක් ඉදිරිපත් කර ඇත.<ref name="DM2026"/> වාර්තාව අනුව වන නිලධාරීන් සඳහන් කර ඇත්තේ '''මීමුරේ තැපැල්කරු තවමත් පා ගමනින් ලිපි බෙදාහැරීම සිදු කරන බවත්, එයට ඔවුන් බාධා කර නොමැති බවත්ය'''.<ref name="DM2026"/> මෙය වැදගත් වන්නේ පැරණි මාර්ගයේ පා ගමන් සහ දේශීය භාවිතය පැවතීම සහ ආරක්ෂිත වනාන්තරය හරහා සාමාන්‍ය ජීප් හෝ සෆාරි වාහන ගමනාගමනයට අසීමිත අවසර තිබීම යන කරුණු දෙක වෙනස් කර දැක්විය යුතු බැවිනි. ==සෆාරි ජීප් රථ හා මාර්ග සංවර්ධන ගැටලුව== මතභේදයේ ප්‍රධාන කරුණක් වන්නේ සෆාරි ජීප් රථ සහ වාණිජ සංචාරක වාහන ආරක්ෂිත වනාන්තර මාර්ගයට පුළුල් ලෙස ඇතුළු කිරීමට ඇති ඉල්ලීමයි. 2026 ජනවාරි මාසයේ ''Daily Mirror'' වාර්තාව අනුව නකල්ස් සංචාරක සහ සෆාරි ජීප් රථ ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ ඇතැම් පාර්ශ්ව විසින් තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය වැඩිදියුණු කිරීම සහ සෆාරි වාහන සඳහා භාවිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කර තිබූ බව සඳහන් වේ.<ref name="DM2026"/> වන සංරක්ෂණ පාර්ශ්වය එවැනි සංවර්ධනයක් සංවේදී කඳුකර වනාන්තර පද්ධතියේ කොටස් කැඩී යාමට හා පාරිසරික බලපෑම් වැඩි වීමට හේතු විය හැකි බවට කරුණු ඉදිරිපත් කළේය.<ref name="DM2026"/> එම නිසා මීමුරේ වෙත ළඟාවීම සඳහා පවතින මාර්ගය, පැරණි වනාන්තර මාර්ගය, සීමිත සංචාරක ප්‍රවේශය සහ සෆාරි වාහන සඳහා ස්ථිර මාර්ග සංවර්ධනය යන කරුණු වෙන වෙනම සලකා බැලීම අවශ්‍ය වේ. ==අට්ටාලවෙට්ටුව / කෝබට්ස් ගැප්== '''[[කෝබට්ස් ගැප්]]''' නකල්ස් කඳුකරයේ ප්‍රකට කඳුකර මාර්ග සන්ධියකි. එය '''අට්ටාලවෙට්ටුව''' හෝ සමාන ප්‍රාදේශීය නාමවලින්ද හැඳින්වෙයි. කෝබට්ස් ගැප් ප්‍රදේශය රංගල, තංගප්පුව සහ මීමුරේ ආශ්‍රිත කඳුකර මාර්ග පද්ධතියේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වේ. Wikimedia Commons හි කෝබට්ස් ගැප් සිට මීමුරේ දෙසට ගමන් කරන මාර්ගය පිළිබඳ නිදහස් බලපත්‍රයක් යටතේ ඡායාරූප ඇත.<ref>{{cite web |title=File:The only transport to Meemure 1.jpg |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_only_transport_to_Meemure_1.jpg |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==Ditwah කුණාටුවෙන් පසු මාර්ග හානි== 2025 අග භාගයේ සිදු වූ [[Cyclone Ditwah|ඩිට්වා සුළි කුණාටුව]] හා අධික වර්ෂාවෙන් පසු මීමුරේ ආශ්‍රිත කඳුකර මාර්ගවල නායයෑම් සහ වෙනත් හානි සිදු විය. තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගයේ නායයෑම් ස්ථාන 20ක් පමණ ඇති බව වන සංරක්ෂණ නිලධාරීන් සඳහන් කළ බව 2026 ජනවාරි ''Daily Mirror'' වාර්තාවේ දැක්වේ.<ref name="DM2026"/> එම වාර්තාවේ පින්තූර මඟින් කෝබට්ස් ගැප් ආසන්න මාර්ගය කඩා වැටී ඇති ස්ථාන සහ තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගයේ නායයෑම් ද පෙන්වා ඇත.<ref name="DM2026"/> ==විකල්ප මාර්ගයක් පිළිබඳ යෝජනාව== Ditwah ආපදා තත්ත්වයෙන් පසු හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගයේ කොටස් නායයෑම්වලින් හානි වූ අවස්ථාවේදී තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් වනාන්තර මාර්ගය මීමුරේ සඳහා විකල්ප ප්‍රවේශ මාර්ගයක් ලෙස භාවිත කළ හැකිද යන්න පිළිබඳ යෝජනා ඉදිරිපත් විය. 2025 දෙසැම්බර් මාසයේ ''Daily Mirror'' වාර්තාවකට අනුව තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් වනාන්තර මාර්ගය යන්ත්‍ර භාවිතයෙන් පිරිසිදු කර විකල්ප ප්‍රවේශයක් සකස් කිරීමට සාකච්ඡා වී තිබූ අතර, එම මාර්ගය වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු බලසීමාවට අයත් බව නිලධාරීන් පෙන්වා දී ඇත.<ref name="DM2026"/> එමෙන්ම කෝබට්ස් ගැප් සිට මීමුරේ දක්වා තවත් සැලකිය යුතු දුරක් ඇති බැවින්, තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් කොටස පමණක් සකස් කිරීමෙන් මීමුරේ වෙත සම්පූර්ණ විකල්ප මාර්ගයක් නොලැබෙන බවද එම වාර්තාවේ සඳහන් වේ.<ref name="DM2026"/> මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් ආපදා අවස්ථාවේදීම ආරක්ෂිත වනාන්තරය හරහා නව ස්ථිර මාර්ගයක් සකස් කිරීම වෙනුවට දැනට පවතින හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගය නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලදී. ==හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ ප්‍රධාන මාර්ගය== මීමුරේ වෙත වර්තමාන ප්‍රධාන මාර්ග ප්‍රවේශය [[හුන්නස්ගිරිය]] හරහා [[ලූල්වත්ත]] දෙසින් පැමිණෙයි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව [[කැන්ඩි–මහියංගනය මාර්ගය]] ඔස්සේ හුන්නස්ගිරිය හන්දියෙන් හැරී ලූල්වත්ත වෙත ගමන් කර, එතැන් සිට මීමුරේට තවත් කිලෝමීටර් 15ක් පමණ ගමන් කළ යුතුය.<ref name="CPDT"/> සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මාර්ගයේ අවසාන කොටස් සංවර්ධනය අඩු සහ රළු බැවින් එවැනි මාර්ග තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන වාහනයක් භාවිත කිරීම අවශ්‍ය බව සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> 2025 දෙසැම්බර් මාසයේ Ditwah ආපදා තත්ත්වයෙන් පසු හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගයේ සැලකිය යුතු හානි සිදු වූ බව වාර්තා විය. ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව පසුව දැඩි ලෙස හානි වූ හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගයට ප්‍රවේශය නැවත විවෘත කර ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු ආරම්භ කිරීමට හැකි වූ බව සඳහන් කළේය.<ref name="ArmyDitwah">{{cite web |title=Reinstalls Essential Services After Ditwa Disaster |url=https://www.army.lk/index.php/reinstalls_essential_news |website=Sri Lanka Army |access-date=29 September 2026 }}</ref> ''Daily Mirror'' වාර්තාවට අනුව හුන්නස්ගිරිය පැත්තේ සිට කිලෝමීටර් 11ක් පමණ වාහන ගමනාගමනයට හැකි වන පරිදි පිරිසිදු කර තිබූ අතර, අට්ටාලවෙට්ටුව ප්‍රදේශයේ නායයෑමක් ඉවත් කිරීමද සිදු කරමින් පැවතිණි.<ref name="DM2026"/> ==මාර්ග ගමනාගමනය සහ වර්තමාන තත්ත්වය== මීමුරේ වෙත යන මාර්ගය කඳුකර භූගෝලීය තත්ත්වයන් නිසා කාලගුණයට සංවේදී වේ. වර්ෂා කාලයේදී නායයෑම්, පස් කඩා වැටීම් සහ ජල ගැලීම් හේතුවෙන් මාර්ගයේ තත්ත්වය වෙනස් විය හැකිය. 2025 ජූලි මාසයේද කයිකාවල පාලම ආශ්‍රිත හදිසි ව්‍යුහාත්මක ගැටලුවක් හේතුවෙන් හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගයේ වාහන ගමනාගමනය තාවකාලිකව නවතා තිබූ අතර, මීමුරේ වෙත විනෝද චාරිකා නොයන ලෙස දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරයා මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා තිබුණි.<ref>{{cite news |title=Hunnasgiriya-Meemure Road Temporarily Closed Near Kaikawala Bridge |url=https://www.hirunews.lk/en/409217/hunnasgiriya-meemure-road-temporarily-closed-near-kaikawala-bridge |work=Hiru News |date=4 July 2025 |access-date=29 September 2026 }}</ref> එබැවින් මීමුරේ යාමට පෙර වර්තමාන මාර්ග තත්ත්වය, වර්ෂා තත්ත්වය සහ අවශ්‍ය ප්‍රවේශ අවසර පිළිබඳව අදාළ නිල ආයතනවලින් තොරතුරු ලබා ගැනීම වැදගත් වේ. ==සංචාරක කර්මාන්තය== මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ගම්මානය ස්වභාවික හා ගම්මානීය සංචාරක ගමනාන්තයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කරයි.<ref name="CPDT"/> ප්‍රදේශයේ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් ලෙස: * පාගමන් හා කඳු නැගීම; * කුරුළු නිරීක්ෂණය; * බයිසිකල් පැදීම; * ඡායාරූපකරණය; * කඳවුරු බැඳීම; * ස්වභාව නිරීක්ෂණය; * ගම්මානීය ජීවන අත්දැකීම්; සහ * කඳුකර ගමනාගමන අත්දැකීම් සඳහන් කළ හැක.<ref name="CPDT"/> ලේකගල, කෝබට්ස් ගැප් සහ මිනි වර්ල්ඩ්ස් එන්ඩ් වැනි ස්ථානද මීමුරේ ආශ්‍රිත සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.<ref name="CPDT"/> සංචාරක කර්මාන්තය ගම්වැසියන්ට නවාතැන්, ආහාර, මාර්ගෝපදේශක සේවා සහ අනෙකුත් කුඩා ව්‍යාපාර සඳහා අවස්ථා ලබා දෙන නමුත්, ආරක්ෂිත වනාන්තර ප්‍රවේශය, අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය, මාර්ග පීඩනය සහ පරිසර ආරක්ෂාව වැනි කරුණුද වැදගත් වේ. ==සංස්කෘතික භූදර්ශනය== මීමුරේ වැදගත් වන්නේ එහි සුන්දර කඳුකර දර්ශන නිසා පමණක් නොව, ස්වභාවික පරිසරය හා සාම්ප්‍රදායික ගම් ජීවිතය එකිනෙකට සම්බන්ධ වී ඇති සංස්කෘතික භූදර්ශනයක් ලෙසය. මෙම භූදර්ශනයට: * හෙල්මළු කුඹුරු; * කඳුකර වනාන්තර; * දියපහර හා ජල මාර්ග; * සාම්ප්‍රදායික නිවාස; * සාමූහික කෘෂිකාර්මික ශ්‍රම ක්‍රම; * දේශීය කෘෂිකාර්මික දැනුම; * ගම්මානීය ආගමික සම්ප්‍රදායන්; * ජනකතා; සහ * පැරණි කඳුකර මාර්ග ඇතුළත් වේ. මීමුරේ සම්බන්ධ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ මගින් දැනටමත් අඩුවෙමින් පවතින සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රම සහ දේශීය දැනුම ලේඛනගත කර ඇත.<ref name="Agriculture"/> ==රංගල, තංගප්පුව, හීල්ඔය හා කොටගඟ සමඟ සම්බන්ධතාව== මීමුරේ නකල්ස් කඳුකරයේ පුළුල් ගම්මානීය හා සංස්කෘතික ජාලයක කොටසකි. [[හීල්ඔය]] බටහිර දෙසින් පිහිටි සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ගම්මානයක් වන අතර, එහි [[හීල්ඔය වරිග සභාව]] නම් සාම්ප්‍රදායික ගම් සභා ස්ථානයක් ඇත. [[රංගල]] බටහිර නකල්ස් ප්‍රදේශයට වැදගත් ප්‍රවේශ හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර, [[තංගප්පුව]] නකල්ස් කඳුකරයේ පැරණි මාර්ග හා සංරක්ෂණ ප්‍රවේශ පද්ධතිය සමඟ සම්බන්ධ වේ. [[කොටගඟ]] තංගප්පුව–කොටගඟ භූදර්ශනය සහ කොටගඟ ඇලි පද්ධතිය සඳහා ප්‍රසිද්ධය. මෙම ස්ථාන පරිපාලන වශයෙන් වෙනස් ග්‍රාම නිලධාරී හා ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසවලට අයත් වුවද, කඳුකර මාර්ග, පාගමන් මාර්ග, කෘෂිකාර්මික භූදර්ශන සහ නකල්ස් පරිසර පද්ධතිය හරහා එකිනෙකට සම්බන්ධ වේ. ==ආසන්න ස්ථාන හා මාර්ග== මීමුරේ සමඟ සම්බන්ධ වැදගත් ස්ථාන සහ මාර්ග: * [[හුන්නස්ගිරිය]] * [[ලූල්වත්ත]] * [[උඩදුම්බර]] * [[හසලක]] * [[තෙල්දෙණිය]] * [[මැදදුම්බර]] * [[රංගල]] * [[තංගප්පුව]] * [[කෝබට්ස් ගැප්]] * [[අට්ටාලවෙට්ටුව]] * [[හීල්ඔය]] * [[හීල්ඔය වරිග සභාව]] * [[කොටගඟ]] * [[මකුල්දෙණිය]] * [[ලේකගල]] * [[නකල්ස් කඳු පන්තිය]] * [[නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] * [[නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය]] * [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] * [[හුළු ගඟ]] * [[වික්ටෝරියා ජලාශය]] * [[මිනි වර්ල්ඩ්ස් එන්ඩ්]] * [[සේර ඇල්ල]] ==ගැලරිය== <gallery widths="240" heights="180" mode="packed"> File:Meemure.jpg|මීමුරේ ගම්මානය සහ අවට කඳුකර භූදර්ශනය File:Meemure Village Sri Lanka.jpg|මීමුරේ ගම්මානය File:Meemure Paddy Fields.JPG|මීමුරේ හෙල්මළු කුඹුරු File:Paddy Fields in Meemure.jpg|මීමුරේ සාම්ප්‍රදායික කුඹුරු භූදර්ශනය File:Lakegala mountain.jpg|මීමුරේ ආශ්‍රිත ලේකගල කන්ද File:Meemure 1.jpg|මීමුරේ සහ නකල්ස් කඳුකර භූදර්ශනය File:The only transport to Meemure 1.jpg|කෝබට්ස් ගැප් සිට මීමුරේ දෙසට ඇති පැරණි කඳුකර මාර්ග දර්ශනය </gallery> මෙම ගැලරියේ භාවිත වන Wikimedia Commons ගොනු නිදහස් බලපත්‍ර යටතේ පවතින ගොනු වේ. මීමුරේ ගම්මානය, හෙල්මළු කුඹුරු, ලේකගල සහ කෝබට්ස් ගැප් මාර්ග භූදර්ශනය නිරූපණය කිරීම සඳහා ඒවා භාවිත කළ හැක.<ref>{{cite web |title=Category:Meemure |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Meemure |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==භාරගත යුතු සංරක්ෂණ ප්‍රශ්න== මීමුරේ සම්බන්ධ වත්මන් සංරක්ෂණ කරුණු අතර කඳුකර වනාන්තර ආරක්ෂාව, මාර්ග සංවර්ධනය, නායයෑම්, වාහන ගමනාගමනය, සංචාරක පීඩනය සහ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය ආරක්ෂා කිරීම ඇතුළත් වේ. විශේෂයෙන් තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් පැරණි මාර්ගය සම්බන්ධයෙන් සංරක්ෂණය සහ ප්‍රවේශය අතර සම්බන්ධතාවය මතභේදාත්මක කරුණක් වී ඇත. එක් පාර්ශ්වයක් විසින් ප්‍රදේශයේ පැරණි මාර්ග සම්බන්ධතාව සහ සංචාරක හා දේශීය ප්‍රවේශ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කර ඇති අතර, වන සංරක්ෂණ පාර්ශ්ව සහ පාරිසරික සංවිධාන සංවේදී වනාන්තර ප්‍රදේශයක් තුළ ස්ථිර මාර්ග සංවර්ධනය හා වාහන ප්‍රවේශය වැඩි කිරීම පිළිබඳව පාරිසරික අවදානම් පෙන්වා දී ඇත.<ref name="DM2026"/> ==මෙයද බලන්න== * [[ලේකගල]] * [[නකල්ස් කඳු පන්තිය]] * [[නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] * [[නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය]] * [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] * [[හීල්ඔය]] * [[හීල්ඔය වරිග සභාව]] * [[රංගල]] * [[තංගප්පුව]] * [[කෝබට්ස් ගැප්]] * [[අට්ටාලවෙට්ටුව]] * [[කොටගඟ]] * [[මැදදුම්බර]] * [[තෙල්දෙණිය]] * [[උඩදුම්බර]] * [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] * [[මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය]] * [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව]] ==මූලාශ්‍ර== {{reflist}} ==බාහිර සබැඳි== * [https://tourism.cp.gov.lk/en/meemure-eco-village මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව – Meemure Eco Village] * [https://www.env.gov.lk/web/index.php/si/knuckles-environmental-protection-area පරිසර අමාත්‍යාංශය – නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය] * [https://journals.sjp.ac.lk/index.php/ijms/article/view/2235 ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය – මීමුරේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Meemure Wikimedia Commons – මීමුරේ] * [https://www.dailymirror.lk/news-features/Proposed-road-to-promote-tourism-threatens-protected-Knuckles-forest/131-329266 Daily Mirror – තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය පිළිබඳ 2026 වාර්තාව] * [https://www.army.lk/index.php/reinstalls_essential_news ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව – Ditwah ආපදා පසු මාර්ග ප්‍රතිසංස්කරණය] [[Category:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ ජනාවාස]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මාන]] [[Category:උඩදුම්බර]] [[Category:මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව]] [[Category:නකල්ස් කඳු පන්තිය]] [[Category:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්මය]] [[Category:සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය]] [[Category:මධ්‍යම පළාතේ සංචාරක ව්‍යාපාරය]] [[en:Meemure]] 943fvsvvkyfp61hc9ab8cg9j4qyvo2y 800519 800518 2026-09-28T19:30:38Z Maxvideos 81204 800519 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = මීමුරේ | native_name = මීමුරේ | native_name_lang = si | settlement_type = ගම්මානය | image_skyline = Meemure.jpg | image_caption = නකල්ස් කඳුකරය මැද මීමුරේ ගම්මානය | pushpin_map = Sri Lanka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ මීමුරේ පිහිටීම | coordinates = {{coord|7|26|0|N|80|50|45|E|region:LK|display=inline,title}} | subdivision_type = රට | subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | subdivision_type1 = පළාත | subdivision_name1 = [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|මධ්‍යම පළාත]] | subdivision_type2 = දිස්ත්‍රික්කය | subdivision_name2 = [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_type3 = ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය | subdivision_name3 = [[උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය]] | subdivision_type4 = ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාසය | subdivision_name4 = මීමුරේ අංක 893 | population_total = 400 පමණ | population_footnotes = <ref name="CPDT">{{cite web |title=Meemure Eco Village |url=https://tourism.cp.gov.lk/en/meemure-eco-village |website=Central Province Tourism Department |access-date=29 September 2026 }}</ref> | timezone1 = [[ශ්‍රී ලංකා සම්මත වේලාව]] | utc_offset1 = +05:30 }} '''මීමුරේ''' යනු [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ]], [[උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ]], [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|මධ්‍යම පළාතේ]] පිහිටි සාම්ප්‍රදායික කඳුකර ගම්මානයකි. එය [[නකල්ස් කඳු පන්තිය]] ආශ්‍රිත භූදර්ශනය තුළ, මහනුවර සහ [[මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය|මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය]] අතර මායිම් ප්‍රදේශයට ආසන්නව පිහිටා ඇත.<ref name="CPDT"/> මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව මීමුරේ ගම්මානයේ පවුල් 123ක් පමණ ජීවත් වන අතර ජනගහනය 400ක් පමණ වේ. ගම්මානය [[ලකේගල]] කන්ද, එන්දිරිගල කඳු පන්තිය සහ කළුපහන කඳු පන්තිය ඇතුළු කඳුකර භූදර්ශනයකින් වට වී ඇත.<ref name="CPDT"/> මීමුරේ විශේෂයෙන් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ එහි සාම්ප්‍රදායික '''හෙල්මළු කුඹුරු''', කඳුකර කෘෂිකර්මය, වනාන්තර, දියපහරවල්, දිය ඇලි සහ [[ලකේගල]] නිසාය. ගම්මානයේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය හා දේශීය දැනුම් පද්ධති පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ ද සිදු කර ඇත.<ref name="Agriculture">{{cite journal |last1=Ananda |first1=Tharaka |last2=Nahallage |first2=Charmalie |title=Traditional Agricultural Practices Unique to Meemure Village, Kandy District Sri Lanka |journal=International Journal of Multidisciplinary Studies |volume=1 |issue=1 |pages=11–21 |year=2014 |url=https://journals.sjp.ac.lk/index.php/ijms/article/view/2235 |publisher=University of Sri Jayewardenepura |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==භූගෝලීය පිහිටීම== මීමුරේ පිහිටා ඇත්තේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ නැගෙනහිර කඳුකර ප්‍රදේශයකය. පරිපාලන වශයෙන් එය [[උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|උඩදුම්බර]] ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වුවද, ගම්මානය මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ මායිමට ආසන්නව පිහිටයි.<ref name="CPDT"/> මීමුරේ වටා [[නකල්ස් කඳු පන්තිය|නකල්ස් කඳුකරයට]] අයත් කඳු, වනාන්තර සහ ගැඹුරු නිම්න දක්නට ලැබේ. [[ලකේගල]] එහි ප්‍රධාන භූගෝලීය සලකුණකි.<ref name="CPDT"/> ප්‍රදේශයේ වැදගත් ජල මාර්ගයක් ලෙස මීමුරේ ඔය හෙවත් '''දිඹිගොල්ල ඔය''' සඳහන් වේ. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව එය කළුපහන කඳුකරයෙන් ආරම්භ වන දියනිල්ල ඇළ ඇතුළු දියපහරවලින් පෝෂණය වේ.<ref name="CPDT"/> ==පරිපාලනය== මීමුරේ පරිපාලන වශයෙන් [[උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට]] සහ [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය|මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයට]] අයත් වේ. රජයේ පරිපාලන වාර්තාවල මීමුරේ ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාසය '''අංක 893 මීමුරේ''' ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.<ref>{{cite web |title=Population Empanelment by GN Division |url=https://www.hsep.lk/images/Downloads/Circulars/CIR01012022.pdf |publisher=Government of Sri Lanka |access-date=29 September 2026 }}</ref> මීමුරේ ආශ්‍රිත කඳුකර මාර්ගවල සමහර කොටස් වෙනත් ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස හා ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාස යටතේ පිහිටන බැවින්, ගම්මානය සහ මාර්ගය යන දෙක පරිපාලන වශයෙන් එකම ප්‍රදේශයක් ලෙස නොසැලකිය යුතුය. ==ජනගහනය== මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ගම්මානයේ පවුල් 123ක් පමණ සහ ජනගහනය 400ක් පමණ බව සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> මීට පෙර සිදු කළ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණවල විවිධ කාලවලට අදාළව අඩු ජනගහන සංඛ්‍යා වාර්තා වී තිබේ. එම සංඛ්‍යා වත්මන් ජනගහන සංගණන සංඛ්‍යා ලෙස සෘජුව සංසන්දනය කළ නොහැක.<ref name="Agriculture"/> ගම්මානයේ සාපේක්ෂ භූගෝලීය හුදකලා බව සාම්ප්‍රදායික ජීවන රටා සහ කෘෂිකාර්මික ක්‍රම කිහිපයක් ආරක්ෂා වීමට දායක වී ඇත. එහෙත් සමහර සම්ප්‍රදායන් කාලයත් සමඟ අඩුවී ඇති බව පර්යේෂණවල සඳහන් වේ.<ref name="Agriculture"/> ==සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය== මීමුරේ ජන ජීවිතයේ ප්‍රධාන අංගයක් වන්නේ කෘෂිකර්මයයි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව ගම්වැසියන් වී වගාව සහ [[හේන් ගොවිතැන]] සිදු කරන අතර, කඳු බෑවුම්වල වී වගා කිරීම සඳහා සාම්ප්‍රදායික '''හෙල්මළු ක්‍රමය''' භාවිතා කරයි.<ref name="CPDT"/> හෙල්මළු ක්‍රමයේදී කඳු බෑවුම ස්වාභාවික භූරූපයට අනුව පියවරක් පියවරක් ලෙස සමතලා කර කුඹුරු කොටස් සකස් කරනු ලැබේ. ඒවා කඳු බෑවුම් මත පඩිපෙළක් මෙන් දක්නට ලැබේ.<ref name="CPDT"/> සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ප්‍රදේශයේ අක්කර 100–150ක් පමණ කුඹුරු වගා කරන බව සඳහන් කරයි. සාම්ප්‍රදායික '''අත්තම් පියවීම''' ක්‍රමය මගින් වගා කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය ශ්‍රමය සංවිධානය කර ඇති බවද එහි සඳහන් වේ.<ref name="CPDT"/> වී වගාව ආහාර සහ ආදායම සඳහා පමණක් නොව, පැරණි ගෙවල්වල වහල සඳහා භාවිත කරන පිදුරු සපයන මූලාශ්‍රයක් ලෙසද වැදගත් වේ. පැරණි නිවාස අසල '''පිදුරු පන්සල්''' ලෙස හැඳින්වෙන පිදුරු ගොඩවල් තැබීමේ සම්ප්‍රදායක්ද වාර්තා කර ඇත.<ref name="CPDT"/> ==හෙල්මළු කුඹුරු== මීමුරේ භූදර්ශනයේ වඩාත් කැපී පෙනෙන අංගයක් වන්නේ එහි '''හෙල්මළු කුඹුරු''' ය. කඳු බෑවුම් සහ නිම්න පතුල්වල ඇති ස්වභාවික භූරූපයට අනුව කුඹුරු තට්ටු සකස් කර ඇති අතර, කඳුකර දියපහරවල ජලය වගාවට යොදා ගැනීමට ඒවාට සම්බන්ධ ජල නාලිකා සහ කුඩා ජල මාර්ග භාවිත වේ. Wikimedia Commons හි මීමුරේ හෙල්මළු කුඹුරු පිළිබඳ ඡායාරූප ඇතුළත් වේ. ''Meemure Paddy Fields.JPG'' සහ ''Paddy Fields in Meemure.jpg'' වැනි නිදහස් බලපත්‍ර යටතේ නිකුත් කළ ඡායාරූප එහි දැකිය හැක.<ref>{{cite web |title=File:Meemure Paddy Fields.JPG |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Meemure_Paddy_Fields.JPG |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=File:Paddy Fields in Meemure.jpg |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Paddy_Fields_in_Meemure.jpg |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref> මෙම කුඹුරු මීමුරේ ආහාර නිෂ්පාදනය පමණක් නොව, සාම්ප්‍රදායික දැනුම, ඍතුමය වගා රටා සහ ගම්මානීය සහයෝගීතාවය නිරූපණය කරන සංස්කෘතික භූදර්ශනයක්ද වේ. ==සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික දැනුම== [[ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය]] ආශ්‍රිත පර්යේෂකයන් 2013 වසරේ සිදු කළ ක්ෂේත්‍ර පර්යේෂණයකින් මීමුරේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රම අධ්‍යයනය කර ඇත.<ref name="Agriculture"/> එම අධ්‍යයනයට ඇතුළත් වූ ගම්වැසියන්ගෙන් සියයට 90ක් පමණ ගොවීන් බව පර්යේෂකයන් සඳහන් කර ඇති අතර, පාරම්පරික වගා ක්‍රම කිහිපයක් තවමත් පැවති නමුත් ඇතැම් ක්‍රම අඩුවෙමින් පැවති බවද වාර්තා කර ඇත.<ref name="Agriculture"/> පර්යේෂණයෙන් සඳහන් කළ ක්‍රම අතර: * සාම්ප්‍රදායික වී වගා ක්‍රම; * '''වී අටුව''' වැනි ධාන්‍ය ගබඩා කිරීමේ ක්‍රම; * '''පෙන්දි වැට''' වැනි ඉඩම් සීමා හා භූමි භාවිත ක්‍රම; * වගාවට සම්බන්ධ ආගමික චාරිත්‍ර; * සාමූහික ශ්‍රම සංවිධානය; * හේන් ගොවිතැනට අදාළ ක්‍රම; සහ * පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පැවතෙන දේශීය දැනුම ඇතුළත් වේ.<ref name="Agriculture"/> ==සාම්ප්‍රදායික ගම්මාන ජීවන රටාව== මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ගම්මානයේ සාම්ප්‍රදායික නිවාස හා ගම් ජීවන රටාවේ ලක්ෂණ කිහිපයක් විස්තර කරයි.<ref name="CPDT"/> පැරණි නිවාසවල මැටි සහ වට්ටිවලින් සකස් කළ බිත්ති, පිදුරු වහල, වාතාශ්‍රය සඳහා කවුළු සහ ගබඩා කිරීමේ ඉඩකඩ වැනි ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙන බව එම මූලාශ්‍රය සඳහන් කරයි. කෙටිකාලීනව වෙනස් වන සංචාරක පහසුකම්වලට වඩා, කෘෂිකර්මය හා ගම්වැසියන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ජීවන රටාව මීමුරේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයට වැදගත් අංගයක් ලෙස සැලකේ. ==ලකේගල== '''[[ලකේගල]]''' යනු මීමුරේ සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වන ප්‍රකට කඳු ශිඛරයකි. එහි සුවිශේෂී ගල් පර්වත හැඩය මීමුරේ ගම්මානයේ සිට සහ අවට කුඹුරු හා කඳු බෑවුම්වලින් දැකගත හැකි වන අතර, එය නකල්ස් කඳුකරයේ ප්‍රකට භූගෝලීය සලකුණක් බවට පත්ව ඇත. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ආශ්‍රිත ප්‍රධාන ස්වභාවික ආකර්ෂණයක් ලෙස ලකේගල සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> Wikimedia Commons හි මීමුරේ ප්‍රදේශයේදී ලබාගත් ''Lakegala mountain.jpg'' ඡායාරූපයක්ද ඇත.<ref>{{cite web |title=File:Lakegala mountain.jpg |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lakegala_mountain.jpg |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==ජනකතා හා සංස්කෘතික සම්ප්‍රදායන්== මීමුරේ ජන ජීවිතය සමඟ විවිධ ජනකතා සහ මුඛ පරම්පරා සම්බන්ධ වී ඇත. ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණවල ලකේගල සහ [[රාවණ රජු|රාවණ]] සම්බන්ධ ප්‍රදේශීය කතා මෙන්ම '''බෙදුරු''' යන ජනකතා චරිතයට සම්බන්ධ සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳවද සඳහන් වේ.<ref name="Agriculture"/> මෙවැනි කතා දේශීය සංස්කෘතික හා ජනකතා උරුමයේ කොටසක් ලෙස සැලකිය යුතු අතර, ඒවා පුරාවිද්‍යාත්මක හෝ ලිඛිත ඉතිහාස සාක්ෂි ලෙස ඉදිරිපත් නොකළ යුතුය. ==දේශීය දැනුම හා සංස්කෘතික වෙනස්කම්== මීමුරේහි සාපේක්ෂ හුදකලා බව හේතුවෙන් කෘෂිකර්මය, ආහාර ගබඩා කිරීම, ඉඩම් භාවිතය, ආගමික චාරිත්‍ර සහ ගම්මානීය කටයුතු සම්බන්ධ සාම්ප්‍රදායික දැනුම කිහිපයක් දිගුකාලීනව පැවතීමට හැකි වී ඇත. එහෙත් පර්යේෂණවලින් පෙන්වා දෙන්නේ ඇතැම් සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අඩුවී ඇති බවයි.<ref name="Agriculture"/> වර්තමානයේ සංචාරක කර්මාන්තය හරහා නවාතැන්, ගම්මානීය ආහාර, මාර්ගෝපදේශක සේවා සහ වෙනත් කුඩා ව්‍යාපාර සඳහා අවස්ථා වර්ධනය වී ඇති අතර, එකවර වැඩිවන සංචාරක සංඛ්‍යාව මාර්ග, අපද්‍රව්‍ය, පරිසරය සහ ගම්මානයේ සාම්ප්‍රදායික ස්වභාවය කෙරෙහි පීඩනයක් ඇති කළ හැකිය. ==දියපහරවල් හා දිය ඇලි== මීමුරේ වටා කඳුකර දියපහරවල්, ස්වාභාවික ජල තටාක සහ දිය ඇලි රාශියක් ඇත. මීමුරේ ඔය හෙවත් දිඹිගොල්ල ඔය ප්‍රදේශයේ වැදගත් ජල මාර්ගයක් වන අතර, වටා ඇති කඳුකර දියපහරවල් කුඹුරු හා ගම්මානීය ජල අවශ්‍යතා සඳහාද වැදගත් වේ.<ref name="CPDT"/> මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ආශ්‍රිත ආකර්ෂණීය ස්ථාන ලෙස: * [[මිනි වර්ල්ඩ්ස් එන්ඩ්]]; * [[කෝබට්ස් ගැප්]]; * [[ලකේගල]]; * වේඩි ලුණු ගුහාව; * අලුගල් ලෙන; * ගෙරන්දි ඇල්ල; * [[සේර ඇල්ල]]; * යහන්ගල කන්ද; * කොබෝනීල කන්ද; * ජේ. ආර්. කන්ද; සහ * කළුපහන කන්ද යන ස්ථාන සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> ==නකල්ස් කඳුකරය== මීමුරේ [[නකල්ස් කඳු පන්තිය|නකල්ස් කඳුකරයේ]] පාරිසරික හා සංස්කෘතික භූදර්ශනයේ කොටසකි. නකල්ස් ප්‍රදේශය කඳුකර වනාන්තර, මීදුම් වනාන්තර, තෘණ භූමි, ගංගා හා දියපහරවල් සහ දේශීය හා ආවේණික ශාක හා සත්ව විශේෂ රාශියකින් සමන්විත වේ. [[පරිසර අමාත්‍යාංශය (ශ්‍රී ලංකාව)|පරිසර අමාත්‍යාංශය]] අනුව [[නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය]] දේශීය, ආවේණික සහ තර්ජනයට ලක්ව ඇති ශාක හා සත්ව විශේෂ රාශියක් සහිත සුවිශේෂී කඳුකර වනාන්තර ප්‍රදේශයකි.<ref name="KnucklesEPA">{{cite web |title=නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය |url=https://www.env.gov.lk/web/index.php/si/knuckles-environmental-protection-area |website=පරිසර අමාත්‍යාංශය, ශ්‍රී ලංකාව |access-date=29 September 2026 }}</ref> නකල්ස් පද්ධතිය [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] ලෝක උරුමයේ කොටසක් ලෙසද පිළිගෙන ඇත. ==රංගල–තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප්–මීමුරේ පැරණි මාර්ගය== මීමුරේ ඓතිහාසිකව හා භූගෝලීය වශයෙන් [[රංගල]], [[තංගප්පුව]] සහ [[කෝබට්ස් ගැප්]] (අට්ටාලවෙට්ටුව) ආශ්‍රිත කඳුකර මාර්ග පද්ධතිය සමඟ සම්බන්ධ වේ. මෙම මාර්ගය වර්තමාන [[හුන්නස්ගිරිය]]–[[ලූල්වත්ත]]–මීමුරේ ප්‍රධාන මාර්ගය සමඟ එකම මාර්ගයක් ලෙස සැලකිය යුතු නොවේ. තංගප්පුව සිට කෝබට්ස් ගැප් දක්වා කොටස පැරණි වන මාර්ගයක් වන අතර එය වර්තමානයේ නකල්ස් ආරක්ෂිත වනාන්තර භූමි ප්‍රදේශය හරහා ගමන් කරයි. 2026 ජනවාරි මාසයේ ''[[Daily Mirror]]'' වාර්තාවකට අනුව, තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ තේ කොළ ප්‍රවාහනය සඳහා භාවිත කර ඇති අතර පසුව දශක පහකට වැඩි කාලයක් විශාල වශයෙන් භාවිතයෙන් තොරව පැවති බව වනාන්තර බලධාරීන් හා අදාළ පාර්ශ්ව සඳහන් කර තිබේ.<ref name="DM2026">{{cite news |title=Proposed road to promote tourism threatens protected Knuckles forest |url=https://www.dailymirror.lk/news-features/Proposed-road-to-promote-tourism-threatens-protected-Knuckles-forest/131-329266 |work=Daily Mirror |date=2 January 2026 |access-date=29 September 2026 }}</ref> එම මාර්ගය 2000දී නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළ ප්‍රදේශය තුළට ඇතුළත් වූ බවද වාර්තාවේ සඳහන් වේ.<ref name="DM2026"/> ==වනාන්තර ආරක්ෂණය හා පාලිත ප්‍රවේශය== තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගයේ කොටස් නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය හා [[නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය]] ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ හරහා ගමන් කරයි. පරිසර අමාත්‍යාංශය අනුව නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය 2007 ජූලි 23 දින අංක 1507/10 ගැසට් නිවේදනය මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. එම ප්‍රදේශය මහනුවර සහ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කවල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස කිහිපයකට අයත් වේ.<ref name="KnucklesEPA"/> 2026 ජනවාරි මාසයේ වාර්තාවලට අනුව නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පාලනයට යටත් වන අතර එහි ඇතැම් ක්‍රියාකාරකම් සඳහා අදාළ අවසර අවශ්‍ය වේ.<ref name="DM2026"/> තංගප්පුව ප්‍රදේශයේ වනාන්තර ප්‍රවේශ ස්ථානයක ප්‍රවේශ පත්‍ර/අවසර ක්‍රමයක් පැවති බවද එම වාර්තාවේ සඳහන් වේ. අවශ්‍ය අවසර ලබා ගැනීමෙන් පසුව විදේශීය සංචාරකයන් මාර්ගය භාවිත කරන බව වනාන්තර නිලධාරියෙකු සඳහන් කර ඇති අතර, ඇතැම් ගම්වැසියන්ද අවස්ථානුකූලව එය භාවිත කරන බව වාර්තා වී ඇත.<ref name="DM2026"/> ආරක්ෂිත වනාන්තරයක් තුළ ඇති මෙම පැරණි මාර්ගය සාමාන්‍ය පොදු මාර්ගයක් ලෙස සලකා නිදහසේ වාහන ගමනාගමනය කළ හැකි මාර්ගයක් නොවේ. ප්‍රවේශ නීති සහ කොන්දේසි කාලගුණය, නඩත්තු කටයුතු, නායයෑම් සහ වන සංරක්ෂණ තීරණ අනුව වෙනස් විය හැකිය. ==මාර්ග ප්‍රවේශය පිළිබඳ වර්තමාන මතභේදය== තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය 2025 සහ 2026 කාලයේදී ප්‍රවේශය, සංචාරක කර්මාන්තය සහ වන සංරක්ෂණය සම්බන්ධ මතභේදයකට ලක් විය. වාර්තා අනුව ඇතැම් පාර්ශ්ව විසින් සංචාරක වාහන, විශේෂයෙන් '''සෆාරි ජීප් රථ''', ආරක්ෂිත වනාන්තර ප්‍රදේශය හරහා ගෙන යාමට සහ මාර්ගය වැඩිදියුණු කිරීමට ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කර තිබුණි.<ref name="DM2026"/> ''Daily Mirror'' වාර්තාවේ සඳහන් පරිදි තංගප්පුව සිට කෝබට්ස් ගැප් දක්වා කිලෝමීටර් 6ක් පමණ මාර්ග කොටසක් කාපට් කර පුළුල් කිරීම සම්බන්ධ යෝජනා තිබී ඇති අතර, පාරිසරික සංවිධාන සහ වන සංරක්ෂණ නිලධාරීන් ආරක්ෂිත වනාන්තරයේ එවැනි ස්ථිර සංවර්ධනයකට විරෝධය පළ කර ඇත.<ref name="DM2026"/> 2025 නොවැම්බර් 9 දින රංගල තෙල්දෙණිය ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයේ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් විසින් වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට එරෙහිව [[ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව]] වෙත පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කළ බව ''Daily Mirror'' වාර්තා කර ඇත. එම පෙත්සම මාර්ගය වසා තිබීම හා ගමන් කිරීමට බාධා ඇතිවීම සම්බන්ධ චෝදනා ඉදිරිපත් කළ බවද වාර්තාවේ සඳහන් වේ.<ref name="DM2026"/> එම වාර්තාවේම සඳහන් වන පරිදි, ප්‍රදේශයේ වන නිලධාරියෙකු එම මාර්ගය සම්පූර්ණයෙන් වසා ඇති බව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, සංචාරකයන් තවමත් මාර්ගය භාවිත කරන බවත්, ආක්‍රමණශීලී පැලෑටි ඉවත් කිරීම සහ පස් සේදී යාම වැළැක්වීම සඳහා ජල බැස යාමේ නාලිකා සකස් කිරීම සිදු කළ බවත් ප්‍රකාශ කර ඇත.<ref name="DM2026"/> එබැවින් '''“වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මාර්ගය සම්පූර්ණයෙන් වසා ඇත”''' යනුවෙන් තනි නිශ්චිත කරුණක් ලෙස සඳහන් කිරීම වෙනුවට, මාර්ගයේ ප්‍රවේශය සහ වාහන භාවිතය පිළිබඳ මතභේදයක් සහ නියාමනයක් පවතින බව සඳහන් කිරීම වඩා සුදුසුය. ==තැපැල් සේවය හා පා ගමන් ප්‍රවේශය== තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය පිළිබඳ මතභේදයේදී මීමුරේ තැපැල් සේවයද සඳහන් වී ඇත. මාර්ගය දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ මීමුරේ තැපැල් සේවයට භාවිත වූ බව පෙත්සමකින් ඉදිරිපත් කර තිබුණද, වන සංරක්ෂණ නිලධාරීන් එම කරුණු සම්බන්ධයෙන් වෙනස් මතයක් ඉදිරිපත් කර ඇත.<ref name="DM2026"/> වාර්තාව අනුව වන නිලධාරීන් සඳහන් කර ඇත්තේ '''මීමුරේ තැපැල්කරු තවමත් පා ගමනින් ලිපි බෙදාහැරීම සිදු කරන බවත්, එයට ඔවුන් බාධා කර නොමැති බවත්ය'''.<ref name="DM2026"/> මෙය වැදගත් වන්නේ පැරණි මාර්ගයේ පා ගමන් සහ දේශීය භාවිතය පැවතීම සහ ආරක්ෂිත වනාන්තරය හරහා සාමාන්‍ය ජීප් හෝ සෆාරි වාහන ගමනාගමනයට අසීමිත අවසර තිබීම යන කරුණු දෙක වෙනස් කර දැක්විය යුතු බැවිනි. ==සෆාරි ජීප් රථ හා මාර්ග සංවර්ධන ගැටලුව== මතභේදයේ ප්‍රධාන කරුණක් වන්නේ සෆාරි ජීප් රථ සහ වාණිජ සංචාරක වාහන ආරක්ෂිත වනාන්තර මාර්ගයට පුළුල් ලෙස ඇතුළු කිරීමට ඇති ඉල්ලීමයි. 2026 ජනවාරි මාසයේ ''Daily Mirror'' වාර්තාව අනුව නකල්ස් සංචාරක සහ සෆාරි ජීප් රථ ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ ඇතැම් පාර්ශ්ව විසින් තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය වැඩිදියුණු කිරීම සහ සෆාරි වාහන සඳහා භාවිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කර තිබූ බව සඳහන් වේ.<ref name="DM2026"/> වන සංරක්ෂණ පාර්ශ්වය එවැනි සංවර්ධනයක් සංවේදී කඳුකර වනාන්තර පද්ධතියේ කොටස් කැඩී යාමට හා පාරිසරික බලපෑම් වැඩි වීමට හේතු විය හැකි බවට කරුණු ඉදිරිපත් කළේය.<ref name="DM2026"/> එම නිසා මීමුරේ වෙත ළඟාවීම සඳහා පවතින මාර්ගය, පැරණි වනාන්තර මාර්ගය, සීමිත සංචාරක ප්‍රවේශය සහ සෆාරි වාහන සඳහා ස්ථිර මාර්ග සංවර්ධනය යන කරුණු වෙන වෙනම සලකා බැලීම අවශ්‍ය වේ. ==අට්ටාලවෙට්ටුව / කෝබට්ස් ගැප්== '''[[කෝබට්ස් ගැප්]]''' නකල්ස් කඳුකරයේ ප්‍රකට කඳුකර මාර්ග සන්ධියකි. එය '''අට්ටාලවෙට්ටුව''' හෝ සමාන ප්‍රාදේශීය නාමවලින්ද හැඳින්වෙයි. කෝබට්ස් ගැප් ප්‍රදේශය රංගල, තංගප්පුව සහ මීමුරේ ආශ්‍රිත කඳුකර මාර්ග පද්ධතියේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වේ. Wikimedia Commons හි කෝබට්ස් ගැප් සිට මීමුරේ දෙසට ගමන් කරන මාර්ගය පිළිබඳ නිදහස් බලපත්‍රයක් යටතේ ඡායාරූප ඇත.<ref>{{cite web |title=File:The only transport to Meemure 1.jpg |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_only_transport_to_Meemure_1.jpg |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==Ditwah කුණාටුවෙන් පසු මාර්ග හානි== 2025 අග භාගයේ සිදු වූ [[Cyclone Ditwah|ඩිට්වා සුළි කුණාටුව]] හා අධික වර්ෂාවෙන් පසු මීමුරේ ආශ්‍රිත කඳුකර මාර්ගවල නායයෑම් සහ වෙනත් හානි සිදු විය. තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගයේ නායයෑම් ස්ථාන 20ක් පමණ ඇති බව වන සංරක්ෂණ නිලධාරීන් සඳහන් කළ බව 2026 ජනවාරි ''Daily Mirror'' වාර්තාවේ දැක්වේ.<ref name="DM2026"/> එම වාර්තාවේ පින්තූර මඟින් කෝබට්ස් ගැප් ආසන්න මාර්ගය කඩා වැටී ඇති ස්ථාන සහ තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගයේ නායයෑම් ද පෙන්වා ඇත.<ref name="DM2026"/> ==විකල්ප මාර්ගයක් පිළිබඳ යෝජනාව== Ditwah ආපදා තත්ත්වයෙන් පසු හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගයේ කොටස් නායයෑම්වලින් හානි වූ අවස්ථාවේදී තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් වනාන්තර මාර්ගය මීමුරේ සඳහා විකල්ප ප්‍රවේශ මාර්ගයක් ලෙස භාවිත කළ හැකිද යන්න පිළිබඳ යෝජනා ඉදිරිපත් විය. 2025 දෙසැම්බර් මාසයේ ''Daily Mirror'' වාර්තාවකට අනුව තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් වනාන්තර මාර්ගය යන්ත්‍ර භාවිතයෙන් පිරිසිදු කර විකල්ප ප්‍රවේශයක් සකස් කිරීමට සාකච්ඡා වී තිබූ අතර, එම මාර්ගය වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු බලසීමාවට අයත් බව නිලධාරීන් පෙන්වා දී ඇත.<ref name="DM2026"/> එමෙන්ම කෝබට්ස් ගැප් සිට මීමුරේ දක්වා තවත් සැලකිය යුතු දුරක් ඇති බැවින්, තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් කොටස පමණක් සකස් කිරීමෙන් මීමුරේ වෙත සම්පූර්ණ විකල්ප මාර්ගයක් නොලැබෙන බවද එම වාර්තාවේ සඳහන් වේ.<ref name="DM2026"/> මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් ආපදා අවස්ථාවේදීම ආරක්ෂිත වනාන්තරය හරහා නව ස්ථිර මාර්ගයක් සකස් කිරීම වෙනුවට දැනට පවතින හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගය නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලදී. ==හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ ප්‍රධාන මාර්ගය== මීමුරේ වෙත වර්තමාන ප්‍රධාන මාර්ග ප්‍රවේශය [[හුන්නස්ගිරිය]] හරහා [[ලූල්වත්ත]] දෙසින් පැමිණෙයි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව [[කැන්ඩි–මහියංගනය මාර්ගය]] ඔස්සේ හුන්නස්ගිරිය හන්දියෙන් හැරී ලූල්වත්ත වෙත ගමන් කර, එතැන් සිට මීමුරේට තවත් කිලෝමීටර් 15ක් පමණ ගමන් කළ යුතුය.<ref name="CPDT"/> සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මාර්ගයේ අවසාන කොටස් සංවර්ධනය අඩු සහ රළු බැවින් එවැනි මාර්ග තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන වාහනයක් භාවිත කිරීම අවශ්‍ය බව සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> 2025 දෙසැම්බර් මාසයේ Ditwah ආපදා තත්ත්වයෙන් පසු හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගයේ සැලකිය යුතු හානි සිදු වූ බව වාර්තා විය. ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව පසුව දැඩි ලෙස හානි වූ හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගයට ප්‍රවේශය නැවත විවෘත කර ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු ආරම්භ කිරීමට හැකි වූ බව සඳහන් කළේය.<ref name="ArmyDitwah">{{cite web |title=Reinstalls Essential Services After Ditwa Disaster |url=https://www.army.lk/index.php/reinstalls_essential_news |website=Sri Lanka Army |access-date=29 September 2026 }}</ref> ''Daily Mirror'' වාර්තාවට අනුව හුන්නස්ගිරිය පැත්තේ සිට කිලෝමීටර් 11ක් පමණ වාහන ගමනාගමනයට හැකි වන පරිදි පිරිසිදු කර තිබූ අතර, අට්ටාලවෙට්ටුව ප්‍රදේශයේ නායයෑමක් ඉවත් කිරීමද සිදු කරමින් පැවතිණි.<ref name="DM2026"/> ==මාර්ග ගමනාගමනය සහ වර්තමාන තත්ත්වය== මීමුරේ වෙත යන මාර්ගය කඳුකර භූගෝලීය තත්ත්වයන් නිසා කාලගුණයට සංවේදී වේ. වර්ෂා කාලයේදී නායයෑම්, පස් කඩා වැටීම් සහ ජල ගැලීම් හේතුවෙන් මාර්ගයේ තත්ත්වය වෙනස් විය හැකිය. 2025 ජූලි මාසයේද කයිකාවල පාලම ආශ්‍රිත හදිසි ව්‍යුහාත්මක ගැටලුවක් හේතුවෙන් හුන්නස්ගිරිය–මීමුරේ මාර්ගයේ වාහන ගමනාගමනය තාවකාලිකව නවතා තිබූ අතර, මීමුරේ වෙත විනෝද චාරිකා නොයන ලෙස දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරයා මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා තිබුණි.<ref>{{cite news |title=Hunnasgiriya-Meemure Road Temporarily Closed Near Kaikawala Bridge |url=https://www.hirunews.lk/en/409217/hunnasgiriya-meemure-road-temporarily-closed-near-kaikawala-bridge |work=Hiru News |date=4 July 2025 |access-date=29 September 2026 }}</ref> එබැවින් මීමුරේ යාමට පෙර වර්තමාන මාර්ග තත්ත්වය, වර්ෂා තත්ත්වය සහ අවශ්‍ය ප්‍රවේශ අවසර පිළිබඳව අදාළ නිල ආයතනවලින් තොරතුරු ලබා ගැනීම වැදගත් වේ. ==සංචාරක කර්මාන්තය== මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව මීමුරේ ගම්මානය ස්වභාවික හා ගම්මානීය සංචාරක ගමනාන්තයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කරයි.<ref name="CPDT"/> ප්‍රදේශයේ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් ලෙස: * පාගමන් හා කඳු නැගීම; * කුරුළු නිරීක්ෂණය; * බයිසිකල් පැදීම; * ඡායාරූපකරණය; * කඳවුරු බැඳීම; * ස්වභාව නිරීක්ෂණය; * ගම්මානීය ජීවන අත්දැකීම්; සහ * කඳුකර ගමනාගමන අත්දැකීම් සඳහන් කළ හැක.<ref name="CPDT"/> ලකේගල, කෝබට්ස් ගැප් සහ මිනි වර්ල්ඩ්ස් එන්ඩ් වැනි ස්ථානද මීමුරේ ආශ්‍රිත සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.<ref name="CPDT"/> සංචාරක කර්මාන්තය ගම්වැසියන්ට නවාතැන්, ආහාර, මාර්ගෝපදේශක සේවා සහ අනෙකුත් කුඩා ව්‍යාපාර සඳහා අවස්ථා ලබා දෙන නමුත්, ආරක්ෂිත වනාන්තර ප්‍රවේශය, අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය, මාර්ග පීඩනය සහ පරිසර ආරක්ෂාව වැනි කරුණුද වැදගත් වේ. ==සංස්කෘතික භූදර්ශනය== මීමුරේ වැදගත් වන්නේ එහි සුන්දර කඳුකර දර්ශන නිසා පමණක් නොව, ස්වභාවික පරිසරය හා සාම්ප්‍රදායික ගම් ජීවිතය එකිනෙකට සම්බන්ධ වී ඇති සංස්කෘතික භූදර්ශනයක් ලෙසය. මෙම භූදර්ශනයට: * හෙල්මළු කුඹුරු; * කඳුකර වනාන්තර; * දියපහර හා ජල මාර්ග; * සාම්ප්‍රදායික නිවාස; * සාමූහික කෘෂිකාර්මික ශ්‍රම ක්‍රම; * දේශීය කෘෂිකාර්මික දැනුම; * ගම්මානීය ආගමික සම්ප්‍රදායන්; * ජනකතා; සහ * පැරණි කඳුකර මාර්ග ඇතුළත් වේ. මීමුරේ සම්බන්ධ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ මගින් දැනටමත් අඩුවෙමින් පවතින සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රම සහ දේශීය දැනුම ලේඛනගත කර ඇත.<ref name="Agriculture"/> ==රංගල, තංගප්පුව, හීල්ඔය හා කොටගඟ සමඟ සම්බන්ධතාව== මීමුරේ නකල්ස් කඳුකරයේ පුළුල් ගම්මානීය හා සංස්කෘතික ජාලයක කොටසකි. [[හීල්ඔය]] බටහිර දෙසින් පිහිටි සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ගම්මානයක් වන අතර, එහි [[හීල්ඔය වරිග සභාව]] නම් සාම්ප්‍රදායික ගම් සභා ස්ථානයක් ඇත. [[රංගල]] බටහිර නකල්ස් ප්‍රදේශයට වැදගත් ප්‍රවේශ හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර, [[තංගප්පුව]] නකල්ස් කඳුකරයේ පැරණි මාර්ග හා සංරක්ෂණ ප්‍රවේශ පද්ධතිය සමඟ සම්බන්ධ වේ. [[කොටගඟ]] තංගප්පුව–කොටගඟ භූදර්ශනය සහ කොටගඟ ඇලි පද්ධතිය සඳහා ප්‍රසිද්ධය. මෙම ස්ථාන පරිපාලන වශයෙන් වෙනස් ග්‍රාම නිලධාරී හා ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසවලට අයත් වුවද, කඳුකර මාර්ග, පාගමන් මාර්ග, කෘෂිකාර්මික භූදර්ශන සහ නකල්ස් පරිසර පද්ධතිය හරහා එකිනෙකට සම්බන්ධ වේ. ==ආසන්න ස්ථාන හා මාර්ග== මීමුරේ සමඟ සම්බන්ධ වැදගත් ස්ථාන සහ මාර්ග: * [[හුන්නස්ගිරිය]] * [[ලූල්වත්ත]] * [[උඩදුම්බර]] * [[හසලක]] * [[තෙල්දෙණිය]] * [[මැදදුම්බර]] * [[රංගල]] * [[තංගප්පුව]] * [[කෝබට්ස් ගැප්]] * [[අට්ටාලවෙට්ටුව]] * [[හීල්ඔය]] * [[හීල්ඔය වරිග සභාව]] * [[කොටගඟ]] * [[මකුල්දෙණිය]] * [[ලකේගල]] * [[නකල්ස් කඳු පන්තිය]] * [[නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] * [[නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය]] * [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] * [[හුළු ගඟ]] * [[වික්ටෝරියා ජලාශය]] * [[මිනි වර්ල්ඩ්ස් එන්ඩ්]] * [[සේර ඇල්ල]] ==ගැලරිය== <gallery widths="240" heights="180" mode="packed"> File:Meemure.jpg|මීමුරේ ගම්මානය සහ අවට කඳුකර භූදර්ශනය File:Meemure Village Sri Lanka.jpg|මීමුරේ ගම්මානය File:Meemure Paddy Fields.JPG|මීමුරේ හෙල්මළු කුඹුරු File:Paddy Fields in Meemure.jpg|මීමුරේ සාම්ප්‍රදායික කුඹුරු භූදර්ශනය File:Lakegala mountain.jpg|මීමුරේ ආශ්‍රිත ලකේගල කන්ද File:Meemure 1.jpg|මීමුරේ සහ නකල්ස් කඳුකර භූදර්ශනය File:The only transport to Meemure 1.jpg|කෝබට්ස් ගැප් සිට මීමුරේ දෙසට ඇති පැරණි කඳුකර මාර්ග දර්ශනය </gallery> මෙම ගැලරියේ භාවිත වන Wikimedia Commons ගොනු නිදහස් බලපත්‍ර යටතේ පවතින ගොනු වේ. මීමුරේ ගම්මානය, හෙල්මළු කුඹුරු, ලකේගල සහ කෝබට්ස් ගැප් මාර්ග භූදර්ශනය නිරූපණය කිරීම සඳහා ඒවා භාවිත කළ හැක.<ref>{{cite web |title=Category:Meemure |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Meemure |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==භාරගත යුතු සංරක්ෂණ ප්‍රශ්න== මීමුරේ සම්බන්ධ වත්මන් සංරක්ෂණ කරුණු අතර කඳුකර වනාන්තර ආරක්ෂාව, මාර්ග සංවර්ධනය, නායයෑම්, වාහන ගමනාගමනය, සංචාරක පීඩනය සහ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය ආරක්ෂා කිරීම ඇතුළත් වේ. විශේෂයෙන් තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් පැරණි මාර්ගය සම්බන්ධයෙන් සංරක්ෂණය සහ ප්‍රවේශය අතර සම්බන්ධතාවය මතභේදාත්මක කරුණක් වී ඇත. එක් පාර්ශ්වයක් විසින් ප්‍රදේශයේ පැරණි මාර්ග සම්බන්ධතාව සහ සංචාරක හා දේශීය ප්‍රවේශ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කර ඇති අතර, වන සංරක්ෂණ පාර්ශ්ව සහ පාරිසරික සංවිධාන සංවේදී වනාන්තර ප්‍රදේශයක් තුළ ස්ථිර මාර්ග සංවර්ධනය හා වාහන ප්‍රවේශය වැඩි කිරීම පිළිබඳව පාරිසරික අවදානම් පෙන්වා දී ඇත.<ref name="DM2026"/> ==මෙයද බලන්න== * [[ලකේගල]] * [[නකල්ස් කඳු පන්තිය]] * [[නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] * [[නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය]] * [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] * [[හීල්ඔය]] * [[හීල්ඔය වරිග සභාව]] * [[රංගල]] * [[තංගප්පුව]] * [[කෝබට්ස් ගැප්]] * [[අට්ටාලවෙට්ටුව]] * [[කොටගඟ]] * [[මැදදුම්බර]] * [[තෙල්දෙණිය]] * [[උඩදුම්බර]] * [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] * [[මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය]] * [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව]] ==මූලාශ්‍ර== {{reflist}} ==බාහිර සබැඳි== * [https://tourism.cp.gov.lk/en/meemure-eco-village මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව – Meemure Eco Village] * [https://www.env.gov.lk/web/index.php/si/knuckles-environmental-protection-area පරිසර අමාත්‍යාංශය – නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය] * [https://journals.sjp.ac.lk/index.php/ijms/article/view/2235 ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය – මීමුරේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Meemure Wikimedia Commons – මීමුරේ] * [https://www.dailymirror.lk/news-features/Proposed-road-to-promote-tourism-threatens-protected-Knuckles-forest/131-329266 Daily Mirror – තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් මාර්ගය පිළිබඳ 2026 වාර්තාව] * [https://www.army.lk/index.php/reinstalls_essential_news ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව – Ditwah ආපදා පසු මාර්ග ප්‍රතිසංස්කරණය] [[Category:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ ජනාවාස]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මාන]] [[Category:උඩදුම්බර]] [[Category:මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව]] [[Category:නකල්ස් කඳු පන්තිය]] [[Category:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්මය]] [[Category:සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය]] [[Category:මධ්‍යම පළාතේ සංචාරක ව්‍යාපාරය]] [[en:Meemure]] l4kd3iqm9v2to3i0brhytehwuphvt65 0 196906 800520 2026-09-28T19:31:08Z Maxvideos 81204 '{{Infobox mountain | name = ලකේගල | photo = Lakegala mountain.jpg | photo_alt = මීමුරේ සිට දිස්වන ලකේගල කඳු ශිඛරය | photo_caption = මීමුරේ සිට දිස්වන ලකේගල | map = Sri Lanka | map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ ලකේගල පිහිටීම | map_size = 250 | location = මධ්‍යම...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 800520 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = ලකේගල | photo = Lakegala mountain.jpg | photo_alt = මීමුරේ සිට දිස්වන ලකේගල කඳු ශිඛරය | photo_caption = මීමුරේ සිට දිස්වන ලකේගල | map = Sri Lanka | map_caption = ශ්‍රී ලංකාවේ ලකේගල පිහිටීම | map_size = 250 | location = [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|මධ්‍යම පළාත]], [[නකල්ස් කඳු පන්තිය]] | elevation_m = 1310 | elevation_ref = <ref name="CPDT">{{cite web |title=Hiking & Trekking |url=https://tourism.cp.gov.lk/en/hiking-n-trekking |website=Central Province Tourism Department |access-date=29 September 2026 }}</ref> | translation = ලංකාවේ ගල / The Rock of Lanka | language = [[සිංහල භාෂාව]] | range = [[නකල්ස් කඳු පන්තිය]] | coordinates = {{coord|7|27|58|N|80|50|22|E|region:LK_type:mountain|display=inline,title}} | type = කඳු ශිඛරය / නිරාවරණ ගල් පර්වතය | other_name = ලංකා පබ්බත; ලංකගිරි }} '''ලකේගල''' ({{lang-si|ලකේගල}}) යනු [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ]] [[නකල්ස් කඳු පන්තිය|නකල්ස් කඳු පන්තියේ]] පිහිටි ප්‍රකට නිරාවරණ ගල් කඳු ශිඛරයකි. එය [[මීමුරේ]] ගම්මානයට ආසන්නව පිහිටා ඇති අතර, මීමුරේ භූදර්ශනයේ වඩාත් කැපී පෙනෙන ස්වභාවික සලකුණකි.<ref name="CPDT"/> මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අනුව ලකේගල කන්ද මීටර් 1,310ක් පමණ උස වන අතර එහි නම සිංහල භාෂාවෙන් '''“The Rock of Lanka”''' හෙවත් '''“ලංකාවේ ගල”''' ලෙස පරිවර්තනය කළ හැකිය. එය ශ්‍රී ලංකාවේ අභියෝගාත්මක කඳු තරණ මාර්ග අතරින් එකක් ලෙසද එම දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> මීමුරේ පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක ලකේගල මීමුරේ ගම්මානයට කිලෝමීටරයක් පමණ උතුරින් පිහිටි දැවැන්ත ගල් පර්වතයක් ලෙස විස්තර කර ඇති අතර, පුරාණ නාම ලෙස '''ලංකා පබ්බත''' සහ '''ලංකගිරි''' යන නම් සඳහන් වේ. එම මූලාශ්‍රය අනුව “The Rock of Lanka” යනු ලකේගල යන නාමයේ අර්ථය ලෙස මීමුරේ ප්‍රදේශයේ දේශීය විශ්වාසවලද දක්නට ලැබේ.<ref name="MeemureStudy">{{cite journal |last1=Ananda |first1=Tharaka |last2=Nahallage |first2=Charmalie |title=Indigenous Knowledge System Among Meemure Inhabitants; Kandy District, Sri Lanka |journal=Nāgānanda International Journal of Humanities & Social Sciences |url=https://fhss.niibs.lk/wp-content/uploads/2021/07/Mr.Ananda.pdf |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==පිහිටීම== ලකේගල පිහිටා ඇත්තේ [[නකල්ස් කඳු පන්තිය|නකල්ස් කඳුකරයේ]] මීමුරේ ආශ්‍රිත කඳුකර භූදර්ශනය තුළය. මීමුරේ ගම්මානය මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ [[උඩදුම්බර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|උඩදුම්බර]] ප්‍රදේශයට අයත් වන අතර, ලකේගල හා එහි අවට කඳුකරය [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] හා [[මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය]] අතර මායිම් ප්‍රදේශයට ආසන්නව පිහිටයි.<ref name="CPDT"/> මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව ලකේගල කලාපය මීමුරේ ආශ්‍රිත කඳුකරයේ ප්‍රධාන භූගෝලීය ලක්ෂණයක් ලෙස දක්වයි.<ref name="CPDT"/> ==භූගෝලීය ස්වභාවය== ලකේගල එහි තියුණු, උස් සහ ගල් පර්වතමය හැඩය හේතුවෙන් අවට කඳු අතරින් පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකිය. මීමුරේ පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණයක ලකේගල ''giant monolith-like projection'' එකක් ලෙස විස්තර කර ඇති අතර, එහි බටහිර පසෙහි බෑවුම ඉතා දැඩි බවද සඳහන් වේ.<ref name="MeemureStudy"/> මීමුරේ සිට බලන විට එහි විශේෂිත ත්‍රිකෝණාකාර හෝ උල් හැඩය දැකගත හැකි අතර, මෙම හැඩය ලකේගල සංචාරක හා ඡායාරූපකරණයේ ප්‍රධාන දෘශ්‍ය සලකුණක් බවට පත් කර ඇත.<ref>{{cite web |title=A Hiking and Climbing adventure at Lakegala |url=https://www.rapidadventures.lk/experiences/adventure-at-lakegala |website=Rapid Adventures |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==නාමය සහ අර්ථය== '''ලකේගල''' යන නාමය සිංහල භාෂාවේදී '''“ලංකාවේ ගල”''' හෝ ඉංග්‍රීසියෙන් '''“The Rock of Lanka”''' ලෙස පරිවර්තනය කෙරේ.<ref name="CPDT"/> මීමුරේ සම්බන්ධ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණවල ලකේගල සඳහා '''ලංකා පබ්බත''' සහ '''ලංකගිරි''' යන පුරාණ නාම සඳහන් කර ඇත.<ref name="MeemureStudy"/> ඓතිහාසික හා සාහිත්‍ය මූලාශ්‍ර සම්බන්ධ අධ්‍යයනවලද ''Lankapabbata'', ''Lankagiri'', ''Lakgala'' සහ ''Laggala'' වැනි නාම ලකේගල හා සම්බන්ධ කර ඇත. කෙසේ වෙතත් එම සියලු නාම එකම කාලයේ හෝ එකම නිශ්චිත ස්ථානයක් සඳහා භාවිත වූ බව නිශ්චිතව තීරණය කළ නොහැක.<ref>{{cite journal |title=Nitre Cave and its Environs |journal=Journal of the Ceylon Branch of the Royal Asiatic Society |volume=XVII |year=1973 |url=https://noolaham.net/project/845/84404/84404.pdf |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==නකල්ස් කඳු පන්තිය සමඟ සම්බන්ධතාව== ලකේගල [[නකල්ස් කඳු පන්තිය|නකල්ස් කඳුකරයේ]] විශේෂිත ගල් කඳු ශිඛරයකි. නකල්ස් කඳු පන්තිය ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරයේ වැදගත් කඳු පද්ධතියක් වන අතර, කඳුකර වනාන්තර, මීදුම් වනාන්තර, ගැඹුරු නිම්න, දියපහරවල් සහ ආවේණික ජෛව විවිධත්වයෙන් සමන්විත වේ. නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] ලෝක උරුම ප්‍රදේශයේ කොටසක් ලෙස UNESCO විසින් 2010දී පිළිගෙන ඇත. ලකේගල, මීමුරේ, තංගප්පුව, කොබට්ස් ගැප්, රංගල සහ අනෙකුත් කඳුකර ප්‍රදේශ අතර ඇති ස්වභාවික හා සංස්කෘතික සම්බන්ධතාවය නකල්ස් භූදර්ශනයේ වැදගත් අංගයකි. ==මීමුරේ සමඟ සම්බන්ධතාව== ලකේගල මීමුරේ ගම්මානය සමඟ ඉතා සමීපව සම්බන්ධ වේ. මීමුරේ පර්යේෂණ මූලාශ්‍රයකට අනුව ලකේගල මීමුරේ ගම්මානයට කිලෝමීටරයක් පමණ උතුරින් පිහිටා ඇත.<ref name="MeemureStudy"/> මීමුරේ ගම්මානයෙන් ලකේගල දෙසට දිස්වන කඳු දර්ශනය ගම්මානයේ සංස්කෘතික හා සංචාරක අනන්‍යතාවයේ ප්‍රධාන කොටසකි. මීමුරේ පිළිබඳ සංචාරක තොරතුරුවලද ලකේගල එහි ප්‍රධාන ස්වභාවික ආකර්ෂණයක් ලෙස සඳහන් වේ.<ref name="CPDT"/> මීමුරේ ගම්මානයේ හෙල්මළු කුඹුරු, ගංගා, දියපහර සහ සාම්ප්‍රදායික ගොවි ජීවන රටාව ලකේගල කඳු ශිඛරය සමඟ එකම සංස්කෘතික භූදර්ශනයක කොටස් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ලකේගල කඳු ප්‍රදේශයේ ශිඛර== මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව ලකේගල කඳුකරය සම්බන්ධ කඳු තරණ ප්‍රදේශය තුළ '''මීමුරේ ලකේගල''' සහ '''නාරංගමුව ලකේගල''' යන ශිඛර දෙකක් සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> මෙම නාම භාවිතය වැදගත් වන්නේ මීමුරේ දෙසින් පෙනෙන ප්‍රකට ත්‍රිකෝණාකාර ගල් ශිඛරය සහ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ නාරංගමුව දෙසින් සඳහන් වන ලකේගල ශිඛරය අතර වෙනස සලකා බැලිය යුතු බැවිනි. එබැවින් ලකේගල යන නාමය භාවිතා කරන විට නිශ්චිතව සඳහන් නොවන සිතියම් හෝ සංචාරක මූලාශ්‍රවල විවිධ ස්ථාන එකම ශිඛරයක් ලෙස වරදවා හඳුනාගැනීමේ හැකියාව ඇත. ==කඳු තරණය== මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව ලකේගල තරණය ශ්‍රී ලංකාවේ අතිශය අභියෝගාත්මක කඳු තරණ අතරින් එකක් ලෙස විස්තර කරයි.<ref name="CPDT"/> එම මූලාශ්‍රයට අනුව: * ගම්මානයෙන් පළපුරුදු ප්‍රාදේශීය මාර්ගෝපදේශකයෙකු සමඟ යාම නිර්දේශ කෙරේ; * තනිව කඳු තරණය නොකළ යුතුය; * වැසි කාලයේදී තරණය කිරීමෙන් වළකින්නැයි උපදෙස් දී ඇත; * කඳු තරණයට සුදුසු උපකරණ භාවිත කළ යුතුය; සහ * ප්‍රමාණවත් ජලය සහ ආහාර රැගෙන යා යුතුය.<ref name="CPDT"/> සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව අගෝස්තු සහ සැප්තැම්බර් මාස ලකේගල තරණයට සාපේක්ෂව සුදුසු කාලයක් ලෙස සඳහන් කළද, කාලගුණය සහ ගල් මතුපිට තත්ත්වය අනුව ආරක්ෂාව වෙනස් විය හැකිය.<ref name="CPDT"/> අනෙකුත් කඳු තරණ මාර්ගෝපදේශ මූලාශ්‍රද ලකේගල කඳු තරණයට දැඩි බෑවුම්, නිරාවරණ ගල් කොටස් සහ අත් හා පාද භාවිතයෙන් ඉහළට යාම වැනි අභියෝග ඇති බව සඳහන් කරයි.<ref>{{cite web |title=A Hiking and Climbing adventure at Lakegala |url=https://www.rapidadventures.lk/experiences/adventure-at-lakegala |website=Rapid Adventures |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==ආරම්භක තරණ වාර්තා== ලකේගල පිළිබඳ පැරණි යුරෝපීය ලේඛනවලින්ද තොරතුරු හමු වේ. 1832දී [[Major Forbes|මේජර් ජේම්ස් ෆෝබ්ස්]] ප්‍රදේශයට පැමිණ ලකේගල තරණය කිරීමට උත්සාහ කළ බව 1973දී පළ වූ [[Royal Asiatic Society of Sri Lanka]] සඟරා ලිපියක සඳහන් වේ. එම ලිපිය Forbesගේ 1840 ප්‍රකාශිත ''Eleven Years in Ceylon'' කෘතියේ දෙවන වෙළුමට යොමු කරයි.<ref name="RASS1973">{{cite journal |title=Nitre Cave and its Environs |journal=Journal of the Ceylon Branch of the Royal Asiatic Society |volume=XVII |year=1973 |url=https://noolaham.net/project/845/84404/84404.pdf |access-date=29 September 2026 }}</ref> Forbes විසින් 1832දී කඳු පාමුල රාත්‍රියක් ගත කළ බව සහ කඳු හා මීමුරේ පිළිබඳ විස්තර සටහන් කළ බව පසුව පළ වූ මූලාශ්‍රවල සඳහන් වේ.<ref>{{cite web |title=The wonder that is Lakegala in Sri Lanka |url=https://www.lankaweb.com/news/items/2023/01/17/the-wonder-that-is-lakegala-in-sri-lanka/ |website=LankaWeb |access-date=29 September 2026 }}</ref> මෙම වාර්තාව ලකේගල පිළිබඳ නූතන පර්යේෂණයට පෙර පැවති කඳුකර සංචාරක හා ලේඛනගත කිරීමේ ඉතිහාසයේ වැදගත් සටහනකි. ==ජනකතා සහ රාවණ සම්බන්ධ සම්ප්‍රදායන්== ලකේගල මීමුරේ ප්‍රදේශයේ [[රාවණ]] රජු පිළිබඳ ජනකතා සමඟ දැඩි ලෙස සම්බන්ධ වී ඇත. මීමුරේ පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ මූලාශ්‍ර අනුව ප්‍රදේශවාසී ජනකතාවල ලකේගල රාවණ රජුගේ ලක්පුරයට සම්බන්ධ ස්ථානයක් ලෙසත්, රාවණගේ වාසස්ථානයක් ලෙසත් විස්තර කෙරේ.<ref name="MeemureStudy"/> කෙසේ වෙතත් මේවා '''ජනකතා සහ ප්‍රදේශීය මුඛ පරම්පරා''' ලෙස පමණක් ඉදිරිපත් කළ යුතු අතර, ලිඛිත ඉතිහාස හෝ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි මත තහවුරු වූ කරුණු ලෙස නොසැලකිය යුතුය. ==ඓතිහාසික නාම හා ලේඛනගත සම්ප්‍රදායන්== ලකේගල හා ඒ අවට ප්‍රදේශය සම්බන්ධ පැරණි නාමයන් පිළිබඳ විවිධ මූලාශ්‍ර පවතී. '''ලංකා පබ්බත''' යන නාමය පාලි ඉතිහාස සම්ප්‍රදායන් හා පසුකාලීන භූගෝලීය අධ්‍යයන සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත. '''ලංකගිරි''' යන නාමයද ලකේගල සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.<ref name="MeemureStudy"/><ref>{{cite web |title=Historical Topography of Ancient and Medieval Ceylon |url=https://www.wisdomlib.org/history/book/historical-topograhpy-of-ancient-and-medieval-ceylon/ocr/1897571/119 |access-date=29 September 2026 }}</ref> කෙසේ වෙතත් පුරාණ ග්‍රන්ථයක ඇති නාමයක් වර්තමාන ලකේගල සමඟ හඳුනාගැනීම සම්බන්ධයෙන් විද්වත් මත වෙනස් විය හැකි බැවින්, එවැනි හඳුනාගැනීම් නිශ්චිත සත්‍ය ලෙස නොව මූලාශ්‍රානුගත හඳුනාගැනීම් ලෙස දැක්වීම සුදුසුය. ==පරිසරය සහ ජෛව විවිධත්වය== ලකේගල පිහිටි නකල්ස් කඳුකරය ශ්‍රී ලංකාවේ වැදගත් කඳුකර පරිසර පද්ධතියකි. නකල්ස් ප්‍රදේශයේ මීදුම් වනාන්තර, තෙත් කඳුකර වනාන්තර, කඳුකර තෘණ භූමි, දියපහරවල් සහ විවිධ ආවේණික ශාක හා සත්ව විශේෂ දක්නට ලැබේ. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව නකල්ස් ප්‍රදේශයේ කඳුකර වනාන්තර දුර්ලභ හා අවදානමට ලක්වූ ශාක හා සත්ව විශේෂ සඳහා වාසස්ථාන බව සඳහන් කරයි.<ref name="CPDT"/> ලකේගල කඳු තරණය කිරීමේදී පරිසරයට හානි නොකිරීම, කැලි කසළ නොතැබීම, ශාක කඩා නොගැනීම සහ වනජීවීන්ට බාධා නොකිරීම වැනි සංරක්ෂණ මූලධර්ම අනුගමනය කිරීම වැදගත් වේ. ==මීමුරේ කෘෂිකාර්මික භූදර්ශනය== ලකේගල පිළිබඳ අවබෝධය මීමුරේ කෘෂිකාර්මික භූදර්ශනයෙන් වෙන් කළ නොහැක. මීමුරේ ගම්මානයේ [[හෙල්මළු කුඹුරු]], දියපහරවල්, සාම්ප්‍රදායික ජල භාවිතය සහ ගම්මානීය වගා ක්‍රම ලකේගල කඳු ශිඛරයට පහළින් ඇති භූදර්ශනය සකස් කරයි. මීමුරේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය පිළිබඳ පර්යේෂණවලින් වගා ක්‍රම, ධාන්‍ය ගබඩා කිරීම, සාමූහික ශ්‍රම ක්‍රම සහ දේශීය දැනුම පිළිබඳ තොරතුරු ලේඛනගත කර ඇත.<ref name="Agriculture">{{cite journal |last1=Ananda |first1=Tharaka |last2=Nahallage |first2=Charmalie |title=Traditional Agricultural Practices Unique to Meemure Village, Kandy District Sri Lanka |journal=International Journal of Multidisciplinary Studies |volume=1 |issue=1 |pages=11–21 |year=2014 |url=https://journals.sjp.ac.lk/index.php/ijms/article/view/2235 |publisher=University of Sri Jayewardenepura |access-date=29 September 2026 }}</ref> මෙම කඳුකර භූදර්ශනයේදී ලකේගල ස්වභාවික සලකුණක් පමණක් නොව, ගම්මානයේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයේද කොටසකි. ==රංගල, තංගප්පුව සහ කෝබට්ස් ගැප් සමඟ සම්බන්ධතාව== ලකේගල හා මීමුරේ ප්‍රදේශය [[රංගල]], [[තංගප්පුව]] සහ [[කෝබට්ස් ගැප්]] ආශ්‍රිත නකල්ස් කඳුකර මාර්ග පද්ධතිය සමඟ සම්බන්ධ වේ. රංගල සිට තංගප්පුව, කෝබට්ස් ගැප් සහ මීමුරේ දෙසට යන පැරණි කඳුකර මාර්ග සහ පාගමන් මාර්ග නකල්ස් ප්‍රදේශයේ පැරණි ප්‍රවේශ පද්ධතියේ කොටස් ලෙස සැලකේ. මීමුරේ වෙත යන වර්තමාන ප්‍රධාන මාර්ගය [[හුන්නස්ගිරිය]] හා [[ලූල්වත්ත]] හරහා යන අතර, තංගප්පුව–කෝබට්ස් ගැප් පැරණි මාර්ගය ආරක්ෂිත වනාන්තර ප්‍රදේශය හරහා ගමන් කරන වෙනම ඓතිහාසික මාර්ගයකි. ==සංචාරක වැදගත්කම== ලකේගල මීමුරේ ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන සංචාරක හා කඳු තරණ ආකර්ෂණයකි. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව ලකේගල තරණය අභියෝගාත්මක කඳු තරණ අත්දැකීමක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කරයි.<ref name="CPDT"/> මීමුරේ ගම්මානයේ නවාතැන්, ප්‍රාදේශීය මාර්ගෝපදේශක සේවා සහ ගම්මානීය සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් ලකේගල කඳු තරණයට පැමිණෙන සංචාරකයන් සඳහා පදනමක් සපයයි. ලකේගල සංචාරක භූදර්ශනය මීමුරේ හෙල්මළු කුඹුරු, නකල්ස් කඳුකරය, දියපහරවල් සහ සාම්ප්‍රදායික ගම්මානීය ජීවන රටාව සමඟ ඒකාබද්ධව දැකිය යුතුය. ==ආරක්ෂාව== ලකේගල තරණය දැඩි බෑවුම් සහ නිරාවරණ ගල් කොටස් සහිත බැවින් සාමාන්‍ය සංචාරක පාගමනකට වඩා වැඩි කඳු තරණ කුසලතා අවශ්‍ය විය හැකිය. මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රදේශීය මාර්ගෝපදේශකයෙකු සමඟ ගමන් කිරීම, සුදුසු කඳු තරණ උපකරණ භාවිත කිරීම සහ ප්‍රමාණවත් ජලය හා ආහාර රැගෙන යාම නිර්දේශ කරයි.<ref name="CPDT"/> වැසි හෝ තද සුළං තත්ත්වයන්හිදී නිරාවරණ ගල් මතුපිට ලිස්සනසුලු විය හැකි බැවින් තරණය කිරීමේ තීරණය වර්තමාන කාලගුණ තත්ත්වය අනුව ගත යුතුය. ==ගැලරිය== Wikimedia Commons හි ලකේගල සම්බන්ධ නිදහස් බලපත්‍ර ඡායාරූප කිහිපයක් පවතී. ''Lakegala mountain.jpg'' මීමුරේදී 2019දී ලබාගත් CC BY-SA 4.0 ඡායාරූපයකි. ''Lakegala 01.jpg'' සහ ''Lakegala 02.jpg'' මීමුරේ ප්‍රදේශයෙන් 2015දී ලබාගත් CC BY-SA 4.0 ඡායාරූප වන අතර, ''Lakegala1.JPG'' CC BY-SA 3.0/GFDL බලපත්‍ර යටතේ පවතී.<ref>{{cite web |title=File:Lakegala mountain.jpg |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lakegala_mountain.jpg |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=File:Lakegala 01.jpg |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lakegala_01.jpg |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=File:Lakegala 02.jpg |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lakegala_02.jpg |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref><ref>{{cite web |title=File:Lakegala1.JPG |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lakegala1.JPG |website=Wikimedia Commons |access-date=29 September 2026 }}</ref> ==ආශ්‍රිත ලිපි== * [[මීමුරේ]] * [[නකල්ස් කඳු පන්තිය]] * [[නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය]] * [[නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂණ ප්‍රදේශය]] * [[ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය]] * [[රංගල]] * [[තංගප්පුව]] * [[කෝබට්ස් ගැප්]] * [[හීල්ඔය]] * [[හීල්ඔය වරිග සභාව]] * [[කොටගඟ]] * [[මකුල්දෙණිය]] * [[උඩදුම්බර]] * [[ලග්ගල-පල්ලේගම]] * [[මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] * [[මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය]] * [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව]] ==මූලාශ්‍ර== {{reflist}} ==බාහිර සබැඳි== * [https://tourism.cp.gov.lk/en/hiking-n-trekking මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව – Hiking & Trekking] * [https://tourism.cp.gov.lk/si/hiking-n-trekking මධ්‍යම පළාත් සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව – සිංහල Hiking & Trekking] * [https://journals.sjp.ac.lk/index.php/ijms/article/view/2235 මීමුරේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මය – ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය] * [https://fhss.niibs.lk/wp-content/uploads/2021/07/Mr.Ananda.pdf මීමුරේ දේශීය දැනුම් පද්ධතිය පිළිබඳ අධ්‍යයනය] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mountains_of_Sri_Lanka Wikimedia Commons – Mountains of Sri Lanka] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lakegala_mountain.jpg Wikimedia Commons – Lakegala mountain.jpg] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ කඳු]] [[Category:මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව]] [[Category:නකල්ස් කඳු පන්තිය]] [[Category:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය]] [[Category:උඩදුම්බර]] [[Category:මීමුරේ]] [[Category:කඳු තරණය]] [[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික උරුමය]] [[en:Lakegala]] m6aeoxfq5cippw5jyukg57x9po0t3ww 0 196908 800529 2026-09-29T06:23:25Z Itdlh 81325 'ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය අංශය සහ අධ්‍යාපන පද්ධතිය තුළ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය (ICT) ප්‍රවර්ධනය කිරීම උදෙසා පිහිටුවන ලද ප්‍රමුඛතම රාජ්‍ය ආයතනයක් වන්නේ තොරතුරු ත...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 800529 wikitext text/x-wiki ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය අංශය සහ අධ්‍යාපන පද්ධතිය තුළ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය (ICT) ප්‍රවර්ධනය කිරීම උදෙසා පිහිටුවන ලද ප්‍රමුඛතම රාජ්‍ය ආයතනයක් වන්නේ තොරතුරු තාක්ෂණ හා දුරස්ථ අධ්‍යාපන කේන්ද්‍රස්ථානයයි (Information Technology & Distance Learning Hub - ITDLH). ප්‍රධාන කාර්යභාරය සහ අරමුණුගුරු පුහුණුව සහ අධ්‍යාපනික සංවර්ධනය: දිවයින පුරා සිටින ගුරුවරුන්ගේ සහ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ නිලධාරීන්ගේ තොරතුරු තාක්ෂණ කුසලතා ඉහළ නැංවීම සඳහා කෙටිකාලීන සහ දීර්ඝකාලීන සහතික පත්‍ර පාඨමාලා, වැඩමුළු සහ පුහුණු වැඩසටහන් පැවැත්වීම.දුරස්ථ අධ්‍යාපනය (Distance Learning): නූතන තාක්ෂණය, ඔන්ලයින් මෙවලම් (Online Learning Tools) සහ වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණ (Video Conferencing) භාවිතයෙන් දිවයිනේ ඕනෑම ප්‍රදේශයක සිටින පිරිස් වෙත අධ්‍යාපනය සහ පුහුණුව සමීප කිරීම.ඩිජිටල් ඉගෙනුම් මෙවලම් සංවර්ධනය: පාසල් පද්ධතිය සහ රාජ්‍ය අංශය සඳහා අවශ්‍ය e-Learning පාඨමාලා, පරිගණක පදනම් කරගත් පුහුණු මොඩියුල (CBT modules) සහ ඩිජිටල් අන්තර්ගතයන් (Digital Content) සකස් කිරීම.රාජ්‍ය අංශයේ ICT ධාරිතා සංවර්ධනය: රාජ්‍ය නිලධාරීන් සඳහා කාර්යාලීය පරිගණක යෙදවුම් (Office Applications), ජාලකරණය (Networking) සහ පද්ධති පාලනය පිළිබඳ පුහුණුව ලබාදීම.ප්‍රධාන පහසුකම් සහ සේවාවන්පහසුකම / සේවාවවිස්තරයපරිගණක ලැබ් පහසුකම්අලුත්ම තාක්ෂණයෙන් සහ අධිවේගී අන්තර්ජාලයෙන් සමන්විත නවීන පරිගණක පරීක්ෂණාගාර (Computer Labs)වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණ පහසුකම්දුරස්ථව සම්බන්ධ වී සම්මන්ත්‍රණ සහ අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කිරීමට ඇති පරිශ්‍රසහතික පත්‍ර පාඨමාලාICT, පද්ධති නඩත්තුව, ජාලකරණය සහ කාර්යාලීය මෘදුකාංග භාවිතය පිළිබඳ සහතික පත්‍ර පාඨමාලාe-Learning වේදිකාඔන්ලයින් ක්‍රමවේද හරහා පාඨමාලා හැදෑරීමට ඇති ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධති (LMS)අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය සහ රාජ්‍ය ICT ප්‍රතිපත්තිවලට අනුකූලව ක්‍රියාත්මක වන මෙම කේන්ද්‍රස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය ඩිජිටල්කරණය කිරීමෙහිලා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. rsilctmxgw600f86ejrs91ucz8yegvt 0 196910 800531 2026-09-29T09:58:20Z Sathiamanai 81252 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350107348|P. Kumarasiri]]" 800531 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි|honorific_prefix=[[ගරු|ගරු]]|name=ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි|native_name=பிரேமலால் குமாரசிறி<br>Premalal Kumarasiri|honorific_suffix=|image=Premalal Kumarasiri.jpg|office=|order=|president=|constituency_MP=[[හක්මන මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|හක්මන]]|parliament=Ceylon|predecessor=''ආසනය නිර්මාණය කරන ලදී''|successor=[[සී. ඒ. ධර්මපාල]]|term_start=1947|term_end=1952|office2=|order2=|majority2=|predecessor2=|successor2=|term_start2=|term_end2=|birth_date={{birth date|df=yes|1919|12|12}}|birth_place=ගෝනපීනුවල|death_date={{death date and age|df=yes|2004|10||1919|12|12}}|death_place=|spouse=මැණිකේ|party=[[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]]|relations=|children=කාන්තිලාල්|alma_mater=[[රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය, ගාල්ල]], [[ආනන්ද විද්‍යාලය]], කොළඹ|occupation=කොමියුනිස්ට්|known_for=[[මාඕ සේතුං|මාඕවාදී]] දේශපාලනය|profession=}} '''ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි''' (1919 දෙසැම්බර් 12 - 2004 ඔක්තෝබර්) ශ්‍රී ලාංකික [[කොමියුනිස්ට්වාදය|කොමියුනිස්ට්]] දේශපාලනඥයෙක් සහ හිටපු [[පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී|පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක්]] විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Hon. Kumarasiri, Premalal M.P. |url=http://www.parliament.lk/en/members-of-parliament/directory-of-past-members/viewMember/2430 |access-date=17 July 2017 |website=Directory of Past Members |publisher=[[Parliament of Sri Lanka]]}}</ref> ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි 1919 දෙසැම්බර් 12 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු ප්‍රදේශයේ [[ගෝනපීනුවල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|ගෝනපීනුවල]] නම් ගම්මානයේ උපත ලැබීය. <ref name="Island">{{Cite news|url=http://www.island.lk/2004/10/07/news30.html|title=A tribute to Premalal Kumarasiri|last=Rajapaksa|first=Mahinda|date=7 October 2004|work=[[The Island (Sri Lanka)|The Island]]|access-date=17 July 2017|author-link=Mahinda Rajapaksa}}</ref> ඔහු ගමේ පාසලටත් පසුව කොළඹ [[ආනන්ද විද්‍යාලය, කොළඹ|ආනන්ද විද්‍යාලයටත්]] ගියේය. <ref name="Island" /> උපාධිය ලැබීමෙන් පසු ඔහු [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]] වෙනුවෙන් පූර්ණ කාලීනව සේවය කිරීමට පටන් ගත්තේය. 1947 දී ඔහු හක්මන මැතිවරණ කොට්ඨාශය නියෝජනය කරමින් ලංකාවේ පළමු පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ අතර, <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Result of Parliamentary General Election 1947 |url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/general-election-results/general-election-1947.pdf |access-date=17 July 2017 |publisher=Department of Elections, Sri Lanka}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2020|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ]] අපේක්ෂකයා ලෙස ඉදිරිපත් විය. වයස අවුරුදු විසිඅටක් වූ ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ ලාබාලතම සාමාජිකයා විය. <ref name="Island" /> 1963 දී කුමාරසිරි [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] පිහිටුවීම සංවිධානය කළේ <nowiki>[[නාගලිංගම් ෂන්මුගදාසන් | ඩී.එන්.නදුන්ගේ]]</nowiki>, ඩී.කේ.ඩී.ජිනේන්ද්‍රපාල, හිග්ගොඩ ධර්මසේන,කේ.මානික්කවාසගර්,එන්.එල්.පෙරේරා,කේ.විමලපාල,කේ.කුලවීරසිංහම්,ඩබ්ලිව්.එස්.ද සිරිවර්ධන, එෆ්.ඒ.සිරිවර්ධන ,ඒ.ඩී.ඒ. එස්.එම්.වික්‍රමසිංහ, ඒ.ජයසූරිය, ඩී.ඒ.ගුණසේකර, සිරිල් කුලතුංග, වික්ටර් සිල්වා, [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]], සුසීමා, කේ.වී. ක්‍රිෂ්ණකුට්ටි, එස්.ජනප්‍රිය, කාන්ති අබේසේකර, ඊ.ටී.මූර්ති, ධර්මදාස ජයකොඩි, එච්.ජී.ඒ.ද සිල්වා, එච්.එම්.පී. ද සිල්වා, එච්.එම්.පී. ඕ.ඒ. රමියා, ඩී.බී. අල්විස්, සී.එස්. මනෝහර්, එස්. සිවදාසන්, සමරසිරි ද සිල්වා සහ පී.විජයතිලක. කුමාරසිරි [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී)]] පළමු මහ ලේකම්වරයා විය. <ref name="Salute from සත්‍යමනායි SATHIAMANAI சத்தியமனை">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Salute from සත්‍යමනායි SATHIAMANAI சத்தியமனை |url=https://sathiamanai.blogspot.com/2004/10/a-salute-to-comrade-premalal-kumarasiri.html}}</ref> 1964 වසරේදී චීන අගමැති [[චෞ එන්-ලායි|චෞ එන්ලායි]] ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරයක නිරත වූ අවස්ථාවේදී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී) වෙනුවෙන් ඔහුව පිළිගනු ලැබුවේ ද කුමාරසිරි විසිනි <ref name="Zhou Enlai visit Photo from தொழிலாளி 1964.03.14">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Zhou Enlai visit Photo from தொழிலாளி 1964.03.14 |url=http://noolaham.net/project/280/27956/27956.pdf}}</ref> == ආශ්රිත == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Members of the 1st Parliament of Ceylon}} [[ප්‍රවර්ගය:Members of the 1st Parliament of Ceylon]] [[ප්‍රවර්ගය:2004 මරණ]] [[ප්‍රවර්ගය:1919 උපත්]] oclyb4qa2kr7j2vu89uebldm7xzkbxt 800532 800531 2026-09-29T10:14:45Z Sathiamanai 81252 Updated 800532 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි|honorific_prefix=[[ගරු|ගරු]]|name=ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි|native_name=பிரேமலால் குமாரசிறி<br>Premalal Kumarasiri|honorific_suffix=|image=Premalal Kumarasiri.jpg|office=|order=|president=|constituency_MP=[[හක්මන|හක්මන මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය]]|parliament=Ceylon|predecessor=''ආසනය නිර්මාණය කරන ලදී''|successor=[[සී. ඒ. ධර්මපාල]]|term_start=1947|term_end=1952|office2=|order2=|majority2=|predecessor2=|successor2=|term_start2=|term_end2=|birth_date={{birth date|df=yes|1919|12|12}}|birth_place=ගෝනපීනුවල|death_date={{death date and age|df=yes|2004|10||1919|12|12}}|death_place=|spouse=මැණිකේ|party=[[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]]<br>[[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]]|relations=|children=කාන්තිලාල්|alma_mater=[[රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය]], [[ආනන්ද විද්‍යාලය]], කොළඹ|occupation=කොමියුනිස්ට්|known_for=[[මාඕ සේතුං|මාඕවාදී]] දේශපාලනය|profession=}} '''ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි''' (1919 දෙසැම්බර් 12 - 2004 ඔක්තෝබර්) ශ්‍රී ලාංකික [[කොමියුනිස්ට්වාදය|කොමියුනිස්ට්]] දේශපාලනඥයෙක් සහ හිටපු [[පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී|පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක්]] විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Hon. Kumarasiri, Premalal M.P. |url=http://www.parliament.lk/en/members-of-parliament/directory-of-past-members/viewMember/2430 |access-date=17 July 2017 |website=Directory of Past Members |publisher=[[Parliament of Sri Lanka]]}}</ref> ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි 1919 දෙසැම්බර් 12 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු ප්‍රදේශයේ [[ගෝනපීනුවල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|ගෝනපීනුවල]] නම් ගම්මානයේ උපත ලැබීය. <ref name="Island">{{Cite news|url=http://www.island.lk/2004/10/07/news30.html|title=A tribute to Premalal Kumarasiri|last=Rajapaksa|first=Mahinda|date=7 October 2004|work=[[The Island (Sri Lanka)|The Island]]|access-date=17 July 2017|author-link=Mahinda Rajapaksa}}</ref> ඔහු ගමේ පාසලටත් පසුව කොළඹ [[ආනන්ද විද්‍යාලය, කොළඹ|ආනන්ද විද්‍යාලයටත්]] ගියේය. <ref name="Island" /> උපාධිය ලැබීමෙන් පසු ඔහු [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]] වෙනුවෙන් පූර්ණ කාලීනව සේවය කිරීමට පටන් ගත්තේය. 1947 දී ඔහු හක්මන මැතිවරණ කොට්ඨාශය නියෝජනය කරමින් ලංකාවේ පළමු පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ අතර, <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Result of Parliamentary General Election 1947 |url=http://www.slelections.gov.lk/web/images/pdf/general-election-results/general-election-1947.pdf |access-date=17 July 2017 |publisher=Department of Elections, Sri Lanka}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2020|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ]] අපේක්ෂකයා ලෙස ඉදිරිපත් විය. වයස අවුරුදු විසිඅටක් වූ ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ ලාබාලතම සාමාජිකයා විය. <ref name="Island" /> 1963 දී කුමාරසිරි [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] පිහිටුවීම සංවිධානය කළේ <nowiki>[[නාගලිංගම් ෂන්මුගදාසන් | ඩී.එන්.නදුන්ගේ]]</nowiki>, ඩී.කේ.ඩී.ජිනේන්ද්‍රපාල, හිග්ගොඩ ධර්මසේන,කේ.මානික්කවාසගර්,එන්.එල්.පෙරේරා,කේ.විමලපාල,කේ.කුලවීරසිංහම්,ඩබ්ලිව්.එස්.ද සිරිවර්ධන, එෆ්.ඒ.සිරිවර්ධන ,ඒ.ඩී.ඒ. එස්.එම්.වික්‍රමසිංහ, ඒ.ජයසූරිය, ඩී.ඒ.ගුණසේකර, සිරිල් කුලතුංග, වික්ටර් සිල්වා, [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]], සුසීමා, කේ.වී. ක්‍රිෂ්ණකුට්ටි, එස්.ජනප්‍රිය, කාන්ති අබේසේකර, ඊ.ටී.මූර්ති, ධර්මදාස ජයකොඩි, එච්.ජී.ඒ.ද සිල්වා, එච්.එම්.පී. ද සිල්වා, එච්.එම්.පී. ඕ.ඒ. රමියා, ඩී.බී. අල්විස්, සී.එස්. මනෝහර්, එස්. සිවදාසන්, සමරසිරි ද සිල්වා සහ පී.විජයතිලක. කුමාරසිරි [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී)]] පළමු මහ ලේකම්වරයා විය.<ref name="Peking_Split">{{cite journal |title=To All Marxist-Leninists Inside the Ceylon Communist Party |journal=Peking Review |volume=6 |issue=50 |date=13 December 1963 |pages=14–18 |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/ccp-split.pdf}}</ref> <ref name="Salute from සත්‍යමනායි SATHIAMANAI சத்தியமனை">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Salute from සත්‍යමනායි SATHIAMANAI சத்தியமனை |url=https://sathiamanai.blogspot.com/2004/10/a-salute-to-comrade-premalal-kumarasiri.html}}</ref> 1964 වසරේදී චීන අගමැති [[චෞ එන්ලායි]] ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරයක නිරත වූ අවස්ථාවේදී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී) වෙනුවෙන් ඔහුව පිළිගනු ලැබුවේ ද කුමාරසිරි විසිනි <ref name="Zhou Enlai visit Photo from தொழிலாளி 1964.03.14">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Zhou Enlai visit Photo from தொழிலாளி 1964.03.14 |url=http://noolaham.net/project/280/27956/27956.pdf}}</ref> == ආශ්රිත == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Members of the 1st Parliament of Ceylon}} [[ප්‍රවර්ගය:Members of the 1st Parliament of Ceylon]] [[ප්‍රවර්ගය:2004 මරණ]] [[ප්‍රවර්ගය:1919 උපත්]] 2mgka0ycr0qp2gvbkd8nfln27enrrgd 6 196911 800533 2026-09-29T10:26:49Z Sathiamanai 81252 == සාරාංශය == {{Non-free fair use rationale | Description = කේ. ඒ. සුබ්‍රමණියම් (1931–1989), ශ්‍රී ලාංකික වාමාංශික දේශපාලනඥයෙක් සහ ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී) ආරම්භක නායකයෙක්. | Source = දෙමළ විකිපීඩියාවෙන් (ta:File:KASubramaniam.jpg) | Article = කේ. ඒ. සුබ්‍රමණියම් | Portion = සම්පූර්ණ ඡායාරූපය | Low_resolution = ඔව් | Purpose = පුද්ගලයාගේ චරිතාපදාන ලිපියේ ප්‍රධාන තොරතුරු කොටුව තුළ දෘශ්‍යමය වශයෙන් හඳුනා ගැනීම සඳහා පමණි. | Replaceabilit... 800533 wikitext text/x-wiki == සාරාංශය == {{Non-free fair use rationale | Description = කේ. ඒ. සුබ්‍රමණියම් (1931–1989), ශ්‍රී ලාංකික වාමාංශික දේශපාලනඥයෙක් සහ ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී) ආරම්භක නායකයෙක්. | Source = දෙමළ විකිපීඩියාවෙන් (ta:File:KASubramaniam.jpg) | Article = කේ. ඒ. සුබ්‍රමණියම් | Portion = සම්පූර්ණ ඡායාරූපය | Low_resolution = ඔව් | Purpose = පුද්ගලයාගේ චරිතාපදාන ලිපියේ ප්‍රධාන තොරතුරු කොටුව තුළ දෘශ්‍යමය වශයෙන් හඳුනා ගැනීම සඳහා පමණි. | Replaceability = පුද්ගලයා 1989 දී මියගොස් ඇති බැවින් නිදහස් ඡායාරූපයක් ලබා ගැනීම කළ නොහැක. }} == බලපත්‍රය == {{Non-free biog-pic}} ckz6ht0wmfup1tx7v76axeul0b6hepz 800534 800533 2026-09-29T10:28:12Z Sathiamanai 81252 /* සාරාංශය */ කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම් 800534 wikitext text/x-wiki == සාරාංශය == {{Non-free fair use rationale | Description = කේ. ඒ. සුබ්‍රමණියම් (1931–1989), ශ්‍රී ලාංකික වාමාංශික දේශපාලනඥයෙක් සහ ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී) ආරම්භක නායකයෙක්. | Source = දෙමළ විකිපීඩියාවෙන් (ta:File:KASubramaniam.jpg) | Article = කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම් | Portion = සම්පූර්ණ ඡායාරූපය | Low_resolution = ඔව් | Purpose = පුද්ගලයාගේ චරිතාපදාන ලිපියේ ප්‍රධාන තොරතුරු කොටුව තුළ දෘශ්‍යමය වශයෙන් හඳුනා ගැනීම සඳහා පමණි. | Replaceability = පුද්ගලයා 1989 දී මියගොස් ඇති බැවින් නිදහස් ඡායාරූපයක් ලබා ගැනීම කළ නොහැක. }} == බලපත්‍රය == {{Non-free biog-pic}} a7qbtsc1edcgr6j8igc3su6rt18x2ym 0 196912 800537 2026-09-29T10:51:56Z Sathiamanai 81252 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1351764026|New Democratic Marxist–Leninist Party]]" 800537 wikitext text/x-wiki .**නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්-ලෙනින්වාදී පක්ෂය** (දෙමළ: புதிய-ஜනநாயக மார்க்சிச-லெனினிச கட்சி) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක කොමියුනිස්ට් පක්ෂයකි. 1978 දී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී) ඇති වූ භේදයකින් පසුව මෙම පක්ෂය බිහි විය. ආරම්භයේදී මෙම පක්ෂය **ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම)** ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය. එහි ආරම්භක ප්‍රධාන ලේකම්වරයා වූයේ කේ. ඒ. සුබ්‍රමණියම් වන අතර, වත්මන් ප්‍රධාන ලේකම්වරයා වන්නේ එස්. කේ. සෙන්තිවේල් ය. == ඉතිහාසය == [[ප්‍රවර්ගය:Short description is different from Wikidata]] [[ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]] l8ulfulivvxwz11n1j3y41p741tgeyl 800540 800537 2026-09-29T11:31:18Z Sathiamanai 81252 Updated 800540 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව දේශපාලන පක්ෂය | name = නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්-ලෙනින්වාදී පක්ෂය | native_name = New Democratic Marxist–Leninist Party <br> புதிய-ஜனநாயக மார்க்சிச-லெனினிச கட்சி | logo = | logo_size = | colorcode = Red | leader = | chairperson = | president = | secretary_general = [[එස්.කේ. සෙන්තිවේල්]] | founder = [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]]<br>සමල් ද සිල්වා | leader1_title = | leader1_name = | slogan = | founded = 1978 ජූලි 3 | dissolved = | merger = | split = [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (පීකිං පිල)]] | predecessor = | merged = | successor = | headquarters = | newspaper = | student_wing = | youth_wing = | membership_year = | membership = | ideology = {{ubl|[[කොමියුනිස්ට්වාදය]]|[[මාක්ස්වාදය-ලෙනින්වාදය]]|[[මාඕ සේතුං චින්තනය]]|ප්‍රති-ප්‍රතිශෝධනවාදය}} | religion = | national = [[ජන අරගල සන්ධානය]] | position = [[අන්ත වාමාංශික]] | international = ICOR | european = | europarl = | affiliation1_title = | affiliation1 = | colors = {{color box|Red}} රතු, {{color box|Yellow}} කහ | seats1_title = | seats1 = | seats2_title = | seats2 = | seats3_title = | seats3 = | symbol = කේතලය <br/> [[ගොනුව:Election Symbol New Democratic Marxist Leninist Party Sri Lanka.png|100px]] | website = {{URL|http://ndmlp.net/}} | country = ශ්‍රී ලංකාව | footnotes = }} '''නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්-ලෙනින්වාදී පක්ෂය''' ({{lang-ta|[[:ta:புதிய சனநாயக மார்க்சிச லெனினிசக் கட்சி]]}}) ({{lang-en|[[:en:New Democratic Marxist–Leninist Party]]}}) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] ක්‍රියාත්මක [[කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|කොමියුනිස්ට් පක්ෂයකි]]. 1978 දී [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී)]] ඇති වූ භේදයකින් පසුව මෙම පක්ෂය බිහි විය. ආරම්භයේදී මෙම පක්ෂය '''ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම)''' ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය. එහි ආරම්භක ප්‍රධාන ලේකම්වරයා වූයේ [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] වන අතර, වත්මන් ප්‍රධාන ලේකම්වරයා වන්නේ [[එස්.කේ. සෙන්තිවේල්]] ය. == ඉතිහාසය == === පසුබිම === {{ප්‍රධාන|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)}} 1963 ජුනි මාසයේදී, [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] සහ ඩී. බී. අල්විස් විසින් ලංකා කොමියුනිස්ට් සහ ප්‍රගතිශීලී තරුණ ලීග සම්මේලනය වෙනුවෙන් සමස්ත-චීන තරුණ සම්මේලනය සමඟ ගිවිසුමකට අත්සන් තබන ලද අතර, එමඟින් සංවිධාන දෙක අතර සහයෝගීතාව ස්ථාපිත කෙරිණි. ඔවුන් 1963 දී [[චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව|මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ]] කළ සංචාරයේදී, චීනයේ උප අගමැති සහ විදේශ අමාත්‍ය චෙන් යී මහතාව හමු විය.<ref name="KAS Commemoration Volume">{{cite web |url= http://noolaham.net/project/128/12749/12749.html |title=KAS Commemoration Volume }}</ref><ref name="Agreement with All-China Youth Federation 1963">{{cite web |url= https://books.google.com/books?id=fygeErC30GkC&q=K.+A.+Subramaniam+D.+B.+Alwis&pg=RA14-PA9 |title=Agreement with All-China Youth Federation 1963|year=1963}} from CIA report</ref><ref>{{cite news|title=Joint Statement with photo on Page 4|url=http://noolaham.net/project/280/27944/27944.pdf|newspaper=The Worker (Tholilai) from Sri Lanka|date=23 November 1963}}</ref> 1964 සිට, ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී) විප්ලවවාදී පක්ෂයක් වූ බැවින් ඊට එක් වූ සාමාජිකයින් සහ ක්‍රියාකාරිකයින් සිය ගණනක් පක්ෂ නායකත්වය පිළිබඳව කලකිරීමට පත්ව පක්ෂයෙන් ඉවත් වීමට පටන් ගත් අතර, හුදකලා පුද්ගලයන් බවට පත්වීම හෝ වෙනත් පක්ෂවලට එක්වීම සිදු විය. [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] පක්ෂය තුළම රැඳී සිටිමින්, නිවැරදි මාර්ගයේ නව පක්ෂයක් ගොඩනැගිය හැකි බවට විශ්වාස කළ සෙසු පිරිස සමඟ එක් විය.<ref name="ASSESSING SHANMUGADASAN">{{cite news|title=ASSESSING SHANMUGADASAN|url=http://inioru.com/%e0%ae%9a%e0%ae%a3%e0%af%8d%e0%ae%ae%e0%af%81%e0%ae%95%e0%ae%a4%e0%ae%be%e0%ae%9a%e0%ae%a9%e0%af%88-%e0%ae%ae%e0%ae%a4%e0%ae%bf%e0%ae%aa%e0%af%8d%e0%ae%aa%e0%ae%bf%e0%ae%9f%e0%af%81%e0%ae%b5%e0%ae%a4/|newspaper=INIORU By E. THAMBIYA|date=22 April 2013}}</ref><ref name="Comrade Maniyam Memories by S.K. Senthivel 2014">{{cite web |url=http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%A4%E0%AF%8B%E0%AE%B4%E0%AE%B0%E0%AF%8D_%E0%AE%AE%E0%AE%A3%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%AE%E0%AF%8D_%E0%AE%A8%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%88%E0%AE%B5%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%8D |title=Comrade Maniyam Memories by S.K. Senthivel 2014}}</ref><ref name=b>{{cite book|title=Asian Analysis|url=https://books.google.com/books?id=6pRTAAAAIAAJ|year=1972|page=46}}</ref><ref name="W. A. Dharmadasa">{{cite web |url=http://www.noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%A4%E0%AF%8A%E0%AE%B4%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AE%BE%E0%AE%B3%E0%AE%BF_1964.07.04 |title=W. A. Dharmadasa}}</ref><ref name="Rohana-Lanka-library">{{cite web |url=http://www.lankalibrary.com/pol/jvp1971.htm |title=A Lost Revolution: The JVP Insurrection 1971 |work=LankaLibrary}}</ref><ref name="Peradiga Sulanga team led by Gamini Yapa">{{cite web |url=https://srilankabrief.org/2020/04/memories-never-die-49-years-ago-in-sri-lanka-april-insurrection-attack-on-jaffna-berty-ranjith-henayakaarachchi/ |title=Peradiga Sulanga team led by Gamini Yapa |access-date=2020-08-10 |archive-date=2020-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703145925/https://srilankabrief.org/2020/04/memories-never-die-49-years-ago-in-sri-lanka-april-insurrection-attack-on-jaffna-berty-ranjith-henayakaarachchi/ |url-status=dead }}</ref> [[නාගලිංගම් ෂන්මුගදාසන්|එන්. සන්මුගදාසන්]] මහ ලේකම්වරයා ලෙස කටයුතු කළ පක්ෂය තුළ දිගටම රැඳී සිටි සමල් ද සිල්වා ඇතුළු පිරිසට 1978 මැද භාගයේදී කැඳවන ලද විශේෂ පක්ෂ සම්මේලනයකදී සිය ස්ථාවරය වෙනස් කිරීමට සිදු විය. [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්|කේ. ඒ. සුබ්‍රමණියම්ගේ]] නායකත්වයෙන් නිවැරදි දෘෂ්ටිවාදාත්මක, දේශපාලන හා සංවිධානාත්මක කරුණු ඇතුළත් පූර්ණ වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කර විවාදයට ලක් කළද, එම වාර්තාව පිළි නොගත් අතර අත්තනෝමතික තීරණ ගන්නා ලදී. මෙම පසුබිම තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ප්‍රදේශවලින් රැස්ව සිටි පක්ෂ සාමාජිකයෝ වෙනම පක්ෂයක් පිහිටුවීමට තීරණය කළහ. [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] දැඩි අකමැත්තකින් යුතුව වුවද එම යෝජනාව පිළිගෙන එය අධිෂ්ඨානශීලීව ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඉදිරියට පැමිණියේය.<ref name="Comrade Maniyam Memories by S.K. Senthivel 2014" /><ref name="35th Year">{{cite web |url= https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/history.pdf |title= The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year }}</ref><ref name="Statement by Samal De Silva and K.A. Subramaniam 1978">{{cite web |url=http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%AA%E0%AE%9F%E0%AE%BF%E0%AE%AE%E0%AE%AE%E0%AF%8D:18875.JPG |title=Statement by Samal De Silva and K.A. Subramaniam 1978}}</ref> === ආරම්භය සහ පසුකාලීන ඉතිහාසය === 1978 දී එන්. සන්මුගදාසන්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]], දෙමළ ජනතාවගේ [[ස්වයං-තීරණ අයිතිය]] පිළිගැනීමට සහ [[ලෝක තුනේ න්‍යාය]] ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට මධ්‍යම කාරක සභාව ගත් තීරණයට පටහැනිව ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශයක් නිකුත් කිරීමත් සමඟ, සමල් ද සිල්වා, [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]], [[එස්.කේ. සෙන්තිවේල්]] ඇතුළු පිරිසක් පක්ෂයෙන් ඉවත් වී නව දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවූහ.<ref name="Statement by Samal De Silva and K.A. Subramaniam 1978"/> 1978 ජූලි 3 වන දින පක්ෂ සාමාජිකයින්ගේ සම්මේලනයක් පවත්වන ලදී. එම සම්මේලනයේදී නව පක්ෂය 'ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම)' ලෙස නම් කිරීමටත්, පක්ෂ මහා සම්මේලනයක් පවත්වන තෙක් අන්තර්වාර සංවිධායක කමිටුවක් පත් කිරීමටත් තීරණය වූ අතර, එම කමිටුවේ ලේකම්වරයා ලෙස ඔහු (කේ. ඒ. සුබ්‍රමණියම්) තේරී පත් විය. පක්ෂය ශක්තිමත් සංවිධානයක් ලෙස ගොඩනැගීමටත් වැඩකරන ජනතාව අතර එය මුල් බැස ගැනීමටත් [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] සිය උපරිම හැකියාව යෙදවීය.<ref name="Comrade Maniyam Memories by S.K. Senthivel 2014" /><ref name="35th Year" /> ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම) 1991 දී සිය නම 'නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය' ලෙස වෙනස් කළ අතර, පසුව 2010 ජුනි මාසයේදී කොළඹදී පැවති 5 වන සමස්ත ලංකා සම්මේලනයේදී එය 'නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්-ලෙනින්වාදී පක්ෂය' ලෙස නම් කරන ලදී.<ref name="NDMLP">{{cite web |url=http://ndmlp.net/page.php?p=Home |title=NDMLP}}</ref><ref name="ASSESSING SHANMUGADASAN"/><ref name="35th Year" /> දැනට [[එස්.කේ. සෙන්තිවේල්]] එහි ප්‍රධාන ලේකම්වරයා ලෙස කටයුතු කරන අතර,<ref name=" NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting">{{cite web |url= https://www.icor.info/2018-1/ndmlp-40th-anniversary-seminar-and-meeting |title= NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting}}</ref> ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පක්ෂය ICOR සමඟ අනුබද්ධව ඇත.<ref name=" NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting" /> == මේවාද බලන්න == * [[ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]] * [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාක්ස්-ලෙනින්වාදී)]] == මූලාශ්‍ර == {{ප්‍රතිසංස්කරණ|1}} {{ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ}} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 පිහිටුවීම්]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂ]] [[ප්‍රවර්ගය:1978 දී පිහිටුවන ලද දේශපාලන පක්ෂ]] [[ප්‍රවර්ගය:මාඕවාදී පක්ෂ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ දේශපාලන පක්ෂ]] {{SriLanka-party-stub}} i13pdb5u8mogc3ps7fsoahzisi7ozob