චෙන්නායි

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>චෙන්නායි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9356</id>
    <revision>
      <id>800671</id>
      <parentid>490141</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T04:40:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6498" sha1="3erjhswb7naig8kdr92jdimgh00780u" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
| official_name                   = சென்னை
| other_name                      = මැඩ්‍රාස් (1996 තෙක්)
| settlement_type                 = [[පුරවරය]]
| nickname                        = Detroit of India, Gateway to South India
| subdivision_type                = රට
| subdivision_name                = {{ධජය|ඉන්දියාව}}
| subdivision_type1               = ප්‍රාන්තය
| subdivision_name1               = [[තමිල්නාඩුව]]
| subdivision_type2               = දිස්ත්‍රික්කය
| subdivision_name2               = [[චෙන්නායි දිස්ත්‍රික්කය|චෙන්නායි]], [[කාංචිපුරම් දිස්ත්‍රික්කය|කාංචිපුරම්]] සහ [[තිරුවල්ලූර් දිස්ත්‍රික්කය|තිරුවල්ලූර්]]{{#tag:ref|The Chennai metropolitan area also includes portions of [[Kanchipuram District|Kanchipuram]] and [[Tiruvallur District|Tiruvallur]] districts adjoining the [[Chennai District]].|group=upper-alpha}}
| subdivision_type3               = පැරණි නම
| subdivision_name3               = මැඩ්‍රාස්
| subdivision_type4               = භාෂාවන්
| subdivision_name4               = [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ(தமிழ்)]]
| established_title               = පිහිටුවීම
| established_date                = 1639
| image_skyline                   = Chennai Montage.png&lt;!--DO ''not'' REPLACE THE IMAGE WITHOUT GETTING CONSENSUS ON THE TALK PAGE--&gt;
| image_caption                   = Clockwise from top: [[Madras Central]], [[Marina Beach]], [[Kapaleeswarar Temple]], [[Santhome Basilica]], [[Bharata Natyam|Bharata Natyam recital]].
| pushpin_map                     = India Tamil Nadu
| pushpin_map_caption             = Location of Chennai in Tamil Nadu
| pushpin_label_position          = left
| leader_party                    = 
| government_type                 = [[Mayor–council government|Mayor–Council]]
| governing_body                  = [[Chennai Corporation]]
| leader_title1                   = [[Corporation of Chennai|Mayor]]
| leader_name1                    = [[Saidai Sa Duraisamy|Saidai Duraisamy]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Who's Who|url=http://www.chennaicorporation.gov.in/about-chennai-corporation/PublicCMSPages.do?do=listWhoswho|work=About Corporation of Chennai|publisher=[[Corporation of Chennai]]|accessdate=28 December 2012}}&lt;/ref&gt;
| leader_title2                   = [[Deputy Mayor]]
| leader_name2                    = P Benjamin
| leader_title3                   = Corporation Commissioner
| leader_name3                    = D Karthikeyan
| leader_title4                   = [[Police Commissioner]]
| leader_name4                    = S George&lt;ref&gt;{{cite news|title=Commissioner of Police|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/article3915661.ece|work=The Hindu|accessdate=28 December 2012|date=20 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107001614/https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/no-compromise-on-law-and-order-top-cop/article3915661.ece|archive-date=7 January 2019|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2                  = 426
| area_total_sq_mi                = 164.8
| area_magnitude                  = 1 E+7
| area_metro_km2                  = 1189
| area_metro_sq_mi                = 426
| area_footnotes                  = &lt;ref name=&quot;mhupa.gov.in&quot;&gt;{{cite web|title=Chennai: PhaseII|url=http://mhupa.gov.in/ray/csmc_ppt/7th_csmc_pilotphase_Chennai-PhaseII.pdf|accessdate=24 April 2014}}&lt;/ref&gt;
| elevation_m                     = 6
| elevation_ft                    = 20
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +05:30
| population_total                = 8,696,010
| population_footnotes            = &lt;ref name=&quot;Census 2011&quot;&gt;{{cite web|title=Cities with population of 1 Lakh and Above|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf|publisher=censusindia.gov.in|accessdate=30 January 2014}}&lt;/ref&gt;
| population_as_of                = 2011
| population_density_km2          = auto
| population_metro                = 86,96,010
| population_metro_footnotes      = &lt;ref name=&quot;ua_2011&quot;&gt;{{cite web|title=Major Agglomerations|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|publisher=citypopulation.de|accessdate=30 January 2014}}&lt;/ref&gt;
| population_rank                 = 3rd
| population_blank1_title         = Metro rank
| population_blank1               = 4th
| population_demonym              = Chennaite
| blank2_name                     = {{nowrap|[[නිල භාෂාව]]}}
| blank2_info                     = [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]]
| blank3_name                     = {{nowrap|[[කථා කරන භාෂාව]]}}
| blank3_info                     = [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]], [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|Pincode(s)]]
| postal_code                     = 600001 to 600130
| area_code                       = [[Telephone numbers in India|+91-44]]
| registration_plate              = '''TN-01 to TN-14, TN-18, TN-22, TN-85'''
| blank_name_sec1                 = [[UN/LOCODE]]
| blank_info_sec1                 = IN MAA
| website                         = {{URL|http://www.chennaicorporation.gov.in/|Chennai Corporation}}
| footnotes                       = {{Reflist|group=upper-alpha}}
| name                            = චෙන්නායි
}}

'''චෙන්නායි''' ([[දෙමළ භාෂාව|දමිළ]]: '''சென்னை''') යනු [[ඉන්දියාවේ]] තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ අගනුවරයි. 1991 දී මෙනුවර ජනයා 5,361,470ක් විසූහ. එකල මෙම නුවර හඳුන්වනු ලැබුවේ [[මදුරාසිය]] / මදුරාසපට්ටිනම් යන නමිනි.

== ආශ්‍රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව]]</text>
      <sha1>3erjhswb7naig8kdr92jdimgh00780u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජාතික ගීය - ශ්‍රී ලංකා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10572</id>
    <revision>
      <id>800673</id>
      <parentid>793250</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T04:51:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15043" sha1="b75y81n8lj9p7l1xtyvoul0jooyb29q" xml:space="preserve">{{mergewith|ශ්‍රී ලංකා ජාතික ගීය}}
{{තොරතුරුකොටුව ගීය
|title         = ශ්‍රී ලංකා මාතා
|english_title = National Anthem of Sri Lanka (Mother Sri Lanka)
|image         =
|image_size    =
|caption       =
|prefix        = ජාතික
|country       = {{LKA}}
|author        = [[ආනන්ද සමරකෝන්]]
|lyrics_date   = 1940
|composer      = [[ආනන්ද සමරකෝන්]]
|music_date    = 1940
|adopted       = 1951
|until         =
|sound         = Sri Lanka Matha.ogg
|sound_title   = ශ්‍රී ලංකා මාතා (තූර්යභාණ්ඩීය)
}}


'''''ශ්‍රී ලංකා මාතා''''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[ජාතික ගීය|ජාතික ගීයයි]]. [[1940]]  දී   [[සිංහල භාෂාව|සිංහල භාෂාවෙන්]]  එහි පද හා තනුව ලියැවුනේ [[ආනන්ද සමරකෝන්]] විසින් වන අතර, 1951, නොවැම්බර 22 දිනදී නිල වශයෙන් එය ජාතික ගීය වශයෙන් පිළිගැනුනේ එවකට ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍ය [[එඩ්වින් විජයරත්න|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න]] මුලසුන හෙබවූ කමිටුවක නිර්දේශ මතය. 

මුල් කාලයෙහිදී ගීයේ මුල් පේළිය කියැවුනේ: &quot;නමෝ නමෝ මාතා, අප ශ්‍රී ලංකා&quot; ලෙසයි.  1950 ගණන් වලදී මෙම වචන පිළිබඳ කිසියම් මතභේදයක් පැවතුනු අතර, [[1962]] වසර මුලදී එය දැනට පවතින ආකාරයට වෙනස් කෙරිනි. 

ද සන්ඩේ ඔබ්සර්වර් පුවත්පත වාර්තා කරන අන්දමට, 1952 දී ජාතික ගීය බවට ''නමෝ නමෝ මාතා ගීය'' තෝරාගැනීමෙන් පසුව එයට විරුද්ධවාදීන් දක්වා ඇත්තේ ගීය ඇරඹෙන '''''න''''' අකුර අසුබ ඵල ගෙන දෙන්නක් බවයි. මෙම විරෝධය දිගු කලක් පැවැති අතර 1962 වන විට එය වර්ධනය වෙමින් හුවා දැක්වූයේ [[ඩී.එස්.සේනානායක|ඩී. එස්. සේනානායක]] වියෝව, ඩඩ්ලි සේනානායක රජයේ බිඳ වැටුම හා [[එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක]] ඝාතනය වැනි දේ සිදු වූයේ මෙම ගීයේ මුල් අකුර නිසා බවය. මෙය හමුවේ 1962 ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ රජය විසින් ජාතික ගීයේ මුල් පද පෙළ වෙනස් කලේ එහි නිර්මාතෘ ආනන්ද සමරකෝන් ශූරීන් නොවිමසමනි. තමන් රචනා කල ගීයට විරුද්ධ බලවේග වලට එරෙහි වෙමින් සමරකෝන් ශූරීන් විවිධ පරිශ්‍රම දැරූ අතර ගීය වෙනස් කලහොත් සිය දිවි නසාගන්නා බවට බලධාරින් වෙත දන්වා තිබිණි. මහත් සිත් තැවුලට පත් හෙතෙම එම අයුරින්ම 1962 අප්‍රේල් 5 දින සිය දිවි හානි කර ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.sundayobserver.lk/2002/12/22/fea01.html |access-date=2010-12-14 |archive-date=2012-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121015122708/http://www.sundayobserver.lk/2002/12/22/fea01.html }}&lt;/ref&gt;

==''ශ්‍රී ලංකා මාතා''==
{|
! ගීයෙහි සිංහල පද!!  ගීයේ දෙමළ පද !! 
|-
|
:ශ්‍රී ලංකා මාතා 
:අප ශ්‍රී....... ලංකා නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා
:සුන්‍දර  සිරිබරිනී සුරැඳි අති සෝබමාන ලංකා
:ධාන්‍ය ධනය නෙක මල් පලතුරු පිරි ජය භුමිය රම්‍යා
:අප හට සැප සිරි සෙත සදනා ජීවනයේ මාතා
:පිළිගනු මැන අප භක්‍තී පූජා
:නමෝ නමෝ මාතා

:අප ශ්‍රී ...... ලංකා නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා

:ඔබ වේ අප විද්‍යා
:ඔබ මය අප සත්‍යා
:ඔබ වේ අප ශක්‍ති 
:අප හද තුළ භක්‍තී
:ඔබ අප ආලෝකේ 
:අපගේ අනුප්‍රාණේ
:ඔබ අප ජීවන වේ
:අප මුක්‍තිය ඔබ වේ

:නව ජීවන දෙමිනේ නිතින අප පුබුදු කරන් මාතා
:ඥාන වීර්‍ය වඩවමින රැගෙන යනු මැන ජය භූමී කරා
:එක මවකගෙ දරු කැල බැවිනා
:යමු යමු වී නොපමා
:ප්‍රේම වඩා සැම හේද දුරැර දා නමෝ නමෝ මාතා 
:අප ශ්‍රී........ ලංකා නමෝ නමෝ නමෝ නමෝ මාතා
|
:ஸ்ரீ லங்கா தாயே - நம் ஸ்ரீ லங்கா
:நமோ நமோ நமோ நமோ தாயே

:நல்லெழில் பொலி சீரணி
:நலங்கள் யாவும் நிறை வான்மணி லங்கா
:ஞாலம் புகழ் வள வயல் நதி மலை மலர்
:நறுஞ்சோலை கொள் லங்கா
:நமதுறு புகலிடம் என ஒளிர்வாய்
:நமதுதி ஏல் தாயே
:நமதலை நினதடி மேல் வைத்தோமே
:நமதுயிரே தாயே - நம் ஸ்ரீ லங்கா
:நமோ நமோ நமோ நமோ தாயே

:நமதாரருள் ஆனாய்
:நவை தவிர் உணர்வானாய்
:நமதோர் வலியானாய்
:நவில் சுதந்திரம் ஆனாய்
:நமதிளமையை நாட்டே
:நகு மடி தனையோட்டே
:அமைவுறும் அறிவுடனே
:அடல்செறி துணிவருளே - நம் ஸ்ரீ லங்கா
:நமோ நமோ நமோ நமோ தாயே

:நமதோர் ஒளி வளமே
:நறிய மலர் என நிலவும் தாயே
:யாமெல்லாம் ஒரு கருணை அனைபயந்த
:எழில்கொள் சேய்கள் எனவே
:இயலுறு பிளவுகள் தமை அறவே
:இழிவென நீக்கிடுவோம்
:ஈழ சிரோமணி வாழ்வுறு பூமணி
:நமோ நமோ தாயே - நம் ஸ்ரீ லங்கா
:நமோ நமோ நமோ நமோ தாயே 
|}


== මාධ්‍ය==

{{සවන්දෙන්න
 | filename     =
 | title        = වාචක
 | description  = 
 | format       = [[Ogg]]
 | filename2    = Sri Lanka Matha.ogg
 | title2       = තූර්යභාණ්ඩීය
 | description2 = 
 | format2      = [[Ogg]]
 | filename3    = National_Anthem_of_Sri_Lanka.ogg
 | title3       = වාචක
 | description3 = 
 | format3      = [[Ogg]]
}}

== භාෂාව ==
සංස්කෘත වචන, හෙල වචන සහ පාලි වචන යොදා ගෙන ඇත.

===දෙමළ අනුවාදය ඉවතලෑම=== 

2010 දෙසැම්බර් 12 දිනදී  [[ද_සන්ඩේ_ටයිම්ස්_(ශ්‍රී_ලිංකාව)|ද සන්ඩේ ටයිම්ස් පුවත්පත]] වාර්තා කලේ,  &quot;එක් බසකට වැඩි ගණනකින් ජාතින ගීය භාවිත කරන කිසිදු රටක් ලොව නොපවතින බැවින්&quot;, නිල හා රාජ්‍ය උත්සවයන්හිදී,  ශ්‍රී ලංකා මාතා හී දෙමළ අනුවාදය භාවිතා කිරීම ඉවක ලෑමට, අතිගරු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ තුමාණන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් රැස්වූ කැබිනට් මණ්ඩලය විසින්  තීරණය කර ඇති බවකි. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=National Anthem only in Sinhala; Tamil version out |url=https://sundaytimes.lk/101212/News/nws_01.html |access-date=2026-04-07 |website=sundaytimes.lk |language=en}}&lt;/ref&gt;

ජාතික ගීයෙහි දෙමළ අනුවාදය අහෝසි කර ඇති බවට පැන නැගුනු චෝදනා ශ්‍රී ලංකාවේ රජය විසින් පසුව ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදි. එසේ කර ඇති බවට පලවී ඇති මාධ්‍ය වාර්තා වලට කිසිදු පදනමක් නොමැති බවට ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය නිවේදනය කරමින් ප්‍රකාශ කර සිටියේය.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2010-12-13 |title=Sri Lanka minister denies Tamil national anthem ban |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-11980434 |access-date=2026-04-07 |work=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thehindu.com/news/international/article950506.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20101220121220/http://www.thehindu.com/news/international/article950506.ece |access-date=2010-12-14 |archive-date=2010-12-20}}&lt;/ref&gt;

== ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි ජාතික ගීය පිළිබඳ සඳහන ==
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයෙහි 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි 7 වන වගන්තියෙහි දැක්වෙන්නේ, &quot;ශ්‍රී ලංකා ජනරජයෙහි ජාතික ගීය &quot;ශ්‍රී ලංකා මාතා&quot;  වන අතර,  එහි පද හා සංගීතය තුන්වන උප‍ලේඛනයෙහි දක්වා ඇති පරිදි වෙයි&quot; යනුවෙනි. &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.priu.gov.lk/Cons/1978Constitution/Chapter_01_Amd.html |access-date=2010-12-14 |archive-date=2014-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531083515/http://www.priu.gov.lk/Cons/1978Constitution/Chapter_01_Amd.html }}&lt;/ref&gt; එම තුන්වන උපලේඛනයෙහි සංගීත විස්තාරයට අනුබද්ධව ඉංග්‍රීසි අකුරෙන් ජාතික ගීයෙහි සිංහල පද ලියා දක්වා ඇති අතර ජාතික ගීයේ කුමන කොටස් තුමන අවස්ථා වලදී භාවිතා කල යුතුද යන බව හා එය වාදනය කල යුත්තේ ‍කුමන ආකාරයටද යන්න දක්වා ඇත. &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.priu.gov.lk/Cons/1978Constitution/NationalAnthom001.pdf |access-date=2010-12-14 |archive-date=2010-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620212051/http://www.priu.gov.lk/Cons/1978Constitution/NationalAnthom001.pdf }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;http://www.priu.gov.lk/Cons/1978Constitution/NationalAnthom002.pdf&lt;/ref&gt;

== 2000 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතෙහි ජාතික ගීය පිළිබඳ සටහන ==
2000, අගෝස්තු 3 වන දින එවකට ජනාධිපති චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන ලද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතෙහි &lt;ref&gt;http://www.priu.gov.lk/Cons/2000ConstitutionBill/Index2000ConstitutionBill.html&lt;/ref&gt; 5 වන වගන්තියෙහි දැක්වෙන්නේ, &quot;(1) ජනරජයේ ජාතික ගීය ''ශ්‍රී ලංකා මාතා'' වන අතර එහි පදමාලාව හා තනුව සතරවන ලේඛනයෙහි පළමු කොටසේ දක්වා ඇත. (2) ජාතික ගීයේ දෙමළ භාෂා අනුවාදය සතරවන ලේඛනයෙහි දෙවන කොටසේ දක්වා ඇත. &quot; යනුවෙනි. &lt;ref&gt;http://www.priu.gov.lk/Cons/2000ConstitutionBill/Constitution_Chapter1.pdf&lt;/ref&gt; සතරවන ලේඛනයෙහි සිංහල අකුරු වලින් සිංහල අනුවාදයෙහි පදමාලාවද හා දෙමළ අකුරු වලින් දෙමළ අනුවාදයෙහි පදමාලාවද දක්වා ඇත. &lt;ref&gt;http://www.priu.gov.lk/Cons/2000ConstitutionBill/Constitution_Chapter31.pdf&lt;/ref&gt; එක්සත් ජාතික පක්ෂ පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායම විවාදයෙන් ඉවත් වීම නිසා මෙම කෙටුම්පත සම්මත නොවිණි. 2000 අගෝස්තු 18 වන දිනදී පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීම නිසා මෙම පණත අහෝසි විය. 

==ආශ්‍රිත==
{{reflist}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව]]</text>
      <sha1>b75y81n8lj9p7l1xtyvoul0jooyb29q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නව අරහාදී බුදුගුණ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14664</id>
    <revision>
      <id>800683</id>
      <parentid>799539</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T07:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22524" sha1="5tpfjohmu11afiibhtytnlek9wo8g27" xml:space="preserve">{{ත්‍රිපිටකය}}[[සම්මා සම්බුදුවරු|සම්මා සම්බුදුවරුන්ගේ]] අනන්ත වූ ගුණ මෙනෙහි කිරීමේ පහසුව සඳහා මුලික වූ ගුණ නවයක් නිතර මෙනෙහි කරමින් බෞද්ධයෝ සිත පහදවා ගනිති. බුදුගුණ පෙළෙහි දක්වා ඇත්තේ
::''ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මා සම්බුද්ධො විජ්ජාචරණ සම්පන්නො සුගතො ලෝක විදූ&lt;br/&gt;
::අනුත්තරෝ පුරිස ධම්ම සාරථි සත්ථා දේව මනුස්සානං බුද්ධො භගවාති''
යනුවෙනි.

බුදු ගුණ 9 කි. අරහං බුදු ගුණය බුදුගුණලංකාරයෙ මෙසේ කවියකින් විස්තර කොට ඇත .

::''රහසත් පව් නොකො ට''
::''කෙලෙසරයනුත් දුරුකො ට''
::''නිසි වූයෙන් පුද ට ''
::''අරහ යන නම කියති මුනිදු ට''

==අරහං==
{{Cquote|ආරකත්තා - හතත්තා ච කිලේසාරීන සෝ මුනි 
හතසංසාර චක්කාරො - පච්චයාදීන චාරහෝ &lt;br&gt;
න රහෝ කරෝති පාපානි – අරහං තෙන වුච්චති|source=විශුද්ධි මාර්ගය}}
{{Verse translation
|head1=පාලි|lang=pli
|ආරකත්තා
හතත්තා ච කිලේසාරීන
හතසංසාර චක්කාරෝ
පච්චයාදීන චාරහෝ
න රහෝ කරෝති පාපානි
|head2=සිංහල|lang2=sin
|කෙලෙසුන්ගෙන් දුරුව සිටිනා බැවින් ද
සංසාර චක්‍රයාගේ ගරාදි සිඳ දැමූ හෙයින් ද
චීවරාදි ප්‍රත්‍යයන් පිළිගැනීමට සුදුසු හෙයින් ද 
රහසින්වත් පව් නොකළ හෙයින් ද
අරහං නම් වේ.}}

==සම්මා සම්බුද්ධ==
දුක,දුක හට ගැනීම , දුක නැති කිරීම සහ දුක නැති කරන මාර්ගය යන ආර්ය සත්‍ය හතර තමන් විසින්ම අවබෝධ කරගත් හෙයින් සම්මා සම්බුද්ධ නම් වේ.

==විජ්ජා චරණ සම්පන්න==
===අෂ්ට විද්‍යා===
අෂ්ට විද්‍යාවන්ගෙන් සහ පසළොස් චරණ ධර්මයන්ගෙන් යුක්ත වන බැවින් විජ්ජා චරණ නම් වේ.

#ඉන්ද්‍රිය පරෝපරියත්ත ඥානය  - විදර්ශනා ඥානය (අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම යන ත්‍රිලක්ෂණය අවබෝධ කරගන්නා වූ විදර්ශනා ඥානයන්ගෙන් ද)
#චුතූපපාත ඥානය  - සත්වයින්ගේ චුති උප්පත්ති දැකියහැකි ඥානය
#සෘද්ධිවිධ ඥානය  - අහසින්යෑම, දිය මත ඇවිදීම, පොලොවේ කිමිදී යෑම, ගිනිමත සිටීමේ හැකි ඥානය
#දිබ්බ ශ්‍රෝත ඥානය - දුර පවතින ශබ්ද , යන්ත්‍ර වලටවත් අසුනොවන සියුම් ශබ්ද ආදිය ඇසීමේ ඥානය
#පරචිත්ත විජානන ඥානය  - අනුන්ගේ සිත් කියවීමේ ඥානය
#පුර්වෙනිවාසානුස්සති ඥානය  - අනන්ත වූ පෙර භවයන් දැකියහැකි ඥානය
#දිබ්බ චක්කු ඥානය  - දිව ඇස්. ඕනෑම දුරක පවතින දෙයක් දැකීමේ ඥානය
#ආසවක්ෂය ඥානය - ආසාව ක්‍ෂය කරන ඥානය                                    යන අටයි.
 
===පසළොස් චරණ ධර්ම===
#ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලය - චීවරය දැරීමට අවශ්‍ය වන නීති රීති රකිමින් දරන සීලය
#ඉන්ද්‍රිය සංවර ශීලය - ඇස, කණ, නාසය, දිව, කය, මනස කියන ඉන්ද්‍රිය සංවර කර ගනිමින් දරන සීලය 
#භෝජනයෙහි මාත්‍රඥතාව - භෝජනයේ පමණ දැනීම
#ජාගරියානු යෝගය - නිදිවරා කෙළෙස් තවන නුවණ
#ශ්‍රද්ධාව -තම සිතින්ම තුනුරුවන් කෙරෙහි ඇති වන චිත්තප්‍රසාදය.   
#හිරිය - අකුසලයට අති ලැජ්ජාව  
#ඔත්තප්පය - අකුසලයට ඇති බය
#බහුශ්‍රැත භාවය - බොහෝ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති බව
#වීර්යය - 
#ස්මෘතිය - සතර සතිපට්ඨානය පිළිබඳ සිහි නුවණ 
#ප්‍රඥාව - සියලු පරමාර්ථ සත්‍යයන්ගේ අනිච්ච දුක්ඛ අනත්ථ ස්වභාවයහි අවබෝධය  
#ප්‍රථම ධ්‍යානය - විතක්ක විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා
#ද්විතීය ධ්‍යානය - විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා 
#තෘතීය ධ්‍යානය -  ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා
#චතුර්ථ ධ්‍යානය - සුඛ ඒකාග්‍රතා
==සුගත==
ප්‍රධාන අර්ථ දෙකකි
#සු + ගත (ගමනාර්ථය)
#සු + ගත (වචනාර්ථය)

කාමසුඛල්ලිකානුයෝගය සහ අත්තලමතානුයෝගය යන අන්තයන්ට නොවැටී මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව නම් වූ මඟහි ගමන් කළ හෙයින් සුගත නම් වේ. පළමු අර්ථ විවරණය අනුව මනා වූ සහ නිවැරැදි වූ ගමන් ඇති හෙයින් සුගත නම් වේ. 

දෙවැන්න සුහද හෙවත් සුගත යන්නයි. ලොවට වැඩ ඇති නිධානයක්‌ බඳු වචනම (නිධාන වතිං වාචං) නිරන්තරයෙන් වදාළ හෙයින්ද, ප්‍රිය මනාප වචන ව්‍යවහාර කළ හෙයින් ද, සත්‍ය එලෙසම මිස වෙනත් අයුරකින් නොවන හෙයින්ද, කිසිවකුටත් දෙසු දහම් වෙනස්‌ කළ නොහැකි හෙයින්ද, වචනයයෙන් පවසන දේම ක්‍රියාවටද නඟන හා ක්‍රියාවට නඟන දේ පමණක්‌ වචනයෙන් පවසන හෙයින් සුගත නම් වේ. 

==ලෝකවිදු==
මුළු විශ්වයම සත්ව ලෝකය, සංස්කාර ලෝකය, අවකාශ ලෝකය ලෙස ත්‍රිවිධ ක්ෂේත්‍රයක් යටතේ අවබෝධ කර ගත් නිසා ලෝකවිදූ විය. මේ අනුව විශ්වය තුළ ජීවින් සිටින ලෝක, සකස් වෙමින් පවතින ලෝක, විනාශ වෙමින් පවතින ලෝක අනන්ත අප්‍රමාණව තිබේ. බුද්ධ දේශනාව ලෝක විෂය අචින්ත්‍ය බවයි. පෘථිවිට දිස්වන ඉර හඳ හා තාරකාවලට අමතරව, අපට නොපෙනෙන සූර්යයන් හා චන්ද්‍රයන් විශ්වයේ අප්‍රමාණ සංඛ්‍යාවක් පවතීන බවත් ලෝක ධාතු ගැන සංස්කාර ධර්මයේදේශනා කොට ඇත. ලෝක විෂය පිළිබඳ සම්මුතීන් වශයෙන් හැදෑරීම පාරක් තෙරක් නොමැති බවයි. විශ්වය පුරාවටම ඇත්තේ පරමාර්ථ ධර්ම 82කි. බඹයක් පමණ වූ තම ශරීරය තුලින් පරමාර්ථ ධර්ම 82කම අවබෝධ කල හැකි ක්‍රම වේදය පහදා දි ඇත.

තුන් ලොව තතු ලෙසට - දැනගෙන නොදත් මෙලොවට 

දෙසුයෙන් නියම කොට - ලෝකවිදූ යයි කියති මුනිඳුට 

( බුදුගුණාලංකාරය ) 

==අනුත්තරෝ පුරිසධම්ම සාරථි==
උන්වහන්සේට වඩා ගුණයෙන් උසස් කිසිවෙක් තුන්ලොවෙහිම නැති හෙයින්ද,උන්වහන්සේට සමාන කෙනකුත් තුන්ලොවෙහිම නැති හෙයින්ද, අනුත්තර නම් වන සේක. හික්මවිය යුතු පුද්ගලයන් ධර්මයෙන් හික්මවිය හැකි බැවින්ද ධර්මයෙන් දමනය කළ හැකි බැවින්ද පුරිස දම්ම සාරථි නම් වන සේක.

බුදුන් වහන්සේ ලෝකයේ වෙනත් කිසිවෙකුට සමාන නොවන අයුරින් දමනය කල යුතු පුද්ගලයින් දමනය කල හෙයින් අනුත්තර පුරිසදම්ම සාරථි නම් වන සේක. උන් වහන්සේ එම දමනය කිරීම් දඩුවමින් හෝ ආයුද වලින් සිදු නොකලහ. එම දමනය කිරීම් සිදු කලේ කරුණාවෙන් හා ප්‍රඥාවෙනි. අංගුලිමාල,ආලවක,සච්චක ආදී දරුණු පිරිස් මෙන්ම නාලාගිරි,නන්දෝපනන්ද,වැනි දරුණු සත්වයන්ද ආලවක,සුචිරෝම,ඛරරෝම ආදී අමනුෂ්‍යයන් ද දමනය කලේ මෙම අසම සම දමනය කිරිමේ හැකියාව තුළිනි.

==සත්ථා දේව මනුස්සානං==
සත්ථා යනු ශාස්තෘ යන්නයි. දෙවිමිනිසුන් සහිත ලෝකයාට අනුශාසනා කරන්නේ යැයි යන අරුතින් සත්ථා නම් වේ. එලෙස දෙව් මිනිසුනට සසර කතරින් එතෙර වන්නට අර්ථයෙන් ධර්මයෙන් අනුශාසනා කරන බැවින් ද සියලු පූජාවන්ට සුදුසු වන බැවින්ද සත්ථා දේව මනුස්සානං නම් වේ.

==බුද්ධ==
''බුද්ධ'' යන වචනයෙන් අවබෝධ කළ යන්න අදහස් වේ. අවබෝධ කරගත් ධර්මය ඒ ආකාරයෙන්ම අන්‍යයන්ට අවබෝධ කරවීමට සමත් වන දේශනා ඥාණය ද ඇති බැවින් බුද්ධො ''නම් වන සේක''

==භගවා ==
භාග්‍යවන්ත බව - පාරමී ධර්ම පුරමින් එක්රැස් කල මහා ගුණ සමුදාය නිසා භාග්‍යවන්ත වූ හෙයින්  භගවා නම් වන සේක.

:භගවාති වචනං සෙටඨං - භගවාති පද මුත්තමං &lt;br /&gt;
:ගරු ගාරව යුත්තෝ සෝ -භගවා තේන වුච්චති&lt;br /&gt;

භගවා වචනය ශ්‍රේෂ්ඨවූ භගවා පදය උතුම්වූ ගරු බුහුමන් කල යුතු ලෙස භගවා ගැන කියමි&lt;ref name=&quot;test&quot;&gt;{{Citation |title=භගවා ගැන |url=http://www.lakehouse.lk/budusarana/2012/05/05/tmp.asp?ID=vision10 |access-date=2015-06-02 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305044622/http://www.lakehouse.lk/budusarana/2012/05/05/tmp.asp?ID=vision10 }}&lt;/ref&gt;
දිව්‍ය, බ්‍රහ්ම,මනුෂ්‍ය, නාග සුපර්ණාදී සියල්ලන්ට ම වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ ය උතුම්ය. එමෙන්ම ලෝකයේ වැඳුම් පිදුම් ලබන ශ්‍රේෂ්ඨයන් පවා ගරු බුහුමන් ලබන්නා වූ යන අරුත් දේ.

:[https://en.wikipedia.org/wiki/Visuddhimagga විශුද්ධි මාර්ගයට] අනුව 

# ඉස්සරිය[https://web.archive.org/web/20220103032906/http://www.budusarana.lk/budusarana/2012/05/05/tmp.asp?ID=vision10] - ඓශ්චර්ය&lt;br /&gt;
# ධම්ම - ධර්ම&lt;br /&gt;
# යස - යස&lt;br /&gt;
# සිරි - ශ්‍රී &lt;br /&gt;
# කාම - කාම &lt;br /&gt;
# පයතන - ප්‍රයත්න &lt;br /&gt;
:යන භාග්‍යයන් හයකින් යුක්තවූ අරුත දේ.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;

:'''1. ඉස්සරිය හෙවත් ඓශ්චර්ය භාග්‍යය'''

:ඉසුරු බවයි. තම සිත තමා කැමති පරිදි හැසිරවිය හැකි බවයි. අන්‍යයන්ගේ සිත් ද තමා කැමති පරිදි හැසිරවිය හැකි බවයි. කෙළෙස් වලින් සපිරුණු අන් කිසිවෙකුටත් මෙසේ කල නොහැකි බැවින් මෙම ගුණය චිත්තේශවර ගුණය නම් වේ. චිත්තේශවර ගුණය නිසා සමාධි සම්පත්තීශ්වර බවද, ධර්මේශ්වර බවද, සෘද්ධීශ්වර බවද, ගණේශ්වර බවද, සංඝේශ්වර බවද  ලෝකයාට ම අධිපති බැවින් ලෝකේශ්වර බව ද වලින්ද යුක්තවේ.
:තවද ලාභ අලාභ, යස, අයස, නින්දා, ප්‍රසංසා, සැප දුක් යන අටලෝ දහමින් කම්පා නොවන ගුණයද චිත්තේශ්වර බව නිසා ඇතිවන ගුණයකි.

:ඓශ්චර්ය භාග්‍යය බැඳී පවතින සෘද්ධිමය ස්වභාවය හා පවතින ලක්‍ෂණ අටකි&lt;ref name=&quot;test&quot;/&gt;

:# අනිමා - තම ශරීරය ඉතාම කුඩා කිරීමට හැකි බව. අබ ඇටයක් තරම් කුඩා වූ ප්‍රමාණයක තුන් සිව්රු දරමින් සතර ඉරියව් පැවැත්විය හැකි බව. 
:# මහිමා - අවශ්‍ය ඕනෑම ප්‍රමාණයකට ශරීරය විශාල කළ හැකි බව. 
:# පත්ති - ඈත දුරකට වුවද, පිට සක්වලකට වුවද එක්කළ අතක් දික්කරන කාලය තුළදී ගොස් ආපසු පැමිණිය හැකි බව. 
:# පාකම්ම – ගිනි, දිය, සුළං ආදිය ක්‍ෂණයකින් නිර්මාණය කොට ප්‍රාතිහාර්ය පෑහැකි බව. 
:# ලඝිමා - සිතට අනුකූල අයුරින් කය කැමති පරිදි ඕනෑම අවස්ථාවක ක්‍රියා කරවිය හැකි බව මෙන්ම සැහැල්ලු කළ හැකි බව. 
:# ඊසිතා - තුන් ලෝකයේ සියලු දෙනා මිනිස් දෙව් බඹුන් ආදී සැම තම වසඟයට ගත හැකි බව. 
:# වසිතා - ඕනෑම අරමුණක් අගසිට මුලටත්, මුල සිට අගටත් ධ්‍යාන වලට සමවැදි මෙනෙහි කල හැකි බව. 
:# යත්ථ කාම වසායිතා - ඕනෑම කාලයකදී ඕනෑම ප්‍රදේශයක කැමති පරිදි ප්‍රාතිහාර්ය පෑ හැකි බව  &lt;br /&gt;
:යන මේවා ඓශ්චර්යය භාග්‍යයෙහි විශේෂ හැකියාවෝ වෙති.

:'''2. ධර්ම භාග්‍යය'''

:ධර්මයෙහි සුවිශේෂ ගුණාංගවලින් සමන්විතව ධ්‍යාන අභිඥාන වලින් පෝෂිතව, ෂඩ් අසාධාරණ ඤාණ දරන බැවින් ධර්ම ඓශ්චර්යයෙන් යුතු බව.

:'''3. යස භාග්‍යය'''

:විවිධ ස්වරූපයෙන් පවතින පැතිරී ගිය කීර්තිය, පරිවාර සම්පත්තිය යස භාග්‍ය යන ගුණය වේ. භික්‍ෂු භික්‍ෂුණී, උපාසක, උපාසිකා දිව්‍ය බ්‍රහ්ම නාග ආදීන්ගේ ගරු බුහුමනට ලක් වෙමින් ඒ පිරිස් ඒ අවස්ථාවල පිරිවරමින් වැඩ සිටීමට පසුබිම සැළසී තිබීම යස ඓශ්චර්යයි.

:'''4.. ශ්‍රී භාග්‍යය'''

:රූප සොභාවයි. දකින්නන්ගේ මන නුවන් සනහා ලන රූප ශ්‍රීයක් තිබුණි. පැහැපත් බව, පිරිසුදු බව, ඉරියව් පැවැත්වීම, කතා කිරීම, සිනාසීම, බැලීම, යානාදී සියලු ක්‍රියාවලින් මෙම භාග්‍ය ලක්‍ෂණයෝ  ප්‍රකට වෙති. දෙතිස්මහා පුරුෂ ලක්‍ෂණ, අසීති අනුවෘඤය ලක්‍ෂණ, කේතුමාලාලංකාර, බණමප්‍රභා, ආදී සුවිශේෂී ලක්ෂණ වලින් යුක්ත වූ බැවින් ද මෙම ගුණය තවද ප්‍රකට කෙරේ. දීඝ නිකායේ ලක්‍ඛණ සූත්‍රය හා මජ්ඣිම නිකායේ බ්‍රාහ්මායුෂ සූත්‍රය මෙම ලක්‍ෂණ පිළිබඳව විස්තර කෙරෙ. සිරුරෙහි සෝභාව කෙබඳුද යත්  [http://www.palikanon.com/english/pali_names/va/vakkali.htm වක්කලී] හිමියන් බුදු සිරුරට වසඟව නිතර නිතර බලමින් ක්‍රියා කළ ආකාරය නිදසුනකි.

:'''5. කාම භාග්‍යය'''

:තම සිතුම් පැතුම් ප්‍රාර්ථනාවන් කැමති පරිදි ඉටුකර ගැනීමට හැකි බවයි. ආත්මාර්ථ ප්‍රාර්ථනාවන් ඒ අයුරින්ම ඉටුකර ගත්තාක් මෙන්ම පරාර්ථ ප්‍රාර්ථනා අතර අසංඛ්‍ය විසිහතරක් සත්වයන් සසර කතරින් එතෙර විය. රිසි පරිදි ආත්මාර්ථ පරාර්ථ සේවය සිදු කළ හැකිවීම කාම භාග්‍යය නම් වේ.

:'''6. ප්‍රයත්න භාග්‍යය'''

:ප්‍රයත්න නම් උත්සාහයයි. ආත්මාර්ථය හා පරාර්ථය පරමාර්ථ කරගත් උත්සාහය නිසා බුද්ධත්වයට පත්විය. දැඩි උත්සාහයත් වීර්යයත් නිසා බුද්ධ කෘත්‍යය කිරීමට හැකි විය. මෙම ප්‍රයත්නය වෙනත් කෙනෙකුට දැරිය නොහැකිය. මෙසේ වූ මහා ප්‍රයත්නයක් දැරීමට හැකිවීම ප්‍රයත්න භාග්‍ය නම් වේ.

== මූලාශ්‍ර ==
[[ප්‍රවර්ගය:සම්මා සම්බුදුවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:නව අරහාදී බුදුගුණ]]</text>
      <sha1>5tpfjohmu11afiibhtytnlek9wo8g27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>භික්ෂුණිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17448</id>
    <revision>
      <id>800689</id>
      <parentid>730207</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15938" sha1="c8qyjo4wnvry4coo5xiozb5nl5lekdo" xml:space="preserve">{{Buddhist term
| pi= භික්ඛුණී
| sa= bhikṣuṇī
| si= භික්ෂුණිය
| zh=比丘尼
| zh-Latn=bǐqiūní
| ja=比丘尼/尼
| ja-Latn=bikuni/ama
| km=ភិក្ខុនី&lt;br&gt;(Phikkhonei)
| ko=비구니
| ko-Latn=biguni
| vi=Tỉ-khâu-ni
| th=[[:th:ภิกษุณี|ภิกษุณี]]&lt;br&gt;({{IPA-th|pʰiksuniː|}})
| bo=
| bo-Latn=dge long ma
| en=nun
| my=ဘိက္ခုနီ
| my-Latn= beiʔkʰṵnì
|}}

'''භික්ෂුණි හෙවත් මෙහෙණි'''  යනු පැවිද්ද හා උපසම්පදාව ලද කාන්තාවෝ වෙති. පැවිදි පුරුෂ පක්ෂය හඳුන්වන්නේ [[භික්ෂු]] නමිනි. මෙම භික්ෂු සහ භික්ෂුණියන් එක්තරා විනය පටිපාටියකට අනුව ජීවත් වෙති. කොරියාව, වියට්නාමය හා තායිවානය වැනි මහායාන බුද්ධාගම පවතින රටවල භික්ෂුණි පරපම්පරාවෙහි පුළුල් පදනමක් තිබේ.

ඕනැම සම්මා සම්බුදු කෙනෙකු ම ස්ත්‍රී පක්ෂයටද පුරුෂ පක්ෂයට මෙන්ම නිර්වාණය හෙවත් සත්‍යාවබෝධය ලඟාකර ගැනීමට හැකියාවක් තිබෙන බව දේශනා කළ හෙයිනි. ඔවුනටද මාර්ගඵල ලැබීමට හැකි බව බුදුන් වහන්සේලා දේශනා කළහ. ගැහැණුන්ගේ අධ්‍යාත්මික විමුක්තියේ ඉහල මට්ටම් විස්තර කරන ථෙරිගාථා හා ආපදාන වැන්නට සමාන කෘතින් වෙනත් සම්ප්‍රදායන්හි සාමාන්‍යයෙන් දක්නට නොලැබේ.
මෙයට සමාන ස්වභාවයකින් පද්ම සූත්‍ර වැනි ප්‍රධාන මහායාන ලේඛන වල (පරි. 12) 6000 ක් රහත් භික්ෂුණින් වහන්සේලා ශාක්‍ය මූණි බුදුන්ගෙන් බෝධි සත්ව හා අනාගත බුද්ධත්වය සම්බන්ධයෙන් විවරණ ලද බව සඳහන් වේ. ස්ත්‍රීන්ට අධ්‍යාත්මික විමුක්තියේ ඉහල මට්ටම් වලට ළඟා වීම සඳහා පුහුණු වීමට සහ අපේක්ෂා තබා ගැනීමේ හැකියාව බුදු දහම තුල තිබේ.

==අතීතය==
=== ආරම්භය ===
ගෞතම බුදුසසුනේ භික්ෂුණි ශාසනය  ආරම්භ කරන ලද්දේ ගෞතම බුදුන් වහන්සේ විසිනි. ඒ උන් වහන්සේගේ සුලු මව වූ මහාප්‍රජාපති ගෝතමියගේ ඉල්ලීමක් අනුවයි. මෙම ඉල්ලීම බුදුන් වහන්සේ වෙත සැල කර සිටින ලද්දේ බුදුන් වහන්සේගේ අග්‍රඋපස්තායක ලෙස කටයුතු කළ  ආනන්ද තෙරුන්ගේ මාර්ගයෙනි.

=== අෂ්ඨ ගරු ධර්ම ===
භික්ෂුණී ශාසනය ඇති කිරීමේ දී බුදුන් වහන්සේ ගරු ධර්ම අටක් පැණවූ සේක. විනය පිටකයේ චුල්ල වග්ග පාලියේ සඳහන් වන පරිදි එම ගරු ධර්ම අට මෙසේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news
 |last         = සමිත හිමි
 |first        = ලේල්වල
 |date         = 2017 සැප්තැම්බර් 05
 |title        = මෙහෙණි සසුන ඇරඹි බිනර පොහොය
 |url          = http://www.budusarana.lk/budusarana/2017/09/05/tmp.asp?ID=vision01
 |work         = බුදුසරණ - අන්තර්ජාල කලාපය
 |location     = 
 |access-date  = 2019 ඔක්තෝම්බර් 12
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20191026040348/http://www.budusarana.lk/budusarana/2017/09/05/tmp.asp?ID=vision01
 |archive-date = 2019-10-26
 |url-status   = dead
}}&lt;/ref&gt;
[[Image:Taiwanese Buddhist Nun Black Robes.jpeg|thumb|right|upright|ඔබ  මහණ දමෙහි අවුරුදු සියයක් සිටියේ වී නමුදු එදිනම පැවිදි වූ භික්ෂුණ් වහන්සේ නමක් 	දුටුවහොත් හුනස්නෙන් නැගිට ඔහුට ගරු කර දෙඅත් එක්කර අචාර කළ යුතුය.]]		
#උපසම්පදාවෙන් වසර සියයක් ගත වූ මෙහෙණියක විසින් වුව ද උපසම්පන්න වූ භික්ෂුවට වැඳුම් පිදුම් කිරීම, හුනස්නෙන් නැගිටීම ආදී ගෞරව කළ යුතු වේ.

#භික්ෂුණිය තමාට අවවාද ලබා ගැනීමට සුදුසු භික්ෂුවක් නොමැති ප්‍රදේශයක මෙහෙණවරක වස් නොවැඩිය යුතු වේ.
#අඩ මසක් පාසා භික්ෂුණින් විසින් භික්ෂු සංඝයාගෙන් පොහොය විචාළ යුතු ය. 
#අවවාද දීමට භික්ෂුවකගේ පැමිණීම ද බලාපොරොත්තු විය යුතු ය
#වස් විසූ භික්ෂුණිය වස් අවසානයේ දී භික්ෂු , භික්ෂුණි යන උභතෝ සංඝයා ඉදිරියේ පවාරණය කළ යුතු ය.
#ඇවැතකට පත් භික්ෂුණිය දෙසතියකට නො අඩු කාලයක් උභය සංඝයා ඉදිරියෙහි වත් මානත් පිරිය යුතු ය.
#උපසම්පදාව ලබනු කැමති මෙහෙණිය දෙවරසක් ම ශික්ෂා මානකව සිටිය යුතු ය.
#කවර කරුණක් නිසා හෝ භික්ෂුණිය විසින් භික්ෂුවකට අක්‍රෝශ පරිභව නොකළ යුතු ය.
#භික්ෂුණිය විසින් භික්ෂුන්ට අවවාද නොකළ යුතු අතර භික්ෂුන්ගේ අවවාද පිළිගත යුතු ය.

මහාප්‍රජාපතී ගෝතමිය  නම් අප සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේගේ මවකි. එබැවින් ඇය සසුනට ඇතුලත්වීමෙන් පසු ඇයට  සසුනේ අගතැන දීමට ත් විශේෂ සැලකිලි දැක්වීමටත් අනෙක් භික්ෂු ,භික්ෂුණීන් පෙළඹෙයි. ඒ ගරු සත්කාර ලබන විට ඇය තුල  මාන්නය වැඩීවේ. මෙනිසා මග ඵල  ලැබීමට නොහැකි වේ. ඒ බුද්ධ මාතාවගේ මාන්නය දුරු කිරීම සදහා සම්බුදු හිමියන් මෙම අෂ්ඨ ගරුධර්ම උපසම්පදාව මහා ප්‍රජා පතී ගෝතමීන් වහන්සේට අනුදැන වදාලසේක. අඩ්ඩකේසී මෙහෙණීන් වහන්සේට ධූතාන්ග උපසම්පදාව දුන්සේක.ඛේමා මහරහත් තෙරණියට ප්‍රක්ඥප්ති කර උපසම්පදාව දුන්සේක. උප්පලවන්නා මහරහත්තෙරණීයට අට්ඨ වාචික උපසම්පදාව දුන්සේක.‍කිසා ගෝතමී තෙරණියට අඨ්ටාවාචක උපසම්පදාව දුන්සේක. බොහෝ භීක්ෂුණීන් සරණා ගමන උපසම්පදාවේ පිහිටි සේක.

	
&quot; භික්ඛු භික්ඛුණී, ස්ත්‍රී පුරුෂ, සමානාත්මතාව  මනාව වටහාදීම සදහා  අග්‍රශ්‍රාවක  අග්‍ර ශ්‍රාවිකා නතුරු සමානව දීම තුලින්ම මනාව වැටහේ.

තමන්ට අවවාද අනුශාසනා ලබා ගැනීම සඳහා  භික්ෂුණියක්  තෝරා ගැනීමේ අයිතිවාසිකමද භික්ෂුණියට ලබාදුන්සේක..ඒසදහා භික්ෂුණින් සියලු දෙනා කැමති විය යුතු වීමය.

==ථෙරවාදි භික්ෂුණීන්==
ථෙරවාදී භික්ෂනීන්ගේ සාම්ප්‍රදායික පෙනුම සාමාන්‍යයෙන් භික්ෂූන්ට සමාවිය. ඔව්හුද හිස මුඩු කර සිවුරු භාවිතා කලහ. සම්පූර්ණ පැවිදි බව නොලැබූ අය සුදු හෝ රෝස පැහැති සිවුරු හඳිති. සමහර රටවල් වල තද චොකලට් පැහැති සිවුරු හඳින අතර, ඇතැම් විට භික්ෂුන්ගේ සිවුරු ආකාරයටම හඳිති.භික්ෂුණි පරම්පරාව 11 සිට 13 වෙනි සියවස දක්වා පැවතුන බව ථෙරවාද සම්ප්‍රදායෙහි උගතුන් කියති. මෙයින් පසුව නව භික්ෂුණින් නොමැති වූයේ ඔවුන් පැවිදි කිරිමට භික්ෂුණියන් නොසිටි හෙයිනි. 

මෙනිසා බුරුමය, තායිලන්තය සහ ශ්‍රී ලංකාව වැනි ථෙරවාද ර‍ටවල් භීක්ෂුණී සාසනය ලොවේ නොපවතිත බව සලකයි. එවැන්නක් ඇතිනම් එම භික්ෂුණී උපසම්පදාව 'ව්‍යාජ' ලෙස සළකයි. නමුත් කසාව කන්ඨකයා දක්වාම භික්ෂුන්වහන්සේ ලව පිළිගනී. භික්ෂුණීන් වහන්සේ වද පිළිගෙන .උභ සංඝයාම ලිළිගත යුතුයි.එවිට දෙන දානයේ අනුසස් වැඩිවේ.

===ශ්‍රී ලංකාව===
====ශ්‍රී ලංකාවේ දස සිල් මාතාවෝ====
{{main|දස සිල් මාතාවෝ}}
සිල් මාතාවන් යනු කේමා උත්පල වන්නා දී  මහරහත් තෙරණියන් අනුගමනය කරමින් සියළු ගිහි කටයුතු අතහැර මගඵල ලැබීමට කටයුතු කරන උතුම් පිරිසකි. ඔවුන් ප්‍රාර්ථනා කරන්නේ මෙම උතුම් මිනිස් ආත්මයෙන් උපරිම ඵල ලබාගැනීමයි. ඒ සදහා සීලය මුල් වෙයි. අධි සීලය තුලින අධි ප්‍රඤ්ඥා අධිපඤ්ඤඥාව තුලින්  අධි සමාධිය ලබයි. මොවුහු භික්ෂූනීහු නොවෙති. භිකිෂුණීහු සම්බුදු සසුනේ පැවිදිව දසිල් මනාව ප්‍රගුණ කර සාමණේරී සීලයේ පිහිටා අනතුරුව සරණා ගමන උපසම්පදාවේ පිහිටා අධිසිල් අධිෂ්ඨාන කර පිළිවෙත් පුරයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ස සිල් මාතා පිරිසක් මිස භික්ෂුණී ශාසනයක් නොවේ. දස සිල් මාතාවන්ට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය නොඅඩුව ලැබෙයි.

====ශ්‍රී ලංකාවේ භික්ෂුණී ====
ශ්‍රී ලංකාවේ භික්‍ෂුණී සාසනය ආරම්භවූයේ [[සංඝමිත්තා තෙරණිය]] මගිනි. පසු කලෙක භික්‍ෂු සාසනය මෙන්ම භික්ෂුණී සාසනයද ලක්දිවෙන් අතුරුදන් විය. සියම, බුරුමය සහ කාම්බෛා්ජය යන ථේරවාද රටවලින් උපසම්පදාව ගෙන ලක්දිව භික්‍ෂු සාසනය නැවත ආරම්භකලද කිසිදු ථේරවාද රටක භික්‍ෂුණී සාසනය ඉත්ර්ව නොතිබූ බැවින් නැවත භික්‍ෂුණී සාසනය උආරම්භ කිරීමට නොහැකි විය. 1990 දශකයේදී සියම් නිකායේ රංගිරි දඹුලු පාර්ශවය විසින් ශ්‍රී ලංකික ගිහි කාන්තාවන් සහ දස සිල් මාතාවන් පිරිසක් උපසම්පදා විනය කර්මයක් සිදුකර භික්‍ෂූණීන් බවට පත්වූ පව ප්‍රකාශකරන ලදී. ශ්‍රී ලංකාවේ තුන් නිකායෙන් සියළු අනු නිකායන් ඇතුළුව  [[අමරපුර මහ නිකාය]] සහ [[රාමඥ්ඥ නිකාය]] මෙම උපසපදාව විනය විරෝධී යන ස්ථාවරයේ පිහිටයි. [[සියම් නිකාය]] අයත් [[රංගිරි දඹුළු සංඝ සභ‍ාව]] හැර අන් සියළු පාර්ශවද එම ස්ථාවරයම දරයි. ශ්‍රී ලංකා රජයද එරට භික්‍ෂුණී සාසනයක් ඇතැයි පිලිනොගනී. &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.divaina.com/2014/05/09/news22.html |access-date=2014-05-09 |archive-date=2014-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140511114135/http://www.divaina.com/2014/05/09/news22.html }}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references/&gt;
     

[[ප්‍රවර්ගය:සිවුවනක් පිරිස]]
[[Category:භික්ෂුණිය| ]]</text>
      <sha1>c8qyjo4wnvry4coo5xiozb5nl5lekdo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>800626</id>
      <parentid>800465</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T03:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65577" sha1="b0mpk3djnepzeclel6pfdnlp76ae7jk" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>b0mpk3djnepzeclel6pfdnlp76ae7jk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බෝධිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30683</id>
    <revision>
      <id>800688</id>
      <parentid>752418</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:27:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44578" sha1="kesydlmhdzute06j8933huagjlpkhq4" xml:space="preserve">{{For|පොදුවේ ශාක විශේෂය|Ficus religiosa}}
{{short description|ඉන්දියාවේ බිහාර් ප්‍රාන්තයේ බුද්ධගයාවේ පිහිටි පූජනීය අත්තික්කා ගස}}
{{translate}}
{{cautious translate}}
{{Use Religious Sinhala}}
[[File:Bodhgaya 3639641913 f4c5f73689 t.jpg|thumb|බුද්ධගයාවේ ශ්‍රී මහාබෝධි විහාරස්ථානයේ පිහිටි මහාබෝධි වෘක්ෂය]]
[[File:Bodhgaya 3640455476 ece9eaf386 t.jpg|thumb|බුදුන් වහන්සේ බුද්ධගයාවේ බෝධීන් වහන්සේ යට වැඩ සිටි තැන තැනූ දියමන්ති සිංහාසනය නොහොත් වජ්‍රශිලාව]]
[[File:Bodhi Tree Distant View - panoramio.jpg|thumb|බෝධීන් වහන්සේ ඉදිරිපිට බෞද්ධ භික්ෂුවක්]]

'''බෝධිය''' (බුද්ධත්වයේ ගස&lt;ref name=&quot;gethin&quot;&gt;{{cite book|last=Gethin|first=Rupert|author-link=Rupert Gethin|title=The Foundations of Buddhism|url=https://archive.org/details/foundationsofbud00rupe|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/foundationsofbud00rupe/page/22 22]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1998|isbn=978-0-19-289223-2}}&lt;/ref&gt;), '''මහාබෝධි වෘක්ෂය''' හෝ '''බෝ ගස'''&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Buddhism Fast Facts|url=https://www.cnn.com/2013/11/11/world/buddhism-fast-facts/index.html|access-date=2019-10-14|website=CNN|date=11 November 2013 }}&lt;/ref&gt; ලෙසද හඳුන්වනු ලබන්නේ ඉන්දියාවේ බිහාර් ප්‍රාන්තයේ බුද්ධගයාවේ පිහිටි විශාල පූජනීය අත්තික්කා [[ගණය (ජීව විද්‍යාව)|ගණයේ]] ගසකි (''[[Ficus religiosa]]'').&lt;ref name=&quot;gethin&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Simon Gardner, Pindar Sidisunthorn and Lai Ee May, 2011. Heritage Trees of Penang. Penang: Areca Books. {{ISBN|978-967-57190-6-6}}&lt;/ref&gt; බුදුන් නමින් ප්‍රකට අධ්‍යාත්මික ගුරුවර‍යෙක් වූ [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|සිද්ධාර්ථ ගෞතම බෝදිසථ්වයන්]] බුද්ධත්වයට පත් වූයේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 500 දී පමණ මෙම ගස යට බව පැවසේ.&lt;ref name=Madan&gt;{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/176 176]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}&lt;/ref&gt; ආගමික ප්‍රතිමූර්තියේ දී, බෝධි වෘක්ෂය එහි හෘද හැඩැති පත්‍ර මගින් හඳුනාගත හැකි අතර, ඒවා සාමාන්‍යයෙන් කැපී පෙනෙන ලෙස ප්‍රදර්ශනය කෙරේ.&lt;!-- The root word &quot;Bodh&quot; means knowledge and enlightenment.  --&gt;&lt;ref&gt;For more on the topic see also the chapter &quot;Buddha, Buddhism, and the bodhi tree&quot; in &quot;Belief, Bounty, and Beauty&quot; by Albertina Nugteren. {{doi|10.1163/9789047415619_004}}&lt;/ref&gt;

සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේ වැඩ සිටි මුල් වෘක්ෂය දැන් ජීවමාන නැත, නමුත් &quot;බෝ ගස්&quot; යන යෙදුම පවතින [[Ficus religiosa|ඇසතු ගස්]] සඳහා ද යෙදේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ficus religiosa – Plant Finder|url=http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=d409|access-date=2020-12-08|website=www.missouribotanicalgarden.org}}&lt;/ref&gt; පවතින ගසක් සඳහා ප්‍රමුඛතම උදාහරණය වන්නේ [[බුද්ධගයා|බුද්ධගයාවේ]] [[මහාබෝධි විහාරය, බුද්ධගයා|මහාබෝධි විහාරයේ]] වැඩෙන [[සිරි මහ බෝධිය, බුද්ධගයාව|මහාබෝධි වෘක්ෂය]] වන අතර එය බොහෝ විට මුල් ගසෙන් සෘජුව පැවත එන්නක් ලෙස සඳහන් වේ. ක්‍රිස්තු පූර්ව 250 දී පමණ රෝපණය කරන ලද මෙම ගස වන්දනාකරුවන් සඳහා නිතර පැමිණෙන ගමනාන්තයක් වන අතර එය ප්‍රධාන බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන හතරෙන් වඩාත් වැදගත් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Botanic Notables: The Bodhi Tree – Garden Design|url=https://www.gardendesign.com/plants/notables/bodhi-tree.html|access-date=2020-12-08|website=GardenDesign.com}}&lt;/ref&gt;

බුද්ධාගමේ ඉතිහාසයේ විශාල වැදගත්කමක් ඇති අනෙකුත් ශුද්ධ වූ බෝධි වෘක්ෂයන් වන්නේ [[ඉන්දියාව|උතුරු ඉන්දියාවේ]] ශ්‍රාවස්ති හි ජේතවනයේ ආනන්දබෝධිය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ [[අනුරාධපුර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|අනුරාධපුරයේ]] [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහා බෝධියයි]]. මේ දෙකම මුල් බෝධීන් වහන්සේගෙන් ප්‍රචාරණය වූ බව ද විශ්වාස කෙරේ.

ඉන්දියාවේ වන පර්යේෂණ ආයතනය 2007 සිට ගස නඩත්තු කිරීමට සහාය වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kazmi |first=S M A |date=7 August 2007 |title=Forest institute suggests methods to save Bodhi tree – Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/forest-institute-suggests-methods-to-save-bodhi-tree/209013/ |access-date=2022-04-07 |website=The Indian Express Archives}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Qadir |first=Abdul |date=31 August 2017 |title=Two Forest Research Institute scientists examine Bodhi tree, collect sample |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/gaya/two-fri-scientists-examine-bodhi-tree-collect-sample/articleshow/60297030.cms |access-date=2022-04-07 |website=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sahay |first=Anand Mohan |date=25 October 2007 |title=Branch of bodhi tree was cut 3 years ago: Report |url=https://www.rediff.com/news/2007/oct/25bodhi.htm |access-date=2022-04-07 |website=www.rediff.com}}&lt;/ref&gt; ක්ලෝනකරණය 2008 දී සලකා බලන ලදී.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |last=Bedi |first=Rahul |date=9 April 2008 |title=Scientists turn to cloning in attempt to save Buddhism's holiest tree for posterity |url=https://www.irishtimes.com/news/scientists-turn-to-cloning-in-attempt-to-save-buddhism-s-holiest-tree-for-posterity-1.911257 |access-date=2022-04-07 |newspaper=The Irish Times |language=en}}&lt;/ref&gt; එහි පත්‍ර වන්දනාකරුවන්ට සිහිවටන ලෙසද මිලදී ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; කෘමීන් ඇද ගන්නා ආගමික පූජා, ගසෙන් යම් දුරකට මාරු කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==සම්භවය සහ පැවත එන්නන්==

===බුද්ධගයාව===
[[File:A small temple beneath the Bodhi tree, Bodh Gaya, c. 1810.jpg|left|thumb|1810 බෝධි වෘක්ෂයට යටින් ඇති කුඩා විහාරස්ථානයක පින්තූරය, බුද්ධගයාව&lt;ref&gt;[http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/addorimss/a/019addor0003269u00000000.html A small Hindu temple beneath a banyan tree, Bodhgaya] British Library.&lt;/ref&gt;]]
[[File:Maha Bodhi tree 2.jpg|thumb|2015 දී බුද්ධගයාවේ මහාබෝධි වෘක්ෂය]]
[[File:Pipal tree temple of Bodh Gaya depicted in Sanchi Stupa 1 Eastern Gateway.jpg|thumb|අශෝක විසින් බෝධීන් වහන්සේ වටා බෝධිගයාවේ ඉදිකරන ලද විහාරයේ නිදර්ශනය. 
ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමු සියවසේ සාතවාහන යුගයේ සාංචියේ මූර්ති නිර්මාණයකි.]]
{{main|සිරි මහ බෝධිය, බුද්ධගයාව}}
මහාබෝධි විහාරයේ ඇති බෝධීන් වහන්සේ ශ්‍රී මහා බෝධිය ලෙස හැඳින්වේ. ගෞතම බුදුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට(&quot;බෝධි&quot;) පත් වූයේ &quot;''Ficus religiosa''&quot; ගසක් යට භාවනා කරමින් සිටියදීය. බෞද්ධ ග්‍රන්ථවලට අනුව බුදුන් වහන්සේ සති හතක් (දින 49ක්) මෙම ගස යට ආසනයෙන් නොසෙල්වී භාවනා කළ බව සඳහන් වේ. පසුව උන්වහන්සේ වැඩ සිටි ස්ථානයේ අනිමිසලෝකන චේතිය නමින් සිද්ධස්ථානයක් ඉදිකරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=x8ObMQ1GGsUC&amp;dq=%22Animisalocana+cetiya%22&amp;pg=PA320|title=Dictionary of Pali Proper Names|first=G. P.|last=Malalasekera|date=14 September 2003|publisher=Asian Educational Services|isbn=978-81-206-1823-7 |via=Google Books}}&lt;/ref&gt;

The spot was used as a shrine even in the lifetime of the Buddha. Emperor [[Ashoka|Ashoka the Great]] was most diligent in paying homage to the Bodhi tree, and held a festival every year in its honour in the month of [[Kartika (month)|Kattika]].&lt;ref name=&quot;Mahavamsa&quot;&gt;{{cite web|publisher=Mahavamsa, chap. 17, 17.|url= http://lakdiva.org/mahavamsa/chap017.html|title= CHAPTER XVII_The Arrival Of The Relics
}}&lt;/ref&gt; His queen, [[Tissarakkha|Tissarakkhā]], was jealous of the Tree, and three years after she became queen (i.e., in the nineteenth year of Asoka's reign), she cursed the tree to be killed by means of mandu thorns.&lt;ref&gt;{{cite web|publisher= Mahavamsa, chap. 20, 4f.|url= http://lakdiva.org/mahavamsa/chap020.html|title=CHAPTER XX_The Nibbana Of The Thera}}&lt;/ref&gt; The tree, however, grew again, and a great monastery was attached to the Bodhimanda called the Bodhimanda Vihara. Among those present at the foundation Kattika the [[Maha Thupa|Mahā Thūpa]] are mentioned thirty thousand monks from the Bodhimanda Vihara, led by Cittagutta.&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Mahavamsa, chap. 29, 41.|url= http://lakdiva.org/mahavamsa/chap029.html|title=CHAPTER XXIX_The Beginning Of The Great Thupa}}&lt;/ref&gt;

In the 7th century CE, Chinese traveler [[Xuanzang]] wrote of the tree in detail. 
[[File:Bodhi Tree Marking - panoramio.jpg|left|thumb|බෝධි වෘක්ෂ ලකුණ, 2013]]
Every time the tree was destroyed, a new tree was planted in the same place.&lt;ref&gt;{{cite book|first1=Melton|last1= J. Gordon|first2= Baumann|last2=Martin|year=2010|url=https://books.google.com/books?id=v2yiyLLOj88C|title=Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices|edition=Second|publisher=[[ABC-CLIO]], Santa Barbara|isbn=978-1-59884-204-3|pages=358}}&lt;/ref&gt;

===ජේතවනය, ශ්‍රාවස්ති===
[[File:Adoration_of_the_Diamond_Throne_and_the_Bodhi_Tree_Bharhut_relief.jpg|thumb|බුද්ධගයාවේ අශෝකගේ මහාබෝධි විහාරය සහ දියමන්ති සිංහාසනය, ක්‍රිස්තු පූර්ව 250 දී පමණ ඉදිකරන ලදී. චෛත්‍ය ආරුක්කු අතර ඇති ශිලා ලේඛනයේ මෙසේ සඳහන් වේ: ''&quot;භගවතෝ සකමුනිනෝ/ බෝධෝ&quot;, එනම් &quot;ශුද්ධ වූ සකමුනි බෝධිය වටා ඇති ගොඩනැගිල්ල&quot;. &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Luders |first1=Heinrich |title=Corpus Inscriptionum Indicarum Vol.2 Pt.2 Bharhut Inscriptions |date=1963 |page=95 |url=https://archive.org/stream/in.ernet.dli.2015.107897/2015.107897.Corpus-Inscriptionum-Indicarum-Vol2-Pt2-Bharhut-Inscriptions#page/n145}}&lt;/ref&gt; [[Bharhut|භාරුත් ෆ්‍රයිස්]] (ක්‍රි.පූ. 100 පමණ).]]
It is said that in the ancient Buddhist texts&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.buddhisma2z.com/content.php?id=45 | title=Guide to Buddhism a to Z }}&lt;/ref&gt; in order that people might make their offerings in the name of the Buddha when he was away on pilgrimage, the Buddha sanctioned the planting of a seed from the Bodhi tree in Bodhgaya in front of the gateway of [[Jetavana|Jetavana Monastery]] near [[Sravasti]]. For this purpose [[Maudgalyayana|Moggallana]] took a fruit from the tree as it dropped from its stalk before it reached the ground. It was planted in a golden jar by [[Anathapindika]] with great pomp and ceremony. A sapling immediately sprouted forth, fifty [[cubit]]s high, and in order to consecrate it, the Buddha spent one night under it, rapt in meditation. This tree, because it was planted under the direction of [[Ananda]], came to be known as the Ananda Bodhi.

===ජය ශ්‍රී මහා බෝධිය===
{{main|ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර}}
{{unreferenced section}}
[[File:SriMahaBodiyaRanVeta.JPG|300×300 px|right|thumb|අනුරාධපුර ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ රන් වැටවල් අතරින් දිස්වන අයුරු]]
මහාවංශය,දීපවංශය,බෝධිවංශය ආදී වංශ කතාවලට අනුව ශ්‍රී මහා බෝධිය ශ්‍රී ලංකාවේ රෝපණය කර ඇත්තේ ක්‍රි.පූ.288 වැනි වර්ෂයේ දේවානම්පියතිස්ස රාජ්‍ය සමයේ දී ය.මෙම බෝධීන් වහන්සේ අප ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වය ලබන මොහොතේ සෙවන සලසාලූ මහා බෝධීන් වහන්සේගේම දක්ෂිණ ශාඛාව වීම විශේෂත්වයකි.එබැවින් මෙම බෝධීන් වහන්සේ බෞද්ධයන්ගේ අතිපූජනීයම බෝධීන් වහන්සේ ලෙස සලකනු ලබයි.ධර්මාශෝක රජුගේ 12 වන රාජ්‍ය වර්ෂයේ දී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ ඉල්ලීමකට අනුව සංඝමිත්තා මහ රහත් තෙරණින් වහන්සේ විසින් දඹදිව සිට වැඩමවනු ලැබූ මහ බෝ ශාඛාව දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් උත්සවාකාරයෙන් මහාමේඝ රාජකීය වනෝද්‍යානයේ දී රෝපණය කළ බව සදහන් වේ.එසේම ඒ බෝධීන් වහන්සේ වැඩම වීම බුදුරජුන් පිරිනිවන් මංචකයේ වැඩසිටින විට සිදුකළ අධිෂ්ඨාන අනුව සිදු වූ බව ශාසන ඉතිහාසයේ දැක්වේ.ඒ බෝධීන් වහන්සේ තවමත් අනුරාධපුර මහමෙව්නා උයනේ උඩමලුවේ විරාජමානව වැඩ සිටී.

===ආනන්ද බෝධිය===
{{unreferenced section}}
බුදුරදුන්ගේ ජීවමාන සමයේම බුද්ධගයාවේ ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන්වහන්සේ ගෙන් ලබාගත් බීජයක් සැවැත් නුවර ජේතවනාරාම මහා විහාරයේ රෝපණය කර ඇත.මහා මොග්ගල්ලාන මහරහතන් වහන්සේ විසින් ජය ශ්‍රී මහා බෝධියෙන් ගිලිහෙන බෝ බීජයක් බිමට පතිත වීමට නොදී තම සිවුරට අල්ලාගෙන විත්,අනාථපිණ්ඩික සිටුතුමා විසින් උත්සවාකාරයෙන් රන් භාජනයක රෝපණය කර ඇත.එයින් මතු වූ අංකුර දළු ලා වැඩී රියන් පනහක් පමණ උස්ව වැඩී ගොස් ඇත.ජේතවනාරාමයට බුදුරජුන් බැහැදැක වන්දනා කිරීමට පැමිණෙන සැදැහැවතුන්ට බුදුරජාණන් වහන්සේ නොමැති අවස්ථාවල වන්දනා කිරීම පිණිස ආනන්ද මහරහතන් වහන්සේගේ මූලිකත්වයෙන් රෝපණය වූ නිසා&quot;ආනන්ද බෝධිය&quot;ලෙස ව්‍යාවහාර වේ.එහි පූජනීයත්වය වැඩිවීම පිණිස බුදුරජාණන් වහන්සේ එහි සෙවනෙහි එදිනම සවස සිට පසුදා පහන්වනතුරු සමවත් සුවයෙන් වැඩසිටි බවද සදහන් වේ.ආනන්ද බෝධීන් වහන්සේ ශ්‍රාවස්තියේ, ජේතවනාරාම මහා විහාරයේ දොරටුව අසල තවමත් විරාජමානව වැඩසිටිනු දක්නට ලැබේ.

==අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේලා==
{{primary sources|section}}
ධර්මාශෝක රජු විසින් ලංකාවට එවන ලද බුද්ධගයාවේ මහා බෝධීන් වහන්සේගේ දක්ෂිණ ශාඛාව රන්කටාරම තුල ශාඛා පහක් වන ලෙස මූල රෝපණය වී ගියේ ය.ඒ බෝධීන් වහන්සේ අනුරාධපුර මහමෙව්නා උයනේ රෝපණය කළ පසු එම ශාඛා පහෙන් බීජ පහක් හටගත් බව සදහන් වේ.

එම බීජ පහෙන් නැගෙනහිර ශාඛාවේ වූ පැසුණු බීජය මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ විසින් ලබා ගෙන දේවානම්පියතිස්ස රජු මගින් රන් බඳුනක රෝපණය කළේය.ඒ බීජයෙන් බෝ පැල අටක් පැන නැගුණු අතර ඒවා&quot;අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේලා&quot;ලෙස හදුන්වනු ලබයි.එම බෝධීන් වහන්සේලාගෙන් වර්තමානයේ ජීවමානව වැඩසිටිනු ලබන්නේ මිහින්තලය අෂ්ඨඵලරුහ බෝධින්ධී වහන්සේ සහ කතරගම අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන්හ වහන්සේ පමණකි.ඒ බෝධීන් වහන්සේලා වැඩසිටි හා වැඩසිටින ස්ථාන පහත පරිදි වේ.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/11/22/tmp.asp?ID=fea08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226053954/https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/11/22/tmp.asp?ID=fea08 |access-date=2024-10-28 |archive-date=2024-12-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://amazinglanka.com/wp/ashta-pala-bodhi/&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;background:#ffffff;&quot; width=&quot;70%&quot;
!align=&quot;left&quot; style=&quot;background;&quot;|අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ
!align=&quot;left&quot; style=&quot;background;&quot;|
වර්තමානයේ හදුන්වන නාමය 
!align=&quot;left&quot; style=&quot;background;&quot;|
විශේෂ කරුණු
|-
|දඹුලුතොට අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ
|දඹකොළපටුන රජමහා විහාරය හෝ පරලෙයි චුල්ලිපුරම් සංඝමිත්තා බෝධිය 
|වර්තමානයේ දඹකොළපටුන විහාරයේ වැඩසිටිනුයේ අලුතින් රෝපණය කල බෝධියක්.යාපනය පරලෙයි ගම්මානයේ පිහිටි මුරුගන් කෝවිලේ වැඩසිටින සංඝමිත්තා බෝධිය බවට ද විශ්වාසයක් පවතින අතර,එම බෝධීන් වහන්සේ තවමත් වැඩ සිටී.
|-
|තිවක්ක බමුණුගම අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ
|නිශ්චිත ව හදුනාගෙන නොමැත.
|දඹුකොළ පටුනේ සිට අනුරාධපුරය තෙක් ගමන් මාර්ගයේ මෙම ගම පිහිටි බවට ප්‍රකාශ වේ.නමුත් එම ස්ථානය නිශ්චිතව හදුනාගෙන නොමැත.සමහරු තන්තිරිමලය රජමහා විහාරය ලෙස සැලකූවත් නිශ්චිත සාධක නොමැත.
|-
|ථූපාරාමය 
|ථූපාරාම මහා සෑ භූමිය 
|වර්තමානයේ අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ වැඩනොසිටී.ඒ වෙනුවට බෝධීන් වහන්සේ නමක් ද නොපවතී.ථූපාරාම මහා සෑයට පසෙකින් පැරණි බෝධිඝරය පමණක් දක්නට ඇත.
|-
|කසුන්ගිරි වෙහෙර අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ
|ඉසුරුමුණිය රජ මහා විහාරය 
|වර්තමානයේ අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ වැඩනොසිටී.ඒ වෙනුවට බෝධීන් වහන්සේ නමක් පවතී.පුරාණ ඉසුරුමුණිය වර්තමානයේ වෙස්සගිරිය ලෙස හදුන්වන ස්ථානය බවටද මතයක් පවතී.
|-
|සෑගිරිය අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ
|මිහින්තලය රජ මහා විහාරය 
|වර්තමානයේ ද ඒ උතුම් අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩසිටී.
|-
|සඳුන්ගම(චන්දන ග්‍රාම)අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ
|නිශ්චිතව හදුනාගෙන නොමැත.
|තොරතුරු නොමැතිමුත් සමහරු රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ සඳගිරිය නම් ස්ථානය බවටත්,තවත් සමහරු රුහුණේ සඳගිරිය බවටත් සලකනු ලබයි.
|-
|පඨමක චේතිය අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ/පළමුවන සෑ මළුව
|නිශ්චිතව හදුනාගෙන නොමැත.
|මල්වතු ඔය අසළ නිවත්තක චේතිය විහාරය හෝ පළමුවන සෑ මළුව ලෙස හදුන්වන බැවින් ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ රෝපණය කල ස්ථානයේ පරිවාර බෝධියක් ලෙස සලකයි.
|-
|කාචරගාම අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ
|කතරගම 
|කතරගම දේවාලය අසල බෝධීන් වහන්සේ මෙය බවට සලකනු ලැබුවත් නිශ්චිතව සනාථ කර නොමැත,සලකනු ලබන බෝධිය වර්තමානයේ ද විරාජමානව වැඩසිටී.
|}

==දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේල==
{{primary sources|section}}
අනුරාධපුර ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ ඉතිරි ශාඛා හතරෙන් ඇති වූ බීජ හතරෙන් ද ඒ එක් බීජයකින් පැල 8 බැගින් 32 ක් ඇති විය.ඒවා &quot;දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේලා&quot; ලෙස හදුන්වනු ලබයි.එම බෝධීන් වහන්සේල පිහිටි ස්ථාන පහත පරිදි වේ.&lt;ref&gt;https://amazinglanka.com/wp/dethis-pala-bodhi-si/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/12/08/tmp.asp?ID=fea05 {{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;background:#ffffff;&quot; width=&quot;70%&quot;
!align=&quot;left&quot; style=&quot;background;&quot;|දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
!align=&quot;left&quot; style=&quot;background;&quot;|
වර්තමානයේ හදුන්වන නාමය 
!align=&quot;left&quot; style=&quot;background;&quot;|
විශේෂ කරුණු
|-
|මල්වැස්සා වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|ගොඩකවෙල මල්වැස්ස වෙහෙර රජ මහා විහාරය 
|වර්තමානයේ ද විරාජමානව වැඩසිටී.
|-
|තන්ත්‍රිමාල වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|තන්තිරිමලය රජ මහා විහාරය 
|තවම වැඩ සිටී.නිශ්චිතව හදුනාගෙන නොමැති තිවංක බමුණුගම අෂ්ඨඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ බවට ද මතයක් පවතී.
|-
|මුහුදුබඩ මහාජල්ලික කෙවුල්ගම දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|කල්පිටිය නාවික හමුදා කඳවුර අසල බෝධීන් වහන්සේ
|තවමත් විරාජමානව වැඩසිටී.
|-
|කොට්ටියාරම දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|නිශ්චිතව හදුනාගෙන නොමැත. 
|අතීතයේ 'කොට්ඨසාර'ලෙස හදුන්වා ඇති සේරුවිල ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබුණු බවට සැලකේ.එම කොට්ටියාරාම ප්‍රදේශයේ කිලවෙඩ්ඩි ප්‍රදේශයේ තිබූ ශ්‍රී වර්ධන බෝධිය&lt;ref&gt;https://amazinglanka.com/wp/siriwardhana-bodhi-si/&lt;/ref&gt;බවට මතයක් පවතී.වසර දෙදහස් ගණනක් පැරණි එම බෝධීන් වහන්සේ හින්දු ජාතිකයන් විසින් 1970 ගණන් වලදී සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කර ඇත.වර්තමානයේ එම ස්ථානයේ කිලිවෙඩ්ඩි ශ්‍රී මුත්තු මාරියම්මාන් කෝවිල ඉදිකර ඇත.ඊට අමතරව කින්නියා ප්‍රදේශයේ පිහිටි [[වෙල්ගම් වෙහෙර]] විහාරයේ බෝධීන් වහන්සේ බවට ද සැලකේ.
|-
|පොලොන්නරුව දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|නිශ්චිතව හදුනාගෙන නොමැත.
|තොරතුරු නොමැත.
|-
|මාතලේ රුසිගම දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|මාතලේ රුසිගම දෙතිස්ඵලරැහ බෝධිරාජ මහා විහාරය 
|වර්තමානයේ දී ද විරාජමානව වැඩසිටී.
|-
|රුහුණේ මාගම දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|නිශ්චිතව හදුනාගෙන නොමැත.
|වැඩිදුර තොරතුරු නොමැත.
|-
|විල්වල දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|නිශ්චිතව හදුනාගෙන නොමැත.
|වැඩිදුර තොරතුරු නොමැත.
|-
|මහියංගනය දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|[[මහියංගනය රජ මහා විහාරය]] 
|තවම වැඩ සිටී.
|-
|සේරුවිල නයින්ගෙ විල්ගම්වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට අයත් [[සේරුවිල  විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය]] 
|[[සේරුවිල  විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය]] වන බවට සලකනු ලබයි,තවත් සමහරු එය මීට ඉහතදී සදහන් කෙරුණ කිලවෙඩ්ඩි ශ්‍රී වර්ධන බෝධීය බවට ද සලකනු ලබයි.දෙතැනම පුරාණ බෝධීන් වහන්සේ වැඩ නොසිටී.විල්ගම්වෙහෙර විහාරයේ රෝපණය කරන ලද බෝධීන් වහන්සේ නමක් පරිවාර බෝධීන් වහන්සේල 8 නමක් සමඟ වැඩසිටී.
|-
|මුතියංගණය දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|[[මුතියංගණ රජ මහා විහාරය]] 
|තවමත් වැඩසිටී.
|-
|බුත්තල හප්පෝරු වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|බුත්තල හප්පෝරුව පුරාණ විහාරය 
|තවමත් වැඩසිටී.
|-
|සිතුල්පව් වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|[[සිතුල්පව්ව රජ මහා විහාරය]] 
|තවමත් වැඩසිටී.
|-
|වනවාස වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|තංගල්ල වනවාස රජ මහා විහාරය 
|තවමත් වැඩසිටී.
|-
|වැලිගම් වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|වැලිගම අග්‍රබෝධි රජ මහා විහාරය 
|තවම වැඩසිටී.
|-
|පරගොඩ දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|ගාල්ල පරගොඩ රජ මහා විහාරය 
|තවම වැඩසිටී.
|-
|මැද්දේගම දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|මැද්දේගම රජ මහා විහාරය(මද්දේගම රජ මහා විහාරය)
|තවමත් වැඩසිටී.
|-
|ගණේගම දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|ගණේගම රජ මහා විහාරය 
|තවම වැඩ සිටී.
|-
|පුසුල්පිටිය දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|කොත්මලේ පුසුල්පිටිය රජමහා විහාරය 
|තවම වැඩ සිටී.
|-
|මායා රට වතුර
|කෑගල්ල,පරණකූරු කෝරළයේ මාවත පත්තුව
|වැඩිදුර තොරතුරු නොමැත.
|-
|බෙලිගල දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|බෙලිගල රජ මහා විහාරය
|තවම වැඩසිටී.බෙලිගල සෑය තුල පාත්‍රා ධාතූන් වහන්සේ ද වැඩ සිටින බවට සලකනු ලබන මත ද පවතී.
|-
|බෙල්ලන්විල දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|බෙල්ලන්විල රජමහා විහාරය
|තවම වැඩසිටී.
|-
|වඳුරව දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|වඳුරව රජ මහා විහාරය 
|තවම වැඩසිටී.
|-
|වට්ටාරම දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|කෑගල්ල,වට්ටාරම ශ්‍රී අරහන්ත මලියදේව රජමහා විහාරය 
|තවම වැඩසිටී.
|-
|රජ මහා වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|
|
|-
|සුළුගල්ල දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|සුළුගල්ල රජමහා විහාරය,ඉබ්බාගමුව
|තවම වැඩසිටී.
|-
|රැස්වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|රැස්වෙහෙර රජ මහා විහාරය 
|තවම වැඩ සිටී.
|-
|කටියාව දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|
|
|-
|ගිරිබා වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|
|
|-
|යාපහුව සුන්දරගිරි පව්ව දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|
|
|-
|කසාගලු වෙහෙර දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ
|
|
|-
|ඇඹලව රහත්ගල් වෙහෙර
|
|
|}

==අනෙකුත් බුදුවරුන්ගේ මහාබෝධි වෘක්ෂ==
අටවිසි බුදුවරුන්ගේ බෝධීන් වහන්සේල වූ ශාකයන් පහත දැක්වේ.&lt;ref name=GCB1P2&gt;{{cite book|editor-last=Sayadaw|editor-first=Mingun|editor-link=Mingun Sayadaw|title=The Great Chronicle of Buddhas|volume=1, Part 2|chapter=Appendix: List of the Mahabodhi Trees of 24 Buddhas|pages=316–317, 322|publisher=Ti=Ni Press|location=Yangon, Myanmar|year=1992|url=}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! 
! බුදුරජාණන් වහන්සේ(පාලි නාමය)
! බෝධි වෘක්ෂය (පාලි නාමය)
! [[Binomial nomenclature|ද්විපද නාමය]]
|-
| 1
|[[තණ්හංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''රුක්කත්තන''
|
|-
| 2
|[[මේධංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''කෑල''
|
|-
| 3
|[[සරණංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''පුළිල''
|
|-
| 4
|[[දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''පිප්ඵලී'' (කිරිපැල්ල)
|''[[Ficus obtusifolia]]''
|-
| 5
|[[කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''සලාකල්යාණිකා'' (තොටිල)
|''[[Oroxylum indicum]]''
|-
| 6
|[[මංගල බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''නාග'' (නා)
|''[[Mesua ferrea]]''
|-
| 7
|[[සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''නාග'' (නා)
|''[[Mesua ferrea]]''
|-
| 8
|[[රේවත බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''නාග'' (නා)
|''[[Mesua ferrea]]''
|-
| 9
|[[සෝභිත බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''නාග'' (නා)
|''[[Mesua ferrea]]''
|-
| 10
|[[අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''අජ්ජුන'' (කුඹුක්)
|''[[Terminalia arjuna]]''
|-
| 11
|[[පදුම බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''මහාසෝන'' (තොටිල)
|''[[Oroxylum indicum]]''
|-
| 12
|[[නාරද බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''මහාසෝන'' (තොටිල)
|''[[Oroxylum indicum]]''
|-
| 13
|[[පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''සලාල'' (ඉන්දියානු පයින්)
|''[[Pinus roxburghii]]''
|-
| 14
|[[සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''මහනීප'' (බකිනි)
|''[[Neolamarckia cadamba]]''
|-
| 15
|[[සුජාත බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''මහාවේලු'' (උණ)
|''[[Bambusa bambos]]''
|-
| 16
|[[පියදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''කකුධ''
|''[[Crateva religiosa]]''
|-
| 17
|[[අත්තදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''කම්පක'' (සපු)
|''[[Magnolia champaca]]''
|-
| 18
|[[ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''බිම්බිජල'' (පාවට්ටා)
|''[[Pavetta indica]]''
|-
| 19
|[[සිද්ධත්ථ බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''කනිකර''
|''[[Pterospermum acerifolium]]''
|-
| 20
|[[තිස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''ආසන''
|''[[Terminalia elliptica]]''
|-
| 21
|[[ඵුස්ස බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''අමාකල'' (නෙල්ලි)
|''[[Phyllanthus emblica]]''
|-
| 22
|[[විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''පාඨලී'' (පලෝල)
|''[[Stereospermum chelonoides]]''
|-
| 23
|[[සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''පුන්ඪරීක'' (අඹ)
|''[[Mangifera indica]]''
|-
| 24
|[[වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''සාල'' (සල්)
|''[[Shorea robusta]]''
|-
| 25
|[[කකුසඳ බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''සිරීස'' (සූරිය මාර)
|''[[Albizia lebbeck]]''
|-
| 26
|[[කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''උදුම්බරා'' (අත්තික්කා)
|''[[Ficus racemosa]]''
|-
| 27
|[[කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේ]]
|''නිග්‍රෝදා'' (නුග)
|''[[Ficus benghalensis]]''
|-
| 28
|[[ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ]] (වර්තමාන බුදුන්)
|''[[අශ්වත්ත]]'' (ඇසතු)
|''[[Ficus religiosa]]''
|-
|29
|[[මෛත්‍රී බුදුන් වහන්සේ]]&lt;!--Talks about the Maithreya Buddha, doesn't matter if he had already came or yet to come. He belongs inside the table--&gt; (අනාගත බුදුන්)&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/dn/dn.26.0.than.html|title=Cakkavatti Sutta: The Wheel-turning Emperor|website=www.accesstoinsight.org}}&lt;/ref&gt;
|''නාග'' (නා)
|''[[Mesua ferrea]]''
|-
|}

== ගැලරිය ==
&lt;gallery&gt;
File:The Bodhi Tree.jpg|A Bodhi Tree leaf with a rainwater top on one
File:028 Bodhi Tree and Meditators (9222132890).jpg|28 Bodhi Tree and Meditators, at the Mahabodhi Temple, Bodhgaya
File:Maha Bodhi tree.jpg|The Maha Bodhi tree, Bodh Gaya
File:Sacred Tree of Bouddha - Jami al-Tawarikh - Folio 36 Verso.png|The sacred tree of Buddha. A photo from [[Jami' al-tawarikh|Jami al-Tawarikh]] by Rasheed al-Din Al-Hamazani, Folio 47 Recto. The collection of Royal Asian Society in [[London]]. Rab-i-Rashidi 1314.
File:Stamp of India - 1997 - Colnect 163602 - Bodhi Tree.jpeg|Stamp of India - 1997 - Colnect 163602 - Bodhi Tree
File:A small temple beneath the Bodhi tree, Bodh Gaya, c. 1810.jpg|A small temple beneath the Bodhi tree, Bodh Gaya, c. 1810
File:102 Bodhi Tree, 15c, Ayutthaya (35122816611).jpg|Bodhi Tree Photograph from the National Museum, [[Bangkok]], [[Thailand]]
File:Jaya Sri Maha Bodhi - Anuradhapura 2.jpg|Jaya Sri Maha Bodhi is a sacred fig tree in the Mahamewna Gardens, [[Anuradhapura]], [[Sri Lanka]]. It is said to be the southern branch from the historical Sri Maha Bodhi at Buddha Gaya in India under which Lord Buddha attained Enlightenment.
&lt;/gallery&gt;

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== වැඩිදුර කියවීම ==
*{{Cite web |date=25 August 2021 |title=Sacred Bodhi tree's journey to Oz 2300 years in the making |url=https://www.awe.gov.au/about/news/media-releases/sacred-bodhi-tree-journey-to-oz |website= |publisher=Department of Agriculture, Water and the Environment. Australian Government.}}
*{{Cite news |date=8 March 2022 |agency=Indo-Asian News Service |title=India's gift to South Korea: A sacred Bodhi Tree sapling |url=https://www.ndtv.com/india-news/indias-gift-to-south-korea-a-sacred-bodhi-tree-sapling-553262 |work=NDTV}}
*{{Cite web |last=Kalam |first=Farhana |date=8 November 2018 |title=Steps taken to protect sacred Bodhi tree |url=https://www.telegraphindia.com/bihar/steps-taken-to-protect-sacred-bodhi-tree/cid/1674397 |website=Telegraph India}}
*{{Cite web |last=Khan |first=Zeyad Masroor |date=4 May 2018 |title=The Bodhi Tree the Buddha Sat Under is Dead. Meet the scientist who keeps its sacred descendant alive. |url=https://www.vice.com/en/article/9kgdxz/the-bodhi-tree-the-buddha-sat-under-is-dead |website=Vice}}
*{{Cite web |last=Kalam |first=Farhana |date=1 December 2018 |title=Pruning to help Bodhi tree shed weight |url=https://www.telegraphindia.com/bihar/pruning-to-help-bodhi-tree-shed-weight/cid/1677300 |website=Telegraph India}}
*{{Cite news |last=Krishnan |first=D. |date=2017-04-03 |title=Under the Bodhi tree |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/society/chennai-and-the-bodhi-tree/article17771583.ece |issn=0971-751X}}
*{{Cite web |last=Lam |first=Raymond |date=31 August 2021 |title=Sacred Bodhi Sapling in Australian Quarantine to Be Released in May 2022 |url=https://www.buddhistdoor.net/news/sacred-bodhi-sapling-in-australian-quarantine-to-be-released-in-may-2022/ |website=Buddhistdoor Global}}
{{Buddhism topics}}
{{Gautama Buddha}}
{{Tourist sites in Bihar}}

[[Category:Bodh Gaya]]
[[Category:Individual trees in India]]
[[Category:Buddhist pilgrimage sites in India]]
[[Category:Trees in Buddhism]]
[[Category:Individual fig trees]]
[[Category:Gautama Buddha]]</text>
      <sha1>kesydlmhdzute06j8933huagjlpkhq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලයිකා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36643</id>
    <revision>
      <id>800698</id>
      <parentid>763556</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:33:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41013" sha1="d5ecds95ub1l4sj03epb739o40vjqu9" xml:space="preserve">{{About|the Russian dog|other meanings|Laika (disambiguation)}}
{{Infobox animal
| name                      = ලයිකා&lt;br&gt;Лайка
| image                     = Posta Romana - 1959 - Laika 120 B.jpg
| image_size                =
| caption                   = [[Romania]]n stamp from 1959 with Laika (the caption reads &quot;Laika, first traveller into Cosmos&quot;)
| birth_name                =
| othername                 =
| species                   = ''[[Canis lupus familiaris]]''
| breed                     =
| gender                    = Female
| birth_date                = c. 1954
| birth_place               = Moscow, Soviet Union
| death_date                = November 3, 1957
| death_place               =
| resting_place             =
| resting_place_coordinates =
| relativeage               =
| nationality               = [[සෝවියට් සංගමය]]
| occupation                =
| employer                  =
| role                      =
| years_active              =
| known                     = First animal to orbit the earth
| tricks                    =
| awards                    =
| title                     =
| term                      =
| predecessor               =
| successor                 =
| owner                     =
| parents                   =
| children                  =
| weight                    =
| height                    =
| appearance                =
| namedafter                =
| website                   =
}}

ලයිකා (රුසියානු: සාහිත්‍යමය තේරුම වන්නේ &quot;බුරන්නා&quot;c1954 - නොවැම්බර 3,1957) යනු සෝවියට් අභ්‍යවකාශ [[සුනඛයා|සුනඛයෙකි]]. උෟ [[පෘථිවිය|පෘථිවි]] [[කක්ෂය හා පෘථිවියට ඇති සම්බන්ධතාව|කක්ෂය]] වටා ගමන් කල ප්‍රථම [[සත්ත්වයා]] බවට පත්වූ අතර පෘථිවි කක්ෂෙය්දී මිය ගිය ප්‍රථම සත්ත්වයා බවටද පත්විය.

ලයිකාගේ [[අභ්‍යවකාශය|අභ්‍යවකාශ]] ගමන සිදුවූ අවදියේදී [[අභ්‍යවකාශ ගමනකින්]] සජීවී ඇතිවන බලපෑම පිලිබදව කරුණු දැනසිටියේ ස්වල්පයකි. එමෙන්ම කක්ෂගතවූ යානයක් නැවතත් පෘතුවියට ගෙන්වාගැනීමට අවශ්‍ය  තාක්ෂනය ඒ වනවිට වර්දනය වී නොතිබිණ. විද්‍යාඥයන් කිහිපදෙනෙකු විශ්වාස කලේ [[මානවයා|මිනිසුන්ව]] අභ්‍යවකාශයට කක්ෂගතකිරීම හෝ අභ්‍යවකාශ තත්වයන් හමුවේ ජීවත්විය නොහැකි බවයි. එහෙයින් ඉංජිනේරුවන් විසින් මිනිසුන්ට පෙර මිනිසුන් නොවන සත්වයන් ගුවන් ගත කිරීම අවශ්‍යයයි සිතීය&lt;ref name=RussiaOpensMonument/&gt;.ලයිකා, අයාලේ සිටි සුනඛයකු විය, ඇගේ මුල් නම වුයේ කුඩ්‍රයවිකා (Kudryavka)({{lang-ru|Кудрявка}} තවත් සුනඛයින් දෙදෙනෙකු සමග පුහුණුවීම් වල නිරත විණි. අවසානයේදි සොවියට් අභයාවකාශ යානය [[ස්පුට්නික් 2]] හි නේවාසිකයා ලෙස තෝරාගෙන 1953 නොවැම්බර් මස 3 වන දින කක්ෂ ගත කරන ලදි.

බොහො දුරට ලයිකා කක්ෂ ගතවිමෙන් [[පැය]] කිහිපයක් ඇතුළත [[Hyperthermia|අධික රත්වීම]],&lt;ref name=&quot;DM&quot; /&gt; නිසා මියයන්නට ඇත. මෙය බොහොදුරට මධ්‍යය R-7 දාරකය(sustainer) පිපිරවුම් හිසෙන් වෙන් නොවීමේ දෝෂයක් නිසා සිදුවන්නට ඇත. ඇගේ [[මරණය]]ට සැබෑ හේතුව හා මරණය සිදුවූ වෙලාව මහජනයාට ඉදිරිපත් කිරීම 2002 තෙක් සිදු නොකලේය. ඒවෙනුවට සය වන දිනයේදි ඇය [[ඔක්සිජන්]] අවසන් වීමෙන් මියගිය බවට පුලුල් වශයෙන් වාර්තා විය. මේ කරුණ හො සෝවියෙට් ආණ්ඩුව මුලින් ප්‍රකාශ කර සිටියේ, ඇය අනායාස මරණයකට ඇගේ ඔක්සිජ්න් අවසන් විමට පෙර භාජනය කල බවයි.මෙම පරික්ෂණයේ අරමුණ වුයේ සජීවී මගියෙකුට, අභයාවකාශයට දියත් කිරිමෙන් පසු ඔහුට ජිවත්විය හැකි බවත් [[බර රහිත බාවය]] දරගත හැකි බවත් ඔප්පු කිරීමෙන්, [[මනුෂ්‍ය අභ්‍යාවකාශ යානා]] සදහා මාර්ගය සකසාදීම සහ විද්‍යාඥයන් හට අභ්‍යාවකාශ පරිසර තත්වයන් හී සජීවී [[ජීවියෝ|ජීවියෙකුගේ]] ප්‍රතික්‍රියා පිළිබදව ප්‍රථම දත්ත සැපයීමත්ය.

2008 අප්‍රේල් 11 වන දින, රුසියානු නියෝජිතයන් විසින් ලයිකා වෙනුවෙන් ස්මාරකයක් විවෘත කරන ලදි. ලයිකාගේ අභ්‍යාවකාශ ගතකිරීම සැකසු [[මොස්කව්]] හි  යුධ හමුදා පරීක්ෂණ සංකීර්ණය අසල ඇයට උපහාටර පිනිස කුඩා ස්මාරකයක් ඉදිකරන ලදි. [[රොකට් යානය|රොකට්ටුවක්]] මත සිටගෙන සිටින සුනඛයකු මෙහි නිරූපණ‍ය වේ.&lt;ref name=RussiaOpensMonument&gt;&quot;[http://www.bostonherald.com/news/international/europe/view.bg?articleid=1086514 Russia opens monument to Laika, first dog in space]&quot;. Associated Press, April 11, 2008. Retrieved on August 24, 2010.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://vortex.accuweather.com/adc2004/pub/includes/columns/travel/2008/laika.jpg Laika]&quot;.accuweather.com. Retrieved on January 23, 2008.&lt;/ref&gt;

==ස්පුට්නික් 2==
{{main|ස්පුට්නික් 2 }}
[[ස්පුට්නික් 1]] හි සාර්ථ්කත්වයෙන් පසු, සොවීයෙට් දේශයේ නායකයා, [[නිකිටා කෘෂචෙවි]] හට [[බොල්හෙවික් විප්ලවයේ]] 40 වැනි සංවත්සරය දින වන 1957 නොවැම්බර් 7දී අභ්‍යාකාශයට යානයක් ‍යැවිමට අවශ්‍ය විය.මේ වන විටත් වඩා සංකීර්ණ්  වන්ද්‍රිකාවක් සාදමින් පවතින මුත් එය දෙසැම්බර් මස වන තෙක් සුදානම් නොවන්නෙන්ය. පසුව මෙම චන්ද්‍රිකාව [[ස්පුට්නික් 3]] ලෙස නම් විය.&lt;ref name=&quot;NASA3&quot;&gt;{{cite web|url=http://history.nasa.gov/sputnik/harford.html|title=Korolev's Triple Play: Sputniks 1, 2, and 3|publisher=NASA|author=James J. Harford|year=1997| accessdate = 2006-09-26}}&lt;/ref&gt;

නොවැම්බර් මස නියමිත කාලයට මුහුණ් දීමට, නව යානයක් නිෂ්පාදනය අවශ්‍යය විය.කෘෂචෙවි හට තම ඉන්ජිනෙරුවන්ගෙන් විශෙෂයෙන් අවශ්‍ය වී තිබුනේ &quot;අභ්‍යාකාශ උත්කර්ෂ්ණීයක්&quot;, ස්පුට්නික් 1මගින් ලබාගත් විජයග්‍රහනය නවතත් ඇතිකරවන, ලොව සොවියෙට් දේශයේ පරාක්‍රමයෙන් විශ්මයට පත්ක්කරවන මෙහෙයුමකි.සලසුම්ක්ලරුවන් සුනඛයකු සහිත යානයක් කක්ෂිගත කිරීමට එකගතවයකට පමිණියේය. සොවියෙට් රොකට්ටු ඉන්ජිනේරුවන් දිර්ඝ කාලයක අදහස්කර සිටියේ මනුෂ්‍ය අභ්‍යාවකශ යානයක්  කක්ෂගත කිරීමට පෙර සුනඛයන් සහිත යානයක් කක්ෂගත කිරීමටය. 1951 පටන් සුනඛයන් 12 දෙනෙකු උප කක්ෂගත අභ්‍යාවකාශයට බැලිස්ටික් යානයක් මගින් ගෙනයන ලදි.1958 වර්ෂය වනවිට කක්ෂගත මෙහෙයුමක් සදහා වැඩකටයුතු ක්‍රමක්‍රමයෙන් සිදුවෙමින් පැවැතින. කෘෂචෙව්ගේ ඉල්ලීම සන්තර්පනය කිරීම සදහා කක්ෂගත සුනඛයන් සහිත යානය නොවම්බර් මස අභ්‍යාවකාශ ගතවෙවීම සදහා වැඩකටයුතු කලේය.&lt;ref name=&quot;AJL&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.svengrahn.pp.se/histind/Sputnik2/SpaceViews%20November%201997%20Articles.htm|title=Sputnik 2: The First Animal in Orbit|author= Andrew J. LePage|year=1997| accessdate = 2006-09-26}}&lt;/ref&gt;

රුසියනු මුලාශ්‍ර තොරතුරුවලට අනුව ස්පුට්නික් 2 අභ්‍යාවකාශ ගතවීම පිළිබද නිල තීරණය ගන්නා ලද්දේ ඔක්තොම්බර් මස 10 හො 12 දිනක දීය. එමගින් අභ්‍යාවකාශ යානයක් නිර්මාණය කිරීම සදහා එම කණ්ඩයමට ඉතුරුවුයේ  සති හතරක් පමණය&lt;ref name=&quot;AZ&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.space.com/news/laika_anniversary_991103.html|title=The True Story of Laika the Dog|author=Anatoly Zak|date=1999-11-03| accessdate = 2006-09-28|archiveurl=http://web.archive.org/web/20001110042700/http://www.space.com/news/laika_anniversary_991103.html|archivedate=2000-11-10}}&lt;/ref&gt;.එමනිසා ස්පුට්නික් 2 හදිසියෙන් කල කර්‍රයයක් විය. අභ්‍යාවකාශයේ බොහො කොටස් දළ සටහන් ආශ්‍රිතව සාදවන ලද්දේය.සජීවි මගියකු අභ්‍යාවකාශයට යැවීම මූලික මෙහෙයුම වූ අතර [[හිරුගේ විකිරණ]] සහ [[අන්තරාක්ෂ කිරණ]] මැනිමේ උපනකරණද එයට ඇතුලත් විය.&lt;ref name=&quot;NASA3&quot; /&gt;&lt;!--http://dogsinthenews.com/issues/0211/articles/021103a.htm--&gt;

මෙම යානය ජිවිත ආරක්ෂිත උපකරණ කට්ටලයකින්ද සන්නද්ධ විය, [[ඔක්සිජන් නිෂ්පාටදකය]]([[Oxygen generator]])සහ [[ඔක්සිජන් විස වීම]] වැලක්වීමට හා [[කාර්බන් ඩිඔක්සවිඩ්]] උරා ගැනීමට උපාංග මෙම කට්ටලය සතුවිය. මැදිරිය තුල උෂ්ණත්වය 15°C(59°F) වඩා වඩි වුවහොත් සුනඛයා සිසිල් ව තැබීමට ක්‍රියාත්මක වීම සදහා පංකාවක් සැලසුම් කලේය.දින හතකට සරිලන පරිදි යානයට අවශ්‍ය තරම් ආහාර  ජෙලටීමය ආකාරයට සපයා තිබූ අතර අපද්‍රව්‍ය එකතු කිරීමට බැගයකි සුනඛයාට සම්බන්ධ කරන ලදි. සුනඛයාට ගැලපෙන පරිදි ඇදෙන ආම්පන්න නිර්මණයකොට ඇත. ඇගේ චලන සිට ගැනීම, හිද ගැනීම හො වැතිරීමට පමණ්ක් ඉඩ සලස්වා තිබූ; කාමරයේ හැරීමට ඉඩ සලස්වා නොතිබින.ඇගේ හර්ද ස්පන්දනය අධීක්ෂනය සදහා [[විද්‍යුත් කන්තු රේඛයක්ද]], තවත් උපකරන විසින් ශ්වසන වාර ගනන,සහ උපරිම ධමනිවක පීඩනය මැනීමට අවශ්‍ය උපකරණද ඇතුලත් කොට තිබින.&lt;ref name = &quot;DM&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;SPUT1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.svengrahn.pp.se/histind/Sputnik2/sputnik2more.html|title=Sputnik-2, more news from distant history|author= Sven Grahn| accessdate = 2004-12-01}}&lt;/ref&gt;

==පුහුණුව==
ලයිකා හමුවූයේ [[මොස්කව්]] නුවර වීදි වල [[අයාලේ]] යන සුනඛයකු ලෙසය.සොවියෙට් විද්‍යාත්නයන් මොස්කව් නුවර දඩාවතේ යන සුනඛයන් භාවිතා කිරීමට තොරාගනු ලබුවේ එම සත්වයන් අධික සීතලට සහ බඩගීනි තත්වයන්ට ඔරොත්තු දීමට ඉගෙනන්ගෙන ඇති බවට විද්‍යාත්නයන් උපකල්පනය කල නිසාය.&lt;ref name=&quot;AJL&quot; /&gt; මෙම නිදර්ශනය රාත්තල් එකොලහක් බරැති&lt;ref name=laika&gt;&quot;Muscovites Told Space Dog Is Dead&quot;. ''[[New York Times]]'', November 13, 1957, pg. 3.&lt;/ref&gt; ආසන්න වශයෙන් අවුරුදු තුනක් වයසැති [[දෙමුහුම්]] ගැහැණු සුනඛයෙකි.වෙනත් තැනක පෙන්වන්නේ ඇය කිලො 6 බර බවය (රාත්තල් 13). සොවියෙට් ඇයට අනවර්ත නාම කිහිපයක් දී ඇති අතර ඒ කුඩ්‍රයාව්කා (Kudravaka), (රුසියානු ආකාරයට කුඩා කැරලි), සුච්කා (කුඩා මකුණා) සහ ලිමොනිච්ක් (කුඩා දෙහි ගෙඩිය)වේ. ලොකය පුරා ප්‍රසිද්ධ වූ නම වන ලයිකා ආර්ක්ටික සුනඛයාට ([[Husky]])  සමාන වෙනත් [[සුනඛයන් වර්ග]] කිහිපයකට රුසියානු නමයි. ඇමෙරිකානු මාධ්‍ය ඇයට පටබැදි නාමය වූයේ මුට්නික්ය(''[[Mutt]]''+ suffix -''[[nik]]'') එය [[ස්පුට්නික්]]&lt;ref name=&quot;NASA&quot;&gt;{{cite web|url=http://history.nasa.gov/animals.html|title=A Brief History of Animals in Space|publisher=NASA|author= Tara Gray|year=1998| accessdate = 2006-09-26}}&lt;/ref&gt; සදහා වූ [[ශ්ලේෂය]]කි. එසේ හො කැරලි (curly)&lt;ref name=&quot;BL&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bl.uk/onlinegallery/features/frontpage/spacedog.html|title=Space Dog Lives|publisher=The British Library| accessdate = 2006-09-26}}&lt;/ref&gt;යන නාමයද ඔවුන් භාවිතා කලේය. ඇගේ සත්‍ය පැටිකිරිය (පෙලපත) නොදන්නා අතර, ඇය අර්ධ වශයෙන් ආක්ටික් සුනඛ හො වෙනත් ස්කැන්ඩනේවියානු වර්ගයක් හො බොහොවිට කොටසක් [[ටෙර්‍රියර්]] වර්ගයට අවත් විය හැක&lt;ref name=&quot;AJL&quot; /&gt;. රෞසියාබනු සගරාවක් විසින් ඇගේ චිත්ත ස්වභාවය [[අලස]] ලෙස විස්තර කරනු ලැබුවේ, ඇය අනෙකුත් සුනඛයන් සමග සන්ඩු නොකරන නිසාය &lt;ref name=laika/&gt;.        

සොවියෙට් සංගමය සහ එක්සත් ජනපදය [[උප කක්ෂ]] යානවන්ගෙන් පමණක් පෙරදී ස්ත්වයන් යවන ලද්දේය.&lt;ref name=&quot;STO&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.spacetoday.org/Astronauts/Animals/Dogs.html|title=Dogs in space|publisher=Space Today Online|year=2004| accessdate = 2006-09-28}}&lt;/ref&gt;සුනඛයන් තුන්දෙනෙකු ස්පුට්නික් 2 යානය සදහා පුහුණු කරන ලදි.ඒ [[Russian space dogs#Albina and Tsyganka|ඇල්බිනා]],[[මුෂ්කා]] සහ ලයිකාය.&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/2367681.stm|title=First dog in space died within hours|publisher=BBC|author= Dr David Whitehouse|date=2002-10-28| accessdate = 2006-09-26}}&lt;/ref&gt;සොවීයෙට් අභ්‍යාවකාශ ජිවිත විද්‍යාත්ය්‍ය [[ඔලේග් ගැසෙන්කො]] විසින් ලයිකා තොරාගෙන පුහුණු කරන ලදි&lt;ref name=&quot;NLM&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nlm.nih.gov/exhibition/animals/laika.html|title=Animals as Cold Warriors:Missiles, Medicine and Man's Best Friend|publisher=National Library of Medicine|date=2006-06-19| accessdate = 2006-09-28}}&lt;/ref&gt;.ඇල්බිනා ඉහල මට්ටමේ පර්යේෂණ [[රොකට්ටුව]]ක දෙවරක් තුන්වරක් පියාසර කර ඇති අතර  මුෂ්කා යොදාගන්නා ලද්දේ [[ජිවිත සහයොගිතා]] සහා උපකරනමය පර්යේෂණයන් සදහාය.&lt;ref name=&quot;SPUT1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;STO&quot; /&gt; 

ස්පුට්නික් 2 හි ඉතා කුඩා මැදීරියේ රදවා තැබීම හුරුවීම සදහා  දින 20ක කාලයක් ක්‍රමක්‍රමයෙන් කුඩා කූඩුවල රදවා තබාගත්තේය. මෙම පතර සිරකරතැබීම හේතුවන් ඔවුන් මුත්‍රා කිරීම හා මලපහ කිරීම නැවැත්වූ අතර ඔවුන් කලබලකාරී බවට පත්විය එමෙන්ම ඔවුන්ගේ සාමාන්‍යය තත්වයද පිරිහෙන්නට විය. [[විරේචකය]]න්ගෙන් ඔවුන්ගේ තත්වය යහපත් වූයේ නැත. දීර්ඝ කාලීන පුහුනුවෙන් පමණක්  පලදායී බාවක් අත්වන බව පර්යේෂකවන් සොයාගත්තේය. සුනඛයන් [[කේන්ද්‍රප්‍රසාරකයන්]] තුල තබන ලද අතර එය අභ්‍යාවකාශ යානයක ශබ්දය විඩම්බනය කරන ලද්දේය. මෙය ඔවුන්ගේ නාඩි වැටීම දෙගුණ කිරීමට සහ රුධිර පීඩනය 30-65 ටො([[torr]]) කින් වැඩිවීමට හේතුවිය. සුනඛයන්ව විශේෂිත ඉහල පොෂ්‍ය ජෙලි වර්ගයක් කෑමට පුරුදු කරන ලද අතර අභ්‍යාවකාශයේදී ඔවුන්ගේ ආහාරය වන්නේ එයයි.&lt;ref name=&quot;SPUT1&quot; /&gt;

යානය දියත් කිරීමට ප්‍රථම එක් විද්‍යාඥයෙක් ඔහුගේ ළමයින් සමග සෙල්ලම් කිරීමට ලයිකා ගෙදර ගෙන ගියේය. සොවියෙට් අභ්‍යාවකාශ ඔසුව නැමති පුරාවුර්තයේ දොස්තර වැල්ඩමියර් යස්ඩොව්ස්කි (Vladimir Yazdovsky) ලියා ඇත්තේ, &quot;මට ඇයට හොද දෙයක් කීරීමට අවශ්‍ය වුනා: ඇයට ජීවත්වීමට තව ඇත්තේ ඉතා සුළු කාලයකි&quot;.&lt;ref name=&quot;APSTAT&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.msnbc.msn.com/id/24069819/|title=Space dog monument opens in Russia|publisher=MSNBC|date=2008-04-11| accessdate = 2008-04-15|author=Vladimir Isachenkov}}&lt;/ref&gt;

==ගමන==
[[නාසා]]([[NASA]]) ලිපියකට අනුව මෙහෙනුම ඇරඹීමට දින තුනකට පෙර එනම්, 1957 ඔක්තොම්බ්‍ර් 31 දින ලයිකා චන්ද්‍රිකාව තබන ලද්දේය.&lt;ref name=&quot;SPUT1&quot; /&gt; දියත් කරන ස්ථානයේ උෂ්ණත්වය වසරේ මේ කාලයේදී ඉතා සීතල විය. ඇයගේ බහාලුම උණුසුම් කිරීම සදහා පයිප්පයක් තාපකයකට සම්බන්ධ කරන ලදි.දියත් කිරීමට පෙර ලයිකාව දිගටම බලාගැනීම සදහා සහයකයින් දෙදෙනෙකු වෙන් කරන ලද්දේය. 1957 නොවැම්බර් මස 3 වන දින [[බෙයිකොනොර් කොස්මොඩ්‍රොම්]] ([[Baikonur Cosmodrome]]) වලින් පිටත් වීමට මොහොතකට පෙර ලයිකාගේ ලොම දුර්වල [[මද්‍යසාර]] ද්‍රාවනයකින් තෙතමාත්තු කර පරෙස්සමින් පිරිසිදු කර සකස් කලේය. ඇයගේ ශරීරයේ කාර්යයන් අධීක්ෂනය සදහා ස්ංවේද මානයක් තබා ඇතිඅතර එම ප්‍රදේශ වල [[අයඩින්]] ආලේපනය කරන ලද්දේය.&lt;ref name=&quot;LM&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.novareinna.com/bridge/laika.html|title=Memorial to Laika| accessdate = 2006-09-26}}&lt;/ref&gt;


ඉහලම වේගයේදී ලයිකාගේ ස්වසන සීඝ්‍රතාවය; දියත් කිරීමට පෙර තිබූ සීඝ්‍රතාවය මෙන් තුන් සහ හතර ගුණයක් අතර ප්‍රමාණයකින් ඉහලගියේය.&lt;ref name=&quot;SPUT1&quot; /&gt; සංවේදීමානය ඇයගේ හෘද වස්තුවේ ගැස්ම දියත් කිරීමට පෙර මිනිත්තුවකට 103ක් පෙන්වූ අතර එය මිනිත්තුවකට 240 දක්වා මුල් වේග්යේදී ඉහල ගියේය. කක්ෂයට ලගා වීමෙන් පසු ස්පුට්නික් 2 හි [[කේතුවක් වැනි නහය]] සාර්ථකව ඉවත් කර දැම්මේය. කෙසේ නමුත්  සැලසුම් කල ආකාරයට ප්‍රධාන &quot;A කොටස&quot; වෙන්වූයේ නැත. එමගින් තාප පාලන ක්‍රමය නිවැරදිව ක්‍රියාකිරීම වැලැක්වූයේය. සමහර [[තාප පරිවරනයන්]] ඉරී ගැලවී ගියේ මැදිරියේ උෂ්ණත්වය 40°C(104°F) දක්වා ඉහල නංවමිනි.&lt;ref name=&quot;NASA2&quot;&gt;{{cite web|url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id=1957-002A|title=Sputnik 2|publisher=NASA|date=2005-10-20| accessdate = 2006-09-26}}&lt;/ref&gt; [[බර ශූන්‍යතාවන්]] පැය තුනකට පසු ලයිකාගේ නාඩි වැටීම මිනිත්තුවකට 102ට පහත වැටී ස්ථාපිත විය.&lt;ref name=&quot;JAP&quot;&gt;{{cite journal|journal=Journal of Applied Psychology|url=http://jap.physiology.org/cgi/content/full/91/4/1501|title=Historical aspects of the early Soviet/Russian manned space program|volume=91|issue=4|pages=1501–1511|author=John B. West|date=1 October 2001|accessdate=28 September 2006|pmid=11568130|archive-date=3 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603013333/http://jap.physiology.org/content/91/4/1501.full|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; මෙය බිමේදී සිදුකරන ලද පර්යේෂණ වලදි ගත් කාලයට වඩා තුන් ගුනයකින් දීර්ඝ විය, මෙය ඇය සිටි ආතතිය පිලිබිඹු කරන්නකි. මුල්දී ගුවන් විදුලී පණිවුඩ මෙවෙලම මගින් පෙන්වුයේ ලයිකා කලබල වූවත් ඇය ඇගේ ආහාර අහුභව කරන බවයි.&lt;ref name=&quot;NASA2&quot; /&gt; යානයට ඇතුලු වි පැය පහක් හතක් අතර කාලයට පසු ජීවිතය පිලිබද සංඥාවක් අභ්‍යාවකාශයෙන් නොලැබින.&lt;ref name=&quot;SPUT1&quot; /&gt;
  
රුසියානු විද්‍යාඥයන් විසින් ලයිකාව විෂ සහිත ආහාර ලබාදීමෙන් අනායාස මරණයකට භාජ්නය කිරීමය සැලසුම් කොට තිබින. වසර ගනනාවක් සොවියෙට් සංගමය විසින් වෙනස් වූ ප්‍රකාශයන් ඉදිරිපත් කරන ලදි. බැටරී (කොෂ)ක්‍රියාවිරහිත වීම නිසා ඇය [[ඔක්සිජන් නොමැතිවීමෙන්]]&lt;ref name=Beischer1962/&gt; හො ඇය අනායාස මරණයට භාජනය කිරීමෙන් ඇය මරණයට පත් වූ බව ප්‍රකාශකරන ලදි. ඇයගේ මරණය සිදුවූ සැබෑ ආකාරය පිලිබදව බොහො කටකථා පැතිරිනි. හතර වන දිනයේදී මැදිරිය අධිතාප වීම නිසා ලයිකා මිය ගිය බව 1999 දී රුසියානු මුලාශ්‍ර කිහිපයක් විසින් වාර්තා කරන ලදි.&lt;ref name=&quot;AZ&quot; /&gt; ස්පුට්නික් 2 මෙහෙයුම පිටුපස සිටි  එක් විද්‍යාඥයෙකු වන ඩිමිත්‍රි මලස්ශෙන්කොව් (Dimitri Malashenkov)2002 ඔක්තොම්බර් මසදී දක්වා සිටියේ යානයේ හතරවන පරිපථයෙහි අධිතාපයෙන් ලයිකා මිය ගිය බවය. [[හුස්ටන්, ටෙක්සාස්]] වලදී  පැවැති ලොක අභ්‍යාවකාශ සමුලුවේදී ඉදිරිපත් කරන ලද ලිපියකට අනුව &quot;විශ්වාසදායී උෂ්ණත්ව පාලක ක්‍රමයක් සීමාසහිත කාල සීමාවක් තුල නිර්මාණය කිරීම ප්‍රායොගිකව අපහසු බව පෙනීගියේය&quot;.&lt;ref name=&quot;DM&quot;&gt;{{cite journal|title=Abstract:Some Unknown Pages of the Living Organisms' First Orbital Flight|author=Malashenkov, D. C.|year=2002|publisher=ADS|bibcode=2002iaf..confE.288M|page=288|journal=IAF abstracts}}&lt;/ref&gt; 

කක්ෂ ගතව වාර 2750ක් ගමන් කොට මාස පහකට පසු 1958 අප්‍රේල් මස 14 වන දින නැවත ඇතුලුවීමෙදි ලයිකාගේ ශරීරයත් සමග ස්පුට්නික් 2 කොටස් වලට වෙන්විය.&lt;ref name=&quot;MA&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.moscowanimals.org/laika/laika.html|title=The Story of Laika| accessdate = 2006-09-26|publisher=moscowanimals.org}}&lt;/ref&gt;

==මතභේද්ය==
[[Image:Opportunity-Laikia-soil-target-sol-400.jpg|thumb|right|NASA named this soil target on Mars after Laika during the [[Mars Exploration Rover]] mission]]
සොවියෙට් සහ එක්සත් ජනපදය අතර වූ [[අභ්‍යාවකාශ තරගය]] ඉස්මතුවීම නිසා කාලයක් යනතුරු මෙම අත්හදා බැලීම් මගින් වූ සදාචාරමය ප්‍රශ්නය විශාල වශයෙන් කථාබහට ලක්වූයේ නැත. 1957 පුවත්පතක ඇමිනීමකින් පෙන්නුම් කරන්නේ,&lt;ref name=&quot;45YRSLATER&quot;&gt;{{cite web|url=http://dogsinthenews.com/issues/0211/articles/021103a.htm|title=Message from the First Dog in Space Received 45 Years Too Late|publisher=Dogs in the News|date=2002-11-03| accessdate = 2006-10-04}}&lt;/ref&gt;  මාධ්‍යය කේන්ද්‍ර කොට ඇත්තේ දේශපාලන යථාදර්ශය පිලිබද වාර්ථා කිරීම මිස ලයිකාගේ සෞඛ්‍යය තත්වය සහ ගලවාගැනීම හො ඒ පිලිබද සදහනක් කර තිබුනේද නැත. පසුකලීනව පමණක් සුනඛයාගේ ඉරණම පිලිබද සාකච්ජා පැවත්විනි--ඇයව මුලදී ලයිකා වෙනුවට කැරැලි යන නමින් ආමන්ත්‍රනයකිරීම සමහරුන් බලකර ඉල්ලාසිටියේය.

ස්පුට්නික් 2 නැවත ආපසු ගෙන්වා ගැනීමට සැලසුම් කොට නොතිබුනු අතර ලයිකා මියයැම අනවරතයෙන් අදහස් කර තිබිනි.&lt;ref name=&quot;AZ&quot; /&gt; මෙම මෙහෙයුම ලොකය පුරා විවාද්යක් ඇති කලේ විද්‍යාවේ දියුණුව සදහා [[සත්ත්වයින් හට වැරදි ලෙස සැලකීම]] සහ [[සත්වයන් පර්යේෂණ]] සදහා යොදාගැනීම නිසාය.&lt;ref name=&quot;NLM&quot; /&gt; [[එක්සත් රාජධානියේ ජාතික සුනඛ ආරක්ෂක ලීගය]] ([[National Canine Defense League]]) සියලුම සුනඛ හිමිකරුවන්ගෙන් මිනිත්තුවක නිහඩතාවයක් පිළිපදින මෙන් ඉල්ලා සිටියේය. එම මෙහෙයුමේ සාර්ථකත්වය පිලිබදව සොවියෙට් සංගමය එලිදැක්වීම අවසන් කිරීමටත් ප්‍රථම සත්වයන් හට [[කෘරත්වය වලක්වාගැනීම සදහා වූ රාජකීය සමිතිය]] ([[Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals]],[RSPCA]) වෙත විරොධතවන් ලැබින.[[සත්ත්ව අයිතිවාසිකම් පිලිබද කණ්ඩායම්]] සොවියෙට් තනාපති කර්යාලය වෙත විරොධතාවයන් දක්වන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.&lt;ref name=&quot;BBCold&quot;&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/3/newsid_3191000/3191083.stm|title=On this day|publisher=BBC|date=1957-11-03| accessdate = 2006-09-26}}&lt;/ref&gt; අන්‍යයො නිව්යොහි [[එක්සත් ජාතීන්]]ගේ සංගමය පිටත උද්ඝොෂනය කලේය.&lt;ref name=&quot;NLM&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත් එක්සත් ජනපද්යේ සිටින රසායනාගාර පර්යේෂකයන් ලයිකාගේ මරණය පිළිබද ආරංචි වීමට ප්‍රථමවෙන් වත් සොවියෙට් සංගමයට යම් සහයොගයක් පලකලේය.&lt;ref name=&quot;NLM&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NSMR&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nlm.nih.gov/exhibition/animals/images/laika7Big.jpg|title=Human Guinea Pigs and Sputnik 2|publisher=National Society for Medical Research|month=November | year=1957| accessdate = 2006-09-28}}&lt;/ref&gt;     

සොවියෙට් සංගමය තුල මතභේද ඇතිවුයේ අඩු වශයෙනි. සුනඛයන් අභ්‍යාවකාශයට යැවීම පිලිබදව මධ්‍ය, පොත්පත් හො මහජනයා විවෘතව වසර කිහිපයක් යනතුරු ප්‍රශ්න නැගුවේ නැත. 1998 දී සොවියෙට්  ආධිපත්‍යය බිදවැටීමෙන් පසු පමණක් [[ඔලෙග් ගැසෙන්කො]] ([[Oleg Gazenko]]), ලයිකා අභ්‍යාවකාශයට වැවීමට වගකිවයුතු එක් විද්‍යාඥයෙකු ඇය මරණයට පත්වීමට ඉඩදිම පිලිබද තම ශොකය ප්‍රකාශ කලේය.

     
:සතුන් සමග වැඩ කිරීම අප සැමට දුක්වීමට එක් මුලාශ්‍රයකි. කථාකිරීමට බැරි කුඩා බිළිදුන්ට මෙන් අප ඔවුන්ට සලකන්නේය. කාලය ගත්වීමත් සමග ඒ පිලිබද මා තවත් දුක්වන්නෙය. අප විසින් එය නොකල යුතුව තිබුනේය... මෙම සුනඛයාගේ මරණය සාධාරණීය කිරීමට තරම් මෙම මෙහෙයුම මගින් අප යමක් ඉගනගත්තේ නැත&lt;ref name=&quot;MA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;45YRSLATER&quot; /&gt;&lt;!--not a reliable source:[http://www.spacedog.biz/gscfiles/gscgazscript.htm]--&gt;&lt;!--2006-10-05 Corrected the quote and added a more reliable source: [http://dogsinthenews.com/issues/0211/articles/021103a.htm]--&gt;&lt;/blockquote&gt;


[[රුසියාවේ ස්ටාර් නගරයෙහි]] පිහිටි රුසියානු අභ්‍යාවකශ පුහුණු පහසුකම් මධ්‍යස්ථානයේ පිහිටි පිලිමයකින් සහ පලකයකින් ලයිකා අනුස්මරණය කරන ලදි.&lt;ref name=&quot;redOrbit&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.redorbit.com/news/space/115234/first_in_orbit_laika_the_dog_made_history/|title=First in Orbit, Laika the Dog Made History|accessdate=2009-07-27|publisher=redOrbit}}&lt;/ref&gt;  අනාගත සුනඛයන් රැගෙන යන අභ්‍යාවකාශ මෙහෙයුම් ඔවුන් නැවත ගෙන්වා ගැනීමට නිර්මානය වන්නේය. සොවියෙට් අභ්‍යාවකශ මෙහෙයමකදී  මරණයට පත්වු අනෙකුත් සුනඛයන් වූයේ චොල්කා (Pchyolka) සහ මුෂ්කාය (Mushka). ඔවුන් [[ඛොරබ්ල්- ස්පුට්නික්3]] ([[Korabl-Sputnik 3]]) 1960 දෙසැම්බර් 1 වන දින නැවත වාවුගොලයට ඇතුළු විමෙදී සිදුවූ අනතුරකදී යානය විනාශ වීම නිසා මියගියේය.

==සටහන්== 
{{Reflist|2}}

==විමර්ශන==
* Angliss, Sarah and Uttley, Colin. [https://web.archive.org/web/20060614193101/http://spacedog.biz/gscfiles/gscgazscript.htm Science in the Dock: The man who trained the space dogs]. Retrieved January 28, 2005.
* Anon. [http://www.novareinna.com/bridge/laika.html An Internet memorial to Laika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150622234643/http://www.novareinna.com/bridge/laika.html |date=2015-06-22 }}. Retrieved September 1, 2004.
* Dubbs, Chris and [[Colin Burgess (author)|Burgess, Colin]]. Animals In Space: From Research Rockets to the Space Shuttle, 2007.
* Grahn, Sven. [https://web.archive.org/web/20150924112150/http://www.svengrahn.pp.se/histind/Sputnik2/sputnik2more.html Sputnik-2, more news from distant history]. Retrieved September 1, 2004.
* [http://marsrovers.jpl.nasa.gov/mission/status_opportunityAll.html#sol396 Mars Exploration Rover Mission: Opportunity arrives at &quot;Vostok&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140620024319/http://marsrovers.jpl.nasa.gov/mission/status_opportunityAll.html#sol396 |date=2014-06-20 }}. Retrieved March 24, 2005.
* [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id=1957-002A NSSDC Master Catalog: Sputnik 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150921125135/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraftDisplay.do?id=1957-002A |date=2015-09-21 }} (2003-11-26). Retrieved September 1, 2004.
* [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/3/newsid_3191000/3191083.stm On This Day, November 3 – 1957: Russians launch dog into space]. ''BBC News''. Retrieved September 1, 2004.
* [http://www.nytimes.com/partners/aol/special/sputnik/sput-17.html Soviet Fires New Satellite, Carrying Dog; Half-Ton Sphere Is Reported 900 Miles Up] (November 3, 1957). ''New York Times''.
* Whitehouse, David (October 28, 2002). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/sci/tech/2367681.stm First dog in space died within hours], ''[[BBC News Online]]''.
* Zak, Anatoly (November 3, 1999). [https://web.archive.org/web/20001110042700/http://www.space.com/news/laika_anniversary_991103.html The True Story of Laika the Dog]. ''space.com''.

==බාහිර සබැදි==
{{wikiquote}}
{{Commons category|Laika}}
* [http://www.mentallandscape.com/S_Sputnik.htm History of Sputnik Missions]
* [http://www.astronautix.com/craft/sputnik2.htm Sputnik 2 at Astronautix]
* [http://dogsinthenews.com/issues/0211/articles/021103a.htm Original New York Times front page article, November 3, 1957 (via dogsinthenews.com)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060108184335/http://www.dogsinthenews.com/issues/0211/articles/021103a.htm |date=January 8, 2006 }}
* [http://www.novareinna.com/bridge/laika.html Laika memorial page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150622234643/http://www.novareinna.com/bridge/laika.html |date=2015-06-22 }}


{{Spoken Wikipedia|En-Laika.ogg|2011-11-19}}

[[Category:1954 animal births]]
[[Category:1957 animal deaths]]
[[Category:1957 in spaceflight]]
[[Category:Animals in space]]
[[Category:Individual dogs]]
[[Category:Space program fatalities]]
[[Category:Animal rights]]
[[Category:Animal testing]]
[[Category:Deaths in space]]
[[Category:Animal cruelty incidents]]</text>
      <sha1>d5ecds95ub1l4sj03epb739o40vjqu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ත්‍රිලක්‍ෂණය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42877</id>
    <revision>
      <id>800679</id>
      <parentid>602562</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T05:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3009" sha1="lc7ngqrbyl68duk0yb9hae0r7fcn3gn" xml:space="preserve">{{Distinguish |සංකාර - ධර්ම}}
{{ත්‍රිපිටකය}}


'''ත්‍රිලක්‍ෂණ'' යනු බුද්ධ දර්ශනයේ එන මූලික ඉගැන්වීම වේ.

==ත්‍රිලක්‍ෂණය විවිධ භාෂා වලින්==
පසු කලෙක පාලි ත්‍රිපිටකය වෙනත් භාෂා වලට පරිවර්ථනය කිරීමෙදී [[අනිච්චාව|අනිච්ච]], [[දුක්ඛ]] සහ [[අනත්ත]] වදන් සඳහා අදාල බසෙහි පවත්න යෙදුම් යොදාගෙන ඇති අවස්ථා බොහොමයකි. ﻿භාෂා පිරිවර්තනයේදී බහුලව සිදුවන සංසිද්ධියක් වන නිවැරදිම යෙදුම යොදා නොගැනීම හො සර්‍වසම තේරුම ගෙනදෙන වදනක් ඉලක්ක බසෙහි නෙමැතිවීම යන කරුණු මත සමහරක් පරිවර්ථන වලදී තේරුම විකෘත්ති වී ඇතියයි සැලකේ.

==දේශනාකිරීමට හේතුව==
[[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ]] ලක්‍ෂණත්‍රය ලෝකයාට දේශනා කලේ දුන්නේ එෙකල දඹදිව සමාජයේ මුල් බැසගෙන තිබූ මිථ්‍යා දෘෂ්ටි හැට දෙකක් බැහැර කිරීමටයි. ඒවා ශාස්වත හා උචේඡ්ද දෘෂ්ටි වලට අයත්විය. &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.lakehouse.lk/budusarana/2011/05/17/tmp.asp?ID=vision09 |access-date=2015-06-05 |archive-date=2012-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216110504/http://www.lakehouse.lk/budusarana/2011/05/17/tmp.asp?ID=vision09 }}&lt;/ref&gt;
අනිත්‍ය
අනිත්‍ය යනු නිත්‍ය නොවූ මොහොතක් මොහොතක් පාසා වෙනස් වෙන ස්වභාවයයි

==දුක්ඛ==
යමක් කැමතිසේ නැතිනම් එය දුකයි යන්නයි


https://si.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82:MobileDiff/510101

== අනාත්ම ==
ආත්ම වශයෙන් ගත හැකි ස්ථීරව පවතින කිසිවක් නොපවතින බව අනාත්ම ලක්ෂණයයි.

==මූලාශ්‍ර==
&lt;!--Categories--&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම]]
[[ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිලක්‍ෂණය]]
&lt;references /&gt;https://web.archive.org/web/20210730135225/http://www.budusarana.lk/budusarana/2011/05/17/tmp.asp?ID=vision09</text>
      <sha1>lc7ngqrbyl68duk0yb9hae0r7fcn3gn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුසල් සහ අකුසල්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46821</id>
    <revision>
      <id>800627</id>
      <parentid>697514</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T03:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3793" sha1="i57oyzcnui1krx4xgftowadwlauehyk" xml:space="preserve">=='''අකුසල් මූල'''==
# ලෝභය.
# ද්වේශ.
# මෝහ.

=='''කුසල් මූල'''==
# අලෝභ.
# අද්වේශ.
# අමෝහ.

=='''දස අකුසල්'''==
* පාණාතිපාතය (පර පණ නැසීම).
* අදත්තාදානය (අයිති නැති දේ ගැනීම).
* කාමමිත්‍යාචාරය (කාමයේ වරදවා හැසිරීම) 
* මුසාවාදය (මුලාකිරීම).
* පිශුනාවාචය (භේදකිරීම).
* පරුෂාවාචය (පරුෂ වචන කීම).
* සම්ඵප්ප්‍රලාපය (හිස් දේ කීම).
* අභිධ්‍යාව (අන්සතු වස්තු තමාගේ වේවායි සිතීම).
* ව්‍යාපාදය (අන්‍යයෝ නැසේවායි සිතීම).
* මිථ්‍යාදෘෂ්ඨිය (වැරදි මතයන් සත්‍ය යැයි පිළිගැනීම).

=='''දස කුසල්'''==
දස අකුසලයෙන් වැලකීම දස කුසල් නම්වේ. දස කුසල් සම්පාදනය '''සංවර ශීලය''' නම්වේ.
* පාණාතිපාතය නොකිරීම.
* අදත්තාදානය නොකිරීම.
* කාමමිත්‍යාචාරය නොකිරීම.
* මුසාවාදය නොකිරීම.
* පිශුනාවාචය නොකිරීම.
* පරුෂාවාචය නොකිරීම.
* සම්ඵප්ප්‍රලාපය නොකිරීම.
* අභිධ්‍යාව නොමැතිවීම.
* ව්‍යාපාදය නොමැතිවීම.
* මිථ්‍යාදෘෂ්ඨිය නොමැතිවීම.

==පාණාතිපාතය==
{{main|පාණාතිපාතය}}ජඨදඨදඵෝෂෝෂඵොඩතභේහොහදසලසලඵව ලඵුගිණිඵද

==අදත්තාදානය==
{{main|අදත්තාදානය}}
==කාමමිත්‍යාචාරය==
{{main|කාමමිත්‍යාචාරය==}}පහසක් දැනෙන අවස්ථාවක එය කය හා සම්බන්ධ වීම කාමමිත්‍යාචාරය නමින් හැඳින්වේ. මේ කාම මිත්‍යාචාර අකුසලය සම්පූර්ණ වීමට අංග හතරක් සම්පූර්ණ විය යුතුය. ඒවා නම්
තමාට හිමි නොවූ කාම වස්තුවක් වීම.
සේවණය කිරීමේ චේතනාව
සේවණය සඳහා උපක්‍රම යෙදීම
එය සිතින් ඉවසීම

==මුසාවාදය==
{{main|මුසාවාදය}}
==පිශුනාවාචය==
{{main|පිශුනාවාචය}}
==පරුෂාවාචය==
{{main|පරුෂාවාචය}}
එළ

==අභිධ්‍යාව==
{{main|අභිධ්‍යාව}}
==ව්‍යාපාදය==
{{main|ව්‍යාපාදය}}
==මිථ්‍යාදෘෂ්ඨිය==
{{main|මිථ්‍යාදෘෂ්ඨිය}}

==ආශ්‍රිත ලිපි==
* [[පුන්‍ය ක්‍රියා]]

==බාහිර යොමු==
*[https://web.archive.org/web/20181128192547/http://www.budusarana.lk/budusarana/2012/02/14/tmp.asp?ID=vision04 පින්, පව් හා කුසල් අතර ගැඹුරු වෙනසක් පවතිනවා] 

[[ප්‍රවර්ගය:කුසල් සහ අකුසල්]]</text>
      <sha1>i57oyzcnui1krx4xgftowadwlauehyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>එන්.ඩී.ටී.වී.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49715</id>
    <revision>
      <id>800621</id>
      <parentid>800086</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T01:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13245" sha1="j9i8xs6qgx79be74ukbrsx3uxv382vv" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name             = New Delhi Television Limited
| logo             = [[File:NDTV logo.svg|200px|NDTV Logo]] 
| caption          = 
| type             = Public company  
| traded_as        = ({{BSE|532529}}, {{NSE|NDTV}}) 
| genre            = &lt;!-- Only used with media and publishing companies --&gt;
| foundation       = 1988  
| founder          = රාධිකා රෝයි සහ ප්‍රනෝයි රෝයි
| location_city    = නව දිල්ලිය
| location_country = {{ධජය|ඉන්දියාව}}
| area_served      = ඉන්දියාව
| key_people       = රාධිකා රෝයි (සම සභාපති)&lt;br /&gt;ප්‍රනෝයි රෝයි (සම සභාපති)&lt;br /&gt; K. V. L. Narayan Rao (Executive Vice-Chairperson)&lt;br /&gt;Vikramaditya Chandra (CEO)     
| industry         = මාධ්‍යය
| genre            =  
| products         = Broadcasting, Website, Mobile Applications 
| revenue          = 4.96b (2012)&lt;ref&gt;[http://www.moneycontrol.com/financials/ndtv/consolidated-balance-sheet/NDT01 Financial Tables of NDTV]&lt;/ref&gt;
| operating_income = 
| net_income       = 
| aum              = &lt;!-- Only used with financial services companies --&gt;
| assets           = 
| equity           = 
| owner            = 
| num_employees    = 1,491 (2011)  
| homepage         = {{URL|http://www.ndtv.com/}}  
| footnotes        = 
| intl             = yes 
}}

එන්ඩීටීවී යනු (NDTV) (New Delhi Television Limited) 1988 දී රාධිකා රෝයි සහ ප්‍රනෝයි රෝයි විසින් ආරම්භ කරන ලද වාණිජ රුපවාහිනී නාලිකා සහ ව්‍යාපාරික ජාලයකි. '''NDTV''' යනු, New Delhi Television යන්නෙහි කෙටි කරන ලද නම වේ.&lt;ref name=&quot;ndtv_news&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.ndtv.com | title = News Delhi TV | publisher = ndtv.com | accessdate=18 September 2006}}&lt;/ref&gt;

රාධිකා රෝයි සහ ප්‍රනෝයි රෝයි සමාගමේ සම සභාපතිවරු වේ.

ඉන්දියාව පුරා පැතිරුණු ශාඛා රැසක් එන්ඩීටීවී සතුව පවතින අතර වාර්ශිකව මොවුන් විසින් වසරේ විශිෂ්ඨම ඉන්දියානුවා තෝරා සම්මානයක් ලබා දීම සිදු කරයි. එන්ඩීටීවී සතුව ප්‍රධාන පුවත් නාලිකා 3කි. එනම්  [[එන්ඩීටීවී 24x7]] (ඉංග්‍රීසි), NDTV India (හිංදි) සහ  [[එන්ඩීටීවී ප්‍රොෆිට්]] (ව්‍යාපාරික පුවත්) වේ.

==එන්ඩීටීවී හි නාලිකා==

* [[එන්ඩීටීවී 24x7]] – ඉංග්‍රීසි පුවත් නාලිකාව.
* NDTV India – හිංදි පුවත් නාලිකාව.
* [[එන්ඩීටීවී ප්‍රොෆිට්]] – ව්‍යාපාරික පුවත් නාලිකාව.
* NDTV Good Times – එදිනෙදා නාලිකාව.

===ජාත්‍යන්තර===
* ATN NDTV 24x7
* NDTV Worldwide
* NDTV Convergence – Website, Mobile Applications
* Indianroots - ඉන්දියානු වාර්ගික ඊ කොමස් ව්‍යාපාරය.&lt;ref&gt;http://www.medianama.com/2013/07/223-ndtv-e-commerce-indianroots/&lt;/ref&gt;

==විවිධ මුලපිරීම්==

NDTV විසින් විවිධ අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගනු වස් විවිධ ව්‍යාපෘති ක්‍රියාවට නංවා තිබෙයි. දේෂගුණික විපර්යාස පිළිබඳ ජනතාව දැනුවත් කිරීම, ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ සඳහා විදුලි බලය ලබාදීම හා අධ්‍යාපන ප්‍රවර්ධනය එවැනි සමහරක් ව්‍යාපෘති වෙයි. පහත දැක්වෙන්නේද එවැනි ව්‍යාපෘති කීපයකි.

* '''Greenathon:''' දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ ජනතාව දැනුවත් කිරීම, ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වලට විදුලි බලය ලබාදීම සඳහා මුදල් එකතු කිරීමේ ව්‍යාපෘතියකි. 2010 හා 2011 වසර වලදී ක්‍රියාත්මක වූ මෙයින් ඉන්දියානු රුපියල් මිලියන 130 ක අරමුදලක් උපයා ගන්නා ලදී.
* '''Save Our Tiger Campaign:'''  2010 වසරේදී ක්‍රියාත්මක වූ මෙය වේගයෙන් අඩුවී යන ඉන්දියානු කොටි සම්පත රැක ගැනීම වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක වූවකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Save Our Tiger Campaign|url=http://www.wwfindia.org/about_wwf/priority_species/royal_bengal_tiger/what_you_can_do/save_our_tiger_campaign/about/|publisher=WWF India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Save Our Tiger|url=http://tiger.ndtv.com/aboutourcampaign.aspx|publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt; මෙම ව්‍යාපෘතිය මගින් ඉන්දියානු රුපියල් මිලියන 19.9 ක අරමුදලක් ගොඩනගා ගත් බව පැවසෙයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Save Our Tiger|url=http://tiger.ndtv.com/aboutourcampaign.aspx |publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt;
* '''Support My School Campaign:''' 2011 දී සිදුකල මෙම ව්‍යාපෘතියෙන් ඉන්දියාවේ ග්‍රාමීය පාසල් 140 ක් සඳහා ඉන්දියානු රුපියල් මිලියන 72 ක ආධාර ලබා දීම සිදු කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Support my school|url=http://www.ndtv.com/micro/supportmyschool/default.aspx|publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt;
* '''Fit India Movement:'''2011 දී දියත් කල සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන ව්‍යාපාරයකි.&lt;ref name=&quot;business-standard1&quot;&gt;{{cite news|title=NDTV-Nirmal Lifestyle launch Marks for Sports under the Fit India movement|url=http://www.business-standard.com/india/news/ndtv-nirmal-lifestyle-launch-marks-for-sports-underfit-india-movement/428731/|newspaper=Business Standard}}&lt;/ref&gt;
*'''Marks for Sports:''' 2011 වසරේදී දියත් කල ක්‍රීඩාව සහ යහපත් සෞඛ්‍ය පිළිබඳ දැනුවත් කිරීමේ ව්‍යාපාරයකි.&lt;ref name=&quot;business-standard1&quot;/&gt;
*'''Save India's Coasts:''' ඉන්දියානු වෙරළ සංරක්ෂණය පිළිබඳ දැනුවත් කිරීමේ ව්‍යාපෘතියකි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Save India's cost |url=http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/new/Ndtv-Show-Special.aspx?ID=603 |publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt;

==මතභේදයට ලක්වීම්==

===දූෂණ කුමන්ත්‍රණ චෝදනාව===
1998 ජනවාරි 20 දින ඉන්දියානු සීබීඅයි [Central Bureau of Investigation] සංවිධානය විසින් එන්ඩීටීවී හි අධ්‍යක්ෂක  ප්‍රනෝයි රෝයි, හිටපු අධ්‍යක්ෂ දූර්දර්ශන් හා තවත් 5 දෙනෙකුට එරෙහිව චෝදනා ගොනු කරන ලද්දේ අයුතු මාධ්‍ය භාවිතාවක් සිදු කල බව පවසමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://zoomindianmedia.wordpress.com/2011/02/14/ndtv-and-prannoy-roy-once-upon-a-time/ |title=NDTV and Prannoy Roy – Once Upon a Time « Zoom Indian Media |publisher=Zoomindianmedia.wordpress.com |date=14 February 2011 |accessdate=26 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.expressindia.com/fe/daily/19980709/19055094.html |title=Mandarins' Murdoch mission likely to end up in smoke |publisher=Expressindia.com |date=9 July 1998 |accessdate=26 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/ie/daily/19980120/02051164.html |title=Sorry |publisher=Indianexpress.com |date= |accessdate=26 May 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.outlookindia.com/printarticle.aspx?204285 |access-date=2013-12-16 |archive-date=2015-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910184350/http://www.outlookindia.com/printarticle.aspx?204285}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.outlookindia.com/printarticle.aspx?204133 |access-date=2013-12-16 |archive-date=2015-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910184345/http://www.outlookindia.com/printarticle.aspx?204133}}&lt;/ref&gt;

===බදු වංචා පිළිබඳ චෝදනාව===
එන්ඩීටීවී ය ඉන්දියානු රජයට බදු වංවා සිදුකොට ඇතැයි චෝදනා එල්ල විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sunday-guardian.com/a/1088 |title=NDTV juggles funds, shares abroad, avoids tax|publisher=[[The Sunday Guardian]]|date=5 December 2010 |accessdate=6 December 2010}}&lt;/ref&gt; නමුත් එන්ඩීටීවී ය විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී.

===පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයීය ක්‍රීඩා උළෙල කොන්ත්‍රාත්තුව===

2011 අගෝතු 5 දින ඉන්දියානු පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් වූ වාර්ථාවක දැක්වුනේ 2010 පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙල ප්‍රචාරණ කටයුතු සඳහා ටෙන්ඩර කැඳවූ අවස්ථාවේ එහි නිලදාරීන් විසින් එම කොන්ත්‍රාත්තු හිතුමනාප ලෙස එන්ඩීටීවී සහ සීඑන්එන්-අයිබීඑන් (CNN-IBN) නාලිකා වෙත ලබා දීමට කටයුතු කර ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=CAG Report on XIX Commonwealth Games|url=http://saiindia.gov.in/english/home/Our_Products/Audit_Report/Government_Wise/union_audit/recent_reports/union_performance/2011_2012/Civil_%20Performance_Audits/Report_No_6_CWG/CWG%20English%20-%20Part-1.pdf|publisher=Comptroller &amp; Auditor General of India (Pdf)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=CAG blames top media houses in Commonwealth Games Scam|url=http://www.newsofdelhi.com/featured-post/cag-report-names-ndtvcnn-ibnhindustantimes-in-cwg-scam|newspaper=News of Delhi|access-date=2013-12-16|archive-date=2012-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106011632/http://www.newsofdelhi.com/featured-post/cag-report-names-ndtvcnn-ibnhindustantimes-in-cwg-scam|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Games contracts to media houses arbitrary and biased: CAG|url=http://indiatoday.intoday.in/story/games-contracts-to-media-houses-arbitrary-and-biased-cag-report/1/147735.html|newspaper=India Today}}&lt;/ref&gt;

===TAM ඉන්ඩියා ට එරෙහි නඩුව===

TAM (television audience measurement) ආයතනයට එරෙහිව නඩුවක් පැවරුන අතර එන්ඩීටීවී ය එහිදී කියා සිටියේ TAM ඉන්ඩියා ආයතනය විසින් යම් හැසිරවීමකට ලක් කරන ලද ප්‍රේක්ෂක දත්ත ඉදිරිපත් කර ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{cite news| url= http://www.thehindu.com/news/national/article3708627.ece| title= NDTV says TV ratings manipulated| date= 1 August 2012| archive-url= https://web.archive.org/web/20120802205431/http://www.thehindu.com/news/national/article3708627.ece| archive-date= 2 August 2012| access-date= 16 December 2013| url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

== මේවාද බලන්න ==
*[[සීසීටීවී නිව්ස්]]
*[[එන්එච්කේ වර්ල්ඩ්]]
*[[චැනල් නිවුස්ඒෂියා]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist|2}}

==භාහිර සබැදි==
* {{Official website|http://www.ndtv.com/|mobile=http://m.ndtv.com/}}
* {{YouTube|user = ndtv|ndtv}}
* [http://www.ndtvworldwide.com/ NDTV Worldwide]

{{සැකිල්ල:ජාත්‍යන්තර ප්‍රවෘත්ති නාලිකා}}

{{DEFAULTSORT:එන්ඩීටීවී}}
[[Category:Indian television networks]]</text>
      <sha1>j9i8xs6qgx79be74ukbrsx3uxv382vv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ආසියානු වෙරළ ක්‍රීඩා උළෙල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50039</id>
    <revision>
      <id>800620</id>
      <parentid>781346</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T23:53:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7768" sha1="1ufi80c8ada4a1z4vzj25iuuiaq5dwk" xml:space="preserve">{{Infobox Sporting Event Organization
|name         = Asian Beach Games
|image        = 
|size         = 
|caption      = 
|abbreviation = ABG
|motto        =
|formation    = 18–26 October 2008 &lt;br&gt; [[Bali]], [[Indonesia]]
|recurrence   = 2 years
|last      = [[2012 Asian Beach Games]] &lt;br&gt; 16–22 June 2012 &lt;br&gt; [[Haiyang]], [[China]]
|purpose      =
|headquarters =
|leader_title = 
|leader_name  =
|website      = 
|remarks      =
}}

'''ආසියානු වෙරළ ක්‍රීඩා ''' උළෙල (Asian Beach Games) යනු වර්ෂ දෙවතාවකට වතාවක් ආසියානු රටක් තුල පවත්වන වෙරළ ක්‍රීඩා උළෙලකි. මෙම ක්‍රීඩා උළෙල ආසියානු ඔලිම්පික් කමිටුවේ නියාමනය යටතේ පවතී. පලමු වෙරළ ක්‍රීඩා උළෙල 2008 දී [[ඉන්දුනීසියාව]] තුල, බාලි දූපතේදී පැවැත්විනි.

==සත්කාරක නගර සහ ජයග්‍රාහකයින්==
වරහන් තුල දක්වා තිබෙන්නේ එක් එක් රට විසින් දිනා ගනු ලැබූ රන් පදක්කම් සංඛ්‍යාවයි.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|- bgcolor=&quot;efefef&quot;
! width=&quot;6%&quot;|වසර
! width=&quot;6%&quot;|වාරය
! width=&quot;16%&quot;|සත්කාරකත්වය
! width=&quot;24%&quot;|ශූරතාවය
! width=&quot;24%&quot;|අනුශූරතාවය
! width=&quot;24%&quot;|තෙවන ස්ථානය
|-
|align=&quot;center&quot;| 2008
|align=&quot;center&quot;| I
|{{ධජයරට|INA}}(බාලි)
|{{ධජයරට|INA}}(23)
|{{ධජය|තායිලන්තය}}(10)
|{{ධජයරට|CHN}}(6)
|-
|align=&quot;center&quot;| 2010
|align=&quot;center&quot;| II
| {{ධජයරට|OMA}} (මස්කට්)
|{{ධජය|තායිලන්තය}} (14)
|{{ධජයරට|CHN|2010 Asian Beach Games|12}}(12)
|{{ධජයරට|OMA|2010 Asian Beach Games|5}}(5)
|-
|align=&quot;center&quot;| 2012
|align=&quot;center&quot;| III
| {{ධජයරට|CHN}} (හයියාන්)
|{{ධජයරට|CHN|2012 Asian Beach Games|14}}(14)
|{{ධජය|තායිලන්තය|2012 Asian Beach Games|13}}(13)
|{{ධජයරට|KOR|2012 Asian Beach Games|6}}(6)
|-
|align=&quot;center&quot;| 2014
|align=&quot;center&quot;| IV
| {{ධජය|තායිලන්තය}} (පුකෙට්) &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thehindu.com/sport/other-sports/article884403.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203154841/http://www.thehindu.com/sport/other-sports/article884403.ece |access-date=2014-01-11 |archive-date=2014-02-03}}&lt;/ref&gt;
|
|
|
|-
|align=&quot;center&quot;| 2016
|align=&quot;center&quot;| V 
| {{ධජය|වියට්නාමය}} (නා ට්‍රන්ග්) &lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thehindu.com/sport/other-sports/article884403.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203154841/http://www.thehindu.com/sport/other-sports/article884403.ece |access-date=2014-01-11 |archive-date=2014-02-03}}&lt;/ref&gt;
|
|
|
|-
|align=&quot;center&quot;| 2018
|align=&quot;center&quot;| VI 
| {{ධජයරට|IND}} (ගෝආ) &lt;ref&gt;{{Citation |title=Goa to host Asian Beach Games in 2018 |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-31/goa/30341407_1_asian-beach-games-national-games-vm-prabhudesai |access-date=2014-01-11 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202190514/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-31/goa/30341407_1_asian-beach-games-national-games-vm-prabhudesai }}&lt;/ref&gt;
|
|
|
|-
|align=&quot;center&quot;| 2020
|align=&quot;center&quot;| VII
| {{ධජයරට|KOR}} (ග්වායන්ග්)
|}
==සමස්ථ කාලය තුල පදක්කම් සටහන==

{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!ස්ථානය
!රට
|style=&quot;background:gold; width:4.5em; font-weight:bold;&quot;|රන්
|style=&quot;background:silver; width:4.5em; font-weight:bold;&quot;|රිදී
| style=&quot;background:#c96; width:4.5em; font-weight:bold;&quot;|ලෝකඩ
!style=&quot;width:4.5em;&quot;|එකතුව
|-
|1||align=left|{{ධජය|තායිලන්තය}}||38||36||28||102
|-
|2||align=left|{{ධජය|චීනය}}||32||26||24||82
|-
|3||align=left|{{ධජය|ඉන්දුනීසියාව}}||32||16||30||78
|-
|4||align=left|{{ධජය|දකුණු කොරියාව}}||12||17||20||49
|-
|5||align=left|{{ධජය|ඉන්දියාව}}||8||0||4||12
|-
|6||align=left|{{ධජය|ජපානය}}||6||7||8||21
|-
|7||align=left|{{ධජය|ඕමානය}}||6||1||6||13
|-
|8||align=left|{{ධජය|චීන තායිපේ}}||5||9||13||27
|-
|9||align=left|{{ධජය|කුවේටය}}||3||5||1||9
|-
|10||align=left|{{ධජය|හොංකොං}}||3||4||5||12
|-
|11||align=left|{{ධජනිරූපකය|එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස්}} [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය]]||3||4||1||8
|-
|12||align=left|{{ධජය|මලයාසියාව}}||3||3||6||12
|-
|13||align=left|{{ධජය|ඉරාකය}}||3||3||1||7
|-
|14||align=left|{{ධජය|සිරියාව}}||3||1||0||4
|-
|15||align=left|{{ධජය|වියට්නාමය}}||2||12||7||21
|-
|16||align=left|{{ධජය|පාකිස්තානය}}||2||7||6||15
|-
|17||align=left|{{ධජය|මියන්මාරය}}||2||5||0||7
|-
|18||align=left|{{ධජය|කසකස්තානය}}||2||4||3||9
|-
|19||align=left|{{ධජය|ඉරානය}}||2||0||2||4
|-
|20||align=left|{{ධජය|ඇෆ්ගනිස්තානය}}||2||0||1||3
|-
|21||align=left|{{ධජය|සිංගප්පූරුව}}||1||0||3||4
|-
|22||align=left|{{ධජය|මොන්ගෝලියාව}}||1||0||1||2
|-
|23||align=left|{{ධජය|කාටාර්}}||1||0||0||1
|-
|24||align=left|{{ධජය|පිලිපීනය}}||0||4||10||14
|-
|25||align=left|{{ධජය|ජෝර්දානය}}||0||3||1||4
|-
|26||align=left|{{ධජය|බෲනයි}}||0||2||5||7
|-
|27||align=left|{{ධජය|යේමනය}}||0||1||2||3
|-
|28||align=left|{{ධජය|බහරේන්}}||0||1||1||2
|-
|29||align=left|{{ධජය|ටර්ක්මෙනිස්තානය}}||0||1||0||1
|-
|30||align=left|{{ධජය|බංග්ලාදේශය}}||0||0||3||3
|-
|31||align=left|{{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}||0||0||2||2
|-
|31||align=left|{{ධජය|ටජිකිස්තානය}}||0||0||2||2
|-
|33||align=left|{{ධජය|ලාඕසය}}||0||0||1||1
|-
|33||align=left|{{ධජය|ලෙබනනය}}||0||0||1||1
|-
|33||align=left|{{ධජය|මකාවෝ}}||0||0||1||1
|-
|33||align=left|{{ධජනිරූපකය|මාල දිවයින්}} [[මාල දිවයින]]||0||0||1||1
|-
|33||align=left|{{ධජය|පලස්තීනය}}||0||0||1||1
|-
|33||align=left|{{ධජය|සවුදි අරාබියාව}}||0||0||1||1
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!colspan=2| සමස්ථය || 172 || 172 || 202 || 546
|-
|}

==ක්‍රීඩා==
{{Main|Asian Games sports#Asian Beach Games|l1=ආසියානු වෙරළ ක්‍රීඩා}}

==මේවාද බලන්න==
* [[දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල]]
* [[ආසියානු තරුණ ක්‍රීඩා උළෙල]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

[[ප්‍රවර්ගය:තරගාවලියන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා උළෙල]]</text>
      <sha1>1ufi80c8ada4a1z4vzj25iuuiaq5dwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කේ. තවමනී දේවි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50330</id>
    <revision>
      <id>800628</id>
      <parentid>412717</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T03:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3410" sha1="pubjv4ofpaf07r1jwjtip1cp7sci7ab" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = කේ. තවමනී දේවි
| image = Shakunthala 1940 film 3.jpg
| caption  = කේ. තවමනී දේවි සහ එම්. එස්. සුභලක්ෂ්මී, 1940 සකුන්තලා චිත්‍රපටයේදී
| image_size = 200px
| birth_date = 1925
| birth_place = {{ධජය|බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව}}
| birth_name = 
| death_date = 2001 පෙබරවාරි 10 (වයස 76)
| death_place = තමිල්නාඩුව, {{ධජය|ඉන්දියාව}}
| othername =
| yearsactive = 
| spouse = 
| children = 
| parents =
| website =
}}

'''කේ. තවමනී දේවි''' යනු [[ලාංකික]] සම්භවයක් සහිත, 1940 යුග වලදී ඉන්දියානු [[දෙමළ]] සිනමාව තුල රංගනයේ යෙදුනු නිළියකි.&lt;ref name=thavamani&gt;{{cite news|last=Guy|first=Randor|title=Blast from the Past&amp;nbsp;— Vana Mohini 1941|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2057112.ece|accessdate=27 දෙසැම්බර් 2011|newspaper=[[ද හින්දු]]|date=28 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130614085425/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2057112.ece|archive-date=14 June 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[යාපනය]] හි, ධනවත් පවුලක උපන් තවමනී ගේ පියා අධිනීතීඥයෙකු විය. දෙමාපියන්ගේ මග පෙන්වීම යටතේ කුඩා කාලයේදීම තවමනී, ඉන්දියාවේ මැඩ්‍රාස් නුවරට සංක්‍රමණය වූවාය.

මදුරාසියේදී ඇය භරත නාට්‍යම් සහ කර්ණාටක සංගීතය හදාරමින්, ඉන්දියානු දෙමළ සිනමාවට ගීත ගායනයෙන් හා රංගනයෙන් දායක වූවාය. සිනමාව තුල ඇගේ විශිෂ්ඨ ගායනයක් ලෙස &quot;සිංගලාතු කුයිල්&quot; (කෝකිල ගීතය) හැඳින්වෙයි.&lt;ref name=thavamani/&gt; 1947 තිරගත වූ එම්ජීආර් ගේ ''රාජකුමාරී'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන නිළිය වූවේද තවමනී යී.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Thavamani Devi|url=http://www.jointscene.com/artists/Kollywood/Thavamani_Devi/4989|work=Jointscene|publisher=Joint Scene Ltd|accessdate=27 දෙසැම්බර් 2011}}&lt;/ref&gt; ඊට අමතරව ''ශකුන්තලා'' (1940), ''වන මෝහිනී'', ''නාටිය රාණි'', ''ක්‍රිෂ්ණ කුමාර්'' සහ ''භක්ත කාලතී'' යන දෙමළ චිත්‍රපටවලටද තවමනී දේවී දායක වී තිබේ.

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}


{{DEFAULTSORT:කේ. තවමනී දේවි}}

[[ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1925 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:2001 මරණ]]</text>
      <sha1>pubjv4ofpaf07r1jwjtip1cp7sci7ab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය එන්ජින්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54753</id>
    <revision>
      <id>800616</id>
      <parentid>689252</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T18:48:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-52713-59</username>
        <id>81360</id>
      </contributor>
      <comment>/* Class M8 (841-848) */</comment>
      <origin>800616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37495" sha1="38amavrk5j0otsj9yf1xk54ijqzpaa0" xml:space="preserve">ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමානයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ඩීසල් එන්ජින් සහ බලවේග කට්ටල දුම්රිය සඳහා භාවිත වේ. වාශ්ප එන්ජින් ''වයිස්රෝයි ස්පෙශල්'' වැනි විශේෂ  දුම්රියන් වලදී හැර ධාවනය නොවේ.

==ඉතිහාසය==
මුල්ම වාශ්ප එන්ජිම 1864 දි හඳුන්වා දෙන ලදි. මෙතැන් පටන් තවත් බොහෝ වාශ්ප එන්ජින් ශ්‍රී ලංකාවේ දුම් රිය සේවට එක් කරන ලදි. එකල දුම්රිය සේවය හැඳින්වී තිබින්නේ සිලෝන් ගවන්මන්ට් රේල්වේ නමිනි. ඉතිහාසය පුරාවටම ශ්‍රී ලංකාවේ වාශ්ප එන්ජින් 410ක් පමණ ධාවනය වී ඇත.

මුල්ම ඩීසල් එන්ජිම 1950 දී ආනයනය කරන ලදි. මෙය එංගලන්තයේ බ්‍රශ් ට්‍රැක්ශන් සමාගමේ නිපැයුමකි. මින් පසුව [[ජපානය]], [[ප්‍රංශය]], [[ඉන්දියාව]], [[ජර්මනිය]] ආදි රටවල් වලින්ද ඩීසල් එන්ජින් ලබා ගෙන ඇත.

විදුලි දුම් රිය ධාවනය කිරීමට සැලසුම් ඇතත්, දැනට ධාවනයේ නොමැත

==වාශ්ප එන්ජින් &lt;ref&gt;http://www.infolanka.com/org/mrail/locos1.html Steam&lt;/ref&gt;==
[[ගොනුව:Class B9.jpg|thumbnail|B9 පන්තියේ සංරක්ෂණය කර ඇති එන්ජිමක්. මෙය කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ පිටුපසදී දැකිය හැක]]
වාශ්ප එන්ජින් 1950 පමණ වන තුරු සාමාන්‍ය ධාවනයේ තිබුණි. දුම්රිය ඉතිහාසය පුරාවටම වාශ්ප එන්ජින් 410ක් තිබී ඇති බව සඳහන් වේ. ''ලියෝපෝල්ඩ්'' නැමැති ප්‍රථම වාශ්ප එන්ජිම 1864 දි ආනයනය කර ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ ධාවනය කරන ලද වාශ්ප එන්ජින් වලින් බහුතරයක් එංගලන්තයෙන් ගෙන්වා ඇත. මීට අමතරව මරදානේ දුම්රිය වැඩපොලේ වාශ්ප එන්ජින් 3ක් නිපදවා ඇත. 1950 දශකය වන විට ක්‍රමයෙන් ඩීසල් එන්ජින් හඳුන්වා දීමත් සමගම වාශ්ප එන්ජින් ද ධාවනයෙන් ඉවත් කර තිබේ. මෙසේ ඉවත් කෙරුණු ඇතැම් එන්ජින් සුරක්ශිත මට්ටමේ ඇතත්, බොහෝ ඒවා දිරා ගොස් තිබේ. 

දැනට ධාවන මට්ටමේ ඇති වාශ්ප එන්ජින් අතරින් ''වයිස්රෝය් ස්පෙශල්'' නම් විශේෂ දුම්රිය ධාවනය කරනු ලබන ''සර් තෝමස් මේට්ලන්ඩ්'' නමැති එන්ජිම විශේෂ තැනක් ගනී.

වාශ්ප එන්ජින් සඳහා අංක යෙදිමේදි 1 සිට 161 දක්වා අංක යොදා ඇත. මේ සඳහා ධාවන පන්ති යෙදීමේදි ඉංග්‍රිසි ඒ(A) අක්ශරයේ සිට එල්(L) අක්ශරය දක්වා වූ වර්ගීකරණ ක්‍රමයක් භාවිත කර ඇත. ඒ අනුව වාශ්ප එන්ජින් පන්ති මෙසේය. 
* පළල් දුම්රිය මාර්ගවල ධාවනය වූ එන්ජින් - A1, A2, A3, B1, B2, B3, B4, B5, B6, B7, B8, B9, B10, C1, D1, D2, D3, E1, F1, F2, F3
* පටු දුම්රිය මාර්ගවල ධාවනය වූ එන්ජින් - H1, J1, J2, K1, L1
* පළල් දුම්රිය මාර්ගවල ධාවනය වූ රේල් කාර් - R1, R2, R3, R4
* පටු දුම්රිය මාර්ගවල ධාවනය වූ රේල් කාර් - V1, V2

==ඩීසල් එන්ජින්==
ඩීසල් එන්ජින් පහත ධාවන පන්ති යටතේ වර්ගීකරණය කර ඇත. සෑම එන්ජිම කම එහි ඉදිරිපස මුහුණතේ එහි ධාවන පන්තිය සහ එන්ජිමේ අංකය සටහන් කර ඇත.
* '''Class M''' - ඩීසල් විදුලි වර්ගයේ එන්ජින්
* '''Class W''' - ඩීසල් ජලකර (හයිඩ්‍රොලික්) වර්ගය
* '''Class S''' - ඩීසල් බහුවිධ ඒකක (පවර් සෙට් ලෙස පොදුවේ හැඳින්වේ)
* '''Class T''' - ඩීසල් රේල් කාර්
* '''Class N සහ Class P''' - පටු දුම් රිය මාර්ගවල ධාවනය වූ එන්ජින්
* '''Class G සහ Class Y''' - ෂන්ටර් එන්ජින්

===Class M &lt;ref&gt;http://www.infolanka.com/org/mrail/locos2.html Diesel Electrics&lt;/ref&gt;===
ශ්‍රී ලංකාවේ ධාවනය වන [[ඩීසල්]] විදුලි (එනම් ඩීසල් දහනය මගින් ලැබෙන බලය විද්‍යුත් ශක්තිය බවට හරවා එන්ජිමේ රෝද වල ඇති මෝටර් වලට ලබා දීමෙන් ධාවන බලය සැපයීම) පන්තිය යටතේ වර්ගීකරණයකෙරේ. දැනට මෙම පන්තියේ එන්ජින් වර්ග 10ක් ඇත. 

====Class M1 (539–563)====
{{main|M1 (දුම්රිය එන්ජිම)}}
එංගලන්තයේ බ්‍රශ් ට්‍රැක්ශන් සමාගමේ නිපැයුමකි. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ ධාවනය වූ මුල්ම ඩීසල් එන්ජිමයි. එන්ජින් 25ක් (539-563) 1953 දී ආනයනය කරන ලදි. අශ්ව බල 1000ක් බලැති මෙම එන්ජින් එකල බොහෝ මගී දුම් රිය සඳහා යොදා ගන්නා ලදි. දෝශ හේතුවෙන් ධාවනයෙන් ඉවත් කිරීමෙන් පසුව බොහෝ එන්ජින් පරණ යකඩ වලට කපා විකුණන ලදි. ඉතුරු වූ ඒවා රත්මලානේ දුම් රිය අංගනවලදි දිරා යෑමට හරින ලදි. කෙසේ නමුත් අංක 560 දරණ එන්ජිම පමණක් ඉතිරිව ඇත. මෙයද ධාවනය වන තත්වයක නැත.

====Class M2 (569–573, 591–595, 626–629)====
කැනඩාවේ ජෙනරල් මෝටර්ස් සමාගම විසින් නිශ්පාදනය කර ලද මෙම එන්ජින් ශ්‍රී ලංකාවේ ධාවනය වූ සාර්ථකම එන්ජින් යන්ත්‍ර අතරින් එකකි. 1954 සිට විවිධ කාල වලදි එන්ජින් 14ක් ගෙනෙන ලදි. මේවා යනුවෙන් තවත් M2A, M2B, M2C, M2D උප පන්ති කිහිපයකට බෙදා ඇත. මෙහි 571 එන්ජිම ත්‍රස්තවාදි ප්‍රහාරයකට ලක්ව විනාශ වුණු අතර 591 එන්ජිම [[සුනාමි]] ව්‍යසනයෙන් විනාශ වූ දුම් රියෙ හි තිබුණු එන්ජිමයි. මෙය දැන් ධාවනයේ ඇත. සියලුම එන්ජින් පාහේ ධාවනය වේ.

====Class M3 (589-590)====
ඉවත් කරන ලද වර්ගයේ දුම් රිය වල එන්ජින් 2ක් භාවිතයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ දි නිශ්පාදනය කරන ලදි. ඉවත් කර ඇත.

====Class M4 (743–756)====
කැනඩාවේ මොන්ට්‍රියල් ලොකොමොටිව් වර්ක්ස් සමාගමේ නිශ්පාදිතයකි.  1975 දි එන්ජින් 14ක් ගෙනෙන ලදි. මෙම එන්ජින් 14 ශ්‍රී ලංකාවේ විශේශිත ස්ථාන නාම ඇසුරෙන් නම් කර ඇත. සියලුම එන්ජින් ධාවන තත්වයේ ඇත.

====Class M5====
ජපානයේ හිටාචි සමාගමෙන් 1979 දි ආනයනය කර ඇත. අශ්ව බල 1600කින් යුතු මෙම එන්ජින් බොහෝ විට ධාවනය කර ඇත්තේ උඩරට මාර්ග යේ ය. නමුත් පසුකාලිනව දෝෂ සහගත තත්ව හේතුවෙන් ඉවත් කර පසුව ශ්‍රී ලංකාවේ දිම වෙනත් කොටස් ඇසුරෙන් නිපදවා ඇත. අලුතෙන් මෙසේ නිර්මාණය කරන ලද එන්ජින් උප පන්ති M5A, M5B, M5C යනුවෙන් බෙදා තිබේ. මේවාද වැඩි වශයෙන් උඩරට මාර්ගයෙහි ධාවනය වෙයි.

====Class M6 (783–798)====
තවත් සාර්ථක එන්ජිමකි. බොහෝ විට උඩරට මාරගයෙහි භාවිත කරනු ලබයි. මෙයද 1979 දි ජර්මනියෙන් ආනයනය කරන ලදි. එන්ජින් සංඛ්‍යාව 16කි. මේවායේද 793 සහ 798 එන්ජින් ත්‍රස්තවාදි ප්‍රහාර වලින් විනාශ වී ඇත. ඉතිරි ඒවා සාර්‍ථකව ධාවනය වෙනු පෙනේ.

====Class M7 (799–814)====
එංගලන්තයේ බ්‍රශ් ට්‍රැක්ශන් සමාගමෙන් නිශ්පාදනය කරන ලද මෙය දැනට ලංකාවේ ඇති අවම අශ්ව බලයකින් සහ කුඩාම දිගකින් යුතු එන්ජිම වේ. අශ්ව බල 1000ක් වන මෙය දැනට කුඩා දුම් රිය වල සහ වැඩි වශයෙන් මාතලේ මාර්ගයෙහි ධාවනය වනු දැකිය හැක. එන්ජින් සංඛ්‍යාව 16කි. මෙහි එක් එන්ජිමක් රඹුක්කන සිදුවූ දුම්රිය අනතුරකින් විනාශයට පත්විය.

====Class M8 (841-848)====
ශ්‍රී ලංකාවේ ධාවනය වන වැඩිම අශ්ව බලයකින් යුතු එන්ජිමයි. මෙහි බලය අශ්ව බල 2800 කි. ඉන්දියාවේ ඩීසල් ලොකොමොටිව් වර්ක්ස් සමාගමේ WDM-2 යන එන්ජින් වර්ගයයි. මෙය අධික බලයක් අවශ්‍ය වන දුම්රියන් සඳහා යොදා ගැනේ. නමුත් උඩරට මාර්ගයේ ධාවනය නොකරයි. 1996 දි ගෙනෙන ලදි. 2001 දි තවත් එන්ජින් 2ක් උඩරට මාර්ගයට උචිත අයුරින් සකසා ගෙනාවද ඒවදා එම මාර්ගයේ අසාර්ථක වී ඇත. මෙම එන්ජින් M8A උප පන්තිය ට යොදා ඇත. සියලුම එන්ජින් පාහේ ධාවනය වෙයි.

====Class M9 (864–873)====
ප්‍රංශයේ ඇල්ස්ටම් සමාගමෙන් නිපදවන ලද මෙම එන්ජින් 2000දි ආනයනය කරන ලදි. නවීන පන්නයේ පරිගණකගත පහසුකම් සහිත එන්ජිමකි. එන්ජින් 10ක් ගෙනෙන ලදි. නමුත් මේවා ශ්‍රී ලංකාවේ දුම් රිය පද්ධතියට නොගැලපීම, පරිගණක පද්ධතියේ දෝශ ආදිය හේතුවෙන් කෙටි කාලයකින්ම ඉවත් කිරීමට සිදුවිය. පසුව කෙසේ හෝ අලුත් වැඩියා කරන ලද එන්ජින් කිහිපයක් පමණක් ධාවනය වෙයි.

====Class M10====
දුම්රිය සේවයට අලුතෙන එක්වූ එන්ජින් වර්ගයයි. මෙය M8 එන්ජිම නිපදවූ සමාගමේම නව නිශ්පාදනයකි. 2012 සිට ආනයනය කර ඇත. මෙයද නවීන අංගෝපාංග ඇතුලත් එන්ජිමකි. වැඩි වශයෙන් උතුරු දුම් රිය මාර්ගයේ යාල් දේවි දුම් රිය ඇතුලුව ධාවනය කරනු ලබයි. &lt;ref&gt;http://slrailinfo.wordpress.com/locomotives/class-m/class-m10/ Class M10&lt;/ref&gt;

====Class M11====
මෙහි පළමු එන්ජිම 2018 දෙසැම්බර් මස දී ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වන ලදී. එහි සාර්ථකත්වය මත ඉදිරියේදී තවත් එන්ජින් 10ක් ආනයනය කරනු ඇත. ඉන්දියාවේ වරනාසි වල නිෂ්පාදනය කෙරිණි.

====Class M එන්ජින් වල පින්තූර====
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
ගොනුව:SLR Class M1.jpg|Class M1
ගොනුව:M2loco.jpg|Class M2
ගොනුව:Sri Lanka Railways M3.jpeg|Class M3
ගොනුව:Ruhunu1.jpg|Class M4
ගොනුව:M5class.jpg|Class M5
ගොනුව:ClassM6 790.jpg|Class M6
ගොනුව:M7 class.jpg|Class M7
ගොනුව:SLR M8 Loco.jpg|Class M8
ගොනුව:Class M9 Loco.jpg|Class M9
ගොනුව:Class M10.jpg|Class M10
ගොනුව:Sri Lanka Railways class M11 - 951 diesel electric locomotive.jpg|alt=|Class M11
&lt;/gallery&gt;

===Class S&lt;ref&gt;http://www.infolanka.com/org/mrail/locos3.html Diesel Push Pulls&lt;/ref&gt;===
මෙම පන්තිය යටතේ වර්ගීකරණය කෙරෙන්නේ පවර් සෙට් ලෙස පොදුවේ හැඳින්වෙන දුම්රිය වර්ගයයි. මේවායෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ එන්ජිම සහ මගී මැදිරි සියල්ලම එකම දුම් රියක් සේ සාදා තිබීමයි. මේවායෙහි ඇතැම් විට දෙපසම එන්ජින් තිබෙන අතර ඇතැම් ඒවායෙහි එක් පසක එන්ජිමක් සහ අනික් පසෙහි එන්ජිම පාලනය කර හැකි රියදුරු කුටියක් පමණක් පවතී. මේවා පහත පරිදි පන්ති වලට බෙදා ඇත.

====Class S1====
1938 දි එංගලන්තයේ එන්ග්ලිශ් ඉලෙක්ට්‍රික් සමාගෙන් දුම් රිය 3ක්(501-503) ගෙනෙන ලදි. වසර 20ක පමණ සේවයෙන් පසු ඉවත් කරන ලදි.උපරිම වේගය 88kmph වේ.එන්ජින් ධාරිතාව 180hp-1350rpm වේ.

====Class S2====
ස්විස්ටර්ලන්තයෙන් එන්ජිම පමණක් ගෙනෙන ලදුව ඉතිරි මගී මැදිරි ශ්‍රී ලංකාවේ නිශ්පාදනය කර ඇත. එන්ජින් 4ක් ගෙනෙන ලදි. ශ්‍රී ලංකාවේ සියලුම මාර්ග වල ධාවනය කර ඇත. දැනට භාවිතයේ නැත.

====Class S3 ====
බලවේග කට්ටලය 1959 වර්ෂයේදී වර්ෂයේ දී ශ්‍රී ලංකාවට ආනයනය කරන ලද්දේ ජර්මනියේ man diesel සමාගම විසිනි.මෙම වර්ගයේ බලවේග කට්ටල 25(597-620) ක් ශ්‍රී ලංකාවට ආනයනය කර ඇත .එන්ජින් ධාරිතාව 880hp 

'''Class S4''' 

මෙම වර්ගයේ බලවේග කට්ටල 5ක්(621-625) ජර්මනියේ man diesel සමාගමෙන් 1962 වසරේදී ආනයනය කරන ලදී.  උපරිම වේගය 80kmph වේ.එන්ජින් ධාරිතාව1100hp-1500rpm වේ.  

====Class S5====
විශේෂ දුම් රිය ගමන් සඳහා ජපානයේ හිටාචි සමාගමෙන් දුම්රිය 4ක් (717-720) ආනයනය කරන ලදි. මේවා නවීන පහසුකම් ඇතුලත් දුම් රිය වර්ගයකි. දෙපසෙහිම එන්ජින් ඇත. මේ නිසා මේවාට උඩරට මාර්ගයේ පවා ධාවනය කල හැකිය. මෙහි එක් දුම්රියක එන්ජිමක් අනතුරකින් විනාශ වී ඇත. ඉතිරි දුම්රිය ධාවනය කල හැකි මට්ටමේ තිබේ.උපරිම වේගය 80kmph ය. එන්ජින් ධාරිතාව 900hp-1500rpm ය. 

====Class S6====
හිටාචි සමාගමේ නිශ්පාදිතයකි. 1974, 1977 දි ආනයනය කර ඇත.(733-742).එන්ජිම රහිත එළැවුම් මැදිරිය සහ මගී මැදිරි ශ්‍රී ලංකාවේදී නිපදවා ඇත. මේවා විශේෂයෙන් ධාවනය කර ඇත්තේ අවිස්සාවේල්ල දක්වා වූ දුම් රිය මගෙහිය. ඇක්සල සැකසුම B-B අතීතයේ කාර්යාල දුම්රිය සඳහා යොදවා ඇත. දැනට එක කට්ටලයක් හෝ ධාවනයේ නැත.

'''Class S7'''

මේ බලවේග කට්ටලය 1977 වර්ෂයේදී hithachi සමාගමෙන් ආනයනය කරන මෙම වර්ගයේ බලවේග කට්ටල 10(‍757-766) ශ්රී ලංකාවට ආනයනය කරන ලදී.මෙම බලවේග කට්ටල වල එන්ජිම රහිත එළැවුම් මැදිරිය සහ දුම්රිය මැදිරි ශ්‍රී ලංකාවේ දී නිපදවා ඇත. ඇක්සල සැකසුම B-B වන අතර එන්ජින් ධාරිතාව 1020hp හා 2100rpm වේ.

====Class S8====
ශ්‍රී ලංකාවේ ධාවනය වන සාර්ථකම දුම්රියක් ලෙස හැඳින්වේ. 1991 දී ආනයනය කර ඇත. මෙය ජපානයේ හා දකුණු කොරියාවේ තාක්ෂණයෙන් නිපදවුණි. අධික ත්වරණ බලයක් ඇති මෙම දුම්රියන් බොහෝ විට මගී ඉල්ලුම වැඩි දුම්රියන් සඳහා යොදාගැනේ. විශේෂයෙන්ම අවිස්සාවේල්ල මාර්ගයෙහි යොදවා ඇත. ඇතැම් මැදිරි කොටස් අනතුරු වලින් විනාශ වී ඇතත් ඉතිරි සියල්ල ඉතාමත් හොඳ ධාවන තත්වයේ ඇත.

====Class S9====
2000 දි චීනයෙන් Sifang rolling stock ආයතනය මගින් නිපදවා බලවේග කට්ටල 15ක් (849-863)  ආනයනය කර ඇත. මේවාද කෙටි දුර ධාවනය වන මන්දගාමි දුම්රියන් සඳහා යොදා ගැනේ. දුරගමන් කාර්යාල සේවා සඳහා බහුලව යොදා ගැනේ. උපරිම වේගය පැ.කි.මී. 100කි. මැදිරියක් අඩි 65ක දිගකින් යුක්තය. 

====Class S10====
චීනයේ Sifang rolling stock ආයතනය මගින් නිපදවා 2008 දි ගෙනෙන ලද සාර්‍ථක දුම්රියක් ලෙස හැඳින්විය හැක. දැනට කාර්යාල දුම්රියන් බොහෝමයක් සඳහා යොදාගැනෙන්නේ මෙම දුම්රියන් ය. මැදිරි ගණන 10කි. එක් මගී මැදිරියක මගීන් 200කට ගමන් කල හැක. බලවේග කට්ටල ගණන 15කි.(879-893). උපරිම වේගය පැ.කි.මී. 100කි. මැදිරියක් අඩි 65ක දිගකින් යුක්තය. දිගු දුර මන්දගාමී හා කාර්‍යාල දුම්රිය සේවා සඳහා බහුලව යොදා ගැනෙනු දක්නට ලැබේ.

====Class S11====
2011 වර්ශයේදි ඉන්දියාවෙන් මේවා 20ක් ගෙනෙන ලදි. මේවායෙහි තුන්වන පන්ති සමග දෙවන පන්තියේ මැදිරි ද තිබීම විශේෂත්වයකි. මන්දාගාමි දුම්රියන් හැරුණු කොට උතුරු සහ මුහුදු බඩ මාර්ගයෙහි සීඝ්‍රගාමි දුම්රිය සඳහාද යොදනු ලැබේ. අලව්වේදි සහ පොතුහැරදි සිදුවූ අනතුරු වලින් මේවායෙහි මැදිරි 2ක් පමණ විනාශයට පත්ව ඇත. 

====Class S12&lt;ref&gt;http://slrailinfo.wordpress.com/locomotives/class-s/class-s12/ Class S12&lt;/ref&gt;====
දැනට භාවිතයේ ඇති නවතම එස් පන්තියේ දුම්රියන් වේ. සුඛෝපභෝගි දුම් රිය 2ක්, සාමාන්‍ය දුම්රියන් 7ක් සහ අවිස්සාවේල්ල මාර්ගය විශේෂයෙන් සැකසූ මේවා 4ක් ආනයනය කර ඇත. දැනට උඩරට මැණිකේ ඇතුලු දුම්රියන් බොහෝමයක සඳහා සාර්ථකව ධාවනය වෙයි. පෙනුමින් එස් 10 දුම්රියන් වලට බෙහෙවින් සමානය.

==== Class S13 ====
මෙහි පළමු කට්ටලය 2018 දෙසැම්බර් මස දී ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වන ලදී. එහි සාර්ථකත්වය මත ඉදිරියේදී තවත් කට්ටල 5ක් ආනයනය කරනු ඇත.

==== Class S14 ====
මෙහි පළමු කට්ටලය 2019 වස‌‌ර දී චීනයෙන් ‌‌ගෙන්වන ලදී. ‌‌දැනට කට්ටල 4ක් ආනයනය කර ඇත.

==== Class S14A ====
කසල රැගෙන යාම සදහා ‌‌ගෙන්වන ලදී.නමුත් මෙම එන්ජින් වර්තමානයේ දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව සතුය.


&lt;br /&gt;

====Class S එන්ජින් වල පින්තූර====
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
ගොනුව:Colombo Sri Lanka Railway - Train SLR Class S3.jpg|Class S3
ගොනුව:Class S5.jpg|Class S5
ගොනුව:Class S6.jpg|Class S6
ගොනුව:Cass S7 DMU.jpg|Class S7
ගොනුව:S8 class.jpg|Class S8
ගොනුව:S9loco.jpg|Class S9
ගොනුව:Class S10.jpg|Class S10
ගොනුව:Class s11.jpg|Class S11
ගොනුව:Class S12.jpg|Class S12
ගොනුව:Northern Line - Sri Lanka - December 2019 (1).jpg|alt=|Class S13
&lt;/gallery&gt;

===Class W &lt;ref&gt;http://www.infolanka.com/org/mrail/locos4.html Diesel Hydraulics&lt;/ref&gt;===
මෙම පන්තිය යටතට ගැනෙන්නේ ඩීසල් ජලකර (හයිඩ්‍රොලික්) වර්ගයේ එන්ජින් ය. මෙම එන්ජින් වල එන්ජිමෙන් නිපදවෙන ශක්තිය ද්‍රවශක්ති උපක්‍රමයක් මගින් රෝද වලට සම්ප්‍රේෂණය කරනු ලබයි. මෙම පන්තියේ එන්ජින් වර්ග තුනකි.

====Class W1====
ජර්මනියෙන් 1968 දි ගෙන්වන ලදි. එන්ජින් 45කි. බොහෝ කාලයක් සියලුම දුම් රිය මාර්ග වල ධාවනය කර ඇත. අනතුරු, දෝශ ආදිය හේතුවෙන් සියලුම එන්ජින් ඉවත් කිරීමට සිදුවී ඇත. එන්ජින් 2ක් පමණ නැවතත් මෑතකදි නව කොටස් යොදා අලුත් වැඩියා කලද මේවාද දැන් ධාවනයේ නැත.

====Class W2====
1970 දි එන්ජින් 15ක් ගෙනෙන ලදි. අශ්ව බල 1500 ක් වන මෙම එන්ජින් බොහෝ කලක් ගත වන තුරු සේවයේ යොදවා දැන් ඉවත් කර ඇත.

====Class W3====
1997 දි ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය හා අඩ්ට්‍රාන්ස් සමාගම දිරාපත් වෙමින් තිබුණු W1 එන්ජින් 10ක් තෝරාගෙන මේවා සියල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම නව කොටස් යොදා අලුත් වැඩියා කලහ. මෙසේ අලුතෙන් අලුත්වැඩියා කෙරුනු එන්ජින් 10, W3 පන්තිය ට ඇතුලත් කරන ලදි. මේවාද වැඩි වශයෙන් උඩරට මාර්ගයේ ධාවනය වනු දැකිය හැකිය.

====Class W එන්ජින් වල පින්තූර====
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
ගොනුව:Colombo sri lanka Railway -Train.jpg|Class W1
ගොනුව:W2loco.jpg|Class W2
ගොනුව:Class W3 Loco.jpg|Class W3
&lt;/gallery&gt;

===කැළ්ණිවැලි මාර්ගයේ ධාවනය වූ ඩීසල් එන්ජින්===
මෙම පන්තියට ගැනෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ පටු දුම්රිය මාර්ගවල ධාවනය වූ එන්ජින් ය. කොළඹ සිට අවිස්සාවේල්ල දක්වා වූ පටු දුම් රිය මග පුලුල් කිරීමෙන් පසු මෙම එන්ජින් භාවිතයෙන් ඉවත් කර ඇත. N1,N2 සහ P1 යනුවෙන් පන්ති 3ක ඩීසල් එන්ජින් තිබී ඇත. එක් P1 එන්ජිමක් මෑතක් වන තුරුත් විහාරමහාදේවි උද්‍යානයේ තිබුණු අතර, මේ වන විට එය ද අයින් කර තිබේ. එක් P1 එන්ජිමක් ධාවනය වන තත්වයක ඇති අතර දැයට කිරුළ ප්‍රදර්ශන වලදි කුඩා දුම්රිය මාර්ග වල මේවා ධාවනය වනු දක්නට ලැබිණි.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
ගොනුව:Class P1.jpg|Class P1
ගොනුව:Class N2.jpg|Class N2
&lt;/gallery&gt;'''Class N1'''

1953දී ජර්මනියේ krupp සමාගමෙන් එන්ජින් 5ක්(564-568) ගෙන්වන ලදී. එන්ජ්ජින් ධාරිතාව 492hp-500rpm වේ.උපරිිම වේගය 56 kmph ය.මෙම දුම්රිය එන්ජිම පණගැන්වීමට බැටරි හෝ ස්ටාටර් මෝටර් භාවිත නොකිරීම විශේෂත්වයකි. ඒ සඳහා යොදාහන්නේ අධිපීඩන වායු සිලින්ඩර දෙකකි. එහි ඇති වාතය දුම්රිය එන්ජිමෙහි ඇති සිලින්ඩර මතට යොමු කිරීමෙන් එන්ජිම කරකවා පණගන්වනු ලබයි. මෙම දුම්රිය එන්ජිමෙහි ඇක්සල සැකසුම 1-C-1 වන අතර බර ටොන් 41.5කි.

'''Class N2'''

1973දී  ජපානයේ Kawasaki සමාගමෙන් මෙරටට එන්්ජින් 3ක්(730-732) ආනයනය කරන ලද්දේ කොස්ගම සාලාාව තුුනී ලෑලි කම්හල වෙත දෑල දුම්රිය ස්ථානය සිිිිට කොස්ගම වෙත දැව ප්‍රවාහනය කිරීමට ය. එන්ජින් ධාරිතාව 600hp-1500rpm වේ.උපරිම වේගය 56 kmph ය. මෙහි ඇක්සල සැකසුම B-B වන අතර බර ටොන් 40ක් වේ. 732 එන්ජිම කඩුගන්නාව දුම්‍රිය කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.

'''Class P1'''

මෙම දුම්රිය එන්ජින් කාණ්ඩය 1950 වසරේදී එංගලන්‍තයේ හන්ස්ලට් සමාගමෙන් ආනයනය කෙරිණි. ආනයනය කෙරුණු එන්ජින් ගණන 4කි (527-530). කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගයේ අංගනවල ෂන්ටින් කටයුතු සඳහා යොදා ගැණිනි. . එන්ජ්ජින් ධාරිතාව 130hp 1000rpm වේ.උපරිිම වේගය 40 kmph ය.මෙම දුම්රිය එන්ජිමෙහි ඇක්සල සැකසුම 0-C-0 වන අතර බර ටොන් 20කි. 527 එන්ජිම කඩුගන්නාව දුම්රිය කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත


===Class G, Class Y===
මෙම පන්තියට ට ගැනෙන්නේ ශන්ටර් එන්ජින් නමින් හැඳින්වෙන එන්ජින් වර්ගයයි. ශන්ටර් එන්ජින් යනු දුම්රියන් සඳහා බොහෝ විට යොදා නොගැනෙන, එහෙත් දුම්රිය අංගනවලදි බඩු එහා මෙහා ගෙන යාමට, සහ දුම් රියන් එකලස් කිරීමට යොදාගැනෙන එන්ජින් වර්ගයකි. මෙහිදි G1, G2, Y සහ Y1 යනුවෙන් පන්ති හතරක ශන්ටර් එන්ජින් ලංකාවේ භාවිත කර ඇත. දැන් භාවිත වෙන්නේ Y පන්තියේ එන්ජින් පමණි. මේවායෙන් ඉතා වැදගත් සේවයක් දුම් රිය සේවයට ඉටු කරනු ලබයි.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
ගොනුව:Class y.jpg|Class Y
ගොනුව:Class G1.jpg|Class G1
&lt;/gallery&gt;

===රේල් බස්, රේල් කාර් සහ වෙනත් එන්ජින්===
ඩීසල් රේල් කාර් T පන්තිය යටතට ගැනේ. රේල් කාර් එකක් යනු එක් පෙට්ටියක් පමණක් ඇති බස් එකක් වැනි වාහනයකි. මේවා දැන් භාවිතයේ නොමැත.

ලේලන්ඩ් බස් වල ආකෘතියෙන් නිමවා ඇති රේල් බස් දේශිය නිශ්පාදනයකි. මේවා ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වල ධාවනය වෙනු දක්නට හැකිය. මේ සඳහා ධාවන පන්තියක් ලබා දී නොමැත. රේල් බස් 20කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් නිපදවා ඇත. බස් දෙකක් පූට්ටු කොට එක් රේල් බස් ඒකකයක් තනා ඇත.

දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් එන්ජින් හැරුණු කොට ශ්‍රී ලංකාවේ වරාය අධිකාරිය සහ හොල්සිම් සිමෙන්ති ආයතනය සතුවද ඩීසල් එන්ජින් කිහිපයක් තිබේ. වරායේ ඇති එන්ජින් භාවිත වෙන්නේ නැව් මගින් ගෙනෙන කෝච්චි පෙට්ටි සහ එන්ජින් වල ප්‍රවාහන කටයුතුයි. හොල්සිම් සමාගමේ එන්ජින් හුණු ගල් නිදියේ සිට කම්හලට අමුද්‍රව්‍ය රැගෙන ඒම සඳහා භාවිත වෙයි.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
ගොනුව:Rail bus manufacturd by sri lankan railway engineers.jpg|රේල් බස් රථයක්
&lt;/gallery&gt;Class T1 

මෙම වර්ගයේ රේල් කාර් 23 1947 (504-526) වර්ෂයේ දී එංගලන්තයේ english electric සමාගමෙන් ශ්‍රී  ලංකාවට ආනයනය කරන ලදී.එන්ජින් ධාරිතාව 180hp-1350 වේ. උපරිම වේගය 88kmph වේ .

Class T2

ධාවනයෙන් ඉවත්කළ sentinel වර්ගයේ වාෂ්ප රේල් කාර් රථ 5කට (321-325) වලට ඩීසල් එන්ජිමක් සවි කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ දී නිපදවා ඇත.එන්ජින් ධාරිතාව 230hp-1800rpm වේ .උපරිම වේගය 88kmph වේ .

==මේවාද බලන්න==
* [[දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකා]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ගමනාගමනය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}.

==බාහිර සබැඳි==
* [http://www.railway.gov.lk/ Sri Lanka Railways Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140414204948/http://www.railway.gov.lk/ |date=2014-04-14 }}
* [http://www.infolanka.com/org/mrail/slrails.html#LOCOS Model Railroad Club of Sri Lanka]]
* [http://slrailinfo.wordpress.com/ SRI LANKA RAILWAYS INFO PAGE]
* [http://locolanka.blogspot.com/search/label/%E0%B6%91%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%A2%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A/ Locolanka Blog site]

{{ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ගමනාගමනය|state=expand}}</text>
      <sha1>38amavrk5j0otsj9yf1xk54ijqzpaa0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ටෙල් අවිව්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62560</id>
    <revision>
      <id>800678</id>
      <parentid>800139</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T05:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21112" sha1="bbt6pd9c2tw2p8kfo70wxbc7dz7tygi" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය/වැලිපිල්ල
|name             = ටෙල් අවිව්-යාෆො
|native_name      ={{small|{{unbulleted list|{{lang|he|תל אביב-יפו}}}}}}
|ISO              =Tell ʔabib Yapo
|image            = [[File:Tlv-skyline01.jpg|300px]]
|image_caption    = The city skyline from West
|image_flag       = Flag of Tel Aviv.svg
|flag_alt         =
|image_seal       =
|seal_alt         = Tel Aviv New Logo.svg
|image_shield     = TelAvivEmblem.svg
|shield_alt       =
|nickname         = {{unbulleted list| '[[W:en:White City (Tel Aviv)|ධවල නගරය]]' | 'කිසිදා නොනිදන නගරය' | 'The Bubble' ('බුබුල') | 'TLV'}}
|motto            =
|image_map        =
|map_alt          =
|map_caption      =
|pushpin_map      = Israel
|pushpin_label_position =
|pushpin_map_alt     =
|pushpin_map_caption =
|latd=32 |latm=4  |lats=|latNS=N
|longd=34 |longm=47 |longs=|longEW=E
|coor_pinpoint       =
|coordinates_type    =
|coordinates_display =inline,title
|coordinates_footnotes =
|subdivision_type    = [[ස්වෛරී රාජ්‍ය ලැයිස්තුව|රට]]
|subdivision_name    = {{ධජය|ඊශ්‍රායලය}}
|subdivision_type1   = [[ඊශ්‍රායලයේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]]
|subdivision_name1   = [[ටෙල් අවිව් දිස්ත්‍රික්කය|ටෙල් අවිව්]]
|subdivision_type2   = අගනගර ප්‍රදේශය
|subdivision_name2   = [[W:en:Tel Aviv metropolitan area|ගුෂ් ඩැන්]]
|subdivision_type3   =
|subdivision_name3   =
|established_title   = පිහිටුවන ලද්දේ
|established_date    =  {{start date|1909|04|11}}
|established_title1  =
|established_date1   =
|founder             =
|named_for           =
|seat_type           =
|seat                =
|government_footnotes =
|government_type    = [[W:en:Mayor-council government|නගරාධිපති-සභා]]
|governing_body     = ටෙල් අවිව් මහනගර සභාව
|leader_title       = නගරාධිපති
|leader_name        = [[W:en:Ron Huldai|රොන් හුල්ඩායි]]
|unit_pref          =
|area_magnitude     =
|area_footnotes     =
|area_total_km2     =52
|area_total_sq_mi   =
|area_land_km2      =
|area_land_sq_mi    =
|area_water_km2     =
|area_water_sq_mi   =
|area_water_percent =
|area_urban_km2     =176
|area_urban_sq_mi   =
|area_metro_km2     =1516
|area_metro_sq_mi   =
|area_note          =
|elevation_footnotes =
|elevation_m        =5
|elevation_ft       =
|population_footnotes =
|population_total   =426,138
|population_rank    = ඊශ්‍රායලයේ [[W:en:List of Israeli cities|2වන]] ස්ථානය
|population_urban   =1,339,238
|population_metro   =3,642,000
|population_as_of   =2014
|population_density_km2=8,195
|population_density_rank= ඊශ්‍රායලයේ [[W:en:List of Israeli cities|12වන]] ස්ථානය
|population_density_urban_km2= 7504.4
|population_density_metro_km2= 2291.4
|population_est     =
|pop_est_as_of      =
|population_demonym =ටෙල් අවිවි
|population_note    =
|blank_name_sec1    =GDP
|blank_info_sec1=[[අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ඩොලර්|US$]] 153.3&amp;nbsp;බිලියන &lt;ref name     =&quot;brookingsgdp&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3|title=Global city GDP 2014|publisher=Brookings Institution|accessdate=18 November 2014}}&lt;/ref&gt;
|blank1_name_sec1   =GDP per capita
|blank1_info_sec1   =US$ 42,614 &lt;ref name=&quot;brookingsgdp&quot; /&gt;
|timezone1          =[[W:en:Israel Standard Time|IST]]
|utc_offset1        =+2
|timezone1_DST      =[[W:en:Israel Summer Time|IDT]]
|utc_offset1_DST    =+3
|postal_code_type   =[[W:en:Postal codes in Israel|තැපැල් කේතය]]
|postal_code        =
|area_code_type     =[[W:en:Telephone numbers in Israel|ප්‍රාදේශීය කේතය]]
|area_code          =+972 (Israel) 3 (City)
|website            ={{URL|http://tel-aviv.gov.il/eng/Pages/HomePage.aspx|tel-aviv.gov.il}}
|footnotes          =
}}

'''ටෙල් අවිව්-යාෆො''' ({{lang-en|Tel Aviv-Yafo}}, {{lang-he|תל אביב-יפו,}}, {{lang-ar|تل أبيب يافا}}) හෝ '''ටෙල් අවිව්''' ({{lang-en|Tel Aviv}}, {{lang-he|תל־אביב}}, {{lang-ar|تل أبيب}}) ලෙස හැඳින්වෙන්නේ, [[ජෙරුසලෙම]]ට අනතුරුව [[ඊශ්‍රායලය|ඊශ්‍රායලයේ]] දෙවන විශාලතම [[ජනගහනය]]ක් සහිත නගරය යි. {{convert|52|km2|sqmi}} ක භූමි ප්‍රමාණයක් සහිත මෙම නගරයෙහි 426,138ක ජනතාවක් වාසය කරයි.
ගුෂ් ඩැන් ලෙසද හැඳින්වෙන [[ටෙල් අවිව් අගනුවර ප්‍රදේශය|ටෙල් අවිව් අගනුවර කලාපයෙහි]] කොටසක් සෑදෙන්නේ මෙම ටෙල් අවිව් නගරයෙන් වන අතර එය ඊශ්‍රායලයේ විශාලතම පරිපාලන ප්‍රදේශය යි. එහි ජනගහනය 3,464,100 ක් වන අත‍ර එය රටෙහි මුළු ජනගහනයෙන් 42% කි. එම පරිපාලන කලාපයෙහි විශාලතම සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ කොටස ටෙල් අවිව්-යාෆො වෙයි.&lt;ref name=autogenerated4&gt;{{cite web|title=Localities, Population and Density per km², by Metropolitan Area and Selected Localities |work=Statistical Abstract of Israel 2013|publisher=[[Israel Central Bureau of Statistics]] |url=http://www1.cbs.gov.il/reader/shnaton/templ_shnaton_e.html?num_tab=st02_25&amp;CYear=2013|format=PDF|accessdate=7 November 2013|year=2012}}&lt;/ref&gt;

නගරය පිහිටා ඇත්තේ බටහිර ඊශ්‍රායලයේ [[මධ්‍යදරණී මුහුද|මධ්‍යදරණී]] වෙරළ සීමාවෙහි වන අතර [[W:en:Ron Huldai|රොන් හුල්ඩායි]]ගේ ප්‍රධානිත්වයෙන් යුතු ටෙල් අවිව්-යාෆො නගර සභාව මගින් පාලනය කරනු ලබයි. බොහෝ විදේශ තානාපති කාර්යයාල ටෙල් අවිව් නගරයෙහි පිහිටා ඇත. ටෙල් අවිව් නගර වැසියන්ව [[හීබෲ භාෂාව|හීබෲ භාෂාවෙන්]] පොදුවේ 
''ටෙල් අවිවිම්'' ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර පිරිමියෙකු සඳහා ''ටෙල් අවිවි'' යනුවෙන් සහ ගැහැණියක සඳහා ''ටෙල් අවිවිට්'' යනුවෙන්ද ඒක වචන පද භාවිත වෙයි. 

යුදෙව් ප්‍රජාවන් විසින් ක්‍රි.ව. 1909  දී [[ජෆ්ෆා]] ({{lang-he-n|יָפוֹ}} ''{{transl|he|Yafo}}'') පුරාණ තොටුපළ නගරයට යාබදව ටෙල් අවිව් නගරය පිහිටුවන ලදී.  යුදෙව් සරණාගතයින්ගේ සංක්‍රමණයවීම්  නිසා ටෙල් අවිව් නගරය ඉක්මනින්ම, එකළ වැඩිවශයෙන් අරාබි ජනයා සිටි ජෆ්ෆා නගරය ඉක්මවා වර්ධනය විය.&lt;ref&gt;85% in 1922, 92% in 1931 (Census reports)&lt;/ref&gt; 1950 දී, එනම් [[ඊශ්‍රායලය|ඊශ්‍රායල් ජනරජය]] පිහිටුවීමෙන් වසර දෙකකට පසුව ටෙල් අවිව් සහ ජෆ්ෆා තනි නගරසභාවක් යටතට ගෙන යන ලදී. ටෙල් අවිව්හි ධවල නගරය, 2003 දී [[යුනෙස්කෝ ලෝක ‍ උරුම අඩවි]]යක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;UNESCO&quot;&gt;{{cite web|url=http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/1096.pdf |title=The White City of Tel Aviv |accessdate=29 March 2008 |publisher=[[UNESCO]]|format=PDF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{cite news |url=http://travel.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/travel/holiday_type/breaks/article3370349.ece |title=Hip and happening in Tel Aviv |work=The Times |date=16 February 2008 |accessdate=16 February 2008 |last=Strimpel |first=Zoe |location=London |archive-date=19 July 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080719184519/http://travel.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/travel/holiday_type/breaks/article3370349.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

ටෙල් අවිව් [[විශ්ව පුරවරය]]ක් වන අතර ලොව 25 වන වඩාත් වැදගත් මූල්‍ය කේන්ද්‍රස්ථානය ද වෙයි&lt;ref&gt;{{cite web|author=Ami Sedghi |url=http://www.longfinance.net/images/GFCI18_23Sep2015.pdf |title=TheGlobal FinancialCentres Index 18 |publisher=QFC |date=1 September 2015 |accessdate=1 September 2015}}&lt;/ref&gt;. [[අබු ඩාබි]] වලට පසු මැදපෙරදිග නගර අතුරින් දෙවන විශාලතම ආර්ථිකයට හිමිකම් කියන්නේද ටෙල් අවිව් නගරය යි&lt;ref&gt;{{cite web|author=Ami Sedghi |url=http://www.guardian.co.uk/news/datablog/2012/jun/12/city-cost-of-living-2012-tokyo |title=Which is the world's most expensive city? Cost of living survey 2012 &amp;#124; News &amp;#124; guardian.co.uk |publisher=Guardian |date=12 June 2012 |accessdate=6 November 2012}}&lt;/ref&gt;. අන්තර්ජාතික සංචාරකයන් මිලියනයකට අධික ප්‍රමාණයක් වාර්ෂිකව මෙහි පැමිණෙයි&lt;ref name=&quot;MasterCard ranks Tel Aviv as fifth most visited city in Middle East and Africa&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/mastercard-ranks-tel-aviv-as-fifth-most-visited-city-in-middle-east-and-africa/|title=MasterCard ranks Tel Aviv as fifth most visited city in Middle East and Africa |accessdate=12 June 2012|publisher=[[The Times of Israel]] |first=Yoel|last=Goldman |date=12 June 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tourists rank Jerusalem and Tel Aviv among top cities to visit&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.haaretz.com/travel/travel-news/tourists-rank-jerusalem-and-tel-aviv-among-top-cities-to-visit-1.374032 |title=Tourists rank Jerusalem and Tel Aviv among top cities to visit |accessdate=19 July 2011 |publisher=[[Haaretz]] |first=Tanya |last=Sapty |date=19 July 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111112145431/http://www.haaretz.com/travel/travel-news/tourists-rank-jerusalem-and-tel-aviv-among-top-cities-to-visit-1.374032 |archivedate=12 November 2011 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. සජීවී නිශා දිවි පැවැත්මක්, උද්‍යෝගිමත් වාතාවරණයක් සහ 24-පැය සංස්කෘතියක් පවතින බැවින් ටෙල් අවිව් නගරය &quot;කිසිදා නොනිදන නගරය&quot; සහ &quot;සාද අගනුවර&quot; යන අන්වර්ථ නාමවලින් ද හඳුන්වනු ලබයි.&lt;ref name=&quot;Top 10 party towns&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.smh.com.au/travel/the-worlds-top-10-party-towns-20091118-im4q.html |title=The world's top 10 party towns |publisher=[[The Sydney Morning Herald|Sydney Morning Herald]] |date=19 November 2009 |accessdate=19 November 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lonelyplanet.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lonelyplanet.com /usa/new-york-city/travel-tips-and-articles/76165|title=Lonely Planet's top 10 cities for 2011 |accessdate=31 October 2010}}&lt;/ref&gt;    
  
==නිරුක්තිය==
''ටෙල් අවිව්'' යනු, [[නහුම් සුකොලොම්]] විසින් [[ජර්මන් භාෂාව|ජර්මන් බසින්]] [[හීබෲ භාෂාව|හීබෲ භාෂාවට]] පරිවර්තනය කරන ලද  ''Altneuland'' ''(පැරණි නව භූමිය)'' නමැති කෘතියෙහි හීබෲ නාමය යි. සොකොලොව් එම නම නිර්මාණයේ දී [[ඊස්කීල්]] හී එන [[බැබිලෝනියාව]]ට ආසන්න [[මෙසපොටේමියාව|මෙසපොටේමියානු]] ප්‍රදේශයක් වන [[ටෙල් අබිබ්]] හි නම උපයෝගී කරගෙන තිබිණි. 1910 දී නාම යෝජනා කිහිපයක් අතුරින් ටෙල් අවිව් නාමය තෝරා ගන්නා ලදී. පුරාණ යුදෙව් ජන්මභූමියෙහි පුනර්ජිවයක් යන අදහස කැටි කරගත් බැවින් එම නාමය වඩාත් පිළිගැනීමට ලක්විය. හීබෲ භාෂාවෙන් ''අවිව්'' යනු &quot;වසන්තය&quot; යි. එය  නව ජීවය සංකේතවත් කරයි. එමෙන්ම ''ටෙල්'' යනු එකක් මතින් එකක් ගොඩනැගුණු ශිෂ්ටාචාරවල ස්ථර ඒකරාශී වීමෙන් සෑදුණු, මිනිසා විසින් සාදන ලද ගොඩැල්ල යන්නයි. එමගින් පුරාණ බව සංකේතවත් කරයි.

හීබෲ බසින් ''යාෆො'' හෙවත්, ජෆ්ෆා යන නාමයෙහි නිරුක්තිය පිළිබඳව විවිධ මත පවතී. ඇතැමුන් විශ්වාස කරන්නේ &quot;ලස්සන&quot; හෝ &quot;සුන්දර&quot; යන අරුත් ඇති හීබෲ වචන වන ''යාෆා'' හෝ ''යෝෆි'' මගින් එය ව්‍යුත්පන්න වූ බවයි. තවත් විශ්වාසයක් වන්නේ නෝවාගේ පුත්‍රයා වන ජාෆෙත් විසින් නගරය පිහිටුවණු ලැබූ බව සහ ඒ නිසාවෙන් ඔහුගේ නම අනුව යමින් නගරයට නම ලැබුණු බවයි.&lt;ref name=&quot;VJF&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Society_&amp;_Culture/geo/jaffa.html |title=Jaffa |accessdate=16 September 2012 |publisher=[[Jewish Virtual Library]]}}&lt;/ref&gt;

==ප්‍රවාහනය==
{{ප්‍රධාන ලිපිය|ටෙල් අවිව්හී ප්‍රවාහනය}}
[[ගොනුව:Ayalon Highway which runs through Tel Aviv.jpg|thumb|right|upright|ටෙල් අවිව් හරහා දිවෙන [[එයියලුන් මහාමාර්ගය]] ]]
පුළුල් පොදු ප්‍රවාහන ජාලයකින් සැපයුම ලබන ටෙල් අවිව්,  ප්‍රධාන ගමනාගමන කේන්ද්‍රස්ථානයක් වනඅතර  ජාතික ප්‍රවාහන ජාලයෙහි බොහෝ මාර්ග නගරය හරහා දිවෙයි.
[[ගොනුව:Channel2 - Tel Aviv.webm|300px|right|[[ඊශ්‍රායෙලි නිවුස් සමාගම]] වෙතින් ටෙල් අවිව් පිළිබඳ කෙටි වීඩියෝවක්|thumb]]

==ආශ්‍රිත==
{{reflist}}

==ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ==
* Michael Turner, Catherine Weill-Rochant, Geneviève Blondiau, Silvina Sosnovsky, Philippe Brandeis, ''Sur les traces du modernisme, Tel-Aviv-Haïfa-Jérusalem'', CIVA (ed.), Bruxelles 2004. (Hebrew and French)
* Catherine Weill-Rochant, ''L'Atlas de Tel-Aviv 1908–2008'', Paris, CNRS Editions, 2008. (Historical maps and photos, French, soon in Hebrew and English)
* Catherine Weill-Rochant, ''Bauhaus &quot; – Architektur in Tel-Aviv, L’architecture &quot; Bauhaus &quot; à Tel- Aviv'', Rita Gans (éd.), Zürich, Yad Yearim, 2008. (German and French)
* Catherine Weill-Rochant, 'The Tel-Aviv School: a constrained rationalism', ''DOCOMOMO journal'' (Documentation and conservation of buildings, sites and neighbourhoods of the modern movement), April 2009.
*{{Cite thesis|degree=PhD|title=Le plan de Patrick Geddes pour la &quot; ville blanche &quot; de Tel Aviv : une part d’ombre et de lumière. Volume 1|url=http://www.bu.univ-paris8.fr/web/collections/theses/RochantThese1.pdf|format=PDF|last=Rochant Weill|first=Catherine|year=2006|publisher=Université Paris 8|location=Paris|accessdate=9 July 2010|archive-date=3 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091203073901/http://www.bu.univ-paris8.fr/web/collections/theses/RochantThese1.pdf|url-status=dead}} And: {{Cite thesis|degree=PhD|title=Le plan de Patrick Geddes pour la &quot; ville blanche &quot; de Tel Aviv : une part d’ombre et de lumière. Volume 2|url=http://www.bu.univ-paris8.fr/web/collections/theses/RochantThese2.pdf|format=PDF|last=Rochant Weill|first=Catherine|year=2006|publisher=Université Paris 8|location=Paris|accessdate=9 July 2010|archive-date=3 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091203073505/http://www.bu.univ-paris8.fr/web/collections/theses/RochantThese2.pdf|url-status=dead}}
* Catherine Weill-Rochant, ''Le travail de Patrick Geddes à Tel-Aviv, un plan d'ombre et de lumière'', [[Saarbrücken]], ةditions Universitaires Européennes, May 2010.
* Jochen Visscher (ed.): ''Tel Aviv The White City'', Photographs by Stefan Boness, JOVIS Verlag Berlin 2012, ISBN 978-3-939633-75-4

==බාහිර සබැඳි==
&lt;!--======================== {{No more links}} ============================
  |PLEASE BE CAUTIOUS IN ADDING MORE LINKS TO THIS ARTICLE. Wikipedia |
  |is not a collection of links nor should it be used for advertising. |
  |                                  |
  |     Excessive or inappropriate links WILL BE DELETED.     |
  |See [[Wikipedia:External links]] &amp; [[Wikipedia:Spam]] for details. |
  |                                  |
  |If there are already plentiful links, please propose additions or  |
  |replacements on this article's discussion page, or submit your link |
  |to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org)  |
  |and link back to that category using the {{dmoz}} template.     |
=== {{No more links}} =========--&gt;
{{Commons category|Tel Aviv-Yafo}}
{{Wikivoyage}}
* [http://tel-aviv.gov.il/eng/Pages/HomePage.aspx The official Tel Aviv municipality website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016045011/http://tel-aviv.gov.il/eng/Pages/HomePage.aspx |date=2015-10-16 }}
* [https://web.archive.org/web/20060126234610/http://www.tel-aviv.gov.il/Arabic/ The official Tel Aviv municipality website] {{he icon}}
* [http://www.tel-aviv.gov.il/Arabic/ The official Tel Aviv municipality website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060126234610/http://www.tel-aviv.gov.il/Arabic/ |date=2006-01-26 }} {{ar icon}}
* [https://web.archive.org/web/20120324101315/http://www.israelinarabic.com/?p=605 The History of Tel Aviv] {{ar icon}}
* [http://www.visit-tlv.com/ visit-tlv.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200821005747/http://www.visit-tlv.com/ |date=2020-08-21 }} - Tel Aviv-Jaffa Tourism Site
* [http://www.telavivfoundation.org/ The Tel Aviv Foundation]
* [http://telaviv.busmappa.com/p/bus-map.html Tel Aviv bus map]

{{Tel Aviv District}}
{{Urban public transport in Israel}}
{{Israel Railways}}
{{Largest Israeli cities}}
{{Paralympic Summer Games Host Cities}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:ටෙල් අවිව්| ]]
[[Category:1909 establishments in the Ottoman Empire]]
[[Category:Populated places established in 1909]]
[[Category:Cities in Israel]]
[[Category:Cities in Tel Aviv District]]
[[Category:Jewish villages in the Ottoman Empire]]
[[Category:Mediterranean port cities and towns in Israel]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඊශ්‍රායලය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලෝක උරුම අඩවි]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලෝක උරුම]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආසියාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015]]</text>
      <sha1>bbt6pd9c2tw2p8kfo70wxbc7dz7tygi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බාහුබලි: ද බිගිනිං</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73421</id>
    <revision>
      <id>800687</id>
      <parentid>788732</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T08:57:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112787" sha1="t1nhkz8d5v0l3fxjjczgz44hj7k1k23" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව සලරූ
| name           = බාහුබලි: ද බිගිනිං
| image          = Baahubali poster.jpg
| caption        = සිනමාහල් නිකුතු පෝස්ටරයක්
| director       = [[එස්. එස්. රාජමෞලි]]
| producer       = [[ශෝබු යාර්ලගද්දා]]&lt;br&gt;[[ප්‍රසාද් දේවිනේනි]]
| writer         = සී. එච්. විජේ කුමාර්&lt;br&gt;අජේ කුමාර්&lt;br&gt;&lt;small&gt;'''(තෙලිඟු දෙබස්)'''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[මධන් කාර්කි]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;'''(දෙමළ දෙබස්)'''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;මනෝජ් මුන්තෂීර්&lt;br&gt;&lt;small&gt;'''(හින්දි දෙබස්)'''&lt;/small&gt;
| screenplay     = [[එස්. එස්. රාජමෞලි]]
| story          = [[කේ. වී. විජයේන්ද්‍ර ප්‍රසාද්]] 
| starring       = {{unbulleted list|[[ප්‍රභාස්]]|[[රානා දග්ගුබාති]]||[[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]]|[[තමන්නා]]}}
| music          = [[එම්. එම්. කීරවානි]]
| cinematography = [[කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර්]]
| editing        = [[කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ]]&lt;br&gt; [[වින්සන්ට් ටැබයිලන්]] (ජාත්‍යන්තර ප්‍රභේදය)
| studio         = [[අර්කා මීඩියා වර්ක්ස්]]
| distributor    = '''තෙලිඟු:'''&lt;br /&gt;[[අර්කා මීඩියා වර්ක්ස්]]&lt;br /&gt;'''දෙමළ:'''&lt;br /&gt;[[ස්ටූඩියෝ ග්‍රීන්]]&lt;br&gt;[[යූවී ක්‍රියේෂන්ස්|UV ක්‍රියේෂන්ස්]]&lt;br&gt;[[ශ්‍රී තේනන්ඩල් ෆිල්ම්ස්]]&lt;br /&gt;'''හින්දි:'''&lt;br /&gt;[[ධර්මා ප්‍රොඩක්ෂන්ස්]]&lt;br&gt;ඒඒ ෆිල්ම්ස්&lt;br /&gt;'''මලයාලම්:'''&lt;br /&gt;[[ග්ලෝබල් යුනයිටඩ් මීඩියා]]
| released       = {{Film date|df=yes|2015|07|10}}
| runtime        = {{Plainlist|
* මිනිත්තු 158&lt;!--Theatrical runtime: 157:55--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/baahubali-film-0 | title=''BAAHUBALI'' [Telugu version] (15) | work=[[චිත්‍රපට වර්ගීකරණය පිළිබඳ බ්‍රිතාන්‍ය මණ්ඩලය|British Board of Film Classification]] | date=9 July 2015 | accessdate=14 July 2015}}&lt;/ref&gt; {{small| (තෙලිඟු)}}
* මිනිත්තු 159&lt;!--Theatrical runtime: 158:41--&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/baahubali-film | title=''BAAHUBALI'' [Tamil version] (15) | work=[[චිත්‍රපට වර්ගීකරණය පිළිබඳ බ්‍රිතාන්‍ය මණ්ඩලය|British Board of Film Classification]] | date=9 July 2015 | accessdate=14 July 2015}}&lt;/ref&gt; {{small| (දෙමළ)}}
}}
| country        = [[ඉන්දියාව]]
| language       = [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]]&lt;br&gt;[[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]]
| budget         = {{INR}} කෝටි 180 (බිලියන 1.8)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Has SS Rajamouli's Baahubali 2 earned Rs 500 cr even before release?|url=http://indiatoday.intoday.in/story/baahubali-2-box-office-collection-rajamouli-prabhas-rana/1/871556.html|publisher=India Today|accessdate=1 February 2017}}&lt;/ref&gt;
| gross          ={{INR}} කෝටි 650 (බිලියන 6.5)&lt;ref name=&quot;baahubali&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.ibtimes.co.in/kabali-box-office-collection-rajinikanth-starrer-fails-beat-5-records-baahubali-bahubali-689445#T1OcM8imq1iJpdhE.97 |title='Kabali' box office collection: Rajinikanth starrer fails to beat 5 records of 'Baahubali' (Bahubali)|publisher=International Business Times|date=2016-08-09}}&lt;/ref&gt;
}}

'''''බාහුබලි: ද බිගිනිං''''' (සිංහල: බාහු බලය ඇත්තා) යනු [[එස්. එස්. රාජමෞලි]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2015 ඉන්දියානු [[වීරකථා චිත්‍රපට|වීරකථා]] [[ෆැන්ටසි චිත්‍රපට]]යකි. [[ශෝබු යාර්ලගද්දා]] සහ [[ප්‍රසාද් දේවිනේනි]] විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙය, [[තෙලිඟු සිනමාව|තෙලිඟු]] සහ [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] භාෂාවලින් සමගාමීව රූගත කරන ලද [[බාහුබලි නිෂ්පාදනය|කොටස් දෙකකින් යුත් චිත්‍රපට මාලාවේ]] පළමු චිත්‍රපටය වේ.&lt;ref name=ForbesBilingual&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/07/14/indias-baahubali-destroys-box-office-records-is-china-next/#9fd488855658|title=India's 'Baahubali' Destroys Box Office Records--Is China Next?|first=Rob|last=Cain|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TOIBilingual&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Sudeep-shoots-for-his-Telugu-Tamil-bilingual/articleshow/36192827.cms|title=Sudeep shoots for his Telugu-Tamil bilingual - Times of India|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MintBilingual&gt;{{cite web|url=http://www.livemint.com/Consumer/TIKFDxKzEkNO0DdUW1XUfP/Is-Puli-the-next-Baahubali.html|title=Is ‘Puli’ the next ‘Baahubali’?|first=Lata|last=Jha|date=28 September 2015|publisher=}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ [[ප්‍රභාස්]], [[රානා දග්ගුබාති]], [[තමන්නා]] සහ [[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]] විසිනි. [[සත්‍යරාජ්]], [[රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්]], [[නසාර්]], [[ආදිවි සේෂ්]], [[තානිකෙල්ල භරනි]] සහ [[සුදීප්]] මෙහි සහාය චරිත නිරූපණය කරනු ලබයි. චිත්‍රපටයේ ධ්වනිපථය සහ පසුබිම් සංගීත නිර්මාණය සිදු කරන ලද්දේ [[එම්. එම්. කීරවානි]] විසින් වන අතර, සිනෙමාරූපණය, සංස්කරණය, කලා අධ්‍යක්ෂණය සහ දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග මෙහෙයවීම සිදුකරන ලද්දේ පිළිවෙලින් [[කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර්]], [[කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ]], [[සාබු සිරිල්]] සහ [[වී. ශ්‍රීනිවාස් මෝහන්]] විසිනි.

{{INR}} කෝටි 180ක (බිලියන 1.8) අයවැයක් සහිතව නිපදවූ මෙම චිත්‍රපටය&lt;ref&gt;{{cite web|title=Has SS Rajamouli's Baahubali 2 earned Rs 500 cr even before release?|url=http://indiatoday.intoday.in/story/baahubali-2-box-office-collection-rajamouli-prabhas-rana/1/871556.html|publisher=India Today|accessdate=1 February 2017}}&lt;/ref&gt; ලොව පුරා මුදාහැරුණේ 2015 ජූලි 10 දින ය. විචාරකයින් වෙතින් යහපත් ප්‍රතිචාර ලද මෙය ඉන්දියාව තුළ [[ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපටය]],&lt;ref&gt;[http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/08/14/oops-pk-is-not-actually-indias-top-grossing-movie-ever/ Oops... 'PK' Is Not Actually India's Top-Grossing Movie Ever]. Forbes.com. Retrieved on 28 October 2015.&lt;/ref&gt; ගෝලීයව තෙවන ඉහළම ආදායම ලද ඉන්දියානු චිත්‍රපටය, ලොව පුරා {{INR}} කෝටි 650කට (බිලියන 6.5) අධික සමස්ත ආදායමක් ලබාගත් ප්‍රථම සහ එකම [[තෙලිඟු සිනමාව|දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටය]], හින්දි හඬකැවූ ප්‍රභේදයෙන් ලොවු පුරා {{INR}} කෝටි 100කට (බිලියන 1) අධික ආදායමක් ලබාගත් [[බොලිවුඩ් චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|හින්දි]]-නොවන චිත්‍රපටය, සර්වකාලීන ඉහළම ආදායම ලබන [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] චිත්‍රපටය ද වේ.&lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/box-office-will-vijays-puli-shatter-15-new-records-set-by-baahubali-bahubali-648584 'Baahubali' (Bahubali) box office records: Will Vijay's 'Puli' break 15 milestones set by Rajamouli's film?]. Ibtimes.co.in (30 September 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;

[[වින්සන්ට් ටැබයිලොන්]] විසින් සංස්කරණය කරන ලද චිත්‍රපටයේ අන්තර්ජාතික ප්‍රභේදය විවිධ චිත්‍රපට උළෙලවල්වල දී තිරගත කෙරිණි. එය [[හොඳම ෆැන්ටසි චිත්‍රපටය සඳහා සැට්ර්න් සම්මානය]] සහ ඇමරිකානු [[විද්‍යා ප්‍රබන්ධ, ෆැන්ටසි සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපට පිළිබඳ ඇකඩමිය|විද්‍යා ප්‍රබන්ධ, ෆැන්ටසි සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපට පිළිබඳ ඇකඩමියේ]] සම්මාන සඳහා නිර්දේශ ද විය. මෙහි තෙලිඟු ප්‍රභේදය [[63වන ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන]] උළෙලේ දී [[හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය|හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය]]-[[ජාතික චිත්‍රපටය සම්මාන (ඉන්දියාව)|ස්වර්ණ පද්ම සම්මානය]] සහ [[හොඳම විශේෂ ප්‍රයෝග සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය|හොඳම විශේෂ ප්‍රයෝග]] යන සම්මාන හිමි කරගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;hind1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/entertainment/amitabh-kangana-bag-national-awards/article8404825.ece|title=Bollywood wins big at National Awards|accessdate=2016-03-28|publisher=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

== කථාපුවත ==
&lt;!--Per WP:FILMPLOT, this section should be 400-700 words. As of this note, the total is 912 words, which needs trimming.--&gt;
දකුණු ඉන්දියාවේ පුරාතන [[මහිෂ්මතී]] අධිරාජ්‍යයේ රාජ මාතාව වන සිවගාමී ([[රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්]]) තුවාල ලබා සිටින අතර, ඇය දැවැන්ත දිය ඇල්ලක් අසල ගුහාවක් තුළින් දරුවකු සමග පැමිණෙයි. ඇය තමන් පසුපස ලුහුබැඳ පැමිණි සෙබලුන්ව මරාදමන අතර, දරුවා රැකගැනීමේ අරමුණින් සිය දිවිය කැප කරයි. ඇය ජලය තුළින් ඇවිද යන්නේ දරුවාව ජලයෙන් ඉහළට ඔසවා තබාගනිමිනි. එම ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශික ගෝත්‍රික ප්‍රජාවක් විසින් දරුවාව බේරාගන්නා අතර, ගෝත්‍රයේ රැජින වන සංගා ([[රෝහිනී (නිළිය)|රෝහිනී]]) දරුවාව හදාවඩා ගනියි. ඇය එම දරුවාව ‘ශිවුදු’ ලෙස නම්කරයි. සංගා සිය ගෝත්‍රයේ වැසියන්ට දිය ඇල්ල හරහා වූ රහස් මාර්ගය අවහිර කරන ලෙස පවසන්නේ ඇගේ පුත්‍රයාව ඇය අසලම තබාගැනීමේ අපේක්ෂාවෙනි.

ශිවුදු ([[ප්‍රභාස්]]) මේ වනවිට ශක්තිමත් තරුණයකු බවට පත්ව සිටින අතර, ඔහු දිය ඇල්ල තරණය කොට ඉහළට යාමේ අපේක්ෂාවෙන් පසුවෙයි. ඔහු ඒ සඳහා ප්‍රයත්න දැරුව ද එය අසාර්ථක වේ. එක් දිනෙක, ඔහු තරුණියකට අයත් දිය ඇල්ලෙන් පහළට ඇදවැටුණු දැව වෙස්මුහුණක් සොයාගනියි. එම තරුණිය‍ගේ අනන්‍යතාව සොයාගැනීමේ අභිප්‍රායෙන් පෙළෙන ඔහු කෙසේ හෝ සාර්ථකව කන්ද තරණය කරයි.

දිය ඇල්ල මුදුනේ දී, ශිවුදු අනාවරණය කරගන්නේ වෙස්මුහුණ අවන්තිකා ([[තමන්නා]]) නැමැති රණකාමී කැරළිකාරියකට අයත් බවයි. ඇගේ කණ්ඩායම මහිෂ්මතී රාජධානියේ භල්ලලදේව අධිරාජයාට ([[රානා දග්ගුබාති]]) එරෙහිව ගරිල්ලා සටන් දියත් කරති. මෙම කණ්ඩායමේ අරමුණ වන්නේ වසර 25ක් පුරා මාලිගයේ එළිමහනේ යදම් ලා බැඳ තැබූ ඔවුන්ගේ හිටපු රැජිනිය වන දේවසේනා ([[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]]) මුදවාගැනීමයි. එදිරියේ දී පැවැත්වෙන උත්සවයේ දී රැජිනියව බේරා ගැනීමට අවන්තිකාට අවස්ථාව ලබා දී ඇත.

අවන්තිකා මහිෂ්මතිය කරා යන ගමනේ දී ඇයට ශිවුදු හමුවේ. මුලින් ඇය මුරණ්ඩු තැනැත්තියක වුව ද, අවන්තිකා ඔහු සමග ප්‍රේමයෙන් බැ‍ඳෙන්නේ ශිවුදු දිය ඇල්ල තරණය කොට පැමිණ ඇත්තේ තමන්ව සොයාගෙන බව දැනගැනීමෙන් පසුවයි. ඇයට උපකාර කිරීමට ප්‍රතිඥා දෙන ශිවා මහිෂ්මතී රාජ්‍යය වෙත ඇතුළු වන්නේ දේවසේනා රැජිනව බේරාගැනීම පිණිසයි. මේ අවස්ථාවේ අධිරාජයා විසින් සිවිල් වැසියන්ගේ සියලුම රත්රන් පැහැරගෙන ඉන් ඔහුගේ දැවැන්ත ප්‍රතිමාවක් තනා ඇත. අඩි 100ක් උසැති මෙම ප්‍රතිමාව උත්සවයේ දී නගරයේ මධ්‍යයේ ස්ථාපනය කිරීමට නියමිත ය. ප්‍රතිමාව ස්ථාපනය කිරීමේ දී, ප්‍රතිමාව ඇද වැටෙන්නට යන අතර එයට යටවී කම්කරුවන් 100ක් මරණයට පත්වන්නට යන බැව් පෙනේ. නමුත් වෙස්වලාගත් ශිවුදු ඔවුනට ආරක්ෂිතව ප්‍රතිමාව පිහිටුවීමට උපකාර කරයි. නමුත් ශිවුදුගේ මුහුණ දකින එක් වහල් සෙවකයකු &quot;බාහුබලි&quot; යනුවෙන් හඬනගයි. මෙම රාවය මුළු මහත් ජනයා අතරම පැතිරයන්නේ භල්ලලදේව අධිරාජයාට මරු පහරක් එල්ල කරමිනි. සවස් යාමයේ භල්ලල සිය සෙබලුන් අතර මෙය විමර්ශනය කරන අවස්ථාවේ, ශිවුදු පෙනීසිටින අතර ඔහු දේවසේනා ද රැගෙන මාලිගයෙන් පලා යයි. ශිවුදු ඇය සමග පලායන නමුත් දක්ෂ රණකාමියකු සහ රජුගේ රාජකීය වහලකු වන කට්ටප්පා ([[සත්‍යරාජ්]]) ඔවුන් පසුපස ලුහුබඳියි. ශිවුදු විසින් භල්ලල‍‍ගේ එකම පුත්‍රයා වන භද්‍ර කුමරුන්ගේ ([[ආදිවි සේෂ්]]) හිසගසා දැමීමත් සමග, කට්ටප්පා සිය ආයුධ පහත හෙළන්නේ ශිවුදු යනු හිටපු රජ අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි ([[ප්‍රභාස්]]) සහ දේවසේනාගේ පුත් මහේන්ද්‍ර බාහුබලි බව වටහා ගැනීමෙනි.

අමරේන්ද්‍ර බාහුබලිගේ අතීතය පිළිබඳ ආවර්ජනය කෙරේ. අමරේන්ද්‍රගේ පියා වූ වික්‍රමදේව මහිෂ්මතී රාජ්‍යයේ රජු ලෙස තෝරාපත් කරගැනීම ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා වන බිජ්ජලදේවගේ ([[නසාර්]]) නොසතුටට හේතුවෙයි. ඔහු සිතන්නේ සිය ආබාධිතතාව හේතුවෙන් මෙය තමන්ට කළ මදිපුංචිකමක් ලෙසයි. වික්‍රමදේව මියයන්නේ මහිෂ්මතී සිහසුනට උරුමකරුවකු නම් නොකර ය. ඔහුගේ රැජින අමරේන්ද්‍ර නම් පුතුව බිහි කිරීමෙන් පසුව මියයයි. බිජ්ජලගේ බිසව වන සිවගාමී කට්ටප්පාගේ සහාය ඇතිව රාජධානිය පාලනය කිරීමේ වගකීම භාරගන්නේ නව රජකු පත්කරන තෙක් ය. එසේම ඇය බිළිඳ අමරේන්ද්‍ර හදාවඩා ගැනීමේ වගකීම ද භාරගන්නේ ඔහුව බාහුබලි ලෙස නම්කරමිනි. ඇය බාහුබලිව සිය පුත්‍රයා වන භල්ලලදේව සමග හදාවඩා ගනියි. කුමාරවරුන් දෙදෙනා එකට හැදී වැඩෙන අතර, කලා, විද්‍යා, වෙස්වලා ගැනීම්, දේශපාලනය සහ රණකාමය ඇතුළු සියලු ක්ෂේත්‍රවලින් ඔවුන්ව පුහුණු කෙරේ. නමුත් රාජ්‍යත්වය කෙරෙහි ඔවුන් දෙදෙනා තුළ ඇති ආකල් බෙහෙවින් වෙනස් යත අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි ([[ප්‍රභාස්]]) නිදහස් මතධාරියකු වන අතර සැමදෙනාටම කරුණාව දක්වයි. නමුත් භල්ලල දේව ([[රානා දග්ගුබාති]]) අනුකම්පා විරහිත පුද්ගලයකු වන අතර, කෙසේ හෝ සිය අරමුණු ඉටු කරගැනීමට ප්‍රයත්න දරන්නෙකි. ඔහු සිය පියා සමග එක්ව කිහිප වරක්ම බාහුබලි මරාදැමීමට කුමන්ත්‍රණය කරයි.

[[කාලකේයවරු]]න් මහිෂ්මතිය සමග යුද්ධයක් අරඹන විට සිවගාමී පොරොන්දු වන්නේ කාලකේය රජුගේ හිස දසා දමන තැනැත්තා රාජධානියේ අනාගත රජු බවයි. එසේම ඇය සියලු ආයුධ කුමාරවරුන් දෙදෙනා අතර සමව බෙදිය යුතු බව ද පවසයි. නමුත් භල්ලලගේ ජයග්‍රහණය උදෙසා බිජ්ජලදේව කමුන්ත්‍රණය කොට බාහුබලිට බාල ආයුධ ලබා දෙයි. යුද්ධයේ දී මහිෂ්මතියට අවාසිදායක අවස්ථාවක් පෙනීගිය විට අමරේන්ද්‍ර සිය සෙබලුන් දිරි ගන්වමින් සිය දිවි දෙවැනි කොට සතුරු හමුදා වනසා දමයි. කාලකේය රජුව ([[ප්‍රභාකර්]]) මරාදමන්නේ භල්ලල දේව විසින් වුව ද, සිවගාමී විසින් අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි නව අධිරාජයා ලෙස නම් කරන්නේ ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සහ සටනේ දී දැක්වූ නායකත්වය හේතුවෙනි.

මෙම අතීතාවර්ජනයෙන් පසුව, සංගා විසින් අමරේන්ද්‍රගේ වත්මන් තතු විමසීමේ දී කඳුළු පිරි දෑසින් යුතුව පවසන්නේ ඔහු මියගිය බවයි. චිත්‍රපටය සමාප්ත වන්නේ ඔහුගේ මරණයට වගකිව යුතු කට්ටප්පා බව අනාවරණය කිරීමෙනි.

== චරිත නිරූපණය ==
{{Quote box
|quote = ඉන්දියාව තුළ ප්‍රකාශිත 'අමර් චිත්‍ර කථා' නැමැති චිත්‍රකථා කියවීම අරඹන විට මාගේ වයස අවුරුදු 7ක් පමණ ය. ඒවා සුපිරි වීරයන් පිළිබඳ නොවේ. නමුත් ඒවායින් ඉන්දියාවේ කථා, ජනප්‍රවාද, පුරාණෝක්ති, සියල්ල නිරූපණය වූවා. නමුත් මෙම කථාවලින් බොහෝමයක් ඉන්දියානු ඓතිහාසික චරිත පිළිබඳවයි. මම මේවායේ ඇතුළත් බ‍ලකොටු, යුද්ධ සහ රජවරුන් පිළිබඳ සතුටට පත්වූවා. මෙම මෙම කථා කියවූවා පමණක් වුවත්, ඒවා මාගේ මිතුරන්ට ඉදිරිපත් කළේ මාගේම ක්‍රමයකටයි.
| source =— රාජමෞලි, බාහුබලි නිර්මාණයට වූ පෙළඹවීම පිළිබඳ.&lt;ref&gt;[http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/08/27/an-interview-with-baahubali-director-ss-rajamouli-the-beginning/ An Interview With 'Baahubali' Director SS Rajamouli: The Beginning]. Forbes.com. Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;
| align = right
| width = 35%
}}
[[File:Anushka Shetty2.jpg|thumb|right|මෙහි ප්‍රධාන වීරවරියකගේ චරිතය සඳහා [[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]] තෝරාගැනුණු අතර, එය ඇය [[ප්‍රභාස්]] සමග රංගනයේ යෙදුණු තෙවන අවස්ථාව විය.]]

* [[ප්‍රභාස්]], ශිවුදු හෙවත් මහේන්ද්‍ර බාහුබලි සහ අමරේන්ද්‍ර බාහුබලි ලෙස
* [[රානා දග්ගුබාති]], භල්ලල දේව/ පල්ලලතේවන් ලෙස 
* [[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]], මහාරාණි දේවසේනා ලෙස
* [[තමන්නා]], අවන්තිකා ලෙස
* [[රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්]], සිවගාමී ලෙස
* [[සත්‍යරාජ්]], කට්ටප්පා ලෙස
* [[නසාර්]], බිජ්ජලදේව ලෙස
* [[රෝහිනී (නිළිය)|රෝහිනී]], සංගා ලෙස
* [[තානිකෙල්ල භාරණි]], ස්වාමිජී ලෙස
* [[ආදිවි සේෂ්]], භද්‍ර ලෙස
* [[ප්‍රභාකර් (තෙලිඟු නළුවා)|ප්‍රභාකර්]], කාලකේයවරුන්ගේ රජු ලෙස
* [[සුදීප්]] (''පසුබිම් රංගනය''), අස්ලම් ඛාන් ලෙස
* [[එස්. එස්. රාජමෞලි]] (''පසුබිම් රංගනය''), දෛවඥයා ලෙස
* [[නෝරා ෆටේහි]] (''පසුබිම් රංගනය''), කොළ පැහැ සැට්ටය හැඳි නළඟන ලෙස&lt;ref name=&quot;mid-day1&quot;&gt;[http://www.mid-day.com/articles/nora-fatehi-suffers-a-wardrobe-malfunction-on-baahubali-set/16315159 Nora Fatehi suffers a wardrobe malfunction on 'Baahubali' set&amp;nbsp;– Entertainment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150723072608/http://www.mid-day.com/articles/nora-fatehi-suffers-a-wardrobe-malfunction-on-baahubali-set/16315159 |date=2015-07-23 }}. Mid-day.com. Retrieved 25 July 2015.&lt;/ref&gt;
* [[ස්කාලට් මෙලිෂ් විල්සන්]] (''පසුබිම් රංගනය''), තැඹිලි පැහැ සැට්ටය හැඳි නළඟන ලෙස&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Prabhas-is-shy-and-extremely-humble-Scarlett-Wilson/articleshow/46885576.cms Prabhas is shy and extremely humble: Scarlett Wilson&amp;nbsp;– The Times of India]. ''The Times of India''. (10 April 2015). Retrieved 25 July 2015.&lt;/ref&gt;
* ස්නේහා උපධ්‍යායි (''පසුබිම් රංගනය''), නිල් පැහැ සැට්ටය හැඳි නළඟන ලෙස
* රාකේෂ් වරේ, භල්ලලදේවගේ මිතුරා ලෙස
* තේජා කාකුමානු, සාකේතුඩු ලෙස
* භාරනි, මර්තාණ්ඩ ලෙස
* [[සුබ්බරායා ෂර්මා]]
* අආත්‍ය, රාජ ගුරු ලෙස
{{div col end}}

== නිෂ්පාදනය ==
{{Main article|බාහුබලි නිෂ්පාදනය}}
[[File:Baahubali characters.jpg|thumb|චිත්‍රපටයේ චරිත - ''භල්ලල දේව, බාහුබලි, කට්ටප්පා සහ අවන්තිකා'']]
''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ඉන්දියාවේ [[හයිදරාබාද්]] මූලික කරගත් තෙලිඟු භාෂා චිත්‍රපට මධ්‍යස්ථානය වන [[තෙලිඟු සිනමාව|ටොලිවුඩයේ]] ය. මෙම චිත්‍රපට මාලාව මෙතෙක් ඉන්දියාවේ නිර්මිත වියදම් අධිකම චිත්‍රපට යැයි විශ්වාස කෙරේ. 2011 පෙබරවාරි මස, [[එස්. එස්. රාජමෞලි]] නිවේදනය කළේ ඔහුගේ ඉදිරි චිත්‍රපටයේ [[ප්‍රභාස්]] රඟන බව ය.&lt;ref&gt;[http://www.sify.com/movies/prabhas-rajamouli-film-announced-news-telugu-lcuk8vighjfsi.html Prabhas-Rajamouli film announced]. Sify.com (21 February 2011). Retrieved 25 July 2015&lt;/ref&gt; 2013 ජනවාරියේ දී, ඔහු නිවේදනය කළේ තමන් නිර්මාණය කරමින් පවතින චිත්‍රපටයේ නම ''බාහුබලි'' බවයි. චිත්‍රපටයේ සැබෑ නිෂ්පාදන කටයුතු ආරම්භ වූයේ 2013 ජූලි 6 දින [[කුර්නූල්]]හි [[ඔර්වකාල් ශිලා උද්‍යානය, කුර්නූල්|ශිලා උද්‍යානයේ]] ය. චිත්‍රපටයේ දිය ඇලි සහිත දර්ශන රූගත කෙරුණේ [[කේරළ]]යේ [[අතිරපිල්ලි ඇල්ල|අතිරපිල්ලි ඇල්ලේ]] ය. [[මහිෂ්මතී]] රාජධානිය සඳහා දැවැන්ත පසුතල [[හයිදරාබාද්|හයිදරාබාදයේ]] [[රාමෝජි චිත්‍රපට නගරය|රාමෝජි චිත්‍රපට නගරයේ]] ඉදි විය. චිත්‍රපටයේ හිම දර්ශන රූගත කෙරුණේ [[බල්ගේරියාව|බල්ගේරියාවේ]] ය. රා‍ජමෞලිගේ බොහෝ චිත්‍රපට සඳහා තිර රචනය සිදුකළ [[තිර රචකයා|තිර රචක]], [[කේ. වී. විජයේන්ද්‍ර ප්‍රසාද්]]ම නැවත වරක් [[බාහුබලි (චිත්‍රපට මාලාව)|බාහුබලි]] සඳහා කථා පුවත රචනා කළේ ය. චිත්‍රපටය වසරක පූර්ව නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියකට යටත් වූ අතර, එහි දී කථා පුවරු දළ රූ 15,000ක් නිර්මාණය කෙරිණි. මෙය ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් සඳහා මෙතෙක් නිර්මාණය වූ වැඩිම කථා පුවරු සංඛ්‍යාව ද වේ. චිත්‍රපටයේ දර්ශනවලින් සියයට 90කට වැඩි ප්‍රමාණයක් දෘශ්‍යමය වශයෙන් වැඩිදියුණු කළ දර්ශන වූ අතර, නිෂ්පාදකයා අනුව ලොව පුරා VFX ශිල්පීන් 600කට අධික පිරිසක් අංශ 18ක් ඔස්සේ සේවයෙහි නියුතු වූහ. මෙහි මූලිකත්වය ගන්නා ලද්දේ හයිදරාබාද්හි [[මකුට VFX]] සහ ෆයර්ෆ්ලයි, හයිදරාබාදයේ සහ චෙන්නායිහි [[ප්‍රසාද් ස්ටූඩියෝස්]], හයිදරාබාදයේ [[අන්නපූර්ණ ස්ටූඩියෝස්]], මැලේසියාවේ ටාවු ෆිල්ම්ස්, සහ දකුණු කොරියාවේ ඩාන්සිං ඩිජිටල් ඇනිමේෂන් ඇන්ඩ් මැක්‍රොග්‍රාෆ් යන ආයතන විසිනි. මින් පෙර ද [[එස්. එස්. රාජමෞලි]] සමග කටයුතු කොට අත්දැකීම් ඇති [[මකුට VFX]] ආයතනය ප්‍රධාන දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග චිත්‍රාගාරය ලෙස භාවිතා විය. චිත්‍රපටයේ සිනෙමාරූපණය සිදුකරන ලද්දේ කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර් විසින් දින 380ක් ඔස්සේ ය. මෙහි දී ඔහු විසින් [[Arri Alexa]] XT කැමරාවක් සමග මාස්ටර් ප්‍රයිම් කාචයක් භාවිතා කරන ලදී. මෙය ඩිජිටල් කැමරාවක් ආධාරයෙන් කළ රාජමෞලිගේ පළමු චිත්‍රපටය ද වේ. චිත්‍රපටයේ දර්ශනවලින් බොහෝමයක් රූගත කෙරුණේ [[ArriRaw|ARRIRAW]] ආකෘතියෙන් 4:3 දර්ශනානුපාතයෙනි. මන්දිත චලන දර්ශන සඳහා 120 fps ශීඝ්‍රතාවෙන් යුතු [[ArriRaw|ARRIRAW]] 16.9 භාවිතා විය. සම්මත [[ArriRaw|ARRIRAW]] ආකෘතියට වඩා විශාල රූප රාමු ලබාගැනීමේ දී පූර්ණ 3.4K සංවේදකය භාවිතා වන ඕපන් ගේට් ආකෘතිය භාවිතයෙන් VFX දර්ශනවල උපරිම ගුණාත්මක භාවය තහවුරු කරගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title = ARRI Group: ALEXA on the biggest ever Indian movie|url = https://www.arri.com/camera/alexa/news/news/alexa-on-the-biggest-ever-indian-movie/|website = www.arri.com|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; ඉන්දියානු චිත්‍රපටවල ප්‍රථම වරට, 4K චිත්‍රපට මුද්‍රණය 1:1.88ක දර්ශනානුපාතයෙන් යුතුව පරිවර්තනය කෙරුණේ තිරවල උපරිම සිනෙමා අත්දැකීම ලබාගත හැකි ආකාරයෙනි. මෙය නිෂ්පාදකයා පැවසූ පරිදි 4K ප්‍රක්ෂේපක ක්‍රමය හා ගැළපෙන සේ සකස් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Shobu Yarlagadda on Twitter|url = https://twitter.com/shobu_/status/617063921938116608|website = Twitter|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන නිර්මාණවේදියා වූ [[සාබු සිරිල්]] සෙබලුන් සඳහා අවශ්‍ය වූ අසිපත්, ශීර්ෂාවරණ සහ සන්නාහ ඇතුළත් වෙනස් වර්ගවල ආයුධ 10,000ක් පමණ නිර්මාණය කළේ ය. අසිපත්වල සැහැල්ලුභාවය වෙනුවෙන් ලෝහ වෙනුවට [[කාබන්-තන්තු]] භාවිතා කෙරිණි. කලා අධ්‍යක්ෂකවරයා පැවසූයේ එම අමුද්‍රව්‍යයම හෙලිකොප්ටර් තල සෑදීමට භාවිතා වන බවයි.&lt;ref&gt;{{Cite news|title = 'I felt I was in a factory'|url = http://www.thehindu.com/features/metroplus/i-felt-i-was-in-a-factory/article7434017.ece|newspaper = The Hindu|date = 17 July 2015|access-date = 19 October 2015|issn = 0971-751X}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ එන භල්ලල දේවගේ අඩි 100ක් උසැති ප්‍රතිමාවේ හිස නිර්මාණය කිරීමට 3D මුද්‍රණ තාක්ෂණය භාවිතා විය. මෙහි සන්නාහවලට සැහැල්ලුභාවයක් සහ සම් වැනි ස්වරූපයක් ගෙනදීම සඳහා ඒවා ෆ්ලෙක්සි ෆෝම් භාවිතාකොට නිර්මාණය කෙරිණි.&lt;ref&gt;[http://www.navhindtimes.in/my-inspirations-are-drawn-from-nature-and-school-days/ &quot;My inspirations are drawn from nature and school days&quot;]. ''Navhind Times''. 25 October 2015&lt;/ref&gt; මෙහි [[දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග]] නියාමක ලෙස [[වී. ශ්‍රීනිවාස් මෝහන්]] තෝරාගැනුණු අතර, මෙහි සංස්කාරකවරයා වූයේ [[කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ]] ය. පී. එම්. සතීෂ් මෙහි ශ්‍රව්‍ය නිර්මාණවේදියා වූ අතර, [[පීටර් හේන්]] මෙහි ක්‍රියාදාම ජවනිකා සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළේ ය. මෙහි වස්ත්‍ර නිර්මාණය සිදුකරන ලද්දේ රාමා රාජමෞලි සහ ප්‍රසාන්ති තිපිර්නේනි විසිනි‍. මෙහි පෙළ නිෂ්පාදකවරයා වූයේ එම්. එම්. ශ්‍රීවල්ලි ය.

=== දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග ===
ජාතික සම්මාන ලාභී [[වී. ශ්‍රීනිවාස් මෝහන්]] [[බාහුබලි (චිත්‍රපට මාලාව)|බාහුබලි]]හි [[දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග නියාමක]] ලෙස කටයුතු කළේ ය. චිත්‍රපටය 90%ක් පමණම [[පරිගණක-ජනිත රූපකරණය|CGI]] නිර්මාණවලින් යුත් අතර එය VFX දර්ශන 2500කින් පමණ සමන්විත ය. [[හයිදරාබාද්]] මූලික කරගත් [[මකුට VFX]] ආයතනය ප්‍රධාන දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග චිත්‍රාගාරය ලෙස තෝරාගැනිණි. එය චිත්‍රපටයේ පරිගණක-ජනිත රූවලින් 50%කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සඳහා දායකත්වය දැක්වී ය.&lt;ref&gt;Draksharam, Vinay. (9 March 2013) [http://www.makutavfx.com/makuta-confirmed-as-principal-vfx-studio-for-baahubali/ Makuta Confirmed as Principal VFX Studio for SS Rajamouli's &quot;Baahubali&quot; | Makuta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151012090257/http://www.makutavfx.com/makuta-confirmed-as-principal-vfx-studio-for-baahubali/ |date=2015-10-12 }}. Makutavfx.com. Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=7JfFIpyQUGc&amp;ab_channel=iDreamMovies The Magic Of Baahubali Decoded&amp;nbsp;– Pete Draper's Exclusive Interview On Its Visual Effects # 17]. YouTube (17 September 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; මකුට ආයතනය විසින් දායකත්වය සැපයූ නිර්මාණවලින් සමහරක් ලෙස අඩි 1500ක් උසැති දියඇල්ල ජීවමාන ලෙස නිර්මාණය කිරීම, දැවැන්ත කඳු සහ [[මහිෂ්මතී]] රාජධානිය ඇතුළු මහා භූමිදර්ශන, එහි දේවාල සහ මාලිගා ඇතුළත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Srinivas Mohan believes 'Baahubali' is the new benchmark for visual effects in Indian cinema{{!}} Cutting edge content on the go|url = http://www.thegraphicslate.com/vfx-sfx/people-vfx-sfx/srinivas-mohan-believes-baahubali-is-the-new-benchmark-for-visual-effects-in-indian-cinema/2015/07|website = The Graphic Slate {{!}} Cutting edge content on the go|accessdate = 19 October 2015}}&lt;/ref&gt; දැවැන්ත දිය ඇල්ල නිර්මාණය කිරීම සඳහා වසර 2කට ආසන්න කාලයක් ගතවූයේ මකුට ආයතනයට [[තරල ගතිකය|තරල ගතික]] සහ සමාකරණ සංකීර්ණභාවයන් සමග කටයුතු කිරීමට සිදුවූ හෙයිනි. දිය ඇල්ල ඇතුළත් සෑම රූප රාමුවක්ම නවතම පසුතලයක් නිර්මාණය කිරීමට සමාන යැයි මකුට පවසයි.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

හයිදරාබාද් පාදක කරගත් ෆයර්ෆ්ලයි ක්‍රියේටිව් ස්ටූඩියෝව ප්‍රධාන වශයෙන්ම චිත්‍රපටයේ මිනිත්තු 25කට ආසන්න කාලයක් දිවෙන යුධ දර්ශන සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළේ ය. මිට අමතරව ෆයර්ෆ්ලයි ක්‍රියේටිව් විසින් දිය යට VFX රූපරාමු සහ [[කාලකේයවරු|කාලකේය]] චරිත ගොඩනැගීමට උපකාරී විය. මැලේසියාවේ ටාවු ෆිල්ම්ස් වෙතින් CGI බයිසන් ගව රුව නිර්මාණය කළ අතර, හයිදරාබාදයේ [[ප්‍රසාද් EFX]] ආයතනය පූර්ව සහ පශ්චාත් යුධ දර්ශන කිහිපයක් ඩිජිටල් බහුගුණකරණයට දායක විය. මීට අමතරව ප්‍රසාද් ආයතනය විසින් මෙහි එක් දර්ශනයක කට්ටප්පාගේ ත්‍රිමාණ රුවක් නිර්මාණය කොට වෙනත් අමතර නළුවකුගේ සිරුරට එම හිස ඇතුළත් කොට සකසන ලදී.&lt;ref&gt;[http://www.deccanchronicle.com/150721/entertainment-tollywood/article/meet-baahubali%E2%80%99s-vfx-team Meet Baahubali's VFX team]. Deccanchronicle.com (21 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;

හයිදරාබාදයේ ශ්‍රැෂ්ති VFX ආයතනය ෆයර්ෆ්ලයි ස්ටූඩියෝස් සමග මෙහි යුධ ජවනිකා කිහිපයක් ඩිජිටලීකරණය කොට නිර්මාණය කිරීමට දායක විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = About {{!}} Srushti VFX|url = http://srushtivfx.com/about/|archive-url = https://web.archive.org/web/20151012070721/http://srushtivfx.com/about/|url-status = dead|archive-date = 12 October 2015|website = srushtivfx.com|accessdate = 19 October 2015}}&lt;/ref&gt; හයිදරාබාදයේ [[අන්නපූර්ණ ස්ටූඩියෝස්]] ආයතනය චිත්‍රපටයේ [[ඩිජිටල් අතරමැදි]] සහකරු ලෙස තෝරාගැනුණු අතර, ඔවුනගේ කාර්යාභාරය වූයේ සංස්කරණය සඳහා හොඳම වර්ණ සහ ශ්‍රව්‍ය ගුණාංග එකතු කොට එය ඩිජිටලීකෘත අයුරින් පෝෂණය කිරීමයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali, With Hollywood Level VFX, is Breaking Not Just Box Office Records |url = http://movies.ndtv.com/regional/baahubali-with-hollywood-level-vfx-is-breaking-not-just-box-office-records-781219|publisher = NDTV Movies|accessdate = 19 October 2015}}&lt;/ref&gt;

[[බාහුබලි (චිත්‍රපට මාලාව)|බාහුබලි]] සහ [[ජුරාසික් වර්ල්ඩ්]] චිත්‍රපටවල එකම VFX කණ්ඩායම සේවය කරන බවට වූ මාධ්‍ය වාර්තාවලට පිළිතුරු දෙමින් නිෂ්පාදක [[ශෝබු යාර්ලගද්දා]] පැවසූයේ එවැනි කිසිදු දායකත්වයක් නොමැති බවත්, එය අන්තර්ජාල ඕපාදූපයක් බවත් ය.&lt;ref name=&quot;hollywoodreporter1&quot;&gt;Bhushan, Nyay. (15 July 2015) [http://www.hollywoodreporter.com/news/baahubali-5-things-indian-blockbuster-808778 'Baahubali': 5 Things on Indian Blockbuster]. Hollywood Reporter. Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ක්වාර්ට්ස් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී, මකුට VFXහි සම ආදිකර්තෘ පැවසූයේ, &quot;''බාහුබලි''හි වැඩි ප්‍රමාණයක් සංවර්ධනය කෙරුණේ හයිදරාබාදයේ [[තෙලිඟු සිනමාව|ටොලිවුඩ]]යේ ය. එහි දී දේශීය දක්ෂතා උපයෝගී කරගැනිණි. ප්‍රධාන වශයෙන් එය නිවසේම  හැදුණු දක්ෂතාවන්ගෙන් නිපදවූ නිවසේම සැදූ වෘත්තාන්තයකි.&quot;&lt;ref&gt;[http://qz.com/454478/this-little-known-hyderabadi-studio-made-baahubali-a-visual-spectacle This little-known Hyderabadi studio made Baahubali a visual spectacle&amp;nbsp;– Quartz]. Qz.com (16 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;

== සංගීතය ==
{{Main article|බාහුබලි: ද බිගිනිං (ධ්වනිපථය)}}
රාජමෞලිගේ මස්සිනා වූ [[එම්. එම්. කීරවානි]] චිත්‍රපටයේ සංගීත නිර්මාණය සිදුකළ අතර, ශබ්ද පරිපාලනය සිදුකරන ලද්දේ [[කල්‍යාන් කෝඩුරි]] විසිනි.&lt;ref name=&quot;Baahubali next after war&quot;&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Baahubalis-next-schedule-starts-tomorrow/articleshow/33964091.cms|title=Baahubali's next schedule starts tomorrow|work=The Times of India|date=19 April 2014|accessdate=19 July 2014}}&lt;/ref&gt;

== මුදාහැරීම ==
2015 ජූලි 10 දින තෙලිඟු, දෙමළ, හින්දි සහ මලයාලම් භාෂාවලින් ලොව පුරා සිනමාහල් 4,000ක චිත්‍රපටය මුදාහැරිණි. මින් වාර්තාගත සිනමාහල් 1600ක තෙලිඟු බසින් ද, 1500ක හින්දි බසින් ද, 350ක දෙමළ සහ 225ක මලයාලම් භාෂාවලින් තිරගත විය.&lt;ref&gt;{{Cite news|title = Baahubali: A marketing magnum opus|url = http://www.thehindu.com/features/cinema/baahubali-release/article7386627.ece|newspaper = The Hindu|date = 4 July 2015|access-date = 11 October 2015|issn = 0971-751X|archive-url = https://web.archive.org/web/20160402175616/http://www.thehindu.com/features/cinema/baahubali-release/article7386627.ece|archive-date = 2 April 2016|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/baahubali-becomes-the-first-ever-hindi-dubbed-film-to-release-in-over-1500-screens-across-india/ Baahubali becomes the first ever Hindi dubbed film to release in over 1500 screens across India!&amp;nbsp;– Bollywood News &amp; Gossip, Movie Reviews, Trailers &amp; Videos at]. Bollywoodlife.com (1 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; මෙම දිනයට එක් දිනකට පෙර බ්ලූස්කයි සිනමොස් ආයතනය විසින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ සිනමාහල් 135ක මෙම චිත්‍රපටය මුදාහරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Bahubali set to hit 4,000 screens on July 10|url = http://www.business-standard.com/article/current-affairs/bahubali-set-to-hit-4-000-screens-on-july-10-115070700308_1.html|accessdate = 11 October 2015}}&lt;/ref&gt; මෙහි මංගල දර්ශනයක් ජූලි 9 දින [[හයිදරාබාද්]]හි [[ප්‍රසාද්ස් IMAX]]හි ද පැවැත්විණි. කේරළයේ චිත්‍රපටය මුදාහැරීමට බාධා පැමිණියේ ''[[ප්‍රේමම්]]'' නම් මලයාලම් චිත්‍රපටයේ චෞරත්ව සිදුවීමක් නිසා සිනමාහල්වල කොටසක් වසාදැමීම හේතුවෙනි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/rajamouli-baahubali-no-release-kerala-anushka-shetty-prabhas.html |title=Fans unhappy as 'Baahubali' has limited release in Kerala |newspaper=Malayala Manorama |date=10 July 2015 |accessdate=22 July 2015}}&lt;/ref&gt; මේ නිසා මුදාහැරුණේ සිනමාහල් කිහිපයක පමණි. චිත්‍රපටයේ තෙලිඟු ප්‍රභේදය ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ [[කෝවෙලමුඩි රාඝවේන්ද්‍ර රාඕ|කේ. රාඝවේන්ද්‍ර රාඕ]] විසිනි. දෙමළ ප්‍රභේදය [[ස්ටූඩියෝ ග්‍රීන්|කේ. ඊ. ඥානවේල් රාජා]], [[හ්‍රී තේනන්දල් ෆිල්ම්ස්]] සහ [[යූවී ක්‍රියේෂන්ස්]] වෙතින් ද [[හින්දි]] ප්‍රභේදය [[කරන් ජොහාර්]] වෙතින් ද, [[මලයාලම්]] ප්‍රභේදය ග්ලෝබල් යුනයිටඩ් මීඩියා වෙතින් ද ඉදිරිප්ත කරන ලදී. චිත්‍රපටයේ අන්තර්ජාතික ප්‍රභේදය සැබෑ ප්‍රභේදයට වඩා මිනිත්තු 20ක් දිගින් අඩු අතර, එය නිමවන ලද්දේ වින්සන්ට් ටැබයිලොන් විසිනි. මෙය [[බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල|බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ]] දී තිරගත විය. 2015 නොවැම්බරයේ ඊ ස්ටාර් ෆිල්ම්ස් මගින් චීනය තුළ සිනමාහල් 5000කට අධික සංඛ්‍යාවක මෙය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට නිෂ්පාදකයින් සැලසුම් කොට ඇත.&lt;ref&gt;[http://variety.com/2015/film/asia/indian-blockbuster-baahubali-secures-china-release-with-e-stars-exclusive-1201592129/ ‘Baahubali’ Secures China Release With E Stars]. Variety (13 September 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; චීනය තුළ මෙලෙසින් මුදාහළ දැවැන්තම ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට බාහුබලි පත්වන්නේ 2015 මැයි 22 දින මුදාහළ [[PK (චිත්‍රපටය)|PK]] චිත්‍රපටය අභිබවා යමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.mtime.com/2015/05/07/1542329.html#p1|title='我的个神啊'首曝
中文版海报地球那么大 '外星人'阿米尔汗下周来华|work=时光网|date=7 May 2015}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය ජපානයේ ද මුදාහැරීමට නියමිතව තිබිණි. ජපානයේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට මුදාහැරීමේ ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛයකු වන ට්වින් කෝ සමාගම චිත්‍රපටයේ තිරගත කිරීම් අයිතිය හිමි කරගෙන ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/baahubali-bahubali-set-release-japan-twin-co-acquires-its-distribution-rights-649180|title='Baahubali (Bahubali)' set to release in Japan; Twin Co acquires its distribution rights|date=5 October 2015|work=International Business Times, India Edition}}&lt;/ref&gt; නිෂ්පාදක [[ශෝබු යාර්ලගද්දා]] බුසන් ආසියානු ‍චිත්‍රපට වෙළඳපොලේ ආයෝජනය කොට ඇති අතර, ඔහු හෙළි කළේ මෙම චිත්‍රපටය ලතින් ඇමරිකාව, ජර්මනිය සහ යුරෝපා රටවල ද ප්‍රදර්ශනය කිරීමට සැලසුම් කොට ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://variety.com/2015/film/asia/busan-indian-blockbuster-baahubali-sells-to-japan-1201609640/|title=Busan: Indian Blockbuster 'Baahubali' Sells to Japan|author=Ramachandran, Naman |work=Variety|date=4 October 2015}}&lt;/ref&gt; MVP එන්ටර්ටේන්මන්ට් ආයතනය විසින් මෙම චිත්‍රපටය තායිලන්තය, වියට්නාමය, ලාඕසය, කාම්බෝජය, මියන්මාරය සහ ටිමෝර්-ලෙස්ටේ රටවල ප්‍රදර්ශනය සැලුසම් කොට ඇත.&lt;ref&gt;[http://variety.com/2015/film/asia/busan-baahubali-to-release-in-seven-more-territories-via-mvp-entertainment-1201612830/ ‘Baahubali’ to Release in Seven More Territories via MVP]. Variety (7 October 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ලතින් ඇමරිකානු රටවල චිත්‍රපටයේ ප්‍රදර්ශන අයිතිය සන් ඩිස්ට්‍රිබියුෂන් සමාගම විසින් අත් කරගත් අතර, තායිවානයේ ප්‍රදර්ශන අයිතිය ක්‍රියේටිව් සෙන්චරි එන්ටර්ටේන්මන්‍ට් ආයතනය විසින් හිමි කරගන්නා ලදී. කොරියාව තුළ චිත්‍රපටය එන්ටර්මෝඩ් සංස්ථාව වෙතින් ප්‍රදර්ශනය කිරීමට නියමිත ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = AFM: Sun Buys Latin America on Indian Hit 'Baahubali'|url = http://variety.com/2015/film/asia/sun-buys-latin-america-on-indian-hit-baahubali-1201636194/|website = Variety|accessdate = 2015-11-08|language = en-US}}&lt;/ref&gt; අන්තර්ජාතික මුදාහැරීම සඳහා හස්තයක් ලෙස ක්‍රියාකරන අර්කා ඉන්ටර්නැෂනල් ආයතනය විසින් චිත්‍රපටය [[ජර්මනිය]] සහ වෙනත් රටවල් 70ක ්‍රපදර්ශනයට විධිවිධාන යොදා තිබිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Indian blockbuster 'Baahubali' sold to Germany|url = http://www.screendaily.com/news/distribution/indian-blockbuster-baahubali-sold-to-germany/5099063.article?blocktitle=LATEST-FILM-NEWS-HEADLINES&amp;contentID=42422|website = www.screendaily.com|access-date = 2016-01-20}}&lt;/ref&gt;

=== ප්‍රති-නිකුතුව ===
මෙම චිත්‍රපටයේ දෙවන කොටස වන ''[[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]]'' 2017 අප්‍රේල් 28 දින මුදාහැරීමට සැලුසම් කොට ඇති හෙයින්, මෙහි නිෂ්පාදකයින් සහ බෙදාහරින්නන් විසින් මෙම පළමු කොටස 2017 අප්‍රේල් 7 යළි ප්‍රදර්ශනය කිරීමට නියමිත ය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.top10cinema.com/article/42022/re-release-of-baahubali-the-beginning-date-confirmed|title=Re-release of Baahubali – The Beginning date confirmed|date=2017-04-01|work=Top 10 Cinema|access-date=2017-04-02|language=en-US|archive-date=2018-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216104739/https://www.top10cinema.com/article/42022/re-release-of-baahubali-the-beginning-date-confirmed|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලවල්==
මෙම චිත්‍රපටය විවිධ චිත්‍රපට උළෙලවල්හි දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. මේ අතරට [[බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල|බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ]] ''Open Cinema Strand'', හේග් ඉන්දියානු චිත්‍රපට උළෙල,&lt;ref&gt;{{cite web|title = Busan: Final 'Baahubali' Aims to Be Bigger, More Emotional|url = http://variety.com/2015/film/asia/s-s-rajamouli-baahubali-aims-to-be-bigger-more-emotional-1201610015/|website = Variety|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; [[ස්පාඤ්ඤය|ස්පාඤ්ඤයේ]] [[සිට්ගෙස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = Sitges Film Festival » Baahubali&amp;nbsp;– The Beginning|url = http://sitgesfilmfestival.com/eng/film/?id=10003810#.ViE50Glyw34.twitter|website = sitgesfilmfestival.com|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; [[ප්‍රංශය|ප්‍රංශයේ]] [[යුටෝපියේල්ස්|යුටෝපියේල්ස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali : the beginning {{!}} Utopiales • International Festival of science fiction of Nantes|url = http://www.utopiales.org/en/baahubali-beginning|archive-url = https://web.archive.org/web/20160131092459/http://www.utopiales.org/en/baahubali-beginning|url-status = dead|archive-date = 2016-01-31|website = www.utopiales.org|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; [[තායිවානය|තායිවානයේ]] [[තායිපේ]] [[ගෝල්ඩන් හෝර්ස් චිත්‍රපට උළෙල සහ සම්මාන|ගෝල්ඩන් හෝර්ස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = 2015 台北金馬影展 Taipei Golden Horse Film Festival {{!}} 巴霍巴利王：創始之初|url = http://www.goldenhorse.org.tw/film/programme/films/detail/1350?search_year=2015&amp;ghff_id=220|website = www.goldenhorse.org.tw|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; [[එස්තෝනියාව|එස්තෝනියාවේ]] [[ටැලීන් බ්ලැක් නයිට්ස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali: The Beginning&amp;nbsp;— Special Screenings&amp;nbsp;— Black Nights Film Festival Nov 13 - 29 nov 2015|url = http://2015.poff.ee/eng/films/programmes.p/special-screenings/baahubali-the-beginning|website = 2015.poff.ee|accessdate = 2015-11-13}}&lt;/ref&gt; [[පැරිස්|පැරීසියේ]] [[:fr:L'Étrange Festival|ලේ’ට්‍රේන්ජ් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = L'Étrange Festival&amp;nbsp;— XXIe édition&amp;nbsp;— Du 3 au 13 septembre 2015 - Baahubali: The Beginning|url = http://www.etrangefestival.com/2015/fr/film/baahubali_the_beginning|website = www.etrangefestival.com|accessdate = 2015-12-06}}&lt;/ref&gt; [[පෝලන්තය|පෝලන්ත‍යේ]] ෆයිව් ෆ්ලේවර්ස් චිත්‍රපට උළෙල,&lt;ref&gt;{{cite web|title = Festiwal Filmowy Pięć Smaków&amp;nbsp;— Bahubali: Początek|url = http://www.piecsmakow.pl/film.do?id=130|website = www.piecsmakow.pl|accessdate = 2015-12-06}}&lt;/ref&gt; [[හොනලුලු]]හි [[හවායි අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]], [[බ්‍රසල්ස්, බෙල්ජියම|බෙල්ජියමේ බ්‍රසල්ස්]]හි [[බ්‍රසල්ස් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://fitnhit.com/news/baahubali-screened-brussels-international-fantastic-film-festival/64181/|title=Baahubali To Be Screened At Brussels International Fantastic Film Festival|work=FitnHit.com|accessdate=2016-10-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title = BAAHUBALI-THE BEGINNING - 2015 HIFF Fall Festival|url = http://program.hiff.org/films/detail/baahubali_the_beginning_2015|website = program.hiff.org|accessdate = 2015-11-15}}&lt;/ref&gt; [[ප්‍රංශය|ප්‍රංශයේ]] [[කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙල|කාන් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/baahubali-the-beginning-team-heads-to-cannes-2792127/|title=Baahubali: The Beginning team heads to Cannes|date=9 May 2016|work=The Indian Express}}&lt;/ref&gt; [[රුමේනියාව|රුමේනියාවේ]] [[ට්‍රාන්සිල්වේනියා අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tiff.ro/en/film/baahubali-beginning|title=Baahubali: The Beginning|website=tiff.ro|access-date=2016-06-06}}&lt;/ref&gt; [[පැරිස්|පැරීසියේ]] [[ලේ ග්‍රෑන්ඩ් රෙක්ස්]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.allocine.fr/video/player_gen_cmedia=19555064&amp;cfilm=238311.html|title=La Légende de Baahubali : 1ère Partie Bande-annonce VO|last=AlloCine|website=AlloCiné|access-date=2016-06-06}}&lt;/ref&gt; කර්ජා පොල්ට් සංත්‍රාස චිත්‍රපට උළෙල, ෆේස්ටිවල් ඩි ලැකාමෝ, [[8වන BRICS සමුළුව]], සහ [[ගෝව|ගෝවේ]] 2016 [[ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]] ''Indian Panorama'' අංශය අයත් වේ.&lt;ref&gt;http://dff.nic.in/writereaddata/IP_press_release_2016_Final.pdf&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ අන්තර්ජාතික ප්‍රභේදය [[චීනය]], [[ජපානය]], [[කොරියාව]], [[තායිවානය]], [[ඉන්දුනීසියාව]], [[තායිලන්තය]], [[වියට්නාමය]], [[ලාඕසය]], [[කාම්බෝජය]], [[මියන්මාරය]], [[පිලිපීනය]], ටිමෝර්-ලෙස්ටේ සමග ඇතැම් යුරෝපීය සහ ලතින් ඇමරිකානු රටවල ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Busan: 'Baahubali' to Release in Seven More Territories via MVP Entertainment|url = http://variety.com/2015/film/asia/busan-baahubali-to-release-in-seven-more-territories-via-mvp-entertainment-1201612830/|website = Variety|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt;

=== අලෙවිකරණය ===
&lt;!-- මකාදැමූ රූපය ඉවත් කෙරිණි: [[File:Baahubali Alt Poster.jpg|thumb|345px||left|ප්‍රධාන නළු නිළියන් නිරූපිත ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' දෙවන පෝස්ටරය]] --&gt;
චිත්‍රපටයේ අලෙවිකරණය ඇරඹියේ [[එස්. එස්. රාජමෞලි]]ගේ රූගත කිරීම්වලට වසර දෙකකට ‍පෙර, [[ෆේස්බුක්]] සහ [[යූටියුබ්]] ඔස්සේ ප්‍රේක්ෂක ව්‍යාපාරයක් සමගිනි. අර්කා මීඩියා වර්ක්ස් යූටියුබ් නාළිකාව ඔස්සේ කෙටි ප්‍රවර්ධන වීඩියෝ පට කිහිපයක් මුදාහැරුණු අතර, එමගින් මුහුරත් පෝස්ටර සහ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන නළු නිළියන් සිය උපන්දින සමරන අයුරු නිරූපණය විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.baahubalimovie.com/2014/02/rev-eye-with-baahubali-at-comic-con.html |title=Baahubali Motion Print |publisher=reveye.in |date=7 February 2014 |accessdate=21 March 2014&lt;!---at 6:12 PM IST---&gt;}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේම ප්‍රවර්ධනයේ කොටසක් ලෙස බාහුබලි චරිතය විසින් භාවිතා කළ කිරුළ හයිදරාබාදයේ කොමික් කොන් හි දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. මෙහි තවත් අංගයක දී තෝරාගත් ජයග්‍රාහකයින්ට චිත්‍රපටයේ පසුතල නැරඹීමට අවස්ථාව ලබාදෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/tollywood-debuts-in-comic-con/article6489522.ece|title=Tollywood debuts in Comic Con|work=The Hindu|date=10 October 2014|accessdate=24 December 2014}}&lt;/ref&gt; මීට අමතරව චිත්‍රපට කණ්ඩායම විසින් චිත්‍රපටය පිළිබඳ නවතම පුවත් ලබාදීමට [[වට්ස්ඇප්|WhatsApp]] පණිවිඩ සේවාවක් ද ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/telugu/news/2014/get-baahubali-updates-on-whatsapp-164908.html|title=Get Baahubali Updates On Whatsapp!|work=The Hindu|date=19 November 2014|accessdate=24 December 2014}}&lt;/ref&gt; 2015 ජූලි 22, [[ගිනස් ලෝක වාර්තා]] කමිටුව විසින් 2015 ජූනි 27 [[කෝචි]]හි බාහුබලි ශ්‍රව්‍ය නිකුතුවේ දී නිර්මිත පෝස්ටරය ලොව විශාලතම පෝස්ටරය යැයි අනුමත කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|title = This Is What the World Biggest Movie Poster Looks Like|url = http://time.com/3970104/worlds-biggest-movie-poster-baahubali/|date=23 July 2015|website = TIME.com|accessdate = 22 October 2015|first = Jacob|last = Shamsian}}&lt;/ref&gt; 4,793.65 m²ක (51,598.21&amp;nbsp;ft²) වර්ගඵලයක් පුරා පැතිරි මෙම පෝස්ටරය මුදුන්පත් කරගත්තේ ග්ලෝබල් යුනයිටඩ් මීඩියා සමාගම විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.telangananewspaper.com/bahubali-poster-makes-guinness-world-records/ | location=Hyderabad, India | work=TNP LIVE | title=Guinness World Records Makes Tollywood Proud| date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt; (මෙම වාර්තාව [[MSG-2 ද මැසෙන්ජර්|MSG-2 The Messenger]] චිත්‍රපටයේ 5,969.61 m² වර්ගඵලයෙන් යුත් පෝස්ටරයත් සමග බිඳවැටිණි.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-poster | location=Sirsa, India | work=Guinness World Records online | title=Largest poster in the world | date=7 December 2015}}&lt;/ref&gt;) [[හඩ්හඩ් සුළිසුළඟ]] සඳහා පීඩාවට පත්වූවන්ට උපකාර කිරීම වෙනුවෙන් බාහුබලි කණ්ඩායම විසින් ''මේමු සෛතම්'' නම් විශේෂ අංගයක් සංවිධානය කරන ලදී. චිත්‍රපට මුදාහැරීමෙන් පසු, අලෙවිකරණය කණ්ඩායම විසින් බාහුබලි චිත්‍රපට චරිත හඳනාගැනීම උදෙසා අන්තර්ක්‍රියාකාරී ප්‍රශ්නාවලියක් ද සංවිධානය කරන ලදී. හයිදරාබාදයේ [[රාමෝජි චිත්‍රපට නගරය]] තුළ චිත්‍රපට කෞතුනාගාරයක් තැනීමට නිෂ්පාදකයින් විසින් සැලසුම් කොට ඇති අතර, මෙහි දී චිත්‍රපටයේ භාවිතා වූ ආයුධ, සන්නාහ සහ වස්ත්‍ර ප්‍රදර්ශනය කිරීමට නියමිත ය. මෙය ඉන්දියානු චිත්‍රපට ඉතිහාසයේ පෙර නොවූ විරූ සිදුවීමකි. මෙම කෞතුකාගාරය [[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]] චිත්‍රපටය මුදාහැරීඹට පෙර හෝ මුදාහැර මඳ කලකට පසුව සම්පූර්ණ කිරීමට යෝජිත ය.&lt;ref name=&quot;hollywoodreporter1&quot;/&gt; චිත්‍රපටයේ වෙබ්අඩවිය වෙළඳ භාණ්ඩ ප්‍රර්ධනය කරන අතර, මේ අතරට ඇඟලුම්, උපකරණ සහ චිත්‍රපටයේ විවිධ සිහිවටන ඇතුළත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali Official Merchandise&amp;nbsp;— Baahubali|url = http://shop.baahubali.com|website = shop.baahubali.com|accessdate = 2015-11-13}}&lt;/ref&gt;

ඉන්දියානු සිනමාවට වසර 100ක් සපිරීම නිමිත්තෙන් [[සංජීව් භාස්කර්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ [[BBC]] නාළිකාවේ වාර්තා වැඩසටහනක් වූ ඉන්දීය සිනමාවේ වසර 100ක් නම් වැඩසටහනට මෙම චිත්‍රපටය ද ඇතුළත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Telugu Director S S Rajamouli in 100 Years of Indian Cinema Documentary |url = http://movies.ndtv.com/regional/telugu-director-s-s-rajamouli-in-100-years-of-indian-cinema-documentary-639451|publisher = NDTV Movies|accessdate = 2016-10-27}}&lt;/ref&gt;

=== බෙදා හරින්නා ===
2014 ජූලි ආරම්භයේ චිත්‍රපටයේ පළමු කොටසේ කර්ණාටක සහ කේඩෙඩ් (රායලසීමා) ප්‍රදේශයේ බදාහැරීමේ අයිතීන් ප්‍රමුඛ බෙදා හරින්නකුට අලෙවි කෙරුණේ {{INRConvert|230|m}}කට ය. මේ අතරට [[කඩාපා]], [[කුර්නූල්]], [[අනන්තපූර් දිස්ත්‍රික්කය|අනන්තපූර්]], [[චිට්ටූර්]] සහ [[බෙල්ලරි]] කලාපවලින් හමුවූ {{INRConvert|140|m}}ක මුදල ද ඇතුළත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali sets a new record in Karnataka and Ceded region&amp;nbsp;– The Times of India|url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Baahubali-sets-a-new-record-in-Karnataka-and-Ceded-region/articleshow/37718359.cms|website = The Times of India|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; එම අවස්ථාවේම, චිත්‍රපටයේ නිසාම් ප්‍රදේශයේ සිනමාහල් බෙදාහැරීම් අයිතීන් [[දිල් රාජු]] විසින් මිලදී ගන්නා ලද්දේ {{INRConvert|5.25|b}}ක මුදලකටයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title = IndiaGlitz&amp;nbsp;– Baahubali Nizam rights bought by Dil Raju for a whopping price&amp;nbsp;– Telugu Movie News|url = http://www.indiaglitz.com/baahubali-Nizam-Rights-Bought-By-Dil-Raju-For-A-Whopping-Price-telugu-news-109935|website = www.indiaglitz.com|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; ඔහු මුදල තහවුරු නොකළ ද, දිල් රාජු සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී [[ඩෙකෑන් ක්‍රෝනිකල්]] පුවත්පතට පැවසූයේ ඔහු පළමු කොටසේ නිසාම් ප්‍රදේශයේ අයිතීන් මිලදී ගත් බවත්, එහි දෙවන කොටසේ අයිතීන් ද මිලදී ගැනීමට අපේක්ෂාවෙන් සිටින බවත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/140706/entertainment-tollywood/article/dil-raju%E2%80%99s-rs-25crore-buy|title=Dil Raju's Rs 25 crore buy|work=Deccan Chronicle|date=6 July 2014|accessdate=20 July 2014}}&lt;/ref&gt; බ්ලූස්කයි සිනෙමාස් විසින් [[එක්සත් ජනපදය]] සහ [[කැනඩාව|කැනඩාවේ]] බෙදාහැරීම් අයිතීන් තමන් සතු කරගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title = IndiaGlitz&amp;nbsp;– Bahubali Overseas by BlueSky&amp;nbsp;– Telugu Movie News|url = http://www.indiaglitz.com/Bahubali-overseas-by-bluesky-telugu-news-111773|website = www.indiaglitz.com|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt;

== විචාරක පිළිගැනීම ==
විචාරකයින් විසින් චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂණය, තාක්ෂණික අගයයන් සහ රංගන ශිල්පීන්ගේ ප්‍රතිභාව අගය කොට ඇත. ''[[ද හොලිවුඩ් රිපෝටර්]]'' පාදක කරගත් ලීසා ට්සේරිං රචනා කොට ඇත්තේ, ''&quot;''මෙහි කථාව කිහිප වරක් අසා ඇත— ශ්‍රේෂ්ඨත්වය වෙනුවෙන් උපන් බිළිඳකු දුෂ්ට බලවේග වනසයි— නමුත් දක්ෂ දකුණු ඉන්දීය අධ්‍යක්ෂක එස්. එස්. රාජමෞලිගේ විශ්වසනීය දෑතින් ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' නව ජීවයක් ලබා ඇත.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = 'Bahubali': Film Review|url = http://www.hollywoodreporter.com/review/baahubali-film-review-808168|accessdate = 1 August 2015|first = Lisa|last = Tsering}}&lt;/ref&gt; ''[[ස්ක්‍රීන් ඩේලි]]'' වෙනුවෙන් ඇලන් හන්ටර් රචනාකොට තිබුණේ, &quot;චිත්‍රපටයේ කථාව ගලායාමේ පුළුල් භාවය සහ මන්දිත-චලන ජවනිකා සඳහා අධ්‍යක්ෂකවරයා දක්වන අතිශය ප්‍රියභාවය මෙහි ඇති දුර්වලතා වුවත්, මෙය තවමත් ප්‍රබෝධකර, සුගම වීර කථාවකි. බාහුබලි: ද බිගිනිං තුළ කම්මැලි ජවනිකා ඇත්තේ කිහිපයකි. ජන මන පිනවන තෙලිඟු-භාෂා වීර කාව්‍යයක් වන මෙය ඉන්දියාව තුළ බොක්ස් ඔෆීස් වාර්තා බිඳහෙළයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = 'Baahubali: The Beginning': Review|url = http://www.screendaily.com/reviews/baahubali-the-beginning-review/5090691.article|accessdate = 1 August 2015}}&lt;/ref&gt; ''[[ද ගාඩියන්]]'' සඟරාවේ මයික් මැකහිල් චිත්‍රපටයට තරු පහෙන් හතරක් ලබාදෙමින් චිත්‍රපටය අගය කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali: The Beginning review&amp;nbsp;– fantastic bang for your buck in most expensive Indian movie ever made|url = https://www.theguardian.com/film/2015/jul/12/baahubali-the-beginning-review-fantastic-bang-for-your-buck-in-most-expensive-indian-movie-ever-made|website = the Guardian|accessdate = 1 August 2015|first = Mike|last = McCahill}}&lt;/ref&gt; ''[[ද හෆිංටන් පෝස්ට්]]''හි සුප්‍රතීක් චැටර්ජී ලියා ඇත්තේ, &quot;කෙසේනමුත්, සැමදෙනාම පවසන පරිදි, ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' වැදගත් ජයග්‍රහණයකි. දෝෂ සහගත වුවත් මෙහි රාජමෞලි ඇද දමා ඇත්තේ ප්‍රාතිහාර්යයකි. එසේවුව ද, ඉන්දියාවේ අවදානමක් ගැනීමට අකමැති චිත්‍රපට නිර්මාණ පසුබිම තුළ, චිත්‍රපටය අවසන් වන්නේ හිංසාකාරී උච්චස්ථානයෙනි. (ඊළඟ වර්ෂයේ එන ''බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්'' සඳහා මග පාදමිනි) නමුත් ඔහුගේ තනි නිර්භීත දැක්ම වෙනුවෙන් අත්පොලසන් නැගිය යුතු ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = 'Baahubali: The Beginning' Review: A Giddy Spectacle, If Somewhat Uneven|url = http://www.huffingtonpost.in/suprateek-chatterjee/baahubali-the-beginning-r_b_7767206.html|website = The Huffington Post|accessdate = 1 August 2015}}&lt;/ref&gt;

''[[ෆස්ට්පෝස්ට්|Firstpost]]''හි දීපාංජන පාල් රචනා කොට ඇත්තේ, &quot;මෙම සටන රාජමෞලිගේ බලවත් සංචාරයයි. එය විසිතුරු ය. මනා නර්තන රචනයක් සහිත අතර, ත්‍රාසජනක ජවනිකා කිහිපයක් ද ඇත. [[ප්‍රභාස්]] සහ [[රානා දග්ගුබාති|දගුබාති]] යන දෙදෙනාම වෙනස් ‍ශෛලීන් දෙකකින් යුත් රණකාමීන් ලෙස හැසිරේ. සටනේ ප්‍රතිඵලයේ විස්මයක් නැත. නමුත් ප්‍රේක්ෂකයන් ඇඳබැඳ තබාගැනීමට ප්‍රමාණවත් තරමේ උපායයන් එය සතුව පවතියි. කෙසේනමුත්, දැවැන්තම විස්මය රඳා පවතින්නේ චිත්‍රපටයේ අවසන් ජවනිකාවේ ය. එමගින් ඊළඟ වර්ෂයේ ඒමට නියමිත චිත්‍රපටයේ දෙවන කොටසක් පිළිබඳ ඉඟියක් ලැබේ. මෙය 2016 වර්ෂය පිළිබඳ පැතුමක් තබාගැනීමට අවස්ථාව ලබා දෙයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = Bahubali review: With hunky heroes and great battle scenes, SS Rajamouli's fantasy film is epic&amp;nbsp;– Firstpost|url = http://www.firstpost.com/bollywood/bahubali-review-hunky-heroes-great-battle-scenes-ss-rajamoulis-fantasy-film-epic-2335958.html|accessdate = 1 August 2015}}&lt;/ref&gt; ''[[ද ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්]]''හි ශුභ්‍රා ගුප්තා චිත්‍රපටය අගය කොට ඇත්තේ: &quot;මෙහි ආරම්භක රූපරාමුවල සිටම, 'බාහුබලි' නොයෙකුත් පූර්වනිමිති ග්‍රහණය කොටගෙන ඇත: ක්‍රියාදාම සහ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත, ආදරය සහ ද්‍රෝහීභාවය, වීර්යය සහ දුර්වලබාවය මින් පෙන්වයි. සරලව පැවසුවහොත් 'බාහුබලි' ආකර්ෂණීයයි.&quot;&lt;ref&gt;[http://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/baahubali-movie-review-s-s-rajamouli/ Baahubali review: S S Rajamouli's film holds out many promises]. The Indian Express (12 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ''[[ද හින්දු]]'' පුවත්පත වෙනුවෙන් සිය විචාරයෙහි සංගීතා දේවි දණ්ඩූ රචනා කර ඇත්තේ, ''&quot;''චිත්‍රපටයේ පසු භාගයේ වැදගත් ස්ථානයක් හිමි කරගන්නා යුධ දර්ශන ඉන්දියානු සිනමාවේ අප මෙතෙක් දුටු හොඳම දර්ශන වේ. මෙම දර්ශන නෙත්තාකර්ෂණීය අතර එමගින් සිනෙමාරූපකයා (කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර්) සහ දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග කණ්ඩායමේ ඇති තාක්ෂණික දක්ෂභාවය පෙනේ. දියඇල්ල, ගුප්ත වනාන්තර සහ ගිරිකුළුවලට ඉහළින් වූ ජලතල මෙන්ම ප්‍රධාන නළු නිළි යුවළ ප්‍රේක්ෂකයා මවිතයට පත්කරයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|title = Baahubali: A little more, a little less|url = http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/baahubali-review-a-little-more-a-little-less/article7407650.ece|newspaper = The Hindu|date = 10 July 2015|access-date = 1 August 2015|issn = 0971-751X|archive-url = https://web.archive.org/web/20220125182301/https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/baahubali-review-a-little-more-a-little-less/article7407650.ece|archive-date = 25 January 2022|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;

[[Rediff.com|''Rediff'']]හි සුකන්‍යා වර්මා මෙයට තරු පහෙන් හතරක් ලබාදෙමින් පැවසූයේ, එය ‘දැවැන්ත, උපායශීලී තල්ලුවක්!' ලෙසයි.&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/movies/report/review-bahubali-is-mega-indigenious-and-envelope-pushing/20150710.htm Review: Bahubali is mega, ingenious and envelope pushing!&amp;nbsp;– Rediff.com Movies]. Rediff.com (10 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ''[[කොයිමොයි|Koimoi]]'' පාදක කරගත් අර්චිතා කාශ්‍යප් ද එම ඇගයුමම ලබාදෙමින් පැවසූයේ, &quot;මෙහි යුධ දර්ශන හෙවත් අසිපත් සටන් නැතහොත් දෘශ්‍ය ආකර්ෂණය නිමා මෙය නැරඹිය යුතුම වේ. එස්. එස්. රාජමෞලි සහ ඔහුගේ ප්‍රධාන මිනිසුන් වන ප්‍රභාස් සහ රානා හට ප්‍රණාමය පුදකළ යුත්තේ චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් වසර ගණනාවක් සිය කාලය කැපකිරීම වෙනුවෙනි. සැබැවින්ම පරිකල්පනය සහ ඉන්දියානුභාවය අතින්, ''බාහුබලි'' නැවුම් ආරම්භයක් වනු ඇත.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title = Bahubali Review|url = http://www.koimoi.com/reviews/bahubali-review/|website = Koimoi|accessdate = 2 August 2015}}&lt;/ref&gt; ''[[ෆිල්ම්ෆෙයාර්]]''හි රචිත් ගුප්තා චිත්‍රපටයට තරු හතරක් (තරු 5න්) ලබාදෙමින් සාරාංශ කොට දැක්වූයේ, &quot;''බාහුබලි'' සැබැවින්ම වීරකථා අත්දැකීමකි. මෙහි කථාව මෙතරම් තෙහෙට්ටු නොවූයේ නම් එය සර්වකාලීන සම්භාව්‍ය කෘතියක් ලෙසින් ඉතිහාස ග්‍රන්ථවලට එක්වනු ඇත. නමුත් ගැටලුව එය නොවේ. රාජමෞලිගේ අදහස්වලින් පෝෂණය වී තිබුණ ද, මෙහි කථාව ගලායාමේ දෝෂයක් පවතියි. මෙය ඉන්දියාවේ මල අධිකම චිත්‍රපටය වීමට නිසැකවම සුදුසු ය. මෙය වඩාත් නැරඹිය යුතු අත්දැකීමකි.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.filmfare.com/reviews/movie-review-baahubali-9786.html Movie Review: Baahubali]. Filmfare.com (10 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ''[[ඩෙකෑන් ක්‍රෝනිකල්]]'' පුවත්පතේ සුපර්ණා ෂර්මා චිත්‍රපටයේ දෙවන අර්ධය අගය කරමින් ලියා ඇත්තේ, &quot;රජමෞලි විසින් විරාමයෙන් පසුව එහි අග කොටසට සියලු ශ්‍රී විභූතිය මුසු කොට ඇත. මේ නිසායි, චිත්‍රපටයට වීර කාව්‍යයක් ලෙස ගලායාමට හැකිව ඇත්තේ.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.deccanchronicle.com/150711/entertainment-bollywood/article/movie-review-baahubali-tolkien-kadi-patta-tadka Movie review 'Baahubali': Tolkien with kadi-patta tadka]. Deccanchronicle.com (11 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ''[[ඉන්ඩියා ටුඩේ]]'' පුවත්පතේ සුහානි සිං පැවසූයේ චිත්‍රපටය වින්දනීය අතර තාර්කික බවයි. එසේම ඇය තවදුරටත් පැවසූයේ, &quot;එස්. එස්. රාජමෞලි සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම විසින් රසවත් දඩබ්බර පෙරදිග වීර ක්‍රියාවක් නිර්මාණය කොට ඇත. ''බාහුබලි'' අන්තර්ජාතික මට්ටම හා සම කළ හැකි යැයි ඇතැමෙකුට සිතීමට පුළුවන. අවසානයේ මිනිත්තු 45ක් පමණම පවතින සටන මෙහි ඇති උච්චතම අවස්ථාවන්ගෙන් එකක් පමණක් නොව, ඉන්දීය සිනමාවේ කලාතුරකින් දක්නට ලැබෙන නෙත්කලු ක්‍රියාදාම ජවනිකාවකි. මෙවැනි තවත් එකක් මෙහි දෙවන කොටසේ දී ඉදිරිපත් කිරීමට රාජමෞලිට හැකිවේ නම් එහි දී ඔහු සිනමා ඉතිහාස ග්‍රන්ථවල සිය නම සනිටුහන් කරගනු ඇත. අපට නැවත මහිෂ්මතී රාජධානිය දැකගන්නට බලාසිටිය නොහැකියි.&quot;&lt;ref&gt;[http://indiatoday.intoday.in/story/baahubali-review-it-is-best-enjoyed-when-you-keep-logic-far-away-rana-daggubati-tamannaah-bhatia/1/450550.html Baahubali review: It's best enjoyed when you keep logic far away : Reviews, News&amp;nbsp;– India Today]. Indiatoday.intoday.in. Retrieved on 28 October 2015.&lt;/ref&gt; ''[[මිඩ් ඩේ|Mid Day]]'' වෙනුවෙන් ශුභා ෂෙට්ටි සහා රචිත විචාරයෙහි මෙම චිත්‍රපටයට තරු හතරක් ලබාදී ඇති අතර, ඇය පවසා ඇත්තේ, &quot;'බාහුබලි' නරඹන අතරතුර යම් වේලාවකට, ඔබ ඔබගේම හනුව බිම තිබී සොයාගනීවි. ‍එයට හේතුව මෙය හුදු චිත්‍රපටයක් නොව විශ්වාස කළ නොහැකි තරම් ත්‍රාසජනක ෆැන්ටසි චාරිකාවක් හෙයිනි.&quot; ‍මෙම විචාරය මගින් තවදුරටත් මෙහි පෙනුම අගය කොටඇත්තේ, &quot;චිත්‍රපටයේ සෑම මුහුණුවරක් වෙනුවෙන්ම–ක්‍රියාදාම, මන කළඹන පසුතල සහ නර්තන රචනය– අධ්‍යක්ෂකවරයා අගය කළ යුතු අතර, එමගින් මෙම දැවැන්ත වීර කාව්‍යය ජීවමාන‍ කොට ඇත. ශිවා විසින් අවන්තිකාගේ සළු උනා දමමින් ඇගේ ස්ත්‍රී ස්වරූපය ඇයට වටහාදෙන අවස්ථාව දැක්වෙන ගීතය නම් සැබැවින්ම මැණිකකි.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.mid-day.com/articles/baahubali---movie-review/16360169 'Baahubali'&amp;nbsp;– Movie Review&amp;nbsp;– Entertainment]. Mid-day.com. Retrieved on 28 October 2015.&lt;/ref&gt;

== බොක්ස් ඔෆීස් ==
''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' චිත්‍රපටය එය මුදා හළ ප්‍රථම දිනයේම ලොව පුරා {{INRConvert|750|m}}ක මුදලක් උපයාගත්තේ ය. මෙය එතෙක් ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් ලද ඉහළම ආදායම විය. නමුත් 2016දී {{INRConvert|875|m}}ක මුදලක් උපයා ගනිමින් [[කබාලි (චිත්‍රපටය)|කබාලි]] චිත්‍රපටය මෙය අභිබවා යාමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;ibtimes1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kabali-box-office-collection-rajinikanth-starrer-beats-7-big-records-baahubali-bahubali-688964#r9LDzExtdPIPsswR.97|title=Kabali box office collections:Rajinikanth starrer beats 7 big records of Baahubali(Bahubali)|work=International Business Times|date=6 August 2016|accessdate=20 September 2016}}&lt;/ref&gt; එහි පළමු දිනයේම එක්සත් ජනපදය තුළ චිත්‍රපටය {{INRConvert|150|m}}ක මුදලක් උපයාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;[http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/ss-rajamoulis-baahubali-mints-rs-60-crore-on-release-day/ SS Rajamouli's ‘Baahubali’ mints Rs 60 cr on day one, becomes highest opener]. The Indian Express (12 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; සියලු ප්‍රභේදවලින් ලොව පුරා ප්‍රදර්ශනයෙන් පළමු සති අන්තයේ ලද ආදායම {{INRConvert|1.62|b}}ක් විය. මෙය මෙතෙක් ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් ලද [[ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|තෙවන ඉහළම ආදායම]] වේ.&lt;ref name=&quot;WWOWBOI&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/topworldwideopeningweekendsbaahubalifourth|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714122440/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/topworldwideopeningweekendsbaahubalifourth|archivedate=2015-07-14|title=Top Worldwide Opening Weekends&amp;nbsp;– Baahubali Fourth|publisher=Box Office India|date=14 July 2015}}&lt;/ref&gt; මුදාහැර පළමු සතිය තුළ චිත්‍රපටය ලොව පුරා {{INRConvert|2.55|b}}කට ආසන්න ආදායමක් උපයා ගැනීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;FWGWW&quot;&gt;{{cite news|url = http://movies.ndtv.com/regional/ss-rajamoulis-baahubali-makes-rs-32558-crores-in-10-days-782948|title = SS Rajamouli's Baahubali Makes Rs 325Crores in 10 Days|newspaper = NDTV NEWS|date = 19 July 2015|accessdate = 19 July 2015}}&lt;/ref&gt; මෙය ලොව පුරා {{INRConvert|3|b}}ක ආදායම ඉක්මවූ ප්‍රථම දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට පත්වූයේ දින 9ක් ඇතුළත මෙම කඩඉම වෙත ළඟාවෙමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2015/jul/20/global-box-office-ant-man-jian-bing-man-bajrangi-bhaijaan-salman-khan|title=Salman Khan's Bajrangi Bhaijaan establishes Indian dominance as Baahubali breaks more records}}&lt;/ref&gt; අනතුරුව දින 15ක් ඇතුළත ලොව පුරා {{INRConvert|4.01|b}}ක ආදායමක් උපයා ගැනීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;baahubali400&quot;&gt;[http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/07/25/indias-baahubali-punches-out-401-crore-62-6-million-gross-in-15-days/ India's 'Baahubali' Punches Out 401 Crore / $62.6 Million Gross In 15 Days]. Forbes.com (25 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; සාර්ථක ලෙස දින 24ක් ඇතුළත {{INRConvert|5|b}} සීමාව වෙත ළඟාවීමට චිත්‍රපටය සමත් විය.&lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/baahubali-bahuabali-4th-weekend-box-office-collection-prabhas-film-crosses-rs-500-crore-mark-641484 'Baahubali' 4th Weekend Box Office Collection: Prabhas Film Crosses Rs 500-Crore Mark in 24 Days]. Ibtimes.co.in (3 August 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; දින 50 අවසන් වන විට, ''International Business Times'' පුවත්පතේ ඇස්තමේන්තු අනුව චිත්‍රපටය ලොව පුරා ප්‍රදර්ශනයෙන් ආසන්න වශයෙන් {{INRConvert|5.95|b}}ක සමස්ත ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි.&lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/baahubali-bahubali-completes-50-day-run-600-theatres-india-ss-rajamouli-sets-another-new-644762 'Baahubali' (Bahubali) Completes 50-Day Run in 600+ Theatres in India: SS Rajamouli Sets Another New Record]. Ibtimes.co.in (30 August 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; අද වනවිට, චිත්‍රපටයේ සමස්ත ආදායම {{INRConvert|650|c}} අගයෙහි පවතියි.{{when|date=අගෝස්තු 2016}} ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' චිත්‍රපටය ඉන්දියාව තුළ පමණක් {{INRConvert|5|b}}කට වඩා ඉපැයූ අතර, ඉන්දියාවේ ඉහළම ආදායම් ලද චිත්‍රපටය බවට පත්වූයේ ''[[PK (චිත්‍රපටය)|PK]]'' (2015) චිත්‍රපටය තබා තිබූ {{INRConvert|4.4|b}} ආදායම් වාර්තාව ඉක්මවා යමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/08/14/oops-pk-is-not-actually-indias-top-grossing-movie-ever/|title=Oops... 'PK' Is Not Actually India's Top-Grossing Movie Ever|author=Rob Cain|date=14 August 2015|work=Forbes}}&lt;/ref&gt;

=== ඉන්දියාව ===
''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශය සහ තෙලංගානාව තුළ 100ක ප්‍රතිශතයක නිල කාලයකට හිමිකම් කී අතර, තමිල් නාඩු, කේරළ සහ කර්ණාටක ප්‍රාන්තවල එය සියයට 70ක ප්‍රතිශතයකින් පැවතියේ ය. භාෂා ප්‍රභේද හතරෙන්ම (තෙලිඟු, දෙමළ, මලයාලම් සහ හින්දි) ඉන්දියාව තුළ පළමු ප්‍රදර්ශන දිනයේම {{INRConvert|500|m}}ක පමණ සමස්ත ආදායමක් හිමි කරගැනීමට මෙය සමත් විය.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;[http://www.dnaindia.com/entertainment/report-baahubali-creates-history-rakes-in-rs-50-crore-on-its-opening-day-2103615 'Baahubali' creates history, rakes in Rs 50 crore on its opening day | Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis]. Dnaindia.com (11 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; හින්දි ප්‍රභේදය {{INRConvert|50|m}}ක පමණ ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගත් අතර, එය මෙතෙක් හින්දි හඬකැවූ චිත්‍රපටයක් ලද ඉහළම ආරම්භක ආදායම වේ.&lt;ref&gt;[http://movies.ndtv.com/regional/baahubali-breaks-box-office-records-with-historic-rs-50-crores-on-opening-day-780370 Baahubali Smashes Records With Historic Rs 50 Crores on Opening Day&amp;nbsp;– NDTV Movies]. Movies.ndtv.com (11 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt; ඉන්දියාව තුළ පළමු දින ප්‍රදර්ශනයෙන් බාහුබලි ලද ආදායම {{INRConvert|494.8|m}}කි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=2179|title=Top Openings India - All Films All Languages}}&lt;/ref&gt; හින්දි ප්‍රභේදය පළමු සති අන්තය තුළ {{INRConvert|195|m}}පමණ ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගැනීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;BOI&quot; /&gt;

ඉන්දියාව තුළ පළමු සති අන්තයේ මෙහි තෙලිඟු ප්‍රභේදය පමණත් {{INRConvert|650|m}}කට ආසන්න ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගෙන ඇත. මේ අනුව මෙහි ප්‍රභේද සියල්ලෙන්ම පළමු සති අන්තය වන විට චිත්‍රපටය {{INRConvert|1|b}} පමණම ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි. මෙය ඉන්දියාවේ චිත්‍රපටයක් ලද සිව්වන ඉහළම ආරම්භක සති අන්ත ආදායම වේ.&lt;ref name=&quot;BOI&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubaliscoresinhindinear100croreinallformats|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721024932/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubaliscoresinhindinear100croreinallformats|archivedate=2015-07-21|title=Baahubali Scores In Hindi&amp;nbsp;– Near 100 Crore In All Formats|publisher=[[බොක්ස් ඔෆීස් ඉන්ඩියා|Box Office India]]|date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; පළමු සතිය තුළ මෙහි හින්දි ප්‍රභේදය {{INRConvert|400|m}}ක පමණ ශුද්ධ ආදායමක් හිමි කරගෙන ඇත.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150720201256/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubalihinditrendslike100crfilmonweekdays Baahubali Hindi Trends Like 100 Cr Film On Weekdays] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20150720201256/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubalihinditrendslike100crfilmonweekdays |date=20 July 2015 }}. Box Office India. 17 July 2015.&lt;/ref&gt; පළමු සතිය තුළ සියලු ප්‍රභේදවලින් ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' චිත්‍රපටය {{INRConvert|1.78|b}}කට අධික ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි. දෙවන සති අන්තය තුළ මෙය තවත් {{INRConvert|450|m}}ක ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගත් අතර, දින දහයක් ඇතුළත මෙහි සමස්ත ශුද්ධ ලාභය {{INRConvert|2.24|b}}ක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubalifirstweekallindiaterritorybreakdown |title=Baahubali All India First Week Territorial Breakdown |archiveurl=http://www.webcitation.org/6aKrbLPWH?url=http%3A%2F%2Fboxofficeindia.com%2FDetails%2Fart_detail%2Fbaahubalifirstweekallindiaterritorybreakdown |archivedate=27 July 2015 |publisher=Box Office India |date=21 July 2015 |url-status=live |df=dmy }}&lt;/ref&gt; මුම්බායි කලාපය තුළ මෙහි හින්දි ප්‍රභේදය {{INRConvert|400|m}}කට අධික ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගෙන තිබිණි.&lt;ref name=&quot;baahubalihindi90&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20151101154540/http://www.boxofficeindia.com/Details/art_detail/baahubalirocksteadymasaanflop Boxoffice]. Boxofficeindia.com (31 July 2015). Retrieved on 2015-10-28.&lt;/ref&gt;

=== විදේශ ===
අන්තර්ජාතික වෙළඳපොල තුළ පළමු දිනයේම {{INRConvert|200|m}}ක ආදායමක් උපයාගැනීමට මෙම චිත්‍රපටය සමත් විය.&lt;ref name=&quot;FDOBO&quot;&gt;{{cite web|url = http://www.business-standard.com/article/companies/bahubali-displays-might-at-box-office-becomes-highest-opener-of-2015-115071100857_1.html|title = Bahubali displays might at box office, becomes highest opener of 2015|work = Business Standard|date = 11 July 2015}}&lt;/ref&gt; සති අන්තයේ ඇ.ඩො. මිලියන 3.5ක ආදායමක් සහ තිරයකට ඩො. 15,148ක මධ්‍යන්‍ය ආදායමක් මෙය උපයාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/weekend/chart/?yr=2015&amp;wknd=28&amp;p=.htm|title=July 10–12, 2015 Weekend|publisher=[[බොක්ස් ඔෆිස් මොජෝ|Box Office Mojo]]|accessdate=2016-10-27}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටය එක්සත් ජනපද සහ කැනේඩියානු බොක්ස් ඔෆීස් තුළ නවවන ස්ථානයට ප්‍රදර්ශනය අරඹමින් දින තුන්ක ඇතුළත ඩො. 4,630,000ක මුදලක් උපයාගත් අතර, 2015 ජූලි 10-12 සති අන්තයේ ඩො. 3,250,000ක ආදායමක් ලබාගැනීමට එය සමත් විය.&lt;ref name=&quot;nytimesweekend&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/boxoffice/us/weekend.html|title=U.S. and Canada Box Office|newspaper=The New York Times |date=13 July 2015|location=Newyork|accessdate=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එක්සත් රාජධානිය සහ අයර්ලන්තය තුළ බාහුබලි: ද බිගිනිං චිත්‍රපටයේ තෙලිඟු ප්‍රභේදය £66,659ක ආදායමක් උපයාගත් අතර, දෙමළ ප්‍රභේදය ඕස්ට්‍රේලියාව තුළ දෙවන සති අන්තය (17 – 19 ජූලි 2015) තෙක් A$194,405ක් උපයාගත්තේ ය. මෙහි දෙමළ ප්‍රභේදය මැලේසියාව තුළ MYR 663,869ක ආදායමක් උපයා ගත්තේ ය.&lt;ref&gt;[http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/587 'Bajrangi Bhaijaan' a runaway hitBox Office Overseas Report]. Bollywood Hungama. Retrieved 25 July 2015.&lt;/ref&gt; චීනය තුළ ආරම්භක සති අන්තයේ දී චිත්‍රපටය {{USD|540,000}}ක මුදලක් උපයා ගැනීමට සමත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://variety.com/2016/film/asia/china-box-office-jackie-chan-skiptrace-1201821902/|title=China Box Office: Jackie Chan's ‘Skiptrace’ Leaps to $60 Million Opening|first= Patrick|last= Frater|date= July 24, 2016|work=[[වැරයිටි (සඟරාව)|Variety]]|accessdate=July 25, 2016}}&lt;/ref&gt; එය එරට තුළ {{CNY|මිලියන 7.49}}({{INR}} මිලියන 77.8) ක සමස්ත ආදායමක් උපයාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.cbooo.cn/m/633819|title= 巴霍巴利王：开端（2016）|accessdate= July 25, 2016|work= cbooo.cn|language= Chinese}}&lt;/ref&gt; මෙලෙසින් චිත්‍රපටය විදෙස් ප්‍රදර්ශනය තුළින් $ මිලියන 10.94ක සමස්ත බොක්ස් ඔෆීස් ආදායම්ක උපයා ගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;ibtimes1&quot;/&gt;

==ධ්වනිපථය==
{{main article|බාහුබලි: ද බිගිනිං (ධ්වනිපථය)}}

== සම්මාන සහ නිර්දේශ ==
{{main article|බාහුබලි: ද බිගිනිං ලද ඇගයුම් ලැයිස්තුව}}

== මතභේදය ==
චිත්‍රපටයේ දෙමළ ප්‍රභේදය චිත්‍රපටයේ භාවිතා වූ වචනයක් හේතුවෙන් මතභේදයට මුහුණපෑවේ ය. 2015 ජූලි 22 දින, දාලිත් කණ්ඩායමක් වූ පුරාට්චි පුලිකල් ඉයක්කම් කල්ලිය විසින් චිත්‍රප‍ටයේ දෙමළ ප්‍රභේදය තිරගත වූ මදුරෛහි 'ටැමිල්, ජයා' සංකීර්ණය ඉදිරිපිට පෙට්‍රල් බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කළහ. පුරාට්චි පුලිකල් ඉයක්කම් නැමැති [[දාලිත්]] කල්ලිය මෙම විරෝධතාවෙහි නියැළුණේ චිත්‍රපටයේ අන්තර්ගත පෙළක් වන ''පගඩෛක්කු පිරන්දවන්'' යන්න [[අරුන්තතියර්]] [[දාලිත්]] උපකුලය හැඳින්වීමට වාර්ගික හින්දුවරුන් භාවිතා කරන අපහාසාත්මක යෙදුමක් වීම නිසායි. දෙමළ ප්‍රභේදයෙහි දෙබස් රචක [[මධන් කාර්කි]] විසින් [[දාලිත්වරු]]න්ගේ මනෝභාවය පිළිබඳ ඇතිවූ සිත් රිදවීමට සමාව අයැද සිටියේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = Dalit Party Members Hurls Bomb on Baahubali Theatre|url = http://www.newindianexpress.com/states/tamil_nadu/Dalit-Party-Members-Hurls-Bomb-on-Baahubali-Theatre/2015/07/23/article2935377.ece|website = The New Indian Express|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt;

== දෙවන කොටස ==
මෙහි දෙවන කොටස වන ''[[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]]'' චිත්‍රපටය 2017 අප්‍රේල් 28 දින මුදාහැරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/ss-rajamoulis-baahubali-2-to-release-across-8000-screens/1/937504.html|title=SS Rajamouli's Baahubali 2 to release across 6000 screens worldwide|work=[[ඉන්ඩියා ටුඩේ|India Today]]|date=25 April 2017|accessdate=10 May 2017|author=Srivatsan}}&lt;/ref&gt;
== මේවාත් බලන්න ==
* [[වියදම් අධිකම ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]
* [[ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව]]

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist|30em}}

== බාහිර සබැඳි==
* {{Official website |https://web.archive.org/web/20150717205142/http://baahubali.com}}
* {{IMDb title|2631186|බාහුබලි: ද බිගිනිං}}
* {{mojo title|baahubali:thebeginning|බාහුබලි: ද බිගිනිං}}
* {{Bollywoodhungama|4765128}}

{{NationalFilmAwardBestFeatureFilm}}
{{Filmfare Best Telugu Film}}
{{Baahubali}}
{{S. S. Rajamouli}}

{{DEFAULTSORT:බාහුබලි ද බිගිනිං}}
[[ප්‍රවර්ගය:2015 වසර තුළ චිත්‍රපට]]
[[Category:බාහුබලි]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට]]
[[Category:අධි ෆැන්ටසි චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු වීරකථා විත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු යුධ චිත්‍රපට]]
[[Category:බහුභාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු ඓතිහාසික චිත්‍රපට]]
[[Category:ප්‍රබන්ධ-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:පරිස්ථිතිය පුරාතන ඉන්දියාව තුළ වන චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:චාලකුඩි ප්‍රදේශය තුළ රූගත කල චිත්‍රපට]]
[[Category:එම්. එම්. කීරවානිගේ චිත්‍රපට ස්වර ලිපි නිර්මාණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන (ඉන්දියාව) ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:එස්. එස්. රාජමෞලි අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට]]
[[Category:පරිගණක-ජනිත රූ භාවිතා වන චිත්‍රපට]]
[[Category:හින්දියෙන් හඬකැවුණු තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:මලයාලම් බසින් හඬකැවුණු තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන ජයග්‍රාහකයෝ]]</text>
      <sha1>t1nhkz8d5v0l3fxjjczgz44hj7k1k23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බාජිරාඕ මස්තානි (ධ්වනිපථය)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75498</id>
    <revision>
      <id>800686</id>
      <parentid>800469</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T08:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53505" sha1="nhtklv2w2nm5mdvar5e4txt2vxmd11e" xml:space="preserve">{{Infobox album
| name           = බාජිරාඕ මස්තානි
| type           = [[ධ්වනිපථය]]
| artist         = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| cover          = Bajirao_Mastani_(album_cover).jpg
| recorded       = වාව් ඇන්ඩ් ෆ්ලටර් ස්ටූඩියෝ, [[මුම්බායි]]
| released       = {{Start date|df=yes|2015|11|24}}
| genre          = [[ෆිල්මි]]
| length         = 41:53
| label          = [[ඊරෝස් ඉන්ටර්නැෂනල්|ඊරෝස් මියුසික්]]
| language       = [[හින්දි භාෂාව|හින්දි]]
| last album     = ''[[ගොලියොන් කි රාස්ලීලා: රාම්-ලීලා]]''&lt;br /&gt;(2013)
| this album     = '''''බාජිරාඕ මස්තානි'''''&lt;br /&gt;(2015)
| next album     =
| misc       = {{Singles
  | name           = බාජිරාඕ මස්තානි
  | type           = ධ්වනිපථය
  | single 1       = [[ගජානනා]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/gajanana-from-bajirao-mastani/id1039863655?uo=8&amp;at=10l4sW |title=Gajanana (From &quot;Bajirao Mastani&quot;) - Single by Sukhwinder Singh &amp; Shreyas Puranik on iTunes |work=[[අයිටියුන්ස් ස්ටෝර්|iTunes Store]] |accessdate=28 December 2015 |date=16 September 2015 }}{{dead link|date=October 2016 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
  | single 1 date  = 2015 සැප්තැම්බර් 16
  | single 2       = [[දීවානි මස්තානි]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mp3cold.com/mp3/deewani-mastani/ |title=Deewani Mastani (From &quot;Bajirao Mastani&quot;) - Single by Sanjay Leela Bhansali on MP3Cold |work= [http://mp3cold.com mp3cold] |accessdate=28 December 2015 |date=19 October 2015 }}&lt;/ref&gt;
  | single 2 date  = 2015 ඔක්තෝබර් 19
  | single 3       = [[පිංගා (ගීතය)|පිංගා]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/pinga-from-bajirao-mastani/id1057649961?uo=8&amp;at=10l4sW |title=Pinga (From &quot;Bajirao Mastani&quot;) - Single by Sanjay Leela Bhansali, Shreya Ghoshal &amp; Vaishali Made on iTunes |work=[[අයිටියුන්ස් ස්ටෝර්|iTunes Store]] |accessdate=28 December 2015 |date=16 November 2015 }}{{dead link|date=October 2016 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
  | single 3 date  = 2015 නොවැම්බර් 16
  | single 4       = [[මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්]]
  | single 4 date  = 2015 නොවැම්බර් 24
}}
}}
'''''බාජිරාඕ මස්තානි''''' යනු ශ්‍රේයාස් පුරාණික් සහ දේව්රත්ගේ සහාය ඇතිව [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]] විසින් [[බාජිරාඕ මස්තානි|එම නමම ඇති]] [[2015 බොලිවුඩ් චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|2015 හින්දි චිත්‍රපටය]] සඳහා නිමවන ලද [[ධ්වනිපථ ඇල්බමය]]යි. මෙහි චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ [[රන්වීර් සිං]], [[දීපිකා පඩුකෝන්]] සහ [[ප්‍රියංකා චොප්රා]] විසිනි. මුලින් [[හින්දි]] බසින් පටිගත කෙරුණු මෙහි ඇල්බමය ගීත නවයකින් මනව්විත අතර, එයි ‍2015 නොවැම්බර් 24 දින [[ඊරෝස් ඉන්ටර්නැෂනල්|ඊ‍රෝස් මියුසික්]] වෙතින් මුදාහරින ලදී. චිත්‍රපටයේ [[චිත්‍රපට ස්වරමාලාව|මුල් ස්කෝරය]] රචනා කරන ලද්දේ [[සංචිත් බල්හාරා]] විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sanjay-leela-bhansali-to-compose-music-for-deepika-padukone-and-ranveer-singhs-bajirao-mastani/|title=Sanjay Leela Bhansali to compose music for Deepika Padukone and Ranveer Singh's Bajirao Mastani|publisher=Bollywood Life|date=5 August 2014|accessdate=5 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916003743/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sanjay-leela-bhansali-to-compose-music-for-deepika-padukone-and-ranveer-singhs-bajirao-mastani/|archive-date=16 September 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

චිත්‍රපටයේ සංගීථය අවස්ථානුගත අතර ආඛ්‍යාන විලාසයෙන් යුතු ය. මෙම ගීත වසර දොළහක් පුරා චිත්‍රපට තිර පිටපත ගොඩනගන අතරතුර, ගීත පිළිබඳ අදහස් ද ගොඩනැගී ඇත. සිය චිත්‍රපට ධ්වනිපථය නිමැවීම සඳහා භන්සාලි පෙළඹුණේ [[මූඝල්-ඉ-අසාම්|මූඝල්-ඉ-අසාම් චිතප්‍රටයේ සංගීත]]යෙනි. මෙහි ගීත මගින් මරාඨි ජන, [[සුෆි සංගීතය|සුෆි]], [[ලාවණි]], [[කව්වාලි]] සහ වෙනස් [[රාග]] සම්මිශ්‍රිත [[ඉන්දියානු සම්භාව්‍ය සංගීතය|ඉන්දියානු සම්භාව්‍ය]] ශෛලීන්ගේ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.

මුදාහැරීමෙන් පසුව, [[සංගීත විචාරකයෝ|සංගීත විචාරකයන්]] බලාපොරොත්තු තබා සිටියේ මෙහි ස්වරයන් එහි දෘශ්‍ය අංග සමග ගැළපෙනු ඇති බවයි. විචාරකන් සඳහන් කළේ ඇල්බමය අර්ධ-සම්භාව්‍ය බවත්, සංගතය, තනු සහ රිද්මය හුවා දැක්වෙන බව ය. පසුබිම් ස්කෝරය ඝෝෂාකාරී සහ විසිතුරු වුවත්, එහි අධිභාවිතය සහ ප්‍රබල බව විවේචනයට ලක් විය.

සිය සංගීත අධ්‍යක්ෂණය සඳහා සංජේ ලීලා භන්සාලි [[හොඳම සංගීත අධ්‍යක්ෂක සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය]] වෙනුවෙන් නිර්දේශ විය. කෙසේනමුත්, &quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot; ගීතය වෙනුවෙන් [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]] [[හොඳම පිළිවැයුම් ගායිකාව සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය]] හිමි කරගන්නට සමත් වූවා ය. [[ජස්ටින් ජෝසේ]] සහ බිස්වදීප් චැටර්ජී යන ශිල්පීන් දෙදෙන [[හොඳම ශ්‍රව්‍යරේඛනය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය|හොඳම ශ්‍රව්‍යරේඛනය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන]] හිමි කරගත්හ. එහි දී පළමුව සඳහන් ශිල්පියා විසින් [[ප්‍රති-පටිගතකරණය (චිත්‍රපට නිර්මාණය)|අවසන් ප්‍රති-පටිගතකරණය]] සඳහාත්, දෙවනුව සඳහන් ශිල්පියා [[ශබ්ද සැලසුම]] සඳහාත් සම්මාන ලදහ. [[ආසියානු චිත්‍රපට සම්මාන|2016 ආසියානු චිත්‍රපට සම්මාන]] උළෙලේ හොඳම මුල් සංගීතය ප්‍රවර්ගයෙන් චිත්‍රපට ස්කෝරය නිර්දේශ විය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/asian-film-awards-2016-bajirao-mastani-beats-baahubali-win-award-check-complete-winners-list-671181|title=Asian Film Awards 2016: 'Bajirao Mastani' beats 'Baahubali' to win award; check complete winners' list|website=International Business Times, India Edition|language=en|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt;

== සංවර්ධනය ==
ගීත [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]] සඳහා පෙළඹවීමක් ලදුවේ [[මූඝල්-ඉ-අසාම්|''මූඝල්-ඉ-අසාම්'']] (1960) චිත්‍රපටයෙනි. &quot;අල්බේලා සජන්&quot; පථය සඳහා භන්සාලි මෙහි මුල් ගීතය [[භෝපාලි|භූපාලි රාගයෙන්]] ගැයූ [[කිෂෝරි අමොන්කාර්]] සුසර කොට ඇත. මෙහි නව සංයෝජනය නිමැවුණේ [[අහිර් භෛරව්]] නම් වෙනත් රාගයක් සමග මුසු කිරීමෙනි. භන්සාලි සඳහන් කළේ [[මරාඨි සාහිත්‍යය|මරාඨි ජන]] සහ [[ඉන්දියානු සම්භාව්‍ය සංගීතය|සම්භාව්‍ය සංගීතය]] හැරුණු විට ''බාජිරාඕ මස්තානි'' ධ්වනිපථය සඳහා තමන් ආභාසය ලැබූවේ [[හෘදයිනාත් මංගේෂ්කාර්]]ගේ මරාඨි ඇල්බමයක් වූ ශිව් කල්‍යාණ් රාජා තුළින් බවයි. &quot;[[මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්]]&quot; පථය නිමවන ලද්දේ සිය ගුවන් ගමන අවලංගු වීමෙන් පසු භන්සාලි ගුවන් තොටුපළේ නැවතී සිටින අතරතුර ය. &quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot;හි ආරම්භක සංයෝජනය වසර දොළහක් පමණ අතීතයට දිවෙන අතර, එහි සංකල්පය පහළ වූයේ භන්සාලි ස්නානය කරමින් සිටින අතරතුර ය. ඔහු මෙසේ පැවසී ය: &quot;මට ''බාජිරාඕ මස්තානි'' චිත්‍රපටයක් ලෙස නිර්මාණය කිරීමට සිතුණු ප්‍රථම අවස්ථාව එයයි.&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/opinion/interview/interview-with-sanjay-leela-bhansali/article8199331.ece|title=‘If you take away music from me, I’ll die’|date=2016-02-06|newspaper=The Hindu|access-date=2016-05-18|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; එම ගීතය ආරම්භ වන්නේ &quot;නභතූන් ආලි අප්සරා, අෂි සුන්දරා, සාස් සාස්වුනා&quot; නම් [[මරාඨි භාෂාව|මරාඨි]] පද සමගයි. එහි අර්ථය &quot;සුරඟනක් අහසින් බැස්සා ය, ඉතා සුන්දර සහ අලංකාර වස්ත්‍රයෙන් සැරසී&quot; යන්නයි.&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/interesting-facts-you-must-know-about-bajirao-mastani-song-deewani/article_0bdcdd1c-7d9b-11e5-a4a5-afc6212b26b1.html|title = 10 Interesting Facts You Must Know about 'Bajirao Mastani' Song 'Deewani Mastani'|last = Staff|first = Suparna Thombare, India West|website = India West|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt; පද රචක ප්‍රශාන්ත් ඉන්ගෝලේ &quot;[[ගජානනා]]&quot; ගීතය රචනා කිරීම පිළිබඳ මෙසේ සඳහන් කළේ ය: &quot;ගණපතිඳුන් වෙනුවෙන් ආර්තියක් රචනා කිරීමට මට භාර වූවා. මට අවශ්‍ය වූයේ මින් පෙර සිදුනොකළ දෙයක් සිදු කිරීමටයි. ඒ නිසා ආපසු ගෙදර ගිය මා මගේ මවගෙන් ගනේෂ්ජී සඳහා කියන විවිධාකාර නම් අසා සටහන් කරගත්තා.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/151103-prashant-ingole-sanjay-leela-bhansali-truly#|title = Prashant Ingole: Sanjay Leela Bhansali is truly a Bajirao of Indian cinema|website = www.radioandmusic.com|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt;

[[ජස්ටින් ජෝසේ|ජස්ටින් ජෝසේ කේ.]] ධ්වනිපථයේ සහ මුල් ස්වරමාලාවේ  [[ශ්‍රව්‍ය මිශ්‍රකරණය]]ට ප්‍රධාන වශයෙන්ම දායක විය.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url = http://www.thehindu.com/news/national/kerala/a-resounding-success/article8407711.ece|title = A resounding success|date = 2016-03-29|newspaper = The Hindu|language = en-IN|issn = 0971-751X|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt; ඔහුට අනුව, මෙහි ඇතැම් දර්ශන සඳහා චරිත සහ හැඟීම් පිළිබඳ බෙහෙවින් සොයාබැලීමට සිදුව ඇත.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ඔහුගේ කණ්ඩායම මාස එකහමාරක් මුළු‍ල්ලේ පැය 600ක පමණ කාලයක් ශ්‍රව්‍ය මිශ්‍රකරණයේ නියැළී ඇත.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ඔවුනට චිත්‍රපටයේ චරිත සහ යුගය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමට සිදුවිය.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== විචාරක ප්‍රතිචාරය ==

=== ගීත ===
''[[බොලිවුඩ් හංගමා]]''හි සංගීත විචාරක ජෝගින්දර් තුතේජා මෙම ඇල්බමයට තරු 3.5ක් (5න්) ලබා දෙමින් මෙසේ පැවසී ය: &quot;''බාජිරාඕ මස්තානි'' අපේක්ෂිත සීමාවේ ඇත. පථ 10ක් තරම් විශාල සංඛ්‍යාවක් සහිත බරැති ඇල්බමයක් වන මෙය ඉහළ සම්භාව්‍ය පදනමකින් යුතු අතර, ජනප්‍රිය වීමේ විභවයක් ඇති ගීත කිහිපයක් ද වේ. අවම වශයෙන් ගීතවලින් අර්ධයක් අවස්ථානුකූල වුව ද, සංජේ ලීලා භන්සාලිගේ විශේෂඥතාවත් සමගින් විස්මිත දෘශ්‍යයන් සමග ගෙතී ඇත. එය තිරයෙහි හොඳ පරිකල්පනයක් මවනු ඇතැයි සිතිය හැක.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/musiccriticreview/id/526719|title = Bajirao Mastani (2015)  {{!}} Critic Review By Joginder Tuteja - Bollywood Hungama|last = Hungama|first = Bollywood|website = www.bollywoodhungama.com|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt; ''[[ඉන්ඩියා‍-වෙස්ට්]]'' වෙනුවෙන් විචාරක ආර්. එම්. විජයකාර් සිය විචාරයෙහි මෙම ධ්වනිපථයට ලකුණු 5න් 4.5ක් ලබාදෙමින් විස්තර කොට ඇත්තේ ඇල්බමය &quot;සුවඳ රෝස කුසුමක්&quot; බවයි. ඔහු මෙසේ සඳහන් කළේ ය: &quot;මහාරාෂ්ට්‍රීය පසුබිම, ස්වරමාලා හා සම්ප්‍රදායික මරාඨි පද්‍යයන් සහ උද්ධෘත &quot;බාජිරාඕ මස්තානි&quot;හි රසවත් ස්වරමාලාවේ ප්‍රමුඛ ය. &quot;''[[හම් දිල් දේ චුකේ සනම්]]'' (1999) චිත්‍රපටයෙන් පසු සංජේ ලීලා භන්සාලිගේ හොඳම ස්වරමාලාවකි.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/bajirao-mastani-music-review-an-unforgettable-stunner-of-a-score/article_3a2df1e4-9545-11e5-bbaa-8bf6483b6a55.html|title = ‘Bajirao Mastani’ Music Review: An Unforgettable Stunner of a Score|last = India-West|first = R. M. VIJAYAKAR|website = India West|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt; ''[[Rediff.com]]'' හි එලීනා කපූර් ඇල්බමයට ලකුණු 5න් 3ක් ලබාදෙමින් හැඳින්වූයේ එය &quot;රෝලර් කෝස්ටර් සවාරියක්&quot; බවයි. ඇය සඳහන් කළේ &quot;''බාජිරාඕ මස්තානි''හි සංගීතය රෝලර් කෝස්ටර් සවාරියක් වැනි ය. මෙහි භන්සාලිගේ තනුවල කිසිදු දොසක් දක්නට නොලැබුණ ද, ධ්වනිපථයේ ගීත 10 තුළ ඉහළ පහළ යාම් කිහිපයක් දැකගත හැකි බවයි. ''බාජිරාඕ මස්තානි''හි ධ්වනිපථයේ කව්වාලි සහ ප්‍රේමය බහුලව දක්නට ලැබේ.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.rediff.com/movies/report/review-bajirao-mastanis-music-is-a-roller-coaster-ride/20151205.htm|title = Review: Bajirao Mastani's music is a roller coaster ride|website = Rediff|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt;

''[[ද ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්]]'' පුවත්පතේ සුවාංශු ඛුරානා ඇල්බමයට 5න් 3.5ක් ලබාදෙමින් සඳහන් කොට ඇත්තේ, &quot;බොහෝ කොටස්වල බාජිරාඕ මස්තානි නැවුම් බවින් යුක්ත ය. එය බාජිරාඕගේ යුගයේ පරෙස්සමින් ප්‍රතිෂ්ඨාපිත සංගීතයක් වැනි ය. ඇතැම් පථ අනෙක්වා පරයා යයි. භන්සාලිගේ වෙනස් හඬ සහ අවහිරය සහ විපුලත්නය අතර සමබරතාවින් යුතු මෙය මිලදී ගන්න.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://indianexpress.com/article/entertainment/music/revisiting-the-past-bajirao-mastani/|title = ‘Bajirao Mastani’ music review: swings between sombre, earthy, poignant, soulful and brash|date = 2015-11-28|website = The Indian Express|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt; ''[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා]]''හි කස්මින් ෆර්නැන්ඩස් ඇල්බමයට තරු 5න් 3.5ක් ලබාදෙමින් සිද්ධාර්ත්-ගරීමාගේ පද රචනය, අරිජිත් සිං, විශාල් දඩ්ලානි සහ ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්ගේ ගායනය අගය කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/music-reviews/Music-Review-Bajirao-Mastani/articleshow/50123013.cms|title = Music Review: Bajirao Mastani - Times of India|website = The Times of India|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt; දේවේශ් ෂර්මා ''[[ෆිල්ම්ෆෙයාර්]]'' සඳහා වූ සිය විචාරයෙහි මෙම ඇල්බමයට තරු 5න් 3ක් ලබාදෙමින් සඳහන් කොට ඇත්තේ, &quot;බාජිරාඕ මස්තානිහි ධ්වනිපථය කොකු-පිරවූ මසාලා ගීතවලට පුරුදු වූ සාමාන්‍ය ශ්‍රාවකයා සඳහා නොවේ. නතු කරගත් රසින් යුත් එය ඔබ ඔබේ අවරෝධනයන් පහත ලන්නේ නම් එහි විශිෂ්ටතාව පෙන්වනු ඇත. පිරිසිදු ස්වර සුසංයෝගය මාධූර්යය සහ රිද්මය අතර දෝලනය වේ.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.filmfare.com/reviews/music-review-bajirao-mastani-11525.html|title = Music Review: Bajirao Mastani|website = filmfare.com|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt; ''[[Koimoi.com|කොයිමොයි]]''හි සූරාභි රෙඩ්කාර් ඇල්බමයට ලකුණු 5න් 3ක් ලබාදුන්නේ ය. ඔහු සාරාංශ කර දැක්වූයේ, &quot;''බාජිරාඕ මස්තානි'' ධ්වනිපථය මිශ්‍රිත බෑගයකි. සම්භාව්‍ය ගී අනෙක්වා පරයා බබළයි. මෙම ඇල්බමය දෘශ්‍යමය සත්කාරයක් ද වනු ඇතැයි අපේක්ෂිත ය.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.koimoi.com/bollywood-movies/music-reviews/bajirao-mastani-music-review/|title = Bajirao Mastani Music Review|last = Redkar|first = Surabhi|website = www.koimoi.com|access-date = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt;

=== මුල් ස්කෝරය ===
''[[බොලිවුඩ් හංගමා]]'' සඳහා සිය විචාරයෙහි, [[තරන් ආදර්ශ්]] මෙසේ රචනා කළේ ය: &quot;භන්සාලි ‍මෙම ඓතිහාසික නිර්මාණය තුළ සංගීතය වියන්නේ වාටිමූට්ටු රහිතව ය. සැලකිල්ලෙන් රූගත කළ ගීත (භන්සාලි විසින් නිමැවූ) මෝහනීය අතර, යතාතථ්‍ය අයුරින් නර්තන රචනය ද සිදුකොට ඇත. කැපීපෙනෙන ගීත නම් &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;[[දීවානි මස්තානි]]&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;, &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;අල්බේලා සජන්&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; සහ &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;[[පිංගා (ගීතය)|පිංගා]]&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; ය. [[සංචිත් බල්හාරා]]ගේ පසුබිම් ස්කෝරය විස්මිත ය.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/526719|title=Bajirao Mastani Review - Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|website=www.bollywoodhungama.com|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt; [[සුභාෂ් කේ. ජා]] සඳහන් කොට ඇත්තේ, &quot;භන්සාලි විසින් නිමැවූ ගීත ඉතා ඉක්මණින් එහෙත් ප්‍රේමය සහ යුද්ධය යන තේමාවන්ට බලෙන් ඇතුළු නොවෙමින් පැමිණෙයි. එය අනර්ඝ ඌනපූර්ණයකින් සමන්විත ය.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/bollywood/bajirao-mastani-review-this-is-the-best-film-of-2015-2550464.html|title=Bajirao Mastani review: This gloriously epic Priyanka, Deepika and Ranveer-starrer is the best film of 2015 - Firstpost|date=2015-12-19|website=Firstpost|language=en-US|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt; ශ්‍රීජනා මිත්‍රා දාස් ''[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා]]'' වෙනුවෙන් කළ ඇගේ විචාරයෙහි මෙහි සංගීතයට 5න් 3.5ක් ලබා දී ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/Bajirao-Mastani/movie-review/50230402.cms|title=Bajirao Mastani Movie Review, Trailer, &amp; Show timings at Times of India|website=The Times of India|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt; ''[[සී නිව්ස්]]''හි ධ්‍රිති ෂර්මා මෙසේ සඳහන් කළා ය: &quot;සංගීතය නැවුම් හුස්මක් වැනි අතර, ගීත හොඳින් රූගත කොට ඇත. මේඝ ඝර්ජනාවන් වැනි පසුබිම් ස්වරමාලාවන්ට වාසිදායක අයුරින් යුත් මෙය සෑම ජවනිකාවක්ම තීව්‍ර කරයි.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/movies/bajirao-mastani-movie-review-poise-panache-and-precision-ranveer-deepika-priyanka-own-silver-screen_1835926.html|title=‘Bajirao Mastani’ movie review: Avant-garde folklore, gleaming through Ranveer's eyes and Deepika's sweat!|date=2015-12-18|website=Zee News|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt; [[Rediff.com|''රෙඩිෆ්'']]හි විචාරක [[රාජා සේන්]] ද මෙහි ස්කෝරය මේඝ ඝර්ජනාවක් බඳු යැයි කියයි.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-priyanka-ranveer-are-terrific-in-bajirao-mastani/20151218.htm|title=Review: Priyanka, Ranveer are terrific in Bajirao Mastani|website=Rediff|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt; ''[[ද හින්දු]]'' පුවත්පතේ නම්රාතා ජෝෂි මෙසේ සඳහන් කළා ය: &quot;නිහඬ මොහොතක් හෝ මෙහි නැත. එවැන්නක් හමුවුව ද, එය පසුබිම් ස්කෝරයෙන් පුරවා ඇත.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/bajirao-mastani-a-historical-leap/article8004323.ece|title=Bajirao Mastani: A historical leap|date=2015-12-18|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2016-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218215332/http://www.thehindu.com/features/cinema/bajirao-mastani-a-historical-leap/article8004323.ece|archive-date=2015-12-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''[[ඉන්ඩියා ටුඩේ]]''හි අනන්‍යා භටාචාර්ය මෙසේ සඳහන් කොට ඇත: &quot;චිත්‍රපටයේ සංගීතය ආවේශවනසුලු ය. පසුබිම් ස්වරමාලාව, &quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot; සහ &quot;[[ආයත් (ගීතය)|ආයත්]]&quot; වැනි චිත්‍රපටය අවසන් වන තෙක් රැඳී පවතින ගීතවලින් සමන්විත ය.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/bajirao-mastani-review-deepika-ranveer-priyankas-grand-love-story-bajirao-mastani-movie-review/1/550118.html|title=Bajirao Mastani review: Ranveer, Deepika, Priyanka shine in this epic love story|website=indiatoday.intoday.in|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt;

== අලෙවිකරණය ==
ධ්වනිපථ ඇල්බමයේ පළමු කේවලය වූ &quot;[[ගජානනා]]&quot; ගීතය මුදාහැරුණේ [[පූනේ]]හි බාලේවාදි ක්‍රීඩාංගණයේ [[ශ්‍රී ශිව් ඡත්‍රපති ක්‍රීඩා සංකීර්ණය|ශ්‍රී ශිව් ඡත්‍රපති ක්‍රීඩා සංකීර්ණයේ]] දී ය. එයට චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]], [[රන්වීර් සිං]] සහ [[දීපිකා පඩුකෝන්]]  සම්බන්ධ විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://zeenews.india.com/entertainment/movies/bajirao-mastani-guiness-world-record-for-gajanana-track_1798997.html|title=&quot;Bajirao Mastani&quot;: Guinness world record for &quot;Gajanana&quot; track!|date=19 September 2015|work=[[සී නිව්ස්|Zee News]]|accessdate=19 September 2015}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ දෙවන කේවල ගීතය වූ &quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot; මුදාහැරුණේ [[දිල්ලි]]යේ උත්සවයක දී ය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.missmalini.com/2015/10/17/first-photos-deepika-padukone-launches-deewani-mastani-in-delhi/|title=Deepika Padukone launches 'Deewani Mastani' in a grand event in Delhi.}}&lt;/ref&gt; තෙවන තනි ගීතය වූ &quot;[[පිංගා (ගීතය)|පිංගා]]&quot; 2015 නොවැම්බර් 14 දින නිකුත් කිරීමට නියමිතව තිබුණ ද, එය අවලංගු කෙරුණේ [[2015 නොවැම්බර් පැරිස් ප්‍රහාර]] හේතුවෙනි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Launch-event-of-Bajirao-Mastanis-song-Pinga-cancelled-in-wake-of-Paris-attacks/articleshow/49781645.cms|title=Launch of Most awaited song &quot;''Pinga''&quot; cancelled in wake of Paris attacks.|date=14 November 2015|work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]]|accessdate=14 November 2015}}&lt;/ref&gt; එය නිල වශයෙන් නිකුත් කෙරුණේ 2015 නොවැම්බර් 15 දින ය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/watch-priyanka-deepikas-dance-off-in-bajirao-mastani-song-pinga/|title=Priyanka Chopra, Deepika Padukone's dance off in ‘Pinga’ song from ‘Bajirao Mastani’, watch|date=16 November 2015|work=[[ද ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්|The Indian Express]]|accessdate=29 November 2015}}&lt;/ref&gt;

&quot;[[මල්හාරි (ගීතය)|මල්හාරි]]&quot; නම් ගීථය 2015 නොවැම්බර් 29 දින [[භෝපාල්]]හි උත්සවයක දී දියත් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/bajirao-mastani-watch-ranveer-singh-in-this-victory-anthem-malhari-priyanka-chopra-deepika-padukone/1/534060.html|title=Bajirao Mastani: Watch Ranveer Singh in this victory anthem Malhari|date=29 November 2015|work=[[ඉන්ඩියා ටුඩේ|India Today]]|accessdate=29 November 2015}}&lt;/ref&gt; &quot;[[අල්බේලා සජන් ආයෝ රේ|අල්බේලා සජන්]]&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mp3cold.com/mp3/albela-sajan-bajirao-mastani/|title= Bajirao mastani Mp3 Download - Mp3Cold}}&lt;/ref&gt; සහ &quot;[[ආයත් (ගීතය)|ආයත්]]&quot; &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Watch-Ranveer-Deepika-romance-each-other-in-Aayat-from-Bajirao-Mastani/articleshow/50203556.cms|title=Watch: Ranveer-Deepika romance each other in ‘Aayat’ from 'Bajirao Mastani'|work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]]|author=Kaushal, Ruchi|accessdate=16 December 2015}}&lt;/ref&gt; යන ගීත ද &quot;[[මල්හාරි (ගීතය)|මල්හාරි]]&quot; සමග එම අවස්ථාවේ මුදාහැරිණේ ධ්වනිපථය මුදාහැරීමෙන් පසුව ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/bajirao-mastani-original-motion/id1061063488?ign-mpt=uo%3D8|title=Bajirao Mastani (Original Motion Picture Soundtrack) by Sanjay Leela Bhansali and Shreyas Puranik on iTunes|publisher=[[අයිටියුන්ස් ස්ටෝර්|iTunes Store]]|accessdate=5 December 2015}}&lt;/ref&gt;

== පථ ලැයිස්තුකරණය ==

===හින්දි===
{{Track listing
| all_writing = 
| headline = බාජිරාඕ මස්තානි (හින්දි) [සැබෑ සල රූ ධ්වනිපථය]
| extra_column = ගායක(යින්)
| title1 = [[දීවානි මස්තානි]]
| length1 = 05:40
| lyrics1 = සිද්ධාර්ත්–ගරීමා
| music1 = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| extra1 = [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]]
| title2 = [[ආයත් (ගීතය)|ආයත්]]
| length2 = 04:22
| lyrics2 = [[ඒ. එම්. ටුරාස්]], නසීර් ෆරාස්
| music2 = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| extra2 = [[අරිජිත් සිං]]
| title3 = [[මල්හාරි (ගීතය)|මල්හාරි]]
| length3 = 04:05
| lyrics3 = ප්‍රශාන්ත් ඉන්ගෝලේ
| music3 = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| extra3 = [[විශාල් දඩ්ලානි]]
| title4 = [[මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්]]
| length4 = 03:52
| lyrics4 = සිද්ධාර්ත්–ගරීමා
| music4 = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| extra4 = [[පණ්ඩිත් බිර්ජු මහාරාජ්]], [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]]
| title5 = [[අල්බේලා සජන් ආයෝ රේ|අල්බේලා සජන්]]
| length5 = 03:29
| lyrics5 = සිද්ධාර්ත්–ගරීමා
| music5 = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| extra5 = ශෂී සුමන්, කුණාල් පණ්ඩිත්, පෘථිවි ගාන්ධර්ව, කණිකා ජෝෂි, රාශි රාග්ගා සහ ගීතිකා මංජ්‍රේකාර්
| title6 = අබ් තෝහේ ජානේ නා දූන්ගි
| length6 = 03:54
| lyrics6 = ඒ. එම් ටුරාස්
| music6 = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| extra6 = පායල් දේව්, ශ්‍රේයාස් පුරාණික්
| title7 = [[පිංගා (ගීතය)|පිංගා]]
| length7 = 04:16
| lyrics7 = සිද්ධාර්ත්–ගරීමා
| music7 = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| extra7 = [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]], [[වෛශාලි මාදේ]]
| title8 = [[ආජ් ඉබාදත්]]
| length8 = 04:45
| lyrics8 = ඒ. එම්. ටුරාස්
| music8 = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| extra8 = [[ජාවෙඩ් බෂීර්]]
| title9 = ෆිටූරි
| length9 = 03:56
| lyrics9 = ප්‍රශාන්ත් ඉන්ගෝලේ
| music9 = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| extra9 = [[වෛශාලි මාදේ]], ගනේෂ් චන්දන්ශිවේ
| title10 = [[ගජානනා]]
| length10 = 03:34
| lyrics10 = ප්‍රශාන්ත් ඉන්ගෝලේ
| music10 = ශ්‍රේයාස් පුරාණික්
| extra10 = [[සුඛ්වින්දර් සිං]]
| title11 = 
| length11 = 
| title12 = 
| length12 = 
| title13 = 
| length13 = 
| title14 = 
| length14 = 
| title15 = 
| length15 = 
| title16 = 
| length16 = 
| title17 = 
| length17 = 
| title18 = 
| length18 = 
| title19 = 
| length19 = 
| title20 = 
| length20 = 
| total_length = {{Duration|m=41|s=53}}
}}

===දෙමළ===
{{Track listing
| headline = බාජිරාඕ මස්තානි (දෙමළ) [සැබෑ සල රූ ධ්වනිපථය] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://itunes.apple.com/in/album/bajirao-mastani-tamil-original/id1102742221|title=Sanjay Leela Bhansali - Bajirao Mastani (Tamil) [Original Motion Picture Soundtrack]|work=iTunes|accessdate=18 May 2016}}&lt;/ref&gt; 
| extra_column = ගායක(යින්)
| total_length =
| all_lyrics = [[මදන් කාර්කි]]
| title1 = [[දීවානි මස්තානි|තිණ්ඩාඩි පෝගිරේන්]]
| extra1 = [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]]&lt;br&gt;දීප්ති රෙගේ, අර්චනා ගෝරේ, ප්‍රගතිජෝෂි, අරුන් ඉන්ග්‍ලේ, කෞස්තුභ් දාතර්, මණි අයියර්, ශෂී සුමන්, ශ්‍රේයාස් පුරාණික්
| length1 = 05:40
| title2 = ඉදයම් ඔප්පික්කුම්
| extra2 = [[විජයි ප්‍රකාශ්]]&lt;br&gt;අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුභ් දාතර්, මණි අයියර්, ශෂී සුමන්
| length2 = 04:22
| title3 = තඩක්කු තඩක්කු
| extra3 = [[දිව්‍ය කුමාර් (ගායකයා)|දිව්‍ය කුමාර්]]&lt;br&gt;අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුභ් දාතර්, මණි අයියර්
| length3 = 04:05
| title4 = [[මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්|පෝදෛ නිරතෛ තා]]
| extra4 = [[පණ්ඩිත් බිර්ජු මහාරාජ්]], [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]]
| length4 = 03:52
| title5 = මන්නන් තිරුම්බුම් නාලඩි
| extra5 = පායල් දේව්&lt;br&gt;දීප්ති රෙගේ, අර්චනා ගෝරේ, ප්‍රගති ජෝෂි, අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුභ් දාතර්, මනි අයියර්
| lyrics5 = සිද්ධාර්ත්–ගරීමා
| length5 = 03:29
| title6 = මිනාදි මින්නල්
| extra6 = ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්, [[නීති මෝහන්]]&lt;br&gt;දීප්ති රෙගේ, අර්චනා ගෝරේ, ප්‍රගති ජෝෂි
| length6 = 04:15
| title7 = ප්‍රාර්ථනෛ
| extra7 = [[ජාවෙඩ් අලි]]&lt;br&gt;මනි අයියර්, අරුන් ඉන්ග්ලේ, ශ්‍රේයාස් පුරාණික්, ‍ශෂී සුමන්
| length7 = 04:44
| title8 = විනායකා
| extra8 = දිව්‍ය කුමාර්&lt;br&gt;අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුභ් දාතර්, මනි අයියර්, දීප්ති රෙගේ, අර්චනා ගෝරේ, ප්‍රගති ජෝෂි
| length8 = 03:37
}}

===තෙලිඟු===
{{Track listing
| headline = බාජිරාඕ මස්තානි (තෙලිඟු) [සැබෑ සල රූ ධ්වනිපථය] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://itunes.apple.com/in/album/bajirao-mastani-telugu-original/id1102779568|title=Sanjay Leela Bhansali - Bajirao Mastani (Telugu) [Original Motion Picture Soundtrack]|work=iTunes|accessdate=18 May 2016}}&lt;/ref&gt; 
| extra_column = ගායක(යින්)
| total_length =
| all_lyrics = [[රාමජෝගයියා සාස්ත්‍රි]]
| title1 = [[දීවානි මස්තානි|මස්තානි]]
| extra1 = [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]]&lt;br&gt;දීප්ති රෙගේ, අර්චනා ගෝරේ, ප්‍රගති ජෝෂි, මුජ්තාබා අසීස් නාසා, ෆර්හාන් සබ්‍රි, අල්තමාෂ් ෆාරිදි, ශෂී සුමන්, ශ්‍රේයාස් පුරාණික්
| length1 = 05:40
| title2 = ඒදලෝ නින්නේ
| extra2 = [[විජයි ප්‍රකාශ්]]&lt;br&gt; අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුභ් දාතර්, මණි අයියර්, ශෂී සුමන්
| length2 = 04:22
| title3 = මහාලිංගා
| extra3 = [[දිව්‍ය කුමාර් (ගායකයා)|දිව්‍ය කුමාර්]]&lt;br&gt;මණි අයියර්, අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුභ් දාතර්
| length3 = 04:05
| title4 = [[මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්|මීරා චිට‍චෝරා]]
| extra4 = [[පණ්ඩිත් බිර්ජු මාහාරාජ්]], [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]]
| length4 = 03:52
| title5 = ජයේභේරි
| extra5 = පායල් දේව්&lt;br&gt; ශෂී සුමන්, කුණාල් පණ්ඩිත්, පෘථිවි ගාන්ධර්ව්, රාශි රාග්ගා, ගීතිකා මංජ්‍රේකාර්, කණිකා ජෝෂි
| length5 = 03:29
| title6 = බංගාරි පෝරි
| extra6 = ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්, [[නීති කුමාර්]]&lt;br&gt;මයුරි පත්වර්ධන්, අර්චනා ගෝරේථ ප්‍රගති ජෝෂි
| length6 = 04:15
| title7 = නාටෝ මුඛා මුඛී
| extra7 = [[ජාවෙඩ් අලි]], මණි අයියර්, අරුන් ඉන්ග්ලේ, ශ්‍රේයාස් පුරාණික්, ශෂී සුමන්
| length7 = 04:44
| title8 = [[ගජානනා]]
| extra8 = දිව්‍ය කුමාර්&lt;br&gt;අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුඵ් දාතර්, මණි අයියර්, දීප්ති රෙගේ, අර්චනා ගෝරේ, ප්‍රගති ජෝෂි
| length8 = 03:37
}}

== සංගීත සටහන් ==
2015 අවසානයේ දී, ධ්වනිපථයේ සංගීථය විචාරකයන්ගේ විචාරයන්ට තේමාවී තිබිණි. ''[[ද හින්දු]]''පුවත්පතේ සංඛයාන් ඝෝෂ් රචනා කොට ඇත්තේ: &quot;සංජේ ලීලා භන්සාලි වැනි සංගීතමය චිත්‍රපට නිර්මාණකරුවන් ඇත්තේ අතලොස්සකි. ඔහු පියවරක් ඉදිරියෙන් සිටිමින් ''බාජිරාඕ මස්තානි''හි ශ්‍රව්‍යදෘශ්‍යමය කැන්වසය සියතට ගෙන ඇත. බලවත් ‘[[ගජානනා]]’ ගීතය තීරණාත්මක ජවනිකාවක් ඉමහත් දුරට තීව්‍රකර දක්වන නමුත්, ඇල්බමයේ බාජිරාඕ තේමාවෙන් මිදී ඇත. රණ ඝෝෂාවක් වැනි ‘ජි ජි රේ බාජි ජි ජි’ යන මැතිරිල්ල චිත්‍රපටයට විද්‍යුතනයක් බඳු ශක්තියක් ලබා දේ. ඇල්බම ප්‍රියතම ගීත අතරට ‘[[දීවානි මස්තානි]]’, ‘අබ් තෝහේ ජානේ නා දූන්ගි’, ‘[[මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්]]’ සහ ‘[[ආජ් ඉබාදත්]]’ අයත් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/opinion/sankhayan-ghosh-writes-on-bollywood-album-2015-the-year-of-indie-invasion/article8029400.ece|title=2015, the year of indie invasion|date=2015-12-26|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt; එම පුවත්පතේම කාර්තික් ශ්‍රීනිවාසන් සිතන්නේ, &quot;අවසානයේ සං‍ජේ ලීලා භන්සාලි බාජිරාඕ මස්තානි තුළ සිය සංගීතමය සුසරකරණය නිවැරදිව කොට ඇත&quot; යනුවෙනි.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/best-songs-2015-from-around-the-country/article8031914.ece|title=Tunes that clicked|date=2015-12-26|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2016-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210717112409/https://www.thehindu.com/features/cinema/best-songs-2015-from-around-the-country/article8031914.ece|archive-date=2021-07-17|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  [[Scroll.in|''ස්ක්‍රොල්'']] පුවත් තුළ, ධ්වනිපථ ඇල්බමය ඉහළින්ම තබන (තමාෂාහි ධ්වනිපථය සමග) මනීෂ් ගෙක්වාද් සඳහන් කොට ඇත්තේ මෙසේ ය: &quot;වසරේ ඉහළම ස්වරමාලා පහ අතුරින් එකකි, ''බාජිරාඕ මස්තානි''. සංගීතය, රචකයාගෙන් සහ අධ්‍යක්ෂක සංජේ ලීලා භන්සාලි අනන්‍ය වූ අයුරින් ධ්වනිය මිශ්‍රණය කොට ඇත. මරාඨි ජන සංගීතය සහ සූෆි හා කොට ඇති &quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot; මෙම ආකාර දෙකෙහිම ගුණාංග දක්වයි. [[යුද්ධ ඝෝෂාව|රණඝෝෂාවක්]] වන &quot;[[මල්හාරි (ගීතය)|මල්හාරි]]&quot; සහ සැදැහැමත් &quot;[[ගජානනා]]&quot; ගීත බාජිරාඕගේ සන්හායේ ආයුධ වැනි ය. ඇල්බමය තුළ &quot;[[ආයත් (ගීතය)|ආයත්]]&quot; ගීථයේ අර්ධ-සම්භාව්‍ය සහ [[කව්වාලි]] එකට මුසු කරන විට, &quot;[[මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්]]&quot; තුළ [[පණ්ඩිත් බිර්ජු මහාරාජ්]] විසින් [[ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්]]ගේ හඬ [[කථක්]] ''බොල්'' (ස්මෘති මාත්‍රා) සමග ගලපා ඇත. ''[[හම් දිල් දේ චුකේ සනම්]]'' (1999) චිත්‍රපටයේ එන &quot;[[අල්බේලා සජන් ආයෝ රේ|අල්බේලා සජන්]]&quot; ගීතය සිතාර් සහ ධ්‍රැවක අන්තර්ස්ථයක් සමගින් නිමවී ඇත. &quot;[[පිංගා (ගීතය)|පිංගා]]&quot; සහ &quot;ෆිටූරි&quot; තුළ [[ලාවණි]] ලය සමග බොලිවුඩ් සැරසුමක් මගින් අලංකාර නිමැවුමක් බිහිකොට ඇත.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://thereel.scroll.in/800584/and-the-top-hindi-film-soundtrack-of-the-year-is|title=And the top Hindi film soundtrack of the year is…|last=Gaekwad|first=Manish|website=Scroll.in|language=en-US|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt; ජූහි චක්‍රබෝර්ති හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස් පුවත්පතේ ඇගේ සම්පාදනය තුළ මෙසේ සඳහන් කොට ඇත: &quot;සම්භාව්‍ය අයිතමයක් වන &quot;[[අල්බේලා සජන් ආයෝ රේ|අල්බේලා සජන්]]&quot; වසර ගණනාවක් පුරා ප්‍රතිශෝධනයට ලක්ව ඇති අතර, සිය සුපිරි ජනමෝදක චිත්‍රපටයක් වූ ''හම් දිල් දේ චුකේ සනම්'' තුළ මෙම පථය භාවිතා කළ භන්සාලි මෙම ගීතයේ තවත් ප්‍රභේදයක් සිය කාලාන්තර ප්‍රේම වෘත්තාන්තය වන බාජිරාඕ මස්තානි සඳහා ද යොදාගෙන ඇත. ''හම් දිල් දේ චුකේ සනම්''හි පථය වඩා මෘදු වුවත්, මෙහි පථය නම් වඩාත් උද්‍යෝගිමත් අතර, ගායන ශිල්පීන් රැසක් දායක වී ඇත.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/music/old-wine-in-new-bottle-bollywood-music-in-2015/story-dXLOhplUhNNzgwNx1DTZPK.html|title=Old wine in new bottle: Bollywood music in 2015|date=2015-12-26|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt;

== ඇල්බම ප්‍රශංසාව ==
මෙහි ප්‍රශංසනයන් උපුටාගන්නා ලද්දේ ධ්වනිපථ ඇල්බමයේ CD [[ඇතිරි සටහන්]]වලිනි.&lt;ref&gt;{{Citation|title = Bajirao Mastani - The Love Story of a Warrior|date = 2015-12-14|url = http://www.amazon.in/Bajirao-Mastani-Love-Story-Warrior/dp/B018QU6E6E/|publisher = Eros|language = Hindi|accessdate = 2016-05-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=BAJIRAO MASTANI|url=https://www.amazon.co.uk/BAJIRAO-MASTANI-ORIGINAL-BOLLYWOOD-SOUNDTRACK/dp/B01920ZMW4/|publisher=Eros Music|accessdate=2016-05-18}}&lt;/ref&gt;

&quot;[[ගජානනා]]&quot; පථය හැර මුළු ධ්වනිපථ ඇල්බම සංගීතය නිමවන ලද්දේ [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]] විසිනි. &quot;[[ගජානනා]]&quot; පථයේ සංගීත නිමැවුම ශ්‍රේයාස් පුරාණික් විසින් සිදුකරන ලදී.

පටිගතකරණය, මිශ්‍රකරණය සහ මෙහෙයවීම – [[තානේ ගජ්ජර්]]

===පසුබිම් ගායනය===
පසුබිම් ගායනය සඳහා ආශ්‍රේය ලෙස භාවිතාකොට ඇත්තේ අයිටියුන්ස්හි ඇල්බමයේ [[මෙටාදත්ත රෙජිස්ට්‍රිය|මෙටාදත්ත]]යන් ය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/in/album/bajirao-mastani-original-motion/id1073716223|title=Bajirao Mastani (Original Motion Picture Soundtrack) by Sanjay Leela Bhansali on iTunes|website=iTunes|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt;

* ෂදාබ් ෆාරිදි, අල්තමාෂ් ෆාරිදි, ෆර්හාන් සබ්‍රි (&quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot; පථය සඳහා)
* මුජ්තාබා අසීස් නාසා, ෂදාබ් ෆාරිදි, අල්තමාෂ් ෆාරිදි, ෆර්හාන් සබ්‍රි (&quot;[[ආයත් (ගීතය)|ආයත්]]&quot; පථය සඳහා)
* ෂදාබ් ෆාරිදි, අල්තමාෂ් ෆාරිදි, ශෂී සුමන්, ශ්‍රේයාස් පුරාණික් (&quot;[[ආජ් ඉබාදත්]]&quot; පථය සඳහා)
* ‍ඓශ්වර්යා භාණ්ඩාරි, ගීතිකා මංජ්‍රේකාර්, කණිකා ජෝෂි, මයුර් සඛාරේ, ශ්‍රේයාස් පුරාණික්, මනීෂ් සිං, විවේක් නායික්, දේව්න්ද්‍ර චිට්නිස් (&quot;ෆිටූරි&quot; පථය සඳහා)

=== පද ===

* නසීර් ෆරාස් – &quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot; පථයේ [[කව්වාලි]] පද
* ගනේෂ් චන්දන්ශිවේ – &quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot; පථයේ මරාඨි පද

=== සංගීත සැලසුම සහ වැඩසටහන්කරණය ===

* ශෛල්-ප්‍රිතේෂ් (&quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot;,&quot;[[ආයත් (ගීතය)|ආයත්]]&quot; සහ &quot;[[මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්]]&quot; පථ සඳහා)
* [[ජැකී වන්ජාරි]] (&quot;[[මල්හාරි (ගීතය)|මල්හාරි]]&quot;, &quot;[[පිංගා (ගීතය)|පිංගා]]&quot; සහ &quot;ෆිටූරි&quot; පථ සඳහා)
* ටබී-පාරික් (&quot;[[මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්]]&quot;, &quot;[[ආජ් ඉබාදත්]]&quot; පථ සඳහා)
* ආදිත්‍ය දේව් (&quot;[[අල්බේලා සජන් ආයෝ රේ|අල්බේලා සජන්]]&quot; පථය වෙනුවෙන්)
* අභිජිත් වඝානි (&quot;අබ් තෝහේ ජානේ නා දුන්ගි&quot; පථය වෙනුවෙන්)

=== රිද්ම ===
* නිතින් ශංකර් (&quot;[[දීවානි මස්තානි]]&quot; පථය වෙනුවෙන්)

==මේවාත් බලන්න==
*[[බාජිරාඕ මස්තානි]]
*[[බාජිරාඕ මස්තානි ලද ඇගයුම් ලැයිස්තුව]]

==ආශ්‍රේයයන්==
{{reflist|30em}}

==බාහිර සබැඳි==
* {{IMDb title|3735246|බාජිරාඕ මස්තානි}}

{{Sanjay Leela Bhansali}}

[[Category:හින්දි චිත්‍රපට ධ්වනිපථ]]
[[Category:2015 ධ්වනිපථ]]</text>
      <sha1>nhtklv2w2nm5mdvar5e4txt2vxmd11e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රාණි පද්මිනී</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75499</id>
    <revision>
      <id>800693</id>
      <parentid>460724</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30917" sha1="2im13o8ya55w78n7smt6ecndlcr651c" xml:space="preserve">{{About|මෙවාරයේ රැජින|ඉන්දියානු නිළිය|රාණි පද්මිනී (නිළිය)|මලයාලම් චිත්‍රපටය|රාණි පද්මිනී (චිත්‍රපටය)}}
{{Infobox royalty
| title       = [[මෙවාර්|මෙවාර]]යෙහි [[රාණි]]
| image       = 22Princess Padmavati ca. 1765 Bibliothèque nationale de France, Paris.jpg
| alt         = 18වන සියවසට අයත් පද්මිනීගේ සිතුවමක්.
| caption     = පද්මිනී නිරූපිත 18වන සියවසට අයත් සිතුවමක්.
| birth_date  =
| birth_place =
| death_date  =
| death_place =
| spouse      = [[රත්නසිංහ|රතන් සේන්]]
| issue       =
| father      =
| mother      =
| religion    = [[හින්දු ආගම]]
}}
'''පද්මිනී''' හවත් '''පද්මාවතී''' යුනවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 13වන-14වන සියවස්වල විසූයේ යැයි පැවසෙන ජනප්‍රවාදගත ඉන්දියානු රැජිනකි ([[රාණි]]). ඇය පිළිබඳ සඳහන් පැරණිතම ප්‍රභවය වන්නේ ක්‍රි.ව. 1540දී [[මලික් මුහම්මද් ජායසී]] විසින් රචිත ''[[පද්මාවත්]]'' නම් වීර කාව්‍යයයි. [[ෆැන්ටසි]] ලක්ෂණවලින් යුත් මෙම ග්‍රන්ථයෙහි ඇගේ කථාව මෙසේ සඳහන් කරයි: පද්මාවතී යනු [[සිංහල රාජධානිය|සිංහල රාජධානියේ]] ([[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]]) විසූ අතිශයින් රූමත් කුමරියකි. [[චිතෝර්ගාර්|චිතෝර්]]හි [[රාජ්පුත්]] පාලකයා වූ [[රත්නසිංහ|රතන් සේන්]]හට ඇගේ රූමත් බව දැන ගන්නට ලැබෙන්නේ හිරාමන් නම් [[කථා කරන ගිරවා|කථා කරන ගිරවකු]]ගෙනි. ත්‍රාසජනක ගවේෂණයකින් පසු, ඇය සමග විවාහ වන ඔහු ඇයව චිතෝර් වෙත කැඳවාගෙන එයි. [[දිල්ලි සුල්තානේටය|දිල්ලියේ සුල්තාන්වරයා]] වන [[අලාඋද්දීන් ඛල්ජි]]හට ද ඇය පිළිබද දැනගන්නට ලැබෙන අතර, ඔහු චිතෝර් වෙත පහරදෙන්නේ ඇයව ලබාගැනීමේ අපේක්ෂාවෙනි. මේ අතර පද්මාවතීගේ රූමත් බව අසන [[කුම්භල්ගාර්|කුම්භාල්නේර්]]හි දේව්පාල් රජු රතන් සේන්ට පහර දී ඔහුව මරාදමයි. අලාඋද්දීන් ඛල්ජි චිතෝරය අල්ලා ගැනීමට පෙර පද්මාවතී සහ ඇගේ සහායිකාවන් [[ජෝහර්]] (ස්වයං-බිලි පූජා) චාරිත්‍රය අනුව සියදිවි හානි කරගන්නේ සිය ගෞරවය රැක ගැනීමටයි.

මෙම ජනප්‍රවාදයේ පසුකාලීන අනුවර්තන තුළ ඇය [[මුස්ලිම්]] ආක්‍රමණිකයකුගෙන් සිය ගෞරවය ආරක්ෂා කරගත් [[හින්දු]] රාජ්පුත් රැජිනක ලෙසින් හුවා දක්වා ඇත. වසර ගණනාවක් පුරා, ඇය ඓතිහාසික චරිතයක් යැයි සලකන්නට පටන්ගෙන ඇති අතර, නවකථා, නාට්‍ය, රූපවාහිනී කතාමාලා සහ චිත්‍රපට කිහිපයක ඇයව ිනරූපණය කොට ඇත. කෙසේනමුත්, ක්‍රි.ව. 1303 අලාඋද්දීන් ඛල්ජිගේ [[චිතෝර් වටලෑම, 1303|චිතෝර් වටලෑම]] සත්‍ය ඓතිහාසික සිදුවීමක් වුවත්, ඓතිහාසික සාක්ෂි ඉතා අල්ප හෙයින් පද්මිනීගේ පුරාවෘත්තයේ සත්‍යතාව නූතන ඉතිහාඥයන් විසින් ප්‍රතික්ෂේප කොට ඇත.

== පුරාවෘත්තයේ ප්‍රභේද ==

පද්මිනී හෙවත් පද්මාවතී රැජින පිළිබඳ සඳහන් පැරණිතම මූලාශ්‍රය වනුයේ [[මලික් මුහම්මද් ජායසී]] විසින් රචිත [[අවාධි භාෂාව|අවාධි භාෂා]] ''[[පද්මාවත්]]'' (ක්‍රි.ව. 1540) නම් වීර කාව්‍යයයි.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=2}} අලාඋද්දීන් ඛල්ජිගේ [[චිතෝර්ගාර්]] ආක්‍රමණය විස්තර කෙරෙන ආදිතම වාර්තාවල මෙම රැජින පිළිබඳ කිසිදු සඳහනක් හමු නොවේ.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=4}} පසුකාලීනව, ඇගේ ඉතිහාසය සඳහන් සාහිත්‍යමය කෘති ගණනාවක් නිර්මාණය ‍විය; මේවා ප්‍රධාන ප්‍රවර්ග හතරක් යටතේ වර්ගීකරණය කළ හැක:{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=2-3}}

; පර්සියානු සහ උර්දු අනුවර්තන
: 16වන සහ 19වන සියවස් අවට, මලික් මුහම්මද් ජායසීගේ ''පද්මාවත්'' කෘතියෙහි [[පර්සියානු භාෂාව|පර්සියානු]] සහ [[උර්දු]] පරිවර්තන අවම වශයෙන් 12ක් වත් නිර්මාණය වන්නට ඇත.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=3}} 20වන සියවසේ දී තවත් උර්දු ප්‍රභේද දක්නට ලැබෙන අතර, ඒ සියල්ල ජායසීගේ [[ප්‍රේම කාව්‍ය කලාව|ප්‍රේම කාව්‍ය]] සම්ප්‍රදායයෙන් යුතු ය.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|pp=3-4}}

; රාජ්පුත් කථා කාව්‍ය
: ක්‍රි.ව. 1589දී හේම්රතන් විසින් මෙම පුරාවෘත්තයේ ප්‍රථම [[රාජ්පුත්]] අනුවර්තනය වූ ''ගෝරා බාදල් පද්මිනී චෞපේ'' නම් ග්‍රන්ථය රචනා කළේ එය &quot;සත්‍ය කථා පුවතක්&quot; බව සඳහන් කරමිනි.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|pp=3, 209}} 16වන සට 18වන සියවස් අතර, වර්තමාන [[රාජස්ථාන්|රාජස්ථානයට]] අයත් භූමියෙහි පද්මාවතී පුරාවෘත්තයෙහි තවත් අනුවර්තන බිහිවූයේ රාජ්පුත් ප්‍රධානීන්ගේ අනුග්‍රහය යටතේ ය. ජායසීගේ ලාලනීය සහ විවාහ තේමාව මෙන් නොව, රාජ්පුත් අනුවර්තන මගින් අලාඋද්දීන් ඛල්ජිට එරෙහිව සිය රාජධානිය රැකගැනීමේ ගෞරවය අවධාරණය කෙරිණි.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=3}}

; ජේම්ස් ටොඩ්ගේ ප්‍රභේදය
: 1829-32 අතර කාලයේ, [[ජේම්ස් ටොඩ්]] විසින් සිය ''Annals and Antiquities of Rajas'han'' කෘතියෙහි මෙම පුරාවෘත්තයේ [[බ්‍රිතාන්‍ය රාජ්|යටත් විජිතමය]] ප්‍රති-වාචනයක් සඳහන් කොට ඇත. ඔහුගේ ප්‍රභේදය සඳහා පාදක කරගැනුණේ රාජ්පුත් ප්‍රධානීන් යටතේ සේවය කළ ලේඛකයන්ගේ කථන සහ පාඨ සම්ප්‍රදායයන් ය.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=3}}

; බෙංගාලි අනුවර්තන
: පසුකාලීන 19වන සියවසේ සිට, ජේම්ස් ටොඩ්ගේ කෘතියේ පැමිණීමත් සමග මෙම පුරාවෘත්තයේ [[බෙංගාලි භාෂාව|බෙංගාලි]] ප්‍රභේද ගණනාවක් ද බිහි විය. මෙම බෙංගාලි කථා පුවත් මගින් කාමුක මුස්ලිම් ආක්‍රමණිකයකුගෙන් සිය ගෞරවය රැකගැනීමට සිය දිවි හානි කරගත් හින්දු රැජිනක ලෙස ඇයව ිනරූපණය කෙරේ.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=3}}

== ජනප්‍රවාදගත වාර්තා ==

=== මලික් මුහම්මද් ජායසීගේ ''පද්මාවත්'' (ක්‍රි.ව. 1540) ===

{{main|පද්මාවත්}}

පද්මාවතී යනු [[සිංහල රාජධානිය|සිංහල රාජධානියේ]] ගාන්ධර්ව් සේන් රජුගේ දියණියයි. ඇය හිරාමන් නම් [[කථාකරන ගිරවා|කථාකරන ගිරවකු]] සමග මිතුරු වේ. සිය දියණියට ගිරවා සමීප වීම නොරිස්සූ ඇගේ පියා එම කුරුල්ලාව මරා දැමීමට අණකළේ ය. සිය පණ රැකගැනීමට ගිරවා පියඹා ගියේ ය. නමුත් කුරුල්ලන් අල්ලන්නකුට හසුවන ගිරවාව [[බ්‍රාහ්මණ]]යකුට අලෙවි කෙරේ. බ්‍රාහ්මණයා එම ගිරවාව [[චිතෝර්]] වෙත රැගෙන යන අතර, එහි ප්‍රාදේශීය පාලකයා වූ රතන් සේන් රජු ගිරවාව මිලට ගන්නේ ගිරවාගේ කථන හැසියාව දැක සතුටට පත්වීමෙනි.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=207}}

රතන් සේන් ඉදිරියේ ගිරවා පද්මාවතීගේ රූසපුව බෙහෙවින් වර්ණනා කළේ ය. ඔහු පද්මාවතීව විවාහ කරගන්නට අදහස් කළේ ය. ගිරවාගේ උපදෙස් අනුව, සිය සහායකයින් 16,000ක් සමග රතන් සේන් සිංහල දේශය වෙත ළඟාවන්නේ මුහුදු හතක් තරණය කිරීමෙන් පසුවයි. එහිදී ඔහු ආශ්‍රමයක [[තපස්‍ය|තපස්]] රකින්නට පටන්ගන්නේ පද්මාවතීව සොයා ගැනීමටයි. මේ අතර, පද්මාවතී ආශ්‍රමයට පැමිණෙන අතර, ගිරවා එය දැනුම් දුන්නේ ය. නමුත් ඇය ඉක්මණින් මාලිගාව වෙත යන්නේ රතන් සේන්ව හමු නොවී ය. මාලිගයට පැමිණි විගස ඇය රතන් සේන් පැමිණෙන ‍තෙක් මඟ බලා සිටියා ය.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=207}}

මේ අතර, පද්මාවතීව මුණගැසීමේ අවස්ථාව තමන්ට මඟහැරුණු බව රතන් සේන් වටහා ගත්තේ ය. දැඩි ශෝකයෙන් යුතුව ඔහු සියදිවි හානි කරගන්නට තැත් කළත්, [[ශිව]] සහ [[පාර්වතී]] දෙවිවරු එය වළකාලූහ.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|pp=207-208}} ශිවගේ උපදෙස් අනුව, රතන් සේන් සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයෝ සිංහල රාජධානියේ රාජ මාලිගයට පහර දුන්හ. එහි දී පරාජයට පත් ඔවුන්ව සිරකරන ලදී. ඒ වනවිටත් ඔවුන් සිටියේ තවුසන්ගේ වස්ත්‍රවලින් සැරසී ය. රතන් සේන්ට මරණ දඬවුම ලබා දෙන්නට සූදානම් වන විට, ඔහුගේ වන්දිභට්ටයා ඔවුනට හෙළිකරන්නේ මේ සිටින්නේ චිතෝරයේ රජු බවයි. අනතුරුව ගාන්ධර්ව් සේන් පද්මාවතීව රතන් සේන්ට විවාහ කර දුන්නේ ය. එසේම සිංහල ''පද්මිනී''{{efn|name=padmini_women}} ස්ත්‍රීන් 16,000 දෙනකු රතන් සේන්ගේ සහායකයින් 16,000 දෙනාට විවාහ කර දෙන ලදී.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=208}}

[[File:Queen Nagamati talks to her parrot, Padmavat, c1750.jpg|thumb|නාග්මතී රැජින සිය සුරතල් ගිරවාට කථා කරමින් සිටින අයුරු; ක්‍රි.ව. 1750 පමණ අයත් ''පද්මාවත්'' පිටපතක සිතුවමකි.]]
මඳ කාලයකට පසු, රතන් සේන්ට පක්ෂියකුගෙන් සංදේශයක් ලැබෙන්නේ ඔහුගේ පළමු බිසව වූ නාග්මතී ඔහු නැවත චිතෝරයට පැමිණෙන තෙක් මඟබලා සිටින බවයි. රතන් සේන් සිය නව බිසව වූ පද්මාවතී, සිය අනුගාමිකයන් 16,000 දෙනා සහ ඔවුන්ගේ බිරියන් 16,000 දෙනා සමග චිතෝරය වෙත පැමිණීමට තීරණය කළේ ය. මෙ ගමනේ දී, සාගර දෙවියන් රතන් සේන්ට දඬුවම් දුන්නේ ලොව රූමත්ම ස්ත්‍රිය තමන් සතු කරගත් බවට රතන් සේන් උඩඟු බවින් යුක්ත වූ නිසායි. රතන් සේන් සහ පද්මාවතී හැර සෙසු සියලු දෙනාම කුණාටුවකින් මියයයි. පද්මාවතී සාගර දෙවියන්ගේ දියණිය වූ [[ලක්ෂ්මී|ලක්ච්මී]]ගේ දිවයිනෙහි අතරමං වේ. රතන් සේන් තුළ පද්මාවතී කෙරෙහි ඇති ප්‍රේමය පරීක්ෂා කිරීමට ලක්ච්මී සිතුවා ය. පද්මාවතී ලෙස වෙස්වලාගත් ඇය රතන් සේන් ඉදිරියට ගියා ය. නමුත් රතන් සේන් ඉන් මුළා වූයේ නැත. අනුතරුව රතන් සේන් සහ පද්මාවතීව නැවත මුණගස්වන සාගර දෙවියන් සහ ලක්ච්මී ඔවුනට ත්‍යාග ද ලබා දෙයි. මෙම ත්‍යාග සමග [[පූරි]]හි දී නව පිරිවරක් සොයාගන්නා රතන් සේන් පද්මාවතී ද සමග චිතෝර් වෙත පැමිණෙයි.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=208}}

චිතෝර්හි රතන් සේන්ගේ බිසෝවරුන් දෙදෙනා වන නාග්මතී සහ පච්මාවතී අතර විරසකයක් ගොඩනැගිණි. මඳ කාලයකට පසු, රතන් සේන් සිය බ්‍රාහ්මණ රාජ සභා නිලධාරියකු වූ රාඝව් චේතන්ව පිටුවහල් කළේ වංචනික ක්‍රියාවන් නිසායි. රාඝව් චේතන් [[දිල්ලි සුල්තානේටය|දිල්ලි සුල්තාන්වරයා]] වූ [[අලාඋද්දීන් ඛල්ජි]] මුණගැසී අතිශයින් රූමත් පද්මාවතී පිළිබඳ හෙළිකළේ ය.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=208}} පද්මාවතීව ලබාගැනීමට අලාඋද්දීන් තීරණය කළේ ය. ඔහු චිතෝර් වැටලී ය. රතන් සේන් ඔහුට කප්පම් ලබාදීමට එකඟ වුවද, පද්මාවතීව ලබාදීමට ඔහු කැමති වූයේ නැත. චිතෝර් බලකොටුව යටත් කරගැනීමට නොහැකි වීම නිසා අලාඋද්දීන් රතන් සේන් සමග සාම ගිවිසුමක් අත්සන් කළේ ය. කූට ලෙසින් රත්න සේන්ව හසු කරගත් ඔහු දිල්ලිය වෙත ඔහුව රැගෙන ගියේ ය. පද්මාවතී රතන් සේන්ගේ පක්ෂපාතී යටත්වැසියන් වූ ගෝරා සහ බාදල් වෙත ගියේ උපකාර ඉල්ලා ගැනීමටයි. පද්මාවතී සහ ඇගේ පරිවාර ස්ත්‍රීන් ලෙස වෙස්වලාගත් ඔවුහු දිල්ලිය වෙත පැමිණියහ. ඔවුහු රතන් සේන් මුදවා ගත්හ. දිල්ලි හමුදා සමග සටනේ දී ගෝරා මියගියේ ය. රතන් සේන් සහ බාදල් නැවත ආරක්ෂිතව චිතෝර් වෙත පැමිණියහ.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=209}}

මේ අතර, චිතෝරයේ අසල්වැසි [[කුම්භල්ගාර්|කුම්භාල්නේර්]]හි රාජ්පුත් පාලකයා වූ දේව්පාල් ද පද්මාවතීට ඇලුම් කරයි. රතන් සේන් දිල්ලියේ සිරගත කොට සිටින අතරතුර, ඔහු පද්මාවතී විවාහ යෝජනාවක් එවී ය. චිතෝර් වෙත නැවත පැමිණි පසු, මෙම අපහාසයට දේව්පාල්හට දඬුවම් කිරීමට රතන් සේන් තීරණය කළේ ය. [[ද්වන්ධ සටන]]ක දී දේව්පාල් සහ රතන් සේන් යන දෙදෙනාම මිය ගියහ. මේ අතර පද්මාවතීව ලබාගැනීමේ අරමුණින් අලාඋද්දීන් ඛල්ජි නැවත චිතෝර් ආක්‍රමණය කළේ ය. අලාඋද්දීන්ට කිහිප වරක්ම පරාජය වීමෙන් පසු, නාග්මතී සහ පද්මාවතී රතන් සේන්ගේ [[අවමංගල චිතකය]]ට පැන [[සති (සිරිත)|සති පූජාව]] ඉටු කරති. චිතෝරයේ සෙසු කාන්තාවන් ද [[ජෞහාර්|සමූහ ස්වයං-බිලිපූජා]] (''ජෞහාර්'') පිළිවෙත අනුව සියදිවි හානි කරගත්හ. චිතෝරයේ මිනිසුන් දිවිපුදා අලාඋද්දීන්ට එරෙහිව සටන් වැදුණහ. යුද්ධයෙන් ජයග්‍රහණය ලදුව ද අලාඋද්දීන්ට ඉන් හිමිවූයේ හිස් බලකොටුවක් පමණි.{{sfn|Ramya Sreenivasan|2007|p=209}}

== ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ ==

ඉන්දියාව තුළ පද්මිනීගේ පුරාවෘත්තය ඇසුරෙන් චිත්‍රපට කිහිපයක්ම නිර්මාණය වී ඇත. මේ අතර‍ට [[දේබකී බෝස්]]ගේ නිහඬ චිත්‍රපටයක් වූ ''කාමොනාර් අගුන්'' හෙවත් ''Flames of Flesh'' (1930),{{sfn|Kishore Valicha|1980|p=124}} සහ හින්දි භාෂා චිත්‍රපටයක් වූ ''මහාරාණි පද්මිනී'' (1964) වැදගත් වේ.{{sfn|Rajendra Ojha|1998|p=91}}

1963දී, ප්‍රථම වරට මෙම කථාවෙන් ''[[චිතෝර් රාණි පද්මිනී]]'' නම් දෙමළ චිත්‍රපටයක් නිර්මාණය කෙරිණි. [[සී. වී. ශ්‍රීධර්]] විසින් රචිත මෙය අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ [[චිත්‍රාපු නාරායණා රාඕ]] විසිනි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ [[සිවාජි ගනේසන්]] සහ [[වෛජයන්තිමාලා]] විසිනි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Chitoor Rani Padmini (1963) |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/blast-from-the-past-chitoor-rani-padmini-1963/article7312841.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20170307004342/http://www.thehindu.com/features/cinema/blast-from-the-past-chitoor-rani-padmini-1963/article7312841.ece |access-date=2017-11-01 |archive-date=2017-03-07}}&lt;/ref&gt; 2017දී, බොලිවුඩ් චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]] ''[[පද්මාවතී (චිත්‍රපටය)|පද්මාවතී]]'' නම් හින්දි-භාෂා චිත්‍රපටයක් තැනීමට තීරණය කළේ ය. මෙම චිත්‍රපටයේ අලාඋද්දීන් සහ පද්මිනී අතර ඇතැම් ප්‍රේම ජවනිකා පිළිබඳ කටකථා පැතිරුණු අතර, එය රාජ්පුත් කුල සංවිධානයක් වූ [[ශ්‍රී රාජ්පුත් කර්ණි සේනා]] නම් සංවිධානයේ විරෝධතාවන්ට හේතු විය. ඔවුන් චෝදනා කළේ භන්සාලි ඉතිහාසය විකෘති කරන බවයි. විරෝධතාකරුවන් පිරිසක් භන්සාලිට පහර දී චිත්‍රපටයේ පසුතලය විනාශ කළහ.&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/movies/column/why-is-sanjay-leela-bhansali-being-targeted/20170131.htm Why is Sanjay Leela Bhansali being targeted?]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.firstpost.com/entertainment/sanjay-leela-bhansali-attacked-on-padmavati-set-its-time-bollywood-stands-up-to-the-bullies-3225958.html Sanjay Leela Bhansali attacked on Padmavati set: It’s time Bollywood stands up to the bullies]&lt;/ref&gt;

==මේවාත් බලන්න==
* [[රාණි කර්ණාවතී]], ජෞහාර් පිළිවෙත අනුගමනය කළ බැව් පැවසෙන තවත් තැනැත්තියකි.
* [[දේවාලදේවී]], ප්‍රාදේශීය පාලකයාව පරාජය කළ පසු අලාඋද්දීන් විසින් විවාහ කරගත් බව පැවසෙන ගුජරාටයේ කුමරියයි. 
* [[අනාර්කලී]], නදීරා බෙගම් යනුවෙන් ද හැඳින්වේ. මූඝල් යුගයේ විසූ ජනප්‍රවාදගත වහල් යුවතියකි.
* [[සුහාල්දේව්]], උත්තර් ප්‍රදේශයේ ශ්‍රාවස්තියෙහි විසූ බව පැවසෙන අර්ධ-පුරාවෘත්තමය ඉන්දියානු රජෙකි.
* [[මරියම්-උස්-සමානි|ජෝධා බායි]], හර්ඛා බායි ලෙස ද හැඳින්වේ. අක්බර් අධිරාජයාගේ බිසවකි.

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{commons category}}

'''සටහන්'''
{{notelist|refs=
{{efn |name=padmini_women |''[[රතිරහස්‍ය]]'' වැනි ඉන්දියානු [[කාම මාර්ගෝපදේශ]] ග්‍රන්ථ තුළ ''පද්මිනී'' (සාහිත්‍යමය &quot;නෙළුම් ස්ත්‍රිය&quot;) යන්න ප්‍රධාන කාන්තා ස්වරූප අතුරින් වඩාත් කමනීය ස්ත්‍රීනව හැඳින්වීමට යොදා ඇත. අනෙක් ස්ත්‍රීන් ප්‍රභේද තුන වන්නේ ''චිත්‍රිනී'', ''ශංඛිනී'', සහ ''හස්තිනී'' ය.{{sfn|Rustam Jehangir Mehta|1972|pp=36-37}}{{sfn|Aditya Behl|2012|pp=88-89}}}}
}}

'''උද්ධෘත'''
{{reflist|colwidth=30em}}

'''ග්‍රන්ථාවලිය'''
{{ref begin}}
* {{cite book |author=Aditya Behl |title=Love's Subtle Magic: An Indian Islamic Literary Tradition, 1379–1545 |url=https://books.google.com/books?id=PK7riKO6IN8C&amp;pg=PA177 |year=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-514670-7 |ref=harv }}
* {{cite book |author1=Catherine B. Asher |author2=Cynthia Talbot |title=India Before Europe |url=https://books.google.com/books?id=ZvaGuaJIJgoC&amp;pg=PA41 |year=2006 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-80904-7 |ref=harv }}
* {{cite book |author=Jason Freitag |title=Serving empire, serving nation: James Tod and the Rajputs of Rajasthan |publisher=Brill |location=Leiden |year=2009 |isbn=978-90-04-17594-5 |url=https://books.google.com/books?id=Ib93BhAu43gC |ref=harv}}
* {{cite book |author=Kishore Valicha |title=The Moving Image: A Study of Indian Cinema |url=https://books.google.com/books?id=tGgm0z6vthYC&amp;pg=PA124 |year=1980 |publisher=Orient Blackswan |isbn=978-81-250-1608-3 |page=124 |ref=harv }}
* {{cite book |author=Oliver Leaman |author-link=ඔලිවර් ලීමන් |title=The Qur'an: An Encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=UarUm4QXGWAC&amp;pg=PA273 |year=2006 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-33975-4 |ref=harv }}
* {{cite book |editor=Rajendra Ojha |title=Screen World Publication presents National film award winners: 1953–1997 |url=https://books.google.com/books?id=wgEbAQAAIAAJ |year=1998 |publisher=Screen World |page=107 |ref=harv }}
* {{cite book |author=Ramya Sreenivasan |title=The Many Lives of a Rajput Queen: Heroic Pasts in India C. 1500–1900 |url=https://books.google.com/books?id=GiSUwULkK64C |year=2007 |publisher=University of Washington Press |isbn=978-0-295-98760-6 |ref=harv}}
* {{cite book |author=Ratnabali Chatterjee |editor=Madhusree Dutta, Flavia Agnes, Neera Adarkar |title=The Nation, the State, and Indian Identity |url=https://books.google.com/books?id=clVkXbbcrhIC&amp;pg=PA39 |year=1996 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-85604-09-1 |ref=harv }}
* {{cite book |author=Ram Vallabh Somani |url=https://books.google.com/books?id=NcIBAAAAMAAJ |title=History of Mewar, from Earliest Times to 1751 A.D. |publisher=Mateshwari |year=1976 |oclc=2929852 |ref=harv }}
* {{cite book |author=Rustam Jehangir Mehta |title=Masterpieces of the Female Form in Indian Art |url=https://books.google.com/books?id=cF_qAAAAMAAJ |year=1972 |publisher=D. B. Taraporevala Sons |oclc=693631 |ref=harv }}
* {{cite book |author=Shiri Ram Bakshi |title=Architecture in Indian sub-continent |url=https://books.google.com/books?id=mEU3AQAAIAAJ |year=2008 |publisher=Vista |isbn=978-81-89942-73-1 |ref=harv}}
* {{cite journal |author=Subimal Chandra Datta |title=First Saka of Citod |journal=The Indian Historical Quarterly |volume=7 |editor=Narendra Nath Law |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.33115 |publisher=Caxton |year=1931 |ref=harv }}
* {{cite book |author=Syama Prasad Basu |title=Rise and Fall of Khilji Imperialism |url=https://books.google.com/books?id=Qw4dAAAAMAAJ |year=1963 |publisher=U. N. Dhur |ref=harv }}
* {{cite book |editor=V. K. Agnihotri |title=Indian History |url=https://books.google.com/books?id=MazdaWXQFuQC&amp;pg=SL2-PA86 |publisher=Allied |isbn=978-81-8424-568-4 |year=2010 |ref=harv }}
{{ref end}}

{{DEFAULTSORT:පද්මිනී, රාණි}}
[[Category:මෙවාර් රාජවංශය]]
[[Category:ඉන්දියානු පුරාවෘත්තමය චරිත]]
[[Category:ඉන්දියානු වල්ලභ රැජිනියෝ]]
[[Category:ඉන්දියානු කාන්තා රාජකීයයයෝ]]
[[Category:රාජස්ථානයේ ඉතිහාසය]]</text>
      <sha1>2im13o8ya55w78n7smt6ecndlcr651c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බාජිරාඕ මස්තානි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75546</id>
    <revision>
      <id>800685</id>
      <parentid>659187</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T08:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82648" sha1="g5hewvpiqad83wi7xva5mmp8uacn0he" xml:space="preserve">{{about|චිත්‍රපටය|රූපවාහිනී අනුවර්තනය|බාජිරාඕ මස්තානි (රූපවාහිනී කතාමාලාව)}}
{{තොරතුරුකොටුව සලරූ 
| name           = බාජිරාඕ මස්තානි
| film_name      = {{Infobox name module|hi|बाजीराव मस्तानी}}
| image          = Bajirao_Mastani_Poster_2.jpg
| caption        = නාට්‍යමය නිකුතු පෝස්ටරයක්
| director       = [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]
| producer       = {{Plain list|
* සංජේ ලීලා භන්සාලි
* කිෂෝර් ලල්ලා
}}
| writer         = ප්‍රකාශ් ආර්. කපාඩියා &lt;small&gt;'''(දෙබස්)'''&lt;/small&gt;
| screenplay     = ප්‍රකාශ් ආර්. කපාඩියා&lt;br&gt;&lt;small&gt;'''අතිරේක තිර රචනය:-'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;සංජේ ලීලා භන්සාලි
| based on       = [[නාග්නාත් එස්. ඉනාම්දාර්]]ගේ ''රාවු''
| starring       = {{Plainlist|
* [[රන්වීර් සිං]]
*[[දීපිකා පාඩුකෝන්|දීපිකා පදුකෝන්]]
* [[ප්‍රියංකා චොප්රා]]
* [[තාන්වි අස්මි]]
}}
| narrator       = [[ඉර්ෆාන් ඛාන්]]
| music          = {{Plainlist|
* '''ගීත:'''
* [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]] &lt;small&gt;(සහාය වූයේ &quot;ශ්‍රේයාස් පුරාණික්&quot;)&lt;/small&gt;
*
* '''පසුබිම් ස්වර මාලා:'''
* [[සංචිත් බල්හාරා]]
}}
| cinematography = [[සුදීප් චැටර්ජී]]
| editing        = රාජේශ් ජී. පාණ්ඩේ
| studio         = භන්සාලි ප්‍රොඩක්ෂන්ස්
| distributor    = [[ඊරෝස් ඉන්ටර්නැෂනල්]]
| released       = {{Film date|2015|12|18}}
| runtime        = මිනිත්තු 158&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/bajirao-mastani-film|title=''BAJIRAO MASTANI'' (12A)|work=[[බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපට මණ්ඩල වර්ගීකරණය|British Board of Film Classification]]|date=16 December 2015|accessdate=17 December 2015}}&lt;/ref&gt;
| country        = ඉන්දියාව
| language       = හින්දි, මරාඨි
| budget         ={{INR}}කෝටි 125&lt;ref name=&quot;BOIBudget&quot;&gt;{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/art_detail.php?articalid=1640|title=What are the budgets of Dilwale and Bajirao Mastaani and how will they share 5000 screens?|publisher=[[බොක්ස් ඔ‍ෆිස් ඉන්ඩියා|Box Office India]]|date=9 December 2015}}&lt;/ref&gt;
| gross          =&lt;!--Do not remove--&gt;{{Estimation}}&lt;!--per consensus at WT:ICTF--&gt; {{INR}} කෝටි 357&lt;ref name=&quot;bajirao357c&quot;/&gt;
}}

'''''බාජිරාඕ මස්තානි''''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 2015දී තිරගත වූ ඉන්දියානු [[වීර කථා චිත්‍රපට|වීර කථා]] [[ඓතිහාසික ප්‍රේම වෘත්තාන්ත]] චිත්‍රපටයකි. මෙහි අධ්‍යක්ෂකවරයා වන [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]] විසින්ම, ‍චිත්‍රපටයේ ගීත නිර්මාණය ද සිදුකරන ලදී. මෙය භන්සාලි සහ [[ඊරෝස් ඉන්ටර්නැෂනල්]] සමාගම්වල හවුල් නිෂ්පාදනයකි. මෙම චිත්‍රපටයේ [[රන්වීර් සිං]] විසින් [[බාජිරාඕ I|Iවන බාජිරාඕ]]ගේ චරිතයත්, [[දීපිකා පාඩුකෝන්|දීපිකා පදුකෝන්]] විසින් [[මස්තානි]]ගේ චරිතයත්, [[ප්‍රියංකා චොප්රා]] විසින් බාජිරාඕගේ පළමු බිරිය වන [[කාෂිබායි]]ගේ චරිතයත් නිරූපණය කරයි. මෙහි සහාය චරිත නිරූපණය කරන්නේ [[තාන්වි අස්මි]], [[වෛභාව් තත්වාව්දි]] සහ [[මිලින්ද් සෝමන්]] විසිනි. [[නාග්නාත් එස්. ඉනාම්දාර්]]ගේ [[මරාඨි භාෂාව|මරාඨි]] නවකථාවක් වන ''රාවු'' පාදක කරගනිමින් නිර්මාණය වූ මෙම චිත්‍රපටය මගින් [[මරාථ|මරාඨ]] [[පේෂ්වා]] බාජිරාඕ (ක්‍රි.ව. 1700-1740) සහ ඔහුගේ දෙවන බිසව වූ මස්තානිගේ කථා පුවත නිරූපණය වේ.

''[[හම් දිල් දේ චුකේ සනම්]]'' චිත්‍රපටයෙන් පසුව භන්සාලිහට මෙම චිත්‍රපට නිර්මාණය කිරීමට අවශ්‍ය වුවත්, එය ගොඩනගා ගැනීමට වර්ෂ 15ක් ගත විය. කෙසේනමුත්, කිහිප වරක්ම, මෙහි නිෂ්පාදන කටයුතු ප්‍රමාද කෙරුණේ මෙහි නළුවරණ කටයුතු වෙනස් කිරීමට සිදුවූ නිසායි. ප්‍රධාන චරිතවල නිරූපණය සමාලෝචනය කර අවසන් වීමෙන් පසු 2014 මැද ප්‍රධාන ඡායාරූපකරණ කටයුතු ඇරඹිණි. 2015 දෙසැම්බර් 18 දින චිත්‍රපටය මුදාහැරිණි. මෙය විචාරකයන් වෙතින් ධනාත්මක ප්‍රතිචාර හිමි කරගත් අතර, අධ්‍යක්ෂණය, සිනෙමාරූපණය, නිෂ්පාදන සැලසුම, වස්ත්‍ර, සංගීතය මෙන්ම චොප්රා සහ සිංගේ රංගන ප්‍රතිභාව ද විචාරකයින්ගේ පැසසුමට ලක් විය.

මෙම චිත්‍රපටය ප්‍රවේශපත් කාර්යාලවල ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 350ක ආදායමක් හිමි කරගැනීමට සමත් වූයේ&lt;ref name=&quot;bajirao357c&quot;/&gt; [[ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට|ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට]] අතුරින් එකක් ලෙස ආර්ථික සාර්ථකත්වයක් ලබාගනිමිනි. ඉන්දියාව පුරා විවිධ සම්මාන උළෙලවල්හි දී මෙම චිත්‍රපටය [[බාජිරාඕ මස්තානි හිමි කරගත් ගෞරවයන් ලැයිස්තුව|සම්මාන ගණනාවක්]] හිමිකරගත්තේ ය. [[63වන ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන]] උළෙලේ දී, ''බාජිරාඕ මස්තානි'' සම්මාන හතක් හිමි කරගත් අතර, මේ අතරට [[හොඳම අධ්‍යක්ෂණය සඳහා වන ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය|හොඳම අධ්‍යක්ෂණය]] සහ අස්මි හට හිමි වූ [[හොඳම සහාය නිළිය සඳහා වන ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය|හොඳම සහාය නිළිය]]ට හිමි සම්මාන ද වේ. [[ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]] තුළ 2016 ''ඉන්දියානු පරිදර්ශන'' අංශයෙන් මෙම චිත්‍රපටය ඉදිරිපත් කෙරිණි.&lt;ref&gt;http://dff.nic.in/writereaddata/IP_press_release_2016_Final.pdf&lt;/ref&gt; [[61වන ෆිල්‍ම්ෆෙයාර් සම්මාන]] උළෙලේ සම්මාන දාහතරක් සඳහා නිර්දේශ වූ මෙම චිත්‍රපටය, සම්මාන නවයක් හිමිකරගත්තේ ය. මේ අතරට [[හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා වන ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය|හොඳම චිත්‍රපටය]], භන්සාලිට හිමිවූ [[හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා වන ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය|හොඳම අධ්‍යක්ෂක]] සම්මානය, සිං හට හිමි වූ [[හොඳම නළුවාට හිමි ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය|හොඳම නළුවා]] සම්මානය සහ චොප්රා විසින් හිමි කරගත් [[හොඳම සහාය නිළියට හිමි ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය|හොඳම සහාය නිළි]] සම්මානය ද ඇතුළත් වේ.

==කථාපුවත==
මුල්කාලීන 18වන සියවසේ, මරාඨ රාජ මාලිගයේ මරාඨ [[ඡත්‍රපති]] [[ඡත්‍රපති ෂාහු|ෂාහු]] ([[මහේෂ් මන්ජ්රේකර්]]) හට නව [[පේෂ්වා]]වරයකු පත් කරගැනීමට අවශ්‍ය වේ. මෙම ධුරය වර්තමාන අගමැති පදවියකට සමාන ය. මේ සඳහා ශ්‍රීපාද් රාඕ ([[ආදිත්‍ය පන්චෝලි]]) විසින් ''පන්ත් ප්‍රතිනිධි'' යෝජනා කළ ද, අම්බාජි පන්ත් ([[මිලින්ද් සෝමන්]]) විසින් තෝරාගනු ලබන්නේ තරුණ [[බාජිරාඕ I|බාජිරාඕ]] ([[රන්වීර් සිං]]) ව ය. ඔහුගේ අධ්‍යාත්මික ඥානය සහ අවි ආයුධ භාවිතයේ සමත්කම් විමසා බැලීම සඳහා ශ්‍රීපාද් බාජිරාඕහට මොනර පිහාටුවක් හීයෙන් විද දෙපළු කරන ලෙස පවසයි. ඉන් සමත් වන බාජිරාඕහට ශ්‍රීමන්ත් පේෂ්වා ධුරය පිරිනැමේ. වසර දහයකට පසුව, ඔහුගේ භාර්යාව වන [[කාෂිබායි]] ([[ප්‍රියංකා චොප්රා]]) හට ඇගේ වැන්දඹු මිතුරියක වන භානු (ස්නේහලතා ගිරිෂ් වසයිකාර්) මුණගැසේ. භානුගේ සැමියා චර පුරුෂ සේවයේ යෙදී හසුවීම හේතුවෙන් බාජිරාඕ විසින් මරණදඬුවම පනවා තිබිණි. මේ අයුරින් තමන් ද සිය සැමියා වෙනුවෙන් බලා සිටි බව ඇය කාෂි හට පවසන්නේ ශෝකයෙන් යුතුව ය.

සිරොන්ජා වෙත ගමන් කරන අතරතුර [[බුන්දෙල්ඛාන්ද්]]හි දූතයකු බාජිරාඕගේ කූඩාරම තුළට පැමිණ ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් ‍ආරක්ෂා වීමට සහාය ඉල්ලා සිටියි. අනාවරණය වන්නේ එම දූතයා අන් කවරකුත් නොව හින්දු රාජ්පුත් රජ [[ඡත්‍රසාල්]]ගේත් ([[බෙන්ජමින් ගිලානි]]) සහ ඔහුගේ [[මුස්ලිම්]] [[ඉන්දියානු ජනයා|ඉන්දියානු]] බිසව වූ රුහානි බායිගේත් දියණිය වන [[මස්තානි]] ([[දීපිකා පාඩුකෝන්|දීපිකා පදුකෝන්]]) බවයි. ඇගේ රණකාමී දක්ෂතා දැක විමතියට පත්වන බාජිරාඕ ඇයට සහාය වී ආක්‍රමණිකයන් පරාජය කරයි. මින් ප්‍රීතියට පත්වන ඡත්‍රසාල් බාජිරාඕහට තමන් සමග [[හෝලි]] උත්සවය ගතකරන මෙන් ආරාධනා කරයි. බාජිරාඕ සහ මස්තානි ප්‍රේමයෙන් බැ‍ඳෙන අතර, ඔහු සිය කිණිස්ස ඇයට ත්‍යාග කරන්නේ බුන්දෙල්ඛාන්ද් [[රාජ්පුත්වරු]]න්ගේ විවාහ චාරිත්‍රයක් ලෙසයි. ඔහු මඳ කලෙකින් [[පූනා|පූනේ]] වෙත පිටත්ව යන අතර, එහි දී කාෂි ඔහුට සුබ පතමින් අලුතෙන් ඉදිකළ [[ෂානිවාර් වාදා]] මාලිගය පෙන්වයි. එසේම ඇගේ කුටියේ සිටම ඔහුව නැරඹිය හැකි ආයිනා මහල් (කැඩපත් මැඳුර) ද ඔහුට පෙන්වයි.

සිය ප්‍රේමය ජය ගැනීම පිණිස මස්තානි පූනේ වෙත යයි. එහි දී බාජිරාඕගේ මෑණියන් වන රාධාබායි ([[තාන්වි අස්මි]]) ඇයට රළු අයුරින් සලකන අතර, ඇයට නවාතැන් ගැනීමට අවසර දෙන්නේ [[අබිසරුලිය|නගර ශෝභිනියන්ගේ]]මාලිගයක ය. මෙම අපවාදය ඉවසා සිටිමින් ඇය පාරවා උළෙලේ දී බාජිරාඕ ඉදිරියේ නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරයි. ඇයට නිග්‍රහ කරමින් රාධාබායි මස්තානිට රාජකීය නාට්‍යාංගනා පදවියක් පිරිනමයි. නමුත් ඇයව සිය ලේලිය ලෙස පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. මස්තානි රජු වෙත ගමන් කරන අතර, බාජිරාඕ සමග සිටීමට තමන්ට ඇති ආශාව පවසයි. කුණාටුවක් මධ්‍යයේ ගංගාව තරණය කරන බාජිරාඕ ඇයගේ පැමිණීම පිළිබඳ දෝෂාරෝපණය කරයි. තමන් මේ වනවිටත් විවාහක බැවින්, ඇය තමන් සමග පැමිණියහොත් ඔහුගේ මාලිගය ඇයට කිසිදින ගරු නොකරනු ඇති බව ඔහු පවසයි. ඔහුගේ අනතුරු ඇඟවීම මධ්‍යයේ ඇය එකඟ වන අතර, ඔහු ඇය සිය දෙවන භාර්යාව ලෙස නිවේදනය කරයි.

බාජිරාඕ [[චින් ක්විලිච් ඛාන්|ඩෙකෑනයේ නිසාම්]] ([[රාසා මුරාද්]]) සමග සටන් වැදීමට පිටව යන අතර, එහිදී ජයගෙන යළි පැමිණීමට සමත් වේ. ආයිනා මහල්හි බාජිරාඕ වෙනුවෙන් බලාසිටින ගර්භනී කාෂිබායි බාජිරාඕ විසින් මස්තානිවල සිපගනු දකියි. ඇගේ සිය මවගේ නිවස වෙත යයි. මාස කිහිපයකට පසු, සිය අලුත උපන් පුත්‍රයා සමග ඇය යළි පැමිණෙන අතර, උත්සවාකාරයෙන් ඔහුට [[රඝුනාත්රාඕ|රඝුනාත්]] යන නාමය තැබේ. මස්තානි ද පුත්‍රයකු බිහි කරන අතර බාජිරාඕ සහ මස්තානි එක්ව ඔහුට ක්‍රිෂ්ණා රාඕ යන නාමය ලබා දෙයි. නමුත් ප්‍රධාන බ්‍රාහ්මණ පූජක ක්‍රිෂ්ණාජි භාට් එම දරුවාගේ ''නාමකරණය'' (හින්දු නම් තැබීමේ උළෙල) ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ එම දරුවා නීත්‍යානුකූල‍ නොවන බව පවසමිනි. මේ නිසා බාජිරාඕ ඔහුව [[ෂාම්ෂෙර් බහදූර්]] ලෙස නම්කරයි. වසර කිහිපයකට පසු, කාෂි සහ බාජිරාඕගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වන [[බාලාජි බාජි රාඕ]] (හෙවත් නානා සහේබ්; නිරූපණය [[ආයුෂ් ටන්ඩන්]] විසිනි) [[සතාරා (නගරය)|සතාරා]] සිට පැමිණෙයි. සිය මෑණියන්ගේ විවාහය කඩාකප්පල් කිරීම පිළිබඳ මස්තානි කෙරෙහි ඔහු තුළ ඇත්තේ වෛරයකි.

උත්සවයක දී මස්තානි සහ ඇගේ පුත්‍රයා මරාදැමීමේ කුමන්ත්‍රණයක් පිළිබඳ කාෂිබායිහට දැනගන්නට ලැබෙන්නේ ශිවා භාට් නැමැති බ්‍රාහ්මණ පූජකයාගෙනි. අකමැත්තෙන් වුවත්, කාෂිබායි මෙම පුවත බාජිරාඕහට පවසයි. බාජිරාඕ ඔවුන් දෙදෙනා මරණයෙන් බේරා ගනියි. ක්‍රිෂ්ණාජි භාට් විසින් ශිවා භාට්ව මරාදැමීම බාජිරාඕගේ කෝපයට හේතු වේ. මස්තානිගේ ආරක්ෂාවට ඇයට රාජකීය වාසස්ථානයක් සැපයීමේ අරමුණින් බාජිරාඕ මස්තානි මහල් නම් මන්දරිය ඉදිකරයි. කෙසේනමුත්, රාධාබායි සහ චිමාජි අප්පාගේ ද්‍රෝහීභාවය හේතුවෙන් බාජිරාඕ කලකිරීමට පත්ව සිටියි. නිසාම්ගේ එදිරිවාදී පුත්‍රයා වන නසීර් පරාජය කළ යුතු බවට පන්ත්ගෙන් බාජිරාඕ‍ට සෙංදේශයක් ලැබේ. තමන් මස්තානිට පෙම්කළ ද, සිය දිවිය සහ රාජපක්ෂිකභාවය වෙනුවෙන් සටනට යාමට බාජිරාඕ තීරණය කරයි. යුධබිමට පිත්ව යාමට පෙර සැමියාට බිරිඳ විසින් සමුදීමේ සම්ප්‍රදාය අනුව බාජිරාඕ කාෂි මුණගැසෙයි. ඔහු තමන්ගේ හද තුවාල කළ බව පවසන කාෂි සිය ප්‍රේමය ක්‍රිෂ්ණා සහ රුක්මිණීගේ ප්‍රේමකථාවට සමාන බව පවසයි. ශෝකයෙන් යුතුව ඇය, කිසිදින සිය කුටියට ඇතුළු නොවන ලෙස ඔහුට නියෝග කරයි. කඳුළු පිරි දෑසින් යුතුව එය පිළිගන්නා බාජිරාඕ පිටව යයි.

බාජිරාඕ සටනට පිටත්ව ගිය පසු, රාධාබායි සහ නානා සහේබ් එක්වී මස්තානි සහ ඇගේ පුත් ෂාම්ෂෙර් බහදූර්ව සිරගත කරති. 

බාජිරාඕ තනිව නසීර් පරාජය කිරීමෙන් පසුව, මෙම කුමන්ත්‍රණය පිළිබඳ ඔහුට අසන්නට ලැබෙයි. තුවාල වී සිටින ඔහු සිහිවිසඥව ඇද වැටෙයි. මරණමංචකයේ සිටින ඔහුව දැක, කාෂි රාධාබායිගෙන් අයැද සිටින්නේ මස්තානිව මුදාහරින ලෙසයි. එවිට බාජිරාඕ සුවවනු ඇතැයි ඇය විශ්වාස කළා ය. නමුත් ඇගේ වෑයම අසාර්ථක වන්නේ එම ලිපිය පුළුස්සා දමන බාලාජි බාජි රාඕ විසින් මස්තානිව නිදහස් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම නිසායි. රෝගීභාවය හේතවෙන් උමතු තත්ත්වයට පත්ව සිටින බාජිරාඕ භ්‍රාන්තිමය ක්ෂතිය හේතුවෙන් මරණයට පත්වේ. එවිටම සිරභාරයේ පසුවන මස්තානි ද මිය යයි. මෙලෙසින් දෛවෝපගත පෙම්වතුන් යුවළ මරණයේ දී එක්වනු නිරූපිත ය.

==චරිත නිරූපණය==
* [[රන්වීර් සිං]], [[බාජිරාඕ I|Iවන බාජිරාඕ]] ලෙස
* [[දීපිකා පාඩුකෝන්|දීපිකා පදුකෝන්]], [[මස්තානි]] ලෙස
* [[ප්‍රියංකා චොප්රා]], [[කාෂිබායි]] ලෙස
* [[තාන්වි අස්මි]], රාධාබායි ලෙස
* [[මිලින්ද් සෝමන්]], අම්බාජි පන්ත් ලෙස
* [[වෛභාව් තත්වාද්වි]], [[චිමාජි අප්පා]] ලෙස
* [[ආයුෂ් ටන්ඩන්]], [[බාලාජි බාජි රාඕ]] ලෙස (හෙවත් නානා සහේබ්)
* [[මහේෂ් මන්ජ්රේකර්]], [[ඡත්‍රපති ෂාහු]] ලෙස
* [[ආදිත්‍ය පන්චෝලි]], ශ්‍රීපාද් රාඕ / පන්ත් ප්‍රතිනිධි ලෙස
* [[රාසා මුරාද්]], [[චින් ක්විලිච් ඛාන්]], ඩෙකෑනයේ නිසාම් ලෙස
* [[ඉර්ෆාන් ඛාන්]], කථිකයා ලෙස
* [[සුඛාදා ඛන්ද්කේකාර්]], අනුබායි ලෙස
* [[බෙන්ජමින් ගිලානි]], [[ඡත්‍රසාල්]] රජු ලෙස
* [[අනුජා ගෝඛලේ]], භියුබායි ලෙස
* [[යතින් කර්යේකාර්]], ක්‍රිෂ්ණාජි භාට් ලෙස

==නිෂ්පාදනය==

===වර්ධනය===
මෙම ව්‍යාපෘතිය ගොඩනගාගැනීම වර්ෂ 12ක් ගත විය. [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]] හට ''බාජිරාඕ මස්තානි'' චිත්‍රපටය තැනීමට අවශ්‍යව තිබුණේ ''[[දේව්දාස් (2002 හින්දි චිත්‍රපටය)|දේව්දාස්]]'' (2002) චිත්‍රපටයේ මුදාහැරීමෙන් පසුවයි.&lt;ref name=&quot;rediff&quot;&gt;{{cite web|last=Jha|first=Subhash K|url=http://www.rediff.com/movies/2003/jul/18sanjay.htm|publisher=Rediff.com|title=I believe in Black as much as Bajirao Mastani|date=18 July 2003|accessdate=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

===නළුවරණය===

භන්සාලිට මුලින් අවශ්‍ය වූයේ ඔහුගේ ''හම් දිල් දේ චුකේ සනම්'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන යුවළ වූ [[සල්මන් ඛාන්]] සහ [[ඓශ්වර්යා රායි]] මෙහි ප්‍රධාන චරිත සඳහා යොදාගැනීමටයි. නමුත් ඔවුන්ගේ විසිරී යාමට ප්‍රචාරයක් හිමිවීම හේතුවෙන් එය අත්හැරීමට සිදු විය.&lt;ref name=&quot;Goswami&quot;&gt;{{cite web|last=Goswami|first=Parismita|url=http://www.ibtimes.co.in/its-confirmed-ranveer-deepika-priyanka-star-bhansalis-bajirao-mastani-604675|website=International Business Times|title=It's Confirmed: Ranveer, Deepika and Priyanka to Star in Bhansali's 'Bajirao Mastani'|date=17 July 2014|accessdate=1 September 2014}}&lt;/ref&gt; 2003 වර්ෂයේ මැද, භන්සාලි විසින් මෙහි ප්‍රධාන චරිත ද්විත්වයට ඛාන් සමග [[කරීනා කපූර්]] තෝරාගත් අතර, බාජිරාඕගේ පළමු බිසව වූ කාෂිබායිගේ චරිතය වෙනුවෙන් [[රාණි මුඛර්ජි]] තෝරාගැනිණි.&lt;ref name=&quot;rediff&quot;/&gt; කෙසේනමුත්, ඛාන් සහ කපූර් වෙනත් චිත්‍රපට සඳහා එක්ව නිරූපණයට අත්සන් කොට තිබීම නිසා මෙම අදහස ද අත්හැරීමට සිදු විය. ඔවුන්ගේ යුගනය නිරූපණය කිරීමට අවශ්‍ය වූ ප්‍රථම අධ්‍යක්ෂක වීමට භන්සාලිට අවශ්‍ය විය. මේ නිසා මෙම චිත්‍රපටය කල්දැමූ භන්සාලි ''[[බ්ලැක් (2005 චිත්‍රපටය)|Black]]'' (2005), ''[[සාවරියා]]'' (2007), ''[[ගුසාරිෂ් (2010 චිත්‍රපටය)|ගුසාරිෂ්]]'' (2010) සහ [[ගොලියොන් කි රාස්ලීලා රාම්-ලීලා|''ගොලියොන් කී රාස්ලීලා...රාම්ලීලා'']] (2013) යන චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණය සඳහා දායක විය.

පසුගිය වසර දහය පුරාම, ''බාජිරාඕ මස්තානි'' නිර්මාණය සහ චරිත නිරූපණය පිළිබඳ මාධ්‍ය ඔස්සේ විවිධ ප්‍රචාර පල විය. මෙම ව්‍යාපෘතියට සම්බන්ධ වන බවට නළු නිළියන් ගණනාවකගේ නම් කටකථා ලෙස පැතිරගියේ ය. මේ අතරට [[ෂාරුක් ඛාන්]],&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-shah-rukh-khan-wont-act-in-sanjay-leela-bhansalis-bajirao-mastani-1951006|title=Shah Rukh Khan won't act in Sanjay Leela Bhansali's 'Bajirao Mastani'|work=Daily News &amp; Analysis|date=15 January 2014|accessdate=21 July 2015}}&lt;/ref&gt; [[අජේ දේව්ගන්]],&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-ajay-devgn-deepika-padukone-in-and-as-bajirao-mastani-1962099|title=Ajay Devgn-Deepika Padukone in and as Bajirao Mastani?|work=Daily News &amp; Analysis|date=15 February 2014|accessdate=18 July 2015}}&lt;/ref&gt; [[රිතික් රෝෂන්]],&lt;ref&gt;{{cite web|last=Bhowmik|first=Arijita|url=http://www.ibtimes.co.in/hrithik-roshan-and-deepika-padukone-in-sanjay-leela-bhansalis-bajirao-mastani-540878|website=International Business Times|title=Hrithik Roshan and Deepika Padukone in Sanjay Leela Bhansali's 'Bajirao Mastani'?|date=27 February 2014|accessdate=1 September 2014}}&lt;/ref&gt; [[රන්වීර් සිං]],&lt;ref name=&quot;cast&quot;&gt;{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/deepika-padukone-on-working-with-ranveer-singh-in-bajirao-mastani-we-are-still-working-out-the-logistics/464511-8-66.html|website=IBN Live|title=Deepika Padukone on working with Ranveer Singh in 'Bajirao Mastani': We are still working out the logistics|date=12 April 2014|accessdate=1 September 2014}}&lt;/ref&gt; [[දීපිකා පාඩුකෝන්|දීපිකා පදුකෝන්]],&lt;ref name=&quot;cast&quot;/&gt; සහ [[කැට්‍රිනා කෙ‍යිෆ්]]ගේ නම් ඇතුළත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Chakravarty|first=Riya|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/deepika-padukone-katrina-kaif-in-sanjay-leela-bhansalis-bajirao-mastani-611612|website=NDTV Movies|title=, Katrina Kaif in Sanjay Leela Bhansali's ''Bajirao Mastani''?|date=15 April 2013|accessdate=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;

2014 ජූනි මස භන්සාලි විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය යළි ආරම්භ කරමින් ප්‍රධාන චරිත සඳහා රන්වීර් සිං සහ දීපිකා පදුකෝන් (භන්සාලිගේ ''[[ගොලියොන් කි රාස්ලීලා රාම්-ලීලා]]''හි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ) යන අයත්, බාජිරාඕගේ පළමු බිසව වන කාෂිබායිගේ චරිතය සඳහා [[ප්‍රියංකා චොප්රා]]වත් තෝරාගැනුණු බව සනාථ විය.&lt;ref name=&quot;Goswami&quot;/&gt; සිං සහ පදුකෝන් යන දෙදෙනාටම ඔවුන්ගේ චරිත වෙනුවෙන් දැඩි සූදානමක නිරත වන්නට සිදු විය. භන්සාලි විසින් මෙම දෙදෙනාට පුරාතන ඉන්දියානු සටන් කලාවක් වන [[කාලරිපායාට්ටු]] ඉගැන්වීමට දක්ෂා ශේත් දායක කරගත් බැව් වාර්තා වේ. ශේත් විසින් පදුකෝන්හට [[කථක්]] නර්තන ශෛලිය ද උගන්වන ලදී.&lt;ref name= &quot;train&quot;/&gt; සම්භාව්‍ය කථක් නර්තන ශිල්පියකු වන [[පණ්ඩිත් බිර්ජු මහාරාජ්]] විසින් පදුකෝන් වෙනුවෙන් කථක් ගීතයක් නිර්මාණය කොට තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Deepika Padukone on training with Pandit Birju Maharaj|url=http://www.thehindu.com/entertainment/deepika-padukone-on-training-with-pandit-birju-maharaj/article7981153.ece?homepage=true&amp;w=ma446|work=[[ද හින්දු|The Hindu]]|accessdate=14 December 2015|date=13 December 2015}}&lt;/ref&gt; සිං හට ඔහුගේ චරිතය වෙනුවෙන් මරාඨි ඉගෙනීමටත්, අසුන් පැදවීම පුහුණුවීමටත් සහ සිය හිස මුඩු කිරීමටත් සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ranveer-singh-to-go-bald-learn-marathi-for-bajirao-mastani/|website=The Indian Express|title=Ranveer Singh to go bald, learn Marathi for 'Bajirao Mastani'|date=17 May 2014|accessdate=1 September 2014}}&lt;/ref&gt; මීට අමතරව බාජිරාඕගේ චරිතය නිරූපණයට සිං හට සිය දේහ බර වැඩිකරගැනීමට සිදු විය. කාෂිබායිගේ චරිතය වෙනුවෙන් චොප්රා දින 15ක පුහුණු පාඨමාලාවකට දායක වූ අතර, ඇයට පේෂ්වාවරුන් විසූ අවධි‍යේ භාවිත වූ මරාඨි උපභාෂාව ඉගෙනීමට ද සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-priyanka-chopra-learns-peshwai-marathi-for-bajirao-mastani-2030289|title=Priyanka Chopra learns Peshwai Marathi for Bajirao Mastani|work=Daily News &amp; Analysis|date=30 October 2014|accessdate=21 July 2015}}&lt;/ref&gt; [[ඉර්ෆාන් ඛාන්]] විසින් මෙම චිත්‍රපටයේ කථිකයා ලෙස කටයුතු කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-priyanka-ranveer-are-terrific-in-bajirao-mastani/20151218.htm|title=Review: Priyanka, Ranveer are terrific in Bajirao Mastani}}&lt;/ref&gt;

2014 සැප්තැම්බර් මස, සනාථ වූයේ බාජිරාඕගේ මවගේ චරිතය නිරූපණය කරනු ලබන්නේ [[තාන්වි අස්මි]] විසින් බවයි. මෙම චරිතයට යොදා ගැනීමට මුලින් යෝජනා වූ නිළියන් අතර [[ෂබානා අස්මි]], [[ඩිම්පල් කපාඩියා]], සහ [[සුප්‍රියා පථක්]] ද විය.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Jha|first=Subhash K|url=http://www.bollywoodhungama.com/more/news/view/id/2657637|title=Tanvi Azmi beats Shabana Azmi to play Ranveer Singh's mother in Bajirao Mastani|website=BollywoodHungama|date=27 September 2014|accessdate=27 September 2014}}&lt;/ref&gt; මෙම චරිතය සඳහා තාන්වි හට ඇගේ හිස සම්පූර්ණයෙන් මුඩු කිරීමට සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/tanvi-azmi-goes-bald-for-bajirao-mastani/|title=Tanvi Azmi goes bald for Bajirao Mastani|work=The Indian Express|accessdate=21 July 2015}}&lt;/ref&gt; 2014 නොවැම්බර් මස, බාජිරාඕගේ සොහොයුරියන්ගේ චරිත සඳහා නිළියන් තෝරාගැනුණු අතර, එහිදී සුඛාදා ඛාන්ද්කේකර් නිළිය අනූබායි ලෙසත්, අනූජා ගෝඛලේ නැමැති නිළිය භියූබායි චරිතයටත් යොදාගැනිණි.&lt;ref name=&quot;sister&quot;&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Meet-Ranveers-Marathi-sisters/articleshow/45056134.cms|title=Meet Ranveer's Marathi sisters|work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]]|date=6 November 2014|accessdate=6 November 2014}}&lt;/ref&gt; [[මහේෂ් මන්ජ්රේකාර්]] නැමැති නළුවා මෙහි එන [[ඡත්‍රපති ෂාහු]] නැමැති මරාඨ අධිරාජයාගේ චරිතයට තෝරාගැනිණි.&lt;ref name=king&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/more/news/view/id/3238695|title=Mahesh Manjrekar joins cast of Bajirao Mastani|publisher=[[බොලිවුඩ් හුංගාමා|Bollywood Hungama]]|date=22 December 2014|accessdate=22 December 2014}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ වස්ත්‍ර නිර්මාණය කරන ලද්දේ අංජු මෝදි විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/anju-modi-to-design-for-bhansalis-bajirao-mastani/|website=The Indian Express|title=Anju Modi to design for Bhansali's 'Bajirao Mastani'|date=19 June 2014|accessdate=1 September 2014}}&lt;/ref&gt; 2015 ජනවාරි මස නිවේදනය කෙරුණේ බාජිරාඕගේ බාල සොහොයුරා වන චිමාජි අප්පාගේ චරිතය නිරූපණය කරන්නේ වෛභාව් තත්වාවාදි විසින් බවයි.&lt;ref name=&quot;brother&quot;&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Vaibbhav-joins-SLBs-Bajirao-Mastani/articleshow/45831672.cms|title=Vaibbhav joins SLB's Bajirao Mastani|work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]]|date=10 January 2015|accessdate=10 January 2015}}&lt;/ref&gt;

===රූගත කිරීම්===
[[File:Ranvir, Dipika at the press conference of ‘Bajirao Mastani’.jpg|thumb|right|[[දිල්ලි]]යේ ‘බාජිරාඕ මස්තානි’ චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් පැවැත්වුණු පුවත් සමුළුවේ දී රන්වීර් සිං සහ දීපිකා පදුකෝන් (දකුණේ)]]
මෙහි ප්‍රධාන ඡායාරූපකරණය සිං සහ චොප්රාගේ සහභාගීත්වයෙන් 2014 සැප්තැම්බර් 23 දින ඇරඹිණි.&lt;ref name=&quot;shooting&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/bajirao-mastani-ranveer-priyanka-starrer-set-image-leaks-online-609777|website=[[ඉන්ටර්නැෂනල් බිස්නස් ටයිම්ස්|International Business Times]]|title='Bajirao Mastani': Ranveer, Priyanka Starrer On-Set Image Leaks Online|date=23 September 2014|accessdate=23 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://m.koimoi.com/bollywood-popular/bajirao-mastani-milestone-in-my-life-priyanka-chopra|title=KoiMoi - ‘Bajirao Mastani’ Milestone In My Life: Priyanka Chopra|publisher=}}&lt;/ref&gt; 2014 දෙසැම්බර් මස පදුකෝන් හට අත්‍යාවශ්‍ය දර්ශනයක් වෙනුවෙන් දින දෙකක රූගත කිරීම්වලට සහභාගී වීමට සිදු විය. සිය සෙසු ව්‍යාපෘති අවසන් කිරීමෙන් පසු 2015 මාර්තු මස පදුකෝන් මෙම චිත්‍රපටයට දායක වූවා ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-deepika-padukone-joins-beau-ranveer-singh-for-bajirao-mastani-shoot-2046716|website=Daily News and Analysis|title=Deepika Padukone joins beau Ranveer Singh for 'Bajirao Mastani' shoot|date=24 December 2014|accessdate=31 December 2014}}&lt;/ref&gt; පදුකෝන්‍ට රූගත කිරීම්වල දී කිලෝග්‍රෑම් 20ක සන්නාහයක් සහිතව කඩු හරඹව යෙදීමට පවා සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-deepika-padukone-to-wear-20kg-armor-for-upcoming-bajirao-mastani-2066893|title=Deepika Padukone to wear 20kg armor for upcoming 'Bajirao-Mastani'|work=Daily News &amp; Analysis|date=7 March 2015|accessdate=21 July 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/150325/entertainment-bollywood/gallery/deepika-padukone-and-ranveer-singh-all-smiles-post-bajirao|title=Deepika Padukone and Ranveer Singh all smiles post 'Bajirao Mastani' shoot|work=Deccan Chronicle|date=25 March 2015|accessdate=17 July 2015}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ දර්ශන බොහෝමයක් රූගත කරන ලද්දේ මුම්බායිහි ෆිල්ම් සිටි චිත්‍රාගාරයේ ය.&lt;ref name=&quot;shoot&quot;&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/major-portions-of-bajirao-mastani-shoot-in-mumbais-film-city-studios/#sthash.RcR0UCUV.dpuf|title=Major portions of Bajirao Mastani shoot in Mumbai's Film City studios|work=[[ද ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්|The Indian Express]]|date=11 December 2014|accessdate=11 December 2014}}&lt;/ref&gt; එළිමහන් දර්ශන සඳහා, භන්සාලි විසින් [[මධ්‍ය ප්‍රදේශ්]], රාජස්ථාන්, [[ගුජරාටය|ගුජරාතය]], [[මහාරාෂ්ට්‍ර]]යේ [[වායි, මහාරාෂ්ට්‍ර|වායි]] ප්‍රදේශ යොදා ගැනීමට තීරණය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;train&quot;&gt;{{cite web|last=Pathak|first=Ankur|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Ranveer-and-Deepika-to-train-in-Kathak-and-Kalaripayattu/articleshow/38593591.cms|website=The Times of India|title=Ranveer and Deepika to train in Kathak and Kalaripayattu|date=18 July 2014|accessdate=1 September 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;shoot&quot;/&gt; මෙහි නිෂ්පාදන සැලසුම්කරුවන් වන සුජීක් සාවන්ත්, ශ්‍රීරාම් ඉයෙන්ගාර්, සලෝනි යන අය ආයිනා මහල් සහ ෂානිවාර් වාදා ඇතුළත් දර්ශන තල 21කට වඩා නිර්මාණය කරන ලදී. දැවැන්ත දර්ශන තල ඉදිකිරීමේ දී ඉමහත් පර්යේෂණ සහ සැලසුම් කටයුතු සිදුකෙරිණි. මෑතක දී දියත් කෙරුණු ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක දී පේෂ්වා යුගයේ ශ්‍රී විභූතිය ගොඩනැගීමට මෙම සැලසුම්කරුවන් සමත් වූ අයුරු නිරූපණය කෙරිණි. මෙහි &quot;දීවානි මස්තානි&quot; සඳහා යොදාගැනුණු ප්‍රධාන පසුතලය කෞතුකාගාරයක් බවට පත්කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Sets-of-Deewani-Mastani-being-turned-into-a-museum/articleshow/49630752.cms|title=Sets of 'Deewani Mastani' being turned into a museum|accessdate=3 November 2015|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

===අලෙවිකරණය===
2015 අගෝස්තු මස, ''Blazing Bajirao'' විශේෂ චිත්‍රක වෙබ් කතාමාලාවක් දියත් කෙරිණි. මෙහි පේෂ්වා බාජිරාඕ, මස්තානි සහ කාෂිබායි සජීවීකරණ ස්වරූපයෙන් නිරූපණය කෙරිණි.&lt;ref&gt;http://zeenews.india.com/entertainment/movies/watch-blazing-bajirao’-bollywood’s-first-of-its-kind-graphic-web-series_1651988.html&lt;/ref&gt; මීට අමතරව නිෂ්පාදකයින් විසින් ''Blazing Bajirao - The Game'' නැමැති වීඩියෝ ක්‍රීඩාවක් ද සැලසුම් කොට ඇති අතර, මෙහි දී ක්‍රීඩකයන්ට පේෂ්වා බාජිරාඕ ලෙස සතුරන් පරාජය කළ හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/title-characters-of-bajirao-mastani-now-in-gaming-avatar-blazing-bajirao-the-game-1174565.html|title=Title characters of 'Bajirao Mastani' now in gaming avatar 'Blazing Bajirao The Game’|work=IBNLive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.koimoi.com/bollywood-popular/bajirao-mastani-game-to-be-launched-soon/|title=Bajirao Mastani Game To Be Launched Soon!|work=Koimoi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title = ErosNow will launch 'Blazing Bajirao: The Game' on December 10 - Times of India|url = http://timesofindia.indiatimes.com/tech/gaming/ErosNow-will-launch-Blazing-Bajirao-The-Game-on-December-10/articleshow/50092190.cms|website = The Times of India|accessdate = 2016-01-01}}&lt;/ref&gt;

===පූර්ව-නිකුතු ආදායම===
මෙම චිත්‍රපටය නිර්මාණය කෙරුණේ ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 120ක (ඇ.ඩො. මිලියන 18) ක අයවැයකිනි. චිතපටයේ චන්ද්‍රිකා සහ [[සංගීත බලපත්‍රීකරණය|සංගීත අයිතීන්]] පිළිවෙලින් ඉන්දීය රුපියල් කෝටි 50කට (ඇ.ඩො. මිලියන 7.4) සහ ඉන්දීය රුපියල් කෝටි 70කට (ඇ.ඩො. මිලියන 10) අලෙවි කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.koimoi.com/box-office/box-office-know-how-much-bajirao-mastani-needs-to-earn-to-be-a-hit/|title=Box Office – Know How Much Bajirao Mastani Needs To Earn To Be A Hit|work=[[කොයිමොයි|Koimoi]]|author=Shalini Burman|accessdate=15 December 2015}}&lt;/ref&gt;

==මුදාහැරීම==
''බාජිරාඕ මස්තානි'' චිත්‍රපටය ඉන්දියාව තුළ මුදාහැරුණේ 2015 දෙසැම්බර් 18 දින ය.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Dilwale, Bajirao Mastani clash at box office: Will Bajirao be able to defeat King Khan Shah Rukh ?|url = http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/dilwale-bajirao-mastani-king-khan-shah-rukh-khan-box-office-collections-ranveer-singh/|website = The Indian Express|publisher = Google|date = 2015-12-16|accessdate = 2015-12-16}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය දේශීය සිනමාහල් 5000කට අධික සංඛ්‍යාවක තිරගත වූයේ ''[[දිල්වාලේ (2015 චිත්‍රපටය|දිල්වාලේ]]'' සමග 40:60 අනුපාතයෙනි.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = What are the budgets of Dilwale and Bajirao Mastaani and how will they share 5000 screens? - Box Office India|url = http://www.boxofficeindia.com/art_detail.php?articalid=1640|publisher = Box Office India|accessdate = 2015-12-16}}&lt;/ref&gt; අනර්තර්ජාතික වෙළඳපොල තුළ, ''බාජිරාඕ මස්තානි'' සිනමාහල් 850කට අධික සංඛ්‍යාවක තිරගත වූ අතරථ ඉන් විශාලතම මුදාහැරීම චීනයේ සිදු විය. පසුව චීනයේ තිර 6000කට අධික සංඛ්‍යාවක මෙය තිරගත කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Ranveer's Bajirao Mastani screen count higher than Salman's Bajrangi Bhaijaan|url =http://www.ibtimes.co.in/ranveers-bajirao-mastani-screen-count-higher-salmans-bajrangi-bhaijaan-659403|website = International Business Times, India Edition|publisher = Google|accessdate = 2015-12-16}}&lt;/ref&gt; පූනේහි මෙම චිත්‍රපටය ප්‍රදර්ශනයට විරුද්ධව පේෂ්වාවරුන්ගෙන් සහ ඡත්‍රසාල් රාජවංශයෙන් පැවතෙන්නන් විරෝධය පෑහ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Bajirao-Mastani-Three-shows-cancelled-in-Pune-amidst-BJP-protest/articleshow/50227907.cms?utm_source=COLUMBIA&amp;utm_medium=COLUMBIA&amp;utm_campaign=COLUMBIA|title=Bajirao Mastani: Three shows cancelled in Pune amidst BJP protest}}&lt;/ref&gt;

මෙම චිත්‍රපටය සඳහා ''රාවු'' නැමැති මරාඨි නවකථාව ද පාදක කරගෙන තිබේ. එය Iවන බාජිරාඕ සහ ඔහුගේ දෙවන බිසව වූ [[මස්තානි]] අතර සම්බන්ධය ආශ්‍රය කොටගෙන ලියූ ප්‍රබන්ධ කථාපුවතකි. Iවන බාජිරාඕ සහ මස්තානිගේ පෙළපතෙන් පැවතෙන්නන් මෙම චිත්‍රපටය කෙරෙහි සිය අප්‍රසාදය පලකළහ. ඔවුන් පැවසූයේ අධ්‍යක්ෂක [[සංජේ ලීලා භාන්සාලි]] ඔහුගේ නිර්මාණ නිදහස සීමාව ඉක්මවා භාවිතා කරමින්, සිය මුතුන් මිත්තන් පිළිබඳ සාවද්‍ය නිරූපණයක් සිදුකොට ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/bajirao-and-mastanis-descendants-blast-sanjay-leela-bhansali-term-him-irresponsible-for-vulgar-portrayal-of-bajirao-kashibai-and-mastani/|title=Bajirao and Mastani’s descendants blast Sanjay Leela Bhansali, term him irresponsible for ‘vulgar portrayal’ of Bajirao, Kashibai and Mastani|publisher=The Indian Express|date=4 December 2015|accessdate=4 December 2015}}&lt;/ref&gt; බොම්බේ මහාධිකරණයේ චිත්‍රපටයට එරෙහි පෙත්සමක් ගොනුකෙරුණු නමුත්, මහාධිකරණය චිත්‍රපටය මුදාහැරීම වැළැක්වීමට මැදිහත් වීම ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/bombay-high-court-okays-release-of-bajirao-mastani-over-petition-seeking-stay-on-film/ |title=Bajirao Mastani: Bombay HC okays release of film over petition seeking stay |author=Aamir Khan |newspaper=Indian Express |date=19 December 2015 }}&lt;/ref&gt;

මෙහි එන &quot;පිංගා&quot; ගීතයේ කාෂිබායි සහ මස්තානිගේ නර්තන දර්ශනය සහ වස්ත්‍ර විලාසය, කාෂිබායිගෙන් මෙන්ම මස්තානිගෙන් පැවතෙන්නන්ගේ විවේචනයට ලක්වූ අතර, සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ එයට පුළුල් ප්‍රචාරයක් හිමි විය.&lt;ref name=&quot;Firstlady&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.firstpost.com/bollywood/why-the-outrage-around-bajirao-mastanis-pinga-is-casteist-and-hypocritical-2511398.html|title=Why the outrage around Bajirao Mastani's 'Pinga' is casteist and hypocritical|work=[[ෆස්ට්පෝස්ට්|Firstpost]]|date=19 November 2015|accessdate=4 January 2016|author=Mrunmayi Ainapure}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/bajirao-and-mastanis-descendants-object-to-songs/article7950504.ece|title=Bajirao and Mastani's descendants object to songs|work=[[ද හින්දු|The Hindu]]|date=5 December 2015|accessdate=4 January 2016|author=Satish Nandgaonkar}}&lt;/ref&gt; ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් අදහස් දැක්වූයේ එවැනි පෞරුෂයක් ඇති කාන්තාවක් ප්‍රසිද්ධියේ නර්තනයේ යෙදීම අයෝග්‍ය බවයි. මීට අමතරව, කාෂිබායි [[අස්ථිපර්වදාහය|ආත්රයිටිස්]] තත්ත්වයෙන් ද පෙළී ඇති බැවින්, එවැනි නර්තනයක් භෞතිකව ද අභව්‍ය බැව් පෙනේ.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.afternoondc.in/city-news/rare-manuscripts-of-peshwa-history-lie-wrapped-in-government-apathy/article_155888 | title=Rare manuscripts of Peshwa history lie wrapped in government apathy | work=[[ආෆ්ටර්නූන් ඩීසී|Afternoon DC]] | date=15 December 2015 | accessdate=4 January 2016 |author=Prashant Hamine}}&lt;/ref&gt;

==විචාරක පිළිගැනීම==
[[සුභාෂ් කේ. ජා]] විසින් මෙම චිත්‍රපටයට තරු පහෙන් පහම ලබා දී පැවසූයේ &quot;අග්‍රකෘතියක්&quot; ලෙසයි. එමෙන්ම එය ''[[මූඝල්-ඉ-අසාම්]]'' සමග සසඳා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Jha|first=Subhash K|title=Bajirao Mastani review: This gloriously epic Priyanka, Deepika and Ranveer-starrer is the best film of 2015|url=http://www.firstpost.com/bollywood/bajirao-mastani-review-this-is-the-best-film-of-2015-2550464.html|publisher=[[ෆස්ට්පෝස්ට්|Firstpost]]|date=19 October 2015|accessdate=19 October 2015}}&lt;/ref&gt; [[හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස්]]හි [[අනූපමා චොප්රා]] මෙය තරු පහෙන් හතරක් ලබාදී පැවසූයේ &quot;ඉහළට ගමන් කරන, සිත දැඩි කරවන සහ දෘශ්‍යමය අතින් දර්ශනීය&quot; බවයි. එසේම &quot;බාජිරාඕ මස්තානි රඟදැක්වෙන්නේ ගීත නාට්‍යමය, සිහි මුර්ඡා කරවන, උණ ගන්වන සුලු ප්‍රේම කාව්‍යයක් අයුරින්&quot; බව ඇය රචනා කොට තිබිණි. එසේම ඇය විසින් ප්‍රධාන නළුවන්ගේ රංගන ප්‍රතිභාව අගයමින් මෙසේ ලියා ඇත: &quot;රන්වීර් සිං ක්ෂණිකව නොවූවත්, සෙමෙන් සෙමෙන් ඔබ තුළ විශ්වාසය ඇති කරවයි. ශක්තියෙන් පිරිපුන් නමුත් අනාරක්ෂිතතාවෙන් සහ අසරණභාවයෙන් රිදුම් දෙන මෙම චරිතය සංකීර්ණ එකකි. ප්‍රියංකා චොප්රා පෙනීසිටින්නේ දර්ශන ස්වල්පයක පමණක් වුව ද, ඇය එම දර්ශනවල උපරිම බලපෑමක් ඇතිකරවන්නී ය. දීපිකා පදුකෝන් නෙත් වසඟ කරවනසුලු ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Chopra|first=Anupama|title=Bajirao Mastani review by Anupama Chopra: Soaring, searing, sumptuous|url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/bajirao-mastani-review-by-anupama-chopra-soaring-searing-sumptuous/story-gZmskukJnTmbRtcS15D3XK.html|work=[[හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස්|Hindustan Times]]|date=22 December 2015|accessdate=11 January 2016}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටයට තරු පහෙන් හතරක් ලබාදෙන ''[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා]]'' පුවත්පත එහි &quot;විශිෂ්ට&quot; සිනමා ශිල්පය අගය කරමින් ලියා ඇත්තේ &quot;සෑම දසුනක්ම මහා සිතුවමක් බඳු ය. සෙවණැලි සහ පොකුරු පහන් සහිත මාලිග, මාලිගවාසීන්, කැඩපත්ලින් දිදුලන කුටි සහ ශෝකයෙන් දැවෙන අහස එය විසිතුරු කරයි.&quot; යුනවෙනි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bajirao Mastani Movie Review|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/Bajirao-Mastani/movie-review/50230402.cms|author=Das, Srijana Mitra|work=The Times of India|date=18 December 2015|accessdate=20 December 2015}}&lt;/ref&gt; [[බොලිවුඩ් හුංගාමා]]හි [[තරන් ආදාර්ශ්]] ද මෙයට තරු පහෙන් හතරක් දෙමින් පවසන්නේ එය &quot;සිනමාවේ මැණිකක්&quot; බවයි. එසේම &quot;[චිත්‍රපටයේ] රසවත් චරිත සහ ප්‍රබෝධනීය අනු කථා පුවත් කථාව උච්චස්ථානයක් කරා ගෙන යයි.&quot; මෙහි රංගන ප්‍රතිභාව අගය කළ ඔහු මෙසේ ලියා ඇත: &quot;රන්වීර් සිං අතිශයින් විස්මයජනක අතර පැහැදිළිවම ඉහළ ස්වරූපයක් ගනියි. නිරුත්සාහයෙන්ම චරිතය තුළට පිවිසීමට ඔහුට ඇති හැකියාව අගය කළ යුතු ය. මස්තානි මෙන්ම දීපිකා ද සිත් වසඟ කරවනසුලු අතර, ඇතැම් කථාංගවල නළුවකු ලෙසම ඇය සිය ශන්තිය ප්‍රදර්ශනය කරයි. ප්‍රියංකා චොප්රාගේ කාෂිබායි නිරූපණයට ද විශේෂ ලකුණු ලබා දිය යුතු ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Adarsh|first=Taran|title=Bajirao Mastani Review|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/526719|publisher=[[බොලිවුඩ් හුංගාමා|Bollywood Hungama]]|date=18 October 2015|accessdate=18 October 2015}}&lt;/ref&gt;

[[සී නිව්ස්]] ද මෙම චිත්‍රපටයට තරු පහෙන් හතරක් ලබාදෙමින් පවසන්නේ &quot;සම්පූර්ණයෙන්ම අතිශයින් දිදුළන නිකැළැල් කලා නිර්මාණයකි. එසේම මනා සංයමයකින් යුත් රංගනයෙන් සහ විශ්වසනීයත්වයෙන් මෙය තෙමී ඇත. මෙම ප්‍රේම ජනප්‍රවාදය නාට්‍යමය පෙම්වතුන් යළි ඔවුන්ගේ ‘බලාපොරොත්තුවේ’ රාමුව තුළ ස්ථාපනය කරාවි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title=‘Bajirao Mastani’ movie review: Avant-garde folklore, gleaming through Ranveer's eyes and Deepika's sweat!|url=http://zeenews.india.com/entertainment/movies/bajirao-mastani-movie-review-poise-panache-and-precision-ranveer-deepika-priyanka-own-silver-screen_1835926.html|author=Sharma, Drishti|publisher=Zee News|date=18 December 2015|accessdate=20 December 2015}}&lt;/ref&gt; ''[[මිඩ් ඩේ]]''හි සුභා ෂෙට්ටි-සාහා තරු පහෙන් තුන හමාරක් ලබාදෙමින් ලියා ඇත්තේ &quot;සංජේ ලීලා භන්සාලි ඔහුගේ සුවිශේෂී ශෛලිය මගින් ඔහුගේ කථා ප්‍රභේදය ඉදිරිපත් කරන්නේ මූඝල්-ඉ-අස්මීය පරිමාණයේ දැවැන්තභාවයකින්, පරිපූර්ණත්වයකින් ය. එය ත්‍රාසය දනවන ආකාරයේ අලංකෘත පසුතල, විසිතුරු සහ මනාව සැලසුම් කළ වස්ත්‍ර අංග සහ ස්වප්න සිනමා ශිල්පයකින් හැඩගැන්වී ඇත.&quot; එමගින් නරඹන්නන් &quot;සුවිශේෂී සහ අත්‍යාලංකෘත ලොවක් කරා කැඳවාගෙන යයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title='Bajirao Mastani' - Movie Review|url=http://www.mid-day.com/articles/bajirao-mastani---movie-review/16784184|author=Shetty-Saha, Shubha|work=Mid Day|date=18 December 2015|accessdate=20 December 2015}}&lt;/ref&gt; ''[[ඉන්ඩියා ටුඩේ]]'' පුවත්පතේ අනන්‍යා භට්ටාචාර්ය ද මෙම චිත්‍රපටයට තරු පහෙන් තුන හමාරක ඇගයුමක් ලබාදෙමින් පවසන්නේ එය &quot;අත්දැකීමක්&quot; බවත්, භන්සාලි යනු &quot;විශිෂ්ට ප්‍රේම-කථා කියන්නකු&quot; බවත් ය. ඇය විසින් රංගන ප්‍රතිභාව අගය කරමින් &quot;රන්වීර්, දීපිකා, ප්‍රියංකා බබලන බවත් [...] තාන්වි අස්මි භයානක මාතෘ මූලිකාවියකගේ චරිතය ක්‍රියාකාරීව නිරූපණය කරයි.&quot; කෙසේනමුත්, ඇය සිතන්නේ මෙහි සංස්කරණය &quot;තවත් මඳක් නිරවුල් වූයේ නම් යහපත් බවයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Bhattacharya|first=Ananya|title=Bajirao Mastani review: Ranveer, Deepika, Priyanka shine in this epic love story|url=http://indiatoday.intoday.in/story/bajirao-mastani-review-deepika-ranveer-priyankas-grand-love-story-bajirao-mastani-movie-review/1/550118.html|publisher=''[[ඉන්ඩියා ටුඩේ|India Today]]''|date=18 October 2015|accessdate=19 October 2015}}&lt;/ref&gt; [[කොයිමොයි]] ද මෙම චිත්‍රපටයට තරු පහෙන් තුන හමාරක් ප්‍රදානය කරමින් භන්සාලිගේ අධ්‍යක්ෂණය සහ සංගීත නිර්මාණය අගය කොට ඇත. එහි රචනා කොට ඇත්තේ &quot;එය අධ්‍යක්ෂණයට පිවිසෙන විට, බාජිරාඕ මස්තානි යනු හුදු සිනමා ප්‍රභාවකි. වීරකථා ප්‍රේම වෘත්තාන්තය ගොජනැගීමට භන්සාලි තුළ වූ පැහැදිළි දැක්ම වසර ගණනාවක නැවතීමෙන් පසු දිවා ආලෝකයක් ගෙන එයි. වස්ත්‍ර, පසුතල සහ සුදීප් චැටර්ජීගේ සිනෙමාරූපණය සියල්ල හේතුවෙන් මනස්කාන්ත ප්‍රදර්ශනාංගයක් නිමැවී ඇත.&quot; ඇය තවදුරටත් රංගනය පිළිබඳ ප්‍රශංසා කරන්නේ ප්‍රධාන නළුනිළියන් තිදෙනාගේ රසායන විද්‍යාව සහ සිනොමරූපණය &quot;ත්‍රාසය දනවනසුලු&quot; බවයි.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Redkar|first=Surabhi|title=Bajirao Mastani Movie Review|url=http://www.koimoi.com/reviews/bajirao-mastani-review/|publisher=[[කොයිමොයි|Koimoi]]|date=18 December 2015|accessdate=18 December 2015}}&lt;/ref&gt; [[එන්ඩීටීවී|NDTV]] වෙනුවෙන් සයිබාල් චැටර්ජී චිත්‍රපටයට තරු පහෙන් තුන හමාරක් ලබාදෙමින් ලියා ඇත්තේ, &quot;මෙම වර්ණවක් සහ නාට්‍යමය චිත්‍රපටයේ කිසිදු අපැහැදිළි දර්ශනයක් අන්තර්ගත නොවේ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Chatterjee|first=Saibal|title=Bajirao Mastani Movie Review|url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/bajirao-mastani-movie-review-1213|publisher=''[[එන්ඩීටීවී|NDTV]]''|date=18 October 2015|accessdate=19 October 2015}}&lt;/ref&gt;

මෙම චිත්‍රපටයට තරු පහෙන් තුනක් ලබාදෙන [[රජීව් මසන්ද්]] විස්තර කරන්නේ මෙම චිත්‍රපටය &quot;කලාත්මක නමුත් වෙහෙසකර&quot; බවයි. ඒසේම ඔහු චිත්‍රපටයේ දිග ප්‍රමාණය ද විවේචනයට ලක්කළේ ය. කෙසේනමුත්, ඔහු විසින් මෙහි සිනෙමාරූපණය, නිෂ්පාදන සැලසුම සහ රංගන ප්‍රතිභාව (විශේෂයෙන් චොප්රාගේ) අගය කොට තිබේ. ඔහු මෙසේ රචනා කරයි: &quot;මෙම චිත්‍රපටය ප්‍රියංකා‍ චොප්රාගේ කාෂිබායිගේ ප්‍රහසන සහ ක්‍රීඩාකාමී හැකියාව මගින් අලංකාර වී ඇත. චොප්රා ඇගේ චරිතයට ගෞරවයක් රැගෙන එයි. ප්‍රායෝගිකව ඇය චිත්‍රපටය සොරකම් කරයි&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Grace Period|url=http://www.rajeevmasand.com/reviews/our-films/grace-period/|author=Masand, Rajeev|publisher=RajeevMasand.com|date=8 December 2015|accessdate=20 December 2015}}&lt;/ref&gt; අනෙක් අතින්, ''[[ද හින්දු]]'' පුවත්පතේ නම්රාතා ජෝෂි මෙම චිත්‍රපටය “ඓතිහාසික පිම්මක්” බවත් &quot;සංජේ ලීලා භන්සාලි තවත් දෘශ්‍ය දර්පණයක් සමග යළි පැමිණ හිතාමතාම ඉන් නිරූපණය වන ඉතිහාසය නිදහස්ව භාවිතා කොට තිබේ. එය විඩාපත් වුවත්, සිත් ඇදගැනීමට සමත් ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Joshi|first=Namrata|title=Bajirao Mastani: A historical leap|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/bajirao-mastani-a-historical-leap/article8004323.ece|publisher=''[[ද හින්දු|The Hindu]]''|date=19 December 2015|accessdate=19 December 2015}}&lt;/ref&gt; මීට විරුද්ධ අයුරින් [[Rediff.com|Rediff]]හි රාජා සේන් මෙම චිත්‍රපටය මගින් විස්මයට පත්ව නැත. ඔහු මෙයට තරු පහෙන් දෙකක් පමණක් ලබා දී ඇත. කෙසේනමුත්, චොප්රා සහ සිංගේ රංගන ප්‍රතිභාව අගය කරන ඔහු එය &quot;දැවැන්ත&quot; බව පවසයි. පදුකෝන්ගේ රංගනය විවේචනය කරන ඔහු පවසන්නේ &quot;පදුකෝන් නොසැලකිල්ලෙන් ප්‍රවේශ වූ බවක් පෙනේ. ඇය සම්පූර්ණයෙන්ම ව්‍යාකූල අයුරින් පෙනී සිටින අවස්ථා ද වේ. ඇයගේ චරිතය මුළුමණින්ම ප්‍රියංකා විසින් ගිලගෙන තිබීම හේතුවෙන් ඇයට මෙහි නාමය වන බාජිරාඕ මස්තානි හිමිනොවේ යැයි සිතේ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Review: Priyanka, Ranveer are terrific in Bajirao Mastani|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-priyanka-ranveer-are-terrific-in-bajirao-mastani/20151218.htm|author=Sen, Raja|publisher=[[Rediff.com]]|date=8 December 2015|accessdate=20 December 2015}}&lt;/ref&gt; ''[[ද ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්]]''හි ශුභ්‍රා ගුප්තා ද මෙම චිත්‍රපටය නිසා කලකිරුණු බව පවසයි. ඇය ලියන්නේ &quot;බාජිරාඕ මස්තානි හට චැවැන්ත ඓතිහාසික කතාමාලාවක් වීමේ හැකියාව තිබිණි. ඔබට කෝප වන්නට අවශ්‍ය වේවි. එය අවසන් වන්නේ වෙස් නාට්‍යයක් ලෙස ය: වස්ත්‍ර රැසක්, හිස් නාට්‍යයක් සහ සුළු කථා පුවතක් මෙහි ඇතුළත් ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Gupta|first=Subhhra|title=Bajirao Mastani review: Deepika Padukone, Ranveer Singh’s movie ends up being a costume drama|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bajirao-mastani-movie-review-deepika-padukone-ranveer-singh-one-and-half-stars/|publisher=''[[ද ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්|The Indian Express]]''|date=19 October 2015|accessdate=19 October 2015}}&lt;/ref&gt;

==සංගීතය==
{{Main article|බාජිරාඕ මස්තානි (ධ්වනිපථය) }}

චිත්‍රපටයේ [[චිත්‍රපට ස්වර මාලාව|මුල් ස්වර මාලාව]] රචනා කරන ලද්දේ [[සංචිත් බල්හාරා]] විසිනි. නමුත් මුල් ගීත රචනා කරන ලද්දේ [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]] විසින් ශ්‍රේයාස් පුරාණික් සහ දේව්රාත් නදාර්ගේ සහාය ඇතිව ය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sanjay-leela-bhansali-to-compose-music-for-deepika-padukone-and-ranveer-singhs-bajirao-mastani/|title=Sanjay Leela Bhansali to compose music for දීපිකා පාඩුකෝන් and Ranveer Singh's Bajirao Mastani|publisher=Bollywood Life|date=5 August 2014|accessdate=5 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170916003743/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sanjay-leela-bhansali-to-compose-music-for-deepika-padukone-and-ranveer-singhs-bajirao-mastani/|archive-date=16 September 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; හින්දි පද රචනය සිද්ධාර්ත්-ගරිමා, [[ඒ. එම්. ටුරාස්]] සහ ප්‍රශාන්ත් ඉන්ගොලේ විසින් සිදුකරන ලදී. [[නාදපථ ඇල්බමය]] මුදාහරින ලද්දේ [[ඊරෝස් ඉන්ටර්නැෂනල්|ඊරෝස් මියුසික්]] ආයතනය මගින් 2015 නොවැම්බර් 24 දින ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/bajirao-mastani-original-motion/id1061063488?ign-mpt=uo%3D8|title=Bajirao Mastani (Original Motion Picture Soundtrack) by Sanjay Leela Bhansali and Shreyas Puranik on iTunes|publisher=[[අයිටියුන්ස් ස්ටෝර්|iTunes Store]]|accessdate=5 December 2015}}&lt;/ref&gt; නාදපථයේ සැබෑ හින්දි ප්‍රභේදය ගීත දහයකින් සමන්විත වේ. මෙහි නාදපථ ඇල්බමය [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] සහ [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] ප්‍රභේදවලින් ද මුදාහාරුණු අතර, ඒවායේ පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ පිළිවෙලින් [[මධන් කාර්කි]] සහ [[රාමජෝගයියා සාස්ත්‍රි]] විසිනි.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/music/lyricists-open-up-on-the-challenges-of-getting-the-essence-of-a-track-right-for-bilingual-films/article8446630.ece|title=Keeping a song's spirit intact|date=2016-04-07|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2016-05-18}}&lt;/ref&gt; එම ප්‍රභේද දෙකෙහිම ගීත අට බැගින් ඇතුළත් විය.

==බොක්ස් ඔෆිස්==
මෙම චිත්‍රපටය එහි ආරම්භක දිනයේම ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 12.80 (ඇ.ඩො. මිලියන 1.9) ක ශුද්ධ ආදායමක් හිමිකරගැනීමට සමත් විය. මෙය වසරේ දසවැනියට ඉහළම වාර්තාගත ආදායම විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.koimoi.com/box-office/bajirao-mastani-has-a-good-day-1-10th-highest-opener-of-the-year/|title=Bajirao Mastani Has A Good Day 1 - 10th Highest Opener Of The Year|work=Koimoi}}&lt;/ref&gt; දෙවන දිනය වනවිට, චිත්‍රපටයේ ආදායම වර්ධනය වූ අතර එය ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 15.52ක (ඇ.ඩො. මිලියන 2.3) ක ශුද්ධ ආදායමක් හිමිකරගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/bajirao-mastani-2nd-day-box-office-collection-ranveer-deepikas-film-shows-good-growth-saturday-660261|title=Bajirao Mastani 2nd-day box office collection: Ranveer-Deepika's film shows good growth on Saturday|date=20 December 2015|work=International Business Times, India Edition}}&lt;/ref&gt; තෙවන දිනයේ තවත් ඉහළ ආදායමක් හිමිකරගත්තේ ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 18.45 (ඇ.ඩො. මිලියන 2.7) ක ශුද්ධ ආදාමක් ලබමිනි. චිත්‍රපටය එහි පළමු සති අන්තයේ දිනවල ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 46.77ක (ඇ.ඩො. මිලියන 7.0) ආදායමක් හිමිකරගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/bajirao-mastani-opening-weekend-box-office-collection-ranveer-starrer-unstoppable-india-crosses-660376|title=Bajirao Mastani opening weekend box office collection: Ranveer starrer unstoppable in India; crosses Rs 50 crore mark worldwide|date=21 December 2015|work=International Business Times, India Edition}}&lt;/ref&gt; ඒ අනුව චිත්‍රපටය එහි පළමු සතියේ දිනවල ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 39.88ක (ඇ.‍ඩො. මිලියන 5.9)ක ආදායමක් හිමිකරගත්තේ ය. මෙලෙසින් පළමු සතිය තුළ චිත්‍රපටයට ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 86.15 (ඇ.ඩො. මිලියන 13) ක සම්පූර්ණ ශුද්ධ ආදායමක් හිමිකරගත්තේ ය. මෙය වසරේ සිව්වන ඉහළම සතියේ ආදායම විය.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Box office collection: 'Bajirao Mastani' records 4th highest first week income; set for a strong second weekend|url =http://m.ibtimes.co.in/box-office-collection-bajirao-mastani-records-4th-highest-first-week-income-set-strong-second-660899|website=International Business Times, India Edition|publisher = |accessdate =2016-01-01}}&lt;/ref&gt;

මෙහි චෙවන සිකුරාදා දිනය වනවිට, ආදායම තවත් 20%කින් වර්ධනය වූ අතර, එදින එය ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 12.50ක (ඇ.ඩො. මිලියන 1.9) ශුද්ධ ආදායමක් ලෙස වාර්තා විය.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Bajirao Has Growth On Day Eight Dilwale Flat - Box Office India|url =http://www.boxofficeindia.com/art_detail.php?articalid=1682#.Vn5PI9DhVzR|website=www.boxofficeindia.com|accessdate = 2016-01-01}}&lt;/ref&gt; ඒ වනවිට චිත්‍රපටය ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 98.40 (ඇ.ඩො. මිලියන 15) ක ශුද්ධ ආදායමක් ලබා වසරේ හයවන ඉහළම ආදායම හිමිකරගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Box office collection: 'Bajirao Mastani' beats Akshay's 'Baby', 'Singh Is Bling'; 'Star Wars: The Force Awakens' takes a good start|url=http://m.ibtimes.co.in/box-office-collection-bajirao-mastani-beats-akshays-baby-singh-bling-star-wars-force-660959|website=International Business Times, India Edition|publisher = |accessdate =2016-01-01}}&lt;/ref&gt; දින එකොළහක් ඇතුළත චිත්‍රපටයේ දේශීය ශුද්ධ ආදායම ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 123 (ඇ.ඩො. මිලියන 18) පමණ විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/art_detail.php?articalid=1694#.VoPXGLZ97IV|title=Bajirao Mastani Second Monday Business|date=Dec 29, 2015|accessdate=Dec 30, 2015|work=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

පළමු සතිය තුළ විදෙස් තිරගත වීම් මගින් චිත්‍රපටයට ඇ.ඩො. මිලියන 6.5ක (ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 43ක) ආදායමක් හිම විය.&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Dilwale Is Huge In Overseas Markets - Box Office India|url = http://www.boxofficeindia.com/art_detail.php?articalid=1680#.Vn2C2bZ97Mx|website = www.boxofficeindia.com|accessdate = 2016-01-01}}&lt;/ref&gt;

තිරගත වීම් අවසානයේ බාජිරාඕ මස්තානි චිත්‍රපටය ලෝකය පුරා ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 357ක (ඇ.ඩො. මිලියන 53) ආදායමක් හිමිකරගැනීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;bajirao357c&quot;&gt;{{Cite web|title = Dilwale V Bajirao Mastani Worldwide Comparison|url=http://www.boxofficeindia.com/art_detail.php?articalid=1808#.Vr1cGLR97IW|website=www.boxofficeindia.com|access-date = 2016-02-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/art_detail.php?articalid=1695#.VoPU0LZ97IV|title=Dilwale V Bajirao Mastan - Worldwide Race Still On|date=Dec 30, 2015|accessdate=Dec 30, 2015|work=boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;

==සම්මාන==
{{Main article|බාජිරාඕ මස්තානි ලද ඇගයුම් ලැයිස්තුව}}

==ආශ්‍රේයයන්==
{{reflist|colwidth=30em}}

==බාහිර සබැඳි==
{{Portal|බොලිවුඩ්|2010 දශකය}}
* {{IMDb title|3735246|බාජිරාඕ මස්තානි}}
* {{Bollywoodhungama|526719|බාජිරාඕ මස්තානි}}
* {{Rotten Tomatoes|bajirao_mastani|බාජිරාඕ මස්තානි}}

{{Sanjay Leela Bhansali}}
{{FilmfareAwardBestFilm 2001-2020}}

{{DEFAULTSORT:බාජිරාඕ මස්තානි}}
[[ප්‍රවර්ගය:2015 වසර තුළ චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ හින්දි-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:2010 දශකයේ චරිතාපදාන චිත්‍රපට]]
[[Category:2010 දශකයේ නාට්‍ය චිත්‍රපට]]
[[Category:2010 දශකයේ ඓතිහාසික චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු චරිතාපදාන චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු නාට්‍ය චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු වීර කථා චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු ඓතිහාසික චිත්‍රපට]]
[[Category:රාජකීයයන් පිළිබඳ චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු නවකථා පාදක කරගත් චිත්‍රපට]]
[[Category:සංජේ ලීලා භන්සාලි විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට]]
[[Category:18වන සියවස පසුබිමෙහි නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට]]
[[Category:රාජස්ථානයේ රූගත කෙරුණු චිත්‍රපට]]
[[Category:චිත්‍රපට තුළ ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය]]
[[Category:ඓතිහාසික ප්‍රේම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට]]
[[Category:ඓතිහාසික වීර කථා චිත්‍රපට]]
[[Category:ප්‍රේම වෘත්තාන්ත වීර කථා චිත්‍රපට]]
[[Category:දෙමළ බසින් හඬකැවුණු හින්දි-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:තෙලිඟු බසින් හඬකැවුණු හින්දි-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:අධ්‍යක්ෂක විසින් හොඳම අධ්‍යක්ෂක ජාතික සම්මානය දිනාගත් චිත්‍රපට]]</text>
      <sha1>g5hewvpiqad83wi7xva5mmp8uacn0he</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අනුෂ්කා ෂෙට්ටි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75644</id>
    <revision>
      <id>800618</id>
      <parentid>800068</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T23:40:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61041" sha1="arhft59kaa05bdgh355d5jpcdr9ys9i" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name          = අනුෂ්කා ෂෙට්ටි
| image         = Anushka Shetty first look Baahubali 2 (cropped).jpg
| caption       = අනුෂ්කා ෂෙට්ටි ඉන්දියාවේ මුම්බායිහි ''[[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]]'' (2016) චිත්‍රපටයේපළමු දැක්ම අවස්ථාවේ දී. 
| birth_name    = ස්වීටි ෂෙට්ටි&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Sweety-is-a-boringperson-thats-why-I-become-Anushka-for-my-fans-Anushka-Shetty/articleshow/50043350.cms&quot;Sweety is a boring person, that’s why I become Anushka for my fans: Anushka Shetty&quot;]&lt;/ref&gt;
| birth_date    = {{birth date and age|df=yes|1981|11|7}}&lt;ref&gt;[http://www.dnaindia.com/entertainment/report-baahubali-actress-anushka-shetty-celebrates-her-34th-birthday-2143042&quot;'Baahubali' actress Anushka Shetty celebrates her 34th birthday!&quot;]&lt;/ref&gt;
| birth_place   = [[මැංගලෝර්]], [[කර්ණාටක]], ඉන්දියාව
| residence     = [[හයිදරාබාද්]], [[තෙලංගානා]], ඉන්දියාව&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Anushka-settled-in-Hyderabad/articleshow/8900121.cms&quot;Anushka ‘settled’ in Hyderabad&quot;]&lt;/ref&gt;
| education     = [[පරිගණක යෙදුම් උපාධිධාරී|BCA]]
| height        = {{convert|1.7|m|abbr=on}}
| religion      = [[හින්දු ආගම]]
| othername     = 
| occupation    = නිළියක, නිරූපිකාවක, හිටපු යෝගා ගුරුවරියක
| years_active  = 2005–වර්තමානය
| awards        = [[කලෛමාමණි]], [[නන්දි සම්මානය]]
}}

'''ස්වීටි ෂෙට්ටි''' (උපත 7 නොවැම්බර් 1981), හෙවත් '''අනුෂ්කා ෂෙට්ටි''' යන [[වේදිකා නාමය|වේදිකා නාමයෙන්]] ප්‍රකට වී ඇත්තේ [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] සහ [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] චිත්‍රපටවල ප්‍රමුඛව රංගනයේ යෙදෙන [[ඉන්දියාව|ඉන්දියානු]] [[චිත්‍රපට නිළිය|නිළියක]] සහ නිරූපිකාවකි.

ඇය සිය රංගන වෘත්තිය ඇරඹූයේ 2005 තෙලිඟු චිත්‍රපටයක් වූ ''[[සුපර් (2005 චිත්‍රපටය)|සුපර්]]'' චිත්‍රපටය ඔස්සේ ය. ඇය විසින් ''[[වික්‍රමර්කුඩු]]'' (2006), ''[[අරුන්දතී (2009 චිත්‍රපටය)|අරුන්දතී]]'' (2009), ''[[වේඩම් (චිත්‍රපටය)|වේඩම්]]'' (2010), ''[[රුද්‍රමාදේවි (චිත්‍රපටය)|රුද්‍රමාදේවී]]'' (2015) සහ ''[[බාහුබලි: ද බිගිනිං]]'' (2015) යන සුප්‍රකට තෙලිඟු චිත්‍රපට ගණනාවක ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කොට ඇත. ඉහළ නිෂ්පාදන අයවැයකින් යුත් නිර්මාණ මාලාවකට දායක වීමෙන් පසු, ඇය තෙලිඟු සිනමාවේ ප්‍රමුඛ නිළියන්ගෙන් අයකු ලෙස සිය නාමය සනිටුහන් කරගත්තා ය.&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{cite web|url=http://movies.rediff.com/slide-show/2009/dec/29/slide-show-1-south-2009s-top-telugu-actresses.htm |title=Top Telugu actresses of 2009 - Rediff.com Movies |publisher=Movies.rediff.com |date=2009-12-29 |accessdate=2011-06-18}}&lt;/ref&gt; ඇය විචාරක පැසසුමට පාත්‍ර වූයේ ''අරුන්දතී'' (2009) චිත්‍රපටයේ අරුන්දතී චරිතය,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.rediff.com/slide-show/2010/may/31/slide-show-1-south-interview-with-anushka-shetty.htm |title=Meet super-talented Anushka Shetty! - Rediff.com Movies |publisher=Movies.rediff.com |date=2010-05-31 |accessdate=2011-06-18}}&lt;/ref&gt; ''වේඩම්'' (2010) හි සරෝජා චරිතය&lt;ref name=&quot;rediff1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-top-telugu-actresses-of-2010/20101220.htm |title=Top Telugu Actresses of 2010 - Rediff.com Movies |publisher=Rediff.com |date=2010-12-20 |accessdate=2011-06-18}}&lt;/ref&gt; සහ ''[[රුද්‍රමාදේවි (චිත්‍රපටය)|රුද්‍රමාදේවී]]'' රැජිනගේ චරිතය නිරූපණය හේතුවෙනි. මේ හේතුවෙන් ඇයට [[‍ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ|ෆිල්ම්ෆෙයාර්]] සම්මාන තුනකුත්, [[නන්දි සම්මාන|නන්දි]] සම්මානයකුත් සහ [[සිනේමා සම්මාන]] තුනකුත් හිමි කරගැනීමට හැකි විය. 2010 දශකයේ, අනුෂ්කා දෙමළ සිනමාවේ ද සාර්ථකත්වයට පත්වූයේ ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට වූ ''[[සිංගම්]]'' (2010),&lt;ref name=autogenerated1/&gt; හා එහි දෙවන කොටස වූ ''[[සිංගම් II]]'' (2013) සහ ''[[යෙන්නෛ අරින්දාල්]]'' (2015) යන චිත්‍රලටවල රංගනය නිසා ය. මෙම චිත්‍රපට ත්‍රිත්වයම ඉහළ ආර්ථික සාර්ථකත්වයක් හිමි කරගත් අතර, ''[[වානම්]]'' (2011), ''[[දෙයිව තිරුමගල්]]'' (2011) සහ ''[[ඉන්ජි ඉදුප්පළගි]]'' (2015) චිත්‍රපටවල ඇගේ රංගනය විචාරක පැසසුමට ලක් විය.

ඇයව &quot;2015 හයිදරාබාද්හි වඩාත්ම මනහර කාන්තාව&quot; ලෙස නම්කෙරිණි.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Most-Desirable-Woman-of-2015-Anushka-Shetty/articleshow/52063679.cms&quot;Most Desirable Woman of 2015: Anushka Shetty&quot;]&lt;/ref&gt;

== මුල්කාලීන දිවිය ==
[[කර්ණාටක]] ප්‍රාන්තයේ [[මැංගලෝර්|මැංගලෝරයේ]] උපන් අනුෂ්කා, ''බෙල්ලිපාඩි උරමාලු ගුතු'' පවුලෙන් පැවත එන [[තුල්වා]] ජාතික කාන්තාවකි.&lt;ref name=TOI&gt;{{cite news|last=Vinobha KT|title=Household Kola draws Tulu belle to Bellipady|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-24/mangalore/30554058_1_anushka-shetty-telugu-film-tuluva|accessdate=7 January 2012|newspaper=The Times of India|date=24 December 2011|archive-date=20 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520203812/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-24/mangalore/30554058_1_anushka-shetty-telugu-film-tuluva|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ඇගේ දෙමව්පියන් වූයේ ප්‍රෆූලා සහ ඒ. එන්. විට්ටල් ෂෙට්ටි ය.&lt;ref name=TOI /&gt; ගුණරංජන් ෂෙට්ටි සහ සායි රමේෂ් ෂෙට්ටි යනුවෙන් ඇයට සහෝදරයන් දෙදෙනකු වේ. මින් රමේෂ් ෂෙට්ටි රූපලාවන්‍ය ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකි.&lt;ref name=TOI /&gt; අනුෂ්කා ඇගේ පාසල් අධ්‍යාපනය [[බැංගලෝරය|බැංගලෝ‍රයේ]] හදාළ අතර, [[පරිගණක යෙදුම් උපාධිධාරී|පරිගණක යෙදුම් උපාධිය]] හදාළේ [[මවුන්ට් කාර්මල් කොලීජිය, බැංගලෝරය|බැංගලෝරයේ මවුන්ට් කාර්මල් කොලීජියේ]] ය. ඇය භාරත් ඨාකූර් යටතේ යෝගා උපදේශිකාවක ලෙස පුහුණුවූවා ය.&lt;ref&gt;http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-anushka-shetty/20100531.htm&lt;/ref&gt;

== චිත්‍රපට වෘත්තිය ==

=== ප්‍රවිෂ්ඨය සහ තෙලිඟු සිනමාවේ කීර්තියට පත් වීම: 2005-2008 ===
අනුෂ්කා ඇගේ රංගන දිවිය ආරම්භ කළේ [[පූරි ජගන්නාත්]]ගේ 2005 තෙලිඟු චිත්‍රපටයක් වූ ''[[සුපර් (2005 චිත්‍රපටය)|සුපර්]]'' චිත්‍රපටය ඔස්සේ ය. මෙහි ඇය [[අක්කිනේනි නාගාර්ජුනා]] සහ [[අයේෂා ටාකියා]] සමග චරිත නිරූපණයෙන් දායක වූවා ය. ''IndiaGlitz'' පැවසූයේ &quot;අයේෂා සහ අනුෂ්කා යන යුවතියන් දෙපළ විස්මිත සහ මෝස්තරකාරී බවයි. ඔවුන්ගේ කෝණයෙන් සහ වක්‍රයන් පැහැදිළිවම ඔබව මෝහනයට පත් කරවයි. ඔවුන්ගේ රංගනය නම්? හොඳ ය. ඔවුන්ගේ මෙම චිත්‍රපටයේ සිටින්නේ ද ඒ වෙනුවෙනි.&quot;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/review/7584.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2017-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206143426/https://www.indiaglitz.com/channels/telugu/review/7584.html }}&lt;/ref&gt; මීට අමතරව ''[[සයිෆි|Sify]]'' පැවසූයේ &quot;අයේෂා සහ අනුෂ්කා යන සරාගී තරුණියන් ඔවුන්ගේ සිරුරේ සුන්දරත්වය මැනවින් ප්‍රදර්ශනය කරති.&quot;&lt;ref&gt;http://www.sify.com/movies/super-review-telugu-13904525.html&lt;/ref&gt; එම වර්ෂයේම, ''[[මහා නන්දි]]'' චිත්‍රපටයේ රංගනයේ යෙදුණේ [[ශ්‍රීහාරි]] සහ [[සුමන්ත්]] සමග ය. ''IndiaGlitz'' පැවසූයේ, &quot;අනුෂ්කා මනහර ලෙස දිස්වේ&quot; නමුත් වැඩිදුරටත් සඳහන් කොට තිබුණේ, &quot;පිටපත ගෙත්තම් කොට තිබුණත්, එහි නූල් ඇදී ඇති සෙයක් දිස්වේ.&quot;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/review/7731.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2017-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206154822/https://www.indiaglitz.com/channels/telugu/review/7731.html }}&lt;/ref&gt; ''Sify'' පැවසූයේ &quot;පළමු අර්ධයේ දී මෙය ප්‍රාණවත් ස්වරූපයකින් යුතු බව පෙනුණත්, එහි පසු භාගය විකෘත සහ නොසැලකිලිමත් ස්වභාවයක් ගන්නා බවයි.&quot; එසේම, &quot;වාසුගේ කැමරාවට ස්තුති වන්නට අනුෂ්කාව කුල්මත් අයුරින් දිස්වන අතර, එය චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් විශාල දියුණුවකි.&quot;&lt;ref&gt;http://www.sify.com/movies/mahanandi-review-telugu-14026821.html&lt;/ref&gt;

2006දී, ඇය චිත්‍රපට හතරක් සඳහා දායක වූ අතර, ඉන් පළමුවැන්න [[එස්. එස්. රාජමෞලි]]ගේ ''[[වික්‍රමාර්කුඩු]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙහි ඇය සමග [[රවි තේජා]] චරිත නිරූපණය කළේ ය. මෙම චිත්‍රපටය ආර්ථික අතින් අතිශය සාර්ථකත්වයට පත්වූ අතර, මේ හේතුවෙන් ඇය [[තෙලංගානා]] සහ [[ආන්ධ්‍රා ප්‍රදේශ්]] තුළ ජනප්‍රියත්වයට පත් විය.&lt;ref name=autogenerated2&gt;{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/news/2000march20/chitchat-anushka1.html |title=Anushka interview&amp;nbsp;— chitchat&amp;nbsp;— Telugu film actress |publisher=Idlebrain.com |date=21 June 2007 |accessdate=18 June 2011| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110610220233/http://www.idlebrain.com/news/2000march20/chitchat-anushka1.html| archivedate= 10 June 2011 &lt;!--DASHBot--&gt;| url-status= live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/news/2000march20/2006top10films.html |title=top 10 commercial hits in Telugu for yar 2006 - telugu cinema news |publisher=Idlebrain.com |date=27 December 2006 |accessdate=18 June 2011| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110610220228/http://www.idlebrain.com/news/2000march20/2006top10films.html| archivedate= 10 June 2011 &lt;!--DASHBot--&gt;| url-status= live}}&lt;/ref&gt; ''Nowrunning.com''හි කිෂෝර් පැවසූයේ &quot;චිත්‍රපටයේ උච්චතම අවස්ථා නම්, රවීතේජාගේ නිකැළැල් රංගනයත්, අනුෂ්කාගේ මාධුර්යයත් ය. නළුවකු සතුව පැවතිය යුතු සියලු අංගයන් රවිතේජා විසින් ඇතුළත් කොට ඇති අතර, කාන්තාවකට පැවතිය යුතු සියලුම වස්තූන් අනුෂ්කා සතු ය.&quot;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.nowrunning.com/movie/3014/telugu/vikramarkudu/763/review.htm |access-date=2017-11-01 |archive-date=2017-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908031006/http://www.nowrunning.com/movie/3014/telugu/vikramarkudu/763/review.htm }}&lt;/ref&gt; එසේම ''Sify'' පවසා තිබුණේ අනුෂ්කා &quot;ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන්ම උසස්&quot; බව ය.&lt;ref&gt;http://www.sify.com/movies/vikramarkudu-review-telugu-14236373.html&lt;/ref&gt;

ඇය ප්‍රධාන චරිත නිරූපණයෙන් දායක වූ ඊළඟ චිත්‍රපටය ''[[අස්ත්‍රම් (චිත්‍රපටය)|අස්ත්‍රම්]]'' නැමැති චිත්‍රපටයකි. මෙය 1999 හින්දි චිත්‍රපටයක් වූ ''[[සර්ෆරෝෂ්]]''හි ප්‍රතිනිර්මාණයකි. ඉන් අනතුරුව ඇය [[දෙමළ සිනමාව|දෙමළ චිත්‍රපට ක්ෂේත්‍රයේ]] සිය ආගමනය සනිටුහන් කරමින් [[සුන්දර් සී.]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් වූ ''[[රෙන්ඩු]]''හි චරිත නිරූපණය කළා ය. මෙහි ඇය [[ආර්. මාධවන්]] සමග චරිත නිරූපණයේ නියැළුණා ය. පසුව එම වර්ෂයේම, ඇය සුපිරු තරුවක් වූ චිරන්ජීවී සමග [[ඒ. ආර්. මුරුගාදෝස්]]‍ගේ තෙලිඟු චිත්‍රපටයක් වූ ''[[ස්ටාලින් (2006 චිත්‍රපටය)|ස්ටාලින්]]'' චිත්‍රපටයේ විශේෂ නිරූපණයක් සිදුකළා ය.

2007 වර්ෂයේ ඇගේ ප්‍රථම නිර්මාණය වූයේ ''[[ලක්ෂ්‍යම් (2007 චිත්‍රපටය)|ලක්ෂ්‍යම්]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙය ආර්ථික අතින් සාර්ථකත්වයට පත් විය. අනතුරුව ඇය [[ලෝරන්ස් රාඝවේන්ද්‍රා|රාඝවා ලෝරන්ස්]]ගේ ''[[ඩොන් (2007 චිත්‍රපටය)|ඩොන්]]'' චිත්‍රපටයේ චරිත නිරූපණය කළේ නාගාර්ජුනා සමග ය. මෙය ද බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තා තබමින් තිරගත විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/news/2000march20/2007top10films.html |title=top 10 films in 2007 at box office- telugu cinema news |publisher=Idlebrain.com |date=28 December 2007 |accessdate=18 June 2011| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110610220244/http://www.idlebrain.com/news/2000march20/2007top10films.html| archivedate= 10 June 2011 &lt;!--DASHBot--&gt;| url-status= live}}&lt;/ref&gt; 2008දී ඇය චිත්‍රපට හයකට දායක වී තිබේ. එම වසරේ පළමු නිකුතුව වූ ''[[ඔක්කා මගාදු]]''හි ඇය ප්‍රධාන කාන්තා චරිත තුනෙන් එකක් නිරූපණය කළා ය. [[ඔක්කා මගාදු]]හි ඇය සමග රංගනයේ යෙදුණේ [[නන්දමුරි බාලක්‍රිෂ්ණා]] නම් නළුවායි. ඇගේ අනුයාත චිත්‍රපට වූ ''[[ස්වාගතම්]]''හි [[ජගපති බාබු]] සහ [[භූමිකා චෞලා]] සමගත්, ''[[බලදුර්]]'' චිත්‍රපටයේ රවී තේජා සමගත් ඇය චරිත නිරූපණය කළ නමුත්, ඒවාට එතරම් යහපත් ප්‍රතිචාර හිමිනොවී ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.telugucinema.com/c/publish/news/anushka_dc3008.php |title=News : Heroines of the year: Anushka, Trisha |publisher=Telugucinema.com |date= |accessdate=17 December 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.telugucinema.com/c/publish/movietrade/apbo2008_printer.php |title=A.P Box-office 2008 |publisher=TeluguCinema.Com |date=27 December 2008 |accessdate=17 December 2011}}&lt;/ref&gt; අනතුරුව ඇය [[තොට්ටෙම්පුඩි ගෝපිචන්ද්|ගෝපිචන්ද්]] සමග චරිත නිරූපණයේ නියැළුණු ''[[සෞර්යම්]]'' චිත්‍රපටය බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තා තබමින් තිරගත විය.

=== විචාරක පිළිගැනීම සහ බොක්ස් ඔෆීස් සාර්ථකත්වය: 2009-2010 ===
2009දී, අනුෂ්කා පළමු වරට අතිශයින් ජනප්‍රිය ෆැන්ටසි චිත්‍රපටයක් වූ ''[[අරුන්දතී (2009 චිතපටය)|අරුන්දතී]]'' චිත්‍රපටයේ රැඟුවා ය. වීරවරියක වටා කේන්ද්‍රගත වූ මෙම චිත්‍රපටයේ ඇය පළමුවරට ද්විත්ව චරිත නිරූපණයක් සිදුකළා ය.&lt;ref name=autogenerated1 /&gt; මෙය විචාරකයන්ගේ පැසසුමට ලක්වූ අතර, ආර්ථික අතින් ද සාර්ථකත්වයට පත් විය. එම චිත්‍රපටයේ අනුෂ්කාගේ රංගන ප්‍රතිභාව විචාරකයන්ගේ ගෞරවාදරයට පාත්‍ර විය. ''Idlebrain''හි ජීවි ඇය පිළිබඳ රචනා කළේ ඇයගේ &quot;සරලව ද්විත්ව චරිත විස්මය දනවන බවත්&quot; සහ ඇය &quot;අවිවාදයෙන්ම විශිෂ්ට අයුරින් සියුම් ලෙස ඇගේ චරිතය නිරූපණය කළ බවයි&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-arundhati.html |title=Arundhati review&amp;nbsp;— Telugu cinema Review&amp;nbsp;— Anushka, Sonu Sood |publisher=Idlebrain.com |date=16 January 2009 |accessdate=17 December 2011}}&lt;/ref&gt; නමුත් ''[[රෙඩිෆ්|Rediff]]'' පවසා ඇත්තේ &quot;දිදුළන් සහ ත්‍රාසජනක අයුරින් චරිත නිරූපණය කරන බවත්&quot; සහ ''අරුන්දතී'' යනු &quot;සම්පූර්ණයෙන්ම අනුෂ්කාගේම චිත්‍රපටයක් බවත් ය&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2009/jan/19telugu-film-review-arundhati.htm |title=Review: Arundhati |publisher=Rediff.com |date= |accessdate=17 December 2011}}&lt;/ref&gt; ''[[සයිෆි|Sify]]'' සඳහන් කළේ ඇය &quot;ඇගේ උපරිමයෙන් යුතු මහා ප්‍රතිභාවක් ප්‍රදර්ශනය කළ බවයි&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/arundhati-review-telugu-14838969.html |title=Movie Review:Arundhati |publisher=Sify.com |date= |accessdate=17 December 2011}}&lt;/ref&gt; මේ නිසා ඇයට [[නන්දි විශේෂ ජූරියේ සම්මානය]]&lt;ref&gt;http://www.idlebrain.com/news/2000march20/nandiawards2009.html&lt;/ref&gt; සහ [[හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය - තෙලිඟු|ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම නිළි සම්මානය]] හිමි කරගැනීමට හැකි විය.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Filmfare-Awards-winners/articleshow/6280143.cms?referral=PM | work=The Times Of India | title=Filmfare Awards winners - The Times of India | date=9 August 2010}}&lt;/ref&gt; ඇගේ ඊළඟ චිත්‍රපටය වූයේ ''[[බිල්ලා (2009 චිත්‍රපටය)|බිල්ලා]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙය [[බිල්ලා (2007 චිත්‍රපටය)|එම නාමයම ඇති]] 2007 දෙමළ චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයකි. මෙම චිත්‍රපටය මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර හිමි කරගත් අතර, ''[[රෙඩිෆ්|Rediff]]'' පැවසූයේ &quot;අනුෂ්කාට සුපිරි ලාලිත්‍යයකින් හෙබි දේහයක් ඇති බවත්&quot; එසේවුව ද, &quot;මෙහි ඇයට සිදු කිරීමට එතරම් දෙයක් නොතිබිණි&quot;.&lt;ref&gt;http://www.rediff.com/movies/review/billa-is-all-style-no-substance/20090406.htm&lt;/ref&gt; නමුත් ''[[සයිෆි|Sify]]'' පවසා ඇත්තේ &quot;අනුෂ්කා ඇගේ උනන්දුව සහ මෝහනීය ස්වභාවය මැනවින් නිරූපණය කරන අතර ඇය සම්පූර්ණ සාධාරණත්වයක් ඉටු කොට තිබේ&quot;.&lt;ref&gt;http://www.sify.com/movies/billa-review-telugu-14878557.html&lt;/ref&gt; 2009 වර්ෂයේ ඇගේ අවසන් නිකුතුව වූයේ ඇගේ දෙවන දෙමළ චිත්‍රපටය වූ ''[[වේට්ටෛකාරන් (2009 චිත්‍රපටය)|වේට්ටෛකාරන්]]'' නැමැති ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයයි. මෙහි ඇය [[විජයි (නළුවා)|විජයි]] සමග රංගනයේ යෙදෙන අතර, මෙම චිත්‍රපටයට එතරම් යහපත් ප්‍රතිචාර හිමි වූයේ නැත. ''[[රෙඩිෆ්|Rediff]]'' පැවසූයේ, &quot;අනුෂ්කා ''අරුන්දතී'' තුළින් ලද සාර්ථකත්වය නිසා නැවුම් ලෙස පැමිණිය ද, නැවත වරක් රූමත් හිස් තරුණියකගේ තත්ත්වයට ඇද වැටී ඇති සෙයකි.&quot;&lt;ref&gt;http://movies.rediff.com/report/2009/dec/18/south-tamil-movie-review-vettaikkaran.htm&lt;/ref&gt; ''[[සයිෆි|Sify]]'' පවසන්නේ, &quot;අනුෂ්කාට මෙහි සිදු කරන්නට එතරම් දෙයක් නොමැත. එනිසා ඇය අපගේ නෙත නොගැටේ.&quot;&lt;ref&gt;http://www.sify.com/movies/vettaikaran-review-review-tamil-14924110.html&lt;/ref&gt;

2010 වර්ෂයේ ඇගේ නිර්මාණ මාලාවක්ම නිකුත් විය. [[ක්‍රිෂ් (අධ්‍යක්ෂක)|ක්‍රිෂ්]]ගේ විචාරක ඇගයුමට ලක්වූ චිත්‍රපටයක් වූ ''[[වේඩම් (චිත්‍රපටය)|වේඩම්]]'' තුළ ඇය විසින් නිරූපණය කළේ [[ගණිකාව]]කගේ චරිතයකි.&lt;ref name=&quot;rediff1&quot;/&gt; මෙහි ඇගේ රංගන ප්‍රතිභාව උදෙසා ඇය හොඳම නිළියට හිමි ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය දිනා ගත්තා ය. මෙය ඇගේ දෙවන ෆිල්ම්ෆයාර් සම්මානයයි.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/others/news-interviews/Filmfare-Awards-winners/articleshow/6280143.cms? | work=The Times Of India | title=Filmfare Awards winners - The Times of India}}&lt;/ref&gt; ඇගේ ඊළඟ තෙලිඟු චිත්‍රපටය වූ ''[[පංචාක්ෂරි]]'' චිත්‍රපට‍ය ද වීර කාන්තා චරිතයක් පාදක කරගැනුණක් වන අතර, එහි ද ඇය ද්විත්ව චරිත නිරූපණය කළා ය.&lt;ref name=&quot;rediff1&quot;/&gt; ඉන් පසුව ඇය ''[[ඛලේජා]]'' නැමැති හාස්‍යොත්පාදක ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයේ රංගනයේ යෙදුණේ [[මහේෂ් බාබු]] සමග ය. මීට අමතරව ඇය ''[[නාගවල්ලි (චිත්‍රපටය)|නාගවල්ලි]]'' සහ ''[[රාගදා]]'' යන තෙලිඟු චිත්‍රපට සඳහා දායක වූවා ය. මින් ''[[නාගවල්ලි (චිත්‍රපටය)|නාගවල්ලි]]'' [[කන්නඩ සිනමාව|කන්නඩ චිත්‍රපටයක්]] වූ ''[[අප්තරාක්ෂක]]''හි තෙලිඟ ප්‍රතිනිර්මාණය වූ අතර එහි ඇය විසින් සුප්‍රකට චන්ද්‍රමුඛී චරිතය නිරූපණය කරන ලදී. මීට අමතරව ඇය ''[[කේඩි (2010 චිත්‍රපටය)|කේඩි]]'' සහ ''[[තකිට තකිට]]'' යන චිත්‍රපටවල විශේෂ නිරූපණයන් සිදුකළා ය. කෙසේනමුත්, 2010 වර්ෂයේ නිකුත් වූ ඉහත චිත්‍රපට කිසිවකට ආර්ථික සාර්ථකත්වයක් හිමි කරගත නොහැකි විය.&lt;ref name=&quot;rediff1&quot;/&gt; 2010 වර්ෂයේ මුදාහැරුණු ‍ඇගේ එකම දෙමළ චිත්‍රපටය වූ ''[[සිංගම්]]'' නැමැති පොලිස් චිත්‍රපටයේ ඇය සහ [[සූරියා (නළුවා)|සූරියා]] ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළහ. මෙය ආර්ථික අතින් අතිශය සාර්ථකත්වයට පත් විය. ''[[සයිෆි|Sify]]'' සටහන් කොට තිබුණේ, &quot;අනුෂ්කා එහි සිටින්නේ ගීත සහ අලංකාරය සඳහා පමණක් වුවත්, ඇය විශිෂ්ට කාර්යයක් ඉටු කොට ඇත&quot; යනුවෙනි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.sify.com/movies/singam-review-review-tamil-14943277.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2013-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130708235804/http://www.sify.com/movies/singam-review-review-tamil-14943277.html}}&lt;/ref&gt; ''Rediff''හි පවිත්‍රා ශ්‍රීනිවාසන් පැවසූයේ, &quot;වාසනාවට, අනුෂ්කා මසුරු ඇඳුම්වලට වඩා ඉහළ යමක් සිදු කොට ඇත. (‍ඇය එය හොඳන් සිදු කරයි) ඇය යටහත්ව ප්‍රේමයේ යෙදෙන නමුත්, ඇය සහ සූර්යා චෙන්නායිහි දුෂ්ටයන් සමග අරගලවලට මැදිවන විට ඇයට එය අමතක වන බැව් පෙනේ.&quot;&lt;ref&gt;http://movies.rediff.com/report/2010/may/28/south-tamil-review-singam.htm&lt;/ref&gt;

=== සාර්ථකත්වය: 2011–2016 ===
''වේඩම්'' චිත්‍රපටයේ ඇය රඟපෑ චරිතයම එහි දෙමළ ප්‍රතිනිර්මාණය වූ ''[[වානම්]]'' (2011) හි ද රඟපෑමට ඇයට සිදු විය. මෙය විචාරක පැසසුමට ලක් විය. ''[[ද හින්දු]]'' පුවත්පතේ මාලතී රංගරාජන් පවසා ඇත්තේ &quot;අනුෂ්කාගේ චරිතය නීර්භීතභාවය සහ ධෛර්යය අතින් සලකුණු වී ඇති බවයි—නළු දෑස්වලින් තාත්විකව සතුට, අසරණභාවය, ශෝකය සහ තරහව ප්‍රකාශ වන බවත් ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.hindu.com/cp/2011/05/01/stories/2011050150050200.htm | title=Stars stomp the sky -- Vaanam | location=Chennai, India | work=The Hindu | date=1 May 2011 | access-date=1 November 2017 | archive-date=3 May 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110503142054/http://www.hindu.com/cp/2011/05/01/stories/2011050150050200.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[සයිෆි|Sify]]හි විචාරකයෙක් රචනා කොට තිබුණේ, &quot;අනුෂ්කා සැබෑම වාණිජමය අභිසරුලියක මෙන්ම විශිෂ්ට අයුරින් ජීවමාන-ආකාරයේ රංගනයේ නියැළෙයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/vaanam-review-review-tamil-14968580.html |title=Movie review: Vaanam |publisher=Sify |date= |accessdate=24 November 2012}}&lt;/ref&gt; අනතුරුව ඇය [[ඒ. රඑල්. විජයි]]ගේ ''[[දෙයිව තිරුමගල්]]'' සඳහා දායක වූවා ය. මේ සඳහා පාදක වී ඇත්තේ ක්‍රිෂ්ණා ([[වික්‍රම් (නළුවා)|වික්‍රම්]]) නැමැති බුද්ධිමය ආබාධිත පියකු සහ ඔහුගේ නීලා නම් දියණියගේ කථා පුවතයි. විචාරක පැසස්‍රමට පත් මෙම චිත්‍රපටය ආර්ථික අතින් ද සාර්ථකත්වයට පත් විය. මෙහි ඇය විසින් නිරූපණය කළ අනුරාධා නම් අධිනීතිඥවරියගේ චරිතය ද ප්‍රශංසාවට ලක් විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2233163.ece |title=Deiva Thirumagal: a sensitive poem on celluloid |publisher=The Hindu |date=16 July 2011 |accessdate=24 November 2012 |location=Chennai, India |first=Malathi |last=Rangarajan |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720135157/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2233163.ece |archive-date=20 July 2011 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; වන්ඉන්ඩියා සඳහන් කොට තිබුණේ, &quot;චිත්‍රපටයේ අනුෂ්කා ෂෙට්ටිගේ චරිතය ව්‍යාජ අලංකරණයෙන් තොරව රංගන ප්‍රතිභාව විදහා දැක්වීමට ලත් හොඳ අවස්ථාවකි&quot;.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://entertainment.oneindia.in/tamil/reviews/2011/deiva-thirumagal-review-150711-aid0017.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2013-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131207084220/http://entertainment.oneindia.in/tamil/reviews/2011/deiva-thirumagal-review-150711-aid0017.html }}&lt;/ref&gt; මේ සඳහා ඇයට දෙමළ ප්‍රවර්ගය උදෙසා වන පළමු ෆිල්ම්ෆෙයාර් නිර්දේශය හිමි විය. ඇයව [[ප්‍රියතම වීරවරිය සඳහා විජේ සම්මානය]] සඳහා ද නිර්දේශ විය.
[[File:Anushka Shetty2.jpg|thumb|left|අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]]
2012දී, අනුෂ්කා ඒ. එල්. විජයි සහ Aවික්‍රම් සමග යළි දායකත්වය සැපයූයේ ''[[තාණ්ඩවම්]]'' නැමැති ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයටයි. මාලතී රංගරාජන් පවසා තිබුණේ &quot;වික්‍රම් සහ අනුෂ්කා අතර ඇති ප්‍රේම වෘත්තාන්තය තාණ්ඩවම්හි සුවිශේෂී අංගයක් බවයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/thaandavam-fiery-dance-of-the-righteous/article3948755.ece |title=Thaandavam: Fiery dance of the righteous |publisher=The Hindu |date=29 September 2012 |accessdate=24 November 2012 |location=Chennai, India |first=Malathi |last=Rangarajan |archive-url=https://web.archive.org/web/20121002031609/http://www.thehindu.com/arts/cinema/thaandavam-fiery-dance-of-the-righteous/article3948755.ece |archive-date=2 October 2012 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; පසුව ඇය [[අක්කිනේනි නාගාර්ජුනා]] සමග ෆැන්ටසි චිත්‍රපටයක් වූ ''[[ධාමරුකම්]]''හි රැඟුවා ය. වසර දෙකකට පසු නිකුත් වූ ඇගේ පළමු තෙලිඟු චිත්‍රපටය මෙයයි. ''[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා]]''හි කාර්තික් පසුපුලේති පැවසූයේ අනුෂ්කාහට &quot;ඇගේ රංගන ප්‍රතිභාව හේතුවෙන් මෙහි සිදු කිරීමට ඇත්තේ සුළ්‍ර කර්තව්‍යයක් බවත්, ඇය ඇගේ චරිතය මැනවින් නිරූපණය කරන බවත් ය&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-review/17337951.cms |title=Dhamarukam Movie review |publisher=Times of India |date=23 November 2012 |accessdate=24 November 2012}}&lt;/ref&gt; ''[[රෙඩිෆ්|Rediff]]''හි රාධිකා රාජමණි පැවසූයේ &quot;අනුෂ්කා සෞම්‍ය අයුරින් පෙනේ. නාග් සහ අනුෂ්කා හට තිරයේ මනා රසායනයක් ඇත&quot;.&lt;ref&gt;http://www.rediff.com/movies/review/south-review-damarukam/20121123.htm&lt;/ref&gt; Oneindia පැවසූයේ, &quot;අනුෂ්කා ෂෙට්ටි හට රංගනයට ඇත්තේ අඩු අවකාශයකි. නමුත් ඇය ගීත දර්ශනවල ඔබව මවිතයට පත් කරවයි. &quot;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://entertainment.oneindia.in/telugu/reviews/2012/damarukam-movie-review-101388.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2014-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075939/http://entertainment.oneindia.in/telugu/reviews/2012/damarukam-movie-review-101388.html }}&lt;/ref&gt;

2013 වර්ෂයේ ඇගේ පළමු නිකුතුව වූයේ ''[[ඇලෙක්ස් පාණ්ඩියන්]]'' නැමැති ක්‍රියාදාම-මසාලා චිත්‍රපටයයි. මෙය [[සුරාජ් (අධ්‍යක්ෂක)|සුරාජ්]]ගේ අධ්‍යක්ෂණයක් වන අතර, [[කාර්ති]] මෙහි සම චරිත නිරූපණයෙන් දායක වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/karthi-anushka-starrer-starts-rolling-news-news-llojHkhdjdf.html |title=Karthi-Anushka starrer starts rolling! |publisher=Sify.com |date= |accessdate=17 December 2011}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය විචාරක සහ ආර්ථික අතින් ද සාර්ථකත්වයට පත් වූයේ නැත.&lt;ref&gt;http://www.firstpost.com/bollywood/unlike-bollywood-kollywood-learns-to-make-money-without-stars-924623.html&lt;/ref&gt; දෙවන දෙවන නිකුතුව වූයේ කොරාතලා සිවාගේ ''[[මිර්චි (චිත්‍රපටය)|මිර්චි]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙහි ඇය [[ප්‍රභාස්]] සමග රංගනයේ නියැළුණා ය. අයිඩ්ල්බ්‍රේන් පැවසූයේ, &quot;නරක ගම්බද සුන්දරියක ලෙස අනුෂ්කා මැනවින් රංගනයේ යෙදෙන අතර, හඬකැවුම ද විශිෂ්ට අයුරින් සිදුකොට ඇත. මෑතකාලීන ඇගේ චිත්‍රපට අතුරින් හොඳම චරිතය වෙන්නේලා බැව් පෙනේ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.idlebrain.com |title=Archived copy |accessdate=2013-06-06 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130609080543/http://idlebrain.com/ |archivedate=9 June 2013 |df=dmy }} movie archive mirchi.html&lt;/ref&gt; Rediff රචනා කොට තිබුණේ, &quot;අනුෂ්කා උද්යෝගීමත් අතර, චිත්‍රපටය කෙරෙහි උනන්දුව ඉහළ නැංවීමට සමත් වන්නී ය&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rediff.com |title=Archived copy |accessdate=2015-01-15 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150115081902/http://www.rediff.com:80/ |archivedate=15 January 2015 |df=dmy }} movies report south-review-mirchi-has-an-overdose-of-violence.html&lt;/ref&gt; [[සයිෆි|Sify]] රචනා කළේ, &quot;අනුෂ්කා රූමත්ව දිස්වන අතර, ඇය ජවනිකා ප්‍රබෝධමත් කරයි. එසේම ඇය සහ ප්‍රභාස් අතර ඇති රසායනය අගය කොට ඇත&quot;.&lt;ref&gt;http://www.sify.com/movies/mirchi-review-review-telugu-15019932.html&lt;/ref&gt; අනතුරුව ඇය ''[[සිංගම්]]'' (2010) චිත්‍රපටයේ දෙවැන්න වූ ''[[සිංගම් II]]''හි රංග‍නයේ යෙදුණා ය. ''සයිෆි'' පැවසූයේ, &quot;අනුෂ්කා විඩාපත් වී ඇති සෙයකි. ඇයට මෙහි සිදු කිරීමට කිසිවක් නොමැත. ඇයට සිදු කරන්නට ඇත්තේ සූරියා සමග ගීත ද්විත්වයක පෙනී සිටීම පමණි&quot;&lt;ref&gt;http://www.sify.com/movies/singam-2-review-tamil-15033352.html&lt;/ref&gt; නමුත් ''ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා'' පැවසූයේ, &quot;අනුෂ්කා කාව්‍යාගේ චරිතය නිරූපණය කළ ද, ඇයට පසුපස අසුනක් හිමිව ඇති සෙයකි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/singam-2/movie-review/20966503.cms | work=The Times Of India | title=Singam 2 - The Times of India}}&lt;/ref&gt;

අනුෂ්කාගේ ඊළඟ නිකුතුව වූ‍යේ [[සෙල්වරාඝවන්]] ෆැන්ටසි ත්‍රාසජනක චිත්‍රපටයක් වූ ''[[ඉරණ්ඩාම් උලගම්]]'' ය. මෙහි [[ආර්යා (නළුවා)|ආර්යා]] සමග චරිත නිරූපණයේ යෙදුණු අතර,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/anushka-says-she-is-part-of-a-selva-film-news-tamil-limqLdjchbc.html |title=Anushka says she is part of a Selva film |publisher=Sify.com |date= |accessdate=17 December 2011}}&lt;/ref&gt; සිය රංගන දිවියේ තෙවන වරටත් ද්විත්ව චරිත නිරූපණයක් සිදුකළා ය. මෙහි අනුෂ්කා විසින් නිරූපණය කළේ රම්‍යා නැමැති වෛද්‍යවරියකගේ චරිතයක් සහ සමාන්තර ලොවක ජීවත් වන අධ්‍යාත්මික බලයක් ඇති වර්ණා නැමැති රණකාමී ස්ත්‍රියකගේ චරිතයකි. රෙඩිෆ් රචනා කොට ඇත්තේ, &quot;අනුෂ්කා ආර්යා සමග සමාන ලෙස තිර අවකාශය හුවමාරු කරගන්නවා පමණක් නොව ඇය සුවිශේෂී චරිතයක් ද නිරූපණය කරන්නී ය. කථාව ඇය වටා ගෙතී යන අතර, ඇය ප්‍රශංසාත්මක අයුරින් එය නිරූපණය කරයි&quot;.&lt;ref&gt;http://www.rediff.com/movies/report/review-irandam-ulagam-is-a-mystical-love-story/20131122.htm&lt;/ref&gt; Behindwoods ලියන්නේ, &quot;ලැජ්ජාශීලි රම්‍යා වෛද්‍යවරිය සහ නිර්භීත වර්ණා රණකාමිණිය. තුළ අනුෂ්කා සරල අයුරින් හැඟීම් සහ උපක්‍රම හැකි උපරිම වශයෙන් යොදවන්නී ය. ඇගේ රංගනය කථාවේ ඉතිරි කොටස හැඩගැන්වීමට උපකාරයක් වී ඇති සෙයක් පෙනේ&quot;.&lt;ref&gt;http://www.behindwoods.com/tamil-movies/irandam-ulagam/irandam-ulagam-review.html&lt;/ref&gt; ඇගේ මෑතකාලීනම නිකුතුවක් වූ ''[[ලිංගා]]'' නැමැති දෙමළ චිත්‍රපටය තුළ ඇය සහ [[රජිනිකාන්ත්]] රංගනයේ යෙදුණහ. මෙය 2014 දෙසැම්බර් මස මුදාහැරිණි.&lt;ref&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news-interviews/Rajinis-Lingaa-launched/articleshow/34523007.cms&lt;/ref&gt; ඇය සහ [[රජිනිකාත්ත්]]ගේ [[ලිංගා]] චිත්‍රපටය මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර හිමි කරගත්තේ ය.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/Lingaa/movie-review/45493724.cms &quot;Lingaa&quot;]. ''The Times of India''. 12 December 2014. Retrieved 13 December 2014. {{Rating|2.5|5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.behindwoods.com/tamil-movies/lingaa/lingaa-review.html &quot;Lingaa review&quot;]. Behindwoods. 12 December 2014. Retrieved 12 December 2014. {{Rating|2.5|5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.rediff.com/movies/report/review-lingaa-is-buffoonery-at-its-most-old-school/20141212.htm&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.sify.com/movies/lingaa-review-tamil-15058734.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2014-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213035319/http://www.sify.com/movies/lingaa-review-tamil-15058734.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/reviews/lingaa-review-rajinikanth-s-new-film-is-political-to-the-core/article1-1295871.aspx |access-date=2017-11-01 |archive-date=2014-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141212130925/http://www.hindustantimes.com/entertainment/reviews/lingaa-review-rajinikanth-s-new-film-is-political-to-the-core/article1-1295871.aspx }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.filmibeat.com/tamil/news/2014/lingaa-movie-review-rajinikanth-shines-throughout-the-movie-167379.html Filmibeat.Com, Retrieved 26 December 2014]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=CNN-IBN ibnlive.in.com, Retrieved 15 January 2015 |url=http://ibnlive.in.com/news/lingaa-review-because-two-rajinikanths-are-always-better-than-one/517835-8-68.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2014-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141224192514/http://ibnlive.in.com/news/lingaa-review-because-two-rajinikanths-are-always-better-than-one/517835-8-68.html }}&lt;/ref&gt;

2015දී, ඇය සහ [[අජිත් කුමාර්]] විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ [[යෙන්නෛ අරින්දාල්]] චිත්‍රපටය යහපත් ප්‍රතිචාර හිමි කරගත්තේ ය.&lt;ref&gt;[http://www.bangaloremirror.com/entertainment/south-masala/I-am-dying-to-work-with-Ajith-again/articleshow/46277259.cms &quot;‘I am dying to work with Ajith again’&quot;]. ''Bangaloremirror''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/yennai-arindhaal-box-office-collection-ajith-starrer-crosses-500k-mark-us-623581|title=Yennai Arindhaal got Positive reviews from critics and audience alike|author=Nicy V.P|work=[[ද ඉන්ටර්නැෂනල් බිස්නස් ටයිම්ස්|The International Business Times]]|date=16 February 2015}}&lt;/ref&gt; 015 වර්ෂයේ ඇගේ දෙවන නිකුතුව වූයේ [[බාහුබලි: ද බිගිනිං|බාහුබලි]] චිත්‍රපටයේ ප්‍රථම කොටසයි. [[එස්. එස්. රාජමෞලි]]ගේ නිර්මාණයක් වූ මෙය ඉන්දියානු චිත්‍රපට කර්මාන්‍තයේ වැඩිම ආදායමක් හිමි කරගත් චිත්‍රපට අතුරින් එකක් බවට පත් විය. ද හින්දු පුවත්පත පවසා තිබුණේ, අනුෂ්කා ෂෙට්ටි එවැනි චරිතයක් නිරූපණය කිරීමට ධෛර්යවත් බවත්, ඇය ඇගේ බලවත් ඇස්වලින් හැඟීම් මැනවින් නිරූපණය කරන බවත් ය. 2015 වර්ෂයේ ඇගේ තෙවන නිකුතුව වූයේ ගුණසේඛර්ගේ ද්වීභාෂා චිත්‍රපටයක් වූ ''[[රුද්‍රමාදේවි (චිත්‍රපටය)|රුද්‍රමාදේවී]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙහි ඇය විසින් කාකාතීය රාජවංශයේ රැජිනක වූ [[රුද්‍රමා දේවි|රුද්‍රමා දේවී]]ගේ චරිතය නිරූපණය කරනු ලබයි. මෙහි සෙසු චරිත [[රානා දග්ගුබාති]] සහ [[අල්ලු අර්ජුන්]] විසින් නිරූපණය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-06/news-interviews/34280826_1_anushka-period-film-gunashekar |title=Anushka to do a Tamil-Telugu period film? |publisher=Times of India |date=6 October 2012 |accessdate=24 November 2012 |archive-date=9 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130709103852/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-06/news-interviews/34280826_1_anushka-period-film-gunashekar |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; AP හෙරල්ඩ් රචනා කොට තිබුණේ, &quot;අනුෂ්කා ෂෙට්ටි අතිශයින්ම විශ්වසනීත අතර, ගෞරවනීය රාජකීය කාන්තාවකගේ චරිතයකට ඇය මැනවින් ගැළපේ. මෙහි ද්විත්ව චරිතයක් තිබේ. ඥාති 'රුද්‍රදේව' සහ බලවත් 'රුද්‍රමාදේවී' චරිත විශිෂ්ට ය. ඇය අලංකෘත අයුරින් මෙම චරිත ද්විත්වය නිරූපණය කරන අතර, එම චරිත ද්විත්වයටම විශ්වසනීයත්වය ලබා දෙයි.&quot;&lt;ref&gt;http://www.apherald.com/Movies/Reviews/58220/Rudhramadevi-(Rudramadevi)-Telugu-Movie-Review-Rating/&lt;/ref&gt; 2015 වර්ෂයේ ඇගේ අවසන් නිකුතුව වූයේ ''සයිස් සීරෝ'' චිත්‍රපටයයි. මෙහි ඇය ප්‍රමාණයෙන් විශාල කාන්තාවකගේ චරිතය රඟපෑවා ය.

=== 2017: අත්හදා බැලීම් චරිත සහ ඉදිරි ව්‍යාපෘති===
2017 වර්ෂයේ නිකුත් වූ ඇගේ පළමු චිත්‍රපටය වූයේ ''[[Si3 (චිත්‍රපටය)|Si3]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙහි ඇය සිය රංගන දිවියේ තෙවන වතාවටත් සූර්යා සමග යුග රංගනයේ නියැළුණා ය.&lt;ref&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/si3/movie-review/57059210.cms&lt;/ref&gt; ෆිල්මිබීට් පැවසූයේ, [[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]] පෙර ප්‍රභේද දෙකෙහි ඇය නිරූපණය කළ චරිත යළි නිරූපණයේ නියැළෙන බව ය.

ඇගේ ඊළඟ නිකුතුව වූයේ ''[[ඕම් නමෝ වෙන්කටේසයා]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙහි ඇය ක්‍රිෂ්ණම්මා නැමැති ප්‍රබන්ධ චරිතයක් නිරූපණය කළා ය.

==නිර්මාණ දායකත්වය ==
;නිළියක ලෙස
{{Hatnote|{{Color box|Pink|border=darkgray}} රෝස පැහැයෙන් නිකුත් නොවූ චිත්‍රපට දැක්වේ}}
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! වර්ෂය
! චිත්‍රපටය
! චරිතය
! භාෂාව
!class=unsortable| සහන්
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2005 || ''[[සුපර් (2005 චිත්‍රපටය)|සුපර්]]'' || සාෂා || [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] ||
|-
| ''[[මහා නන්දි]]''|| නන්දිනී || තෙලිඟු ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 2006 || ''[[වික්‍රමර්කුඩු]]'' || නීරාජා ගෝස්වාමි || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[අස්ත්‍රම් (චිත්‍රපටය)|අස්ත්‍රම්]]''|| අනූෂා || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[රෙන්ඩු]]'' || ජෝති || [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] ||
|-
| ''[[ස්ටාලින් (2006 චිත්‍රපටය)|ස්ටාලින්]]'' || ඇය ලෙසම || තෙලිඟු || &quot;I Wanna Spider Man&quot; ගීතයේ විශේෂ නිරූපණය
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2007 ||''[[ලක්ෂ්‍යම් (2007 චිත්‍රපටය)|ලක්ෂ්‍යම්]]'' || ඉන්දු || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[ඩොන් (2007 චිත්‍රපටය)|ඩොන්]]'' || ප්‍රියා || තෙලිඟු ||
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| 2008 || ''[[ඔක්ක මගාදු]]'' || භාවනී || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[ස්වාගතම්]]'' || ශෛලු || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[බලදූර්]]'' || භානුමතී || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[සෞර්යම්]]'' || ස්වේතා || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[චින්තකායල රවි]]'' || සුනීතා || තෙලිඟු ||
|-
|''[[කිං (2008 චිත්‍රපටය)|කිං]]'' || ඇය ලෙසම || තෙලිඟු || &quot;නුව්වු රෙඩි නේනු රෙඩි&quot; ගීතයේ විශේෂ නිරූපණය
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2009 || ''[[අරුන්දතී (2009 චිත්‍රපටය)|අරුන්දතී]]'' || අරුන්දතී / ජේජම්මා || තෙලිඟු || [[ද්විත්ව චරිත]]
|-
| ''[[බිල්ලා (2009 චිත්‍රපටය)|බිල්ලා]]'' || මායා || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[වේ‍ට්ටෛකාරන් (2009 චිත්‍රපටය)|වේට්ටෛකාරන්]]'' || සුශීලා || දෙමළ ||
|-
|rowspan=&quot;8&quot;| 2010 || ''[[කේඩි (2010 චිත්‍රපටය)|කේඩි]]'' || ඇය ලෙසම || තෙලිඟු || &quot;කේඩිගාඩු&quot; ගීතයේ විශේෂ නිරූපණය
|-
| ''[[සිංගම්]]'' || කාව්‍යා මහාලිංගම් || දෙමළ ||
|-
| ''[[වේඩම් (චිත්‍රපටය)|වේඩම්]]'' || ස‍රෝජා || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[පංචාක්ෂරි]]'' || පංචක්ෂරී / හනී || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[ඛලේජා]]'' || සුබ්බලක්ෂ්මි || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[තකිට තකිට]]'' || ඇය ලෙසම || තෙලිඟු || [[පසුබිම් නිරූපණය]]
|-
| ''[[නාගවල්ලි (චිත්‍රපටය)|නාගවල්ලි]]'' || චන්ද්‍රමුඛී || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[රාගදා]]'' || ශිරිෂා || තෙලිඟු ||
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2011 || ''[[වානම්]]''|| ස‍රෝජා || දෙමළ ||
|-
| ''[[දෙයිව තිරුමගල්]]'' || අනුරාධා රගුනාතන් || දෙමළ ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2012 || ''[[සගුනි]]'' || අනුෂ්කා || දෙමළ || පසුබිම් නිරූපණය
|-
| ''[[තාණ්ඩවම්]]'' || මීනාක්ෂි || දෙමළ ||
|-
| ''[[ධාමරුකම්]]'' || මහේෂ්වරී || තෙලිඟු ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 2013 || ''[[ඇලෙක්ස් පාණ්ඩියන්]]'' || දිව්‍යා || දෙමළ ||
|-
| ''[[මිර්චි (චිත්‍රපටය)|මිර්චි]]'' || වෙන්නේලා || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[සිංගම් II]]'' || කාව්‍යා මහාලිංගම් || දෙමළ ||
|-
| ''[[ඉරණ්ඩාම් උලගම්]]'' || රම්‍යා/වර්ණා || දෙමළ ||
|-
| 2014 || ''[[ලිංගා]]'' || ලක්ෂ්මී || දෙමළ ||
|-
|rowspan=&quot;6&quot;| 2015 || ''[[යෙන්නෛ අරින්දාල්]]'' || තේන්මොළි || දෙමළ ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ''[[බාහුබලි: ද බිගිනිං]]''|| rowspan=&quot;2 &quot;| දේවසේනා || තෙලිඟු ||
|-
| දෙමළ ||
|-
| ''[[රුද්‍රමාදේවි (චිත්‍රපටය)|රුද්‍රමාදේවී]]'' || [[රුද්‍රමා දේවි]] || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[සයිස් සීරෝ (චිත්‍රපටය)|සයිස් සීරෝ]]'' || rowspan=&quot;2&quot;| ස්වීටි || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[සයිස් සීරෝ (චිත්‍රපටය)|ඉන්ජි ඉඩුප්පළගි]]''  || දෙමළ ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2016
| ''[[සොග්ගදේ චින්නි නයනා]] || ක්‍රිෂ්ණ කුමාරි || තෙලිඟු || පසුබිම් නිරූපණය
|-
|-
| ''[[ඌපිරි]]'' || rowspan=&quot;2&quot;| නන්දිනී || තෙලිඟු || rowspan=&quot;2 &quot; | පසුබිම් නිරූපණය
|-
| ''[[ඌපිරි|තෝළා]]''
| දෙමළ
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2017
| ''[[Si3 (චිත්‍රපටය)|Si3]]'' ||කාව්‍යා දුරෛ සිංගම් || දෙමළ ||
|-
|  ''[[ඕම් නමෝ වෙන්කටේසයා]]'' || ක්‍රිෂ්ණම්මා || තෙලිඟු ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:Pink;&quot;|''[[බාහුබලි: ද කන්ක්ලූෂන්]]'' || rowspan=&quot;2 &quot; | දේවසේනා || තෙලිඟු || rowspan=&quot;2 &quot; | පශ්චාත්-නිෂ්පාදන,&lt;br&gt;2017 අප්‍රේල් 28 දින මුදාහැරීමට නියමිත ය.
|-
| දෙමළ
|-
| style=&quot;background:Pink;&quot;| ''[[භග්මති (2016 චිත්‍රපටය)|භග්මතී]]'' || TBA || තෙලිඟු || රූගත කෙරෙමින් පවතියි.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Anushka-Shetty/articleshow/52190139.cms&quot;Bhagmati is a modern-day thriller; not a period drama based on the Hyderabad queen: Anushka&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/030616/anushka-shetty-sheds-18-kilos-for-her-upcoming-film.html&quot;Anushka Shetty sheds 18 kilos for her upcoming film&quot;]&lt;/ref&gt;
|-
|}

==සම්මාන==
{{Main|අනුෂ්කා ෂෙට්ටි ලද සම්මාන සහ නිර්දේශ ලැයිස්තුව}}

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist|30em}}

== බාහිර සබැඳි ==
{{Commons category|Anushka Shetty|අනුෂ්කා ෂෙට්ටි}}
* {{IMDb name|2011932}}

{{FilmfareTeluguBestActress}}
{{NandiSpecialJuryAward}}
{{CineMAABestActress}}

[[Category:1981 උපත්]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නිළියෝ]]
[[Category:තෙලිඟු සිනමාවේ නිළියෝ]]
[[Category:දෙමළ සිනමාවේ නිළියෝ]]
[[Category:තුලු ජනයා]]
[[Category:ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:කක්දි සම්මාන ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:කලෛමාමණි සම්මානලාභියෝ]]
[[Category:මැංගලෝරයේ නිළියෝ]]</text>
      <sha1>arhft59kaa05bdgh355d5jpcdr9ys9i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අවිකා ගෝර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75733</id>
    <revision>
      <id>800619</id>
      <parentid>800072</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T23:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15996" sha1="l7cpvc35mw2sh7yoob75v1x52pfjykz" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = අවිකා ගෝර්
| image = Avika Gor at the protest against Delhi rape case.jpg
| caption = ගොර් 2013දී
| birth_name = අවිකා සමීර් ගෝර්
| birth_date = {{Birth date and age|1997|6|30|20 වියැති}}
| birth_place = [[මුම්බායි]], ඉන්දියාව
| nationality = ඉන්දියානු
| occupation = නිළියක
| years_active = 2008-2016 
| known = [[බාලිකා වධු]] &lt;br&gt; [[සසුරාල් සිමර් කා]] 
| ethnicity = [[ගුජරාති ජනයා|ගුජරාති]]&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Playing-an-18-year-old-bahu-is-challenging-Avika/articleshow/16640685.cms Playing an 18-year-old bahu is challenging: Avika – The Times of India]. Timesofindia.indiatimes.com (3 October 2012). Retrieved on 2015-11-27.&lt;/ref&gt;
}}

'''අවිකා සමීර් ගෝර්''' (උපත 30 ජූනි 1997)&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Rajpal|first1=Roktim|title=Avika Gor turns 18: Career-defining performances that turned this child artist into a star|url=http://www.ibnlive.com/news/tv/happy-birthday-avika-gor-career-defining-performances-that-turned-this-child-artist-into-a-star-1013586.html|accessdate=9 August 2015|work=CNN – Indian Broadcasting Network|publisher=ibnlive.com|date=30 June 2015|archive-date=12 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151212130944/http://www.ibnlive.com/news/tv/happy-birthday-avika-gor-career-defining-performances-that-turned-this-child-artist-into-a-star-1013586.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ ඉන්දියානු චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී නිළියකි. ඇගේ විශිෂ්ටතම කෘතිය ලෙස සැලකෙන්නේ ''[[බාලිකා වධු]]'' රූපවාහිනී කතාමාලාවයි. මෙහි ඇය විසින් ලාබාල ආනන්දි ජග්දීෂ් සිංගේ චරිතය නිරූපණය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-27/tv/28297430_1_anandi-avika-gor-channel|title=Goodbye, Anandi!|work=The Times Of India|date=27 June 2010|access-date=2017-11-04|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202172423/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-27/tv/28297430_1_anandi-avika-gor-channel|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; එසේම ඇය ''[[සසුරාල් සිමර් කා]]'' කතාමාලාවේ ද චරිත නිරූපණයෙන් දායක වී තිබේ. එම කතාමාලාව තුළ ඇය රෝලි සිද්ධාන්ත් භාරද්වාජ් යන චරිතය නිරූපණය කළා ය.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv/news/Roli-gets-a-makeover-yet-again-in-Sasural-Simar-Ka/articleshow/24610838.cms Roli gets a makeover yet again in Sasural Simar Ka – The Times of India]. Timesofindia.indiatimes.com (23 October 2013). Retrieved on 2015-11-27.&lt;/ref&gt; ගෝර් [[තෙලිඟු සිනමාව|ටොලිවුඩ්]] සම්ප්‍රාප්තිය සනිටුහන් කරමින් 2013 වර්ෂයේ දී ''[[උයියාලා ජම්පාලා]]'' චිත්‍රපටයේ රංගනයෙහි යෙදුණා ය.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131213133315/http://movies.ndtv.com/regional/avika-gor-s-serial-a-hit-in-the-telugu-market-456886 Avika Gor's serial a hit in the telugu market]. Movies.ndtv.com (10 December 2013). Retrieved on 27 November 2015.&lt;/ref&gt; ඇය [[කන්නඩ සිනමාව]] වෙත ඇගේ ප්‍රවිෂ්ඨය සටහන් කරමින් අධ්‍යක්ෂකයකු මෙන්ම නළුවකු ද වන [[කිෂාන් ශ්‍රීකාන්ත්]]ගේ ''Care of Footpath 2'' චිත්‍රපටයට 2015 වර්ෂයේ දායක වූවා ය.&lt;ref name=&quot;Care of Footpath 2&quot;&gt;{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2014-01-07/news-interviews/45953978_1_avika-gor-sandalwood-slums|title=Avika Gor comes to Sandalwood|work=The Times Of India|date=7 January 2014|access-date=2017-11-04|archive-date=2014-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140110160855/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2014-01-07/news-interviews/45953978_1_avika-gor-sandalwood-slums|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ගෝර් විසින් ළමා විලාසිතා සන්නාමයක් වන [[ජිනි ඇන්ඩ් ජොනී]] සඳහා නිරූපිකාවක වශයෙන් කටයුතු කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2009/jan/06pic3-meet-avika-gor.htm|title=Avika : 'I want to be Miss Universe'}}&lt;/ref&gt; ඇගේ මව් භාෂාව වන්නේ [[ගුජරාති භාෂාව]]යි.&lt;ref&gt;[http://www.outlookindia.com/article.aspx?239312 Avika Gor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140314001448/http://www.outlookindia.com/article.aspx?239312 |date=2014-03-14 }}. Outlookindia.com (22 December 2008). Retrieved on 27 November 2015.&lt;/ref&gt;

ගෝර් [[හින්දි භාෂාව|හින්දි]] භාෂා චිත්‍රපට සඳහා ද රංගනයෙන් දායක වී ඇති අතර, 2009දී ඇය රංගනයෙහි යෙදුණු ''[[මෝනිං වෝක්|Morning Walk]]'' චිත්‍රපටය සිනමා ක්ෂේත්‍රයේ ඇ‍ගේ ආගමනය ලෙස සැලකේ. මෙහි ඇය විසින් ගාර්ගි යන චරිතය නිරූපණය කරන ලදී. 2010දී ඇය ''[[පාඨශාලා]]'' නැමැති තවත් හින්දි චිත්‍රපටයකට දායක වූවා ය. 2012දී ඇය චරිත නිරූපණයෙහි යෙදුණු ''[[තේස්]]'' චිත්‍රපටය ද හින්දි චිත්‍රපටයකි. එහි ඇය පියා රයිනා ශෂිකිරා යන චරිතය නිරූපණය කළා ය. 2013 වර්ෂයේ ''[[උයියාලා ජම්පාලා]]'' චිත්‍රපටයේ උමා දේවි චරිතය නිරූපණය තුළින් ඇය [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] සිනමාවට පිවිසියා ය. 2014 දී ඇය ''ලක්ෂ්මි රාවේ මා ඉන්තිකි'' නැමැති තෙලිඟු චිත්‍රපටයේත්, 2015දී ''[[සිනෙමා චූපිස්තා මාවා]]'' නම් තෙලිඟු චිත්‍රපටයේත් රංගනයෙහි යෙදුණා ය. 2015දීම ඇය ''තානු නේනු'' නැමැති තෙලිඟු චිත්‍රපටයේ කීර්ති නැමැති චරිතය නිරූපණය කළා ය. ගෝර් ඇගේ [[කන්නඩ භාෂාව|කන්නඩ]] සිනමා අගමනය සනිටුහන් කරමින් ''[[කෙයා ඔෆ් ෆුට්පාත් 2|Care of Footpath 2]]'' චිත්‍රපටයේ ගීතාගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය. 2016දී ඇය ''[[එක්කඩිකි පෝතවු චින්නවාඩා]] නම් තෙලිඟු චිත්‍රපටයට සිය දායකත්වය සැපයූවා ය. මෙහි ඇය නිරූපණය කළේ ආමලා/අයේෂා නැමැති චරිතයකි.

අවිකා ගෝර් ඇගේ රංගන ප්‍රතිභාව වෙනුවෙන් සම්මාන කිහිපයක්ම දිනා ඇත. ''[[බාලිකා වධු]]'' රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ළමා ආනන්දිගේ චරිතය නිරූපණය වෙනුවෙන් ඇය 2008 [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන]] උළෙලේ දී හොඳම ළමා ශිල්පිණියට හිමි සම්මානය දිනාගත් අතර, හොඳම නිළියට හිමි ජූරියේ විශේෂ සම්මානය ද ඇයට හිමි විය. 2009 සහ 2010 වර්ෂවල ද [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන]] උළෙලේ දී හොඳම ළමා නිළිය සඳහා වන සම්මානය ඇයට හිමි වූයේ ''[[බාලිකා වධු]]''හි ඇය දැක්වූ රංගන කුසලතාව වෙනුවෙනි.

==රූපවාහිනිය==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;  
|-
!වර්ෂය
!වැඩසටහන
!චරිතය
|-
|2008–2010
|''[[බාලිකා වධු]]''
| ආනන්දි ජග්දීෂ් සිං
|-
|2011– 2016 / 2013 / 2015
|''[[සසුරාල් සිමර් කා]]''
| රෝලි සිද්ධාන්ත් භාරද්වාජ් / ජුම්කි / ශ්‍රැති වර්මා
|}

==චිත්‍රපට දායකත්වය==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!වර්ෂය
!චිත්‍රපටය
!චරිතය
!භාෂාව
! class=&quot;unsortable&quot;|ආශ්‍රේය
|-
| 2009
| ''[[මෝනිං වෝක්|Morning Walk]]''
| ගාර්ගි
| [[හින්දි භාෂාව|හින්දි]]
| චිත්‍රපට ක්ෂේත්‍රයට පිවිසීම
|-
| 2010
| ''[[පාඨශාලා]]''
| අවිකා
| හින්දි
|
|-
| 2012
| ''[[තේස්]]''
| පියා රයිනා ශෂිකිරා
| හින්දි
|
|-
| 2013
| ''[[උයියාලා ජම්පාලා]]''
| උමා දේවි
| [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]]
| තෙලිඟු ක්ෂේත්‍රයට පිවිසීම
|-
| 2014
| ''ලක්ෂ්මි රාවේ මා ඉන්තිකි''
| ලක්ෂ්මි
| තෙලිඟු
|
|-
| 2015
| ''[[සිනෙමා චූපිස්තා මාවා]]''
| පරිනීතා
| තෙලිඟු
|
|-
| 2015
| ''තානු නේනු''
| කීර්ති
| තෙලිඟු
|
|-
| 2015
| ''[[කෙයා ඔෆ් ෆුට්පාත් 2|Care of Footpath 2]]''
| ගීතා
| [[කන්නඩ භාෂාව|කන්නඩ]]
| කන්නඩ සිනමාව පිවිසීම&lt;ref name=&quot;Care of Footpath 2&quot;/&gt;
|-
|2016
| ''[[එක්කාඩිකි පෝතවු චින්නවාඩා]]
| ආමලා/'''''අයේෂා'''''
| තෙලිඟු
|
|-
|2015
|මාන්ජා
|කීර්ති
|තෙලිඟු
|
|}

== සම්මාන සහ නිර්දේශ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වර්ෂය !! සම්මාන උළෙල !! ප්‍රවර්ගය !! වැඩසටහන !! ප්‍රතිඵලය
|-
| rowspan=2 | 2008
| rowspan=2 | 8වන [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන]]
| හොඳම ළමා කලාකරුවා
| rowspan=5 | ''[[බාලිකා වධු]]''
| rowspan=2 {{won}}&lt;ref name=&quot;ITA 2008&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2008 |title=The Idea ITA Awards, 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100820113249/http://www.indiantelevisionacademy.com:80/site/awards_hhita_details_new.php?year=2008 |archivedate=20 August 2010 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ITA 2008 Nominees&quot;&gt;[http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=28 IndianTelevisionAcademy.com] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120217190145/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=28 |date=17 February 2012 }}. IndianTelevisionAcademy.com (24 October 2008). Retrieved on 2015-11-27.&lt;/ref&gt;
|-
| හොඳම නිළිය - නාට්‍ය (ජූරියේ)
|-
| rowspan=2 | 2009
| 12වන රජීව් ගාන්ධි ජාතික සම්මාන
| ළමා අරුමය
| {{won}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/rajiv-gandhi-awards-presented/article209749.ece|title=Rajiv Gandhi awards presented|location=Chennai, India|work=The Hindu|date=20 August 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305004929/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/rajiv-gandhi-awards-presented/article209749.ece|archive-date=5 March 2014|access-date=4 November 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.sify.com/movies/shahid-katrina-win-rajiv-gandhi-national-award-imagegallery-bollywood-jiumHmhecib.html Shahid, Katrina win Rajiv Gandhi National Award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101021155358/http://sify.com/movies/Shahid-Katrina-win-Rajiv-Gandhi-National-Award-imagegallery-bollywood-jiumHmhecib.html |date=2010-10-21 }}. Sify.com. Retrieved on 27 November 2015.&lt;/ref&gt;
|-
| 9වන [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන]]
| rowspan=2 | හොඳම ළමා කලාකරුවා
| {{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2009 |title=The Idea ITA Awards, 2009 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150909212242/http://www.indiantelevisionacademy.com:80/site/awards_hhita_details_new.php?year=2009 |archivedate=9 September 2015 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| 10වන [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන]]
|{{won}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100820113113/http://www.indiantelevisionacademy.com:80/site/awards_hhita_details_new.php?year=2010 The ITA Awards » The Indian Television Academy Awards]. IndianTelevisionAcademy.com (2010). Retrieved on 27 November 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=48 The 10th Indian Television Academy Awards – Top −4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201183607/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/event_details.php?id=48 |date=2014-02-01 }}. IndianTelevisionAcademy.com (6 October 2010). Retrieved on 2015-11-27.&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| [[2වන දකුණු ඉන්දියානු අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන]]
|rowspan=2 | හොඳම කෝඩුකාරිණිය - තෙලිඟු
|rowspan=2 | ''[[උයියාලා ජම්පාලා]]''
| {{won}}
|}

==මේවාත් බලන්න==
* [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියන් ලැයිස්තුව]]

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist|30em}}

==බාහිර සබැඳි==
* {{IMDb name|2203296}}
{{commons category|අවිකා ගෝර්}}

{{Indian Telly Award Best Child Actor}}

{{DEFAULTSORT:ගෝර්, අවිකා}}
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[Category:1997 උපත්]]
[[Category:උපන් ස්ථානය නොමැති ලිපි (ජීවත්වන්නෝ)]]
[[Category:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියෝ]]
[[Category:මුම්බායිහි නිළියෝ]]
[[Category:ගුජරාති ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]</text>
      <sha1>l7cpvc35mw2sh7yoob75v1x52pfjykz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නළඟන (මොහෙන්ජො-දාරෝ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76138</id>
    <revision>
      <id>800684</id>
      <parentid>797232</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T07:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18790" sha1="gz9svqcnrpd6wzvlin4pizk22jw87ld" xml:space="preserve">{{Infobox artwork
| image_file         = Dancing_Girl_of_Mohenjo-daro.jpg
| image_size         = 200px
| title              = ලෝකඩ ''නළඟන'', මොහෙන්ජො-දාරෝ 
| alt                = 
| other_language_1   = 
| other_title_1      = 
| other_language_2   = 
| other_title_2      =  
| artist             = නොදනී, ප්‍රාග්-ඓතිහාසික
| year               = ක්‍රි.පූ. 2500 පමණ
| type               = ලෝකඩ
| height_metric      = 10.5 cm
| width_metric       = 5 cm
| length_metric      =  
| height_imperial    =  අඟල් 4 1/8
| width_imperial     =  අඟල් 2
| length_imperial    = 
| imperial_unit      =
| metric_unit        =
| city                      = [[දිල්ලි]]
| museum             = [[ජාතික කෞතුකාගාරය, නව දිල්ලි]]
| owner                =
}}

'''නළඟන''' යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වර්තමාන [[පාකිස්ථානය|පාකිස්ථානය]]ට අයත් [[මොහෙන්ජො-දාරෝ]]වෙන් හමුවූ [[ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය]]ට අයත් ‍කුඩා [[ලෝකඩ]] ප්‍රතිමාවකි. මෙම ප්‍රතිමාව ක්‍රි.පූ. 2500ට පමණ අයත් යැයි සැලකේ. වර්තමානයේ මෙම ප්‍රතිමාව [[ජාතික කෞතුකාගාරය, නව දිල්ලි|නව දිල්ලි ‍ජාතික කෞතුකාගාරයේ]] ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.

==විස්තරය==
''නළඟන'' යනුවෙන් හඳුන්වන මෙම [[ලෝකඩ ප්‍රතිමා|කුඩා ලෝකඩ ප්‍රතිමාව]] සෙන්ටිමීටර 10.5 (අඟල් 4.1) උසින් යුක්ත ය. මෙය වසර 4,500ක් පමණ පැරණි යැයි සැලකේ.&lt;ref name=national/&gt; මෙය සොයාගන්නා ලද්දේ 1926දී [[අර්නස්ට් ජේ. එච්. මැකේ|අර්නස්ට් මැකේ]] විසින් [[මොහෙන්ජො-දාරෝ]]වේ &quot;HR කලාපයෙනි&quot;.&lt;ref name=national/&gt; මෙම ප්‍රතිමාව සිටගත් ඉරියව්වකින් යුතු වුවත්, එය ''&quot; නළඟන&quot;'' ලෙසින් නම්කොට ඇත්තේ ඇගේ වෘත්තිය පිළිබඳ උපකල්පනයක් ලෙසිනි. මෙම ප්‍රතිමාව මොහන්ජො-දාරෝවෙන් හමුවූ සෙසු වඩා රූපික ඉරියව්වලින් යුතු ප්‍රතිමා හා සැසඳීමේ දී, වඩා සුනම්‍ය ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙන ලෝකඩ කලා කෘති ද්විත්වය අතුරින් එකකි. නග්න යුවතියක වන මැය වළලු ගණනාවක් සහ මාලයක් පැළඳ, සිය ඉණෙහි එක් අතක් තබාගෙන ස්වාභාවික ඉරියව්වකින් සිටගෙන සිටියි.&lt;ref name=jane&gt;{{cite book|last1=McIntosh|first1=Jane R.|title=The Ancient Indus Valley : New Perspectives|date=2008|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, California|isbn=9781576079072|pages=281, 407|url=https://books.google.com/books?id=1AJO2A-CbccC&amp;q=dancing+girl#v=snippet&amp;q=dancing%20girl&amp;f=false|accessdate=15 November 2014}}&lt;/ref&gt; ඇය සිය වමතෙහි වළලු 24 සිට 25 දක්වා වූ සංඛ්‍යාවක් ද, දකුණතෙහි වළලු 4ක් ද පැළඳ සිටියි. ඇගේ වමතෙහි ඇති භාණ්ඩය සිය කලවා මතට හේත්තු කොටගෙන සිටියි. ඇගේ දෑත් අසාමාන්‍ය ලෙස දිගින් වැඩි ය.&lt;ref name=singh&gt;{{cite book|last1=Singh|first1=Upinder|title=A History of Ancient and Early Medieval India : from the Stone Age to the 12th century|date=2008|publisher=Pearson Education|location=New Delhi|isbn=9788131711200|page=162|url=https://books.google.com/books?id=H3lUIIYxWkEC&amp;pg=PA162&amp;dq=dancing+girl+harappa&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=3E9oVLnXNcmIuASOtoLwAQ&amp;ved=0CBsQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=dancing%20girl%20harappa&amp;f=false|accessdate=15 November 2014}}&lt;/ref&gt; එක් අතක් සම්පූර්ණයෙන්ම වළලුවලින් වැසී ඇත්තේ [[බන්ජාරා]] ස්ත්‍රියකගේ අයුරිනි. ඇගේ මාලය විශාල තැලි තුනකින් සමන්විත ය. ඇගේ දිගු කේශ කලාපය ගෙඩියක් ලෙස සකසා උරහිස මතින් දක්වා ඇත.මෙම ප්‍රතිමාව ඓතිහාසික යුගයේ දී කාන්තා සිරුරේ සෞන්දර්යය පිළිබඳ පැවති සංකල්පය නිරූපණය කරන සංස්කෘතික මානව කෘතියකි.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=e--vDQAAQBAJ&amp;pg=PA34&amp;lpg=PA34&amp;dq=aesthetics+of+the+dancing+girl+mohenjodaro&amp;source=bl&amp;ots=YO7jfPHQbn&amp;sig=F13JtU_Xy5olSvRHBbbpVY65l9A&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiX-qnM1q3TAhVKerwKHR9aCpIQ6AEIQDAE#v=onepage&amp;q=aesthetics%20of%20the%20dancing%20girl%20mohenjodaro&amp;f=false|title=Origin of Indians and their Spacetime|last=Nalapat|first=Dr Suvarna|date=2013-02-16|publisher=D C Books|isbn=9789381699188|language=en}}&lt;/ref&gt;

==විද්වත් අදහස්==
1973දී, බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥ [[මෝටිමර් වීලර්]] මෙම කෞතුක වස්තුව සිය ප්‍රියතම ප්‍රතිමාව ලෙස පහත පරිදි හඳුන්වා ඇත:
&lt;blockquote&gt;
&quot;මා සිතන ආකාරයට ඇයට වයස අවුරුදු පහළොවක් පමණ විය යුතු ය. ඇය සිටගෙන සිටින්නේ සිය දෑතම වැසෙන සේ වළලු පැළඳගෙන ය. වෙනත් කිසිදු දෙයක් එහි දක්නට නැත. පරිපූර්ණව මෙම යුවතිය, මේ මොහොතේ, ඇය සහ ලෝකය පිළිබඳ පරිපූර්ණ විශ්වාසයකින් පසුවන්නී ය. මා සිතන ආකාරයට, ඇය වැනි කිසිවක මෙලොව නැත.&quot; &lt;ref&gt;{{cite web|title=The Dancing Girl of Mohenjo-Daro - Who Was She?|publisher=thoughtco.com|url=https://www.thoughtco.com/the-dancing-girl-of-mohenjo-daro-171329|accessdate=29 March 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

මොහෙන්ජො-දාරෝව පිළිබඳ තවත් පුරාවිද්‍යාඥයකු වූ [[ජෝන් මාර්ෂල් (පුරාවිද්‍යාඥ)|ජෝන් මාර්ෂල්]] මෙම රුව පිළිබඳ විස්තර කරන්නේ, &quot;සිය අතක් ඉණෙහි තබාගෙන තරමක් අවිනීත ලීලාවකින් සිටින තරුණ යුවතියකි. ඇය දෙපා මඳක් ඉදිරියට කොට ඇ‍ත්තේ සංගීතය අනුව රිද්මයට ඇගේ දෙපා තැබීම පිණිස විය හැක&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Possehl|first=Gregory|title=The Indus Civilization: A Contemporary Perspective|url=https://archive.org/details/induscivilizatio0000poss|publisher=AltaMira Press|year=2002|pages=[https://archive.org/details/induscivilizatio0000poss/page/113 113]|isbn=978-0-7591-0172-2}}&lt;/ref&gt; මෙම ප්‍රතිමාව දුටු විට ඔහු විස්මයට පත්වූ බැව් පැවසේ. ඔහු පැවසූයේ &quot;මා පළමුවරට ඒවා දුටු විට එය ප්‍රාග්ඓතිහාසික වස්තූන් යැයි විශ්වාස කිරීම පවා මට අපහසු විය.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite book|title=Mohenjo daro and Indus Civilization|year=1931|url=https://archive.org/details/dli.ministry.17386|last=Marshall|first=John|publisher=Arthur Probsthain|isbn=|location=|pages=}}&lt;/ref&gt; පුරාවිද්‍යාඥ [[ග්‍රෙගරි පොසේල්]] විසින් මෙම ''නළඟන'' හඳුන්වන්නේ &quot;ඉන්දු භූමියෙන් හමුවූ වඩාත් චිත්තාකර්ෂණීයම කලාකෘතිය ලෙසයි&quot;. එසේම නළඟනක ලෙස ඇය පිළිබඳ විස්තර කරමින් ඔහු පැවසූයේ, &quot;ඇය නළඟනක වූයේ දැයි අපට නිශ්චිත නැත. නමුත් ඇය ඇගේ කාර්යයෙහි දක්ෂ තැනැත්තියක වන්නට ඇත.&quot;&lt;ref name=&quot;gregory&quot; /&gt;

මෙම ප්‍රතිමාව හේතුවෙන් ශිෂ්ටාචාරය පිළිබඳ වැදගත් අනාවරණ දෙකක් හෙළිදරව් විය: පළමුව, ඔවුන් ලෝහ මිශ්‍ර කිරීම, වාත්තු කිරීම සහ අනෙකුත් දියුණු තාක්ෂණ ක්‍රම දැන සිටි බවයි. දෙවනුව රසවින්දනය, විශේෂයෙන් නර්තනය සංස්කෘතියෙහි අංගයක් වූ බවයි.&lt;ref name=national/&gt; මෙම ලෝකඩ යුවතියගේ ප්‍රතිමාව නිර්මාණය කොට ඇත්තේ [[ඉටි මැකුම් වාත්තු ක්‍රමය]] අනුව වන අතර, එකල මිනිසුන් ලෝකඩ නිර්මාණකරණයට දැක්වූ විශේෂඥභාවය මින් පැහැදිළි වේ.&lt;ref name=jane/&gt; මෙම ප්‍රතිමාව වර්තමානයේ [[ජාතික කෞතුකාගාරය, නව දිල්ලි|නව දිල්ලියේ ජාතික කෞතුකාගාරයේ]] ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.&lt;ref name=national&gt;{{cite web|title=Collections:Pre-History &amp; Archaeology|publisher= National Museum, New Delhi|url=http://nationalmuseumindia.gov.in/prodCollections.asp?pid=44&amp;id=1&amp;lk=dp1|accessdate=3 February 2014}}&lt;/ref&gt; 1930-31 අතර කාලයේ මැකේ විසින් සිය අවසන් පූර්ණ රාජකාරි සමයේ මෙයට සමාන තවත් ලෝකඩ ප්‍රතිමාවක් සොයාගන්නා ලදී. මෙය මොහෙන්ජො-දාරෝවේ DK-G කලාපයේ නිවසකින් හමු විය. මෙහි සංරක්ෂණ තත්ත්වය සහ ශිල්පීය නිපුණත්වය සුප්‍රකට ''නළඟන'' ප්‍රතිමාවේ තරම් උසස් නැත.&lt;ref name=gregory&gt;{{cite book|last1=Possehl|first1=Gregory L.|title=The indus civilization : a contemporary perspective|date=2002|publisher=AltaMira Press|location=Walnut Creek, CA|isbn=9780759101722|page=114|edition=2. print.|url=https://books.google.com/books?id=pmAuAsi4ePIC&amp;pg=PA112&amp;dq=dancing+girl+harappa&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=3E9oVLnXNcmIuASOtoLwAQ&amp;ved=0CCEQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q=dancing%20girl%20harappa&amp;f=false|accessdate=15 November 2014}}&lt;/ref&gt; මෙම දෙවන ලෝකඩ ස්ත්‍රී ප්‍රතිමාව වර්තමානයේ පාකිස්ථානයේ [[පාකිස්ථානයේ ජාතික කෞතුකාගාරය|කරාචි කෞතුකාගාරයේ]] ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bronze female figure, Mohenjodaro|url=http://www.masterfile.com/stock-photography/image/841-02824318/Bronze-female-figure-Mohenjodaro-Karachi-Museum-Pakistan-Asia|website=masterfile.com|publisher=Masterfile|accessdate=15 November 2014}}&lt;/ref&gt;

ඉන්දියාවේ හර්යානා ප්‍රාන්තයේ ෆාටෙහාබාද් දිස්ත්‍රික්කයේ [[භිරානා]] නැමැති හරප්පානු භූමියෙන් රතු මැටි බඳුන් කැබැල්ලක තිබී කැටයමක් හමු විය. මෙහි ද ''නළඟන'' සිහි ගන්වන රුවක් දැකගත හැක. මෙම කැනීම් කණ්ඩායමේ නායක, පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ එල්. එස්. රාඕ සඳහන් කළේ, “... [මැටි බඳුන් කැබැල්ලේ රේඛාවල] නිරේඛනය ලෝකඩ ප්‍රතිමාවේ අත්වල විහිදීම ඇතුළු ඉරියව්වට අනුරූප වේ. මේ අනුව පෙනෙන්නේ භිරානාහි කලා ශිල්පීන්ට පළමු නිර්මාණය පිළිබඳ ප්‍රත්‍යක්ෂ දැනීමක් වූ බවයි”.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.frontline.in/navigation/?type=static&amp;page=flonnet&amp;rdurl=fl2502/stories/20080201504012900.htm |title=Discoveries made at Bhirrana in Haryana provide the missing link in the evolution of Harappan civilisation archaeology. |work=Frontline |date=2008-01-19 |accessdate=2016-01-20 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=pot&gt;{{cite news|last1=Subramanian|first1=T. S.|title=The ageless tale a potsherd from Bhirrana tells|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/article1909703.ece|accessdate=15 November 2014|publisher=The Hindu, Newspaper|date=12 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129021905/http://www.thehindu.com/todays-paper/article1909703.ece|archive-date=29 November 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==පාකිස්ථානයේ ඉල්ලීම==
ඇතැම් පාකිස්ථාන දේශපාලනඥයෝ සහ විශේෂඥයෝ නළඟන නැවත පාකිස්ථානය වෙත &quot;භාර දිය යුතු&quot; බවට ප්‍රකාශ කරති.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dawn.com/news/1289410 |title=Pakistan needs to do homework for Dancing Girl's return| first=Hasan|last= Mansoor|work=Dawn|date=11 October 2016 }}&lt;/ref&gt; 2016දී පාකිස්ථාන අධිනීතිඥ ජාවෙඩ් ඉක්බාල් ජෆේරි ලාහෝ මහාධිකරණයට පෙත්සමක් යවමින් ප්‍රතිමාව යළි ඉල්ලා සිටින්නට වූයේ එය &quot;වසර 60කට පෙර පාකිස්ථානයෙන් රැගෙන ගියේ දිල්ලියේ ජාතික කලා මණ්ඩලයේ ඉල්ලීම මත බවත්, එය කිසිදින යළි භාර නොදුන් බවත්&quot; පවසමිනි. ඔහුට අනුව පාකිස්ථානයට නළඟන, යුරෝපයට ඩා වින්චිගේ මොනා ලිසා මෙන් අගනේ ය.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/1289393|title=Move to bring ‘Dancing Girl’ back from India|last=Reporter|first=The Newspaper's Staff|date=2016-10-11|work=DAWN.COM|access-date=2017-04-18|language=en}}&lt;/ref&gt;

මෙම සිදුවීම් පිළිබඳ තවත් ප්‍රභේදයක් අනුව කියැවෙන්නේ &quot;මෙම ප්‍රතිමාව මෝටිමර් වීලර් විසින් දිල්ලිය වෙත රැගෙන ගියේ [[ඉන්දියාව බෙදීම]]ට පෙර බවයි&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/haroon-khalid/should-pakistan-get-the-d_b_12600912.html|title=Should Pakistan get the dancing girl from Mohenjo-Daro back?|first=Haroon |last=Khalid|work=Huffington Post|date=26 October 2016}}&lt;/ref&gt;

==ආශ්‍රේයයන්==
{{reflist}}

'''සාමාන්‍ය ආශ්‍රේයයන්'''
*Craddock PT. 2015.&amp;nbsp;[http://www.insa.nic.in/writereaddata/UpLoadedFiles/IJHS/Vol50_2015_1_Art05.pdf The metal casting tradiitons of South Asia: Continuity and innovation.]&amp;nbsp;''Indian Journal of History of Science''&amp;nbsp;50(1):55-82.
*During Caspers ECL. 1987.&amp;nbsp;[http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&amp;cpsidt=11835529 Was the dancing girl from Mohenjo-daro a Nubian?]''Annali, Istituto Oriental di Napoli''&amp;nbsp;47(1):99-105.
*Kennedy KAR, and Possehl GL. 2012.&amp;nbsp;[http://file.scirp.org/Html/24584.html Were There Commercial Communications between Prehistoric Harappans and African Populations?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170517185628/http://file.scirp.org/Html/24584.html |date=2017-05-17 }}&amp;nbsp;''Advances in Anthropology''. p 4. doi: 10.4236/aa.2012.24020
*Kenoyer JM. 1998. Seals and sculpture of the Indus cities.&amp;nbsp;''Minerva''&amp;nbsp;9(2):19-24.
*Possehl GL. 2002.&amp;nbsp;''The Indus Civilization: A Contemporary Perspective''. Walnut Creek, California: Altamira Press.
*Prakash B. 1983.&amp;nbsp;[http://www.bcin.ca/Interface/openbcin.cgi?submit=submit&amp;Chinkey=68234 Metallurgy in India through the ages.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160412081747/http://www.bcin.ca/Interface/openbcin.cgi?submit=submit&amp;Chinkey=68234 |date=2016-04-12 }}&amp;nbsp;''Bulletin of the Metals Museum of the Japan Institute of Metals''&amp;nbsp;8:23-36.
*Sadasivan B. 2011.&amp;nbsp;''The Dancing Girl: A History of Early India.''&amp;nbsp;Singapore: Institute of Southeast Asian Studies.

{{Indus Valley Civilization}}

[[Category:ඉන්දියාවේ ලෝකඩ ප්‍රතිමා]]
[[Category:ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය]]
[[Category:ක්‍රි.පූ. 25වන සියවසේ නිර්මාණ]]
[[Category:ප්‍රාග්ඓතිහාසික ප්‍රතිමා කලාව]]
[[Category:ඉන්දියාවේ ප්‍රතිමා]]</text>
      <sha1>gz9svqcnrpd6wzvlin4pizk22jw87ld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>36 වයදිනිලේ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76226</id>
    <revision>
      <id>800617</id>
      <parentid>800064</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T23:24:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33483" sha1="qvok7hg8fwnwh8l7ent5azskvwi3804" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව සලරූ
| name           = 36 වයදිනිලේ
| image          = 36 vayathinile.jpg
| alt            = &lt;!-- see WP:ALT --&gt;
| caption        = 
| director       = [[රොෂාන් ඇන්ඩෲස්]]
| producer       = [[සූරියා]] 
| writer         = විජි (දෙබස්)
| screenplay     = [[බොබී සංජේ]]
| story          = රොෂාන් ඇන්ඩෲස්
| starring       = [[ජ්‍යෝතිකා]]&lt;br&gt;[[රහ්මාන් (නළුවා)|රහ්මාන්]]&lt;br&gt;[[අභිරාමි (නිළිය)|අභිරාමි]]
| music          = [[සන්තෝෂ් නාරායණන්]]
| cinematography = ආර්ත දිවාකරන්
| editing        = මහේෂ් නාරායණන්
| studio         = [[2D එන්ටර්ටේන්මන්ට්]]
| distributor    = [[ස්ටූඩියෝ ග්‍රීන්]]
| released       = {{Film date|df=yes|2015|05|15|ref1=&lt;ref&gt;[http://www.kollyinsider.com/2015/05/36-vayadhinile-confirmed-for-may-15th.html 36 Vayadhinile confirmed for May 15th release | Tamil Cinema News › KollyInsider | Movie News – Kollywood]. Kollyinsider.com (4 May 2015). Retrieved on 26 May 2015.&lt;/ref&gt;}}
| runtime        = මිනි. 115
| country        = ඉන්දියාව
| language       = දෙමළ
| budget         = ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 3 (ඇ.ඩො. 470,000)&lt;ref&gt;{{cite web|title='Women should have a drive to chase their dreams': Jyothika on her hit comeback film '36 Vayadhinile'|url=http://www.firstpost.com/bollywood/women-drive-chase-dreams-jyothika-hit-comeback-film-36-vayadhinile-2272908.html|date=1 June 2015|author=Sreedhar Pillai|work=[[ෆස්ට්පෝස්ට්|Firstpost]]}}&lt;/ref&gt;
| gross          = 
}}
'''''36 වයදිනිලේ''''' (සිංහල: ''තිස්-හයවන වියේ දී'') යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[රොෂාන් ඇන්ඩෲස්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ ඉන්දියානු දෙමළ [[ප්‍රහසන-නාට්‍ය]] චිත්‍රපටයකි. මෙය රචනා කරන ලද්දේ [[බොබී සංජේ]] විසින් වන අතර, මෙය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ [[සූරියා]] විසින් සිය නිෂ්පාදන කලාගාරය වූ [[2D එන්ටර්ටේන්මන්ට්]] යටතේ ය. ''[[හව් ඕල්ඩ් ආ යූ? (චිත්‍රපටය)|How Old Are You]]'' (2014) නැමැති [[මලයාලම් සිනමාව|මලයාලම් චිත්‍රපටයේ]] නිල ප්‍රතිනිර්මාණයක් වන මෙහි ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කරන්නේ [[ජ්‍යෝතිකා]] විසිනි. [[රහ්මාන් (නළුවා)|රහ්මාන්]] මෙහි සහාය රංගනයෙන් දායක වේ. මෙම චිත්‍රපටය ජ්‍යෝතිකාගේ නැවත ආගමනය&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://primeglitz.in/jyothikas-36-vayadhinile/|title = Jyothika to return in how old are you tamil remake|date = |accessdate = 3 April 2015|website = |publisher = [[ප්‍රයිම්ග්ලිට්ස් මීඩියා|PrimeGlitz Media]]|last = |first = }}&lt;/ref&gt; සනිටුහන් කරන අතර, මෙහි ඇගේ රංගන ප්‍රතිභාව විචාරක පැසසුමට ලක් විය. මෙම චිත්‍රපටය මුදාහැර සති දෙකකින් එය ආර්ථික අතින් අතිශය සාර්ථකත්වයට පත්වූ බැව් නිවේදනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;[http://www.behindwoods.com/tamil-movies/36-vayadhinile/36-vayadhinile-box-office-may-24.html 36 Vayadhinile box office collection]. Behindwoods.com. May 2015.&lt;/ref&gt; 63වන බ්‍රිටැනියා දකුණු ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලේ දී ඇයට [[හොඳම නළුවා සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් විචාරක සම්මානය - දකුණ|හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් විචාරක සම්මානය]] පිරිනැමුණේ මෙම චිත්‍රපටයේ රංගනය වෙනුවෙනි. මෙම සම්මානයත් සමගින් ඇය [[හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය - දෙමළ]] සහ හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් විචාරක සම්මානය යන සම්මාන ද්විත්වයම හිමි කරගත් පළමු නිළිය බවට පත්වූවා ය.&lt;ref&gt;[http://www.filmfare.com/news/winners-of-the-63rd-britannia-filmfare-awards-south-13996.html Winners of the 63rd Britannia Filmfare Awards (South)]&lt;/ref&gt;

==කථාපුවත==
36 වන වියේ පසුවන වසන්ති ([[ජ්‍යෝතිකා සරවණන්|‍ජ්‍යෝතිකා]]) ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ ලිපිකාරිණියකි. ඇගේ සැමියා වන තමිල්සෙල්වන් ([[රහ්මාන් (නළුවා)|රහ්මාන්]]) [[ඕල් ඉන්ඩියා රේඩියෝ]] ආයතනයේ සේවය කරයි. තමිල්සෙල්වන් [[අයර්ලන්තය]] වෙත සංක්‍රමණය වීමට අපේක්ෂා කළත්, වසන්තිට ඔහු සමග පැමිණිය නොහැකි වන්නේ ඇගේ වයස හේතුවෙන් බොහෝ අයිරිෂ් සමාගම් ඇගේ රැකියා අයදුම්පත් ප්‍රතික්ෂේප කරන හෙයිනි. ඇගේ දිවියේ කිසිදු රසවත්භාවයක් නැත. ඇය ඒකාකාරී නීරස දිවියක් ගතකරන නමුත්, වෙනස් වීමට අපේක්ෂා කරයි.

එක් දිනෙක වසන්තිහට [[පොලීසියේ පරීක්ෂක-ජනරාල්|IG]] රාජන් ([[නසාර්]]) ගෙන් සිය කාර්යාලට පැමිණෙන ලෙස කැඳවීමක් ලැබෙයි. එහි දී ඇයට දැනගන්නට ලැබෙන්නේ [[ඉන්දියාවේ ජනාධිපති]]වරයා ඇය සමග සාකච්ඡා කිරීමට කැමති බව ය. නමුත් මෙම හමුව ව්‍යසනයක් බවට පත්වන්නේ ඇය ජනපති ඉදිරියේ ක්ලාන්ත වී ඇද වැටීම හේතුවෙනි. මේ නිසා ඇය [[ෆේස්බුක්]] සරදම්වලට තේමාවක් බවට පත්වේ. ඇය අසරණභාවයට පත්වන්නේ ඇය ඉන්දියාවේ තබා, ඇගේ සැමියා සහ දියණිය මිථිලා (අම්රිතා අනිල්) අයර්ලන්තය බලා විදෙස්ගත වීමත් සමගයි.

වසන්තිට ඇගේ පැරණි පාසල් මිතුරියක වන සුසෑන් ඩේවිඩ් ([[අභිරාමි (නිළිය)|අභිරාමි]]) මුණගැසෙයි. මේ වනවිට සුසෑන් සාර්ථක [[ප්‍රධාන අලෙවිකරණ නිලධාරියා|ප්‍රධාන අලෙවිකරණ නිලධාරිණියක]]ව සිටින්නී ය. ඇය වසන්ති පාසල් වියේ ධෛර්යවන්ත, අධිෂ්ඨානශීලී යුවතියකව සිටි කාලය සිහිපත් කරන අතර, නැවත එම සුවිසල් සිහින මවන තරුණිය බවට පත්වන මෙන් ඇයව පොළඹවාලයි. මේ නිසා වසන්ති ධෛර්යමත් වන අතර, ඇගේ දිවියට සුවිසල් ඉලක්කයක් හිමිවන්නේ විවාහ මංගල්‍යයක ආහාර සැපයුම් ඇනවුමක් මාර්ගයෙනි. එහි දී ඇය වටහා ගන්නේ වෙළඳපලේ ඇති එළවළුවලට හානිකර කෘමිනාශක යොදා ඇති බැවින් ඒවා සෞඛ්‍යයට අහිතකර බවයි. මේ නිසා සිය නිවසේ වූ කුඩා හරිතාගාරය නවීකරණය කරන ඇය යාබද නිවෙස්වල සිටින කාන්තාවන්ව ද සිය පවුල්වල යහපැවැත්ම උදෙසා තමන්ගේම එළවළු වගාකරන මෙන් හරිතාගාර වගාවට යොමු කරවයි. සුසෑන් ඇයව ප්‍රදේශයේ වාර්ෂික වාස්තු විද්‍යා සමුළුව රැගෙන යන අතර, එහි දී ඇයට කථා කිරීමට අවස්ථාවක් ලබා දේ. මෙය රටේ උගතුන්ගේ ප්‍රසාදයට හේතුවන අතර, කාබනික හරිතාගාර වගාව පිළිබඳ සංකල්පය ප්‍රේක්ෂකයා විසින් හොඳින් ග්‍රහණයර කරගනියි. සිය සැමියාගෙන් එල්ල වන විරෝධය සහ සහාය මන්දෝත්සාහීභාවය නොසලකා වසන්ති සිය ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාවට නංවයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇයට විවාහ මංගල්‍යයේ ඇනවුම සැපයීමට හැකියාව ලැබෙන අතර, ඇගේ උත්සාහය ද මල්ඵල ගැන්වේ. ඇයට ප්‍රදේශයේ මෙන්ම ජාතික වශයෙන් ද ගරු බුහුමන් ලැබේ. ඇගේ සාර්ථකත්වයෙන් පසුව, ඇයට නැවත වරක් ඉන්දියාවේ ජනපතිගෙන් ආරාධනයක් හිමි වේ. මේ අවස්ථාවේ නම්, වසන්ති නොපැකිළෙන අතර ඇය ජනපතිගේ පැණයන්ට සාර්ථකව පිළිතුරු සපයයි. අවසානයේ ඇය සිය සැමියාගේත් දියණිය‍ගේත් ගෞරවය නොමඳව ලබන්නට සමත් වන්නී ය.

==චරිත නිරූපණය==
&lt;!-- from here the list is as in the film opening credits --&gt;
*[[ජ්‍යෝතිකා]], වසන්ති තමිල්සෙල්වන් ලෙස
*[[රහ්මාන් (නළුවා)|රහ්මාන්]], තමිල්සෙල්වන් ලෙස
*[[නසාර්]], කොමසාරිස් රාජන් ලෙස
*[[ඉලවරසු]], එළවළු වෙළෙන්දකු ලෙස
*[[සිද්ධාර්ථ බාසු]], ඉන්දියාවේ ජනාධිපති ලෙස
*[[අභිරාමි (නිළිය)|අභිරාමි]], සුසෑන් ඩේවිඩ් ලෙස
*අම්රිතා අනිල්, මිථිලා තමිල්සෙල්වන් ලෙස
*සේතුලක්ෂ්මී, තුලසි ලෙස
*[[දිල්ලි ගනේෂ්]], වසන්තිගේ මාමණ්ඩි ලෙස
*[[ජයප්‍රකාශ්]]
*[[එම්. එස්. භාස්කර්]], ස්ටීවන් ලෙස
*[[බෝස් වෙන්කට්]], පොලිස් නිලධාරියකු ලෙස
*[[ප්‍රේම් (නළුවා)|ප්‍රේම්]], ජයචන්ද්‍රන් ලෙස
*[[කලාරංජිනී]], වසන්තිගේ නැන්දණිය ලෙස
*[[දේවදර්ශිනී]], ගිරිජා ශ්‍රීනිවාසන් ලෙස
*[[සුජාතා සිවකුමාර්]], රාණි ලෙස
&lt;!-- end of the film opening credits --&gt;
&lt;!-- below names are in the film ending credits --&gt;
*[[මෝහන් වී. රමන්]], නාලබාගම් චෙල්ලූර් පිච්චෛ ලෙස
*මුතුරමන්, වසන්තිගේ ප්‍රධානියා ලෙස
*‍බායිල්වන් රංගනාතන්, බායිල්වන් රංගනාතන් ලෙස
*සිසර් ම‍නෝහාර්, කුලීරථ රියැදුරා
&lt;!-- end of the film ending credits --&gt;
*[[ඛලීඩ් හුසේන්]], උද්‍යාන නිලධාරියා ලෙස
*[[සිවකුමාර්]], ඉන්දියාවේ ජනාධිපති (හඬකැවුම) ලෙස

==නිෂ්පාදනය==
2014 අගෝස්තු මස නිවේදනය කෙරුණේ නිළි ජ්‍යෝතිකා සත් අවුරුදු නිහඬතාවකින් පසුව යළි රංගන ක්ෂේත්‍රයට පිවිසෙන්නේ [[රොෂාන් ඇන්ඩෲස්]]ගේ මලයාලම් චිත්‍රපටයක් වූ ''[[හව් ඕල්ඩ් ආ යූ? (චිත්‍රපටය)|How Old Are You?]]'' (2014) චිත්‍රපටයේ දෙමළ ප්‍රතිනිර්මාණයෙන් බවයි. මෙහි මුල් නිර්මාණයේ ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කළේ [[මංජු වාරියර්]] විසිනි. ජ්‍යෝතිකාගේ සැමියා වූ [[සූරියා]] මෙය සිය නිෂ්පාදන සන්නාමය වූ 2D එන්ටර්ටේන්මන්ට් යටතේ නිෂ්පාදනය කිරීමට එකඟ විය. එනමුත් මුල් ප්‍රභේදයෙහි අධ්‍යක්ෂක සහ නිෂ්පාදකවරුන් වූ රොෂාන් ඇන්ඩෲස් සහ [[බොබී සං‍ජේ]] ද මෙයට දායක කරගැනිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.sify.com/movies/jyothika-to-return-with-how-old-are-you-tamil-remake-news-others-oinxEmebebjhi.html|title = Jyothika to return in how old are you tamil remake|date = |accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = Sify|last = |first = }}&lt;/ref&gt; සූරියා අනාවරණය කළේ තම්න සහ ජ්‍යෝතිකා මෙම මලයාලම් චිත්‍රපටයෙන් විමතියට පත්වූ බවත්, නැවත නිළියක ලෙස රංගනයට පිවිසීමට එකඟ වීමට ජ්‍යෝතිකා දින දෙකක්ම වැය කළ බවත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.sify.com/movies/suriya-talks-about-jyothika-s-re-entry-news-tamil-oivk8aadedicf.html|title = Suriya talks about Jyothika's re-entry|date = |accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = Sify|last = |first = }}&lt;/ref&gt; මුල් චිත්‍රපටයෙහි [[කුන්චකෝ බෝබන්]] විසින් නිරූපණය කළ චරිතය සඳහා 2014 ඔක්තෝබර් මස නළු රහ්මාන් තෝරාගැනිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Rahman-paired-opposite-Jyothika/articleshow/44934204.cms|title = Rahman paired opposite Jyothika|date = 25 October 2014|accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = [[ඉන්දු-ආසියානු පුවත් සේවාව|Indo-Asian News Service]]|last = |first = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.sify.com/movies/actor-rahman-joins-tamil-remake-of-how-old-news-others-okymEjcbaibhc.html|title = Rahman joins tamil remake of how old are you|date = |accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = Sify|last = |first = }}&lt;/ref&gt; සංගීත අධ්‍යක්ෂක [[සන්තෝෂ් නාරායණන්]] මෙම චිත්‍රපටයේ ස්වර ලිපි සහ නාදපථය නිර්මාණයට අත්සන් තැබී ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Santosh-Narayanan-is-the-composer-of-How-Old-Are-Yous-Tamil/articleshow/45042189.cms|title = Santosh Narayanan is the composer of How Old Are You's Tamil|date = 4 November 2014|accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = [[ද ටිය්ම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]]|last = Soman|first = Deepa}}&lt;/ref&gt;

චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් 2014 නොවැම්බර් මස ඇරඹුණු අතර, රූගත කිරීම් [[චෙන්නායි]], [[දිල්ලි]] සහ [[රාජස්ථානය|රාජස්ථානයෙහි]] සිදු කිරීමට සැලසුම් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/tamil-remake-of-how-old-are-you/article6533633.ece|title = Tamil remake of How old are you|date = |accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = [[ඉන්දු-ආසියානු පුවත් සේවාව|Indo-Asian News Service]]|last = |first = }}&lt;/ref&gt; ජ්‍යෝතිකාගේ චරිතය ජනපති මුණගැසීම සමග චිත්‍රපටයේ අවසන් දර්ශනය මුලින්ම රූගත කෙරුණු අතර, ජනපතිගේ චරිතය නිරූපණය කරන ලද්දේ [[සිද්ධාර්ත් බාසු]] විසිනි. මෙය [[නව දිල්ලි]]යේ [[රාෂ්ට්‍’පති භවන්]]හි රූගත කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.indiaglitz.com/jyothikas-movie-follows-reverse-chronology-method-tamil-news-119120|title = Jyothika's movie follows reverse chronology method|date = 20 November 2014|accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = Indiaglitz|last = |first = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Siddharth-Basu-to-make-his-Kollywood-debut/articleshow/45248863.cms|title = Siddharth Basu to make his Kollywood debut?|date = 23 November 2014|accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = The Times of India|last = |first = }}&lt;/ref&gt; පළමු කාර්ය සටහන අනුව, නිළි [[අභිරාමි (නිළිය)|අභිරාමි]] ද මෙහි ප්‍රධාන චරිතයක් නිරූපණයට අත්සන් තැබී යත මෙය වසර එකොළහක නිහැඬියාවකින් පසු ඇගේ දෙමළ චිත්‍රපට ආගමනය විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.sify.com/movies/abhirami-is-back-plays-jyothika-s-friend-news-tamil-ol1kCeeajgfff.html|title = Abhirami is back, plays Jyothika's friend|date = |accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = Sify|last = |first = }}&lt;/ref&gt; නිෂ්පාදක සූරියා විසින් තමන් සමග වෙනත් නිෂ්පාදනයක් වූ ''[[මාස්ස්]]'' (2015) සඳහා දායකව සිටි [[සංජේ භාරතී]] හට ද සුළු චරිතයක් ප්‍රදානය කරන ලදී. 

==නාදපථය==
{{Infobox album
|name = 36 වයදිනිලේ
|type = Soundtrack
|artist= [[සන්තෝෂ් නාරායණන්]]
|cover = 36 vayathinile.jpg
|caption =
|released = 17 පෙබරවාරි 2015
|genre = [[චිත්‍රපට නාදපථය|වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට නාදපථය]]
|length =
|language = [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]]
| label =  [[තින්ක් මියුසික් ඉන්ඩියා|තින්ක් මියුසික්]]
|producer = සන්තෝෂ් නාරායණන්
|last album = ''[[එනක්කුල් ඔරුවන් (2015 චිත්‍රපටය)|එනක්කුල් ඔරුවන්]]''&lt;br&gt;(2014)
|this album = '''''36 වයදිනිලේ'''''&lt;br&gt;(2015)
|next album =''[[ඉරුදි සුට්රු]]''&lt;br&gt;(2016)
|reviews =
}}

චිත්‍රපටයේ නාදපථය නිමවන ලද්දේ [[සන්තෝෂ් නාරායණන්]] විසිනි. නාදපථ ඇල්බමය පථ එකොළහකින් සමන්විත අතර, ඒ අතරට මුල් නාදපථයෙහි වූ වාදන ඛණ්ඩ පහක් සහ කැරෝකේ නිර්මාණ තුනක් ඇතුළත් විය.&lt;ref&gt;[http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/actress-jyothikas-upcoming-movie-36-vayathinile-to-have-11-tracks-composed-by-music-director-santhosh-narayanan.html Actress Jyothika's upcoming movie 36 Vayathinile to have 11 tracks by composer Santhosh Narayanan]. Behindwoods.com (20 March 2015). Retrieved on 26 May 2015.&lt;/ref&gt; ගීත තුන සඳහා පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ [[විවේක් (ගීත රචක)|විවේක්]] විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.tamilsonglyrics.org/movies/tamil-movies-starting-with-0-1-2-3-4-5-6-7-8-9/36-vayathinile-tamil-movie-2015-songs-lyrics-wiki/|title=36 Vayathinile movie songs lyrics|work=tamilsonglyrics|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610134728/http://www.tamilsonglyrics.org/movies/tamil-movies-starting-with-0-1-2-3-4-5-6-7-8-9/36-vayathinile-tamil-movie-2015-songs-lyrics-wiki/|archivedate=10 June 2015}}&lt;/ref&gt; 2015 අප්‍රේල් 6 දින ඇල්බමය [[චෙන්නායි]]හි ලීලා මාලිගයේ දී මුදාහැරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.ibtimes.co.in/jyothikas-36-vayathinile-36-vayadhinile-audio-release-live-updates-photos-628202|title = Jyothika's '36 Vayadhinile' Audio Released|date = 6 April 2015|accessdate = 6 April 2015|website = |publisher = [[ද ඉන්ටර්නැෂනල් බිස්නස් ටයිම්ස්|The International Business Times]]|last = Upadhyaya|first = Prakash}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.timesofindia.com/entertainment/tamil/music/36-Vayadhinile-audio-launched/articleshow/46834351.cms|title = 36 Vayadhinile audio launched|date = 7 April 2015|accessdate = |website = |publisher = The Times of India|last = |first = }}&lt;/ref&gt; මින් ගීත දෙකක් වූ &quot;රසාති&quot; සහ &quot;හැපී-නාලු කලුදා&quot; සන්තෝෂ් විසින් එම අවස්ථාවේ සජීවීව ඉදිරිපත් කරන ලදී. එය මෙහෙයවන ලද්දේ [[දිව්‍යාදර්ශිනී]] විසිනි.&lt;ref&gt;[http://www.sify.com/movies/jyothika-shines-at-36-vayadhinile-audio-launch-news-tamil-pego4Madidghe.html Jyothika shines at `36 Vayadhinile` audio launch!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150406204540/http://www.sify.com/movies/jyothika-shines-at-36-vayadhinile-audio-launch-news-tamil-pego4Madidghe.html |date=2015-04-06 }}. Sify.com (6 April 2015). Retrieved on 26 May 2015.&lt;/ref&gt; මෙම ඇල්බමයට තරු 5න් 4ක් ලබාදෙමින් [[සයිෆි|Sify]] රචනා කොට ඇත්තේ, &quot;සන්තෝෂ් නාරායණන් ඔහුගේ චමත්කාරජනක චිත්‍රපට නිර්මාණ ලැයිස්තුවට තවත් අංගයක් එකතු කරමින් බිහිසුණු ඇල්බමයක් රැගෙන එයි. ''36 වයදිනිලේ'' තුළ සිත්ගන්නා හොඳ ගීත එකතුවක් ඇති අතර, එය චිත්‍රපටයට විශේෂ අලංකාරයකි&quot;.&lt;ref&gt;[http://www.sify.com/movies/36-vayadhinile-audio-review-news-tamil-peilvzggcddji.html `36 Vayadhinile` audio review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150408133406/http://www.sify.com/movies/36-vayadhinile-audio-review-news-tamil-peilvzggcddji.html |date=2015-04-08 }}. Sify.com (8 April 2015). Retrieved on 26 May 2015.&lt;/ref&gt;

{{tracklist
| headline        = නාදපථ ලැයිස්තුව
| extra_column    = ගායක(යින්)
| all_lyrics      = [[විවේක් (ගීත රචක)|විවේක්]]
| total_length    =

| title1          = හැපී – නාලු කලුදා
| extra1          = සන්තෝෂ් නාරායණන්
| length1         = 03:14
| title2          = පෝගිරේන්
| extra2          = කල්පනා රාඝවේන්දර්
| length2         = 03:46
| title3          = රසාති
| extra3          = ලලිතා විජයකුමාර්
| length3         = 04:25
| title4          = ප්‍රසිඩන්ට්
| extra4          = —
| length4         = 
| title5          = කණ්ණඩි
| extra5          = —
| length5         = 
| title6          = විදියල් තේඩි
| extra6          = —
| length6         = 
| title7          = කණවුගල් සුමන්දු
| extra7          = —
| length7         = 
| title8          = කන්නීර්
| extra8          = —
| length8         = 
}}

==මුදාහැරීම==
මෙම චිත්‍රපටයේ චන්ද්‍රිකා අයිතීන්e [[ජයා ටීවී]] වෙත අලෙවි කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.southupdates.in/ayudha-pooja-2015-ayutha-poojai-special-movies-programs-in-tv-channels-october-21-2015/ |title=Ayudha Pooja 2015 Special Movies and Programs in Tamil Television Channels on October 21, 2015 |publisher=Southupdates.in |date=11 October 2015 |accessdate=14 October 2015}}&lt;/ref&gt;

==පිළිගැනීම==
මෙම චිත්‍රපටය විචාරකයන් වෙතින් යහපත් ප්‍රතිචාර හිමි කරගැනීමට සමත් විය.&lt;ref&gt;http://www.ibtimes.co.in/36-vayadhinile-36-vayathinile-movie-review-round-jyothika-starrer-receives-appreciation-632621&lt;/ref&gt; [[සයිෆි|Sify]] රචනා කළේ &quot;සමස්තයක් ලෙස ගත් විට, 36 වයදිනිලේ යනු බොහෝ ඊනියා වානිජ චිත්‍රපට බොහෝමයට වඩා අනර්ඝ චිත්‍රපටයකි. ගුණාත්මක රසවින්දනයක් සොයන පවුලේ ප්‍රේක්ෂකයන් මෙය නැරඹිය යුතු ය. මෙම චිත්‍රපටය මගින් ලබාදෙන ධනාත්මක පණිවිඩ කිහිපයක්ම ඇත. මෙය ද ඇගයිය යුත්තකි&quot;.&lt;ref&gt;http://www.sify.com/movies/36-vayadhinile-review-tamil-pfon1Ncedijgd.html&lt;/ref&gt; ''[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා]]'' පුවත්පත මෙයට තරු 5න් 3.5ක් ලබාදෙමින් රචනා කොට ඇත්තේ &quot;36 වයදිනිලේ කාන්තා ශක්තිය හා සමාන කථාවක් විය හැක. නමුත් මෙහි ඉදිරිපත් වන කරුණු [..] අතිශයින්ම වලංගු ය&quot;.&lt;ref&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/36-Vayadhinile/movie-review/47287365.cms&lt;/ref&gt; [[Rediff.com|Rediff]] මෙම චිත්‍රපටයට තරු 3ක් ලබාදෙමින් ලියා ඇත්තේ &quot;සරල නමුත් සාධනීව පිටපත, අධ්‍යක්ෂකවරයාගේ මනා මෙහෙයවීම, වින්දනීය සංගීතය සමග මුසුව, සහ ජ්‍යෝතිකාගේ විස්මයජනක නිරූපණය නිසා 36 වයදිනිලේ නැරඹීමට තරම් අගනේ ය&quot;.&lt;ref&gt;http://www.rediff.com/movies/review/review-36-vayadhinile-is-jyothikas-show-all-the-way/20150515.htm&lt;/ref&gt;

කෙසේනමුත්, මේ පිළිබඳ ඍණාත්මක විචාරයක් සපයන ''[[ද හින්දු]]'' පුවත්පත පවසන්නේ &quot;36 වයදිනිලේ සිනමාවක් නොවේ. එය, සැබැවින්ම කිවහොත් උත්කර්ෂවක් සෝප් ඔපෙරාවකි. පුළුල්ව ලියැවුණු මෙය වේදිකාව වෙත ඉදිරිපත් කොට ඇති අතර, එහි පණිවිඩය ලබාදෙන්නේ ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍රයක අයුරින් ඝෝෂාකාරීව ය&quot;.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/36-vayadhinile-review-worth-a-cheer-despite-a-broad-tvsoap-approach/article7210772.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20170115164026/http://www.thehindu.com/features/cinema/36-vayadhinile-review-worth-a-cheer-despite-a-broad-tvsoap-approach/article7210772.ece |access-date=2017-11-25 |archive-date=2017-01-15}}&lt;/ref&gt;

==ඇගයුම්==
 
*[[හොඳම නළුවා සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් විචාරක සම්මානය - ‍දකුණ|හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් විචාරක සම්මානය]] - ජ්‍යෝතිකා&lt;ref&gt;[http://www.filmfare.com/news/winners-of-the-63rd-britannia-filmfare-awards-south-13996.html Winners of the 63rd Britannia Filmfare Awards (South)]&lt;/ref&gt;
*බිහයින්ඩ්වුඩ්ස් ජනතාවගේ තේරීම නිළිය - ජ්‍යෝතිකා&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/list-of-winners-of-behindwoods-gold-medal-2015.html|title= WINNERS OF BEHINDWOODS GOLD MEDALS 2015|website=Behindwoods|access-date=2016-10-13}}&lt;/ref&gt;
*බිහයින්ඩ්වුඩ්ස් හොඳම ආධුනික නිෂ්පාදක - සූරියා (2D එන්ටර්ටේන්මන්ට්)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/list-of-winners-of-behindwoods-gold-medal-2015.html|title= WINNERS OF BEHINDWOODS GOLD MEDALS 2015|website=Behindwoods|access-date=2016-10-13}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist|30em}}

==බාහිර සබැඳි==
* {{IMDb title|4684258}}
* {{Youtube|LOEqjt533WY|නිල ට්‍රේලරය}}
* [http://www.vimarsi.com/m/36-vayadhinile/ ''36 වයදිනිලේ සමූහ විචාර''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517212543/http://www.vimarsi.com/m/36-vayadhinile |date=2015-05-17 }} සඳහා Vimarsi.comහි ඇති ගිණුම
{{Rosshan Andrrews}}
{{2D Entertainment}}

[[ප්‍රවර්ගය:2015 වසර තුළ චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට]]
[[Category:දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියාවේ කාන්තාවන් පිළිබඳ චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට ප්‍රතිනිර්මාණ]]
[[Category:ස්ත්‍රීවාදී චිත්‍රපට]]
[[Category:සන්තෝෂ් නාරායණන්ගේ ස්වර ලිපි නිර්මාණ]]
[[Category:දිල්ලිය පසුබිමෙහි නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට]]
[[Category:දිල්ලියේ රූගත කළ චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු ජනයා පිළිබඳ සංස්කෘතික නිරූපණ]]</text>
      <sha1>qvok7hg8fwnwh8l7ent5azskvwi3804</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රාවණන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76246</id>
    <revision>
      <id>800695</id>
      <parentid>800471</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:16:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 4 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118329" sha1="gx1a8a14rk0mnlxps84ic6qvmyln4hu" xml:space="preserve">{{About|2010 දෙමළ චිත්‍රපටය|හින්දු වීරකාව්‍යයක වන රාමායණයේ එන මිත්‍යාමය චරිතය|රාවණා|1994 දෙමළ චිත්‍රපටය|රාවණන් (1994 චිත්‍රපටය)|2006 මලයාලම් චිත්‍රපටය|රාවණන් (2006 චිත්‍රපටය)}}

{{තොරතුරුකොටුව සලරූ
| name           = රාවණන්
| image          = Raavanposter.jpg
| image_size     =
| caption        = සිනමාශාලා පෝස්ටරයක්
| film name = {{film name|දෙමළ|ராவணன்}}
| director       = [[මණි රත්නම්]]
| producer       = මණි රත්නම් &lt;br&gt; ශාරදා ත්‍රිලෝක්
| writer         = [[සුහාසිනි මණිරත්නම්|සුහාසිනි]] &lt;small&gt;'''(දෙබස්)'''&lt;/small&gt;
| screenplay     = මණි රත්නම්
| based on       = [[වාල්මිකී]]ගේ&lt;br&gt;[[රාමායණය]]
| starring       = [[වික්‍රම් (නළුවා)|වික්‍රම්]]&lt;br&gt;[[අයිෂ්වර්යා රායි]]&lt;br&gt;[[පෘථිවිරාජ් සුකුමරාන්|පෘථිවිරාජ්]]&lt;br&gt;[[කාර්තික් (නළුවා)|කාර්තික්]]&lt;br&gt;[[ප්‍රභූ (නළුවා)|ප්‍රභූ]]&lt;br&gt;[[ප්‍රියාමණි]]&lt;br&gt;[[මුන්නා (නළුවා)|මුන්නා]]&lt;br&gt;[[ජෝන් විජේ]]
| music          = [[ඒ. ආර්. රහ්මාන්]]
| cinematography = [[සන්තෝෂ් සිවන්]] &lt;br&gt; [[වී. මණිකන්ඩන්]]
| editing        = [[ශ්‍රීකර් ප්‍රසාද්]]
| distributor    = [[රිලයන්ස් බිග් එන්ටර්ටේන්මන්ට්|රිලයන්ස් බිග් පික්චර්ස්]] &lt;br&gt; [[සෝනි පික්චර්ස් එන්ටර්ටේන්මන්ට්|සෝනි පික්චර්ස්]] &lt;br&gt; [[අයංගාරන් ඉන්ටර්නැෂනල්]]
| studio         = [[මැඩ්‍රාස් ටෝකීස්]]
| released       = {{Film date|df=y|2010|6|18}}
| runtime        = මිනිත්තු 134
| country        = ඉන්දියාව
| language       = දෙමළ
| budget         = {{INRConvert|35|c}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt1664806/business |title=Raavanan Budget |publisher=IMDb |accessdate=8 December 2010}}&lt;/ref&gt;
| gross          = {{INRConvert|65|c}}&lt;ref name=&quot;Box office&quot;/&gt;
}}
'''''රාවණන්''''' (සිංහල: ''[[රාවණා]]'') යනු 2010 ඉන්දියානු [[දෙමළ සිනමාව|දෙමළ]] [[වීරකථා චිත්‍රපට|වීරකථා]] [[වික්‍රමාන්විත චිත්‍රපට]]යකි. මෙහි සම-රචනය, සම-නිෂ්පාදනය සහ අධ්‍යක්ෂණය සිදුකරන ලද්දේ [[මණි රත්නම්]] විසිනි. චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ [[වික්‍රම් (නළුවා)|වික්‍රම්]], [[අයිෂ්වර්යා රායි]] සහ [[පෘථිවිරාජ් සුකුමාරන්|පෘථිවිරාජ්]] විසිනි. [[කාර්තික් මුතුරාමන්|කාර්තික්]], [[පුභූ ගනේසන්|ප්‍රභූ]] සහ [[ප්‍රියාමණි]] මෙහි සහාය රංගනයෙන් දායක වෙති. මෙම චිත්‍රපටය ඒ හා සමගාමීව [[බොලිවුඩ්|හින්දි]] බසින් ''[[රාවන්]]'' ලෙස නිර්මාණය වූයේ, තරමක් වෙනස් නළු කැළක් සමගිනි. එසේම මෙම චිත්‍රපටය [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] බසින් හඬකවා ''Villain'' ලෙස නම්කෙරිණි. මෙම චිත්‍රපට ප්‍රභේද තුනම 2010 ජූනි 18 දින සමගාමීව මුදාහැරිණි.

චිත්‍රපටය මගින් [[රාමායණය|රාමායණයේ]] එන උභතෝකෝටික ගැටලුවක් නිරූපණය කරයි. මෙහි කෲර පොලිස් නිලධාරියකු සිය බිරිඳව පැහැර ගන්නා, නීති උල්ලංඝනය කරන ගෝත්‍රික නායකයකු පසුපස හඹායයි. වීරයියා නැමැති මෙම නායකයා ඇයව පැහැරගන්නේ පොලිස් සිරභාරයේ දී කෲර ලෙස වධහිංසාවන්ට සහ දූෂණයන්ට ලක්ව මියගිය සිය නැගණිය වෙනුවන් පලිගැනීමටයි. චිත්‍රපටය තුළින් නිලධාරියාගේ ‍ගවේෂණයත්, ඒ අතරතුර කථා නායක නායිකාවන් තිදෙනා තුළ එකිනෙකා කෙරෙහි වන හැඟීම් විපර්යාසයකට ලක්වන අයුරුත් නිරූපිත ය. මෙම චිත්‍රපටය සඳහා ස්ටොක්හෝම් සහලක්ෂණය පාදක වී ඇත.

''රාවණන්'' පිළිබඳ නිවේදනය කෙරුණේ 2008 පෙබරවාරි මස ය. මෙය සුප්‍රකට මණි රත්නම් අධ්‍යක්ෂකවරයාගේ දෙමළ චිත්‍රපට ක්ෂේත්‍රයේ යළිආගමනය සනිටුහන් කළේ ය‍. මෙහි ප්‍රධාන චරිත සඳහා වික්‍රම් සහ අයිෂ්වර්යා රායි තෝරාගැනීම නිසා ඒ දෙස වූ අවධානය වැඩි විය. ඉන් මඳ කලකට පසුව රූගත කිරීම් ඇරඹි අතර, එය ඉන්දියාවේ [[චාලකුඩි]], [[කේරළ]], [[ඌටි]] සහ [[තමිල් නාඩු]]ව ඇතුළු ප්‍රදේශ රැසක සිදු විය. යහපත් මෙන්ම මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර ද ලද මෙම චිත්‍රපටය බොක්ස් ඔෆිස් අතින් සාමාන්‍ය වාර්තා තැබීමට සමත් විය.

== කථාපුවත ==
චිත්‍රපටය ඇරඹෙන්නේ වීරයියා ([[වික්‍රම් (නළුවා)|වික්‍රම්]]) ගල්කුලක සිට ජලයට පනියි. ඔහුගේ කල්ලිය විසින් පොලීසිය නොමග යවන අතර, පොලිස් වාහන ගිනිතබනු ලැබෙයි. වීරාගේ මිනිසුන්ගේ ප්‍රහාරයෙහි යෙදෙන අතරතුර කාන්තාවන් විසින් පොලිස්කරුවන් සිය වසඟයට ගනු ලබයි. බෝට්ටු සවාරියක නිරතව සිටින රාගිනීව ([[අයිෂ්වර්යා රායි]]) වීරා විසින් පැහැරගැනෙයි. ඇගේ සැමියා වන දේව් ප්‍රකාශ් ([[පෘථිවිරාජ් සුකුමාරන්]]) පොලිස් අධ්‍යක්ෂකවරයකු වන අතර, ඔහුට ඇගේ පැහැරගැනීම පිළිබඳ ආරංචි වේ.

ප්‍රාදේශීය පුවත්පතක වීරයියාගේ කථාව ඡායාරූප පෙළක් ලෙස පලවෙයි. මෙහි ඔහුව දක්වා ඇත්තේ සිය සොහොයුරන් වන සිංගරාසු ([[ප්‍රභූ (නළුවා)|ප්‍රභූ]]) සහ සක්කරෛ ([[මුන්නා (නළුවා)|මුන්නා]]) සමගින් [[තිරුනෙල්වේලි]] අසල විකල්ප රජයක් ගෙනයන ප්‍රාදේශීය වීරයකු ලෙසයි. පොලීසිය විසින් ඔහුව ත්‍රස්තවාදියකු ලෙස සැලකුව ද ඔහු ගම්වැසියන්ගේ ගෞරවයට පාත්‍ර වූවෙකි. ඔහු රාගිනීව පැහැරගන්නේ සිය සොයුරිය වන වෙන්නීලාගේ ([[ප්‍රියාමණි]]) මරණයේ පලිය ගැනීමටයි. කොල්ලකරුවන්ගේ ග්‍රහණයේ දී මියයාමට අකමැති රාගිනී ගිරි කුලක සිට පහතින් වූ දිය ඇල්ලවෙත පනියි. නමුත් ඇගේ දිවි බේරෙන අතර, වීරා ඇයව මරා නොදමන්නේ මරණයට බිය නොමැති අයකු මරාදැමීම නිෂ්ඵල යැයි සිතන හෙයිනි.

දේව් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම ප්‍රාදේශීය වනාරක්ෂකයකු වන ඥානප්‍රකාසම්ගේ ([[කාර්තික් (නළුවා)|කාර්තික්]]) සහාය ඇතිව වනාන්තරයට පිවිසෙයි. වනාන්තරයේ ගැඹුරටම පරීක්ෂා කළ ද දේව් හට වීරා සොයාගත නොහැකි වේ.

මේ අතර වීරාගේ සොයුරියගේ මරණය පිළිබඳ පුවත ඇසීමෙන් පසු රාගිනී තුළ වීරා කෙරෙහි හැඟුම් දළුලා වැඩෙයි. දේව් විසින් වෙන්නීලාගේ විවාහ මංගල දිනයේ වීරාට එරෙහිව මෙහෙයුමක් දියත් කර ඇත. දේව්ගේ වෙඩි ප්‍රහාරයෙන් වීරා‍‍ගේ ගෙලට මඳක් තුවාල සිදු වේ. සිය දිවි‍ය වෙනුවෙන් අරගලයක නිරත වීරාට සිය සොයුරිය ආරක්ෂා කරගත නොහැකි වේ. පොලීසිය වීරාගේ තොරතුරු සහ ඔහු සැඟව සිටින ස්ථානය හෙළි කරන ලෙස වෙන්නීලාට බල කරයි. ඇය එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙන් පොලිස් නිලධාරීහු ඇයව කෲර වධහිංසාවන්ට සහ ලිංගික අතවරයන්ට ලක් කරති. වෙන්නීලා කම්පනයට සහ ක්ෂතිජ තත්ත්වයට පත්වේ. ඊළඟ දිනයෙහි, අසල ඇති ළිඳකට පැන ඇය සියදිවි හානි කරගනියි.

සිය සොයුරා යුද්ධය මෙහෙයවන ආකාරය නිසා සිය කල්ලියට අතිවන පීඩාව පිළිබඳ නොසතුටට පත්වන සක්කරෛ දේව්හට තාවකාලික යුධ විරාමයක් ලබා දෙයි. මුලින් මුලින් දේව් එයට එකඟවුව ද, සක්කරෛ පිටතට පැමිණි විගස දේව් ඔහුව මරාදමයි. වීරාගේ විනාශය ඔහුට සිය භාර්යාවටත් වඩා වටිනා බව ඉන් අනාවරණය වේ.

සිය සොහොයුරාගේ මරණයෙන් කෝපයට පත්වන වීරා සහ සිංගරාසු දේව්ගේ කඳවුරට පහර දී එය සහමුලින්ම විනාශ කරති. අවසානයේ වීරා සහ දේව් මුහුණට මුහුණ මුණගැසෙන්නේ පැරණි කඳුකර පාලමක් මතදීයි. එහි සටනින් වීරා ජයගනියි. නමුත් ඔහු දේව්ව මරා නොදැමීමට තීරණය කරයි. ඔහු දේව්ට පවසන්නේ ඔහුට තමන් ජීවත් වන්නට ඉඩදෙන්නේ ඔහුගේ බිරිඳ වෙනුවෙන් බවයි. දේව් කෙසේ හෝ ඉන් පිටව යන අතර, එහි දී ඔහුට ගැටගසා ඇති සිය බිරිඳ හමුවේ. ළුීරා විසින් ඇයව එතැන තබා ගොස් තිබිණි.

දේව් මින් සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රීතියට පත්ව නොසිටියි. සිය නිවහන වන මෙට්ටුකුඩි වෙත පැමිණෙන අතරතුර, ඔහු රාගිනීගේ පතිවත පිළිබඳ සැක කරන්නේ වීරා තමන්ට එසේ පැවසූ බව සඳහන් කරමිනි. කෝපයට පත්වන රාගිනී දේව් හැරගොස් සිංගරාසු හමුවන්නේ ඔහු මාර්ගයෙන් වීරා මුණගැසීමටයි. වීරාව හමුවන ඇය තමන්ට එසේ චෝදනා කළේ ඇයිදැයි විමසයි. වීරා පැවසන්නේ තමන් ඔහුට පැවසූයේ පසුගිව දින දාහතර පුරා තමන් ඇයව ආරක්ෂිතව බලාගත් බවයි. ඒ හැර වෙනත් කිසිවක් නොපැවසූ බව ඔහු දැනුම්දෙයි. ඉක්මණින්ම ඔහුට වැටහී යන්නේ දේව් ඇයට මුසා පවසා ඇත්තේ ඇගේ මාර්ගයෙන් තමන්ව සොයාගැනීමට බවයි.

මේ අතර පොලිස් කණ්ඩායමක් සමග දේව් මේ දෙදෙනා ඉදිරියේ පෙනීසිටියි. ඔවුහු වීරාට වෙඩිතබන්නට ඉලක්කය ගෙන සිටිති. නමුත් රාගිනී ඒ ඉදිරියට පැමිණෙන්නේ වීරාව මුදාගැනීමටයි. නමුත් වීරා ඇයව තල්ලු කොට වෙඩි ප්‍රහාරය පිළිගනියි. උණ්ඩ ගණනාවක් ඔහුගේ සිරුර වෙත කිඳාබසියි. ඇය තමන් පිළිබඳ සිතන බව වටහාගන්නා බීරා සිනහමුසු මුහුණින් යුතුව කඳුගැටයෙන් පහතට ඇදවැටෙන්නේ මරණය වැළඳ ගනිමිනි.

== චරිත නිරූපණය ==
&lt;!-- As it appears when the closing credits roll --&gt;
* [[වික්‍රම් (නළුවා)|වික්‍රම්]], වීරයියා 'වීරා' ලෙස ([[රාවණා]])
* [[අයිෂ්වර්යා රායි]], රාගිනී ලෙස ([[සීතා]])
* [[පෘථිවිරාජ් සුකුමරාන්|පෘථිවිරාජ්]], දේව් ප්‍රකාශ් ලෙස ([[රාමා|රාම]])
* [[කාර්තික් (නළුවා)|කාර්තික්]], ඥානප්‍රකාසම් ලෙස ([[හනුමාන්]])
* [[ප්‍රභූ (නළුවා)|ප්‍රභූ]], සිංගරාසු ලෙස ([[කුම්භකර්ණ]])
* [[ප්‍රියාමණි]], වෙන්නීලා ලෙස ([[සුපර්ණඛා]])
* [[ජෝන් විජේ]], හේමන්ත් ෂංකර් ලෙස ([[ලක්ෂ්මණ]])
* [[මුන්නා (නළුවා)|මුන්නා]], සක්කරෛ ලෙස ([[විභීෂණ]])
* [[වෛයාපූරි]], රාසති ලෙස
* [[රංජිතා]], අන්නම් ලෙස
* වර්ෂා, පූන්කෝඩි ලෙස
* [[අශ්වන්ත් තිලක්]], වේලන් ලෙස
* [[එස්. එස්. ස්ටැන්ලි|ස්ටැන්ලි]], පාඩකෝට්ටි ලෙස
* [[අලගම් පෙරුමාල්]], ඡායාරූප ශිල්පියා ලෙස
* [[චාම්ස්]], මංගල ඡායාරූප ශිල්පියා ලෙස
* [[ලක්ෂ්මී රාමක්‍රිෂ්ණන්]], වේලන්ගේ මව ලෙස
* [[සරවණා සුබ්බයියා]], රංජිත් ලෙස

== නිෂ්පාදනය ==

=== සංවර්ධනය ===
[[අභිෂේක් බච්චන්]] සහ [[අයිෂ්වර්යා රායි]] විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ, සිය 2007 චරිතාපදාන චිත්‍රපටයක් වූ ''[[ගුරු (2007 චිත්‍රපටය)|ගුරු]]''වලින් පසුව [[මණි රත්නම්]] සිය ඊළඟ අධ්‍යක්ෂක කටයුත්ත වූ ''ලජ්ජෝ'' සඳහා අවසාන පිටපතක් සකසා තිබිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2007/01/12/stories/2007011201620100.htm |title=From real to reel |newspaper=The Hindu |author=Savitha Gautham |date=12 January 2007 |accessdate=31 October 2013 |archive-date=4 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104000754/http://www.hindu.com/fr/2007/01/12/stories/2007011201620100.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ඉස්මත් චුඝ්තායි]]ගේ කෙටිකතාවක් පාදක කරග්ත මෙය,&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/archived-stories/lajjo-a-double-bonanza-for-kareena/article1-215120.aspx |title=Lajjo a double bonanza for Kareena |newspaper=Hindustan Times |author=Subhash K. Jha |agency=IANS |date=11 April 2007 |access-date=25 November 2017 |archive-date=11 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131111043756/http://www.hindustantimes.com/news-feed/archived-stories/lajjo-a-double-bonanza-for-kareena/article1-215120.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; කාන්තාරය පසුබිමෙහි දිවෙන සංගීතමය කාලාන්තර චිත්‍රපටයක් විය. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය සඳහා [[ආමීර් ඛාන්]] සහ [[කරීනා කපූර්]]ව තෝරාගෙන තිබිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/24318.html |title=Aamir, Kareena in Rathnam's Lajjo |publisher=IndiaGlitz |author=Faridoon Shahryar |date=7 August 2006 |accessdate=31 October 2013}}&lt;/ref&gt; ඉහත මුල් චිත්‍රපටයෙහි මුදාහැරීමෙන් පසුව මෙහි නිර්මාණ කටයුතු සිදුකිරීමට සැලසුම් කර තිබුණත්,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/27467.html |title=Mani Rathnam's 'Lajjo' to start in August, 2007 |publisher= IndiaGlitz |author=Faridoon Shahryar |date=5 December 2006 |accessdate=31 October 2013}}&lt;/ref&gt; වාර්තා වූයේ මෙහි නිර්මාණාත්මක වෙනස්කම් පිළිබඳ රත්නම් සහ ඛාන් අතර විරුද්ධතාවක් ඇතිවූ බවයි. නමුත් සිනෙමාරූපක [[පී. සී. ශ්‍රීරාම්]] එය ප්‍රතික්ෂේප කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2007/06/06/stories/2007060650680100.htm |title=Through the master’s lens |newspaper=The Hindu |author=Sangeetha Devi. K |date=6 June 2007 |accessdate=31 October 2013}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ පද රචකයා වීමට සිටි [[ගුල්සාර්]] පැවසූයේ සැබැවින්ම කථාවේ පිටපත් අයිතිය සම්බන්ධයෙන් ගැටලු ඇතිවී තිබෙන බවයි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-gulzar-takes-his-poems-to-japan-1102538 |title=Gulzar takes his poems to Japan |newspaper=DNA India |agency=IANS |date=11 June 2007 |accessdate=31 October 2013}}&lt;/ref&gt; සංගීත නිර්මාණවේදී [[ඒ. ආර්. රහ්මාන්]] පවා චිත්‍රපට සංගීත නිර්මාණ කටයුතුවලින් 80%ක් පමණම අවසන් කර තිබූ බැව් පැවසේ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/music/lajjo--has-not-been-shelved-ar-rahman/article1-225432.aspx |title=Lajjo has not been shelved: AR Rahman |newspaper=Hindustan Times |author=Rachana Dubey |date=26 May 2007 |access-date=25 November 2017 |archive-date=6 November 2013 |archive-url=https://archive.today/20131106155108/http://www.hindustantimes.com/entertainment/music/lajjo--has-not-been-shelved-ar-rahman/article1-225432.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; එසේවුව ද නොදන්නා හේතූන් මත මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක වූයේ නැත.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-05-26/news-interviews/27884409_1_mani-ratnam-film-taare-zameen-par |title=Lajjo shelved! |newspaper=The Times of India |agency=Mumbai Mirror |date=26 May 2007 |access-date=2017-11-25 |archive-date=2013-11-06 |archive-url=https://archive.today/20131106155051/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-05-26/news-interviews/27884409_1_mani-ratnam-film-taare-zameen-par |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/archived-stories/whatever-happened-to-mani-ratnam-s-lajjo/article1-222276.aspx |title=Whatever happened to Mani Ratnam's Lajjo? |newspaper=Hindustan Times |author=Vajir Singh |date=12 May 2007 |access-date=25 November 2017 |archive-date=4 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104170722/http://www.hindustantimes.com/news-feed/archived-stories/whatever-happened-to-mani-ratnam-s-lajjo/article1-222276.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

''ගුරු'' ලද ආර්ථික මෙන්ම විචාරක සාර්ථකත්වය සමගින්, රත්නම් 2008 පෙබරවාරියේ සිය ඊළඟ චිත්‍රපටය පිළිබඳ නිවේදනය කළේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/abhishek-aishwarya-to-play-ram-sita-in-mani-ratnam-s-ramayan_8431.html |title=Abhishek-Aishwarya to play Ram-Sita in Mani Ratnam’s Ramayan |newspaper=Zee News |date=20 August 2008 |accessdate=21 October 2013}}&lt;/ref&gt; මිත්‍යාමය වීරකාව්‍යයක් වන ''[[රාමායණය|රාමායණයේ]]'' නූතන දිගහැරුමක් වන මෙහි ප්‍රධාන චරිත සඳහා ඉහත යුවළම යොදාගැනිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/Ramayan-retold/Article1-325514.aspx |title=Ramayan retold |newspaper=Hindustan Times |author=Ashok Rai |date=21 July 2008 |accessdate=20 October 2013 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://archive.today/20131020155038/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/Ramayan-retold/Article1-325514.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ආරම්භයේ දී චිත්‍රපටය හින්දි බසින් පමණක් නිර්මාණය කිරීමට තීරණය කොට තිබූ අතර, දෙමළ ප්‍රභේදය පිළිබඳ අදහස පසුව ඉදිරිපත් විය.&lt;ref name=&quot;Mani Ratnam&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/cp/2010/06/18/stories/2010061850010100.htm |title=Mani Exchange |newspaper=The Hindu |author=Ziya Us Salam |date=18 June 2010 |accessdate=10 October 2013 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016085649/http://www.hindu.com/cp/2010/06/18/stories/2010061850010100.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2009 ජනවාරියේ, චිත්‍රපටය නිර්මාණය වෙමින් පැවති අතරතුර දෙමළ ප්‍රභේදය යළි තෙලිඟු බසට හඬකවා ත්‍රි-භාෂා චිත්‍රපටයක් තැනීමට අදහස් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/44465.html |title=Mani Ratnam's 'Ashokavanam' in Telugu |publisher=IndiaGlitz |date=23 January 2009 |accessdate=9 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/06/04/stories/2010060459230200.htm |title=In Kollywood, it's the season of the tri-lingual film |newspaper=The Hindu |author=S. Aishwarya |date=4 June 2010 |accessdate=23 October 2013 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016083848/http://www.hindu.com/2010/06/04/stories/2010060459230200.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයට නමක් යෙදීමට ඉතිරිව තිබුණ ද,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2008/oct/231008-Mani-ratnam-AbhiAsh-Diwali-Abhishek-Bachchan-Aishwarya-Rai.htm |title=Mani is on their minds |publisher=Mid-day |author=Subhash K Jha |date=23 October 2008 |accessdate=14 October 2013}}&lt;/ref&gt; මාධ්‍ය ඔස්සේ පුළුල් ලෙස ප්‍රචාරය වූයේ රාවණා විසින් සීතාව රඳවා සිටි ස්ථානය ආශ්‍රයෙන් එහි දෙමළ ප්‍රභේදය ''අශෝකවනම්'' නම් වනු ඇති බවයි. වැඩිදුර වාර්තා අනුව කියැවුණේ අධ්‍යක්ෂක [[කස්තුරි රාජා]] විසින් ඒ වනවිටත් සිය චිත්‍රපටයක් සඳහා එම තේමාව ලියාපදිංචි කොට තිබූ බැවින්, රත්නම් ඔහුගෙන් එය භාවිතය පිළිබඳ විමසා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/feb-09-01/ashokavanam-04-02-09.html |title=Mani seeks Ashokavanam from Kasthuriraja |publisher=Behindwoods.com |date=4 February 2009 |accessdate=14 October 2013}}&lt;/ref&gt;පසුව, මෙහි ප්‍රධාන නළුවා වන [[වික්‍රම් (නළුවා)|වික්‍රම්]] සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී පැහැදිළි කළේ චිත්‍රපටය තාවකාලිකව ''රාවණා'' ලෙස නම්කර තිබූ බවත්, එය ''අශෝකවනම්'' ලෙස වැරදි අයුරින් වාර්තාකොට ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/crossing-boundaries-/490207/0 |title=Crossing boundaries! |newspaper=The Indian Express |author=Namita Nivas |date=17 July 2009 |accessdate=14 October 2013}}&lt;/ref&gt; අනතුරුව, චිත්‍රපටය හින්දියෙන් ''රාවන්'' ලෙසත්, දෙමළ බසින් ''රාවණන්'' ලෙසත් සහ තෙලිඟු බසින් ''Villain'' (විලේන්) ලෙසත් නම්කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/may-10-04/mani-ratnam-raavanan-24-05-10.html |title=Why Mani Ratnam did not get the title? |publisher=Behindwoods |date=24 May 2010 |accessdate=21 October 2013}}&lt;/ref&gt;

කථාපුවත ''රාමායණය'' ඇසුරෙන් ආභාසය ලබා තිබුණත්, කථාව ගලායන්නේ රාවණාගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් ඔහුව ප්‍රධාන නළුවා බවට පත් කරමිනි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/cp/2009/03/20/stories/2009032050020800.htm |title=Itsy Bitsy: Epic Effort |newspaper=The Hindu |author=Nikhil Raghavan |date=20 March 2009 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016085140/http://www.hindu.com/cp/2009/03/20/stories/2009032050020800.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයට කේන්ද්‍ර වී ඇත්තේ රාවණා සීතාව පැහැරගෙන ගොස් අශෝකවනයෙහි රඳවා සිටි අයුරු කියැවෙන 'අශෝකවනම්' කථාංගය වටා ය. පසුව රාම සිය භාර්යාව මුදවාගනියි.

=== නළුවරණය ===
බච්චන් සහ වික්‍රම් හින්දි ප්‍රභේදයෙහි එදිරිවාදී චරිත දෙක සඳහා යොදාගැනුණත්, රත්නම් දෙමළ ප්‍රභේදයේ දී ඔවුන්ගේ චරිත හුවමාරු කරගන්නා මෙන් ඉල්ලා සිටියේ ය.&lt;ref name=&quot;Mani Ratnam&quot; /&gt; මුලින් බච්චන් එකඟවුව ද, බස හැසිරවීමේ අපහසුව හේතුවෙන් පසුව ඔහු සැකපහළ කළේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2010/06/11/stories/2010061157770100.htm |title=Ab tak Bachchan |newspaper=The Hindu |author=Harshikaa Udasi |date=11 June 2010 |accessdate=10 October 2013 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016083204/http://www.hindu.com/fr/2010/06/11/stories/2010061157770100.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ඒ අනුව ඔහුගේ ස්ථානයට [[පෘථිවිරාජ් සුකුමාරන්|පෘථිවිරාජ්]] ආදේශ කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Prithviraj back as villain in Mani Ratnam's film |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/38587.html |publisher=IndiaGlitz |date=16 May 2008 |accessdate=14 October 2013}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ ප්‍රභේද දෙකෙහිම ප්‍රධාන කාන්තා චරිතය රායි නිරූපණය කරයි.&lt;ref name=&quot;Cast&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.moviewood.net/bollywood/upcoming-movies/raavan |title=Raavan preview |publisher=Moviewood |accessdate=17 June 2010}}&lt;/ref&gt; කෙටිකාලීන නිහැඬියාවකින් පසු, [[කාර්තික් (නළුවා)|කාර්තික්]] සිය යළි පැමිණීම මෙම චිත්‍රපටය ඔස්සේ සිදුකළේ ය. ''[[මෞන රාගම්]]'' සහ ''[[අග්නි නට්චතිරම්]]'' චිත්‍රපටවලින් පසුව ඔහු සහ රත්නම් එක්ව කටයුතු කළ තෙවන අවස්ථාව මෙය විය.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Second coming |url=http://www.hindu.com/cp/2010/05/28/stories/2010052850040100.htm |author=T. Krithika Reddy |accessdate=15 October 2013 |newspaper=The Hindu |date=28 May 2010 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016131333/http://www.hindu.com/cp/2010/05/28/stories/2010052850040100.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ප්‍රභූ (නළුවා)|ප්‍රභූ]] මෙහි ප්‍රමුඛ චරිතයක් සඳහා තෝරාගැනිණි. මින් පෙර ඔහු රත්නම් සමග ''අග්නි නට්චතිරම්'' සහ ''[[අංජලි (1990 චිත්‍රපටය)|අංජලී]]'' චිත්‍රපට සඳහා දායක වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/42241.html |title=Prabhu on cloud nine |publisher=IndiaGlitz |date=13 October 2008}}&lt;/ref&gt; රාවණාගේ සොයුරිය ලෙස රඟපෑමට [[ප්‍රියාමණි]] තෝරාගැනුණු අතර,&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-31/news-interviews/28202124_1_priya-mani-raavana-mani-ratnam |title=Abhishek’s sister? Not me! |newspaper=The Times of India |author=Meena Iyer |date=31 August 2009 |accessdate=28 October 2013 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029211214/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-31/news-interviews/28202124_1_priya-mani-raavana-mani-ratnam |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[මුන්නා (නළුවා)|මුන්නා]] තෝරාගැනුණේ විභීෂණ හා සමාන චරිතයක් නිරූපණයටයි.&lt;ref&gt;{{cite news |author=P Sangeetha |title=Ash liked my work: Munna |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-24/news-interviews/28298704_1_raavanan-munna-wedding-reception |accessdate=14 October 2013 |newspaper=The Times of India |date=24 June 2010 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016091554/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-24/news-interviews/28298704_1_raavanan-munna-wedding-reception |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; මන්ඩෝදරීගේ චරිතය වෙනුවෙන් [[බිපාෂා බාසු]] තෝරාගැනුණු නමුත්,&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-09/news-interviews/28103705_1_ravana-mandodari-bipasha-basu-s-homepage |title=Bipasha is ‘Ravana’ Abhi’s wife |newspaper=The Times of India |author=Vickey Lalwani |date=9 September 2009 |accessdate=28 October 2013 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029212245/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-09/news-interviews/28103705_1_ravana-mandodari-bipasha-basu-s-homepage |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/bipasha-basu-joins-the-cast-of--raavan-/518632/ |title=Bipasha Basu joins the cast of ‘Raavan’ |newspaper=The Indian Express |author=Geety Sahgal |date=18 September 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:V7KBZILkFDUJ:www.galatta.com/tamil/news/raavan-ashokavanam-bipasha-basu-as-mandodari/29944/+&amp;cd=9&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;gl=in |title=Bipasha Basu as Mandodari |publisher=Galatta |author=Baiju NT |date=11 September 2009 |accessdate=28 October 2013}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටය කෙටි කිරීම සඳහා පසුව එම චරිතය ඉවත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-05/news-interviews/28061686_1_bipasha-basu-bengali-beauty-film |title=Bipasha's role in Raavan scrapped |newspaper=The Times of India |author=Meena Iyer |date=5 October 2009 |access-date=2017-11-25 |archive-date=2013-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023062910/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-05/news-interviews/28061686_1_bipasha-basu-bengali-beauty-film |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/not-doing-raavan-an-amicable-decision-bipasha/article32205.ece |title=Not doing 'Raavan' an amicable decision: Bipasha |newspaper=The Hindu |agency=IANS |date=11 October 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023064139/http://www.thehindu.com/features/cinema/not-doing-raavan-an-amicable-decision-bipasha/article32205.ece |archive-date=23 October 2013 |access-date=25 November 2017 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://indiatoday.intoday.in/story/Bipasha+out+of+Raavan/1/65176.html |title=Bipasha out of Raavan? |publisher=India Today |author=Dheeraj Juneja |date=7 October 2009 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/bollywood/hindi-movies-news/oct-09-01/bipasha-basu-06-10-09.html |title=Bipasha Basu out of Raavan |publisher=Behindwoods |date=6 October 2009 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/oct-09-03/raavan-13-10-09.html |title=No Mandodari in Raavan |publisher=Behindwoods |date=13 October 2009 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt; ප්‍රහසන ශිල්පී [[වයියාපූරි]] විසින් මෙහි විකෘතලිංගිකයකුගේ චරිතයක් නිරූපණය කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/44707.html |title=Vaiyapuri plays a transgender |publisher=IndiaGlitz |date=2 February 2009 |accessdate=9 October 2013}}&lt;/ref&gt;

මෙහි සිනෙමාරූපණය [[වී. මණිකන්ඩන්]] විසින් මෙහෙයවූව ද &lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2008/11/01/stories/2008110152090800.htm |title=Visuals speak |newspaper=The Hindu |author=K. Jeshi |date=1 November 2008 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016124413/http://www.hindu.com/mp/2008/11/01/stories/2008110152090800.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ඔහු ව්‍යාපෘතියෙන් ඉවත් වීම හේතුවෙන් පසුව ඒ සඳහා [[සන්තෝෂ් සිවන්]] යොදාගැනිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/47067.html |title=Santosh Sivan joins team 'Raavan' |publisher=IndiaGlitz |date=19 May 2009}}&lt;/ref&gt; සංස්කරණ කටයුතු [[ශ්‍රීකර් ප්‍රසාද්]] විසින් සිදුකරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://hindu.com/thehindu/mp/2010/11/02/stories/2010110250470300.htm |title=Master of montage |newspaper=The Hindu |author=Subha J Rao |date=2 November 2010 |accessdate=10 October 2013 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016124409/http://hindu.com/thehindu/mp/2010/11/02/stories/2010110250470300.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; රායිගේ වස්ත්‍ර විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද්දේ මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පී [[සබ්‍යසචි මුඛර්ජී]] විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?261316 |title=Khadi’s Refinement Lies In Its Humility |newspaper=Outlook India |author=Shefalee Vasudev |date=24 August 2009 |access-date=25 November 2017 |archive-date=19 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090819124426/http://www.outlookindia.com/article.aspx?261316 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; නර්තන රචනය [[ගනේෂ් ආචාර්ය]], බ්‍රින්දා, [[ශෝබනා]],&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/46349.html |title=Shobana turns Ash's choreographer |publisher=IndiaGlitz |date=17 April 2009 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt; සහ අස්තාද් දෙබූ සිදුකළහ. [[පීටර් හෙයින්]] සහ ශ්‍යාම් කෞෂාල් විසින් ක්‍රියාදාම ජවනිකා රචනය සිදුකරන ලදී. මෙහි නිෂ්පාදන සැලසුම සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන ලද්දේ [[සමීර් චන්දා]]යි.

=== රූගත කිරීම් ===
මෙම චිත්‍රපටයේ දර්ශන බොහෝමයක් රූගත කෙරුණේ ඉන්දියාව අවට එළිමහන් පෙදෙස්වල වන අතර, ඇතැම් ස්ථාන මින් පෙර නොදුටු ස්ථාන විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/southern-fare/1024672/ |title=Southern fare |newspaper=The Indian Express |date=2 November 2012 |accessdate=15 October 2013}}&lt;/ref&gt; රූගත කිරීම් තුම්කූර් ([[කර්ණාටක]]), [[ජාන්සි]] අසල [[ඕර්ඡා]] සහ [[මධ්‍ය ප්‍රදේශ්]]හි වනාන්තර,&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/cp/2009/01/23/stories/2009012350180800.htm |title=Itsy Bitsy: Out in the woods |newspaper=The Hindu |author=Nikhil Raghavan |date=23 January 2009 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=27 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090127022056/http://hindu.com/cp/2009/01/23/stories/2009012350180800.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[මහාරාෂ්ට්‍ර]]යේ [[මහබලේශ්වර්]] වැනි ස්ථානවල සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2010/05/07/stories/2010050750330100.htm |title=Raavan, a re-incarnation |newspaper=The Hindu |author=Malathi Rangarajan |date=7 May 2010 |accessdate=8 October 2013 |archive-date=17 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017002358/http://www.hindu.com/fr/2010/05/07/stories/2010050750330100.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; රත්නම් විසින් ශ්‍රී ලංකාව තුළ ද රූගත කිරීම් සිදුකිරීමට සැලසුම් කොට සිටි බැව් වාර්තා වේ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.sundaytimes.lk/090503/Magazine/sundaytimestvtimes_08.html |title=Mani Ratnam’s ‘Raavan’ can turn a new chapter in Tourism |newspaper=Sunday Times |date=3 May 2009 |accessdate=27 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cinegola.com/blog/2008/10/24/maniratnam-ashokavanam-to-shoot-in-srilanka/ |title=Maniratnam Ashokavanam to shoot in Srilanka |publisher=CineGola |accessdate=15 October 2013}}&lt;/ref&gt; නමුත් [[LTTE]] ත්‍රස්තවාදීන්ගේ තර්ජන එල්ලවේ යැයි සිතා එය අත්හැරි බැව් පැවසේ.&lt;ref name=&quot;Kerala&quot; /&gt; නමුත් එම පුවත් දූෂමාන කටකථා යැයි පවසමින් රත්නම් එය ප්‍රතික්ෂේප කරයි.&lt;ref name=&quot;Lanka&quot; /&gt;

ප්‍රධාන ඡායාරූපකරණ කටයුතු 2008 ඔක්තෝබරයේ [[කේරළ]]යේ [[කෝචි]] අසල වනාන්තරයේ දී සිදු විය. දර්ශන කිහිපයක් රත්නම්ගේ ප්‍රියතම ස්ථානයක් වූ [[අතිරප්පිල්ලි ඇල්ල|අතිරප්පිල්ලි ඇ‍ල්ලේ]] දී රූගත කෙරිණි. ඔහු විසින් ''[[දිල් සේ..]]'' චිත්‍රපටයේ 'ජියා ජාලේ' ගීතය සහ ''[[ගුරු (2007 චිත්‍රපටය)|ගුරු]]'' චිත්‍රපටයේ 'බර්සෝ රේ' ගීතය රූගත කොට තිබුණේ ද මෙහි ය.&lt;ref name=&quot;Kerala&quot;&gt;{{cite web |url=http://inhome.rediff.com/movies/2008/oct/07bach.htm |title=Ash, Abhishek to shoot in Kerala |publisher=Rediff |author=Gullu Gupshup |date=7 October 2008}}&lt;/ref&gt; පරිසර සංචරණ මධ්‍යස්ථානයක් වූ [[මලයට්ටූර්]]හි රූගත කිරීම් වනාරක්ෂක නිලධාරීන් විසින් තහනම් කරන ලද්දේනීති උල්ලංඝනය සහ තාවකාලික මඩු ඉදිකිරීම හේතුවෙනි‍.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/forest-officials-stop-film-shooting/article1354817.ece |title=Forest officials stop film shooting |newspaper=The Hindu |date=12 October 2008 |accessdate=20 October 2013}} {{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://indiatoday.intoday.in/story/Mani+Ratnam+forced+to+cancel+shooting+in+Kerala/1/17513.html |title=Mani Ratnam forced to cancel shooting in Kerala |newspaper=India Today |author=Nirmala Ravindran |date=13 October 2008 |accessdate=20 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/mani-ratnam-violates-kerala-forest-rules-shooting-stopped_12951.html |title=Mani Ratnam violates Kerala forest rules, shooting stopped |publisher=Zee News |agency=IANS |date=11 October 2008 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/english/story.php?id=4733 |title=Conditional permission to Ratnam's film shoot in Kerala forest |publisher=Mathubhumi |date=14 October 2008 |accessdate=27 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://entertainment.oneindia.in/tamil/news/2008/mani-ratnam-ravana-shooting-stopped-131008.html |title=Shooting of mani ratnam's Ravana banned |date=13 October 2008 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt; මේ නිසා 2008 ඔක්තෝබර් මස මෙම ගැටලු විසඳාගන්නා තෙක් දින 11ක් රූගත කිරීම් ප්‍රමාද කිරීමට සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/1203433/report-mani-can-shoot-in-the-wilderness |title=Mani can shoot in the wilderness |newspaper=DNA India |author=Prithwish Ganguly |date=4 November 2008 |accessdate=20 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/oct-08-04/mani-ratnam-22-10-08.html |title=Mani's Ravana secrets! |publisher=Behindwoods |date=22 October 2008 |accessdate=10 June 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.topnews.in/shooting-mani-ratnam-s-raavan-resumes-after-forest-row-284939 |title=Shooting of Mani Ratnam’s ‘Raavan’ resumes after forest row |publisher=TopNews |author=Ashok Rao |date=7 November 2008 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt; රූගතකිරීම්වල දෙවන අදියර 2008 දෙසැම්බර් මස [[ඌටි]]යේ දී ඇරඹුණු නමුත්, එය ද ප්‍රමාද කිරීමට සිදුවූයේ ප්‍රදේශයේ කුලීරථ රියැදුරන් සිය ව්‍යාපාරයට අවාසිදායක යැයි පවසමින් චිත්‍රපට සංගමයේ (FEFSI) වාහන භාවිතයට විරෝධය පෑම හේතුවෙනි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2008/12/18/stories/2008121850770300.htm |title=Confrontation over transport |newspaper=The Hindu |date=18 December 2008 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=17 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017003656/http://www.hindu.com/2008/12/18/stories/2008121850770300.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/more-problems-for-mani-ratnam-news-tamil-kkfs75dafdf.html |title=More problems for Mani Ratnam |publisher=Sify |date=18 December 2008}}&lt;/ref&gt; මේ නිසා රත්නම් රූගත කිරීම් තාවකාලිකව නවතා දමා [[හොගෙනක්කල් ඇල්ල]] කරා ගියේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=648060 |title=Mani Ratnam cancels film shooting after drivers' protest |publisher=Outlook India |date=17 December 2008 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/07/04/stories/2010070457780200.htm |title=Indian locations provide stunning backdrops for film shoots |newspaper=The Hindu |author=S. Aishwarya |date=4 July 2010 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=17 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017005736/http://www.hindu.com/2010/07/04/stories/2010070457780200.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2009 පෙබරවාරියේ දී නිෂ්පාදක කණ්ඩායම [[කොල්කතා]] වෙත පැමිණි අතර, මෙහි [[අගර්පරා]]හි [[හූඝ්ලි ගඟ|හූඝ්ලි]] ගං ඉවුරේ දී 'කල්වාරේ' ගීතය රූගත කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1090215/jsp/frontpage/story_10538098.jsp |title=Raavan brings Sita to town: Ash&amp;nbsp;-Abhi to shoot for Mani |newspaper=The Telegraph |date=15 February 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1090224/jsp/entertainment/story_10580063.jsp |title=Missing in action: Abhishek! |newspaper=The Telegraph |date=24 February 2009 |accessdate=27 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1090304/jsp/entertainment/story_10620058.jsp |title=Watching you! |newspaper=The Telegraph |author=Anindya Shankar Ray, Mohua Das |date=4 March 2009 |accessdate=27 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-02-15/news-interviews/28047631_1_mani-ratnam-jute-mill-raavana |title=Mani ratnam to shoot Ravana |newspaper=The Times of India |author=Priyanka Dasgupta |date=15 February 2009 |accessdate=28 October 2013 |archive-date=18 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018044710/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-02-15/news-interviews/28047631_1_mani-ratnam-jute-mill-raavana |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; පසුව ඌටිහි රූගත කිරීම් නැවත සිදුවූ අතර, 2009 අප්‍රේල් මස රත්නම් රෝගී විය. ඔහුව [[ඇපලෝ රෝහල්]] වෙත ඇතුළත් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-04-16/news-interviews/28030117_1_mani-ratnam-raavana-gulzar |title=Mani walked out of recording... into hospital! |newspaper=The Times of India |author=Subhash K Jha |date=16 April 2009 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=18 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018032039/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-04-16/news-interviews/28030117_1_mani-ratnam-raavana-gulzar |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200904151510.htm |title=Mani Ratnam recovering after complaints of breathing problem |newspaper=The Hindu |author=PTI |date=15 April 2009 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016121331/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200904151510.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2009/04/16/stories/2009041654130400.htm |title=Mani Ratnam admitted to hospital |newspaper=The Hindu |date=16 April 2009 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016121452/http://www.hindu.com/2009/04/16/stories/2009041654130400.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; මේ නිසා රූගත කිරීම් තවත් දින 47ක් ප්‍රමාද වූ අතර, 2009 ජූනි මස ඔහු සුවය ලැබීමෙන් පසු රූගත කිරීම් යළි ඇරඹිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://sify.com/movies/kannada/fullstory.php?id=14891619 |title=Mani Ratnam shoots in Ooty! |publisher=Sify |date=2 June 2009}}&lt;/ref&gt; මෙම ප්‍රමාද වීම් හේතුවෙන් සිය සෙසු කටයුතුවලට බලපෑම් ඇතිවන හෙයින්, DOP මණිකන්ඩන් මැයි මස කණ්ඩායමෙන් ඉවත් වූ අතර, ඒ වෙනුවට සන්තෝෂ් සිවන් යොදාගැනිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-20/news-interviews/28179584_1_mani-ratnam-santosh-sivan-raavana |title=Mani's distress call to Sivan |newspaper=The Times of India |author=Kunal M Shah, Bharti Dubey |date=20 May 2009 |accessdate=28 October 2013 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029211515/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-20/news-interviews/28179584_1_mani-ratnam-santosh-sivan-raavana |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |author=Sreedhar Pillai |title=Raavanan happened by accident: Sivan |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-09/news-interviews/28279829_1_raavanan-mani-ratnam-films |accessdate=15 October 2013 |newspaper=The Times of India |date=9 June 2010 |archive-date=15 October 2013 |archive-url=https://archive.today/20131015081550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-09/news-interviews/28279829_1_raavanan-mani-ratnam-films |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ජූලි මස වන විට, කණ්ඩායම කේරළ වෙත නැවත පැමිණියහ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-07-21/news-interviews/28166381_1_amar-singh-illnesses-bachchans |title=Ash sets aside work for Amar Singh |newspaper=The Times of India |author=Subhash K Jha |date=21 July 2009 |accessdate=27 October 2013 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029200746/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-07-21/news-interviews/28166381_1_amar-singh-illnesses-bachchans |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; මෙහි දී [[චාලකුඩි]]යේ ඇතැම් දර්ශන නැවත වරක් රූගත කෙරුණේ කටයුතු ඉක්මන් කිරීම පිළිබඳ රත්නම් නොසතුටට පත්වීම හේතුවෙනි.&lt;ref name=&quot;Lanka&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14887855&amp;cid=2363 |title=Raavan goes to Chalakudy via Pollachi! |publisher=Sify |date=14 May 2009 |accessdate=27 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2009/apr/030409-Abhishek-Mani-Ratnam-Raavan-Chalakudy-jungles.htm |title=Chalo Chalakudy! |publisher=Mid Day |author=Sonal Chawla |date=3 April 2009 |accessdate=27 October 2013}}&lt;/ref&gt; මෙම කාලය අවට ඇදහැළුණු තද වැසි හේතුවෙන් රූගත කිරීම් තවදුරටත් ප්‍රමාද විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/archives/Rains-spoil-Raavan-s-mood/Article1-435790.aspx |title=Rains spoil Raavan's mood |newspaper=Hindustan Times |date=24 July 2009 |accessdate=27 October 2013 |archive-date=31 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131031151433/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/archives/Rains-spoil-Raavan-s-mood/Article1-435790.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; එපමණක් නොව, රූගත කිරීම් වෙනුවෙන් අලියකු රැගෙන ආ විට කුලප්පු වූ එම අලියා ඇත්ගොව්වාව මරා දමා දිවගියේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/48663.html |title=Mahot killed in 'Ravana' shooting |publisher=IndiaGlitz |date=30 July 2009 |accessdate=20 October 2013}}&lt;/ref&gt; සත්ත්ව සුබසාධන මණ්ඩලය මෙහි නිෂ්පාදන සමාගම (මැඩ්‍රාස් ටෝකීස්) වෙත නිවේදනයක් ලබාදුන්නේ අලීන් භාවිතා කිරීමට අවසර නොගැනීම හේතුවෙනි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/mani-ratnams-ravan-ends-up-in-more-trouble/496415/ |title=Mani Ratnam's 'Ravan' ends up in more trouble |newspaper=The Indian Express |date=31 July 2009 |accessdate=27 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.ndtv.com/article/india/mani-ratnam-s-film-company-served-notice-6522 |title=Mani Ratnam's film company served notice |publisher=NDTV |agency=PTI |date=30 July 2009 |accessdate=27 October 2013}}&lt;/ref&gt;

2009 අගෝස්තු මස චිත්‍රපටයේ අවසන් අදියර ඇරඹිණි. මෙය [[මහාරාෂ්ට්‍ර]]යේ [[මල්ෂේජ් ඝාට්]]ස්හි සිදුවූ අතර, කථාවේ උච්චතම අවස්ථාවේ දර්ශනය මෙහි දී රූගත කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:nCq5GX2WPqkJ:www.galatta.com/tamil/news/raavan-climax-at-the-historic-malshej-ghat/30452/+&amp;cd=23&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;gl=in |title=Raavan climax at the historic Malshej Ghat |publisher=Galatta |author=K. V. Vasudevan |date=25 September 2009 |accessdate=28 October 2013}}&lt;/ref&gt; මෙහි අවසන් සටන දැවමය පාලමක් මත රූගත කෙරිණි..&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2010/abhishek-vikram-raavan-020610.html|title=Abhishek, Vikram fight on wooden bridge in Raavan |publisher=Oneindia |date=2 June 2010 |accessdate=28 October 2013}}&lt;/ref&gt; නිෂ්පාදන නිර්මාණ සැලසුම් ශිල්පී සමීර් චන්දා විසින් ජවනිකාවේ දර්ශන විවිධ කෝණවලින් රූගත කිරීම පහසුවීමට එකිනෙකට සමාන පාලම් තුනක් ඉදිකරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://newindianexpress.com/entertainment/tamil/article431783.ece |title=The story of 'Raavan's 3 bridges |newspaper=The New Indian Express |date=8 June 2010 |accessdate=28 October 2013 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210415/http://newindianexpress.com/entertainment/tamil/article431783.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/features/type/view/id/1074 |title=3 bridges, 2500 planks for climactic bridge-fight in Raavan |publisher=Bollywood Hungama |date=2 June 2010 |accessdate=28 October 2013}}&lt;/ref&gt; මුලින් මෙම පාලම් ශ්‍රීලංකාවේ, ඕස්ට්‍රේලියාවේ හෝ දකුණු අප්‍රිකාවේ ඉදිකිරීමට සැලසුම් කර තිබුණත්, වියදම් අඩු කරගැනීමේ අරමුණින් එය [[මුම්බායි]]හි ඉදිකෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-bollwood/abhi-carried-ash-to-the-raavan-bridge/article1-554332.aspx |title=Abhi carried Ash to the Raavan bridge |newspaper=Hindustan Times |author=Subhash K. Jha |date=7 June 2010 |accessdate=28 October 2013 |archive-date=31 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131031202520/http://www.hindustantimes.com/news-feed/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-bollwood/abhi-carried-ash-to-the-raavan-bridge/article1-554332.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&amp;pageid=22&amp;sectid=edid=&amp;edlabel=BGMIR&amp;mydateHid=20-08-2011&amp;pubname=Mirror+-+Bangalore&amp;edname=&amp;articleid=Ar02201&amp;publabel=MM |title=Gods needed him to redesign heaven |newspaper=The Times of India |author=Subhash K Jha |date=20 August 2011 |accessdate=28 October 2013 |archive-date=6 July 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090706210636/http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; නමුත් අයහපත් කාලගුණය සහ දැඩි වර්ෂාව හේතුවෙන් රූගත කිරීම් දින කිහිපයකට අඩාළ විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1193198/ |title=Bad weather causes further delay in Raavan shoot |publisher=Bollywood Hungama |date=9 October 2009 |accessdate=28 October 2013}}&lt;/ref&gt; වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් ‍කණ්ඩායමේ ඇතැම් සාමාජිකයනට විරුද්ධව නඩු පවරන ලද්දේ නීති උල්ලංඝනය කිරීම හේතුවෙනි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.deccanherald.com/content/20894/content/217589/F |title=Forest Dept files cases against 14 |newspaper=Deccan Herald |agency=PTI |date=21 August 2009 |accessdate=28 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thepunekar.com/2009/08/24/mani-ratnams-film-ravan-in-trouble-in-the-forest-area-of-junnar-taluka/ |title=Mani Ratnam’s film ‘Ravan’ in trouble in the forest area of Junnar taluka |publisher=The Punekar |date=24 August 2009 |accessdate=28 October 2013}}&lt;/ref&gt; 2009 අවසානය වන විට චිත්‍රපටයේ පශ්චාත්-නිෂ්පාදන කටයුතු සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2009/08/21/5419/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100427042724/http://www.bollywoodhungama.com/features/2009/08/21/5419/ |title=Raavan embarks for last schedule, gears up for Apr-May'10 release |publisher=Bollywood Hungama |author=Joginder Tuteja |date=21 August 2009 |archivedate=27 April 2010}}&lt;/ref&gt;

මෙහි නළුවන් විසින් ක්‍රියාදාම ජවනිකා රැසක් නිරූපණය කරන ලදී..&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.deccanherald.com/content/66005/raavan-my-most-challenging-film.html |title=Raavan was my most challenging film to date: Abhishek Bachchan |newspaper=Deccan Herald |agency=IANS |date=26 April 2010 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt; නළුවන්හට කැපුම් තුවාල සහ සීරීම් තුවාල සිදුවී තිබූ හෙයින් ඔවුනට අංග රචනයක් අවශ්‍ය නොවිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.mid-day.com/specials/2010/jun/200610-vikram-aishwarya-rai-raavan-stunts-forest.htm |title=Shooting on the edge |publisher=Mid Day |author=Jigar Shah |agency=Bollywood News Service |date=20 June 2010 |accessdate=31 Octobe 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.mid-day.com/entertainment/2010/apr/060410-ash-bruised-on-sets.htm |title=Aishwarya bruised on Raavana sets |newspaper=Mid Day |date=6 April 2010 |accessdate=29 October 2013}}&lt;/ref&gt; මෙහි හඳුන්වා දීමේ දර්ශනය වෙනුවෙන් මෙහි ප්‍රධාන නළුවා හට හොගෙනක්කල් ඇල්ලඅ සල අඩි 90ක් උස ගල් කුළකින් පහත ඇති ගංගා වෙතට පැනීමට සිදු වේ.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Prema Manmadhan |title=Ram-Ravanan up close |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/ramravanan-up-close/article482473.ece |accessdate=15 October 2013 |newspaper=The Hindu |date=23 June 2010}} {{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; මෙම අවදානම් සහගත දර්ශනය නිරූපණය කරන ලද්දේ [[බැංගලෝරය|බැංගලෝ‍රයේ]] ජාතික කිමිදුම් ශූරයකු වූ බල්රාම් නම් ඔහුගේ ද්විත්ව නළුවා විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/bangalore/1398387/report-raavan-so-who-is-the-real-hero |title=So who is the real hero? |agency=DNA India |author=Nandini Kumar |date=19 June 2010 |accessdate=15 October 2013}}&lt;/ref&gt; කේර‍ළයේ සම්භවය වූ සටන් කලාවක් වන [[කලාරිපායාට්ටු]] මෙම චිත්‍රපටයේ දක්නට ලැබේ. [[කෝලිකොඩේ]]හි කලාරි ක්‍රීඩා පුහුණුකරුවකු වූ සුනිල් කුමාර් විසින් නළුවන්ට පුහුණුව ලබාදෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-12-13/chennai/28108255_1_kalaripayattu-malayalam-thiruvananthapuram |title=Where the stars line up to learn Kalaripayattu |newspaper=The Times of India |author=Priya M Menon |date=13 December 2009 |access-date=2017-11-25 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811070414/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-12-13/chennai/28108255_1_kalaripayattu-malayalam-thiruvananthapuram |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; අද්‍යතන නර්තන ශීල්පී අස්තාද් දෙබූ චිත්‍රපටයේ එන ප්‍රෝඩාකාරී දර්ශනයක් සඳහා නර්තන රචනය සිදුකළේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-07-27/news-interviews/28177183_1_aishwarya-rai-bachchan-s-homepage-ash-saroj-khan |title=Ash learns new steps! |newspaper=The Times of India |author=Subhash K Jha |date=27 July 2009 |access-date=2017-11-25 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811070427/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-07-27/news-interviews/28177183_1_aishwarya-rai-bachchan-s-homepage-ash-saroj-khan |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://newindianexpress.com/entertainment/interviews/article442139.ece |title=The dance choreographer who did a stunt scene |newspaper=The New Indian Express |author=Shilpa Krishnan |date=21 June 2010 |accessdate=23 October 2013 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185749/http://newindianexpress.com/entertainment/interviews/article442139.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/deboo-choreographed-an-escape-sequence-in-raavan/619870/ |title=Deboo choreographed an escape sequence in Raavan |newspaper=The Indian Express |author=Dipti Nagpaul D'souza |date=17 May 2010 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/1293202/report-from-the-street-to-the-stage |title=from the street to the stage |newspaper=DNA India |author=Riddhi Doshi |date=26 September 2009}}&lt;/ref&gt;

මෙහි පෙනුම සඳහා වික්‍රම්ට සිය කොණ්ඩය කොටට කපැමීට සිදුවූ අතර, මුදාහැරීම තෙක් ඔහු එය ආවරණය කොට තබාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/cp/2009/01/16/stories/2009011650130400.htm |title=Contagious caps |newspaper=The Hindu |author=Nikhil Raghavan |date=16 January 2009 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=17 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017010037/http://www.hindu.com/cp/2009/01/16/stories/2009011650130400.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; සහාය නළු මුන්නාට ඔහුගේ චරිතය සඳහා හිස මුඩු කිරීමට සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/57684.html |title=Munna tonsures for 'Raavanan' |publisher=IndiaGlitz |date=10 June 2010 |accessdate=21 October 2013}}&lt;/ref&gt; සිය දර්ශන සඳහා බස හැසිරවීමට රායි දෙමළ බස පුහුණුවූවා ය. ඇගේ දෙමළ හැසිරවීම පිළිබඳ සතුටට පත්වූ රත්නම් ඇගේ චරිතයට ඇයටම හඬකැවීම තීරණය කළ නමුත්,&lt;ref&gt;{{cite news |author=Prithwish Ganguly |title=Mani floored by Ash's Tamil talk |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/1216461/report-mani-floored-by-ash-s-tamil-talk |accessdate=15 October 2013 |newspaper=DNA India |date=24 December 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-04-13/news-interviews/28128182_1_tamil-film-dubbing-aishwarya-rai |title=Ash dubs in Tamil |newspaper=The Times of India |author=Subhash K Jha |date=13 April 2010 |accessdate=28 October 2013 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029210508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-04-13/news-interviews/28128182_1_tamil-film-dubbing-aishwarya-rai |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Aishwarya dubs in Tamil for 'Raavanan' |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/56119.html |publisher=IndiaGlitz |date=13 April 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Pichumani |title=Aish’s voice in ‘Ashokavanam’ |url=http://www.kollynews.com/kollywood/aish%E2%80%99s-voice-in-%E2%80%98ashokavanam%E2%80%99/comment-page-6 |publisher=kollynews |date=27 December 2009}}&lt;/ref&gt; පසුව මුලින් ''[[ඉරුවර්]]'' සහ ''ගුරු'' චිත්‍රපටවල ඇයට හඬකැවූ නිළි [[රෝහිනී (නිළිය)|රෝහිනී]] මෙහි ඇගේ චරිතයට හඬකැවීමට යොදාගැනිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/58554.html |title=The other face of Rohini |publisher=IndiaGlitz |date=13 July 2010 |accessdate=23 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |author=Meera Srinivasan |title=Success of dubbing artist lies in not letting audience know who you are |url=http://www.hindu.com/2010/07/14/stories/2010071450740200.htm |accessdate=15 October 2013 |newspaper=The Hindu |date=14 July 2010 |archive-date=16 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016121455/http://www.hindu.com/2010/07/14/stories/2010071450740200.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== මුදාහැරීම ==

=== අලෙවිකරණය ===
ප්‍රවර්ධන අංගයක දී මිනිත්තු 10ක ටීසරයක් මුදාහැරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2010/05/17/stories/2010051751040800.htm |title=The run-up to Raavanan |newspaper=The Hindu |author=Malathi Rangarajan |date=17 May 2010 |accessdate=8 October 2013 |archive-date=10 October 2013 |archive-url=https://archive.today/20131010071505/http://www.hindu.com/mp/2010/05/17/stories/2010051751040800.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/05/15/stories/2010051562420200.htm |title=Raavanan crew share their experiences |newspaper=The Hindu |date=15 May 2010 |accessdate=8 October 2013 |archive-date=20 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110920184829/http://www.hindu.com/2010/05/15/stories/2010051562420200.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙලේ දී චිත්‍රපටය නිරාවරණය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/05/14/stories/2010051466372200.htm |title=Cannes fete off to a start with ‘Robin Hood' |newspaper=The Hindu |author=PTI |date=14 May 2010 |accessdate=9 October 2013}}&lt;/ref&gt; ''Villain''හි ප්‍රවර්ධන කටයුතු ආන්ධ්‍රාවේ දී සිදු විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/06/18/stories/2010061859830200.htm |title=‘One-woman show' disappoints |newspaper=The Hindu |author=Yogendra Kalavalapalli |date=18 June 2010 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=21 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921002253/http://www.hindu.com/2010/06/18/stories/2010061859830200.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== චිත්‍රපට උළෙලවල්හි දී තිරගත වීම් ===
මෙම චිත්‍රපටය 67වන [[වැනීස් චිත්‍රපට උළෙල|වැනීස් චිත්‍රපට උළෙලේ]] දී තිරගත විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-25/news-interviews/28220422_1_mani-ratnam-filmmaker-award-suhasini |title=Raavanan enthralls Venice |newspaper=The Times of India |author=Asish Samanta |accessdate=25 September 2010 |date=25 September 2010 |archive-date=11 July 2012 |archive-url=https://archive.today/20120711025851/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-25/news-interviews/28220422_1_mani-ratnam-filmmaker-award-suhasini |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/report/showcasing-raavan-in-venice/20100907.htm |title=Showcasing Raavan in Venice |publisher=Rediff |date=7 September 2010 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටය [[වැනීසිය|වැනීසියේ]] දී ඉහළ ප්‍රතිචාර ලද අතර, ප්‍රේක්ෂකයන් විසින් එය තිරගත වීමෙන් පසු අත්පොලසන් දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bollywoodtrade.com/trade-news/raavan-and-raavanan-a-big-hit-in-film-festivals/1935.htm |title=Raavan and Raavanan a big hit in film festivals |publisher= Bollywood Trade |date=27 September 2010 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt; මෙහි ප්‍රධාන චිත්‍රපට නිර්මාණ ශීල්පීයාහට [[ජේගර්-ලෙකූල්ට්‍රේ]] ගෞරවය පිරිනැමිණි. මෙම ගෞරවය පිරිනැමුණේ ටකේෂි කිටානෝ, අබ්බාස් කියාරොස්තාමි සම සිල්වෙස්ටර් ස්ටැලෝන් වැනි සුප්‍රකට පුද්ගලයනට ය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-06/news-interviews/28244828_1_raavanan-filmmaker-award-suhasini-and-vikram |title=Raavanan goes to Korea |newspaper=The Times of India |author=P Sangeetha |accessdate=6 October 2010 |date=6 October 2010 |archive-date=3 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120503103152/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-06/news-interviews/28244828_1_raavanan-filmmaker-award-suhasini-and-vikram |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/report/mani-ratnam-honoured-at-venice-film-festival/20100908.htm |title=Mani Ratnam honoured at Venice Film Festival |publisher=Rediff |date=8 September 2010 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-abhi-ash-cheer-for-mani-ratnam/20100518.htm |title=Ash, Abhishek cheer for Mani Ratnam in Cannes |publisher=Rediff |date=18 May 2010 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt; පසුව, චිත්‍රපටය [[15වන බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල|15වන බුසන් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ]] සහ&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/raavanan-at-pusan-festival/article819816.ece |title=Raavanan at Pusan festival |newspaper=The Hindu |date=8 October 2010 |accessdate=27 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029213915/http://www.thehindu.com/features/cinema/raavanan-at-pusan-festival/article819816.ece |archive-date=29 October 2013 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2010/11/05/stories/2010110550730100.htm |title=French star steals the show |newspaper=The Hindu |author=Lekha J. Shankar |date=5 November 2010 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029222121/http://www.hindu.com/fr/2010/11/05/stories/2010110550730100.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://movies.ndtv.com/regional/raavanan-at-pusan-international-film-festival-58042 |title=Raavanan at Pusan International Film Festival |newspaper=NDTV |agency=PTI |date=8 October 2010 |accessdate=27 October 2013 |archive-date=8 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131108235325/http://movies.ndtv.com/regional/raavanan-at-pusan-international-film-festival-58042 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ඉන්දියානු පැනොරාමා චිත්‍රපට උළෙලේ දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2011/03/04/stories/2011030450260400.htm |title=Port calling: Indian Panorama Film Festival |newspaper=The Hindu |author=Ziya Us Salam |date=4 March 2011 |accessdate=9 October 2013}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ මංගල දර්ශනය නිව් යෝක් නගරයේ 10වන වාර්ෂික මහින්ද්‍රා [[ඉන්දු-ඇමරිකානු කලා කවුන්සිලය|ඉන්දු-ඇමරිකානු කලා කවුන්සිල]] චිත්‍රපට උළෙලේ දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thaindian.com/newsportal/entertainment/raavanan-will-be-screened-at-miaac-2010_100446882.html |title=Raavanan Will Be Screened At MIAAC 2010 |publisher=Thaindian |author=Sampurn Wire |date=20 October 2010 |accessdate=27 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.iaac.us/MIAAC2010/raavanan/ Tenth Annual MIAAC Film Festival&lt;/ref&gt; මණි රත්නම් කෘතිය ඇගයූ [[ජිම් ලූස්]] සඳහන් කළේ 'රාවණන්' යනු 2010 වර්ෂයේ නැරඹිය යුතුම චිත්‍රපටයක් බවයි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.huffingtonpost.com/jim-luce/mani-ratnams-raavanan-the_b_784529.html |title=Mani Ratnam's Raavanan: The Must-See International Film of 2010 |newspaper=The Huffington Post |author=Jim Luce |date=16 November 2010 |accessdate=16 November 2010}}&lt;/ref&gt; 29වන සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ආසියානු ඇමරිකානු චිත්‍රපට උළෙලේ ද මෙය ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://behindwoods.com/tamil-movie-news-1/feb-11-03/mani-rathnam-raavanan-19-02-11.html |title=Raavanan still a favorite |publisher=Behindwoods |date=19 February 2011 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://caam.gala-engine.com/2011/films-events/program/raavanan/ |title=San Francisco International Asian American Film Festival |publisher=[[ආසියානු ඇමරිකානු මාධ්‍ය සඳහා මධ්‍යස්ථානය|Center for Asian American Media]] |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt;

=== සිනමාහල් මුදාහැරීම ===
මුදාහැරීමට ප්‍රථම [[චිත්‍රපට සහතිකකරණ මධ්‍යම මණ්ඩලය]] විසින් චිත්‍රපටයට &quot;U&quot; (විශ්වීය) සහතිකයක් ලබා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Moviebuzz |title=13 days to Raavanan- Triple delight for Mani |url=http://www.sify.com/movies/13-days-to-raavanan-triple-delight-for-mani-news-tamil-kkfq2mcjdjd.html |publisher=Sify |date=5 June 2010 |accessdate=20 October 2013}}&lt;/ref&gt; ලොවපුරා සිනමාහල් 375ක දී ''රාවණන්'' මුදාහැරිණි. ''රාවණන්''හි විදෙස් බෙදාහැරීමේ අයිතීන් ඇ.ඩො. මිලියන 1.5ක වාර්තාගත මුදලකය අයංගාරන් ඉන්ටර්නැෂනල් වෙත ඇලෙවිකෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/10-days-to-raavanan-overseas-sold-news-tamil-kkfq1qaceaa.html |title=10 Days to Raavanan &amp;nbsp;- Overseas sold! |publisher=Sify |date=8 June 2010 |accessdate=4 August 2012}}&lt;/ref&gt; ''රාවණන්''හි පෙරදසුනක් චෙන්නායිහි දේවි-ශ්‍රී දේවි සිනමා සංකීර්ණයේ දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. එහි දී එය [[රජිනිකාන්ත්]] ඇතුළු දැවැන්ත චිත්‍රපට පුද්ගලයින්ගේ ඇගයුමට ලක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/57924.html |title=Rajini sees 'Raavanan' |publisher=IndiaGlitz |date=18 June 2010 |accessdate=26 June 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/58018.html |title=Rajnikant gives standing ovation to 'Raavanan' |publisher=IndiaGlitz |date=22 June 2010 |accessdate=31 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sify.com/entertainment/movies/tamil/fullstory.php?id=14945861 |title=Rajinikanth watches Raavanan |publisher=Sify |author=Moviebuzz |date=18 June 2010 |accessdate=31 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jun-10-03/rajnikanth-raavan-vikram-18-06-10.html |title=Rajnikanth on Raavanan |publisher=Behindwoods |date=18 June 2010|accessdate=31 October 2013}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටයේ පෙරදසුනක් ඉනොක්ස්හි දී ද ඉදිරිපත් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/rp/2010/06/20/stories/2010062050090300.htm |title=The 10 headed monster reborn |newspaper=The Hindu |author=Dev |date=20 June 2010 |accessdate=9 October 2013 }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 2010 ජූනි 18 මෙය ලොව පුරා මුදාහැරිණේ&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/06/15/stories/2010061561530200.htm |title=Raavanan set to hit the screens on Friday |newspaper=The Hindu |author=S. Aishwarya |date=15 June 2010 |accessdate=8 October 2013 |archive-date=27 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110527192359/http://www.hindu.com/2010/06/15/stories/2010061561530200.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; සිනමාහල් 375ක දී (ඉන්දියාවේ 225ක සහ විදේශයන්හි 150ක) ය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/Raavan-to-hit-2200-screens-worldwide-today/Article1-559198.aspx |title=Raavan to hit 2200 screens worldwide today |newspaper=Hindustan Times |author=IANS |date=17 June 2010 |access-date=25 November 2017 |archive-date=20 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620214111/http://www.hindustantimes.com/Raavan-to-hit-2200-screens-worldwide-today/Article1-559198.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; තෙලිඟු ප්‍රභේදය වූ ''Villain'' ආන්ධ්‍රාවේ සිනමාහල් 215ක සහ විදෙස් සිනමාහල් 25ක තිරගත විය. එක්සත් ජනපදය තුළ මෙය මුදාහරින ලද්දේ බිග් සිනෙමාස් ආයතනය විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/entertainment/tamil-telugu-versions-of-raavan-to-release-in-us/article1-556611.aspx |title=Tamil, Telugu versions of Raavan to release in US |newspaper=Hindustan Times |agency=IANS |date=12 June 2010 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101024955/http://www.hindustantimes.com/news-feed/entertainment/tamil-telugu-versions-of-raavan-to-release-in-us/article1-556611.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.siasat.com/english/news/big-cinemas-release-raavanan-and-villain-usa |title=BIG cinemas to release RAAVANAN and VILLAIN in USA |newspaper=The Siasat Daily |date=12 June 2010 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bollywoodtrade.com/trade-news/big-cinemas-to-release-raavanan-and-villain-in-usa/index.htm |title=BIG cinemas to release RAAVANAN and VILLAIN in USA |publisher=Bollywood Trade |date=11 June 2010 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt; [[රාජ් ටීවී]] නාළිකාව විසින් මෙහි චන්ද්‍රිකා අයිතීන් ඇ.ඩො. මිලියන 1.1කට මිලදී ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/raj-tv-grabs-raavanan-for-record-price-news-tamil-kkfqywhahdg.html |title=Raj TV grabs Raavanan for record price |publisher=Sify |date=17 June 2010 |accessdate=4 August 2012}}&lt;/ref&gt;

== මතභේදය ==
මෙම චිත්‍රපටය බැංගලෝරය පුරා සිනමාහල් 21ක තිරගත කිරීමට එකඟ වී තිබිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/report/raavan-to-play-in-only-24-screens-in-bangalore/20100618.htm |title=Raavan to play in only 24 theatres in Bangalore |publisher=Rediff.com |date=18 June 2010 |accessdate=15 October 2013}}&lt;/ref&gt; නමුත් මෙම ප්‍රභේද දෙකම එයට වැඩි ස්ථාන සංඛ්‍යාවක තිරගත වීමත් සමග කර්ණාටක චිත්‍රපට වානිජ මණ්ඩලය (KFCC) උසාවියේ නඩුවක් ගොනුකළේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2010062252900500.htm&amp;date=2010/06/22/&amp;prd=th&amp; |title=KFCC moves court over film release |newspaper=The Hindu |date=22 June 2010 |accessdate=9 October 2013 }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපට මණ්ඩලය විසින් මෙහි තිරගත වීම සම්පූර්ණයෙන් තහනම් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14945348&amp;cid=2363 |title=4 Days to Raavanan- Bad news from B’lore! |publisher=Sify |author=Moviebuzz |date=14 June 2010 |accessdate=15 October 2013}}&lt;/ref&gt; ඉන්දියාවේ තරග කොමිසම (CCI) විසින් අතුරු නියෝගයක් ලබාගෙන මණ්ඩලයේ තීරණය නවතාලූ අතර, රිලයන්ස් බිග් එන්ටර්ටේන්මන්ට් ලිමිටඩ් (RBEL) වෙත සිනමාහල් 36ක ප්‍රදර්ශනය කිරීමට අවසර ලබාදුන්නේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-19/bangalore/28315486_1_kfcc-karnataka-film-chamber-raavanan |title=KFCC barred from stopping Raavan show |newspaper=The Times of India |agency=TNN |date=19 June 2010 |accessdate=15 October 2013 |archive-date=15 October 2013 |archive-url=https://archive.today/20131015081653/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-19/bangalore/28315486_1_kfcc-karnataka-film-chamber-raavanan |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; මෙම නියෝගය 2010 ජූනි 22 තෙක් බලපැවැත්විණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2010062954030400.htm&amp;date=2010/06/29/&amp;prd=th&amp; |title=Raavan is now out of court |newspaper=The Hindu |date=29 June 2010 |accessdate=9 October 2013 }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/06/19/stories/2010061965110100.htm |title=Competition Commission to Raavan's rescue |newspaper=The Hindu |date=19 June 2010 |accessdate=9 October 2013}}&lt;/ref&gt;

මෙම චිත්‍රපටය [[ශ්‍රී ලංකාව]] තුළ ඉමහත් උනන්දුවක් ඇතිකළේ ය. අමිතාබ් බච්චන්, අභිෂේක් සහ අයිෂ්වර්යා හ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වුණු [[අන්තර්ජාතික ඉන්දියානු චිත්‍රපට ඇකඩමි සම්මාන|IIFA]] සම්මාන උළෙල වර්ජනය කළ හෙයින්, මෙම චිත්‍රපටයේ මුදාහැරීමට විරුද්ධව විරෝධතා ඇති විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.navhindtimes.in/world-news/protests-against-raavanan-lanka |title=Protests against ‘Raavanan’ in Lanka |newspaper=The Navhind Times |date=21 June 2010 |accessdate=15 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101105245/http://www.navhindtimes.in/world-news/protests-against-raavanan-lanka |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://thediplomat.com/indian-decade/2010/06/23/raavanan-and-ravana/ |title=Raavanan and Ravana |newspaper=The Diplomat |author=N. V. Subramanian |date=23 June 2010 |accessdate=15 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2010-06-20/news/27626753_1_iifa-tamil-nadu-raavanan |title='Raavanan' faces protests in Sri Lanka, theatre torched |newspaper=The Economic Times |agency=PTI |date=20 June 2010 |accessdate=15 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101035056/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2010-06-20/news/27626753_1_iifa-tamil-nadu-raavanan |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://ibnlive.in.com/news/lanka-theatre-torched-ahead-of-raavanan/124883-8-68.html |title=Lanka theatre torched ahead of Raavanan |agency=CNN IBN |date=20 June 2010 |accessdate=15 October 2013 |archive-date=6 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206192935/http://ibnlive.in.com/news/lanka-theatre-torched-ahead-of-raavanan/124883-8-68.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/raavanan-faces-protests-in-sri-lanka,-theatre-torched/1/102293.html|title=Raavanan faces protests in Sri Lanka, theatre torched|work=[[ඉන්ඩියා ටුඩේ|India Today]]|date=20 June 2010 |accessdate=15 October 2013}}&lt;/ref&gt; ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති IIFA සම්මාන උළෙලට සහභාගී වූවන්ගේ චිත්‍රපට තමිල් නාඩුවේ දී තහනම් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://newindianexpress.com/cities/chennai/article439770.ece |title=Hey Ram! Raavanan escapes industry ban |newspaper=The New Indian Express |author=Sharadha Narayanan |date=18 June 2010 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=4 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104073828/http://newindianexpress.com/cities/chennai/article439770.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== පිළිගැනීම ==

=== විචාරක ප්‍රතිචාරය ===
මෙම චිත්‍රපට ධනාත්මක මෙන්ම මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර ද හිමි කරගත්තේ ය. ''[[ද හින්දු]]'' පුවත්පතේ මාලතී රංගරාජන් ''රාවණන්'' හැඳින්වූයේ &quot;අති දක්ෂ උපායයක්&quot; ලෙසයි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/article474237.ece |title=A masterstroke yet again |newspaper=The Hindu |author=Malathi Rangarajan |date=19 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201122934/http://www.thehindu.com/features/cinema/article474237.ece |archive-date=1 February 2015 |access-date=25 November 2017 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ඒ. ශ්‍රී නිවාසන් පැවසූයේ මෙය &quot;මෙතෙක් රායිගේ වඩාත් නියම රංගනය බවයි&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/mag/2010/07/11/stories/2010071150200500.htm |title=Promises not kept |newspaper=The Hindu |author=A. Srivathsan |date=11 July 2010 |accessdate=9 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101162654/http://www.hindu.com/mag/2010/07/11/stories/2010071150200500.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; දීපක් කුමාර්ගේ විචාරය&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/raavanan-revisiting-an-epic/article482175.ece |title=Raavanan - revisiting an epic |newspaper=The Hindu |author=J. M. Deepak Kumaar |date=29 June 2010 |accessdate=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102191300/http://www.thehindu.com/features/cinema/raavanan-revisiting-an-epic/article482175.ece |archive-date=2 November 2013 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; සහ හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස් විචාර ද ඒ අතර විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Reviews/Gautaman-Bhaskaran-s-Review-Raavanan/Article1-560002.aspx |title=Gautaman Bhaskaran's Review: Raavanan |newspaper=Hindustan Times |author=Gautaman Bhaskaran |date=19 June 2010 |accessdate=15 October 2013 |archive-date=23 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023235812/http://www.hindustantimes.com/entertainment/reviews/gautaman-bhaskaran-s-review-raavanan/article1-560002.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[CNN-IBN]] සඳහන් කළේ &quot;මෙම චිත්‍රපටය නිසැකවම මණි රත්නම්ගේ [[මැඩ්‍රාස් ටෝකීස්]]හි හොඳම චිත්‍රපටය නොවූවත්, එය අවලක්ෂණ යැයි අත්හැර දැමිය නොහැක්කකි. රාවණන් සතුව අඳුරු සෙවණැලි නොමැති වුව ද, සමස්තයක් ලෙස මණි රත්නම්ගේ ක්‍රියාන්විතය හමුවේ එය අඳුරු චිත්‍රපටයක්ව ඇත. තමන්ව පැහැරගත් තැනැත්තාට බිය නොමැති, නිර්භීත කාන්තාවකගේ චරිතයක් [[අයිෂ්වර්යා රායි]] බච්චන් නිරූපණය කරයි. ඇගේ රංගනය සඳහන් කිරීමට තරම් වටිනා නමුත්, ඇගේ සම-ප්‍රධාන රංගන ශිල්පියා චිත්‍රපටය අයත් කරගෙන තිබේ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://ibnlive.in.com/news/review-vikram-prithviraj-excel-in-raavanan/124825-47-92.html |title=Vikram, Prithviraj excel in 'Raavanan' |work=[[CNN-IBN]] |author=Renju Joseph |accessdate=19 June 2010 |archive-date=24 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100624012758/http://ibnlive.in.com/news/review-vikram-prithviraj-excel-in-raavanan/124825-47-92.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; IANS විසින් මණි රත්නම්ගේ ශෛලිය අගය කළ නමුත්, මෙහි ඇතැම් නිරූපණයන් &quot;ප්‍රමාණවත් නොවන&quot; පවසයි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sify.com/news/Raavanan-compelling-tale-of-modern-day-Sita-s-plight-IANS-Tamil-Film-Review-Rating-1-2-news-National-kgtrOvddfdi.html |title='Raavanan' &amp;nbsp;- compelling tale of modern-day Sita's plight |publisher=Sify |author=IANS |date=19 June 2010 |accessdate=4 August 2012}}&lt;/ref&gt; [[ට්විඩ් ෆිල්ම්|Twitch Film]] විචාරයක් ද ඉදිරිපත්ව ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://twitchfilm.com/2011/02/raavanan-uk-bluray-review.html |title=Raavanan UK BluRay review |author= Matthew Lee |publisher=Twitch film |date=6 February 2011 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt; මදුරෛ මැසෙන්ජර් ද මේ පිළිබඳ විචාරයක් ඉදිරිපත් කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.maduraimessenger.org/printed-version/2010/july/raavanan/ |title=Raavanan: Old Wine in New Bottle |newspaper=Madurai Messenger |author=Allen Worwood Somerset |date=July 2010 |accessdate=15 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101085808/http://www.maduraimessenger.org/printed-version/2010/july/raavanan/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Rediff විසින් ද රායිගේ රංගනය සුවිශේෂී බව පවසා ඇති අතර, ඇගේ රංගනය හේතුවෙන් ඇය සෙසු බොලිවුඩ් නිළියන් අතර &quot;වෙනස්ම ලීගයක්&quot; වෙත යොමුකරයි.&lt;ref name=&quot;Rediff&quot;&gt;{{cite web |url=http://movies.rediff.com/review/2010/jun/18/review-raavanan-is-better-than-raavan.htm |title=Vikram's Raavanan is better, as is Prithviraj's Dev |publisher=Rediff |author=Saisuresh Sivaswamy |date=18 June 2010 |accessdate=4 August 2012}}&lt;/ref&gt; Indiaglitz විසින් ද මෙහි සංගීතය, නළුවන්, දෙබස් සහ සිනෙමාරූපණය අගයකොට ඇති නමුත්, සඳහන් කොට ඇත්තේ මෙහි පළමු අර්ධය &quot;චිත්‍රපට සිවිය නිකරුණේ නාස්තියක්&quot; බව ය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/10848.html |title=Raavanan - Ten Faced Persona |publisher=IndiaGlitz |date=18 June 2010 |accessdate=4 August 2012}}&lt;/ref&gt; Behindwoods විසින් මෙහ සිනෙමාරූපණය &quot;විශිෂ්ට&quot; බව පවසා ඇතත්, &quot;චිත්‍රපටයේ සහ සංගීතයේ ‍'දෙමළ' හැඟීම මඳ බැව්&quot; ඔවුන්ගේ අදහස වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-reviews/reviews-2/raavanan-movie-review.html |title=Raavanan&amp;nbsp;- Movie Review |publisher=Behindwoods |accessdate=4 August 2012}}&lt;/ref&gt; [[සයිෆි|Sify]] විසින් චිත්‍රපටය ඉහළ අගයකින් යුක්තව අගයමින් පවසා ඇත්තේ &quot;චිත්‍රපටයේ මනාව රචිත චරිතය, රයිෂ්වර්යා විසින් රාගිනී ලෙස උද්වේගකාරී ලෙසින් යළි පැමිණීමක් සිදුකරයි. මෝහනීය එම චරිතය සම්මාන-දිනන ප්‍රතිභාවකි. වික්‍රම්ගේ පරම සතුරා ලෙස රංගනයේ යෙදෙන [[පෘථිවිරාජ් සුකුමාරන්|පෘථිවිරාජ්]] දක්ෂ ය. චිත්‍රපටයේ කථාව සහ තිර රචනය තුළ මණි රත්නම්ගේ ස්පර්ශය මඳ අතර, දුර්වල පළමු අර්ධය තුළ කථාව ගලානොයයි. පැය 2 මිනිත්තු 7ක චිත්‍රපටය තුළ හොඳම කොටස වන්නේ අවසන් මිනිත්තු 10යි&quot;.&lt;ref name=&quot;Sify&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/raavanan-review-not-among-mani-s-best-review-tamil-14945831.html |title=Raavanan: Not among Mani's best |publisher=[[Sify]] |author=Moviebuzz |accessdate=31 June 2010}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපට විචාරක සුධිධ් කමත් ද විචාරයක් ඉදිරිපත් කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sudhishkamath.com/2010/06/21/raavanraavanan-epic-vacuity/ |title=Raavanan: Epic Vacuity |author=Sudhish Kamath |date=21 June 2010 |accessdate=15 October 2013}}&lt;/ref&gt; [[රොට්න් ටොමැටෝස්|Rotten Tomatoes]] තුළ චිත්‍රපටය 62%ක ඇගයුමක් සමගින් නැවුම් විචාර 8ක් සහ අයහපත් විචාර 5ක් ඉදිරිපත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/raavan/ |title=Raavanan 2010 |publisher=[[රොට්න් ටොමැටෝස්|Rotten Tomatoes]] |accessdate=31 June 2010}}&lt;/ref&gt;

මෙහි හින්දි ප්‍රභේදය වන ''රාවන්'' හා සැසඳීමේ දී දෙමළ ප්‍රභේදය වඩාත් හොඳ යැයි පිළිගැනේ.&lt;ref name=&quot;Rediff&quot; /&gt; චිත්‍රපටයේ මෙම තාක්ෂණික කෘති‍ය සහ ප්‍රධාන නළු නිළියන් වෙත විචාරක පැසසුම් හිමිව ඇත.&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://movies.rediff.com/report/2010/jun/18/south-tamil-movie-review-raavanan.htm |title=Raavanan is all style, little substance |publisher=[[Rediff]] |author=Pavithra Srinivasan |accessdate=18 June 2010}}&lt;/ref&gt;

=== බොක්ස් ඔෆීස් ===
මෙහි හින්දි ප්‍රභේදය බොක්ස් ඔෆීස් අතින් අසාර්ථක වුව ද, දෙමළ ප්‍රභේදය දකුණෙහි සාර්ථකත්වයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1101010/jsp/7days/story_13040099.jsp |title=Limelight&amp;nbsp;- Going places |newspaper=[[ද ටෙලිග්‍රාෆ් (කොල්කතා)|The Telegraph]] |accessdate=10 October 2010 |date=10 October 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2010/06/25/stories/2010062550220100.htm |title=It's a bear run out there |newspaper=The Hindu |author=Sangeetha Devi Dundoo |date=25 June 2010 |accessdate=10 October 2010}}&lt;/ref&gt; ‍චෙන්නායිහි සිනමාහල් 15ක මෙහි ආරම්භක සතිඅන්තයේ දී මෙය එහි අංක එකේ චිත්‍රපටය වූ අතර, එකල {{INRConvert|9|m}}ක සති අන්ත ශුද්ධ ආදායමක් උපයාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14946268&amp;cid=13525926 |title=Chennai Box Office – June 18 to 25 |publisher=Sify |author=Movie Buzz |date=22 June 2010 |accessdate=4 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ibosnetwork.com/newsmanager/templates/template1.aspx?a=22153&amp;z=4 |title=Reliance: Raavan collects 38 crore, Raavanan: 11 crore; Final public verdict |publisher=IBOS network |date=23 June 2010 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt; මෙය ආරම්භයේ දී සාර්ථක ලෙසින් තිරගත වූ නමුත්, මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර හේතුවෙන් යම් පසුබෑමකට ලක් විය. නමුත් පසුව දේශීය නිවාඩු දිනයකින් පසුව එය යළි ප්‍රබෝධයකට හේතු විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-29/news-interviews/28296333_1_raavanan-cds-coimbatore |title=A big relief for Raavanan! |newspaper=The Times of India |agency=TNN |date=29 June 2010 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101034719/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-06-29/news-interviews/28296333_1_raavanan-cds-coimbatore |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; මුදාහැර පළමු මාසය වනවිට චිත්‍රපටය ඇ.ඩො. මිලියන 8ක ආදායමක් උපයා ගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-slide-shows/movie-4/top-ten-movies/tamil-cinema-topten-movie-raavanan.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100624220222/http://www.behindwoods.com/tamil-movies-slide-shows/movie-4/top-ten-movies/tamil-cinema-topten-movie-raavanan.html |title=Chennai Box Office Collections |publisher=Behindwoods |accessdate=20 June 2010 |archivedate=24 June 2010}}&lt;/ref&gt; මින් ඩොලර් 400,000ක්ම කේරළයෙන් උපයා ගැනිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14946787 |title=Mani's Raavanan rocks Kerala! |publisher=Sify |author=Movie Buzz |date=25 June 2010 |accessdate=4 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://sify.com/movies/bollywood/fullstory.php?id=14946304&amp;cid=2359 |title=Raavan performs better on Mani Ratnam's home turf |newspaper=Business Standard |date=22 June 2010}}&lt;/ref&gt; ලෝකය පුරා බොක්ස් ඔෆීස් අතින් {{INR}} මිලියන 600ක ආදායමක් උපයාගත් මෙය වසරේ ඉහළම ආදායම් ලද දෙමළ චිත්‍රපටවලින් එකක් බවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;Box office&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-slide-shows/movie-4/box-office-2010/raavanan.html |title=2010&amp;nbsp;— Top 20 Movies in Chennai Box office |publisher=Behindwoods |accessdate=27 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://industry.bfi.org.uk/article/16856/UK-Box-Office-18---20-June-2010 |title=UK Box Office: 18 - 20 June 2010 |publisher=British Film Institute |accessdate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/indexes/2010/06/30/movies/boxoffice/weekend_uk/index.html |title=UK Box office: Weekend of June 25, 2010 - June 27, 2010 |newspaper=The New York Times |agency=Nielsen EDI, Inc |accessdate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/indexes/2010/06/30/movies/boxoffice/weekend_ny/index.html |title=New York City Box office: Weekend of June 25, 2010 - June 27, 2010 |newspaper=The New York Times |agency=Nielsen EDI, Inc |accessdate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.screenrush.co.uk/films/film-182637/box-office/ |title=Raavanan: Box-Office |publisher=Screenrush |accessdate=30 October 2012}}&lt;/ref&gt;

=== සම්මාන ===
ඇකඩමි සම්මාන සඳහා ඉන්දියාවෙන් නම්කෙරුණු චිත්‍රපට අතලොස්ස අතුරින් එකකි, ''රාවණන්''.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2010092557151700.htm&amp;date=2010/09/25/&amp;prd=th&amp; |title=Peepli Live is India's official entry for Oscars |newspaper=The Hindu |date=25 September 2010 |accessdate=9 October 2013 }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-26/news-interviews/28249986_1_peepli-live-film-raavanan |title=Peepli Live deserved it: K-town |newspaper=The Times of India |agency=TNN |date=26 September 2010 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101035810/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-26/news-interviews/28249986_1_peepli-live-film-raavanan |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ඇසියා පැසිෆික් තිර සම්මාන (APSA) උළෙලේ දී වී. මනිකන්ඩන් හොඳම සිනෙමාරූපණය සඳහා සම්මානය හිමි කරගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news |agency=IANS |title=India gets five nominations at Asia Pacific Screen Awards |url=http://www.deccanherald.com/content/105505/india-gets-five-nominations-asia.html |accessdate=15 October 2013 |newspaper=Deccan Herald |date=18 October 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://newindianexpress.com/entertainment/tamil/article277139.ece |title=Raavanan is awarded, after being a flop |newspaper=The New Indian Express |author=Sampurn Wire |date=2 November 2010 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=4 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104065359/http://newindianexpress.com/entertainment/tamil/article277139.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title='Raavanan' cinematography nominated for APSA award |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/60932.html |publisher=IndiaGlitz |date=19 October 2010 |accessdate=15 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://reviews.in.88db.com/index.php/movie/movie-news/4029-raavanan-reaches-apsa-award-nominations |title=Raavanan reaches APSA award nominations |publisher=88db.com |accessdate=31 October 2013}}&lt;/ref&gt; ඉන්දියානු දේශපාලනඥයකු වූ මුතුවේල් කරුණානිධි විසින් මෙම චිත්‍රපටය අගයකොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-23/news-interviews/28234673_1_vikram-accolades-raavanan |title=Vikram is loaded with accolades |newspaper=The Times of India |agency=TNN |date=23 September 2010 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101034804/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-23/news-interviews/28234673_1_vikram-accolades-raavanan |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය ඕස්ට්‍රේලියානු චිත්‍රපට කෞතුකාගාරයට ඇතුළත් කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://ibnlive.in.com/news/mani-ratnams-raavanan-part-of-austrian-film-museum/235553-8-68.html |title=Mani Ratnam's 'Raavanan' part of Austrian Film Museum |publisher=CNN IBN |agency=IANS |date=2 March 2012 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=5 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005070544/http://ibnlive.in.com/news/mani-ratnams-raavanan-part-of-austrian-film-museum/235553-8-68.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.emirates247.com/entertainment/aishwarya-s-raavanan-in-austrian-film-museum-2012-03-04-1.446304 |title=Aishwarya's 'Raavanan' in Austrian Film Museum |newspaper=Emirates 24/7 |date=4 March 2012 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101232831/http://www.emirates247.com/entertainment/aishwarya-s-raavanan-in-austrian-film-museum-2012-03-04-1.446304 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boxofficeindia.co.in/raavanan-in-austrian-film-museum-2/ |title=Raavanan In Austrian Film Museum |publisher=Box Office India |date=10 March 2012 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/ratnams-raavanan-part-of-austrian-film-museum_100601601.html |title=Ratnam’s ‘Raavanan’ part of Austrian Film Museum |publisher=Thaindian News |agency=IANS |date=1 March 2012 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt; පීටර් හේන්ස් වර්ල්ඩ් ස්ටන්ට් සම්මාන උළෙලේ දී නිර්දේශ විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-12/news-interviews/29535934_1_filmfare-award-raavan-magnum-opus |title=Peter Heins nominated for World Stunt Awards |newspaper=The Times of India |date=12 May 2011 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101035345/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-12/news-interviews/29535934_1_filmfare-award-raavan-magnum-opus |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://reviews.in.88db.com/index.php/movie/movie-news/9608-stunt-master-peter-hein-nominated-for-taurus-world-stunt-award |title=Stunt master Peter Hein nominated for Taurus World Stunt Award |publisher=88db.com |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://in.news.yahoo.com/peter-heins-nominated-taurus-world-stunt-award-051218784.html |title=Peter Heins nominated for Taurus World Stunt Award |publisher=Galatta |date=23 May 2011 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://behindwoods.com/tamil-movie-news-1/may-11-02/peter-hein-endhiran-14-05-11.html |title=Stunt master brings glory to Tamil cinema |publisher=Behindwoods |date=14 May 2011 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt;

; [[58වන ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ]]&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.rediff.com/movies/report/vedam-wins-big-at-filmfare-awards-2011/20110704.htm |title=Vedam wins big at Filmfare Awards (South) 2011 |publisher=Rediff |date=4 July 2011 |accessdate=30 October 2013}}&lt;/ref&gt;

* ජයග්‍රහණය – ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම නළුවා සම්මානය – වික්‍රම්&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-04/news-interviews/29735307_1_raavanan-mani-chiyaan-vikram |title=Mani sir, I owe you one |newspaper=The Times of India |agency=TNN |date=4 July 2011 |accessdate=30 October 2013 |archive-date=21 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120921025433/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-04/news-interviews/29735307_1_raavanan-mani-chiyaan-vikram |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ජයග්‍රහණය – ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම පිළිවැයුම් ගායකයා – කාර්තික්
* නිර්දේශිත – ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – අයිෂ්වර්යා රායි
* නිර්දේශිත – ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම සහාය නළුවා සම්මානය – පෘථිවිරාජ් සුකුමාරන්

; [[5වන විජේ සම්මාන]]

* ජයග්‍රහණය – හොඳම නළුවා සම්මානය – වික්‍රම්
* නිර්දේශිත – හොඳම නිළිය සම්මානය – අයිෂ්වර්යා රායි
* නිර්දේශිත – හොඳම සිනෙමාරූපකයා – සන්තෝෂ් සිවන්
* නිර්දේශිත – හොඳම පිළිවැයුම් ගායකයා – කාර්තික්
* නිර්දේශිත – හොඳම පිළිවැයුම් ගායිකාව – අනුරාධා ශ්‍රීරාම්
* නිර්දේශිත – ප්‍රියතම අධ්‍යක්ෂ – මණි රත්නම්
* නිර්දේශිත – ප්‍රියතම නිළිය – අයිෂ්වර්යා රායි

== සංගීතය ==
{{Main|රාවණන් (නාදපථය)}}

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist|2}}

==බාහිර සබැඳි==
* {{official website|http://www.raavan-thefilm.com/tamil.html}}
* {{IMDb title|1664806|රාවණන්}}
* {{rotten-tomatoes|id=raavanan|title=රාවණන්}}
* [http://boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&amp;country=MY&amp;id=_fRAAVANAN01 ''රාවණන්''] සඳහා [[බොක්ස් ඔෆීස් මෝජෝ]]හි ඇති ගිණුම

{{Mani Ratnam}}
{{Madras Talkies}}
{{Ramayana}}
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට]]
[[Category:මණි රත්නම් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට]]
[[Category:තෙලිඟු බසින් හඬකැවුණු දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:බහුභාෂා චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:2010 වසර තුළ චිත්‍රපට]]
[[Category:කෝචිහි රූගත වූ චිත්‍රපට]]
[[Category:ඌටිහි රූගත වූ චිත්‍රපට]]
[[ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:ඒ. ආර්. රහ්මාන්ගේ දෙමළ චිත්‍රපට ස්වර ලිපි]]
[[Category:ඉන්දියානු සංත්‍රාස චිත්‍රපට]]
[[Category:රාමායණය පාදක කරගත් චිත්‍රපට]]
[[Category:වනාන්තර පුසබිමෙහි නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට]]
[[Category:චාලකුඩිහි රූගත වූ චිත්‍රපට]]</text>
      <sha1>gx1a8a14rk0mnlxps84ic6qvmyln4hu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රාම් චරන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76247</id>
    <revision>
      <id>800694</id>
      <parentid>779409</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:16:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40886" sha1="21ykshkf6tfygvb7qlubv07kl9ipdxb" xml:space="preserve">{{other people}}
{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = රාම් චරන් 
| image = Ram Charan at Mumbai Airport May 2015 (cropped).jpg
| caption = චරන් 2015 මැයි මස මුම්බායි ගුවන්තොටුපළේ දී
| birth_date = {{Birth date and age|1985|3|27|df=yes}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/ram-charan-teja/biography.html|title=Ram Charan Teja Biography, Ram Charan Teja Profile – Filmibeat|publisher=}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[මදුරාසි]] (වර්තමාන [[චෙන්නායි]]), [[තමිල් නාඩු]], ඉන්දියාව
| residence = [[හයිදරාබාද්]], [[තෙලංගානා]], ඉන්දියාව
| nationality = ඉන්දියානු
| occupation =
&lt;div&gt;
* [[නළුවා|නළුවකු]]
* [[ව්‍යවසායකයා|ව්‍යවසායකයකු]]
* [[චිත්‍රපට නිෂ්පාදක]]යකු
&lt;/div&gt;
| spouse = උපසානා කාමිනේනි
| parents = [[චිරන්ජීවි]]&lt;br /&gt;සුරේඛා කෝනිදේලා
| family = බලන්න [[දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපට පවුල් ලැයිස්තුව#චිරන්ජීවි පවුල|චිරන්ජීවි පවුල]]
| website =
| birthname = රාම් චරන් තේජා කෝනිදේලා
| othername =
| yearsactive = 2007–වර්තමානය
}}
'''රාම් චරන්'''  &lt;!--Birth date has been contested. Do not add without providing a reliably published source with a reputation for editorial oversight.--&gt; යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[තෙලිඟු සිනමාව|තෙලිඟු]] සිනමාවේ කාර්යයේ නියුතු ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවකු, නර්තන ශිල්පියකු, නිෂ්පාදකවරයකු, ව්‍යාපාරිකයකු සහ ව්‍යවසායකයෙකි. ඔහු  [[නන්දි සම්මාන]] යුගලක්, [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ|දකුණු ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන]] දෙකක්, [[සිනේමා සම්මාන]] දෙකක් සහ [[සන්තෝෂම් හොඳම නළුවා සම්මානය]] දෙවරක් හිමි කරගෙන ඇත. චරන් [[තෙලිඟු සිනමාව|ටොලිවුඩයේ]] ඉහළම ආදායම් ලබන නළුවන්ගෙන් අයකු ලෙස සැලකේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/Highest-paid-actors-in-Tollywood/Highest-paid-actors-in-Tollywood/photostory/48668711.cms|title=Highest paid actors in Tollywood – The Times of India|publisher=}}&lt;/ref&gt;

2016දී ඔහු විසින් [[කෝනිදේලා නිෂ්පාදන සමාගම]] යන නාමය යටතේ සිය නිෂ්පාදන නිවස ස්ථාපනය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Ram-Charan-to-produce-his-father-Chiranjeevis-150th-film/articleshow/52091104.cms|title=Ram Charan to produce his father Chiranjeevi's 150th film – Times of India|publisher=}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික දිවිය==
රාම් චරන් උපත ලැබූයේ තෙලිඟු නළු [[චිරන්ජීවි]] සහ සුරේඛාට දාව චෙන්නායිහි දී ය. ඔහුට සොහොයුරියන් දෙදෙනකු වේ. [[අල්ලු රාම ලිංගයියා]]ගේ මුණුපුරා වන ඔහු [[නාගේන්ද්‍ර බාබු]], [[පවන් කල්‍යාණ්]], සහ [[අල්ලු අරවින්ද්]]ගේ බෑණා වේ. එසේම ඔහු [[අල්ලු අර්ජුන්]], [[වරුන් තේජ්]] සහ [[සායි ධර්ම් තේජ්]]‍ගේ ඥාති සොහොයුරා වේ. 2011 දෙසැම්බර් 1 දින හයිදරාබාද්හි දී චරන් [[උපසානා කාමිනේනි]] සමග විවාහ ගිවිස ගත්තේ ය. උප‍සානා ඇපලෝ පුණ්‍යායතනයේ උප-සභාපතිනිය මෙන්ම ''B Positive'' සඟරාවේ ප්‍රධාන කතුවරිය ද වේ. උපසානා යනු [[ඇපලෝ රෝහල්]]වල විධායක සභාපතිවරයා වන [[ප්‍රතාප් සී. රෙඩ්ඩි]]ගේ මිණිපිරියයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Nothing will change the person I am, says Upasana Kamineni|url=http://andhrabuzz.com/viewnews.php?newsid=nothing_will_change_the_person_i_am_upasana__25151&amp;category=Film%20news|publisher=andhrabuzz.com/|accessdate=25 Nov 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Shabana|first1=Hussain|title=Apollo Hospitals' Prathap Reddy grooms daughters for leadership positions|url=http://www.forbesindia.com/article/boardroom/apollo-hospitals-prathap-reddy-grooms-daughters-for-leaderhip-positions/39045/1|website=[[ෆෝර්බ්ස් ඉන්ඩියා|Forbes India]]|accessdate=26 November 2016|date=24 November 2014}}&lt;/ref&gt; අනතුරුව 2012 ජූනි 14 දින ටෙම්පල් ට්‍රීස් ෆාම් හවුස් හිදී ඔවුහු විවාහ වූහ.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/news-interviews/32234366_1_boney-kapoor-allu-arjun-biggest-weddings | work=The Times of India | title=Ram Charan marries Upasana | date=14 June 2012 | access-date=2017-11-25 | archive-date=2013-10-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131004214239/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/news-interviews/32234366_1_boney-kapoor-allu-arjun-biggest-weddings | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==චිත්‍රපට-නොවන කටයුතු==
රාම් චරන් අශ්වාරෝහකයකු මෙන්ම ව්‍යාවසායකු ද වේ.&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2421015.ece Arts / Cinema : Horsing around] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120418045239/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2421015.ece |date=2012-04-18 }}. The Hindu (4 September 2011). Retrieved on 26 April 2012.&lt;/ref&gt; ඔහුට රාම් චරන් හයිදරාබාද් පෝලෝ රයිඩිං ක්ලබ් නැමැති පෝලෝ කණ්ඩායමක් ද හිමි ය.&lt;ref&gt;Abhishek Raje [http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-03/news-interviews/30109477_1_polo-team-dhruv-pal-godara-samir-suhag Ram Charan Tej's polo team wins its debut match] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110917022833/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-03/news-interviews/30109477_1_polo-team-dhruv-pal-godara-samir-suhag |date=2011-09-17 }}. The Times of India. 3 September 2011. Retrieved on 3 August 2011&lt;/ref&gt; ඔහු [[මා ටීවී]] අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලයේ ද සේවය කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Board of Directors|url=http://maatv.com/corporate#tabs-3|publisher=www.maatv.com|accessdate=26 May 2014}}&lt;/ref&gt;

2015 ජූලි මස මුල් කාලයේ, ඔහු තමන්ගේම හයිදරාබාද්-පාදක කරගත් ''[[TruJet]]'' නම් ගුවන් සේවාව ඇරඹී ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.oneindia.com/india/chiranjeevi-son-ram-charan-new-airline-trujet-flight-flying-permission-hyderabad-dgca-1800136.html|title=New airline, coming soon: Chiranjeevi's son Ram Charan on cloud 9; gives Hyderabad a flying gift|work=www.oneindia.com}}&lt;/ref&gt;

Devil's Circuit නැමැති බාධක දිවීම් ශ්‍රේණියේ සම-අයිතිකරු ද රාම් චරන් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/ram-charan-to-be-the-face-of-devils-circuit-telugu-news-132680.html-slide1|title=IndiaGlitz – Ram Charan to be the face of Devils Circuit – Telugu Movie News|publisher=}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තිය==

===2007–2012===
2007දී, රාම් චරන් චිත්‍රපට ‍ක්ෂේත්‍රය වෙත පිවිසියේ ''[[චිරුතා]]'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කරමිනි. [[පූරි ජගන්නාධ්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ මෙය ඍජු මධ්‍යස්ථාන 178ක සහ තවත් මධ්‍යස්ථාන 15ක දින 50 කඩඉම සම්පූර්ණ කළේ ය. මෙම චිත්‍රපටය මධ්‍යස්ථාන 40ක දින 100 සම්පූර්ණ කළේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.dailyindia.org/ram-charans-record-remains-untouched-even-7-years/ |title=Ram Charan’s record remains untouched even after 7 years |publisher=DailyIndia.org}}&lt;/ref&gt; මෙහි ඔහු නිරූපණය කළේ සිය පියාගේ ඝාතකයින්ව මරාදැමීමට අදිටනින් පසුව චරන් නැමැත්තකුගේ චරිතයයි. ඔහුගේ රංගන ප්‍රතිභාව අගය කරමින් ''[[Rediff.com]]'' සඳහන් කොට තිබුණේ &quot;රාම් චරන් බලාපොරොත්තු තබාගත හැකි නළුවෙකි. නර්තන සහ ක්‍රියාදාම විශිෂ්ට බැව් පෙනේ. නර්තන අංගවල ඔහු වඩාත් තේජාන්විත ය. දෙබස් හැසිරවීම සහ අනුගමනය කරන ශෛලිය මගින් ඔහු සිය තරු පියාගෙන් පැහැදිළිව විශේෂ වී ඇත.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.rediff.com/movies/2007/sep/29rev.htm|title=Chirutha: Watch it for Ram Charan |publisher=Rediff.com |accessdate=29 September 2007}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටයේ රංගනය හේතුවෙන් [[හොඳම කෝඩුකාර නළුවා සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය – දකුණ|ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම දකුණු කෝඩුකාර සම්මානය]] සහ [[නන්දි විශේෂ ජූරියේ සම්මානය]] ඔහුට හිමි විය.&lt;ref&gt;[http://popcorn.oneindia.in/artist-awards/7340/1/ram-charan-teja.html Ram Charan Teja | Awards &amp; Nominations | National Awards | Nandi Awards | Filmfare Award | MAA TV Cine Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090603185950/http://popcorn.oneindia.in/artist-awards/7340/1/ram-charan-teja.html |date=2009-06-03 }}. Popcorn.oneindia.in. Retrieved on 26 April 2012.&lt;/ref&gt;

2009දී ඔහුගේ දෙවන චිත්‍රපටය වූ [[එස්. එස්. රාජමෞලි]] විසින් අධ්‍යක්ෂනය කළ [[බ්ලොක්බස්ටර් (රසවින්දනය)|බ්ලොක්බස්ටරය]]ක් වූ ''[[මගධීරා]]'' මුදාහැරීමත් සමග, ඔහුට [[තෙලිඟු සිනමාව|ටොලිවුඩයේ]] ප්‍රමුඛ නළුවකු ලෙස නාමයක් ගොඩනගා ගැනීමට හැකි විය. ඔහු මෙහි ද්විත්ව චරිත නිරූපණය කළ අතර, ඉන් එකක් 17වන සියවසේ රාජස්ථානයේ රාජධානියක නිර්භීත සෙබලකුගේ චරිතයකි. මෙහි දී ඔහු කුමරියකට පෙම් කරන අතර ඇයව ඔහුට අහිමී ‍වීමෙන් පසුව මියයයි. දෙවන චරිතය එම කුමරියගේ නැවත උපතක් වන තරුණියකගේ සිත දිනාගන්නට උත්සාහ දරන මෝටර් බයිසිකල් රියැදුරකුගේ චරිතයකි. ඔහුගේ ප්‍රතිභාව දැවැන්ත විචාරක පැසසුමක් හිමි කරගත්තේ ය. ''[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]]'' පුවත්පත රචනාකොට තිබුණේ &quot;රාම් චරන් නිර්භීත සෙබලකු බවට පත්ව දිවියටත් වඩා විසල් චරිතයක් අපහසුවකින් තොරව නිරූපණය කරයි. ඔහු සිය අසුන් පැදවීමේ සහ නර්තන හැකියාවන් පරිපූර්ණ අයුරින් පෙන්වයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/telugu/movie-reviews/Magadheera/movie-review/4848642.cms  |title=Magadheera movie review |publisher=The Times of India |accessdate=2 August 2009}}&lt;/ref&gt; ''IndiaGlitz'' සඳහන් කොට තිබුණේ &quot;තරන් පරිණත නිරූපණයකට පැමිණ ඇති අතර ඔහු චිත්‍රපටය මැනවින් නිරූපණය කොට ඇත. ඔහුගේ චරිත දෙකටම සාධාරණයක් ඉටුකොට ඇති අතර, ඔහු බොහෝ ස්ථානවල අපට ඔහුගේ පියා සිහිගන්වයි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/review/11250.html |title=Magadheera – Royal and spellbinding |publisher=IndiaGlitz| accessdate=31 July 2009}}&lt;/ref&gt; [[එස්. එස්. රාජමෞලි]]ගේ අධ්‍යක්ෂණයක් වන මෙය,&lt;ref&gt;[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-12-27/news-interviews/28087275_1_small-budget-films-film-industry-tollywood Tollywood’s report card of 2009 – Times Of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515073831/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-12-27/news-interviews/28087275_1_small-budget-films-film-industry-tollywood |date=2013-05-15 }}. Articles.timesofindia.indiatimes.com (27 December 2009). Retrieved on 26 April 2012.&lt;/ref&gt; [[හොඳම නළුවා සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය – තෙලිඟු]] ඇතුළු ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන පහක් හිමි කරගත්තේ ය. එමෙන්ම නන්දි ජූරියේ විශේෂ සම්මානය ද චරන්ට හිමි විය.&lt;ref&gt;[http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/59237.html Filmfare Awards 2009: Magadheera Steals the show – Telugu Movie News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100929023316/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/59237.html |date=2010-09-29 }}. IndiaGlitz (9 August 2010). Retrieved on 26 April 2012.&lt;/ref&gt; 2009දී, ඔහු [[පෙප්සි]]හි වෙළඳ දැන්වීම් ව්‍යාපාර සමග සම්බන්ධ වීම හේතුවෙන් කතාබහට ලක්වූ පුද්ගලයකු බවට පත් විය.&lt;ref&gt;[http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/45370.html The new Pepsi Brand Ambassador – Ram Charan Teja – Telugu Movie News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120417175655/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/45370.html |date=2012-04-17 }}. IndiaGlitz. Retrieved on 15 July 2011.&lt;/ref&gt;

2010දී චරන් [[බොම්මාරිල්ලු භාස්කර්]]ගේ චිත්‍රපටයක් වූ ''[[ඔරේන්ජ් (2010 තෙලිඟු චිත්‍රපටය)|Orange]]''හි ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කළේ ය. මෙහි ඔහු නිරූපණය කළේ රාම් නැමැති ඕසට්‍රේලියාවේ [[නේවාසික-නොවන ඉන්දියානු]]වකුගේ චරිතයකි. ඔහුගේ අදහස් සදහටම පෙම් කිරීමට එරෙහිව වේ. ''IndiaGlitz'' රචනා කළේ &quot;රාම් චරන් චිත්‍රපටය පුරාම විශිෂ්ට රංගනයක නියැළෙයි. ඔහුගේ විලාසය, අංග රචනය, ඇඳුම් ශෛලිය, අතිරේක අංග සහ ශරීර භාෂාව හේතුවෙන් ප්‍රේක්ෂකයාට නාගරික තරුණයකුගේ හැඟීමක් ඇතිවේ. ඔහු ක්‍රියාදාම, නර්තන, දෙබස් හැසිරවීම, දේහ භාෂාව යන සියලු අංශවලින් දියුණු වී සිටියි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/review/12396.html|title=Orange – A truly different concept in love|publisher=IndiaGlitz|accessdate=26 November 2010}}&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ ඊළඟ චිත්‍රපටය වූයේ [[සම්පත් නන්දි]] අධ්‍යක්ෂණය කළ ''[[රච්චා]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙහි ඔහු බෙටිං රාජ් නැමැති සූදුකරුවකුගේ චරිතයක් නිරූපණය කළේ ය. ''IndiaGlitz'' රචනාකර තිබුණේ &quot; ඔහුගේ චිරු අතීතයේ සිටියාටත් වඩා හොඳින් චිරුගේ ලක්ෂණ විදහාපායි. ඔහුගේ අතිමන්ද්‍ර ස්වරය හෝ හැසිරීම ක්‍රියාදාම අතින් ඔහු සුපිරිතරුවකි. ප්‍රබල පිටපතකින් ආධාර ලද ඔහුට මීට වඩා හොඳට එය කිරීමට හැකියාව තිබිණි.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/review/14839.html|title=Racha – Racha means pomp and show|publisher=IndiaGlitz|accessdate=5 April 2012}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටය 2012 අප්‍රේල් 5 මුදාහැරුණු අතර, ආර්ථික අතින් සාර්ථකත්වයට පත් විය.&lt;ref&gt;[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-06/news-interviews/31299958_1_tamannaah-starrer-oosaravelli-ram-charan-tej Racha breaks Businessman, Oosaravelli opening day records – Times Of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004214119/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-06/news-interviews/31299958_1_tamannaah-starrer-oosaravelli-ram-charan-tej |date=2013-10-04 }}. Articles.timesofindia.indiatimes.com (6 April 2012). Retrieved on 26 April 2012.&lt;/ref&gt;

===2013–වර්තමානය===
[[File:Priyanka Chopra &amp; Ram Charan at Promotion of 'Zanjeer' on Jhalak Dikhhla Jaa.jpg|thumb||චරන් සහ [[ප්‍රියංකා චොප්රා]] 2013 සිය ''[[සංජීර් (2013 චිත්‍රපටය)|සංජීර්]]'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රවර්ධන කටයුතු අතරතු]]
2013 වර්ෂයේ ඔහුගේ පළමු නිකුතුව වූයේ [[වී. වී. විනායක්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ ''[[නායක්]]'' චිත්‍රපටයයි. මෙහි ද ඔහු ද්විත්ව චරිත නිරූපණයක් සිදුකළේ කොල්කතාවේ මාෆියා කල්ලියක සාමාජිකයකු සහ හයිදරාබාදයේ සරල මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවරයකු ලෙස ය. ''[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]]'' පුවත්පත රචනා කර තිබුණේ &quot;රාම් චරන් දක්ෂ ලෙස කටයුතු කර ඇති අතර, ඔහුගේ චරිත දෙක අතර කිසිදු වෙනසක් දක්නට නොලැබේ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-09/news-interviews/36236253_1_naayak-movie-review-ram-charan|title=Nayak Telugu movie review highlights|publisher=The Times of India|accessdate=9 January 2013 &lt;!-- 07:40 AM IST --&gt;|archive-date=2013-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004214041/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-09/news-interviews/36236253_1_naayak-movie-review-ram-charan|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; යහපත් විචාරක ප්‍රතිචාර ලද මෙය ආර්ථික අතින් ද සාර්ථක විය.&lt;ref&gt;[http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/80810.html Racha collects Rs. 26.92 cr. in AP, Karnataka – Telugu Movie News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413193122/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/80810.html |date=2012-04-13 }}. IndiaGlitz (12 April 2012). Retrieved on 26 April 2012.&lt;/ref&gt;

චරන් සිය බොලිවුඩ් ආගමනය සනිටුහන් කළේ ''[[සංජීර් (2013 චිත්‍රපටය)|සංජීර්]]'' චිත්‍රපටය තුළිනි. මෙය [[සංජීර් (1973 චිත්‍රපටය)|එම නාමයම ඇති 1973]] චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයකි. මෙහි ඔහු සිය දෙමාපියන්ගේ ඝාතකයාව සොයාගන්නා ප්‍රතිඥා දී සිටින ACP විජේ ඛන්නාගේ චරිතය නිරූපණය කරයි. චරන් පිළිවැයුම් ගායකයකු ලෙස සිය ප්‍රවේශය සනිටුහන් කළේ &quot;මුම්බායි කේ හීරෝ&quot; තුළිනි. චිරන්තන් භාට් විසින් නිමවන ලද මෙය ''සංජීර්''හි තෙලිඟු සංස්කරණය වූ ''[[තූෆන්]]'' ඇල්බමයේ ඇතුළත් ය.

ඔහුගේ ඊළඟ තෙලිඟු චිත්‍රපටය වූ [[වම්සි පෛඩිපල්ලි]] අධ්‍යක්ෂණය කළ ''[[යෙවඩු]]'' (2014) තුළ ද ඔහු චරිත දෙකක් නිරූපණය කළේ ය. ඉන් එකක් අනෙකාගේ මුහුණට සමානව මුහුණ සැත්කමක් මගින් සැකසීම නිසා පාතාල කණ්ඩායම්වල තර්ජනයට ලක්වන පුද්ගලයෙකි. ''Bangalore Mirror'' රචනාකොට තිබුණේ &quot;රාම් චරන්ට නම්, ''යෙවඩු'' ඔහුගේ ''‍තූෆන්'' බොක්ස් ඔෆීස් අතින් සිරවීම නිසා නිසා සිය තත්ත්වය ගොඩනගා ගැනීමට වැදගත් වන්නකි. ඔහුගේ චරිතයට පැති දෙකක් අති අතර, ඔහු එහි විවිධත්වයක් ගෙනඒමට උපරිමයෙන් උත්සාහ දරයි. ඔහු නර්තනයේ යෙදෙන්නේ හෙට දවසක් නොඑන්නාක් මෙනි. ඔහුගේ නර්තනය බැලීමට තරම් අගනේ ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bangaloremirror.com/entertainment/reviews/Movie-review-Yevadu/articleshow/28712349.cms|title=Movie Review: Yevadu|publisher=Bangalore Mirror|accessdate=12 January 2014}}&lt;/ref&gt; Sify රචනා කර තිබුණේ &quot;පෙර චිත්‍රපට – ''නායක්'' සහ ''තූෆන්'' හා සැසඳීමේ දී, රාම් චරන් තරමක් හොඳින් මෙය ඉටුකරන බැව් පෙනේ. ඔහුගේ රංගනය තීව්‍ර සහ ක්‍රියාදාම ජවනිකාවල දී අතිශයින් ක්‍රියාකාරී ය. ප්‍රේක්ෂකයා සතුටු කිරීමට ඔහු ''Freedom'' ගීතයෙහි තරමක් හොඳ පියවරක් තබා ඇති බැව් පෙනේ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/yevadu-review-telugu-15047079.html|title=Movie Review: Yevadu|publisher=Sify.com|accessdate=12 January 2014}}&lt;/ref&gt; චරන්ගේ එම වසරේම ඊළඟ චිත්‍රපටය වූයේ පවුලේ නාට්‍යයක් වන ''[[ගෝවින්දුඩු අන්දරිවාදෙලේ]]'' චිත්‍රපටයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Govindudu-Andarivadele-to-release-Oct-1/articleshow/43156522.cms|title=Govindudu Andarivadele to release Oct 1|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය විචාරකයින් වෙතින් ඉතාම ධනාත්මක ප්‍රතිචාර හිමි කරගත් අතර, බොක්ස් ඔෆීස් අතින් {{INRConvert|40|c}}කට අධික දළ ආදායමක් උපයාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/box-office-collection-govindudu-andarivadele-crosses-40-crore-mark-beats-julayi-611436|title=Box Office Collection: 'Govindudu Andarivadele' Crosses ₹40 Crore Mark; Beats 'Julayi'|date=15 October 2014|work=International Business Times, India Edition}}&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ ඊළඟ චිත්‍රපටය වූයේ ''[[බෲස් ලී (චිත්‍රපටය)|බෲස් ලී]]'' චිත්‍රපටයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Ram-Charan-gears-up-for-his-next/articleshow/46271374.cms|title=Ram Charan gears up for his next|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt; ඔහු ''[[ධෲවා (2016 චිත්‍රපටය)|ධෲවා]]'' (2016) චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම්වලට දායක විය. මෑතක දී ඔහු මෙතෙක් නම්කොට නොමැති [[සුකුමාර් (අධ්‍යක්ෂක)|සුකුමාර්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපටයක් සඳහා අත්සන් තැබී ය. මෙය 2017 දීවාලියෙන් පසුව තිරගත වේ යැයි පැවසේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-ram-charan-sukumar-film-to-go-on-floors-in-august-2204095|title=Ram Charan-Sukumar film to go on floors in August – Latest News &amp; Updates at Daily News &amp; Analysis|date=20 April 2016|publisher=}}&lt;/ref&gt;

ඔහු ඔහුගේ පියා වූ [[චිරන්ජීවි]]ගේ 150වන චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂකවරයා විය. එසේම ඔහු සිය මාමා වන [[පවන් කල්‍යාණ්]]ගේ නිෂ්පාදනයකට අත්සන් තැබී ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Pawan-Kalyan-to-work-with-Ram-Charan/articleshow/46418809.cms|title=Pawan Kalyan to work with Ram Charan|work=[[ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|Times of India]]|date=15 January 2017|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;

==චිත්‍රපට දායකත්වය==
===නළුවකු ලෙස===
{| class=&quot;wikitable
|+සුචිය
| style=&quot;background:#ffc;&quot;| {{dagger|alt=මෙතෙක් මුදානොහැරුණු චිත්‍රපට}}
| මෙමගින් මෙතෙක් මුදානොහැරුණු චිත්‍රපට නිරූපණය වේ.
|}

{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | තේමාව
! scope=&quot;col&quot; | වර්ෂය
! scope=&quot;col&quot; | චරිතය
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | සටහන්
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | ප්‍රභවය
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[චිරුතා]]''
|2007
| චරන්
|ආරම්භක චිත්‍රපටය
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/Impressive-debut-Film-Reviews/article14844261.ece|title=Impressive debut Film Reviews|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[මගධීරා]]''
|2009
| කාල භෛරවා / හර්ෂා
| ද්විත්ව චරිත
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/A-visual-extravaganza-Film-Review/article16524744.ece|title=A visual extravaganza Film Review|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[ඔරේන්ජ් (2010 චිත්‍රපටය)|Orange]]''
| 2010
| රාම්
|
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/orange-high-on-style-low-on-substance-telugu-film-review-news-national-kl1rksfgggfsi.html|title='Orange' - High on style, low on substance (Telugu Film Review)|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[රාචා (චිත්‍රපටය)|රාචා]]''
| 2012
| රාජ්
|
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/tailormade-for-fans/article3284127.ece|title=Tailor-made for fans|first=Sangeetha Devi|last=Dundoo|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[නායක්]]''
|2013
| චරන් &quot;චෙරී&quot;, සිද්ධාර්ත් නායක්
| ද්විත්ව රංගනයකි.
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/news/naayak-celebrates-commercialism-telugu-movie-review-news-international-nbllOdjdjhgsi.html|title='Naayak' celebrates commercialism (Telugu Movie Review)|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[සංජීර් (2013 චිත්‍රපටය)|සංජීර්]]''
| 2013
| ඒසීපී වි‍ජේ ඛන්නා
| [[හින්දි භාෂාව|හින්දි]] චිත්‍රපටය
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/zanjeer-a-potpourri-of-borrowed-ideas/article5104080.ece|title=Zanjeer: A potpourri of borrowed ideas|first=Anuj|last=Kumar|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[යේවදු]]''
|2014
| චරන්, සත්‍යා
|
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/yevadu-tailored-for-the-masses/article5573569.ece|title=Yevadu: Tailored for the masses|first=Y. Sunita|last=Chowdhary|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[ගෝවින්දුඩු අන්දාරිවදෙලේ]]''
|2014
| අභි රාම්
|
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/govindudu-andarivadele-once-upon-a-family/article6465283.ece|title=Govindudu Andarivadele: Once upon a family|first=Sangeetha Devi|last=Dundoo|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[බෲස් ලී - ද ෆයිටර්|Bruce Lee - The Fighter]]'' 
|2015
| කාර්තික්
|
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/bruce-lee-all-that-gloss/article7770250.ece|title=Bruce Lee: All that gloss|first=Sangeetha Devi|last=Dundoo|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[ධෲවා (2016 චිත්‍රපටය)|ධෲවා]]''
| 2016
| ධෲවා
| 
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Dhruva-A-tale-of-two-men/article16783303.ece|title=Dhruva: A tale of two men|first=Sangeetha Devi|last=Dundoo|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[ඛායිඩි නම්බර් 150]]''
|2017
| ඇය ලෙසම
| &quot;අම්මඩු ලෙට්’ස් ඩූ කම්මඩු&quot; ගීතයේ විශේෂ නිරූපණය 
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/Khaidi-No.150-Chiranjeevi-returns-in-style/article17022568.ece|title=Khaidi No.150: Chiranjeevi returns in style|first=Sangeetha Devi|last=Dundoo|publisher=|accessdate=4 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;background:#ffc;&quot; | ''[[RC 11]]'' {{dagger|alt=මෙතෙක් මුදානොහැරුණු චිත්‍රපට}}
| 2017
| 
| රූගත කෙරෙමින් පවතියි.
|&lt;ref name=&quot;TOID1&quot;&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/ram-charan-sukumar-upcoming-flicks-first-schedule-to-wrap-up-soon/articleshow/58324389.cms |title=Ram Charan- Sukumar upcoming flick's first schedule to wrap up soon |publisher= [[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]] |accessdate=1 May 2017}}&lt;/ref&gt;
|}

===නිෂ්පාදක===
&lt;!--  {| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+සුචිය
| style=&quot;background:#ffc;&quot;| {{dagger|alt=මෙතෙක් මුදානොහැරුණු චිත්‍රපට}}
| මෙමගින් මෙතෙක් මුදානොහැරුණු චිත්‍රපට නිරූපණය වේ.|} --&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! වර්ෂය !! තේමාව !! භාෂාව !! රංගනය 
|-
| 2017
| ''[[ඛායිඩි නම්බර් 150]]'' || තෙලිඟු || [[චිරන්ජීවි]], [[කාජල් අගර්වාල්]] 
|}
===ගායනය===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! වර්ෂය || ගීත(ය) || චිත්‍රපටය || භාෂාව ||සංගීතය !!class=unsortable| ගායක(යින්) 
|-
| 2013 || &quot;මුම්බායි කේ හීරෝ&quot; || ''[[සංජීර් (2013 චිත්‍රපටය)|තූෆන්]]'' || [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] || [[චිරන්තන් භාට්]] || රාම් චරන්,&lt;br /&gt;[[ජස්ප්‍රීත් ජාස්]],&lt;br /&gt;රෝෂිනී බැප්ටිස්ට් 
|}

==සම්මාන සහ නිර්දේශ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! වර්ෂය
! සම්මානය
! ප්‍රවර්ගය
! චිත්‍රපටය
! ප්‍රතිඵලය
! ප්‍රභවය
|-
| 2008
| [[නන්දි සම්මාන]]
| [[නන්දි විශේෂ ජූරියේ සම්මානය|විශේෂ ජූරියේ සම්මානය]]
| ''[[චිරුතා]]''
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.idlebrain.com/news/2000march20/nandiawards2007.html |title=Nandi awards 2007 announced |date=2008-01-12 |publisher=idlebrain.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008
| [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ]]
| [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම ආධුනික නළුවා – දකුණ|හොඳම ආධුනික නළුවා – දකුණ]]
| ''චිරුතා''
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/39969.html |title=NTR bags Filmfare award – Telugu Movie News |date=|work=IndiaGlitz.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| නන්දි සම්මාන
| විශේෂ ජූරියේ සම්මානය
| ''[[මගධීරා]]''
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.idlebrain.com/news/2000march20/nandiawards2009.html |title=Nandi awards 2009 announced |date=2010-10-07 |publisher=idlebrain.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ
| [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම නළුවා සම්මානය – තෙලිඟු|හොඳම නළුවා – තෙලිඟු]]
| ''මගධීරා''
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Filmfare-Awards-winners/articleshow/6280143.cms?referral=PM |title=Filmfare Awards winners |date=2010-08-09 |work=The Times of India}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2010
| [[සන්තෝෂම් චිත්‍රපට සම්මාන]]
| [[සන්තෝෂම් හොඳම නළුවා සම්මානය|හොඳම නළුවා]]
| ''මගධීරා''
| {{won}}
|{{cn|date=නොවැම්බර් 2016}}
|-
| 2010
| [[සිනේමා සම්මාන]]
| [[හොඳම නළුවා සඳහා සිනේමා සම්මානය|හොඳම නළුවා]]
| ''මගධීරා''
| {{won}}
|{{cn|date=නොවැම්බර් 2016}}
|-
| 2013
| ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ
| හොඳම නළුවා – තෙලිඟු
| ''[[රාචා]]''
| {{nominated}}
|{{cn|date=නොවැම්බර් 2016}}
|-
| 2013
| සිනේමා සම්මාන
| හොඳම නළුවා
| ''රාචා''
| {{nominated}}
|{{cn|date=නොවැම්බර් 2016}}
|-
| 2014
| ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ
| හොඳම නළුවා – තෙලිඟු
| ''[[නායක්]]''
| {{nominated}}
|{{cn|date=නොවැම්බර් 2016}}
|-
| 2014
| TSR – TV9 ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන
| Best Hero
| ''නායක්''
| {{won}}
|{{cn|date=නොවැම්බර් 2016}}
|-
| 2014
| සිනේමා සම්මාන
| හොඳම නළුවා
| ''නායක්''
| {{nominated}}
|{{cn|date=නොවැම්බර් 2016}}
|-
| 2015
| [[සන්තෝෂම් චිත්‍රපට සම්මාන]]
| [[සන්තෝෂම් හොඳම නළුවා සම්මානය|හොඳම නළුවා]]
| ''[[ගෝවින්දුඩු අන්දාරිවාදෙලේ]]''
| {{won}}
|{{cn|date=නොවැම්බර් 2016}}
|-
| 2016
| රිට්ස් අයින් සම්මාන
| වඩාත් පැසසුම් ලද පුද්ගලයා සම්මාන
|
| {{won}}
|{{cn|date=නොවැම්බර් 2016}}
|-
|2016
|[[ඒෂියාවිෂන් සම්මාන]]
|ඉන්දියාවේ යොවුන් සලකුණ
|
| {{won}}
|&lt;ref&gt;{{cite news|last1=James|first1=Anu|title=Asiavision Movie Awards 2016 announced: Sonam Kapoor, Nivin Pauly, Radhika Apte, Ram Charan, others to be honoured|url=http://www.ibtimes.co.in/asiavision-movie-awards-2016-announced-sonam-kapoor-nivin-pauly-radhika-apte-ram-charan-others-704008|accessdate=27 November 2016|work=International Business Times, India Edition|date=15 November 2016|language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist|30em}}

==බාහිර සබැඳි==
{{Commons category|රාම් චරන්}}
* {{IMDb name|id=2776304|name=රාම් චරන්}}
* {{Facebook Page|id=AlwaysRamCharan|name=රාම් චරන්}}

{{FilmfareTeluguBestActor}}

{{DEFAULTSORT:Charan, Ram}}
[[ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නළුවෝ]]
[[Category:ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ ජයග්‍රාහකයින්]]
[[Category:ඉන්දියාවේ හයිදරාබාද්හි ව්‍යාපාරික ජනයා]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[Category:තමිල් නාඩුවේ නළුවන්]]
[[Category:හින්දි සිනමාවේ නළුවන්]]
[[Category:තෙලිඟු සිනමාවේ නළුවන්]]
[[Category:තෙලිඟ නළුවන්]]
[[Category:1985 උපත්]]
[[Category:නන්දි සම්මාන ජයග්‍රාහකයින්]]</text>
      <sha1>21ykshkf6tfygvb7qlubv07kl9ipdxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>එස්. එස්. රාජමෞලි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76270</id>
    <revision>
      <id>800622</id>
      <parentid>790678</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T01:49:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48635" sha1="ii1kt8vn8qudlu9m4yb9mmkqf6e67hy" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name        = එස්. එස්. රාජමෞලි
| caption     = 
|image        = SS Rajamouli, 2021.jpg
| native_name =
| native_name_lang = 
| birth_name = කෝඩුරි ශ්‍රීසෛල ශ්‍රී රාජමෞලි
| birth_place = රායිචූර්, කර්ණාටක
| residence   = [[හයිදරාබාද්]], [[තෙලංගානා]]
|other_names = ජක්කණ්ණා‍, නන්දි
| occupation  = අධ්‍යක්ෂක, තිර රචක, තිරනාට්‍ය රචක
| home_town = [[කොව්වූර්, බටහිර ගෝදාවරී දිස්ත්‍රික්කය]], [[ආන්ධ්‍රා ප‍්‍රදේශ්]]
| spouse      = රාමා රාජමෞලි&lt;ref&gt;[http://www.cinegoer.com/gallery/events/chatrapati100/ Gallery – Events – Chatrapati 100 Days Function]. CineGoer.com. Retrieved on 21 October 2015.&lt;/ref&gt;
| children    = 2 
|parents      = [[කේ. වී. විජයේන්ද්‍ර ප්‍රසාද්]]
| awards       = [[පද්ම ශ්‍රී]] (2016)
| website     = {{url|ss-rajamouli.com}} 
| networth    = 
}}
'''එස්. එස්. රාජමෞලි''' (උපන් නාමය '''කෝඩුරි ශ්‍රීසෛල ශ්‍රී රාජමෞලි''')&lt;ref&gt;{{cite news|title=SS Rajamouli on Baahubali 2: The Conclusion, being an atheist and his love for cinema|url=http://www.firstpost.com/entertainment/ss-rajamouli-on-baahubali-2-the-conclusion-being-an-atheist-and-his-love-for-cinema-3408524.html|accessdate=1 May 2017|work=Firstpost|date=27 April 2017}}&lt;/ref&gt; යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම [[තෙලිඟු සිනමාව|තෙලිඟු සිනමාව]] සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන [[ඉන්දියානු චිත්‍රපට]] අධ්‍යක්ෂකවරයකු සහ තිර රචකයෙකි. මුඛ්‍යධාරා මාධ්‍ය තුළ කටයුතු කළ ද, ඔහුගේ චිත්‍රපට සුවිශේෂීභාවයට පත්ව ඇත්තේ ඒවායේ ඇති තාක්ෂණික උපායයන් සහ කුසලතාව නිසාවෙනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rajinikanth-awarded-padma-vibhushan-padma-shri-for-priyanka-chopra-ajay-devgn/|title=Rajinikanth gets Padma Vibhushan; Padma Shri for Priyanka, Ajay Devgn|date=25 January 2016|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oneindia.in&quot;&gt;Shekhar. (7 January 2013) [http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2013/ss-rajamouli-voted-best-telugu-director-2012-102392.html SS Rajamouli voted Best Telugu Director of 2012 – Filmibeat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203020017/http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2013/ss-rajamouli-voted-best-telugu-director-2012-102392.html |date=2013-12-03 }}. Entertainment.oneindia.in. Retrieved on 2015-10-21.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.thehindu.com/features/cinema/flight-of-imagination/article4009318.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | first=Anuj | last=Kumar | title=Flight of imagination | date=18 October 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160116170436/http://www.thehindu.com/features/cinema/flight-of-imagination/article4009318.ece | archive-date=16 January 2016 | access-date=25 November 2017 | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;60thaward&quot;&gt;{{cite press_release|title=60th National Film Awards Announced|url=http://pib.nic.in/archieve/others/2013/mar/d2013031801.pdf|format=PDF|publisher=Press Information Bureau (PIB), India|accessdate=18 March 2013}}&lt;/ref&gt; ඔහු ප්‍රචලිතව ඇත්තේ ''[[මගධීරා]]'' (2009), ''[[ඊගා]]'' (2012), කොටස් දෙකකින් යුත් [[බ්‍රසල්ස් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙල|බ්‍රසල්ස් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙලේ]] ප්‍රදර්ශනය කෙරුණු ''[[බාහුබලි: ද බිගිනිං]]'' (2015) සහ [[බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපට ආයතනය|බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපට ආයතනයේ]] දී මංගල දර්ශනය ඇරඹි ''[[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]]'' (2017)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.primepost.in/bahubali-2-to-be-screened-at-british-film-institute/|title=Bahubali-2 To Be Screened At  British Film Institute|date=1 March 2017|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/baahubali-2-premiere-queen-elizabeth-ii-will-watch-it-before-anybody-else-in-india-4548315/|title=Baahubali 2 premiere: Queen Elizabeth II will watch it before anybody else in India?|date=28 February 2017|publisher=}}&lt;/ref&gt; වැනි [[අධි ෆැන්ටසි]] සෙලියුලොයිඩ් නිර්මාණ හේතුවෙනි. මින් බාහුබලි චිත්‍රපට ද්විත්වය ලොවපුරා සර්වකාලීන [[ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|ඉහළම ආදායම ලබන ඉන්දියානු බහුභාෂා චිත්‍රපට]] [[චිත්‍රපට මාලාව|මාලාව]] බවට පත්වූයේ ආසන්න වශයෙන් {{INRConvert|1900|c}}ක ඉහළම ආදායමක් උපයා ගනිමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=2903|title=Bahubali 2 Becomes Highest Grosser Of All Time In Five Days - Box Office India|website=www.boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=2877|title=Why Business Of Dubbed Tamil Telugu Not Included - Box Office India|website=www.boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=2879|title=Top GROSS Numbers - Hindi And All Languages - Box Office India|website=www.boxofficeindia.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.firstpost.com/entertainment/is-baahubali-2-a-hindu-film-bahubali-2-religion-rajamouli-3416228.html|title=Is Baahubali 2 a Hindu film? Dissecting religion, folklore, mythology in Rajamouli's epic saga}}&lt;/ref&gt; එම තෙලිඟු චිත්‍රපට මාලාවේ පළමු කොටස [[හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය]] හිමි කරගත් අතර, ඇමරිකානු [[විද්‍යා ප්‍රබන්ධ, ෆැන්ටසි සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපට පිළිබඳ ඇකඩමිය]] වෙතින් ලබාදෙන [[හොඳම ෆැන්ටසි චිත්‍රපටය සඳහා සැටර්න් සම්මානය]] සඳහා ද නිර්දේශ විය.&lt;ref name=&quot;63rdaward&quot;&gt;{{cite press_release|title=63rd National Film Awards|url=http://dff.nic.in/writereaddata/Winners_of_63rd_NFA_2015.pdf|format=PDF|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|date=28 March 2016|accessdate=28 March 2016}}&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ සෙසු නිර්මාණ අතරට ක්‍රීඩා නාට්‍යමය චිත්‍රපටයක් වන [[ස්යේ (2004 චිත්‍රපටය)|ස්යේ]] සහ [[ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල|ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ]] දී මුඛ්‍යධාරා අංශයෙන් තිරගත වූ [[සමාජ ගැටලු චිත්‍රපට|සමාජ ගැටලු]] චිත්‍රපටයක් වන [[වික්‍රමාර්කුඩු]] වැනි චිත්‍රපට අයත් ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm37IIFAAward.aspx?PdfName=37IIFA.pdf|title=Directorate of Film Festival|work=iffi.nic.in}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ උද්වේග නාට්‍යමය චිත්‍රපට වූ ''[[මරියාද රාමණ්ණා]]'', ''වික්‍රමාර්කුඩු'' සහ ''[[ඡත්‍රපති]]'' සාර්ථක ප්‍රතිචාර සමගින් නොයෙකුත් ඉන්දියානු භාෂාවලින් ප්‍රතිනිර්මාණය විය.&lt;ref&gt;[http://expressindia.indianexpress.com/latest-news/south-director-ss-rajamouli-wants-to-direct-aamir-khan/1038538/ South director SS Rajamouli wants to direct Aamir Khan – Express India] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20141015000406/http://expressindia.indianexpress.com/latest-news/south-director-ss-rajamouli-wants-to-direct-aamir-khan/1038538/ |date=15 October 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-17/news-interviews/35171581_1_maryada-ramanna-silent-film-hollywood-film 'SOS' director wants SS Rajamouli to see his film – The Times of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131114010208/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-17/news-interviews/35171581_1_maryada-ramanna-silent-film-hollywood-film |date=2013-11-14 }}. Articles.timesofindia.indiatimes.com (17 November 2012). Retrieved on 2015-10-21.&lt;/ref&gt; රාජමෞලි විසින් සම්මාන ගණනාවක් හිමි කරගෙන ඇති අතර, එයට [[ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන (ඉන්දියාව)|ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන]] දෙකක්, [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ|ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන]] ‍තුනක්, ප්‍රාන්ත [[නන්දි සම්මාන]] තුනක්, [[IIFA උත්සවම්|IIFA සම්මානයක්]] සහ 2012දී ලද [[ස්ටාර් වර්ල්ඩ් ඉන්ඩියා]]හි &quot;වසරේ විනෝදාස්වාදකයා&quot; යන සම්මාන ඇතුළත් ය.&lt;ref name=&quot;youtube1&quot;&gt;{{cite av media|url=https://www.youtube.com/watch?v=WZzE-RD8icA|title=In conversation with S.S.Rajamouli on The Front Row|date=28 December 2012|work=YouTube}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;60th NFA 2012&quot;&gt;{{cite press_release |title=60th National Film Awards Announced |url=http://pib.nic.in/archieve/others/2013/mar/d2013031801.pdf |format=PDF |publisher=Press Information Bureau (PIB), India |accessdate=18 March 2013}}&lt;/ref&gt; 2016දී, ඔහුට ඉන්දියාවේ සිව්වන ඉහළම සිවිල් ගෞරව සම්මානය වූ [[පද්ම ශ්‍රී]] සම්මානය පිරිනැමුණේ කලා ක්ෂේත්‍රයෙන් ඔහුගේ දායකත්වය අගය කරමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/baahubali-director-ss-rajamouli-to-receive-padma-shri-award/1/579227.html|title=Baahubali director SS Rajamouli to receive Padma Shri Award|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/padma-awards-2016-rajinikanth-priyanka-saina-nehwal-sania-rajamouli-honoured-complete-winners-list-664471|title=Padma Awards 2016: Rajinikanth, Priyanka Chopra, Ujjwal Nikam,Saina Nehwal, Sania Mirza, SS Rajamouli and others honoured|date=25 January 2016|work=International Business Times, India Edition}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික දිවිය==
රාජමෞලි උපත ලැබූයේ කර්ණාටකයේ රායිචූර්හි ය. කෙසේනමුත්, ඔහුගේ ස්වදේශික භූමිය වන්නේ [[ආන්ධ්‍රා ප්‍රදේශ්]]හි [[කොව්වූර්, බටහිර ගෝදාවරී දිස්ත්‍රික්කය|බටහිර ගෝදාවරී දිස්ත්‍රික්කයේ කොව්වූර්]] ය. ඔහු IVවන පන්තිය දක්වා කොව්වූර්හි අධ්‍යාපනය ලද අතර, එතරන් සිට අන්තර්මධ්‍ය පන්තිය තෙක් [[එලූරු]]හි අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ය. ඔහුගේ පියා සහ සොහොයුරා ද චිත්‍රපට කර්මාන්තයේ නියැළුණු අය වූහ. මේ නිසා මඳ කාලයකට ඔහු කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ සමග සහාය සංස්කාරකවරයකු ලෙස කටයුතු කළේ ය. ඔහු රාමා සමග විවාහ වූ අතර ඔවුනට දරුවන් දෙදෙනෙකි. එම දරුවන් දෙදෙනා වන්නේ රාමාගේ කලින් විවාහයේ දරුවා වන එස්. එස්. කාර්තිකේයා සහ පසුව ඔවුන් හදාගත් දියණියක වන එස්. එස්. මයූඛා ය. මේ දරුවන් දෙදෙනාම ඔහුගේ ජීව විද්‍යාත්මක දරුවන් නොවේ. ඔහු අදේවවාදියෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.firstpost.com/entertainment/ss-rajamouli-on-baahubali-2-the-conclusion-being-an-atheist-and-his-love-for-cinema-3408524.html|title=SS Rajamouli on Baahubali 2: The Conclusion, being an atheist and his love for cinema|date=27 April 2017|publisher=}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තිය==
===අන්තර්ජාතික පිළිගැනීම===
රාජමෞලිගේ 2012 අත්හදාබැලීමේ [[ෆැන්ටසි චිත්‍රපට]]යක් වූ, [[ඊගා]] ලේ’එස්ට්‍රේන්ජ් චිත්‍රපට උළෙලේ දී විචාරක පැසසුමට භාජනය විය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.quietearth.us/articles/2012/09/LETRANGE-2012-Review-of-EEGA |title=L'ETRANGE 2012: Review of EEGA |publisher=Quietearth.us |date= |accessdate=21 October 2012 |archive-date=17 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121017142935/http://www.quietearth.us/articles/2012/09/LETRANGE-2012-Review-of-EEGA |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/1724-eega-screened-at-a-french-film-festival.html|title=Eega Screened at a French Film Festival|publisher=chitraloka.com|accessdate=25 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cinemamama.com/2012/07/eega-gains-international-recognition.html|title=Eega Gains International Recognition|publisher=cinemamama.com|date= |accessdate=21 July 2012}}&lt;/ref&gt; මෙහි දෙමළ ප්‍රභේදය වූ ''නාන් ඊ'' 10වන [[චෙන්නායි අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල|චෙන්නායි අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ]] දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.&lt;ref name=&quot;123telugu CIFF&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.123telugu.com/mnews/rajamoulis-eega-to-be-screened-at-chennai-film-festival-hm.html |title=Rajamouli's Eega to be screened at Chennai Film Festival |publisher=123telugu.com |accessdate=5 November 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;123Telugu Eega 60th NFA 2012&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.123telugu.com/mnews/rajamoulis-eega-wins-national-awards.html |title=Rajamouli's 'Eega' wins National Awards |publisher=123telugu.com |date=18 March 2013|accessdate=18 March 2013}}&lt;/ref&gt; මෙහි තෙලිඟු ප්‍රභේදය [[ටොරන්ටෝ ආෆ්ටර් ඩාර්ක් චිත්‍රපට උළෙල#2013|8වන වාර්ෂික ටොරන්ටෝ ආෆ්ටර් ඩාර්ක් චිත්‍රපට උළෙලේ]] දී ''වඩාත් නියම චිත්‍රපටය'', ''හොඳම විශේෂ ප්‍රයෝග'', ''හොඳම ප්‍රහසනය'', ''හොඳම සටන්'', ''සමූහයක් සමග නැරඹිය හැකි හොඳම චිත්‍රපටය'', ''හොඳම සංස්කරණය'', ''හොඳම දුෂ්ටයා'' සහ ''හොඳම වීරයා'' සම්මාන හිමි කරගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;EA 8th A E T A D FF TOI&quot;&gt;{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/telugu/news-interviews/Rajamoulis-Eega-continues-to-win-awards/articleshow/25166198.cms |title=Rajamouli's Eega continues to win awards |publisher=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]] |date=3 November 2013|accessdate=4 November 2013}}&lt;/ref&gt; තෙලිඟු ප්‍රභේදය [[2013 කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙල]], 16වන [[ෂැංහයි අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල|ෂැංහයි ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ]] පැනොරාමා අංශය සහ [[පුචොන් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙල|පුචොන් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙලේ]] දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bollywoodlife.com/south-gossip/ss-rajamoulis-eega-to-be-screened-at-cannes-shanghai-film-festivals/ |title=SS Rajamouli's Eega to be screened at Cannes, Shanghai film festivals|publisher=bollywoodlife.com |date=15 May 2013 |accessdate=15 May 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://zeenews.india.com/entertainment/movies/makkhi-review-revenge-comes-in-all-sizes_120817.html |title='Makkhi' Review: Revenge comes in all sizes! |publisher=Zeenews.india.com |date= |accessdate=13 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.123telugu.com/mnews/eega-to-be-screened-at-cannes.html Eega to be screened at Cannes!]. 123telugu.com. Retrieved on 21 October 2015.&lt;/ref&gt; බ්‍රසීලයේ ෆැන්ටාස්ටෝආ චිත්‍රපට උළෙලේ දී මෙම චිත්‍රපටයට හොඳම කලා අධ්‍යක්ෂණය සම්මානය හිමි විය.&lt;ref name=&quot;FSA F F BL IGZ&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/96353.html |title=Ravinder Reddy Wins Big in Brazil |publisher=indiaglitz.com |date=10 August 2013 |accessdate=11 August 2013}}&lt;/ref&gt; ''මැඩ්‍රිඩ් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ'' දී මෙය හොඳම චිත්‍රපටය, හොඳම සිනෙමාරූපකයා, හොඳම විශේෂ ප්‍රයෝග, හොඳම සංගීත නිර්මාපකයා, හොඳම සංස්කාරක සහ හොඳම සහාය නළුවා ඇතුළු සම්මාන හයක් දිනාගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-05-16/news-interviews/39309398_1_film-festival-eega-best-special |title=After Cannes; Eega heads to Madrid &amp; Korea |author=Shiva Prasad |publisher=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]] |date=16 May 2013|accessdate=16 May 2013}}&lt;/ref&gt;

2015දී, ඔහු විසින් [[බාහුබලි: ද බිගිනිං]] අධ්‍යක්ෂණය කළ අතර, මෙය දෙවන [[ඉහළම ආදායම් ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ලැයිස්තුව|ගෝලීය ඉහළම සර්වකාලීන දළ ආදායම ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපටය]] බවට පත් විය. එසේම මෙය ඉන්දියාව තුළ ඉහළම සර්වකාලීන දළ ආදායම වාර්තා කළ චිත්‍රපටය ද වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/08/14/oops-pk-is-not-actually-indias-top-grossing-movie-ever/|title=Oops... 'PK' Is Not Actually India's Top-Grossing Movie Ever|author=Cain, Rob |date=14 August 2015|work=Forbes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.forbes.com/sites/robcain/2015/08/10/baahubali-zooms-past-dhoom-now-indias-all-time-3/ 'Baahubali' Zooms Past 'Dhoom', Now India's All Time #3]. Forbes.com (10 August 2015). Retrieved on 2015-10-21.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.hindustantimes.com/entertainment/regional/india-s-most-expensive-film/article1-1092293.aspx India's most expensive film? | regional movies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226150010/https://www.hindustantimes.com/archive-news/ |date=2018-12-26 }}. Hindustan Times (15 July 2013). Retrieved on 2015-10-21.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Rajamoulis-Bahubali-is-Indias-costliest-film/articleshow/21051759.cms Rajamouli's Bahubali is India’s costliest film? – The Times of India]. Timesofindia.indiatimes.com (13 July 2013). Retrieved on 2015-10-21.&lt;/ref&gt; මෙම [[වීරකථා චිත්‍රපටය]] නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ ඉන්දියානු සිනමාව වසර 100ක් සම්පූර්ණ වීම නිමිත්තෙන් [[සංජීව් භාස්කර්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ [[බීබීසී|BBC]] වාර්තා වැඩසටහනට ද ඇතුළත් කෙරිණි.&lt;ref name=&quot;Baahubali 100 cr&quot;&gt;{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-14/news-interviews/34447942_1_rajamouli-prabhas-movie |title=Rajamouli-Prabhas new movie budget |work=The Times of India|date=14 October 2012 |accessdate=23 February 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Baahubalis-team-gets-a-rare-honour/articleshow/35440219.cms|title=Baahubali's team gets a rare honour|publisher=The Times of India|date=21 May 2014|accessdate=19 July 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehansindia.com/posts/index/2014-05-22/Rajamoulis-Bahubali-finds-place-in-BBCs-documentary-96003|title=Rajamouli's Bahubali finds place in BBC's documentary|publisher=The Hans India|date=22 May 2014|accessdate=19 July 2014}}&lt;/ref&gt; චිත්‍රපටය රූගත කෙරුණේ [[ඇරී ඇලෙක්සා|ඇරී ඇලෙක්සා XT කැමරාව]]ක් භාවිතයෙන් වන අතර, මෙය රාජමෞලි විසින් ඩිජිටල් කැමරාවක් භාවිතයෙන් රූගත කළ පළමු චිත්‍රපටය ද විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Rajamouli-goes-digital-for-Bahubali/articleshow/20784393.cms|title=Rajamouli goes digital for Bahubali|publisher=The Times of India|date=26 June 2014|accessdate=19 July 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Release Date&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/baahubali-movie-release-date-telugu-news-109082|title='Baahubali' movie release date|work=IndiaGlitz|date=17 June 2014|accessdate=23 June 2014}}&lt;/ref&gt; රාජමෞලිගේ නිර්මාණ ''[[ද හොලිවුඩ් රිපෝටර්|The Hollywood Reporter]]'', ''[[ද ගාඩියන්|The Guardian]]'', සහ ''[[ද හෆිංටන් පෝස්ට්|The Huffington Post]]'' මගින් ඇගයීමට ලක් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web|title = 'Bahubali': Film Review|url = http://www.hollywoodreporter.com/review/baahubali-film-review-808168|accessdate = 1 August 2015|first = Lisa|last = Tsering|date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title = Baahubali: The Beginning review – fantastic bang for your buck in most expensive Indian movie ever made|url = http://www.theguardian.com/film/2015/jul/12/baahubali-the-beginning-review-fantastic-bang-for-your-buck-in-most-expensive-indian-movie-ever-made|website = the Guardian|accessdate = 1 August 2015|first = Mike|last = McCahill}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ [[ලොස් ඇන්ජලීස්]]හි [[විද්‍යා ප්‍රබන්ධ, ෆැන්ටසි සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපට ඇකඩමිය|විද්‍යා ප්‍රබන්ධ, ෆැන්ටසි සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපට ඇකඩමියේ]] [[42වන සැටර්න් සම්මාන]] උළෙලේ ප්‍රවර්ග හතරකින් නිර්දේශ විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title = 'Baahubali: The Beginning' Review: A Giddy Spectacle, If Somewhat Uneven|url = http://www.huffingtonpost.in/suprateek-chatterjee/baahubali-the-beginning-r_b_7767206.html|website = The Huffington Post|accessdate = 1 August 2015}}&lt;/ref&gt; ''බාහුබලි: ද බිගිනිං'' චිත්‍රපටය [[බුසන් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙල|බුසන් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ]] ''විවෘත සිනමා ධාරාවෙන්'', ''හේග් ඉන්සියානු චිත්‍රපට උළෙල'',&lt;ref&gt;{{cite web|title = Busan: Final 'Baahubali' Aims to Be Bigger, More Emotional|url = http://variety.com/2015/film/asia/s-s-rajamouli-baahubali-aims-to-be-bigger-more-emotional-1201610015/|website = Variety|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; [[ස්පාඤ්ඤය|ස්පාඤ්ඤයේ]] [[සිට්ගේස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|title = Sitges Film Festival » Baahubali&amp;nbsp;– The Beginning|url = http://sitgesfilmfestival.com/eng/film/?id=10003810#.ViE50Glyw34.twitter|website = sitgesfilmfestival.com|accessdate = 22 October 2015}}&lt;/ref&gt; ප්‍රංශයේ [[යුටෝපියේල්ස්|යුටෝපියේල්ස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{Cite web|title = BAAHUBALI : THE BEGINNING {{!}} Utopiales • International Festival of science fiction of Nantes|url = http://www.utopiales.org/en/baahubali-beginning|website = www.utopiales.org|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; [[තායිවානය|තායිවානයේ]] තායිපේහි [[ගෝල්ඩන් හෝර්ස් චිත්‍රපට උළෙල සහ සම්මාන|ගෝල්ඩන් හෝර්ස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{Cite web|title = 2015 台北金馬影展 Taipei Golden Horse Film Festival {{!}} 巴霍巴利王：創始之初|url = http://www.goldenhorse.org.tw/film/programme/films/detail/1350?search_year=2015&amp;ghff_id=220|website = www.goldenhorse.org.tw|accessdate = 2015-11-10}}&lt;/ref&gt; [[එස්තෝනියාව|එස්තෝනියාවේ]] [[ටැලීන් බ්ලැක් නයිට්ස් චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Baahubali: The Beginning&amp;nbsp;— Special Screenings&amp;nbsp;— Black Nights Film Festival Nov 13 - 29 nov 2015|url = http://2015.poff.ee/eng/films/programmes.p/special-screenings/baahubali-the-beginning|website = 2015.poff.ee|accessdate = 2015-11-13}}&lt;/ref&gt; [[පැරිස්|පැරීසියේ]] [[:fr:L'Étrange Festival|ලේ’එස්ට්‍රේන්ජ් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{Cite web|title = L'Étrange Festival&amp;nbsp;— XXIe édition&amp;nbsp;— Du 3 au 13 septembre 2015 - Baahubali: The Beginning|url = http://www.etrangefestival.com/2015/fr/film/baahubali_the_beginning|website = www.etrangefestival.com|accessdate = 2015-12-06}}&lt;/ref&gt; [[පෝලන්තය|පෝලන්තයේ]] ෆයිව් ෆ්ලේවර්ස් චිත්‍රපට උළෙල,&lt;ref&gt;{{Cite web|title = Festiwal Filmowy Pięć Smaków&amp;nbsp;— Bahubali: Początek|url = http://www.piecsmakow.pl/film.do?id=130|website = www.piecsmakow.pl|accessdate = 2015-12-06}}&lt;/ref&gt; [[හොනලුලු]]හි [[හවායි අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල]], [[බ්‍රසල්ස්, බෙල්ජියම|බෙල්ජියමේ බ්‍රසල්ස්]]හි [[බ්‍රසල්ස් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙල]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://fitnhit.com/news/baahubali-screened-brussels-international-fantastic-film-festival/64181/|title=Baahubali To Be Screened At Brussels International Fantastic Film Festival|work=FitnHit.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title = BAAHUBALI-THE BEGINNING - 2015 HIFF Fall Festival|url = http://program.hiff.org/films/detail/baahubali_the_beginning_2015|website = program.hiff.org|accessdate = 2015-11-15}}&lt;/ref&gt; සහ [[කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙල|කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙලේ]] දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/baahubali-the-beginning-team-heads-to-cannes-2792127/|title=Baahubali: The Beginning team heads to Cannes|date=9 May 2016|work=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/baahubali-nominated-for-saturn-awards-in-five-categories/|title=‘Baahubali’ nominated for Saturn Awards in five categories|date=27 February 2016|work=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;

===මුඛ්‍යධාරාව===
[[File:Nani at the special screening of 'Makkhi'.jpg|thumb|left|[[අජේ දේව්ගන්]], නානි සහ රාජමෞලි ''මක්ඛි'' (''[[ඊගා]]''හි හින්දි හඬකැවූ ප්‍රභේදය) විශේෂ තිරගත වීම් අවස්ථාවේ දී (2012)]]
[[කේ. රාඝවේන්ද්‍ර රාඕ]]ගේ මගපෙන්වීම යටතේ [[ඊනාඩු]] රූපවාහිනිය වෙනුවෙන් රාජමෞලි තෙලිඟු සෝප් ඔපෙරා අධ්‍යක්ෂණය කිරීම ඇරඹී ය. ඔහු විසින් රූගත කළ පළමු තෙලිඟු චිත්‍රපටය වූයේ 2001දී තිරගත වූ ''[[Student No.1]]'' චිත්‍රපටයයි. ඔහුගේ ''[[Jr. NTR]]'' දැවැන්ත සාර්ථකත්වය ලැබී ය. රාජමෞලිට සිය දෙවන චිත්‍රපටය තිරගත කිරීමට වසර දෙකක් ගතවූ අතර, ''[[සිංහාඩ්රි (2003 චිත්‍රපටය)|සිංහාඩ්රි]]'' නම් එම චිත්‍රපටය බ්ලොක්බස්ටරයක් විය. ''Student No.1'' සහ ''සිංහාඩ්රි'' අතර වසර දෙකක කාලය තුළ රාජමෞලි මලයාලම් සුපිරි තරුවක වූ [[මෝහන්ලාල්]] සමග සිය ප්‍රථම මිත්‍යා චිත්‍රපටය නිර්මාණය සැලසුම් කළ නමුත් එය ක්‍රමයෙන් අතපසු විය.&lt;ref&gt;[http://www.indiaglitz.com/years-back-ss-rajamouli-planned-a-movie-with-mohanlal-malayalam-news-138376.html Years back S.S Rajamouli planned a movie with Mohanlal – Malayalam Movie News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170714091911/http://www.indiaglitz.com/years-back-ss-rajamouli-planned-a-movie-with-mohanlal-malayalam-news-138376.html |date=2017-07-14 }}. Indiaglitz.com (25 July 2015). Retrieved on 21 October 2015.&lt;/ref&gt; 2015දී, පසුව බාහුබලිහි කලා අධ්‍යක්ෂක ලෙස කටයුතු කළ සහාය කලා අධ්‍යක්ෂක මනු ජගත් විසින් අත්හැර දැමූ මෝහන්ලාල් ව්‍යාපෘතියට තමන් නිර්මාණය කළ දළ සටහන් කිහිපයක් මුදාහළේ ය.&lt;ref&gt;[http://www.onlookersmedia.in/latestnews/mohanlal-ss-rajamouli-teams-dropped-films-sketches-came-out-from-manu-jagat Mohanlal SS Rajamouli team’s dropped film’s sketches came out from Manu Jagat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151011221757/http://www.onlookersmedia.in/latestnews/mohanlal-ss-rajamouli-teams-dropped-films-sketches-came-out-from-manu-jagat |date=2015-10-11 }}. Onlookersmedia.in (9 October 2015). Retrieved on 21 October 2015.&lt;/ref&gt; රාජමෞලිගේ තෙවන චිත්‍රපටය වූ ''[[ස්යේ (2004 චිත්‍රපටය)|ස්යේ]]''හි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ [[නිතින්]] සහ [[ජෙනීලියා ඩි’සූසා]] විසිනි. රග්බි ක්‍රීඩාව පාදක කරගත් මෙම චිත්‍රපටය ටොලිවුඩයේ එම ප්‍රභේදයේ පළමු චිත්‍රපටය විය. මෙම චිත්‍රපටය රාජමෞලි සහ [[කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර්]] එක්ව කටයුතු කළ ප්‍රථම අවස්ථාව ද විය.&lt;ref&gt;[http://www.indicine.com/movies/bollywood/son-of-sardar-review/ Son Of Sardar Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171008080713/http://www.indicine.com/movies/bollywood/son-of-sardar-review/ |date=2017-10-08 }}. Indicine.com (14 November 2012). Retrieved on 2015-10-21.&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ඊළඟ නිර්මාණය වූ ''[[ඡත්‍රපති (2005 චිත්‍රපටය)|ඡත්‍රපති]]'' තුළින් රාජමෞලි ප්‍රේක්ෂක හැඟීම් පුබුදුවාලීමට සමත් විය. මෙහි [[එම්. එම්. කීරවානි]]ගේ සංගීත නිර්මාණය සහ සෙන්තිල් කුමාර්ගේ සිනෙමාරූපණය චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වයට ඉවහල් විය.

සිය ඊළඟ චිත්‍රපටය වූ ''[[වික්‍රමාර්කුඩු]]'' තුළ රාජමෞලි [[රවිතේජා]] සමග කටයුතු කළේ ය. මෙම චිත්‍රපටය දැවැන්ත සාර්ථකත්වයක් ලද අතර, එය හින්දි බසින් [[රවුඩි ‍රතෝර්]] ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය වූයේ ප්‍රභූ දේවා සහ අක්ෂේ කුමාර් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරමිනි. දෙමළ බසින් මෙය [[සිරුතෛ]] ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය වූ අතර, මෙහි කන්නඩ ප්‍රතිනිර්මාණය වූ වීර මදාකාරිහි ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කළේ [[සුදීප්]] විසිනි.&lt;ref&gt;[http://expressindia.indianexpress.com/latest-news/South-director-SS-Rajamouli-wants-to-direct-Aamir-Khan/1038538/ South director SS Rajamouli wants to direct Aamir Khan – Express India] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20141015000406/http://expressindia.indianexpress.com/latest-news/South-director-SS-Rajamouli-wants-to-direct-Aamir-Khan/1038538/ |date=15 October 2014 }}&lt;/ref&gt; අනතුරුව ඔහු සමාජ-ෆැන්ටසි චිත්‍රපටයක් වූ ''[[යමඩොංගා]]'' චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කළේ ය. මෙය විචාරක පැසසුමට ලක් විය. ඔහුගේ ඊළඟ චිත්‍රපටය වූයේ එතෙක් [[තෙලිඟු සිනමාව|තෙලිඟු සිනමාවේ]] දැවැන්තම චිත්‍රපටය වූ ''[[මගධීරා]]'' චිත්‍රපටයයි. රාම් චරන් තේජා විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ මගධීරා [[තෙලිඟු සිනමාව|තෙලිඟු සිනමාවේ]] ඉහළම ආර්ථික සාර්ථකත්වයක් ලද චිත්‍රපට අතුරින් එකකි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt1447500/|title=Magadheera (2009)|author=Patalay, Avinash |date=30 July 2009|work=IMDb}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඔහු [[හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා නන්දි සම්මානය]] සහ [[හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය - තෙලිඟු]] යන සම්මාන හිමි කරගත්තේ ය. මෙම චිත්‍රපටය [[හොඳම නර්තන රචනය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය]] ද හිමි කරගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dff.nic.in/57thNFAaward.pdf |title=Microsoft Word - 57th_NFA_Press_Release.doc |format=PDF |date= |accessdate=28 April 2012}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ප්‍රහසන සංත්‍රාස චිත්‍රපටක් වූ ''[[මරියාද රාමණ්ණා]]'' (2010) හින්දි බසින් &quot;සන් ඔෆ් සර්දාර්&quot; ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය විය.&lt;ref&gt;[http://www.idlebrain.com/celeb/interview/ssrajamouli-maryadaramanna.html SS Rajamouli about Maryada Ramanna interview – Telugu Cinema interview – Telugu film director]. Idlebrain.com (20 July 2010). Retrieved on 21 October 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rajeevmasand.com/reviews/our-films/singh-song/ Singh song | Rajeev Masand – movies that matter : from bollywood, hollywood and everywhere else] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130312140353/http://www.rajeevmasand.com/reviews/our-films/singh-song/ |date=2013-03-12 }}. Rajeevmasand.com (13 November 2012). Retrieved on 21 October 2015.&lt;/ref&gt; මා ටීවී නාළිකාවේ ජනප්‍රිය වැඩසටහනක් වන මී ස්ටාර් වැඩසටහනේ දී රාජමෞලි පැවසූයේ තමන් අධ්‍යක්ෂණය කළ සියලු චිත්‍රපට අතුරින් තමන් පෞද්ගලිකව වඩාත්ම ප්‍රිය කරන චිත්‍රපටය මරියාද රාමණ්ණා බවයි.&lt;ref&gt;{{cite av media|url=https://www.youtube.com/watch?v=bZ1QwYfkYYs|title=Mee Star : S.S.Rajamouli Part 2|date=30 July 2012|work=YouTube}}&lt;/ref&gt; ඉන්දියානු චිත්‍රපට ඉතිහාසය තුළ ඔහු මහා අධ්‍යක්ෂකවරයකු ලෙස සැලකේ.

==චිත්‍රපට නාමාවලිය==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- 
! rowspan=&quot;2&quot; | වර්ෂය !! colspan=&quot;2&quot; |නියම !! colspan=&quot;2&quot; |ප්‍රතිනිර්මාණ !! colspan=&quot;2&quot; |හඬකැවීම්
|-
!තේමාව
!භාෂාව
!තේමාව
!භාෂාව
!තේමාව
!භාෂාව
|-
| 2001 || ''[[ස්ටුඩන්ට් නො. 1]]'' || [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] || ''[[ස්ටුඩන්ට් නම්බර් 1]]'' || දෙමළ || ''ආජ් කා මුජ්රිම්'' || හින්දි
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2003 || rowspan=&quot;2&quot; | ''[[සිංහාඩ්රි (2003 චිත්‍රපටය)|සිංහාඩ්රි]]'' || rowspan=&quot;2&quot; | තෙලිඟු || ''[[ගජේන්ද්‍රා (චිත්‍රපටය)|ගජේන්ද්‍රා]]'' || දෙමළ || ''යම්රාජ් ඒක් ‍ෆෞලාඩ්'' ||හින්දි
|-
|''[[කන්ටීරවා]]'' || කන්නඩ ||''සිංහාඩ්රි'' ||මලයාලම්
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2004 || rowspan=&quot;3&quot; | ''[[ස්යේ (2004 චිත්‍රපටය)|ස්යේ]]'' || rowspan=&quot;3&quot; | තෙලිඟු || || ||''ආර් පාර් - ද ජජ්මන්ට් ඩේ'' || හින්දි
|-
| || || ''Challenge'' || මලයාලම්
|-
| || || ''කලුගු'' || දෙමළ
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2005 || rowspan=&quot;3&quot; |''[[ඡත්‍රපති (2005 චිත්‍රපටය)|ඡත්‍රපති]]'' || rowspan=&quot;3&quot; |තෙලිඟු || ''[[ඡත්‍රපති (2013 චිත්‍රපටය)|ඡත්‍රපති]]'' || කන්නඩ || ''චන්ද්‍රමෞලි'' || දෙමළ
|-
| ''[[රිෆියුජී (2006 චිත්‍රපටය)|රිෆියුජී]]'' || බෙංගාලි || ''හුකුමත් කි ජුන්ග්'' || හින්දි
|-
| || || ''ඡත්‍රපති'' || මලයාලම්
|- 
| rowspan=&quot;6&quot; |2006 || rowspan=&quot;6&quot; |''[[වික්‍රමර්කුඩු]]'' || rowspan=&quot;6&quot; |තෙලිඟු || ''[[රවුඩි රඨෝර්]]'' || හින්දි || ''ප්‍රතිඝාට්'' || හින්දි
|-
| ''[[සිරුතෛ]]'' || දෙමළ || ''වික්‍රමාතිත්‍යා'' || මලයාලම්
|-
| ''[[වීර මදාකාරි]]'' || කන්නඩ || ''වික්‍රම් සිං රථෝද් IPS'' || භෝජ්පූරි
|-
| ''[[බික්‍රම් සිංහා: ද ලයන් ඊස් බැක්|බික්‍රම් සිංහා]]'' || බෙංගාලි || || 
|-
| ''[[උල්තා පට්ලා 69]]'' || බෙංගාලි&lt;br&gt;(බංගලාදේශ) || ||
|-
| ''Action Jesmine'' || බෙංගාලි&lt;br&gt;(බංගලාදේශ) || ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2007 || rowspan=&quot;2&quot; | ''[[යමදොංගා]]'' || rowspan=&quot;2&quot; | තෙලිඟු || || || ''ලෝක් පර්ලෝක්'' || හින්දි
|-
| || || ''යම්රාජා'' || ඔරියා
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2009 || rowspan=&quot;3&quot; |''[[මගධීරා]]'' || rowspan=&quot;3&quot; |තෙලිඟු || rowspan=&quot;3&quot; | ''[[යොද්ධා – ද වොරියර්]]'' || rowspan=&quot;3&quot; |බෙංගාලි || ''මාවීරන්'' || දෙමළ
|-
| ''මගධීරා'' || හින්දි
|-
| ''ධීරා – ද වොරියර්'' || මලයාලම්
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2010 || rowspan=&quot;5&quot; |''[[මරියාද රාමණ්ණා]]'' || rowspan=&quot;5&quot; |තෙලිඟු || ''[[සන් ඔෆ් සර්දාර්]]'' || හින්දි || ||
|-
| ''[[වල්ලවනුක්කු පුල්ලුම් ආයුධම්]]'' || දෙමළ || ||
|-
| ''[[ඉවන් මරියාදරාමන්]]'' || මලයාලම් || ||
|-
| ''[[ෆාන්ඩේ පෝරියා බෝගා කාන්ඩේ රේ]]'' || බෙංගාලි || ||
|- 
|''මරියාදේ රාමණ්ණා'' || කන්නඩ || ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2012 || rowspan=&quot;2&quot; | ''[[ඊගා]]''/''[[නාන් ඊ]]'' || rowspan=&quot;2&quot; | තෙලිඟු, දෙමළ || || || ''ඊචා'' || මලයාලම්
|-
| || ||''[[මක්ඛි]]'' || හින්දි
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2015 || rowspan=&quot;4&quot; | ''[[බාහුබලි: ද බිගිනිං]]'' || rowspan=&quot;4&quot; | තෙලිඟු, හින්දි || || || rowspan=&quot;4&quot;|''[[බාහුබලි: ද බිගිනිං]]'' || හින්දි
|-
| || || මලයාලම්
|-
| || || ප්‍රංශ
|-
| || || ජර්මන්
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2017 || rowspan=&quot;4&quot; | ''[[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]]'' || rowspan=&quot;4&quot; | තෙලිඟු, දෙමළ || || || rowspan=&quot;4&quot;|''[[බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන්]]'' || හින්දි
|-
| || || මලයාලම්
|-
| || || ප්‍රංශ
|-
| || || ජර්මන්
|}

==සම්මාන සහ නිර්දේශ==
; [[ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන]]
* [[හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය]] - [[බාහුබලි: ද බිගිනිං]] (2015)
* [[හොඳම තෙලිඟු වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය]] - [[ඊගා]] (2012)

; [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් දකුණ සම්මාන|ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන]]
* [[හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය - තෙලිඟු]] - [[මගධීරා]] (2009)
* හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය - තෙලිඟු - [[ඊගා]] (2012)
* හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය - තෙලිඟු - [[බාහුබලි: ද බිගිනිං]] (2015)

;[[නන්දි සම්මාන]]
* [[හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා නන්දි සම්මානය]] - [[මගධීරා]] (2009)
* හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා නන්දි සම්මානය - ඊගා (2012)
* [[හොඳම තිර රචකයා සඳහා නන්දි සම්මානය]] - ඊගා (2012)

;[[1වන අයිෆා උත්සවම්]]
* හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා IIFA සම්මානය (තෙලිඟු) - [[බාහුබලි: ද බිගිනිං]] (2015)

;[[සිනේමා සම්මාන]]
* හොඳම අධ්‍යක්ෂක - [[මගධීරා]] (2009)
* හොඳම අධ්‍යක්ෂක - [[බාහුබලි: ද බිගිනිං]] (2015)

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist|30em}}

== බාහිර සබැඳි ==
* {{IMDb name|1442514}}
* {{Commons category inline}}

{{S. S. Rajamouli}}
{{Baahubali}}
{{FilmfareAwardBestTeluguDirector}}
{{India Animation Industry}}
{{Nandi Award for Best Director}}
{{Authority control}}

 [[Category:ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ ජයග්‍රාහකයින්]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරුන්]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[Category:නන්දි සම්මාන ජයග්‍රාහකයින්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන (ඉන්දියාව) ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:කලාව තුළ පද්ම ශ්‍රී සම්මානලාභීන්]]
[[Category:තෙලිඟු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරුන්]]
[[Category:තෙලිඟු ජනයා]]
[[Category:බටහිර ගෝදාවරි දිස්ත්‍රික්කයේ ජනයා]]
[[Category:රායිචූර් දිස්ත්‍රික්කයේ ජනයා]]</text>
      <sha1>ii1kt8vn8qudlu9m4yb9mmkqf6e67hy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කාන්තා ක්‍රිකට්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78166</id>
    <revision>
      <id>800624</id>
      <parentid>693627</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T02:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3534" sha1="mbhbsh3f6qkee51h26ydm5ynhsx6nf0" xml:space="preserve">{{Infobox sport
|name=කාන්තා ක්‍රිකට්
|image=Southern Stars vs West Indies women's cricket (15519381509).jpg
|imagesize=300 px
|caption={{Longitem|[[Australian women's cricket team|Australian]] batter [[Meg Lanning]] plays a sweep shot while [[Merissa Aguilleira]] of the [[West Indies women's cricket team|West Indies]] keeps wicket during the [[West Indies women's cricket team in Australia in 2014–15|2014 West Indies tour of Australia]] at the [[North Sydney Oval]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Full Scorecard of WI Women vs AUS Women 3rd ODI 2014-2016/17 - Score Report |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2014-2016-17-772563/australia-women-vs-west-indies-women-3rd-odi-754813/full-scorecard|access-date=2021-04-07|website=ESPNcricinfo|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Full Scorecard of AUS Women vs WI Women 2nd ODI 2014-2016/17 - Score Report |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2014-2016-17-772563/australia-women-vs-west-indies-women-2nd-odi-754811/full-scorecard|access-date=2021-04-07|website=ESPNcricinfo|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Full Scorecard of WI Women vs AUS Women 1st ODI 2014-2016/17 - Score Report |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-championship-2014-2016-17-772563/australia-women-vs-west-indies-women-1st-odi-754809/full-scorecard|access-date=2021-04-07|website=ESPNcricinfo|language=en}}&lt;/ref&gt;}}
|union=[[International Cricket Council]]&lt;br&gt;(formerly [[International Women's Cricket Council]])
|first=26 July 1745, [[Surrey]] (first recorded)&lt;ref name=Sykes2015/&gt;
|contact=[[Contact sport#Non-contact|No]]
|team=11 players per side ([[Substitute (cricket)|substitutes]] permitted in some circumstances)
|mgender=Women only
|type=[[Team sport]], [[bat-and-ball games|Bat-and-Ball]], [[women's sport]]
|ball=[[Cricket ball]], [[Cricket bat]], [[Wicket]] ([[Stump (cricket)|Stumps]], [[Bail (cricket)|Bails]]), [[Cricket clothing and equipment|Protective equipment]]
|venue=[[Cricket field]]
|glossary=[[Glossary of cricket terms]]
|olympic=No
|region=Worldwide (most popular in [[Commonwealth of Nations|the Commonwealth]])
}}

{{Cricket sidebar| all}}

'''කාන්තා ක්‍රිකට්''' ({{en|Women's cricket}}), යනු [[ක්‍රිකට්|ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ]] කාන්තාවන් විසින් පමණක් ක්‍රීඩා කරන ප්‍රභේදයක් වෙයි.

== අමතර අවධානයට ==
{{Portal|Cricket|Sports}}
*[[Lists of women Test cricketers]]
*[[Lists of women One Day International cricketers]]
*[[Lists of women Twenty20 International cricketers]]
*[[ICC Women's Player Rankings]]

== සටහන් ==
{{Notefoot}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist|refs=
&lt;ref name=Sykes2015&gt;{{cite thesis|author1=Judy Threlfall-Sykes|title=A History of English Women's Cricket, 1880-1939|url=https://www.dora.dmu.ac.uk/bitstream/handle/2086/12262/Thesis.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y|access-date=29 July 2016|page=55-56|date=October 2015|archive-date=23 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210923083844/https://dora.dmu.ac.uk/bitstream/handle/2086/12262/Thesis.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Women's national cricket teams}}
{{International women's cricket}}
{{Forms of cricket}}
{{Women's sports}}
{{Authority control}}

[[Category:Women's cricket| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්]]

{{sport-stub}}</text>
      <sha1>mbhbsh3f6qkee51h26ydm5ynhsx6nf0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දුක්ඛනිරෝධ ආර්ය සත්‍යය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80300</id>
    <revision>
      <id>800680</id>
      <parentid>698877</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T06:35:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11638" sha1="h2lomuemg97ujvqwhq13qtk8yoeab30" xml:space="preserve">'''තෘෂ්ණාව ප්‍රහීණ කිරීම නිර්වාණය ලෙස කෙටියෙන් දැක්වුව ද අවිජ්ජා, සංඛාර ආදි හේතු ප්‍රත්‍යයන් ගේ නිරෝධය ද ඊට අදාළ වන බව සැලකිය යුතුය. නිර්වාණය නම් කුමක්දැයි පරිබ්‍රාජකයකු සැරියුත් හිමියන්ගෙන් විමසූ විට උන්වහන්සේගේ පිළිතුර වූයේ බුදුරදුන් පැවසු පරිදි ‘රාගය නැතිවීම, ද්වේශය නැතිවීම හා මෝහය නැතිවීම නිර්වාණයයි’ යනුවෙනි'''

චතුරාර්ය සත්‍යයේ තෙවැනි සත්‍ය දුක්ඛ නිරෝධ ආර්ය සත්‍යයි. අනන්ත කාලයක් සසර දුක්විඳින සත්වයාට සසර දුකෙන් මිදීමට හැකියාවක් ද සසර දුකෙන් මිදීමේ ක්‍රමයක්ද ඇති බව පෙන්වා දුන් බැවින් බුදුන් වහන්සේ මිනිසා අනාථ අසරණ තත්ත්වයෙන් මුදාගෙන ඇත. ලෝකයේ දුක්ඛ ස්වභාව ගැන හෙළිකිරීම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමුකොට ඇති නිසා බුදුදහම කෙනකු සර්ව අශුභවාදයක් ලෙස හැඳින්වුවද දුක්ඛ නිරෝධයක් හෙවත් දුක නැතිකිරීමක් ඇති බව පෙන්වා දෙන බැවින්, බුදුදහම සර්ව අශුභවාදයක් නොවන බව වටහාගත යුතුය.

චතුරාර්ය සත්‍ය හෙවත් සත්වයාගේ සංසාර දුක පිළිබඳ සත්‍යය ලොවට පැහැදිලි කෙරෙන්නේ පටිච්ච සමුප්පාදය නම් වූ, බෞද්ධ දර්ශනයේ කේන්ද්‍රීය ඉගැන්වීම වන හේතුඵලවාදය පදනම් කරගනිමිනි.

ඒ අනුව, සියල්ල පවතින්නේද බිහිවන්නේද පවතින දෙය වෙනස් වන්නේද හේතු ප්‍රත්‍ය ධර්මයන්ට අනුකූලව නිසා මිනිසාට එය වටහාගැනීමට ද ඒ ගැන ක්‍රියාත්මක වීමටද හැකියාවක් ඇත්තේය. දුක පිළිබඳ ගැටලුව විසඳා ගැනීමේ හැකියාවක් මිනිසාට ඇත්තේ දුක ප්‍රතීත්‍ය සමුත්පන්න නිසාය. එනම් හේතුඵල ධර්මයට අනුව පවත්නා නිසාය.

මෙසේ මිනිසාට හේතු ප්‍රත්‍ය ධර්ම අනුව දුක්ඛ නිරෝධයක්ද ඇති බව පනවන බැවින් මිනිසා අනාථ අසරණ සත්වයෙකු නොවන බවත්, දුකෙන් නිදහස් වන්නේ මිනිසා තුළින්ම හටගත් හේතු මිනිසා විසින්ම වටහාගනු ලැබ ඒ හේතු ඉවත්කිරීමෙන් පමණක් බවත් බුදුදහම අවධාරණය කරයි.

“අත්තාහි අත්තනො නාථො” යන ප්‍රසිද්ධ දේශනා පාඨයෙන් පැහැදිලි කෙරෙන්නේ මිනිසාගේ ගැලවුම්කරුවා මිනිසාම බවයි. එමඟින් මිනිසාට ඉහළින් සිටින, මිනිසා මෙහෙයවන ඊශ්වරයෙකු හෝ සර්ව බලධාරි දෙවියකු නොමැති බවත් පැහැදිලි කරයි. එසේම අහේතුවාදී ඉගැන්වීම් මෙන්ම සියල්ල නියත කර්මයකට අනුව සිදුවේ යන කර්ම නියතිවාදය පිළිබඳ ඉගැන්වීම්ද ප්‍රතික්ෂේප වේ.

මේ අනුව, මිනිසා වෙත ස්වාමිත්වයත් වගකීමත් නිදහසත් පැවැරේ. මිනිසාට සසර දුකෙන් මිදීමට හැකිවන්නේ සංසාර දුක්ඛයන් හේතු ප්‍රත්‍ය ධර්මයන්ට අනුව පවතින දේවල් නිසාය. දුකට හේතු ඉවත්කිරීමෙන් දුක්ඛ නිරෝධය සිදුවේ.

චතුරාර්ය සත්‍යයේ දුක්ඛ, සමුදය, නිරෝධ, මාර්ග සත්‍යයන්ගේ හේතු-ඵල ලක්ෂණ මෙලෙස දැක්විය හැකිය.

1. දුක්ඛ සත්‍යය – (ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ) ඵල

2. සමුදය සත්‍යය – (තෘෂ්ණාව) හේතුන්

3. නිරෝධ සත්‍යය – (තෘෂ්ණාව ප්‍රහීණය) ඵල

4. මාර්ග සත්‍යය – (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) හේතුන්

මෙහිලා පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මයේ දොළොස් වැදෑරුම් අනුලෝම ක්‍රමයට අනුව තෘෂ්ණාව හා අදාළ සෙසු අවිජ්ජා, සංඛාර ආදි හේතු සාධක සියල්ලම දුක්ඛ සමුදය හෙවත් දුක හටගැනීමට හේතුන් වන බව වටහාගත යුතුය. චතුරාර්ය සත්‍යයේ දුක්ඛ නිරෝධය තෘෂ්ණාවේ ප්‍රහීණයෙන් සිදුවන බව පැවසුවත් අවිද්‍යා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ, නාම - රූප යන්ගේ නිරෝධයෙන්ද එය සිදුවන බව වටහාගත යුතුය. අනුලෝම පටිච්චසමුප්පාද දේශනයෙන් දැක්වෙන්නේ සංසාර දුක්ඛ සම්භවය පිළිබඳ චක්‍රයයි. ප්‍රතිලෝම ප්‍රතිත්‍යසමුප්පාද දේශනයෙන් දැක්වෙන්නේ සංසාර දුක්ඛයාගේ නිරෝධය වූ නිර්වාණයයි.

පස්වග තවුසන් හමුවේ ප්‍රථම ධර්ම දේශනාවේදී දුක්ඛ නිරෝධ සත්‍යය පිළිබඳව බුදුරජාණන් වහන්සේ පැහැදිලි කරන්නේ මෙසේය.

‘ඉදං ඛො පන භික්ඛවෙ දුක්ඛ නිරොධං අරිය සච්චං යො තස්සායෙව තණ්හාය අසෙස විරාග නිරොධො චාගො පටිනිස්සග්ගො මුත්ති අනාලයො ‘

“මහණෙනි, දුක්ඛ නිරෝධ අරිය සච්ච යනු දුකට හේතුවන තෘෂ්ණාව ඉතිරි නොකොට ප්‍රහීණ කිරීමයි. ඉවත දැමීමයි. තණ්හාවෙන් මිදීමයි. එයට කිසිදු ඉඩකඩක් නොදීමයි “

සංයුත්ත නිකායේ, රාධයන්ට නිරෝධ සත්‍ය ගැන දේශනා කළේ ‘තණ්හක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බානං” තෘෂ්ණාව ක්ෂය කිරීම, විරාගය, නිරෝධය නිවනයි යනුවෙනි. නිරෝධ සත්‍යය වශයෙන් දැක්වෙන්නේ නිවන අවබෝධ කර ගැනීමයි.

තෘෂ්ණාව ප්‍රහීණ කිරීම නිර්වාණය ලෙස කෙටියෙන් දැක්වුවද ඉහතින් දැක්වූ පරිදි අවිජ්ජා, සංඛාර ආදි හේතු ප්‍රත්‍යයන් ගේ නිරෝධයද ඊට අදාළ වන බව සැලකිය යුතුය. නිර්වාණය නම් කුමක්දැයි පරිබ්‍රාජකයෙකු සැරියුත් හිමියන්ගෙන් විමසූ විට උන්වහන්සේගේ පිළිතුර වූයේ බුදුරදුන් පැවසු පරිදි ‘රාගය නැතිවීම, ද්වේශය නැතිවීම හා මෝහය නැතිවීම නිර්වාණයයි’ යනුවෙනි. රූප,වේදනා, සඤ්ඤා, සංඛාර, විඤ්ඤාණ යනුවෙන් දැක්වූ පංචස්කන්ධය පිළිබඳ ඡන්දරාගය හෙවත් උපාදාන වශයෙන් දැඩිව අල්වාගැනීම අත්හැර දැමීමත් දුක්ඛ නිරෝධයයි.

එසේනම් තෘෂ්ණාවේ නිරෝධය දුක්ඛ නිරෝධය ලෙස සැලකීමේදී එය සංක්‍ෂිප්තව දක්වන ලද්දක් බව සැලකිය යුතුය. තෘෂ්ණාව ප්‍රතිඝය, අවිද්‍යාව, මානය, දෘෂ්ටි ආදි සියලු ක්ලේශයන්ගෙන් නිදහස් වූ දුක්ඛ නිරෝධයට පත්වු තැනැත්තා කරුණා මෛත්‍රියෙන් සම්පූර්ණ කෙනෙකි. ඔහු තුළ ආත්ම දෘෂ්ටියක් තමාය යන හැඟීමක් නැති බැවින් ඔහුගේ පරාර්ථ චර්යාව නිර්මලය.

සක්කාය දෘෂ්ටියෙන් තොරය. තෘෂ්ණාවෙන් නිදහස්ය. තමන් සසර දුකෙන් එතෙරව,දුක්විඳින සත්වයන් එතෙර කරවීමට එබඳු උතුමෝ කැපවෙති. නිරෝධය යනු නිර්වාණයයි. එය සංසාර දුකෙහි නිවීයෑමයි. තර්කයට හසුනොවන නිවන ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කරගත යුතු ධර්මයකි.

උපුටා ගැනීම - https://web.archive.org/web/20191215174735/http://www.budusarana.lk/budusarana/2013/07/22/tmp.asp?ID=vision04</text>
      <sha1>h2lomuemg97ujvqwhq13qtk8yoeab30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නයන්තාරා සම්මාන සහ නිර්දේශයයන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83164</id>
    <revision>
      <id>800682</id>
      <parentid>800202</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T06:55:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36668" sha1="a4oksjv9yuz0tgvs8hfax5p1wdnzr91" xml:space="preserve">'''ඩයනා මරියම් කුරියන්''' (උපත 1984 නොවැම්බර් 18) හෙවත් වඩාත් ප්‍රකටව '''නයන්තාරා''' යන වේදිකා නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටවල පෙනී සිටින ඉන්දියානු නිළියකි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Malayalis-should-be-proud-of-Nayanthara/articleshow/49970330.cms|title=‘Malayalis should be proud of Nayanthara’|publisher=TOI|date=29 November 2015|accessdate=22 March 2016}}&lt;/ref&gt;දැනට වැඩිම වැටුපක් ලබන දකුණු ඉන්දිය නිළිය මැය වේ.

නයන්තාරා රංගන වෘත්තියට පිවිසුණේ 2003 [[කේරළයේ සිනමාව|මලයාලම් චිත්‍රපටයක්]] වූ ''[[මනස්සිනක්කරේ]]'' තුළින් ජයරාම් සමග රංගනයේ යෙදෙමිනි. ඇය දෙමළ සිනමාවට පිවිසියේ ''[[අයියා (2005 දෙමළ චිත්‍රපටය)|අයියා]]'' (2005) චිත්‍රපටය තුළින් වන අතර තෙලිඟු සිනමාවට පිවිසියේ ''[[ලක්ෂ්මි (2006 චිත්‍රපටය)|ලක්ෂ්මි]]'' (2006) චිත්‍රපටය තුළිනි. මෙම චිත්‍රපට ද්විත්වයම සාර්ථක විය. අනතුරුව ඇය ''[[චන්ද්‍රමුඛී]]'' (2005), ''[[ඩුබායි සීනු]]'' (2007), ''[[තුලසි (චිත්‍රපටය)|තුලසි]]'' (2007), ''[[බිල්ලා (2007 චිත්‍රපටය)|බිල්ලා]]'' (2007), ''[[යාරඩි නී මොහිනී]]'' (2008), ''[[ආදවන්]]'' (2009), ''[[අදූර්ස්]]'' (2010), ''[[සිංහා (චිත්‍රපටය)|සිංහා]]'' (2010), ''[[බොස් එංගිරා භාස්කරන්]]'' (2010), ''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]'' (2011), ''[[රාජ රාණි (2013 චිත්‍රපටය)|රාජා රාණි]]'' (2013), ''[[ආරම්බම්]]'' (2013), ''[[තනි ඔරුවන්]]'' (2015), ''[[මායා (2015 දෙමළ චිත්‍රපටය)|මායා]]'' (2015), ''[[නානුම් රෞඩි දාන්]]'' (2015), ''[[බාබු බංගාරම්]]'' (2016) සහ ''[[ඉරු මුගන්]]'' (2016 වැනි ආර්ථික වශයෙන් සාර්ථක දෙමළ හා තෙලිඟු චිත්‍රපට ගණනාවකට දායක වූවා ය.

{{Infobox actor awards
|name=නයන්තාරා
|image=
|image_size=
|caption= 
|awards=47
|nominations=65
|award1=[[CineMAA සම්මාන]]
|award1W=1
|award1N=1
|award2=[[Edison Awards (India)|එඩිසන් සම්මාන]]
|award2W=4
|award2N=5
|award3=[[Ananda Vikatan|විකතන් සම්මාන]]
|award3W=3
|award3N=3
|award4=[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන (දකුණ)]]
|award4W=5
|award4N=14
|award5=[[Chennai International Film Festival|CIFF සම්මාන]]
|award5W=2
|award5N=2
|award6=[[නාන්දි සම්මාන]]
|award6W=1
|award6N=1
|award7=[[සන්තෝෂම් සිනමා සම්මාන]]
|award7W=1
|award7N=1
|award8=[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන]]
|award8W=7
|award8N=10
|award9= [[International Indian Film Academy Awards|IIFA උත්සවම් සම්මාන]]
|award9W=1
|award9N=2
|award10= [[කලෛමාමණි]] සහ [[තමිල්නාඩු ස්ටේට් සම්මාන]]
|award10W=2
|award10N=2
|award11=[[විජෙයි සම්මාන]]
|award11W=6
|award11N=9
|award12=[[ඒශියානෙට් සිනමා සම්මාන]]
|award12W=2
|award12N=3
|award13=වෙනත්
|award13W=12
|award13N=12
}}

==අන්තර්ජාතික ඉන්දියානු සිනමා ඇකඩමි සම්මාන|IIFA උත්සවම් සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2015
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'' [[මායා (2015 දෙමළ චිත්‍රපටය)|මායා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[හොඳම නිළිය]] 
| {{won}}&lt;ref name=&quot;updatebro.com&quot;&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://updatebro.com/iifa-utsavam-awards-2015-tamil-nominees-winners/ |access-date=2019-09-07 |archive-date=2017-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170505191559/http://updatebro.com/iifa-utsavam-awards-2015-tamil-nominees-winners/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2015
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[තනි ඔරුවන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[හොඳම නිළිය]] 
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;updatebro.com&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2016
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[නානුම් රෞඩි දාන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[හොඳම නිළිය]] 
| {{nom}}
|}

==කලෛමාමණි |කලෛමාමණි සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| සම්මානය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2010
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''දමිළ සිනමාවට කළ මෙහෙවර''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[කලෛමාමණි]]&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/70-artists-get-kalaimamani-awards/article362528.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130053820/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/70-artists-get-Kalaimamani-awards/article16341115.ece |access-date=2019-09-07 |archive-date=2021-11-30}}&lt;/ref&gt;
| {{won}}
|}

==ආනන්ද විකතන්|විකතන් සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2015
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[නානුම් රෞඩි දාන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ආනන්ද විකතන් සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]] 
| {{won}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://updatebro.com/vikatan-awards-2015-winners-list |access-date=2019-09-07 |archive-date=2019-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190818043824/https://updatebro.com/vikatan-awards-2015-winners-list/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2017
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[අරම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ආනන්ද විකතන් සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]] 
| {{won}}
|}

==තමිල්නාඩු ස්ටේට් සිනමා සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2013
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[රාජා රාණි (2013 චිත්‍රපටය)|රාජා රාණි]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[හොඳම නිළිය]] 
| {{won}}&lt;ref&gt;[[Tamil Nadu State Film Award for Best Actress]]&lt;/ref&gt;{{Circular reference|date=April 2018}}
|}

==එඩිසන් සම්මාන (දමිළ)|එඩිසන් සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2013
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'' [[රාජා රාණි (2013 චිත්‍රපටය)|රාජා රාණි]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[එඩිසන් සම්මාන (දමිළ)|හොඳම නිළිය]] 
| {{won}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/awards-galore-for-raja-rani-tamil-news-107956 |access-date=2019-09-07 |archive-date=2018-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713173046/https://www.indiaglitz.com/awards-galore-for-raja-rani-tamil-news-107956 }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2015
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[නානුම් රෞඩි දාන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[එඩිසන් සම්මාන (දමිළ)|හොඳම නිළිය]] 
| {{Nominated}}&lt;ref name=&quot;edisonawards.in&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.edisonawards.in/voting/index.php |title=Archived copy |accessdate=2016-02-23 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160223142825/http://www.edisonawards.in/voting/index.php |archivedate=2016-02-23 |df= }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2015
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[තනි ඔරුවන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[එඩිසන් සම්මාන (දෙමළ)|The Gorgeous Belle]] 
| {{won}}&lt;ref name=&quot;edisonawards.in&quot; /&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2017
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[අරම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[එඩිසන් සම්මාන (දමිළ)|හොඳම නිළිය]] 
| {{won}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2018
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ඉමෛකා නොඩිගල්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[එඩිසන් සම්මාන (දමිළ)|හොඳම නිළිය]] 
| {{won}}
|}

==ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන (දකුණ)==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:35%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:25%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:20%;&quot;| භාෂාව 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2007
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[බිල්ලා (2007 චිත්‍රපටය)|බිල්ලා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – දමිළ|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |දමිළ
| {{nom}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/race-for-filmfare-awards-begins-tamil-news-39795 |access-date=2019-09-07 |archive-date=2020-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200125093355/https://www.indiaglitz.com/race-for-filmfare-awards-begins-tamil-news-39795 }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2007
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'' [[තුලාසි (චිත්‍රපටය)|තුලාසි]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – තෙළිඟු|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |තෙළිඟු
| {{nom}}&lt;ref&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/The-award-goes-to/articleshow/3211594.cms?referral=PM&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2008
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[යාරඩී නී මෝහිනි]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – දමිළ|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |දමිළ
| {{nom}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2010
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[බෝස් එන්ගිර බාස්කරන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – දමිළ|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |දමිළ
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;indiaglitz.com&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2010
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[සිම්හා (චිත්‍රපටය)|සිම්හා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – තෙළිඟු|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |තෙළිඟු
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;indiaglitz.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/67252.html |title=Nominees of Idea Filmfare Awards South – Tamil Movie News |publisher=IndiaGlitz |accessdate=18 October 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2010
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'' [[සුපර් (2010 ඉන්දියානු චිත්‍රපටය)|සුපර්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – කන්නඩ|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |කන්නඩ
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/67258.html |title=Nominees of Idea Filmfare Awards South – Kannada Movie News |publisher=IndiaGlitz |accessdate=18 October 2011}}&lt;/ref&gt; 
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2011
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – තෙළිඟු|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |තෙළිඟු
| {{won}}&lt;ref name=&quot;timesofindia&quot;&gt;{{cite web|title=First-time winners make merry at Filmfare night|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-08/chennai/32588480_1_filmfare-award-filmfare-night-playback-singer|accessdate=8 July 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2012
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ක්‍රිෂ්නම් වන්දේ ජගද්ගුරුම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – තෙළිඟු|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |තෙළිඟු 
| {{nom}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2013
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[රාජා රාණි (2013 චිත්‍රපටය)|රාජා රාණි]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – දමිළ|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |දමිළ
| {{won}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.sify.com/movies/dhanush-nayanthara-bag-filmfare-awards-news-tamil-ohnkobfefdjbi.html |access-date=2019-09-07 |archive-date=2014-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140713205113/http://www.sify.com/movies/dhanush-nayanthara-bag-filmfare-awards-news-tamil-ohnkobfefdjbi.html}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2015
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[නානුම් රෞඩි දාන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – දමිළ|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |දමිළ
| {{won}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2016
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ඉරු මුගන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – දමිළ|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | දමිළ
| {{nom}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2016
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[පුදිය නියාමම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – මලයාලම්|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | මලයාලම්
| {{won}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2017
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[අරම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය – දමිළ|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | දමිළ
| {{won}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2018
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[කෝලමාවු කෝකිලා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය - දමිළ|හොඳම නිළිය]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; | දමිළ
| {{nom}}
|}

==කේරළ සිනමා විචාර සම්මේලන සම්මාන==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:35%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:25%;&quot;| ප්‍රභේදය

! style=&quot;width:20%;&quot;| භාෂාව
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2017
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[පුදිය නියාමම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |හොඳම නිළිය
| style=&quot;text-align:center;&quot; |මලයාලම්
| {{won}}
|}

==නාන්දි සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2011
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[නාන්දි හොඳම නිළිය සම්මානය|හොඳම නිළිය]] 
| {{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=2011 Nandi Awards winner list|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-13/news-interviews/34430644_1_sri-rama-rajyam-dookudu-jai-bolo-telangana|work=The Times of India|accessdate=14 October 2012}}&lt;/ref&gt;
|}

==CineMAA සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2011
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[CineMAA හොඳම නිළිය සම්මානය|CineMAA හොඳම නිළිය සම්මානය(ජූරි)]]
| {{won}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.sify.com/movies/cinemaa-awards-imagegallery-tollywood-mgsjRNchehjsi.html |access-date=2019-09-07 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924155237/http://www.sify.com/movies/cinemaa-awards-imagegallery-tollywood-mgsjRNchehjsi.html}}&lt;/ref&gt;
|}

==භාරතමුණි සිනමා සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2011
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |හොඳම නිළිය
| {{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sri Rama Rajyam sweeps major awards at Bharatha Muni Awards|url=http://www.mirchi9.com/postyourclip/2012/03/07/sri-rama-rajyam-sweeps-major-awards-at-bharatha-muni-awards/|accessdate=20 June 2012}}&lt;/ref&gt;
|}

==උගාදි පුරස්කාර් සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2011
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |හොඳම නිළිය 
| {{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ugadi Puraskar presented|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-downtown/article3267674.ece|work=The Hindu|accessdate=20 June 2012}}&lt;/ref&gt;
|}

==TSR-TV9 සිනමා සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය 
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2011
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |හොඳම නිළිය 
| {{won}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://moviegalleri.net/2013/04/tsr-tv9-national-film-awards-2011-2012-winners-photos.html |access-date=2019-09-07 |archive-date=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817074505/https://moviegalleri.net/2013/04/tsr-tv9-national-film-awards-2011-2012-winners-photos.html }}&lt;/ref&gt;
|}

==ඒශියානෙට් සිනමා සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය/සම්මානය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2003
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[මනසින්නක්කරේ]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |Best New Face of the Year
| {{won}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.thehindu.com/2004/03/08/stories/2004030808370400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20141127032201/http://www.thehindu.com/2004/03/08/stories/2004030808370400.htm |access-date=2019-09-07 |archive-date=2014-11-27}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2010
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[බොඩිගාර්ඩ් (2010 චිත්‍රපටය)|බොඩිගාර්ඩ්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |හොඳම නිළිය
| {{won}}&lt;ref name=&quot;newindianexpress.com&quot;&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article402653.ece |access-date=2019-09-07 |archive-date=2016-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160126031142/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article402653.ece }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2017
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[පුදිය නියාමම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |හොඳම නිළිය
| {{Nom}}&lt;ref name=&quot;newindianexpress.com&quot;/&gt;
|}

==දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය 
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:40%;&quot;| භාෂාව 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2012
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[තෙළිඟු භාෂාව|තෙළිඟු]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=SIIMA Awards: 2011 Winners|url=http://e.indiaglitz.com/telugu/news/2012/siima.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120627074113/http://e.indiaglitz.com/telugu/news/2012/siima.html|url-status=dead|archive-date=27 June 2012|publisher=indiaglitz|accessdate=24 June 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2013
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ක්‍රිෂ්නම් වන්දේ ජගද්ගුරුම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[තෙළිඟු භාෂාව|තෙළිඟු]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය (විචාර)]]
| {{won}}&lt;ref&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Shivarajkumar-is-Best-Actor-Priya-Mani-Best-Actress-at-SIIMA/articleshow/22573778.cms&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2014
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[රාජා රාණි (2013 චිත්‍රපටය)|රාජා රාණි]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[දමිළ භාෂාව|දමිළ]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]]
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;siima.in&quot;&gt;{{cite web|url=http://siima.in/nominations/ |title=Archived copy |accessdate=2014-11-07 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303222803/http://siima.in/nominations/ |archivedate=2016-03-03 |df= }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2015
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[අනාමිකා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[තෙළිඟු භාෂාව|තෙළිඟු]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]]
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;siima.in&quot;/&gt; 
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2016
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[නානුම් රෞඩි දාන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[දමිළ භාෂාව|දමිළ]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref name=&quot;siima.in&quot;/&gt; 
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2016
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[බාස්කර් ද රාස්කල්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[මලයාලම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref name=&quot;siima.in&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2017
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ඉරු මුගන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[දමිළ භාෂාව|දමිළ]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref name=&quot;siima.in&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot;  |2017
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[පුදිය නියාමම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[මලයාලම්]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref name=&quot;siima.in&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2018
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[අරම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[දමිළ භාෂාව|දමිළ]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref name=&quot;siima.in&quot;/&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2019
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[කෝලමාවු කෝකිලා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[දමිළ භාෂාව|දමිළ]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[දකුණු ඉන්දීය අන්තර්ජාතික සිනමා සම්මාන|හොඳම නිළිය]]
| {{nom}}&lt;ref name=&quot;siima.in&quot;/&gt;
|-
|}

==සන්තෝෂම් සිනමා සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2011
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[සන්තෝෂම් හොඳම නිළිය සම්මානය|හොඳම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref&gt;[http://www.raagalahari.com/actress/8113/nayantara-santosham-south-indian-film-awards-2011.aspx Nayantara at Santosham South Indian Film Awards 2011]&lt;/ref&gt;
|}

==විජෙයි සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය 
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2007
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'' [[බිල්ලා (2007 චිත්‍රපටය)|බිල්ලා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[විජෙයි ප්‍රියතම නිළිය සම්මානය|ප්‍රියතම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/events/15207.html |access-date=2019-09-07 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719090610/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/events/15207.html }}&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2008
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[යාරඩී නී මෝහිනී]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[විජෙයි ප්‍රියතම නිළිය සම්මානය|ප්‍රියතම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref&gt;http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/stars-shine-at-univercell-vijay-awards-2008-ceremony/article260096.ece {{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|- 
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2009
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ආදවන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[විජෙයි ප්‍රියතම නිළිය සම්මානය|ප්‍රියතම නිළිය]]
| {{Nominated}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2010
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[බෝස් එන්ගිර බාස්කරන්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[විජෙයි ප්‍රියතම නිළිය සම්මානය|ප්‍රියතම නිළිය]]
| {{Nominated}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2013
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[රාජා රාණි (2013 චිත්‍රපටය)|රාජා රාණි]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[විජෙයි ප්‍රියතම නිළිය සම්මානය|ප්‍රියතම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot;&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/tv/8th-Annual-Vijay-Awards-a-grand-success/articleshow/37960678.cms&lt;/ref&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2013
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[රාජා රාණි (2013 චිත්‍රපටය)|රාජා රාණි]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[විජෙයි හොඳම නිළිය සම්මානය|හොඳම නිළිය]]
| {{won}}&lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot; /&gt;
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2014
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[ඉදු කතිර්වේලන් කාදල්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[විජෙයි ප්‍රියතම නිළිය සම්මානය|ප්‍රියතම නිළිය]]
| {{nom}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://newmoviesupdates.com/9th-vijay-awards-2015-date-venue-nomination-list-votings.html |access-date=2019-09-07 |archive-date=2015-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150416202504/http://newmoviesupdates.com/9th-vijay-awards-2015-date-venue-nomination-list-votings.html }}&lt;/ref&gt; 
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2017
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[අරම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[විජෙයි හොඳම නිළිය සම්මානය|හොඳම නිළිය]]
| {{won}}
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2017
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[අරම්]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[විජෙයි ප්‍රියතම නිළිය සම්මානය|ප්‍රියතම නිළිය]]
| {{won}}
|}

==Sunfeast Tamil Music සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2007
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'' [[බිල්ලා (2007 චිත්‍රපටය)|බිල්ලා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |හොඳම නිළිය 
| {{won}}&lt;ref&gt;[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/events/15676.html Events – Sunfeast Music Awards 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120709061947/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/events/15676.html |date=2012-07-09 }}. IndiaGlitz (7 July 2008). Retrieved 2012-04-10.&lt;/ref&gt;
|}

==Behindwoods රන් පදක්කම්==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| චිත්‍රපටය
! style=&quot;width:40%;&quot;| ප්‍රභේදය
! style=&quot;width:15%;&quot;| පදක්කම
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2013
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'' [[රාජා රාණි (2013 චිත්‍රපටය)|රාජා රාණි]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |හොඳම රඟ දැක්වීම
| {{won}}&lt;ref name=&quot;entertainment.chennaipatrika.com&quot;&gt;http://entertainment.chennaipatrika.com/post/2014/08/30/The-Behindwoods-Gold-Medal-2013-Winners-list.aspx&lt;/ref&gt;
|}

'''Behindwoods-රන්-පදක්කම්-2018'''

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| තේමාව
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2018
| style=&quot;text-align:center;&quot; |'' The Golden Lady of South Indian Box Office ''
&lt;ref name=&quot;entertainment.chennaipatrika.com&quot;/&gt;
|}

==සවුත් ස්කෝප් ස්ටයිල් සම්මාන==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| කලාකරුවා
! style=&quot;width:40%;&quot;| තේමාව
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2009
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[නයන්තාරා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |Youth Icon (Female)
| {{won}}&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/south-scope-style-award-winners-tamil-news-51184.html |access-date=2019-09-07 |archive-date=2021-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025191153/https://www.indiaglitz.com/south-scope-style-award-winners-tamil-news-51184.html }}&lt;/ref&gt;
|}

==The Hindu World Of Women සම්මාන== 
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:70%;&quot;
|-
! width=5%| වර්ෂය
! style=&quot;width:40%;&quot;| කලාකරුවා
! style=&quot;width:40%;&quot;| තේමාව
! style=&quot;width:15%;&quot;| ප්‍රතිඵලය
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |2018
| style=&quot;text-align:center;&quot; |''[[නයන්තාරා]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |Excellence in the field of Entertainment
| {{won}}
|}


Chennai most desirable women -2015 (පළමු ස්ථනය)

Chennai most desirable women -2016 (පළමු ස්ථනය)

Chennai most desirable women -2017 (දෙවන ස්ථනය).

Kochi most desirable women -2014  (දෙවන ස්ථනය)

Kochi most desirable women -2015. (දෙවන ස්ථනය)

Kochi most desirable women -2016 (දෙවන ස්ථනය)

Kochi most desirable women -2017 (දෙවන ස්ථනය)</text>
      <sha1>a4oksjv9yuz0tgvs8hfax5p1wdnzr91</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:Kushan prabodha</title>
    <ns>2</ns>
    <id>86942</id>
    <revision>
      <id>800612</id>
      <parentid>773775</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T12:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-52654-09</username>
        <id>81354</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3771" sha1="by48call1o6ow8lek7f328c02nc2h0z" xml:space="preserve">==Biography: Kushan Prabodha==

L.P. Kushan Prabodha Liyanapathirana, known professionally as '''Kushan Prabodha''', is a multi-disciplinary artist based in Sri Lanka. He is best known as a '''Author, Sinhala Science Fiction Writer, Singer, and Digital Content Creator.'''  '''He is the Author of &quot;The Entropy Sutras&quot; Sci fi Anthology&quot;''' 

The pioneer and creator of the '''Ceylonese Futurism''' literary genre is Sri Lankan author and musical artist &lt;mark&gt;L.P. Kushan Prabodha Liyanapathirana&lt;/mark&gt; (commonly known as '''Kushan Prabodha''').

Blending creative writing with visual storytelling, Kushan has established a presence as an emerging author in the Sri Lankan sci-fi genre. His work often explores futuristic themes and philosophical concepts through a local lens.

In addition to his literary work, Kushan is a talented musician and vocalist, sharing original songs and covers via his official YouTube channel and music streaming platforms. He also engages in photography, short film production, and article writing via his personal blog, creating a cohesive portfolio of digital art.

'''Key Interests &amp; Roles:'''
* Author (The Entropy Sutras)
* Science Fiction Writer (Sinhala Sci-Fi)
* Singer / Musician
* Short Film Director
* Blogger &amp; Article Writer
* Photographer

'''Connect:'''
* YouTube: https://youtube.com/@kushanprabodha
* Blog: https://kushanprabodha.blogspot.com/?m=1
* The entropy sutras:
https://a.co/d/3BWMftL

==කතෘ/කලාකරු හැඳින්වීම: කුෂාන් ප්‍රබෝධ==

'''එල්. පී. කුෂාන් ප්‍රබෝධ ලියනපතිරණ''' (වෘත්තීය නාමය: කුෂාන් ප්‍රබෝධ) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිට ක්‍රියාත්මක වන බහුවිධ කුසලතා සහිත කලාකරුවෙකි. ඔහු ප්‍රධාන වශයෙන් Amazon kdp කතුවරයෙක්, සිංහල විද්‍යා ප්‍රබන්ධ රචකයෙක් (Sinhala Sci-Fi Writer)**, **ගායකයෙක්** සහ **ඩිජිටල් නිර්මාණකරුවෙක්** ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත.

සාම්ප්‍රදායික රාමු වලින් ඔබ්බට ගිය විද්‍යා ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍ය නිර්මාණ හරහා පාඨක අවධානය දිනාගෙන ඇති ඔහු, සිය බ්ලොග් අඩවිය සහ ලිපි හරහා අනාගතවාදී සංකල්ප සිංහල පාඨකයා වෙත සමීප කරයි.

ලේඛන කලාවට අමතරව, කුෂාන් නැගී එන ගායකයෙකු ලෙස සිය යූටියුබ් (YouTube) නාලිකාව හරහා සංගීත නිර්මාණ සහ ආවරණ ගීත (Covers) ඉදිරිපත් කරයි. ඡායාරූපකරණය සහ කෙටි චිත්‍රපට නිර්මාණය ද ඔහුගේ කලාත්මක දිවියේ තවත් පැතිකඩකි.

**ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර:**
* විද්‍යා ප්‍රබන්ධ රචනය (Sci-Fi Writing)
* සංගීතය සහ ගායනය
* කෙටි චිත්‍රපට නිර්මාණය
* බ්ලොග්කරණය සහ ලිපි රචනය

**සමාජ මාධ්‍ය:**
* නිල YouTube නාලිකාව https://youtube.com/@kushanprabodha
* බ්ලොග් අඩවිය: https://kushanprabodha.blogspot.com/?m=1</text>
      <sha1>by48call1o6ow8lek7f328c02nc2h0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මදුරෛ නායක් රාජවංශය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87703</id>
    <revision>
      <id>800690</id>
      <parentid>800229</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:37:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17146" sha1="rpik7g769zroq4c7zulghsxftkj2dwh" xml:space="preserve">{{Infobox country
|conventional_long_name = මදුරෛ නායක් ‍රාජවංශය
|common_name            = මදුරෛ නායක් ‍රාජධානිය
|government_type        = ආණ්ඩුකාරවරු, අනතුරුව රාජාණ්ඩුව
|year_start             = 1529
|year_end               = 1736
|image_map              = Madurai Nayak Kingdom.jpg
|image_map_alt          = මදුරෛ
|image_map_caption      = ක්‍රි.ව. 1570 පමණ '''මදුරෛ නායක් ‍රාජධානියේ''' ව්‍යාප්තිය.
|capital                =
[[මදුරෛ]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1529–1616)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
[[තිරුචිරපල්ලි]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1616–1634)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
[[මදුරෛ]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1634–1695)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
[[තිරුචිරපල්ලි]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1695–1716)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
[[මදුරෛ]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1716–1736)&lt;/small&gt;
|common_languages       = [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]], [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]]
}}

{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em&quot;
|පූර්වප්‍රාප්තික රාජ්‍ය
&lt;small&gt;
* [[පාණ්ඩියන් රාජවංශය]]
* [[දිල්ලි සුල්තානේටය]]
* [[මදුරෛ සුල්තානේටය]]
* [[විජයනගර අධිරාජ්‍යය]]
&lt;/small&gt;
|අනුප්‍රාප්තික රාජ්‍ය
&lt;small&gt;
* [[කර්ණාටික නවාබ්]]
* [[මයිසූර් රාජධානිය]] (දින්දිගුල්, &lt;br /&gt;කොයිමබතෝර්, &lt;br /&gt;සාලෙම් පළාත් සඳහා)
&lt;/small&gt;
|කැඩීගිය රාජ්‍ය
&lt;small&gt;
* [[රාම්නාඩ් ‍රාජ්‍යය|රාම්නාඩ්]] (1702 පමණැ)
* [[පුදුකෝට්ටෛ රාජ්‍යය|පුදුකෝට්ටෛ]] සහ  &lt;br /&gt;[[සිවගංගා රාජ්‍යය|සිවගංගා]] (රාම්නාඩ්වලින්)
&lt;/small&gt;
|}
{{TNhistory}}
{{Madurai Nayak Dynasty}}

'''මදුරෛ නායක්වරුන්''' ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 1529 සිට 1736 පමණ දක්වා වර්තමාන ඉන්දියාවේ [[තමිල් නාඩු]] ප්‍රාන්තයේ වැඩි ප්‍රදේශයක පාලනය ගෙනගිය [[දෙමළකරණය]] වූ [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] සම්භවයක් සහිත පාලකයන් පිරිසකි.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Howes |first=Jennifer |title=The Courts of Pre-colonial South India: Material Culture and Kingship |publisher=Psychology Press |date=1 January 1998 |page=28 |isbn=07-0071-585-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; මොවුන්ගේ අගනගරය වූයේ [[මදුරෛ]] ය. නායක් රාජ්‍ය සමය තුළ කලාවන් දියුණු වූ අතර, සංස්කෘතික සහ පරිපාලනමය ප්‍රතිසංස්කරණ රැසක් ද ක්‍රියාත්මක විය. එසේම [[දිල්ලි සුල්තානේටය|දිල්ලි සුල්තාන්වරුන්]] විසින් විනාශ කොට තිබූ දේවාල ගණනාවක් යළි ජීවමාන කරවූ මොවුහු අනන්‍ය ගෘහනිර්මාණ ශෛලියක් ද හඳුන්වා දුන්හ.

මදුරෛ නායක්වරුන්ගේ සම්භවය ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් සහ තමිල් නාඩුවේ [[බලීජා]] හි යුධමය වෙළඳ ප්‍රජාවකින් ආරම්භ වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite book |first1=Velcheru Narayana |last1=Rao |first2=David |last2=Shulman |first3=Sanjay |last3=Subrahmanyam |title=Symbols of substance : court and state in Nayaka period Tamil Nadu |publisher=Oxford University Press |year=1998 |page=10 |quote=Originally part of the great Telugu migrations southward into the Tamil country in the 15th and 16th centuries, the Balija merchant- warriors reveal the rise of hitherto marginal, and only recently politicized.. These mobile, aggressive, land-hungry, Telugu-speaking warriors....helped to build the Nāyaka state-system and to impregnate it with their particular cultural vision; strong surviving traditions; supported by contemporary evidence, assert Balija origins and / or marital connections for the major Nāyaka dynasties in the Tamil country quite apart from the well-known Balija role in restructuring the revenue systems of Nāyaka Tanjavur and Madurai}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Religion in Vijayanagara Empire, by Konduri Sarojini Devi, p.100 mentions: ''&quot;Granting that Acyuta conferred on Visvanatha the kingship of the Pandya Mandalam as Father Heras believes, it is possible that Visvanatha changed his faith to Vaishnavism to suit the exigencies. According to the Kaifiyat of the Karnata Kotikam Kings, &quot;Acyutadeva Maharaya formally crowned Visvanatha Nayadu of the Garikepati family of the Balija caste as the King of Pandya country yielding a revenue of 2 and 1/2 crores of varahas..''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Irschick, Eugene F. ''Politics and Social Conflict in South India'', p. 8: &quot;The successors of the Vijayanagar empire, the Nayaks of Madura and Tanjore, were Balija Naidus.&quot;&lt;/ref&gt;

මෙම රාජවංශයට පාලකයින් 13 දෙනකු ඇතුළත් වූ අතර, ඉන් 9 දෙනකු රජවරුන් ද, දෙදෙනකු රැජිනියන් ද වූ අතර, දෙදෙනකු හවුල් පාලනයක් ගෙනගොස් තිබේ. මෙහි වඩාත්ම වැදගත් පාලකයන් වන්නේ [[තිරුමල නායක]] රජ සහ [[මංගම්මාල් රැජින]]යි. මෙකල විදේශ වෙළඳාම ප්‍රධාන වශයෙන් ලන්දේසීන් සහ [[පෘතුගාලය|පෘතුගීසීන්]] විසින් මෙහෙයවූ අතර, බ්‍රිතාන්‍යයන් සහ ප්‍රංශවරුන් මේ වන විට එම ප්‍රදේශයට පැමිණ නොතිබිණි.

==ඉතිහාසය==

===විශ්වනාථ නායක===

විශ්වනාථගේ ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයා වූ [[ආරියනාථ මුදලියාර්]] ''පාලයම්'' හෙවත් [[පොලිගාර්]] ක්‍රමය අනුව නායක් රාජධානිය පාලනය කිරීමට සහාය දැක්වී ය. මෙම ක්‍රමය අර්ධ-වැඩවසම් ක්‍රමයක් වූ අතට, එහි දී රට ''පාලයම්'' හෙවත් කුඩා පළාත් ගණනාවකට බෙදන ලදී; මෙම සෑම පාලයම් ඒකකයක් සඳහාම ''පාලයක්කාරර්'' නම් ප්‍රධානියකු පත්කෙරිණි. ආරියනාථ විසින් [[පාණ්ඩ්‍ය]] රාජධානිය ''පාලයම්'' 72කට වෙන් කළ අතර, එහි ප්‍රධානීන් වූ වියළි කලාපීය පොලිගාර් ප්‍රධානීන් 72 දෙනාව මෙහෙයවීම සිදුකරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Saints, Goddesses and Kings: Muslims and Christians in South Indian Society, 1700–1900 |first=Susan |last=Bayly |edition=Reprinted |publisher=Cambridge University Press |year=2004 |isbn=978-0-52189-103-5 |page=48}}&lt;/ref&gt; 

මහමදිකයන් විසින් විනාශ කරන ලද [[මීනාක්ෂි කෝවිල]] 1569දී යළි ඉදිකෙරිණි. දේවාල පිවිසුමෙහි පසෙකින් සහස්‍ර ස්තම්භ මණ්ඩපයේ අදටත් අසකු මත හිඳගත් ආරියනාථ මුදලියාර්ගේ ප්‍රතිමාව දක්නට ලැබේ. නූතන බැතිමතුන් විසින් එම ප්‍රතිමාවට මල් මාලා පළඳවනු දක්නට ලැබෙයි. 1600 තෙක් ජීවත් වූ ඔහු සිය මරණය තෙක්ම නායක් රාජවංශය කෙරෙහි සිය බලපෑම පැතිරවීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;History&amp;DescriptionofSriMeenakshiTemple&quot;&gt;History&amp;Description of Sri Meenakshi Temple, by T. G. S. Balaram Iyer, T. R. Rajagopalan&lt;/ref&gt;{{full|date=June 2020}}

{{HistoryOfSouthAsia}}

===කුමාර ක්‍රිෂ්ණප්පා නායක (1563–1573)===
විශ්වනාථ නායක්ගෙන් පසුව ඔහුගේ පුත් ක්‍රිෂ්ණප්පා නායක් රාජ්‍යත්වයට පත්වූ අතර, ඔහු සිය පියාගේ කාර්‍යශූර අමාත්‍යවරයකු වූ ආරියනාථ සමඟ එක්ව [[මදුරෛ]] රාජධානිය පුළුල් කළ අතර, පුරාතන [[පාණ්ඩ්‍ය]] භූමිය ද සිය පාලනයට නතුකර ගැනීමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;TheNewCambridgeHistoryofIndia&quot;&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=aHcfv6zkJgQC |title=https://books.google.com/books?id=aHcfv6zkJgQC |publisher=Cambridge University Press |author=Gordon Johnson, [[ජෝන් එෆ්. රිචර්ඩ්ස්|John F. Richards]], [[ක්‍රිස්ටෝෆර් බේලි|Christopher Alan Bayly]] |year=1987 | isbn=9780521563215}}&lt;/ref&gt;

===තිරුමල නායක (1623–1659)===

[[Image:Goddess Meenakshi Wedding.JPG|thumb|left|320px|[[විෂ්ණු]] දෙවියන් ශිව වෙත සිය සොයුරිය භාර කරන අයුරු]]

''රාමප්පෛයන් අම්මනෛ'' නම් ඓතිහාසික ලේඛනය අනුව,1639 සහ 1641 අතර කාලයේ දලවෝයි රාමප්පයන් නම් [[බ්‍රාහ්මණ]]යා රාන්දෞලා ඛාන් සහ තෙවන ශ්‍රීරංගට එරෙහි යුද්ධයේ දී සිය ශූරත්වය පෙන්වා ඇත.&lt;ref&gt;History of Tirumala Nayaka, by K.Rajaram, p.27-31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;History of Tamilnad, Volume 2, by N. Subrahmanian, p.282.&lt;/ref&gt;

==වංගාරු තිරුමලෛගෙන් පැවත එන්නන්==
{{See also|වංගාරු තිරුමලෛ}}

===මහනුවර නායක්වරු===
{{main|මහනුවර නායක්කාරවරු}}
වංගාරු තිරුමලෛගේ පවුලේ ඇතැම් සාමාජිකයින් විසින් [[ශ්‍රී ලංකාව]] තුළ නායක් රාජවංශයක් ආරම්භ කළ අතර, එය [[මහනුවර නායක්වරු|මහනුවර නායක්වරුන්]] ලෙස හැඳින්වේ. 1815 තෙක්ම ඔවුහු [[මහනුවර]] සිය අගනගරය කර ගනිමින් ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කළහ. අතීතයේ සිටම මහනුවර රජවරු මදුරෛ වෙතින් බිසෝවරුන් ගෙන්වා ගැනීම සිදුකළහ. මේ නිසා පෘතුගීසීන් සමඟ සටනේ දී මහනුවර නායක්වරුනට මදුරෛ නායක්වරුන්ගේ යුධ සහාය හිමි විය. මේ අනුව, 17වන සහ 18වන සියවස් වන විට, මහනුවර රජවරුන් සහ නායක් කුමරියන් අතර විවාහය සම්ප්‍රදායයක්ව තිබිණි.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Enemy lines: childhood, warfare, and play in Batticaloa |first1=Margaret |last1=Trawick |page=40 |publisher=University of California Press |year=2007 |url=https://books.google.com/books?id=5A8FQzSAlnwC&amp;pg=PA40 |isbn=978-0-52093-887-8}}&lt;/ref&gt;

== නායක කාසි ==
ඇතැම් මුල්කාලීන මදුරෛ නායක කාසිවල රජුන්ගේ රුව ඇතුළත් විය. එසේම එම කාසි බොහෝමයක ගව රුව ද දක්නට ලැබේ. රාජවංශයේ අවසන් පාලකයන් කිහිපදෙනාගෙන් අයකු වන චොක්කනාථ නායක් වලසුන්, හස්තීන්, සහ සිංහ රූ ඇතුළත් කාසි නිකුත් කොට තිබේ. එසේම ඔහුගේ [[හනුමාන්]] සහ [[ගරුඩා]] නිරූපිත කාසියක් ද හමුව තිබේ. නායක කාසිවල වන අභිලේඛන [[දෙමළ අක්ෂර|දෙමළ]], [[තෙලිඟු අක්ෂර|තෙලිඟු]], [[කන්නඩ අක්ෂර|කන්නඩ]], සහ [[දේවනාගරී|නාගරී]] අක්ෂරවලින් සටහන් කොට තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/yw/2002/01/05/stories/2002010500050200.htm
|title=The Hindu : Crafted coins |work=The Hindu |location=India |access-date=14 June 2008}}&lt;/ref&gt;

==මේවාත් බලන්න==
* [[තිරුමලෛ නායක්කර් මහල්]]
* [[තන්ජාවූර් නායක් ‍රාජධානිය]]
* [[ගින්ගී නායක්වරු]]

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
{{Commons category|Madurai Nayak Dynasty|මදුරෛ නායක් රාජවංශය}}
* [http://www.hindu.com/2007/06/06/stories/2007060612260300.htm Images of Nayak kings ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080129021948/http://www.hindu.com/2007/06/06/stories/2007060612260300.htm |date=2008-01-29 }}
* [https://web.archive.org/web/20030517150138/http://thehindu.com/thehindu/yw/2002/01/05/stories/2002010500050200.htm The Hindu : Crafted coins]
* [http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/namma-madurai-from-vedas-to-military-strategies/article3376882.ece Namma Madurai: From Vedas to military strategies – The Hindu]
* [http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/images-of-nayak-kings-found-in-sri-nellaiyappar-temple/article1852617.ece Images of Nayak kings found in Sri Nellaiyappar Temple – TAMIL NADU – The Hindu] {{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.thehindu.com/news/cities/Madurai/thirumalai-nayak-period-inscription-found-at-temple/article6798646.ece Thirumalai Nayak period inscription found at temple – The Hindu]
* {{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2007/08/04/stories/2007080450090400.htm |title=Madurai City Chronicles : Unique in its own way |work=The Hindu |access-date=14 June 2008 |location=Chennai, India |date=4 August 2007 |archive-date=7 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107213930/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2007/08/04/stories/2007080450090400.htm |url-status=dead }}
* {{cite web |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006040200110200.htm&amp;date=2006/04/02/&amp;prd=mag&amp; |title=Vanishing wall paintings |work=The Hindu |location=India |access-date=14 June 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090916081656/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006040200110200.htm&amp;date=2006%2F04%2F02%2F&amp;prd=mag&amp; |archive-date=16 September 2009 |url-status=dead }}


[[Category:1529දී ස්ථාපිත රාජ්‍ය සහ භූමි]]
[[Category:1736දී අහෝසි කළ රාජ්‍ය සහ භූමි]]
[[Category:මදුරෛ නායක් ‍රාජවංශය| ]]
[[Category:තෙලිඟු ජනයා]]
[[Category:ඉන්දියාවේ රාජවංශ]]
[[Category:හින්දු රජවරු]]
[[Category:තෙලිඟු රජවරු]]
[[Category:තිරුචිරපල්ලියෙහි ඉතිහාසය]]
[[Category:තමිල් නාඩුවේ ඉතිහාසය]]</text>
      <sha1>rpik7g769zroq4c7zulghsxftkj2dwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රේඛා චිත්‍රපට නාමාවලිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89964</id>
    <revision>
      <id>800697</id>
      <parentid>800474</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46141" sha1="egbnjjkrrxvonhg2q2kub84hxmgqz3w" xml:space="preserve">[[File:Rekha still26.jpg|thumb|alt=කැමරාව දෙස බලාසිටින රේඛාගේ ඡායාරූපයක්|රේඛා 2008 [[ස්ක්‍රීන් සම්මාන]] උළෙලේ දී]]
[[රේඛා]] යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ හින්දි චිත්‍රපටවල රංගනය නිසා කීර්තියට පත් භාරතීය නිළියක වන අතර,{{sfn|Ganti|2004|p=132}} ඇය භාරතීය සිනමාවේ විශිෂ්ටතම නිළියන්ගෙන් අයකු ලෙස සැළකේ.{{sfn|Gulzar|Nihalani|Chatterjee|2003|p=614}} ඇය ළමා නිළියක ලෙසින් මුල්වරට ''[[ඉන්ටි ගුට්ටු (1958 චිත්‍රපටය)|ඉම්ටි ගුට්ටු]]'' (1958) සහ ''[[රංගුලා රත්නම්]]'' (1966) යන තෙලිඟු චිත්‍රපට දෙකෙහි චරිත නිරූපණය කළා ය.&lt;ref name=&quot;Inti&quot;&gt;{{cite news |last1=Kavirayani |first1=Suresh |title='Sridevi brought me here' |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/191119/sridevi-brought-me-here.html |access-date=20 February 2021 |work=[[Deccan Chronicle]] |date=19 November 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2008/11/28/stories/2008112851140100.htm |title=Tale of a celluloid poet |last=Guy |first=Randor |author-link=Randor Guy |date=28 November 2008 |work=[[ද හින්දු|The Hindu]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202034341/http://www.hindu.com/fr/2008/11/28/stories/2008112851140100.htm |archive-date=2 December 2008 |access-date=20 February 2021 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; නමුත් ප්‍රධාන නිළියක ලෙසින් ඇගේ රංගන දිවිය ඇරඹුණේ 1969 කන්නඩ චිත්‍රපටයක් වූ ''[[ඔපරේෂන් ජැක්පොට් නල්ලි සී.අයි.ඩී 999]]'' තුළිනි. එම වර්ෂයේම ඇය සිය ප්‍රථම හින්දි චිත්‍රපටය වූ ''අංජානා සෆර්'' හි චරිත නිරූපණය කළත්, වාරණ ගැටලු නිසා එය තිරගත වීම වසර දහයකින් ප්‍රමාද විය.{{efn|The film released in 1979 under a different title, ''[[දෝ ශිකාරී|Do Shikaari]]''.{{sfn|Usman|2016|p=46}}}} ඇගේ ප්‍රථම තිරගත වූ හින්දි චිත්‍රපටය වන ''[[සාවන් භාදෝන්]]'' (1970) සාර්ථකත්වයට පත්වීම ඇයට ඉමහත් වාසියක් විය.{{sfn|Ganti|2004|p=133}} අනතුරුව ඇය ''[[රාම්පූර් කා ලක්ෂ්මණ්]]'' (1972), ''[[කහානී කිස්මත් කී]]'' (1973), සහ ''[[ප්‍රාණ් ජායේ පර් වචන් නා ජායේ]]'' (1974) යන චිත්‍රපටවල රංගනයෙහි යෙදුණ ද,&lt;ref name=&quot;Dinesh&quot;&gt;{{cite web |last1=Raheja |first1=Dinesh |author1-link=Dinesh Raheja |title=Rekha: The divine diva |url=https://www.rediff.com/entertai/2003/may/17dinesh.htm |website=[[Rediff.com]] |access-date=26 November 2020 |date=17 May 2003}}&lt;/ref&gt; ඇගේ රංගනය වෙනුවෙන් ඇයට පැසසුම් හිමිවූයේ අල්ප වශයෙනි. එසේම ඇගේ මුහුණුවර සහ තරබාරු ස්වභාවය පිළිබඳ දෝෂාරෝපණය එල්ල විය.{{sfn|Ganti|2004|p=132}} රේඛා දැඩි කැපවීමකින් යුතුව සිය රංගනය මෙන්ම පෙනුම ද ඔප්නංවා ගන්නට සමත් වූයේ හින්දි භාෂාව ද ප්‍රගුණ කරමිනි.&lt;ref&gt;{{cite magazine|magazine=Filmfare|author=Mohamed, Khalid|date=June 2002|url=http://downloads.movies.indiatimes.com/site/june2002/flashback.html|title=Love, anger, the works!|access-date=26 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20120225180021/http://downloads.movies.indiatimes.com/site/june2002/flashback.html|archive-date=25 February 2012|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Usman|2016|p=89–90}} 1976 නාට්‍යයක් වූ ''[[දෝ අංජානේ]]'' ප්‍රේක්ෂකාදරයට ලක්වූ අතර,{{sfn|Usman|2016|p=86}} ''[[ඝාර් (චිත්‍රපටය)|ඝාර්]]'' චිත්‍රපටයේ ලිංගික අතවරයට ලක්වන තරුණිය සහ ''[[මුකද්දර් කා සිකන්දර්]]'' (1978) චිත්‍රපටයේ අබිසරුලියක ලෙසින් ඇය කළ රංගනය විචාරක පැසසුමට ලක්වූයේ ඇගේ රංගන දිවියේ වඩාත් සාර්ථකම අවධියේ ආරම්භය සනිටුහන් කරමිනි.{{sfn|Ganti|2004|p=133}}{{sfn|Usman|2016|p=100–102}}

1980 දශකයේ සහ 1990 දශකයේ මුල් කාලයේ ඇය හින්දි සිනමාවේ ප්‍රමුඛ නිළියන්ගෙන් අයකු ලෙස සැළකිණි.{{sfn|Bumiller|1991|p=185}} ''[[ඛුබ්සූරත්]]'' (1980) හි ඇය කළ රංගනය වෙනුවෙන් ඇයට ප්‍රථම [[හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය]] හිමි විය.&lt;ref name=&quot;BestRoles&quot;&gt;{{cite news |last1=Gupta |first1=Rachit |title=Rekha's top 20 roles |url=https://www.filmfare.com/features/rekhas-top-20-roles-30664.html |access-date=26 November 2020 |work=[[Filmfare]] |publisher=The Times Group |date=10 October 2018 |language=en}}&lt;/ref&gt; එසේම ''[[බසේරා]]'' (1981), ''[[සිල්සිලා (1981 චිත්‍රපටය)|සිල්සිලා]]'' (1981), ''[[ඒක් හී භූල්]]'' (1981), ''[[ජීවන් ධාරා]]'' (1982), සහ ''[[අගර් තුම් නා හෝතේ]]'' (1983) වැනි සාර්ථක චිත්‍රපට රැසකට ද ඇය සිය දායකත්වය ලබාදුන්නා ය.&lt;ref name=&quot;Dinesh&quot;/&gt; මෙම කාලයේ ඇය නව-නූතනවාදී [[කලාත්මක චිත්‍රපට|කලාත්මක]] චිත්‍රපට ධාරාවක් වූ [[සමාන්තර සිනමාව]] කෙරෙහි ද නැඹුරු වූවා ය.{{sfn|Gulzar|Nihalani|Chatterjee|2003|p=614}} එම චිත්‍රපට අතරට ''[[කල්යුග් (1981 චිත්‍රපටය)|කලියුග්]]'' (1981), ''[[උම්රාඕ ජාන් (1981 චිත්‍රපටය)|උම්රාඕ ජාන්]]'' (1981), ''[[විජේතා (1982 චිත්‍රපටය)|විජේතා]]'' (1982), ''[[උත්සව්]]'' (1984), සහ ''[[ඉජාසත්]]'' (1987) වැනි චිත්‍රපට අයත් වේ. ''උම්රාඕ ජාන්'' තුළ එකී නාමය සහිත නාට්‍යාංගනාවගේ චරිතය වෙනුවෙන් ඇයට [[හොඳම නිළිය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය]] හිමි විය.&lt;ref name=&quot;Forbes&quot;&gt;{{cite journal|last=Prasad|first=Shishir|author2=Ramnath, N.S|author3=Mitter, Sohini|date=27 April 2013|title=25 Greatest Acting Performances of Indian Cinema|journal=[[ෆෝර්බ්ස් ඉන්ඩියා|Forbes India]]|publisher=Network 18|url=http://forbesindia.com/article/100-years-of-indian-cinema/25-greatest-acting-performances-of-indian-cinema/35125/0|access-date=26 November 2020|archive-date=12 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160112014841/http://forbesindia.com/article/100-years-of-indian-cinema/25-greatest-acting-performances-of-indian-cinema/35125/0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=NFA38&gt;{{cite web |url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm29thNFAAward.aspx?PdfName=29NFA.pdf|title=29th National Film Awards |date=1982|website=iffi.nic.in |publisher=[[Directorate of Film Festivals]] |access-date=26 November 2020|page=62 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721170327/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm29thNFAAward.aspx?PdfName=29NFA.pdf |archive-date=21 July 2011}}&lt;/ref&gt; එසේම මෙම කාලය තුළ ඇය හඬකැවීම් සහ පිළිවැයුම් ගායන කිහිපයකට ද සම්බන්ධ වූවා ය.{{sfn|Chaudhuri|2014|p=425}} ආහාර පාලනය සහ යෝග ක්‍රම අනුගමනය තුළින් සිය ස්වරූපය වෙනස්කරගන්නට සමත් වූයේ යැයි පැවසෙන ඇය ''රේඛා'ස් මයින්ඩ් ඇන්ඩ් බොඩි ටෙම්පල්'' (1983) නමින් ව්‍යායාම වීඩියෝවක් ද නිර්මාණය කළා ය.{{sfn|Munshi|2004|p=168}} දශකයේ මැද භාගයේ දී කිසියම් පසුබෑමක් දක්නට ලැබුණ ද, ''[[ඛූන් භාරී මාන්ග්]]'',{{sfn|Usman|2016|p=166–167}}&lt;ref name=&quot;Dinesh&quot;/&gt; වැනි ස්ත්‍රී-කේන්ද්‍රීය පළිගැනීම් නිරූපිත රේඛා රංගනයෙහි යෙදුණු චිත්‍රපට&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Rahman |first1=M. |title=Hindi films: On screen, it is no longer men alone who is spilling blood |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19880715-hindi-films-on-screen-it-is-no-longer-men-alone-who-is-spilling-blood-797492-1988-07-15 |access-date=26 November 2020 |work=India Today |date=15 July 1988 |language=en}}&lt;/ref&gt; තුළින් ඇයට දෙවන වරටත් හොඳම නිළිය සඳහා වූ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය හිමි විය.&lt;ref name=&quot;BestRoles&quot;/&gt;{{sfn|Bumiller|1991|p=185}}

අනතුරුව එළැඹි දශක තුළ ඇයගේ දායකත්වය තරමක් අඩු ය. 1990 දශකයේ මුල් කාලයේ නිර්මාණය වූ ඇගේ චිත්‍රපට බොහෝමයක් ප්‍රේක්ෂකයාගේ ආකර්ෂණයට ලක්නොවිණි.{{sfn|Usman|2016|p=184}} ''ඛූන් භාරී මාන්ග්'' චිත්‍රපටයෙහි ඇය රඟපෑ චරිතයට සමාන තවත් චරිත ගණනාවකට ඇය ඉන් අනතුරුව දායකත්වය සැපයූ නමුත් ඒව එතරම් සාර්ථක නොවිණි. නමුත් ''[[ඵූල් බානේ අංගරේ]]'' (1991) චිත්‍රපටය සැළකිය යුතු සාර්ථකත්වයක් හිමිකරගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Box Office 1991 |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=197&amp;catName=MTk5MQ== |website=[[බොක්ස් ඔෆීස් ඉන්ඩියා|Box Office India]] |access-date=26 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102005408/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=197&amp;catName=MTk5MQ== |archive-date=2 January 2010}}&lt;/ref&gt; 1996 දී, ඇය සිය තෙවන ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය වූ [[හොඳම සහාය නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය|හොඳම සහාය නිළිය]] ප්‍රවර්ගයෙන් සම්මාන හිමිකරගත්තේ ''[[ඛිලාඩියොන් කා ඛිලාඩි]]'' (1996) චිත්‍රපටයේ ඇය නිරූපණය කළ පාතාල මැරවරියකගේ චරිතය නිසාවෙනි. මෙම චිත්‍රපටය එම වර්ෂයේ ඉහළම ආදායමක් ලද හින්දී චිත්‍රපට අතුරින් එකකි.&lt;ref name=&quot;BestRoles&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Box Office 1996 |url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=202&amp;catName=MTk5Ng== |website=Box Office India |access-date=26 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130902220800/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=202&amp;catName=MTk5Ng== |archive-date=2 September 2013}}&lt;/ref&gt; අනතුරුව ඇය ආන්දෝලනාත්මක චිත්‍රපට දෙකකම චරිත නිරූපණය කළා ය: එහි දී ඇය ''[[කාම සූත්‍ර: අ ටේල් ඔෆ් ලව්]]'' (1996) චිත්‍රපටයේ [[කාම සූත්‍ර]] ආචාරිනියක ලෙස සහ ''[[ආස්ථා: ඉන් ද ප්‍රිසන් ඔෆ් ස්ප්‍රිං]]'' (1997) චිත්‍රපටයේ වේශ්‍යා වෘත්තියෙහි යෙදෙන ගෘහණියක ලෙස ඇය නිරූපණය කළ චරිත විචාරක පැසසුමට ලක්වුවත්, මහජන විවේචනයන්ට බඳුන් විය. 2000 දශකයේ දී, ''[[සුබෙයිදා]]'' සහ ''[[ලජ්ජා (2001 චිත්‍රපටය)|ලජ්ජා]]'' චිත්‍රපටවල ඇය නිරූපණය කළ සහාය චරිත ප්‍රශංසාවන්ට භාජනය විය.&lt;ref name=&quot;BestRoles&quot;/&gt; අනතුරුව මාතෘ චරිත නිරූපණයට පිවිසි ඇය ''[[කොයි... මිල් ගයා]]'' (2003) සහ එහි දෙවැන්න වූ ''[[ක්‍රිෂ්]]'' (2006) චිත්‍රපටවල මවගේ චරිත නිරූපණය කළා ය. ''[[බච්කේ රෙහ්නා රේ බාබා]]'' (2005) සහ ''[[කුඩියෝන් කා හේ සමානා]]'' (2006) යන ප්‍රහසන චිත්‍රපටවල ඇය කළ රංගනය විචාරක අප්‍රසාදයට ලක්වුව ද,{{sfn|Usman|2016|p=191}} ''[[යාත්‍රා (2006 චිත්‍රපටය)|යාත්‍රා]]'' (2006) චිත්‍රපටයේ ඇගේ සහාය රංගනය පැසසුම් ලැබී ය.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Mohamed |first1=Khalid |author1-link=Khalid Mohamed |title=Review: Yatra |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/review-yatra/story-Iz7nL41yZSzBeZYgnMwuzH.html |access-date=25 November 2020 |work=[[හින්දුස්තාන් ටයිම්ස්|Hindustan Times]] |date=4 May 2007 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Gupta |first1=Shubhra |title=Yatra |url=http://archive.indianexpress.com/news/yatra/30231/0 |access-date=26 November 2020 |work=[[ද ඉන්ඩියන් එක්ස්ප්‍රස්|The Indian Express]] |date=1 November 2007}}&lt;/ref&gt; ඉන් අනතුරුව ඇය සිනමා ක්ෂේත්‍රයෙන් දීර්ඝ විරාමයක් ලබා සිටි නමුත්, ඒ අතරතුර ''[[සාදියාන්]]'' (2010) සහ ''[[සුපර් නානි]]'' (2014) යන චිත්‍රපට සඳහා දායක වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/from-aishwarya-rai-to-rekha-the-bollywood-comeback-brigade/story-oFaixGw2zPYYr1IIaU5aHI.html |title=From Aishwarya Rai to Rekha: the Bollywood comeback brigade |date=28 April 2014 |work=[[හින්දුස්තාන් ටයිම්ස්|Hindustan Times]] |access-date=27 November 2020 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.filmcompanion.in/reviews/bollywood-review/super-nani-bollywood-movie-review-anupama-chopra/ |title=Super Nani Movie Review |website=[[ෆිල්ම් කම්පැනියන්|Film Companion]] |last=Chopra |first=Anupama |author-link=Anupama Chopra |date=31 October 2014 |access-date=27 November 2020 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==චිත්‍රපට==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
!scope=&quot;col&quot;| වර්ෂය
!scope=&quot;col&quot;| තේමාව
!scope=&quot;col&quot;| චරිතය 
!scope=&quot;col&quot;| අධ්‍යක්ෂක
!scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | සටහන්
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|ආශ්‍රේ|ආශ්‍රේයයන්}}
|-
|1958
! scope=&quot;row&quot;|''[[ඉන්ටි ගුට්ටු (1958 චිත්‍රපටය)|ඉන්ටි ගුට්ටු]]''
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{mdash}}
|{{sort|රාඝවයියා|[[වේදාන්තම් රාඝවයියා]]}}
|[[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] චිත්‍රපටය (ළමා නිළියක ලෙස) 
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;Inti&quot;/&gt;
|-
|1966
! scope=&quot;row&quot;|''[[රංගුලා රත්නම්]]''
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{mdash}}
|{{sort|රෙඩ්ඩි|[[බී. එන්. ‍රෙඩ්ඩි]]}}
|තෙලිඟු චිත්‍රපටය (ළමා නිළියක ලෙස) 
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=34}}
|-
|1969
! scope=&quot;row&quot;|''[[ඔපරේෂන් ජැක්පොට් නල්ලි සී.අයි.ඩී 999]]''  
| Mona
|{{sort|දොරෛ–භගවාන්|[[දොරෛ–භවාන්]]}}
|[[කන්නඩ භාෂාව|කන්නඩ]] චිත්‍රපටය (ප්‍රථම ප්‍රධාන චරිතය) 
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://scroll.in/reel/853210/rekha-before-bollywood-a-gawky-teenager-a-bond-girl |title=Rekha before Bollywood: A gawky teenager, a Bond girl |last=Nathan |first=Archana |website=[[Scroll.in]] |date=10 October 2017 |access-date=29 November 2020 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|1970
! scope=&quot;row&quot;|''[[Sawan Bhadon]]''
|චන්දා
|
| 
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Ganti|2004|p=133}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''Amma Kosam''
|ගීතා
|
| තෙලිඟු චිත්‍රපටය
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |title=Want to return to Tollywood: Rekha |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2019/nov/18/want-to-return-to-tollywood-rekha-2063254.html |access-date=27 November 2020 |work=[[The New Indian Express]] |date=18 November 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1971
! scope=&quot;row&quot;|''[[Haseenon Ka Devata]]''
| සුනීතා/චබිලි
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=47}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Elaan (1971 film)|Elaan]]''
|Mala Mehta/Mary
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=64}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Dost Aur Dushman]]''
| 
|
|Special appearance
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite AV media |title=Dost Aur Dushman |type=motion picture |language=hi |year=1971 |publisher=Shiv Paras Productions }}&lt;/ref&gt;

|-
| rowspan=&quot;8&quot; |1972
! scope=&quot;row&quot;|''[[Zameen Aasmaan (1972 film)|Zameen Aasmaan]]''
|Kalpana
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/zameen-aasman/cast/ |title=Zameen Aasman (1972) |website=Bollywood Hungama |access-date=16 December 2020 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Sazaa (1972 film)|Sazaa]]''
|
|
|Special appearance
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite AV media |title=Sazaa |type=motion picture |language=hi |year=1972 |publisher=Kapur Films }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Gora Aur Kala]]''
|Phoolwa
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/gora-aur-kala/cast/ |title=Gora Aur Kala (1972) |website=Bollywood Hungama |access-date=16 December 2020 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Gaon Hamara Shaher Tumhara]]''
|Parvati &quot;Paro&quot;
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Gaon Hamara Shehar Tumhara |date=1977 |magazine=[[The Illustrated Weekly of India]] |publisher=[[The Times Group]] |volume=98 |issue=4 |page=21 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ek Bechara]]''
|Kavitha
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=65}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Do Yaar]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Double Cross (1972 film)|Double Cross]]''
|Rekha
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Raampur Ka Lakshman]]''
|Rekha Choudhury
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=72}}
|-
| rowspan=&quot;9&quot; |1973
! scope=&quot;row&quot;|''[[Mehmaan (film)|Mehmaan]]''
|Sheela
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Khoon Khoon]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Khoon Khoon: What a murder! |date=1973 |last=Ramachandran |first=T. M. |magazine=Film World |volume=9 |page=43 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Keemat (1973 film)|Keemat]]''
|Sudha
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=72}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kashmakash (1973 film)|Kashmakash]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kahani Kismat Ki]]''
|Rekha
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=72}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Dharma (1973 film)|Dharma]]''
|Mrs. Asha Singh
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/dharma-1973/article4676879.ece |title=Dharma (1973) |last=Kohli |first=Suresh |date=2 May 2013 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207133820/https://www.thehindu.com/features/cinema/dharma-1973/article4676879.ece |archive-date=7 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Barkha Bahar]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Anokhi Ada]]''
|Neeta Gupta
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/Anokhi-Ada-1973/article14639467.ece |title=Anokhi Ada (1973) |date=15 September 2016 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027202839/https://www.thehindu.com/features/friday-review/Anokhi-Ada-1973/article14639467.ece |archive-date=27 October 2020 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Namak Haraam]]''
|Shyama
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/namak-haraam-1973/article6151274.ece |title=Namak Haraam (1973) |last=Lokapally |first=Vijay |date=26 June 2014 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828003517/https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/namak-haraam-1973/article6151274.ece |archive-date=28 August 2025 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1974
! scope=&quot;row&quot;|''[[Woh Main Nahin]]''
|Anjali
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/woh-main-nahin-1974/article7766449.ece |title=Woh Main Nahin (1974) |last=Lokapally |first=Vijay |date=15 October 2015 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[ප්‍රාණ් ජායේ පර් වචන් නා ජායේ]]''
|ජන්නියා/ශීතල්
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Film: Pran Jaye Par Vachan Na Jaye |magazine=[[ශංකර්'ස් වීක්ලි|Shankar's Weekly]] |date=1973 |volume=26 |issue=2 |page=22 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[හවාස්]]''
|
|
|Guest appearance in the song &quot;Aao Yaaro Gao&quot;
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=121}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Duniya Ka Mela]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.11725/page/n547/mode/2up?q=Duniya+Ka+Mela |title=Film: Duniya Ka Mela |date=29 September 1974 |volume=27 |issue=2–26 |page=22 |last=Bahar |first=Barkha |magazine=Shankar's Weekly |access-date=20 February 2021 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Do Aankhen]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |1975
! scope=&quot;row&quot;|''[[Zorro (1975 Hindi film)|Zorro]]''
|Zorro
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/desi-superheroes-of-bollywood/zorro/photostory/53335405.cms |title=Desi superheroes of Bollywood |work=The Times of India |access-date=20 February 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kahte Hain Mujhko Raja]]''
|Rina
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=&quot;Nana is a very sensitive issue |date=1990 |magazine=[[Cine Blitz]] |editor-last=Mehta |editor-first=Rita K. |publisher=Blitz Publications |page=124 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Dafaa 302]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=82}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[ධර්මාත්ම]]''
|අනූ
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/dharmatma-1975/article4316386.ece |title=Dharmatma (1975) |last=Kohli |first=Suresh |date=17 January 2013 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413120315/https://www.thehindu.com/features/cinema/dharmatma-1975/article4316386.ece |archive-date=13 April 2021 }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{sfn|Usman|2016|p=74}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[ආක්‍රමණ්]]''
|ශීතල්
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aakraman-1975/article19180756.ece |title=Aakraman (1975) |last=Kumar |first=Anuj |date=29 June 2017 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Dharam Karam]]''
|බසන්තී
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dharam-karam-1975/article8253479.ece |title=Dharam Karam (1975) |last=Salam |first=Ziya Us |date=18 February 2016 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |1976
! scope=&quot;row&quot;|''[[Suntan (1976 film)|Suntan]]''
|Sarita
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Khalifa (film)|Khalifa]]''
|රේඛා
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kabeela]]''
|Shobha
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Do Anjaane]]''
|Rekha Roy/Sunita Devi
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=81}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Aaj Ka Mahaatma]]''
|Mala
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6e75af8a |title=Aaj Ka Mahaatma (1976) |website=[[British Film Institute]] |access-date=20 February 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[නාගින් (1976 චිත්‍රපටය)|නාගින්]]''
|සුනීතා
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Nagin |date=15 February 1976 |page=35 |magazine=The Illustrated Weekly of India |volume=97 |publisher=The Times Group }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |1977
! scope=&quot;row&quot;|''Saal Solvan Chadya''
|Wedding entertainer
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ram Bharose]]''
|Kiran
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b75f33092 |title=Ram Bhorose (1977) |website=British Film Institute |access-date=20 February 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kachcha Chor]]''
|Asha
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=97}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Farishta Ya Qatil]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=97}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ek Hi Raasta (1977 film)|Ek Hi Raasta]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=97}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Dildaar]]''
|Lata
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=94}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Chakkar Pe Chakkar]]''
|Shila Sahini
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=94}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[අලාප්]]''
|Radha Kumari (Radhiya)
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=92}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Aap Ki Khatir (1977 film)|Aap Ki Khatir]]''
|Sarita
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=94}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Immaan Dharam]]''
|Durga
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=92}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Khoon Pasina]]''
|Chanda
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=92}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Palkon Ki Chhaon Mein]]''
|Dancer
|
|Guest appearance
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
| rowspan=&quot;13&quot; |1978
! scope=&quot;row&quot;|''[[Saawan Ke Geet]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ram Kasam]]''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Rahu Ketu]]''
|Tulsi
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Usman|2016|p=97}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Parmatma]]''
|Deepa
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''Muqaddar''
|
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Karmayogi (1978 film)|Karmayogi]]''
|Rekha
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Bhola Bhala]]''
|Champa
|
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}}
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Aakhri Daku]]''
|
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ganga Ki Saugandh]]''
|Dhaniya
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ghar (film)|Ghar]]''
|Aarti Chandra
|Nomination, [[Filmfare Best Actress Award]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kasme Vaade]]''
|Dancer
|Guest appearance
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Do Musafir]]''
|Bijli
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Muqaddar Ka Sikander]]''
|Zohrabai
|Nominated—[[Filmfare Best Supporting Actress Award]]
|
|-
| rowspan=&quot;10&quot; |1979
! scope=&quot;row&quot;|''Muqabla''
|Qawwali singer
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Mr. Natwarlal]]''
|Shanno
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Jaani Dushman]]''
|Champa
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Prem Bandhan]]''
|Mahua
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[කර්තව්‍ය (1979 චිත්‍රපටය)|කර්තව්‍ය]]''
|නීතා
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Suhaag (1979 film)|Suhaag]]''
|Basanti
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Do Shikaari]]''
|Sunita
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ahimsa (1979 film)|Ahinsa]]''
|Radha
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[ගෝල් මාල්]]''
|Herself
|Guest appearance
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''Naya Bakra''
|Qawwali singer
|
|Guest appearance
|-
| rowspan=&quot;10&quot; |1980
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ram Balram]]''
|Shobha
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Maang Bharo Sajana]]''
|Radha
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Khubsoorat]]''
|Manju Dayal
|'''Winner''', [[Filmfare Best Actress Award]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Judaai (1980 film)|Judaai]]''
|Gauri Singh/Gauri S. Verma
|Nomination, [[Filmfare Best Actress Award]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kali Ghata (1980 film)|Kali Ghata]]''
|Rekha/Rashmi
|Double role
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Jyoti Bane Jwala]]''
|Courtesan
|Special appearance
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Jal Mahal (1980 film)|Jal Mahal]]''
|Namita / Gayatri Devi / Rekha
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Agreement (film)|Agreement]]''
|Mala Mathur
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Neeyat (1980 film)|Neeyat]]''
|Rekha
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Aanchal (1980 film)|Aanchal]]''
|Tulsi
|
|
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |1981
! scope=&quot;row&quot;|''[[උම්රාඕ ජාන් (1981 චිත්‍රපටය)|උම්රාඕ ජාන්]]''
|අමීරන්/උම්රාඕ ජාන්
|'''ජයග්‍රාහිකාව''', [[හොඳම නිළිය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Saajan Ki Saheli]]''
|Moon-Moon Dhawan
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Chehre Pe Chehra]]''
|Daisy
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kalyug (1981 film)|Kalyug]]''
|Supriya
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Mangalsutra (1981 film)|Mangalsutra]]''
|Gayatri B. Prasad
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Khoon Aur Paani]]''
|Champa
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''Daasi''
|Tara
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Silsila (1981 film)|Silsila]]''
|Chandni
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Baseraa]]''
|Purnima Kohli aka Nima
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ghungroo Ki Awaaz]]''
|Kajal/Kiran Gomes/Rani
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ek Hi Bhool]]''
|Sadhana Srivastav
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Chashme Buddoor (1981 film)|Chashme Buddoor]]''
|Herself
|Cameo appearance
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; |1982
! scope=&quot;row&quot;|''[[Vijeta (1982 film)|Vijeta]]''
|Neelima
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Mehndi Rang Layegi]]''
|
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ghazab]]''
|Jamuna
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Jeevan Dhaara]]''
|Sangeeta Shrivastav
|Nomination, [[Filmfare Best Actress Award]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Raaste Pyar Ke]]''
|Gauri
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''Apna Bana Lo''
|Roopadevi
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Deedar-E-Yaar]]''
|Husna
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1983
! scope=&quot;row&quot;|''[[Prem Tapasya]]''
|Bela
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Nishaan (1983 film)|Nishaan]]''
|Rita
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''Film Hi Film''
|
|Special appearance
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Mujhe Insaaf Chahiye]]''
|Shakuntala
|Nomination, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Agar Tum Na Hote]]''
|Purnima Mehra / Radha Bedi
|
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |1984
! scope=&quot;row&quot;|''[[Bindiya Chamkegi]]''
|Radha
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''Maati Maangey Khoon''
|Shyamlee (Courtesan)
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Asha Jyoti]]''
|Asha
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Baazi (1984 film)|Baazi]]''
|Asha
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Zameen Aasmaan (1984 film)|Zameen Aasmaan]]''
|
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[උත්සව්]]''
|වසන්තසේනා
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Jhutha Sach (film)|Jhutha Sach]]''
|Alka
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''Paan Khaye Saiyan Hamaar''
|Courtesan 'Dil De Be Na Ham'
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1985
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ram Tere Kitne Nam]]''
|Mrs. Radha Aloknath Gupta
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Faasle]]''
|Maya
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Jhoothi]]''
|Kalpana Srivastav
|
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |1986
! scope=&quot;row&quot;|''[[Sadaa Suhagan]]''
|Laxmi
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Musafir (1986 film)|Musafir]]''
|
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Insaaf Ki Awaaz]]''
|Inspector Jhansi Rani
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Jaal (1986 film)|Jaal]]''
|Amita S. Singh / Meenabai
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Locket (1986 film)|Locket]]''
|Shalu
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Janbaaz]]''
|[[item number]]
|Special appearance in the song &quot;Pyaar Do Pyaar Lo&quot;
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |1987
! scope=&quot;row&quot;|''[[Pyar Ki Jeet (1987 film)|Pyar Ki Jeet]]''
|Soni
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ijaazat]]''
|Sudha
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Apne Apne (1987 film)|Apne Apne]]''
|Sharda R. Kapoor
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Sansar (1987 film)|Sansar]]''
|Uma V. Sharma
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Jaan Hatheli Pe]]''
|
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Khazana (1987 film)|Khazana]]''
|Anita Mathur
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |1988
! scope=&quot;row&quot;|''[[Soorma Bhopali]]''
|Drunk Woman
|Special appearance
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Khoon Bhari Maang]]''
|Aarti Verma/Jyoti
|'''Winner''', [[Filmfare Best Actress Award]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ek Naya Rishta]]''
|Aarti Saxena
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Biwi Ho To Aisi]]''
|Shalu Mehra
|
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |1989
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kasam Suhaag Ki]]''
| 
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Clerk (1989 film)|Clerk]]''
|Mrs. Sneh Kapoor
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Souten Ki Beti]]''
|Radha S. Verma
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ladaai]]''
|Shakuntala Verma
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Bhrashtachar]]''
|Bhavani
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Bahurani (1989 film)|Bahurani]]''
|Madhuri/Malti Chaudhary
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |1990
! scope=&quot;row&quot;|''[[Sheshnaag (1990 film)|Sheshnaag]]''
|Champa
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Mera Pati Sirf Mera Hai]]''
|Sharda Dayal Sharma
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Azaad Desh Ke Gulam]]''
|Bharti Bhandari
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Amiri Garibi]]''
|Sona
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''Aag Ka Darya''
|
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1991
! scope=&quot;row&quot;|''[[Yeh Aag Kab Bujhegi]]''
|
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Phool Bane Angaray]]''
|Namrata Singh
|Nomination, [[Filmfare Best Actress Award]]
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |1992
! scope=&quot;row&quot;|''[[Insaaf Ki Devi]]''
|Sadhana S. Verma
|
|
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |1993
! scope=&quot;row&quot;|''[[Geetanjali (1993 film)|Geetanjali]]''
|Anjali Mehra/Geeta S. Bhardwaj
|
|
|-
|1994
! scope=&quot;row&quot;|''[[Madam X (1994 film)|Madam X]]''
|Madam X / Sonu
| Double role
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1995
! scope=&quot;row&quot;|''[[Nishana (1995 film)|Nishana]]''
|
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Ab Insaf Hoga]]''
|Jankidevi Prasad
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1996
! scope=&quot;row&quot;|''[[Aurat Aurat Aurat]]''
|Sita Vajpai
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Khiladiyon Ka Khiladi]]''
|Maya
|'''Winner''', [[Filmfare Best Supporting Actress Award]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[කාම සූත්‍ර: අ ටේල් ඔෆ් ලව්]]''
| රාස දේවී, කාම සූත්‍ර ආචාරිණිය
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |1997
! scope=&quot;row&quot;|''[[Aastha: In the Prison of Spring]]''
|Mansi
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Udaan (1997 film)|Udaan]]''
|Varsha Sahay
|
|
|-
|1998
! scope=&quot;row&quot;|''[[Qila (film)|Qila]]''
|Yamini
|
|
|-
|1999
! scope=&quot;row&quot;|''[[Mother (1999 film)|Mother]]''
|Asha Britannia
|
|
|-
|2000
! scope=&quot;row&quot;|''[[Bulandi (2000 film)|Bulandi]]''
|Lakshmi
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2001
! scope=&quot;row&quot;|''[[Zubeidaa]]''
|Maharani Mandira Devi
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Censor (film)|Censor]]''
|Ms. Shrivastav (Censor Board Member)
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Mujhe Meri Biwi Se Bachaao]]''
|Kamini Mathur
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[ලජ්ජා (2001 චිත්‍රපටය)|ලජ්ජා]]''
|රාම්දුලාරී
|නිර්දේශය, [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම සහාය නිළිය සම්මානය]]
|
|-
|2002
! scope=&quot;row&quot;|''[[Dil Hai Tumhaara]]''
|Saritaji
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2003
! scope=&quot;row&quot;|''[[Bhoot (film)|Bhoot]]''
|Sarita
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Koi... Mil Gaya]]''
|Sonia Mehra
|Nomination, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2005
! scope=&quot;row&quot;|''[[Bachke Rehna Re Baba|Bachke Rehna &lt;br /&gt;Re Baba]]''
|Rukmini/Richa/Gurpreet
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[පරිණීතා (2005 චිත්‍රපටය)|පරිණීතා]]''
|සමාජශාලා ගායිකාව
|&quot;කේසී පහේලි සින්දගානී&quot; ගීතයේ විශේෂ නිරූපණය 
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2006
! scope=&quot;row&quot;|''[[Kudiyon Ka Hai Zamana]]''
| Mayuri
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Krrish]]''
| Sonia S. Mehra
| Nomination, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2007
! scope=&quot;row&quot;|''[[Yatra (2007 film)|Yatra]]''
| Lajwanti
|
|
|-
! scope=&quot;row&quot;|''[[Om Shanti Om]]''
| Special appearance
|
|
|-
| 2010
! scope=&quot;row&quot;|''[[Sadiyaan]]''
| Amrit
|
|
|-
|2013
! scope=&quot;row&quot;|''[[Krrish 3]]''
| Sonia Mehra
| 
|
|-
|2014
! scope=&quot;row&quot;|''[[Super Nani]]''
| Bharti Bhatia
| 
|
|-
|2015
! scope=&quot;row&quot;|''[[Shamitabh]]''
| Herself
| 
|
|-
|2018
! scope=&quot;row&quot;|''[[Yamla Pagla Deewana: Phir Se]]''
| Special appearance in the song &quot;Rafta Rafta Medley&quot;
| 
|
|-
|}

==හඬකැවීම්==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! scope=&quot;col&quot;| වර්ෂය
! scope=&quot;col&quot;| තේමාව
! scope=&quot;col&quot;| චරිතය 
! scope=&quot;col&quot;| නිළිය
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Notes
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|ආශ්‍රේ|ආශ්‍රේයයන්}}
|-
|1986
! scope=&quot;row&quot;|''[[ආඛ්රී රාස්තා]]''
|විනීතා භාට්නගර්
|[[ශ්‍රීදේවී]]
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/amitabh-bachchan-rekha-anupam-kher-sharman-joshiamitabh-rekha-jodi-yash-chopra-aakhri-raasta/articleshow/42715857.cms |title=Rekha's Big B connection |last=Bhattarcharya |first=Roshmilla |date=17 September 2014 |work=[[බැංගලෝර් මිරර්|Bangalore Mirror]] |access-date=29 November 2020 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|1988
! scope=&quot;row&quot;|''[[වාරිස් (1988 චිත්‍රපටය)|වාරිස්]]''
|පරම්ජීට්ජ් &quot;පරෝ&quot;
|[[ස්මිතා පටිල්]]
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/2000/11/24/stories/09240222.htm |title=The highs and lows&amp;nbsp;– a recollection |newspaper=[[The Hindu]] |publisher=The Hindu Group |last=Somaaya |first=Bhawana |author-link=Bhawana Somaaya |date=24 November 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040101090803/http://www.hindu.com/2000/11/24/stories/09240222.htm |archive-date=1 January 2004 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|1999
! scope=&quot;row&quot;|''[[සූර්යවංශම්]]''
|ශාර්දා, රාධා
|[[ජයසුධා]], [[සෞන්දර්යා]]
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=https://books.google.com/books?id=dkcqAAAAYAAJ |title=(unknown title) |date=September–December 1999 |magazine=[[සිනේ බ්ලිට්ස්|Cine Blitz]] |volume=25 |issue=2 |publisher=Blitz Publications |page=14 }}&lt;/ref&gt;
|}

==පිළිවැයුම් ගායනය==

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! scope=&quot;col&quot;| වර්ෂය
! scope=&quot;col&quot;| චිත්‍රපටය 
! scope=&quot;col&quot;| ගීතය 
! scope=&quot;col&quot;| සංගීත අධ්‍යක්ෂක
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | සටහන්
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|ආශ්‍රේ|ආශ්‍රේයයන්}}
|-
|1980
! scope=&quot;row&quot;|''[[ඛුබ්සූරත්]]''
| &quot;කායිදා කායිදා&quot;
| [[ආර්. ඩී. බර්මන්]]
| 
| style=&quot;text-align: center;&quot; |
|-
|1983
! scope=&quot;row&quot;|''[[අගර් තුම් නා හෝතේ]]''
| &quot;කල් තෝ සන්ඩේ කී ඡූටී&quot;
| [[ආර්. ඩී. බර්මන්]]
| 
| style=&quot;text-align: center;&quot; |
|-
|1983
! scope=&quot;row&quot;|''[[ඒක් නායා රිෂ්තා]]''
| &quot;එහ්සාස් කා සෝදා හේ&quot;
| [[මොහම්මද් සහුර් ඛයියාම්|ඛයියාම්]]
| 
| style=&quot;text-align: center;&quot; |
|-
|}

==ව්‍යායාම වීඩියෝ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! scope=&quot;col&quot;| වර්ෂය
! scope=&quot;col&quot;| තේමාව 
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | සටහන් 
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|ආශ්‍රේ|ආශ්‍රේයයන්}}
|-
|1983
! scope=&quot;row&quot;|''රේඛා'ස් මයින්ඩ් ඇන්ඩ් බොඩි ටෙම්පල්''
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |{{sfn|Munshi|2004|p=168}}
|}

==මේවාත් බලන්න==
* [[රේඛා ලද සම්මාන සහ නිර්දේශ ලැයිස්තුව]]

==පාදක සටහන්==
{{Notelist}}

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist}}

==ග්‍රන්ථාවලිය==
* {{cite book|last1=Bumiller|first1=Elisabeth|author-link=Elisabeth Bumiller|title=May You Be the Mother of a Hundred Sons|url=https://archive.org/details/mayyoubemotherof00bumi|url-access=registration|date=1 June 1991|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-14-015671-3|page=[https://archive.org/details/mayyoubemotherof00bumi/page/n205/mode/2up?q=dimple+kapadia 185]}}
* {{cite book |last1=Chaudhuri |first1=Diptakirti |title=Bollybook: The Big Book of Hindi Movie Trivia |url=https://books.google.com/books?id=gq-CBAAAQBAJ |date=2014 |publisher=Penguin UK |isbn=978-93-5118-799-8 |language=en}}
* {{cite book|last1=Ganti|first1=Tejaswini|title=Bollywood: A Guidebook to Popular Hindi Cinema|url=https://books.google.com/books?id=DIVlw5AzQTgC&amp;pg=PA133|year=2004|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-28853-8}}
* {{cite book |last1=Gulzar |last2=Nihalani|first2=Govind |last3=Chatterjee|first3=Saibal|author-link1=Gulzar|author-link2=Govind Nihalani|author-link3=Saibal Chatterjee |title=Encyclopaedia of Hindi Cinema|url=https://books.google.com/books?id=8y8vN9A14nkC |year=2003 |publisher=Encyclopaedia Britannica (India)|isbn=978-81-7991-066-5}}
* {{cite book |last1=Munshi |first1=Shoma |editor1-last=Mills |editor1-first=James H. |editor2-last=Sen |editor2-first=Satadru |title=Confronting the Body: The Politics of Physicality in Colonial and Post-colonial India |date=2004 |publisher=Anthem Press |location=London |isbn=978-1-84331-033-4 |pages=162–182 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=utL2wVTFfmQC&amp;pg=PA168 |language=en |chapter=A Perfect 10—“Modern and Indian”: Representations of the Body in Beauty Pageants and the Visual Media in Contemporary}}
* {{cite book |last1=Rajadhyaksha |first1=Ashish |last2=Willemen |first2=Paul |title=Encyclopedia of Indian Cinema |date=1999 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-94325-7 |url=https://archive.org/details/encyclopaediaofi0000raja |language=en }}
* {{cite book |title=[[Rekha: The Untold Story]] |last=Usman |first=Yasser |date=29 August 2016 |location=New Delhi, India |publisher=[[Juggernaut Books]] |isbn=978-81-93284-18-6 }}

[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට නාමාවලී]]</text>
      <sha1>egbnjjkrrxvonhg2q2kub84hxmgqz3w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කළුගල සෝරත හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91723</id>
    <revision>
      <id>800623</id>
      <parentid>779211</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T02:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14017" sha1="k0h3gg63rxse161poky7xbs0zyzis7t" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික චරිතාපදානය
| background         = #FFD068
| color              = black
| name               = කළුගල සෝරත හිමි
| image              = VenSorathahimi.jpg
| birth_date         = 1926 ජූනි 06
| birth_place        = කළුගල, කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය ([[ශ්‍රී ලංකාව]])
| parents            = {{Unbulleted list| ආර්. ඩී. අදෝනිස් පියාණන් සහ සාරිච්චිනා මාතාව}}
| death_date         = {{Death date and age|2021|02|20|1926|06|06}}
| death_place        = වල්පොල, රාගම ([[ශ්‍රී ලංකාව]])
| nationality        = සිංහල
| religion           = [[බෞද්ධ]]
| school             = [[අමරපුර මහා සංඝ සභාව]] - අරියවංස සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශවය ([[ථෙරවාද]]-ශ්‍රී ලංකාව)
| title              = {{Unbulleted list | [[අමරපුර මහා සංඝ සභාව]] - අරියවංස සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශවය - උපාධ්‍යායය|[[අමරපුර මහා සංඝ සභාව]] - අරියවංස සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශවය - ප්‍රධාන සංඝනායක පුත්තලම් හලාවත දෙදිසාවේ සහ දකුණු අළුත්කුරු කෝරළය|සද්ධර්ම කීර්ති ශ්‍රි ත්‍රිපිටක වාගීශ්වරාචාර්ය|ශාස්ත්‍ර විශාරද පණ්ඩිත|මීගමුව පළාත් සංඝ සභාව -සභාපති|ශ්‍රී විමලරත්නාරාම විද්‍යානිවාස පිරිවෙන් මහා විහාරය - විහාරාධිපති}}
| location           = රාගම, වල්පොල [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| education          = කළුගල විද්‍යාලය, කළුගල, වරකාපොල [[කෑගල්ල]], මාලිගාකන්ද විද්‍යදෝදය මහ පිරිවෙන, [[මරඳාන]] (ශ්‍රී ලංකාව)
| teacher            = කළුගල ධම්මානන්ද නායක හිමි
| predecessor        = ලගමුවේ ශ්‍රි විමලධම්ම හිමි
| successor          = කළුවලගල විමලසාර හිමි
| students           = ‌{{Unbulleted list|පොල්පිටිමූකලානේ විමලරත්න හිමි|කළුවලගල විමලසාර හිමි|සිරිමල්ගොඩ විමලජෝති හිමි|ලුණුගම්වෙහෙර විමලානන්ද හිමි|වල්පොල නාලක හිමි|වල්පොල අනෝමදස්සී හිමි|දහනකමුල්ලේ පඤ්ඤාසේකර හිමි|වල්පොල සෝනුත්තර හිමි|කෙහෙල්පන්නල පඤ්ඤාලෝක හිමි |පේරමණ්ඩියේ ඉන්ද්‍රරතන හිමි|නාරන්ගොඩපාලුවේ ධම්මදින්න හිමි|හබ්බෙගමුවේ පඤ්ඤාසාර හිමි| කෙසෙල්වත්තේ සිරිසුමන හිමි|පොල්පිටිමූකලානේ රතන හිමි|වෑගම බුද්ධරක්ඛිත හිමි}}
}}
&lt;gallery&gt;
&lt;/gallery&gt;කළුගල සෝරත හිමි (1926.06.06 – 2021.02.20) 1941 ජූනි මස 07 වැනි දින [[ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම|ලාංකීය බුදු සසුනේ]] පැවිදි බව ලැබූ භික්ෂූන් වහන්සේ නමකි. කළුගල සෝරත හිමියන් ශ්‍රී ලංකාවේ [[බස්නාහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|බස්නාහිර පළාතේ]], [[ගම්පහ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[ජා-ඇළ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|ජාඇල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ]] රාගම, වල්පොල ග්‍රාමයේ ශ්‍රී විමලරත්නාරාම විද්‍යානිවාස පිරිවෙන් මහ විහාරයේ විහාරාධිපති&lt;ref&gt;https://www.lankayp.com/company/22264/Kalugala_Soratha_Ven_Thero&lt;/ref&gt; ලෙස අපවත් වන 2021.02.20 වන දින තෙක් කටයුතු කළහ.

== මුල් අවධිය ==
[[කෑගල්ල]] දිස්ත්‍රික්කයේ බෙලිගල කෝරළයේ [[වරකාපොල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය|වරකාපොළ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ]] කළුගල ග්‍රාමයේ දී ආර්. ඩී. අදෝනිස් පියාණන්ට සහ සාරිච්චිනා මව් තුමියට දාව 1926 ජූනි මස 06 වැනි දින උපත ලබා රන්වන්දි දේවගේ මාටින් නමින් නම් ලදහ. පිරිමි දරුවන් සය දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් සිව් දෙනෙකු අතුරින් පවුලේ තෙවැනි දරුවා වූ උන්වහන්සේ ගිහි කල මූලික අධ්‍යාපනය ලද්දේ කළුගල විද්‍යාලයේය. 

== පැවිදි දිවිය ==
1941 ජූනි මස 07 වැනි දින පෑලියගොඩ ගංගාරාමයේදී කළුගල සෝරත නමින් සාමණේර ප්‍රව්ජ්යාවෙන් මහන බිමට ඇතුළු කරන ලද්දේ කළුගල ධම්මානන්ද නායක හාමුදුරුවන් විසිනි. පසුව මරඳාන, මාලිගාකන්ද විද්‍යදෝදය මහ පිරිවෙන වෙත වැඩම කර එහි දී ධර්ම, විනය, ශබ්ද, ශාස්ත්‍ර හදාරා පිරිවෙන් ප්‍රාචීන විභාග සමත් වීමෙන් අනතුරුව වර්ෂ 1947 ජුනි මස 21 වන දින පෑලියගොඩ ගංඟාරාම මහා විහාරස්ථානුබද්ධ කල්‍යාණි නදී උදකුක්ඛේප සීමා මාලකයේ දී ශ්‍රී ලංකා අමරපුර අරියවංස සද්ධම්ම යුක්තික මහා නිකායේ විංසත්වර්ගික මහා සංඝරත්නය වෙතින් උපසම්පදාව ලදහ.

== ශාසනික සේවාව ==
ශ්‍රී ගුණානන්ද දහම් පාසල පුනර්ජීවනය කරමින්ද වර්ෂ 1965 දී ලගමුවේ ශ්‍රි විමලධම්ම හිමියන් සමග එක්ව තම අප්‍රතිහත ධෛර්යයයෙන් විද්‍යානිවාස මහ පිරිවෙන ආරම්භ කරමින් තම ශිෂ්‍ය භික්ෂුන් වහන්සේලාගේ සහ ප්‍රදේශයේ දූ දරුවන්ගේ සුචරිත වර්ධනය සඳහා ජීවිත කාලයම කැප කරන ලද්දේ ධර්ම, විනයෙහි ප්‍රතිබල සම්පන්න පරිණත ආචාර්යයන් වහන්සේ නමක මෙන්ම නායක හාමුදුරුවන් වහන්සේ නමක ලෙස ය.

මහා පරිනිබ්බාන සූත්‍රයට අනුව බුද්ධ ශ්‍රාවකයින් ව්‍යක්ත, විනීත, විශාරද, බහුශ්‍රැත, ධර්මධර, විනයධර, ධර්මයට අනුව හැසිරෙන, ස්වකීය ආචාර්යවාදය ඉගෙන දේශනා කිරීම, තහවුරු කිරීම, විවරණය කිරීම හා විභජනය කිරීම අභිමානය කරවීම මෙන්ම දීඝ නිකායේ මහා සීහනාද සූත්‍රයෙහි භික්ෂූන්ට සිංහනාද කරන ලෙස වදාළ බුද්ධ දේශනාවද සනාථ කරමින් නොසැලෙන ගුණයෙන් යුතුව ලෝක ශාසනික සේවාව විදහා දක්වමින්, සමස්ත සමාජයට ඉටුකළ යුතු යුග මෙහෙවර ඉතා ශ්‍රේෂ්ඨ ලෙසින් ඉටු කරමින් ශ්‍රී විමලරත්නාරාම විද්‍යානිවාස මහ පිරිවෙන් මහ විහාරස්ථානය වර්තමාන තත්වය දක්වා ඔප්නැංවමින් ගමට, රටට, දැයට, සම්බුද්ධ ශාසනයට මෙන්ම ග්‍රාමීය සියලු සමිති සමාගම් වලට කළුගල සෝරත හිමියන් සිදු කළ අපරිමිත යුග මෙහෙවර අතිවිශිෂ්ටය. 

රාගම වල්පොල සම්බුද්ධත්ව ජයන්ති සීමාමාලකය&lt;ref&gt;http://www.budusarana.lk/budusarana/2013/06/30/tmp.asp?ID=fea06 {{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ඉදිකිරීමට නායකත්වය ගනිමින් තම නිකායට අනූපමේය ‌මෙහෙහෙක් ඉටු කළහ. වල්පොල ‌‌ඓතිහාසික පොසොන් මහා පෙරහර&lt;ref&gt;http://www.budusarana.lk/budusarana/2008/06/10/tmp.asp?ID=fea04 {{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; කළුගල සෝරත නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ පූර්ණ අනුශාසකත්වයෙන්&lt;ref&gt;https://www.parliament.lk/uploads/bills/pbills/english/1168.pdf&lt;/ref&gt; වර්ෂ ගණනාවක පටන් සිදු කෙරිිණ.

== ගරු බුහුමනට පාත්‍රවීම ==
[[අමරපුර මහා සංඝ සභාව]] - අරියවංස සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශවය - උපාධ්‍යායය

[[අමරපුර මහා සංඝ සභාව]] - අරියවංස සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශවය - ප්‍රධාන සංඝනායක පුත්තලම් හලාවත දෙදිසාවේ සහ දකුණු අළුත්කුරු කෝරළය

සද්ධර්ම කීර්ති ශ්‍රි ත්‍රිපිටක වාගීශ්වරාචාර්ය

ශාස්ත්‍ර විශාරද පණ්ඩිත

සභාපති - මීගමුව පළාත් සංඝ සභාව

== අපවත් වීම ==
කළුගල සෝරත නාහිමියන් වහන්සේ 2021 පෙබරවාරි මස 20 වැනිදා අපවත් වූ අතර, අපවත් වන විට උන්වහන්සේ 94 වැනි වියෙහි පසුවිය.

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://www.facebook.com/123435649049897/posts/273861667340627/]කළුගල සෝරත හිමියන්.... 
*[https://www.lankayp.com/company/22264/Kalugala_Soratha_Ven_Thero]Ven. Kalugala Soratha Thero
*[https://www.parliament.lk/uploads/bills/pbills/english/1168.pdf]SRI BALABHIVURDHI WARDANA SAMITHIYA (INCORPORATION)
*[http://target.lk/article.php?article=2343] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210831141705/http://target.lk/article.php?article=2343 |date=2021-08-31 }} President meets up with the members of Western Provincial Pradeshiya Sabhas
*[http://220.247.247.85:8081/bitstream/handle/123456789/30321/037_1945-JULY-DECEMBER_9465_I_E.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ORIENTAL STUDIES SOCIETY, COLOMBO. Results of the Examination held in April, 1945.
*[https://web.archive.org/web/20210829164221/http://www.budusarana.lk/budusarana/2008/06/10/tmp.asp?ID=fea04] රාගම වල්පොල පොසොන් මහා පෙරහර
*[https://www.facebook.com/106411224220722/posts/262663921928784/] කළුගල ශ්‍රී සෝරත නාහිමියෝ අපවත් වෙති 

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1926 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]


{{DEFAULTSORT: කළුගල සෝරත හිමි}}</text>
      <sha1>k0h3gg63rxse161poky7xbs0zyzis7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය විසින් ඝාතනය කරන ලද පුද්ගලයින්ගේ ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100884</id>
    <revision>
      <id>800681</id>
      <parentid>800199</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T06:42:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42883" sha1="m2refjuacr85i0qzu651lb76h7vymod" xml:space="preserve">පහත දැක්වෙන්නේ දෙමළ කොටි ලෙස හෝ එල්ටීටීඊ ලෙස පොදුවේ හඳුන්වන '''[[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි|දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය]] විසින් ඝාතනය කරන ලද කැපී පෙනෙන පුද්ගලයින්ගේ ලැයිස්තුවකි''' . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.janes.com/security/international_security/news/jir/jir010903_1_n.shtml|title=Intelligence failures exposed by Tamil Tiger airport attack|last=Gunaratna|first=Rohan|date=2001-11-03|work=Jane's Information Group|access-date=2007-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070303021604/http://www.janes.com/security/international_security/news/jir/jir010903_1_n.shtml &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt;|archive-date=2007-03-03}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://fas.org/irp/crs/RL32223.pdf|title=CRS Report for Congress, Foreign Terrorist Organizations|last=Audrey Kurth Cronin|date=2004-02-06|work=Bureau of Consular Affairs|access-date=2015-04-29|publisher=The Library of Congress|last2=Huda Aden|last3=Adam Frost|last4=Benjamin Jones|archive-date=2009-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090304065259/http://www.fas.org/irp/crs/RL32223.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; එල්ටීටීඊය යනු 1983 සහ 2009 අතර [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[උතුරු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|උතුරු]] සහ [[නැගෙනහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|නැගෙනහිර]] වෙනම [[දෙමළ ඊළම|දෙමළ රාජ්‍යයක්]] සඳහා [[ශ්‍රී ලංකානු සිවිල් යුද්ධය|සටන් කළ]] උතුරු ශ්‍රී ලංකාවේ පදනම් වූ දැනට අභාවයට ගිය සටන්කාමී සංවිධානයකි &lt;ref&gt;[http://www.irinnews.org/report/84146/sri-lanka-conflict-timeline Sri Lanka Conflict timeline], IRIN Asia&lt;/ref&gt; එල්ටීටීඊ සංවිධානය 2009 මැයි මාසයේදී [[ශ්‍රී ලංකා සන්නද්ධ හමුදා|ශ්‍රී ලංකා හමුදාව]] විසින් තීරණාත්මක ලෙස පරාජය කරන ලද අතර එය [[එක්සත් ජනපදය]], [[එක්සත් රාජධානිය]], [[කැනඩාව]], [[ඉන්දියාව]], [[මලයාසියාව|මැලේසියාව]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] සහ [[යුරෝපියානු සංගමය|යුරෝපා සංගමයේ]] සාමාජික රටවල් 27 ඇතුළු රටවල් 33 ක් විසින් තහනම් කර ඇත. &lt;ref&gt;[http://www.worldwatch.org/node/4373 The European Union Lists Sri Lanka's Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE) as a Banned Terrorist Organization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303235529/http://www.worldwatch.org/node/4373 |date=2016-03-03 }}, Worldwatch Institute&lt;/ref&gt; එල්ටීටීඊය සිය බලයේ උච්චතම අවස්ථාවෙහිදී, හොඳින් වර්ධනය වූ මිලීෂියාව සතු වූ අතර, ඉන්දීය අගමැතිවරයකු, ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයකු සහ තවත් ඉහළ පෙළේ ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනඥයන් කිහිප දෙනෙකුගේ ඝාතන ඇතුළු ඉහළ පෙළේ ප්‍රහාර රැසක් සිදු කළේය. &lt;ref&gt;[https://www.fbi.gov/news/stories/2008/january/tamil_tigers011008 Taming the Tamil Tigers], The FBI&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;x12&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/5122032.stm|title=Tamil Tiger 'regret' over Gandhi|date=27 June 2006|work=[[BBC News]]|access-date=2014-03-03}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;y12&quot;&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/140084.stm|title=Sri Lanka assassination plot|date=27 July 1998|work=[[BBC News]]|access-date=2014-03-03}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;JI&quot;&gt;[http://tamilnation.co/ltte/00jane.htm Jane's Sentinel on LTTE success in resisting Sri Lankan forces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130912195250/http://tamilnation.co/ltte/00jane.htm |date=2013-09-12 }}, Tamil nation&lt;/ref&gt; එල්.ටී.ටී.ඊ.යේ ඝාතන ප්‍රයත්නවලින් දිවි ගලවා ගත් සමහර කැපී පෙනෙන පුද්ගලයන් ද මෙම ලැයිස්තුවේ පහළට ඇතුළත් වේ. 
== රාජ්‍ය සහ රජයේ ප්‍රධානීන් ==

* [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස]] &lt;ref name=&quot;y12&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Hindu050905&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hindu.com/2005/09/05/stories/2005090507041200.htm|title=Inquiries into Premadasa, Dissanayake killings closed|last=Sambandan|first=V. S.|date=5 September 2005|work=[[The Hindu]]|access-date=2014-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070301153730/http://www.hindu.com/2005/09/05/stories/2005090507041200.htm|archive-date=1 March 2007|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; - [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති|ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපති]]
* [[රජීව් ගාන්ධි]] &lt;ref name=&quot;x12&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/21/newsid_2504000/2504739.stm|title=On This Day 21 May - 1991: Bomb kills India's former leader Rajiv Gandhi|date=21 May 1991|access-date=2014-03-03|publisher=[[BBC]]}}&lt;/ref&gt; - [[ඉන්දියාවේ අගමැති|ඉන්දියාවේ හිටපු අගමැති]]

== ආණ්ඩුවේ ඇමැතිවරු ==

* [[ලලිත් ඇතුලත්මුදලි]] &lt;ref name=&quot;Jane&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=4 September 2000 |title=Jane's Sentinel on LTTE success in resisting Sri Lankan forces |url=http://tamilnation.co/ltte/00jane.htm |access-date=11 April 2014 |publisher=Tamil Nation}}&lt;/ref&gt; {{විස්තරාත්මක සටහන්|Other sources blame Athulathmudali's assassination on the [[Sri Lankan Security Forces|Security Forces]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Rajasingham|first=K. T.|title=Sri Lanka: The Untold Story|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/DI21Df01.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20021012224457/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/DI21Df01.html|url-status=unfit|archive-date=2002-10-12|chapter=Chapter 58: Premadasa indicted}}&lt;/ref&gt;}} - හිටපු ශ්‍රී ලංකාවේ වෙළඳ, ජාතික ආරක්ෂාව, කෘෂිකර්ම, අධ්‍යාපන සහ ආරක්ෂක නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය.
* [[ගාමිණි දිසානායක|ගාමිණී දිසානායක]] &lt;ref name=&quot;JI&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;satp&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Prominent Political Leaders Assassinated by The LTTE |url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/leaders_assassinated_byLTTE.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110617051821/http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/leaders_assassinated_byLTTE.htm |archive-date=17 June 2011 |access-date=11 April 2014 |publisher=South Asia Terrorism Portal}}&lt;/ref&gt; - [[එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය|එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ]] හිටපු ජනාධිපති අපේක්ෂක සහ විපක්ෂ නායක, හිටපු ශ්‍රී ලංකා වාරිමාර්ග, විදුලිබල, මහාමාර්ග, ඉඩම්, ඉඩම් සංවර්ධන, වැවිලි කර්මාන්ත, මහවැලි සහ මහවැලි සංවර්ධන අමාත්‍ය සහ හිටපු සභාපති [[ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් (ආයතනය)|ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් මණ්ඩලය]]
* රන්ජන් විජේරත්න &lt;ref name=&quot;JI&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/2/newsid_4201000/4201675.stm|title=On This Day 2 March - 1991: Sri Lankan hardliner among 19 killed in blast|date=2 March 1991|access-date=2014-03-03|publisher=[[BBC]]}}&lt;/ref&gt; - හිටපු ශ්‍රී ලංකා කැබිනට් විදේශ කටයුතු, වැවිලි කර්මාන්ත සහ ආරක්ෂක රාජ්‍ය අමාත්‍ය
* [[ලක්ෂ්මන් කදිර්ගාමර්|ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර්]] &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2006-08-17 |title=The LTTE's war trap |url=http://www.hindu.com/2006/08/17/stories/2006081706820800.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070524024551/http://www.hindu.com/2006/08/17/stories/2006081706820800.htm |archive-date=2007-05-24 |access-date=2014-03-03 |website=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4147196.stm|title=Senior Sri Lanka minister killed|date=August 13, 2005|work=BBC News|access-date=2014-03-03|location=London}}&lt;/ref&gt; ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ හිටපු ශ්‍රී ලංකා කැබිනට් අමාත්‍ය, ප්‍රසිද්ධ දෙමළ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක්, දේශපාලනඥයෙක් සහ නීතීඥයෙක්.
* [[ජෙයරාජ් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ]] &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=BBCSinhala.com |url=http://www.bbc.co.uk/sinhala/news/story/2008/04/080409_amnesty_tmvp.shtml |access-date=17 December 2014}}&lt;/ref&gt; - මහාමාර්ග සහ මාර්ග සංවර්ධන හිටපු ශ්‍රී ලංකා කැබිනට් අමාත්‍ය, ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ ආණ්ඩු පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක
* CV ගුණරත්න &lt;ref name=&quot;JI&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;satp&quot; /&gt; - හිටපු ශ්‍රී ලංකාවේ කර්මාන්ත සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍යවරයා.
* වීරසිංහ මල්ලිමාරච්චි &lt;ref name=&quot;JI&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;satp&quot; /&gt; - ආහාර, සමුපකාර, සහ ජනසවිය-දිළිඳුකම පිටුදැකීම පිළිබඳ හිටපු ශ්‍රී ලංකා කැබිනට් අමාත්‍ය
* [[ජී. එම්. ප්‍රේමචන්ද්‍ර|GM ප්‍රේමචන්ද්‍ර]] &lt;ref name=&quot;JI&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;satp&quot; /&gt; - හිටපු ශ්‍රී ලංකා කම්කරු සහ වෘත්තීය පුහුණු අමාත්‍ය
* [[ද. මු. දසනායක|DM දසනායක]] &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/01/08/world/asia/08iht-lanka.1.9075692.html|title=D.M. Dassanayake, a Sri Lankan minister, is killed by bomb|date=8 January 2008|work=[[New York Times]]|access-date=2014-03-03}}&lt;/ref&gt; - ජාතිය ගොඩනැගීමේ හිටපු ශ්‍රී ලංකා කැබිනට් නොවන අමාත්‍යවරයා

== ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් ==

* [[ඔසී අබේගුණසේකර]] &lt;ref name=&quot;JI&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;satp&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Prominent Political Leaders Assassinated by The LTTE |url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/leaders_assassinated_byLTTE.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110617051821/http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/leaders_assassinated_byLTTE.htm |archive-date=17 June 2011 |access-date=11 April 2014 |publisher=South Asia Terrorism Portal}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110617051821/http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/leaders_assassinated_byLTTE.htm &quot;Prominent Political Leaders Assassinated by The LTTE&quot;]. South Asia Terrorism Portal. Archived from [http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/leaders_assassinated_byLTTE.htm the original] on 17 June 2011&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;11 April&lt;/span&gt; 2014&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; - [[ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂයේ]] හිටපු සභාපති සහ නායක, 1989 ජනාධිපතිවරණයේ හිටපු අපේක්ෂකයා
* A. අමිර්තලිංගම් &lt;ref name=&quot;as&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.nation.lk/2008/03/16/newsfe1.htm|title=Assassinating Tamil Parliamentarians: The unceasing waves|last=D. B. S. Jeyaraj|date=16 March 2008|work=The Nation, Sri Lanka|access-date=3 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140220083850/http://www.nation.lk/2008/03/16/newsfe1.htm|archive-date=20 February 2014|author-link=}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;ad&quot;&gt;{{Cite book|url=http://www.atimes.com/ind-pak/DE11Df02.html|archive-date=2002-05-15|title=සංරක්ෂිත පිටපත|access-date=2023-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20020515215711/http://atimes.com/ind-pak/DE11Df02.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; - [[ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා|ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ දෙමළ]] දේශපාලනඥයා සහ හිටපු [[විපක්ෂ නායක (ශ්‍රී ලංකාව)|විපක්ෂ නායක]] .
* A. තංගතුරෙයි &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Document - Sri Lanka: Tamil Tigers leaders should account for latest killings - Amnesty International |url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa37/020/1997/en/ |access-date=17 December 2014}}&lt;/ref&gt; - හිටපු [[ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ|දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ]] (TULF) [[ත්‍රිකුණාමල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය|ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්]] පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී.
* [[ඇල්ෆ‍්‍රඩ් දොරේඅප්පා|ඇල්ෆ්‍රඩ් දොරේඅප්පා]] &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Welcome to UTHR, Sri Lanka |url=http://www.uthr.org/Book/CHA02.htm#_Toc527947383 |access-date=17 December 2014}}&lt;/ref&gt; - යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ හිටපු [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ]] මන්ත්‍රී සහ [[යාපනය|යාපනයේ]] හිටපු නගරාධිපති .
* එම්. කනගරත්නම් &lt;ref name=&quot;CAN&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Rajasingham, KT |date=February 2, 2002 |title=SRI LANKA: THE UNTOLD STORY - Chapter 27 - Horsewhip Amirthalingham |url=http://www.atimes.com/ind-pak/DB02Df03.html |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20020416074026/http://www.atimes.com/ind-pak/DB02Df03.html |archive-date=April 16, 2002 |access-date=11 April 2014 |publisher=Asia Times}}&lt;/ref&gt; [[ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ|දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ]] පොතුවිල් හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* [[ඒ.එල්. අබ්දුල් මජීඩ්|AL අබ්දුල් මජීඩ්]] &lt;ref&gt;[http://www.asiantribune.com/news/2005/12/26/ltte-has-so-far-killed-25-parliamentarians LTTE has so far killed 25 parliamentarians]&lt;/ref&gt; - Mutur සඳහා හිටපු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ මන්ත්‍රීවරයෙකි
* එස්.ෂන්මුගනාදන් &lt;ref name=&quot;as&quot; /&gt; ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ වන්නි දිස්ත්‍රික්කයේ හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* නිමලන් සෞන්දරනායගම් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=7 October 2003 |title=Special Report No 17 - Rewarding Tyranny: Undermining the Democratic Potential for Peace |url=http://www.uthr.org/SpecialReports/spreport17.htm |publisher=[[University Teachers for Human Rights]]}}&lt;/ref&gt; - [[ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ|දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණේ]] [[මඩකලපුව පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය|මඩකලපු දිස්ත්‍රික්කයේ]] හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* සෑම් තම්බිමුත්තු &lt;ref name=&quot;satp&quot; /&gt; &lt;ref&gt;[http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=35478 Batti political family scion beckons Tamils away from politics of hate], The Island&lt;/ref&gt; හිටපු [[ඊලාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණ|ඊළාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණ]] මඩකලපුව දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
* නීලන් තිරුචෙල්වම් &lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19990730/ige30066.html Suicide bomber kills Lankan MP]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/406644.stm|title=Sri Lanka: Tamil politician assassinated|date=July 29, 1999|work=BBC News|access-date=2014-03-03}}&lt;/ref&gt; - විද්වතෙක්, ජාත්‍යන්තර ක්‍රියාකාරිකයෙක්, නීති සම්පාදකයෙක්, නීතිඥයෙක්, සමාජ විද්‍යාඥයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්. ජාතික ලැයිස්තුවෙන් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ හිටපු මන්ත්‍රී
* ජී. යෝගසංගරි  - යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ හිටපු ඊළාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණේ මන්ත්‍රී
* වී. යෝගේස්වරන් &lt;ref name=&quot;as&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;ad&quot; /&gt; දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී

== ජ්‍යෙෂ්ඨ හමුදා සහ පොලිස් නිලධාරීන් ==

* අද්මිරාල් [[ක්ලැන්සි ප්‍රනාන්දු]] &lt;ref name=&quot;Jane&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=4 September 2000 |title=Jane's Sentinel on LTTE success in resisting Sri Lankan forces |url=http://tamilnation.co/ltte/00jane.htm |access-date=11 April 2014 |publisher=Tamil Nation}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://tamilnation.co/ltte/00jane.htm &quot;Jane's Sentinel on LTTE success in resisting Sri Lankan forces&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130912195250/http://tamilnation.co/ltte/00jane.htm |date=2013-09-12 }}. Tamil Nation. 4 September 2000&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;11 April&lt;/span&gt; 2014&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; - [[ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාවේ]] හිටපු ආඥාපති
* ලුතිනන් ජෙනරාල් [[ඩෙන්සිල් කොබ්බෑකඩුව]] &lt;ref name=&quot;Jane&quot; /&gt; {{විස්තරාත්මක සටහන්|Other sources blame Jayamaha, Kobbekaduwa and Wimalaratne's assassinations on the [[Sri Lankan Army|Army]].&lt;ref&gt;{{cite book|last=Rajasingham|first=K. T.|title=Sri Lanka: The Untold Story|url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/DH10Df01.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20030222111045/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/DH10Df01.html|url-status=unfit|archive-date=2003-02-22|chapter=Chapter 52: President blamed for assassinations}}&lt;/ref&gt;|name=Rajasingham}} - ජෙනරාල් අණදෙන නිලධාරී, උතුරු අංශය, [[ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව]]
* ලුතිනන් ජෙනරාල් [[පාරමී කුලතුංග]] &lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/5115968.stm Sri Lanka general killed in blast] - BBC News&lt;/ref&gt; - නියෝජ්‍ය මාණ්ඩලික ප්‍රධානී, [[ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා හමුදාව]]
* ලුතිනන් ජෙනරාල් නලින් අංගම්මන &lt;ref name=&quot;cnn&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Passage - Died |url=http://www-cgi.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0112/feat2.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120805212347/http://www-cgi.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0112/feat2.html |archive-date=5 August 2012 |access-date=11 April 2014 |publisher=Asiaweek}}&lt;/ref&gt; - ජෙනරාල් අණදෙන නිලධාරී, 3 වන යුධ සේනාංකය, ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාව
* මේජර් ජෙනරාල් ලකී විජයරත්න &lt;ref name=&quot;Jane&quot; /&gt; - හිටපු ආඥාපති, 22 බලසේනාව, ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව
* මේජර් ජෙනරාල් ලැරී විජේරත්න &lt;ref&gt;[http://www.infolanka.com/org/srilanka/issues/ut18.html Brigadier Larry Wijeratne's Legacy]- UTHR(Jaffna)-Sri Lanka&lt;/ref&gt; -හිටපු බලසේනාධිපති, 51-4 බලසේනාව
* මේජර් ජෙනරාල් [[ලක්ෂ්මන් අල්ගම]] &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=The Island |url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=64041 |access-date=17 December 2014}}&lt;/ref&gt; - ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ හිටපු මාණ්ඩලික ප්‍රධානී
* මේජර් ජෙනරාල් විජය විමලරත්න &lt;ref name=&quot;Jane&quot; /&gt; {{විස්තරාත්මක සටහන්|name=Rajasingham}} - යාපනයේ හිටපු ආඥාපති, ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාව
* මේජර් ජෙනරාල් පර්සි ප්‍රනාන්දු &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=The fall of Elephant Pass |url=http://sundaytimes.lk/010422/spec.html |access-date=1 September 2014 |publisher=The Sunday Times}}&lt;/ref&gt; - හිටපු නියෝජ්‍ය සාමාන්‍ය නිලධාරි අණදෙන නිලධාරී, 54 සේනාංකය, ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව
* මේජර් ජෙනරාල් ආනන්ද හමන්ගොඩ &lt;ref name=&quot;cnq&quot;&gt;[http://www.sundaytimes.lk/960707/sitrep.html Situation Report 7th July 1996 - How 2 brave soldiers saved minister By Iqbal Athas] www.sundaytimes.lk&lt;/ref&gt; - හිටපු බලසේනාධිපති, 51-2 බලසේනාව, ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාව
* මේජර් ජෙනරාල් සුසන්ත මෙන්ඩිස් &lt;ref name=&quot;ss&quot; /&gt; - හිටපු බලසේනාධිපති, 51-4 බලසේනාව
* මේජර් ජෙනරාල් [[ජානක පෙරේරා]] &lt;ref name=&quot;JP&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Maj Gen Janaka Perera and his wife killed in LTTE suicide attack in Anuradhapura |url=http://www.asiantribune.com/node/13551 |access-date=1 September 2014 |publisher=Asian Tribune}}&lt;/ref&gt; - ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ හිටපු මාණ්ඩලික ප්‍රධානී, ඕස්ට්‍රේලියාවේ හිටපු මහ කොමසාරිස් සහ ඉන්දුනීසියාවේ තානාපති, [[උතුරු මැද පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|උතුරු මැද පළාත් සභාවේ]] හිටපු විපක්ෂ නායක
* රියර් අද්මිරාල් මොහාන් ජයමහ &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Lt Gen Denzil Kobbekaduwa &amp; Other Heroes Remembered at Araly |url=http://www.news.lk/news/item/2232-lt-gen-denzil-kobbekaduwa-other-heroes-remembered-at-araly |access-date=1 September 2014 |publisher=News.lk}}&lt;/ref&gt; {{විස්තරාත්මක සටහන්|name=Rajasingham}} - හිටපු ආඥාපති, උතුරු නාවික ප්‍රදේශය, ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව
* එයාර් කොමදෝරු ශිරන්ත ගුණතිලක &lt;ref name=&quot;shir&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Harry Goonatilake, a true patriot |url=http://archives.dailynews.lk/2006/11/25/spice01.asp |access-date=1 September 2014 |publisher=Daily News- Spice}}&lt;/ref&gt; - [[ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ]] අංක 1 පියාසර පුහුණු පක්‍ෂයේ හිටපු අණදෙන නිලධාරි
* කර්නල් තුවාන් නිසාම් මුතාලිෆ් &lt;ref&gt;[http://www.nation.lk/2009/05/31/news16.htm Fourth anniversary of Col. Muthaliff’s assassination]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.slnewsonline.net/LTTE_atrocities%20_Major_Nizam_Muthaliff.htm LTTE assassinates Major Nizam Muthalif] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331004031/http://www.slnewsonline.net/LTTE_atrocities%20_Major_Nizam_Muthaliff.htm |date=2022-03-31 }}- Society for Peace, Unity and Human Rights in Sri Lanka (SPUR)&lt;/ref&gt; - හිටපු අණදෙන නිලධාරි, 1 වන බලඇණිය, හමුදා බුද්ධි බළකාය, ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව
* ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය පොලිස්පති ටීඑන් ද සිල්වා &lt;ref&gt;[http://www.sundaytimes.lk/991219/frontm.html President survives assassination bid]&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;tnd&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Suicide Attacks by the LTTE |url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/data_suicide_killings.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924114749/http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/database/data_suicide_killings.htm |archive-date=24 September 2015 |access-date=1 September 2014 |publisher=SATP}}&lt;/ref&gt; - SDIG, කොළඹ පරාසය, ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය
* ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී චන්ද්‍රා පෙරේරා &lt;ref name=&quot;ss&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Subramaniam, Nirupama |title=Murder of Brigadier Susantha Mendis |url=http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=2824 |access-date=1 September 2014 |website=Indian Express |publisher=Lanka Library}}&lt;/ref&gt; - හිටපු ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී, යාපනය
* සහකාර පොලිස් අධිකාරී [[1990 ශ්‍රී ලාංකික පොලිස් නිලධාරින් සමූලඝාතනය|අයිවන් බොතේජු]] &lt;ref&gt;[http://archives.dailynews.lk/2011/06/11/fea01.asp The Saddest Day in Police History] - Daily News&lt;/ref&gt; - හිටපු සහකාර අධිකාරි, කල්මුණේ, [[ශ්‍රී ලංකා පොලිස් සේවය|ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය]]

== නාහිමියන් ==

* කිතලගම ශ්‍රී සීලාලංකාර හිමි &lt;ref name=&quot;Ltte&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=4 August 2009 |title=Chronology Of Ltte Terror - Part 57 |url=http://archives.dailynews.lk/2009/08/04/fea10.asp |access-date=28 June 2014 |website=Daily News Archives |publisher=Daily News Online}}&lt;/ref&gt; - [[දිඹුලාගල රජ මහා විහාරය|දිඹුලාගල රජ මහා විහාරාධිපති]], උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත්වල හිටපු ප්‍රධාන සංඝනායක
* [[අරන්තලාව සමූලඝාතනය|හෑගොඩ ශ්‍රී ඉන්ද්‍රසාර හිමි]] &lt;ref name=&quot;azc&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Marking of Aranthalava massacre: Reminder of inhumanity of LTTE |url=http://www.priu.gov.lk/news_update/Current_Affairs/ca201406/20140603marking_of_aranthalava_massacre_reminder_of_inhumanity.htm |access-date=1 September 2014}}&lt;/ref&gt; - [[අම්පාර]] - විද්‍යානන්ද මහා පිරිවෙනේ විහාරාධිපති, උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත්වල හිටපු ප්‍රධාන සංඝනායක
* සිවශ්‍රී කුංගරාජා කුරුක්කල් &lt;ref&gt;[http://www.outlookindia.com/news/article/hindu-priest-shot-dead-by-suspected-ltte-amid-fierce-clashes/639109 Hindu Priest Shot Dead by Suspected LTTE Amid Fierce Clashes ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924135324/http://www.outlookindia.com/news/article/hindu-priest-shot-dead-by-suspected-ltte-amid-fierce-clashes/639109 |date=2015-09-24 }}, Outlook India&lt;/ref&gt; - [[ත්‍රිකුණාමලය|ත්‍රිකුණාමලයේ]] කෝනේශ්වරම් විහාරස්ථානයේ හිටපු ප්‍රධාන පණ්ඩිත
* සෙල්ලියා පරමේෂ්වරන් කුරුක්කල් &lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-international/article1794432.ece Hindu priest shot dead] {{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, The Hindu&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.topssrilanka.com/article39775-kurukkal-gunned-down-by-ltte-trail-of-atrocities.html Kurukkal gunned down by LTTE : Trail of atrocities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230406205450/https://www.topssrilanka.com/article39775-kurukkal-gunned-down-by-ltte-trail-of-atrocities.html |date=2023-04-06 }}, Tops.lk&lt;/ref&gt; - [[මඩකලපුව නගරය|මඩකලපුව]], සන්තිවේලි පිල්ලෙයාර් කෝවිලේ ප්‍රධාන පුජාරි

== ක්‍රියාකාරීන් සහ මාධ්‍යවේදීන් ==

* චෙල්වි ත්‍යාගරාජා &lt;ref&gt;[http://www.uthr.org/Book/Forward.htm Foreword] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200507042726/http://uthr.org/Book/Forward.htm |date=2020-05-07 }}- University Teachers of Human Rights for Human Rights Sri lanka&lt;/ref&gt; - තෝලි නම් ස්ත්‍රීවාදී සඟරාවේ නිර්මාතෘ, 1992 දී ජාත්‍යන්තර PEN සම්මානලාභී
* බාලනදරාජා අයියර් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=The Sunday Leader Online |url=http://www.thesundayleader.lk/archive/20041017/focus.htm |access-date=17 December 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Martyred Bala Nadarajah Iyer remembered in Toronto, Canada despite threats and intimidation |url=http://www.asiantribune.com/news/2004/09/13/martyred-bala-nadarajah-iyer-remembered-toronto-canada-despite-threats-and-intimidat |access-date=17 December 2014}}&lt;/ref&gt; - ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ක්‍රියාකාරිකයෙක්, ලේඛකයෙක් සහ කවියෙක්
* කෙතේෂ් ලෝගනාදන් &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Welcome to UTHR, Sri Lanka |url=http://www.uthr.org/Statements/Ketheeswaran%20Loganathan%20Killed.htm |access-date=17 December 2014}}&lt;/ref&gt; - දෙමළ දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයෙක්, මානව හිමිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සහ සාම ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධීකරණ ලේකම් කාර්යාලයේ (SCOPP) නියෝජ්‍ය මහලේකම්.
* [[රාජිනි තීරණාගම|රාජනී තිරාණගම]] &lt;ref name=&quot;egs&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=On the occasion of the release of No More Tears Sister, a film on the life and times of Rajani Thiranagama |url=http://www.uthr.org/Statements/Release%20of%20Film%20on%20Rajani%20-%20No%20more%20tears%20sister.htm |access-date=1 September 2014 |publisher=University Teachers for Human Rights (Jaffna), Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; - විශ්වවිද්‍යාල කථිකාචාර්ය, [[ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා|දෙමළ]] මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිනිය සහ [[ස්ත්‍රීවාදය|ස්ත්‍රීවාදියෙකි]]
* රේලංගි සෙල්වරාජා &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=November 15, 2013 |title=8th death anniversary of popular Tamil Broadcaster gunned down by LTTE |url=http://www.dailynews.lk/?q=local/8th-death-anniversary-popular-tamil-broadcaster-gunned-down-ltte#sthash.s8llAVFn.dpuf |access-date=1 September 2014 |website=Daily News}}&lt;/ref&gt; - දෙමළ විකාශක සහ නිළිය.

== අන් අය ==

* CE ආනන්දරාජා &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.island.lk/2005/07/29/opinion5.html|title=Commemorating a slain principal|last=Gautamadasa|first=Aravinda|date=2014-03-03|work=The Island, Sri Lanka}}&lt;/ref&gt; - ශ්‍රී ලාංකික [[අධ්‍යාපනය|අධ්‍යාපනඥයෙක්]] සහ යාපනයේ ශාන්ත ජෝන් විද්‍යාලයේ හිටපු විදුහල්පතිවරයෙකි.
* VM පංචලිංගම්  - ප්‍රමුඛ ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ සිවිල් සේවකයෙකු සහ යාපනයේ හිටපු දිස්ත්‍රික් ලේකම්
* එස්. නඩරාජා &lt;ref name=&quot;as&quot;/&gt; - ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ නීතිඥයෙක්, දේශපාලනඥයෙක් සහ [[ලංකාවේ සෙනට් සභාව|ලංකා සෙනෙට් සභාවේ]] හිටපු සාමාජිකයෙක්.
* [[සරෝජිනී යෝගේස්වරන්]] &lt;ref name=&quot;satp&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Citation |title=Assassination of Tamil Leader Appapillai Amirthalingam by the LTTE 25 Years Ago |url=http://dbsjeyaraj.com/dbsj/archives/32136 |access-date=2023-04-05 |archive-date=2022-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207070137/https://dbsjeyaraj.com/dbsj/archives/32136 }}&lt;/ref&gt; - යාපනයේ හිටපු නගරාධිපතිනිය
* [[ගෝපාලස්වාමි මහේන්ද්‍රරාජා]] &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Asia Times |url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/DI07Df01.html |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20021025020427/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/DI07Df01.html |archive-date=25 October 2002 |access-date=17 December 2014}}&lt;/ref&gt; - කොටි සංවිධානයේ හිටපු නියෝජ්‍ය නායකයෙකි
* [[උමා මහේෂ්වරන්]] &lt;ref name=&quot;satp&quot; /&gt; {{විස්තරාත්මක සටහන්|The [[Eelam National Democratic Liberation Front]], an offshoot of PLOTE, claimed responsibility for Maheswaran's assassination.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Rajasingham|first=K. T.|title=Sri Lanka: The Untold Story|url=http://www.atimes.com/ind-pak/DD20Df03.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20020427122344/http://www.atimes.com/ind-pak/DD20Df03.html|url-status=unfit|archive-date=2002-04-27|chapter=Chapter 36: Indians rule the roost}}&lt;/ref&gt; Other independent sources blame Maheswaran's assassination on disgruntled members of PLOTE.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jeyaraj|first=D. B. S.|title=From gun to pen - II|url=http://www.thesundayleader.lk/archive/20050515/focus.htm|newspaper=[[The Sunday Leader]]|date=15 May 2005|author-link=|access-date=5 April 2023|archive-date=17 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200117181839/http://www.thesundayleader.lk/archive/20050515/focus.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Rajasingham|first=K. T.|title=Sri Lanka: The Untold Story|url=http://www.atimes.com/ind-pak/DE11Df02.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20020515215711/http://atimes.com/ind-pak/DE11Df02.html|url-status=unfit|archive-date=2002-05-15|chapter=Chapter 39: Amirthalingham eliminated}}&lt;/ref&gt;}} - [[දෙමළ ඊළාම් ජනතා විමුක්ති සංවිධානය|දෙමළ ඊළාම් මහජන විමුක්ති සංවිධානයේ]] නිර්මාතෘ .
* [[කුමාරස්වාමි නන්දගෝපන්]] &lt;ref&gt;[http://www.dailynews.lk/2008/11/15/sec01.asp Eastern Province CM’s Personal Secretary, driver gunned down ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629211834/http://www.dailynews.lk/2008/11/15/sec01.asp|date=2011-06-29}} Sri Lanka Daily News - November 15, 2008&lt;/ref&gt; - [[දෙමළ මහජන විමුක්ති කොටි පක්ෂය|දෙමළ මක්කල් විදුතලෙයි පුලිකල්]] හි හිටපු සභාපති

== ඝාතන තැත් කළා ==

* [[චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග|චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග]] &lt;ref&gt;[https://www.wsws.org/en/articles/1999/12/blst-d21.html Sri Lankan President Kumaratunga narrowly escapes assassination by suicide bomber], WSWS.org&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.globalsecurity.org/military/world/sri-lanka/kumaratunga.htm President Chandrika Bandaranaike Kumaratunga], GlobalSecurity.org&lt;/ref&gt; - ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපති
* [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන]] &lt;ref&gt;[http://www.asiantribune.com/?q=node/13616 Minister Maithripala Sirisena miraculously escapes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405114421/http://www.asiantribune.com/?q=node/13616 |date=2023-04-05 }}, Asian Tribune&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.sundaytimes.lk/081012/Columns/sitreport.html Columns - Situation report], The Sunday Times&lt;/ref&gt; - ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපති, හිටපු සෞඛ්‍ය හා කෘෂිකර්ම අමාත්‍ය
* ෆීල්ඩ් මාර්ෂල් [[සරත් ෆොන්සේකා]] &lt;ref&gt;[http://dailynews.lk/?q=local/former-army-commander-sarath-fonseka-promoted-field-marshal Former Army Commander Sarath Fonseka promoted Field Marshal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150707174326/http://dailynews.lk/?q=local%2Fformer-army-commander-sarath-fonseka-promoted-field-marshal|date=2015-07-07}}, Daily News&lt;/ref&gt; - ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ දහඅටවන හමුදාපති
* [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] &lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/idUSCOL66488 Attacks blamed on Sri Lanka's Tamil Tigers ], The Reuters&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.sundaytimes.lk/061203/News/n102.html Three-wheeler got closer and closer and then a bang...], The Sunday Times, Asif Furad&lt;/ref&gt; - ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපති, ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ හිටපු ලේකම්, ශ්‍රී ලංකාව
* [[ඩග්ලස් දේවානන්දා|ඩග්ලස් දේවානන්ද]] &lt;ref&gt;{{Citation |title=LTTE explodes a human bomb-targeting Minister Douglas Devananda |url=http://www.asiantribune.com/node/8445 |access-date=2023-04-05 |archive-date=2023-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405114420/http://www.asiantribune.com/node/8445 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=57973 Attempt on Douglas Devananda’s life ], The Island&lt;/ref&gt; - ඊළාම් ජනතා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ නායකයා
* [[නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා]] &lt;ref&gt;[http://www.sundaytimes.lk/960707/newsm.html#nimal Nimal: I'm going back to Jaffna], The Sunday Times&lt;/ref&gt; - ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ වත්මන් ප්‍රවාහන අමාත්‍ය

== සටහන් ==
{{සටහන්ලැයිස්}}

== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: unfit URL]]</text>
      <sha1>m2refjuacr85i0qzu651lb76h7vymod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මන්සූර් අලි ඛාන් (නළුවා)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113866</id>
    <revision>
      <id>800691</id>
      <parentid>607704</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4842" sha1="fo7mpf9vnloesqa7w5tu45c1qwfqzqu" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = මන්සූර් අලි ඛාන්
| image =
| image_size = 200px
| caption = 
| birth_name = මන්සූර් අලි ඛාන් රෝටර්
| birth_date = {{Birth date and age|1961|02|22}}
| birth_place = [[ඔඩ්ඩන්චත්රම්]], [[ඩින්ඩිගල් දිස්ත්‍රික්කය|දිණ්ඩිගල්]], [[තමිල්නාඩු, ඉන්දියාව]]
| death_date = 
| death_place = 
| nationality = Indian
| alma_mater = 
| occupation = Film actor, producer, music director, politician
| years_active = 1990-වර්තමානය
| notable_works = 
| spouse = 
| children = 
| parents = 
}}
'''මන්සූර් අලි ඛාන්''' යනු ඉන්දියානු නළුවෙක්, සංගීත නිර්මාපකයෙක්, ලේඛකයෙක් සහ නිෂ්පාදකයෙකි. ඔහු ප්‍රධාන වශයෙන් [[දෙමළ සිනමාව|දෙමළ චිත්‍රපටවල]] පෙනී සිට ඇති අතර, බොහෝ දුරට ප්‍රතිවිරෝධතා සහ සහායක චරිතවල පෙනී සිට ඇත.

ඔහු ''කැප්ටන් ප්‍රභාකරන්'' (1991) චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිවාදියෙකු ලෙස විශිෂ්ට චරිතයක් ලබා ගත්තේය. මෙම චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වයෙන් පසුව ඔහුට රංගන අවස්ථා රැසක් හිමි විය. ඔහු සියලුම භාෂාවලින් චිත්‍රපට 250 කට අධික සංඛ්‍යාවක රඟපා ඇති අතර චිත්‍රපට ගණනාවක් නිෂ්පාදනය කර අධ්‍යක්ෂණය කර ඇත. ඔහු මලයාලම්, තෙළිඟු සහ කන්නඩ චිත්‍රපට කිහිපයකම ද රඟපා ඇත. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Jai Akash |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/interview/6126.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20041024091139/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/interview/6126.html |archive-date=24 October 2004 |access-date=5 January 2015 |website=IndiaGlitz}}&lt;/ref&gt;

== ළමා අවධිය ==

මන්සූර් අලි ඛාන් උපත ලැබුවේ [[තමිල්නාඩු|තමිල්නාඩුවේ]] ඩින්ඩිගල් හි ය. ඔහුගේ දෙමාපියන් මීසයිකාර අබ්දුල් සලාම් රවුදර් සහ සාගෝරම්මාල් ය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=V |first=Sankaran |date=2022-05-27 |title=பாரதிராஜாவோட அறிமுகம்னா சும்மாவா…இவரு மட்டும் இந்தப்படத்துல நடிச்சிருந்தாருன்னா எங்கேயோ போயிருப்பாரு…! - CineReporters Actor Mansoor alikahn old memories |url=https://cinereporters.com/actor-mansoor-alikahn-old-memories/ |access-date=2022-07-10 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== සිනමා ජීවිතය ==

ඛාන් බොහෝ විට ප්‍රතිවාදී චරිත සහ ප්‍රධාන චරිත කිහිපයක රඟපා ඇත. ඔහුට RK Selvamani අධ්‍යක්ෂණය කළ ''කපිතාන් ප්‍රභාකරන්'' (1991) විසින් දෙමළ සිනමා කර්මාන්තයේ ප්‍රතිවිරෝධකයෙකු ලෙස විශිෂ්ට භූමිකාවක් ලබා ගත් අතර එය බ්ලොක්බස්ටර් බවට පත් වූ අතර, එබැවින් ඔහුට රංගන අවස්ථා රාශියක් ලැබුණි. ඔහු සිය රංගන පාඨමාලාව හැදෑරුවේ මුම්බායි හි අනුපම් කේර්ගේ රංගන පාසලේ ය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Grill-Mill-Mansoor-Ali-Khan/article15774594.ece|title=Grill Mill - Mansoor Ali Khan|last=Kumar|first=S. R. Ashok|date=9 October 2010|work=The Hindu|access-date=26 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20220716061305/https://www.thehindu.com/features/cinema/Grill-Mill-Mansoor-Ali-Khan/article15774594.ece|archive-date=16 July 2022|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>fo7mpf9vnloesqa7w5tu45c1qwfqzqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>චන්ද්‍රසිරි ගජධීර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119614</id>
    <revision>
      <id>800651</id>
      <parentid>608237</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T04:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3617" sha1="pmjoos5fyebtsrv0zx71wth9onez8r0" xml:space="preserve"> {{Infobox MP|honorific-prefix=[[The Honourable|Hon.]]|name=Chandrasiri Gajadeera|honorific-suffix=[[Member of Parliament|MP]]|image=|office=Deputy Minister of Vocational Training|majority=|predecessor=|successor=|term_start=2000|term_end=2001|office2=Deputy Minister of Housing &amp; Construction Industry, Eastern Province Education &amp; Irrigation Development|majority2=|predecessor2=|successor2=|term_start2=|term_end2=|office3=Non-Cabinet Minister of Home Affairs|majority3=|predecessor3=|successor3=|term_start3=2007|term_end3=2010|office4=Deputy Minister of Finance &amp; Planning|majority4=|predecessor4=|successor4=|term_start4=2010|term_end4=12 January 2015|constituency_MP5=[[Matara Electoral District|Matara District]]|parliament5=Sri Lanka|majority5=|predecessor5=|successor5=|term_start5=2004|term_end5=6 September 2019|majority6=|predecessor6=|successor6=|term_start6=1994|term_end6=2001|birth_date={{birth date|1946|02|26|df=y}}|birth_place=|death_date={{death date and age|2019|09|6|1946|02|26|df=y}}|death_place=|nationality=[[Sri Lanka]]n|spouse=|party=[[Communist Party of Sri Lanka]]|otherparty=[[United People's Freedom Alliance]]|relations=|children=|residence=C D 90 Gregorie's Road, [[Colombo]] 07|alma_mater=|occupation=|profession=Attorney-at-Law|signature=|website=|footnotes=}}'''චන්ද්‍රසිරි ගජධීර''' (26 පෙබරවාරි 1946 - 6 සැප්තැම්බර් 2019) &lt;ref&gt; {{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Chandrasiri Gajadeera passed away |url=http://www.dailymirror.lk/breaking_news/Chandrasiri-Gajadeera-passed-away/108-174130 |access-date=2019-09-11 |website=www.dailymirror.lk |language=en}} &lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] දේශපාලනඥයෙක්, &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=CHANDRASIRI GAJADEERA |url=http://www.parliament.lk/directory_of_members/ViewMember.do?memID=1444 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101013021036/http://www.parliament.lk/directory_of_members/ViewMember.do?memID=1444 |archive-date=2010-10-13 |website=Directory of Members |publisher=[[Parliament of Sri Lanka]]}}&lt;/ref&gt; [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රීවරයෙක් සහ පුනරුත්ථාපන &lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/international/article1763841.ece Sri Lankan govt releases former Tigers after rehabilitation programme] {{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} The Hindu - April 24, 2011&lt;/ref&gt; සහ බන්ධනාගාර අමාත්‍යවරයෙකි. &lt;ref&gt;[http://www.thesundayleader.lk/2013/05/05/more-ex-ltte-cadres-to-join-politics/ More Ex-LTTE Cadres To Join Politics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223240/http://www.thesundayleader.lk/2013/05/05/more-ex-ltte-cadres-to-join-politics/ |date=2016-03-03 }} Sunday Leader - May 5, 2013&lt;/ref&gt; ස් ෆ්ස්ඩ්ෆ් ඇWEFර්‍ඨ්WE  FSඇ FSඇඪ්F FSඪ් ඝ්

== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 11වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 10වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:1946 උපත්]]</text>
      <sha1>pmjoos5fyebtsrv0zx71wth9onez8r0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:පාෂාණ (භූ විද්‍යාව)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>180034</id>
    <revision>
      <id>800615</id>
      <parentid>739402</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T13:32:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-52763-35</username>
        <id>81355</id>
      </contributor>
      <comment>/* පාෂාණ වල ආර්ථික වටිනාකම */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>800615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="649" sha1="1irwwgt20kp3rijmcff21bwyaer9h3o" xml:space="preserve">== Bugolaya ==

Pashana [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.142.23|175.157.142.23]] 17:24, 3 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== පාශාන ==

පාශාන [[විශේෂ:දායකත්ව/175.157.142.23|175.157.142.23]] 17:25, 3 අප්‍රේල් 2025 (යූටීසී)

== පාෂාණ වල ආර්ථික වටිනාකම  ==
උදාහරණ සහිතව [[විශේෂ:දායකත්ව/~2026-52763-35|~2026-52763-35]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:~2026-52763-35|talk]]) 13:32, 30 සැප්තැම්බර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>1irwwgt20kp3rijmcff21bwyaer9h3o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800629</id>
      <parentid>800615</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T04:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>පිටුව වෙනුවට '{{Talk header}}' ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින්</comment>
      <origin>800629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15" sha1="6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb" xml:space="preserve">{{Talk header}}</text>
      <sha1>6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180200</id>
    <revision>
      <id>800692</id>
      <parentid>793383</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T10:09:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20920" sha1="hotsdfs0sjxrunyvjasgbtawem23sr3" xml:space="preserve">{{mi|{{notability}}{{COI}}{{Cleanup bare URLs}}}}
{{Infobox religious building
| name                  =මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර  භාවනා අසපුව-බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/br&gt; 
| native_name           =
| image                 =
Damsak-mandiraya.jpg
| image_size            = 
| alt                   = ශ්‍රී ඝටීකාර මහා සෑය සහ  බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය
| caption               = ශ්‍රී ඝටීකාර මහා සෑය සහ 
බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය
| map_type              = Sri Lanka
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_caption           = ශ්‍රී ලංකාව තුල පිහිටීම
| location              =[[මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]],පිට්ටුගල,මාළඹේ,[[ශ්‍රී ලංකාව]]
| coordinates           = {{coord|6|54|33.2|N|79|58|13.6|E|display=inline}}
| religious_affiliation = [[ථේරවාද]]
| deity                 = 
| country               = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| functional_status     = 
| website               =[https://mahamewnawa.lk/වෙබ් අඩවිය]&lt;br&gt;[https://grandtemplebpa.lk/වෙබ් අඩවිය]
| founded_by            = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| year_completed        = 2025
| height_max            = අඩි 160 ක් පමණ.
}}

'''මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව''' පිට්ටුගල යන ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. '''බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය''' ලෙස ද හඳුන්වන මෙම අසපුව වර්ෂ 2001 දී [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ]] මඟපෙන්වීම යටතේ [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ]] තවත් එක් ප්‍රධාන ශාඛාවක් ලෙස ඇරඹි මෙහි වැඩ කොටස් කොටස් ලෙස සිදුකල අතර සම්පූර්ණ වශයෙන්න්නේ වැඩ නිමවා ගෞතම බුදු සසුන වෙත පූජා කිරීම වර්ෂ 2025 අප්‍රේල් මස 12 වන දින එනම් ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2568 ක් වූ බක් පුර පසළොස්වක පොහෝ දීන උත්සවශ්‍රීයෙන් සිදුවිය.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.lk/bpamv/&lt;/ref&gt;

මෙම අසපුවේ පවතින පස් මහල් විහාර මන්දිරය නිසා මේ අසපුව &quot;බුදු පසේබුදු අරහන්තක විහාරය&quot; ලෙස හදුන්වන අතර එහි පලමු මහල හෙවත් බිම් මහලේ සංඝයාගේ පරිහරණය උදෙසා වන කුටි,සංඝාවාසය සහ දාන ශාලාවන්ගෙන් සමන්විත අතර, දෙවන මහලේ අරහන්තක මන්දිරය ද,තෙවන මහලේ පසේබුදු මන්දිරය ද,සිව්වන මහලේ සත්බුදු මන්දිරය ද හා ආකාශ බොධි මණ්ඩපය ද,පස්වන මහල හෙවත් ඉහළ මහලේ ඝටීකාර මහා සෑය ද පවතී.මෙම පස්මහල් විහාර මන්දිරය බුදු,පසේබුදු,අරහන්තක යන තුන් පිරිස උදෙසා ඉදිකල පළමු විහාරය වන අතර එබැවින් මෙය ප්‍රථම තුන්තරා බෝධි විහාරය ලෙස ද සලකනු ලබයි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2008/08/24/tmp.asp?ID=news06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721185050/https://www.budusarana.lk/budusarana/2008/08/24/tmp.asp?ID=news06 |access-date=2025-04-12 |archive-date=2025-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.lankadeepa.lk/provincial_news/%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B7%80%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%9A-%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%B1-%E0%B6%B6%E0%B6%B6%E0%B7%85%E0%B6%BA/59-314202&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.lifie.lk/2018/06/27/27-calm-temples-around-colombo/ |access-date=2025-04-12 |archive-date=2025-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250412155621/https://www.lifie.lk/2018/06/27/27-calm-temples-around-colombo/amp/ }}&lt;/ref&gt;

එසේම මහාමේඝ පුවත් සඟරාව, මහාමේඝ බුද්ධ භූමි වන්දනා හා තාවතිංස යාත්‍රා යන සංවිධාන පවත්වාගෙන යනුලබන්නේ ද මාළඹේ අසපුව ප්‍රධාන කොට ගෙනය.&lt;ref&gt;https://mahamegha.lk/mahamegha-dharmadana/&lt;/ref&gt;

==ශ්‍රී ඝටීකාර මහා සෑය==
කාශ්‍යප බුදු සසුනේ අග්‍ර උපාසක ධුරය දරා හිඳ අනාගාමී ඵලයට පත්ව, බඹ ලොව පහළ වුණු එසේම ගෞතම බුදු සසුනේ ද ශ්‍රාවකත්වය දරා වැඩසිටින හා සම්බුදු සසුන සුරකින්නට බොහෝ උපකාර කරන ඝටීකාර බ්‍රහ්ම රජුගේ ශ්‍රී නාමය උපහාර පිණිස ඉදිවූ ලොව එකම ස්ථූපය වේ.

පරිවාර ස්ථූප 8 කින් ද සමන්විත වන මේ මහා සෑයේ වැඩකටයුතු 2011 දී ඇරඹුණු අතර මල්කම්,ලියකම් වලින් අලංකාරවත් කරන ලද සුවඳවත් සතරැස් කොටුවේ සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා හා අරහන්තක ධාතූන් වහන්සේල නිධන් කිරීම 2014 සැප්තැම්බර් මස සිදුවිය.&lt;ref&gt;https://www.lankadeepa.lk/latest_news/%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B7%80%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%8F-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B7%83%E0%B7%91%E0%B6%BA-%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B6%B4%E0%B7%83-%E0%B6%B8%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8A-%E0%B6%BD%E0%B6%B6%E0%B6%BA%E0%B7%92/1-281371&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.lankadeepa.lk/latest_news/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%BB%E0%B6%A7%E0%B6%A7-%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B7%80-%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BA%E0%B7%92/1-287862&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී පිලින්දිවච්ඡ සුගන්ධ කුටිය===
ශ්‍රී ඝටීකාර මහා සෑයේ ප්‍රධාන ධාතු ගර්භයේ වැඩකටයුතු 2023 දී ආරම්භ වුණු අතර අලංකාරවත් සිතුවම්,මල්කම්,ලියකම් සහිතව ඉදිකල එහි ප්‍රධාන ධාතු නිධානෝත්සවය 2025 වසරේ බක් පුන් පොහෝ දින සිදුවිය.

එහි ප්‍රධාන ධාතු කරඬුව රන් ආලේපිත අතර එය විචිත්‍ර කැටයම් සහිත සුවඳවත් දැවමය ධාතු ආසනයක් මත තැන්පත් කර තිබේ.ඒ වටා රන් ආලේප ලෝහමය සම්බන්ධ ප්‍රතිමා,අරහන්තක ප්‍රතිමා සහ ස්තූප අනුරූ තැන්පත් කර තිබේ.ධාතු කරඩුව තුල ශ්‍රී සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේල 4 නමක් සහ පිලින්දිවච්ඡ මහරහතන් වහන්සේගේ ශාරීරික ධාතූන් වහන්සේල 60 නමක් වඩා හිදුවා තිබේ.එම නිසා මෙම ධාතු මන්දිරය &quot;ශ්‍රී පිලින්දිවච්ඡ සුගන්ධ කුටිය&quot; ලෙස හදුන්වනු ලැබේ.ඊට අමතරව ශ්‍රී ඝටීකාර මහා සෑය ද ඒ හේතුවෙන් '''ශ්‍රී පිලින්දිවච්ඡ මහා සෑය , ශ්‍රී ඝටීකාර පිලින්දිවච්ඡ මහා සෑය''' යන නම් වලින්ද හදුන්වනු ලැබේ.ඒ අනුව මෙම මහා සෑය පිලින්දිවච්ඡ මහරහතන් වහන්සේගේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ධාතු නිධපිත ලෝකයේ එකම ස්ථූපය ද වේ.

ප්‍රධාන ධාතු කරඩුවට ඉහලින් කැටයම් කරන ලද රන් ආලේපිත වෘත්තාකාර ලෝහමය වාහලයකින් සමන්විත වන අතර කරඩුව වටා ධාතූන් වහන්සේල වන්දනා කිරීමට පැමිණෙන ඝටීකාර බ්‍රහ්ම රාජයා ප්‍රධාන බඹ පිරිස හා සක්දෙව් රජු,සුසීම දෙව්රජු,විස්කම් දෙව්රජු,සතරවරම් දෙව්රජවරු ආදී දෙවිවරු ජීවමාන අයුරින් සිතුවම් කර තිබේ.

ඊට අමතරව ස්ථූප මලුවේ ඇති ප්‍රකාර බැම්ම අඩි 160 ක පමණ අලංකාරවත් පෙරහැර කැටයමකින් අලංකාර කර තිබේ.
ස්ථූපය වටා වාහල්කඩ සතරක් පවතින අතර එක් එක් වාහල්කඩ දෙපස ද්වාර 2 බැගින් සම්පූර්ණ ද්වාර 8 කින් ප්‍රධාන ධාතු ගර්භය තුලට පිවිසිය හැකි ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.මෙම ප්‍රධාන ධාතු ගර්භය දැකගැනීමට සෑම විටම විවෘත කර නොතිබෙන වසරකට වරක් පමණක් එය ප්‍රදර්ශනය කෙරේ.
&lt;ref&gt;https://www.lankadeepa.lk/latest_news/%E0%B6%85%E0%B6%B8-%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%AD%E0%B6%B1%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B6%E0%B6%B0%E0%B6%BA/1-265734&lt;/ref&gt;

==ශ්‍රී ඝටීකාර මහා සෑ වන්දනා ගාථාව==
&lt;blockquote&gt;
'''කස්සප දසබල මුණිණෝ&lt;br&gt;අග්ඝෝ පට්ඨාය ඝං ඉඳ&lt;br&gt;අනාගාමි උපාසකං&lt;br&gt;බ්‍රහ්මලෝකූපගංවරං&lt;br&gt;සප්පුරිෂ බ්‍රහ්මරාජස්ස&lt;br&gt;තස්ස නාමේන කාරිතං&lt;br&gt;ඝටීකාරං නාම ථූපං&lt;br&gt;වන්දාමි සාදරේමහං'''&lt;/blockquote&gt;

==ශ්‍රී සත්බුදු මන්දිරය==
කල්ප සියයක් ඇතළත ලොව පහල වී වදාල විපස්සී,සිඛී,වෙස්සභූ,කකුසඳ,කෝණාගමන,කාශ්‍යප හා ගෞතම යන සත්බුදුරජාණන් වහන්සේල උදෙසා මේ විහාර මන්දිරය ඉදිකර ඇත.මෙම විහාර මන්දිරයේ වැඩකටයුතු වසරේ ඇරඹුණු අතර 2022 වසරේ දී වැඩ නිමවීය.

මෙහි මධ්‍යයේ ආසනයේ ජීවමාන අයුරින් නිරූපණය වන සේ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා ඉදිකල හිඳි බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් පවතින අතර එය ධ්‍යාන මුද්‍රාව සහිත වේ.ඒ වටා ප්‍රදක්ෂිණ පථයක් පවතින අතර ප්‍රදක්ෂිණ පථය වටා විපස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිට කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේ දක්වා වන බුදුරජාණන් වහන්සේල සය නම උදෙසා හිටි බුද්ධ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කර තිබේ.

මේ සත්බුදු මන්දිරය තුලින් ම ආකාශ බෝධි මණ්ඩපය වෙත පිවිසිය හැකිමුත් මේ වන විට එහි බෝධීන් වහන්සේ වර්ධනය වන විට ඇති වන ගැටලු මත පහල භූමියේ වෙනම බෝධි මණ්ඩපයක් ඉදිකර රෝපණය කර තිබේ.

==ශ්‍රී පසේබුදු මන්දිරය==
බුද්ධ ශාසන දෙකක් අතර කාලේ පහළවන  පසේබුදු රජාණන් වහන්සේල උදෙසා මේ විහාර මන්දිරය ඉදිකර තිබේ.පසේබුදු රජාණන් වහන්සේල උදෙසා ලෝකයේ ඉදිකර ඇති ප්‍රථම හා එකම විහාර මන්දිරය මෙය වන අතර මෙහි පසේබුදුවරු 8 නමක් නිරූපණය කරමින් පච්චේක බුද්ධ ප්‍රතිමා 8 නමක් නිර්මාණය කර තිබේ.

එසේම ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ තුල සදහන් වන පරිදි උන්වහන්සේල වැඩසිටින ගන්ධමානව නම් පර්වතය පාමුල ඇති &quot;මණ්ජූස්රක වෘක්ෂය&quot; ද නිර්මාණය කර තිබේ.පසේ බුදු රජාණන් වහන්සේ නමක් ලොව පහළ වූ බව එහි සිටින අනෙක් පසේබුදු රජාණන් වහන්සේල දැනගන්නා විශාල ප්‍රමාණයක් රේණු සහිත රන්මල් ද වෘක්ෂය පුරා නිර්මාණය කර තිබේ.තවද ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ තුල පසේබුදුවරු තනි අඟකින් යුතු කගවේනකුට උපමා කර ඇති අතර එය නිරූපණය කිරීමට මෙම මන්දිරය පුරා තනි අඟකින් යුතු කගවේන රූප මන්දිරය පුරාවට කැටයම් කර ඇත.

ඊට අමතරව මේ මන්දිරය ස්වාමීන් වහන්සේලා උදෙසා බවුන් වැඩීමට භාවනා ශාලාවකින් ද සමන්විත වේ.

==ශ්‍රී අරහන්තක මන්දිරය==
[[File:Sariputta-statue.jpg|alt=Mahamevnawa Buddhist Monastery|thumb|අරහන්තක මන්දිරයේ සාරිපුත්ත මහරහත් ප්‍රතිමාව]]
බුද්ධ ශාසනයක පහළ වන නික්ලේශී අරහත් උතුමන් උදෙසා ඉදිකර ඇති මෙම විහාර මන්දිරයේ වැඩ ආරම්භ වන්නේ වසරේ දී වන අතර වසරේ දී වැඩ නිමවිය.

මෙයට ඇතුලු වන විටම ප්‍රධාන බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ දර්ශනය වන අතර එම ප්‍රතිමාව දෙපස සාරිපුත්ත-මොග්ගල්ලාන අග්‍රශාවක ප්‍රතිමාව නිර්මාණය කර තිබේ.මන්දිරය වටා මහාකාශ්‍යප,ආනන්ද,බක්කුල,අංගුලිමාල ආදී දඹදිව මහරහතන් වහන්සේලා රාශියකගේ ද,මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ,කුජ්ජතිස්ස-මහාව්යග්ග මහරහතන් වහන්සේලාගේ(ධර්මාශෝක රජුගේ හා දේවානම්පියතිස්ස රජුගේ අවසන් ජීවිතය ලෙස මහාවංශය තුල වේ),කැලණි ප්‍රදේශයේ සිටි කැලණිතිස්ස මහරහතන් වහන්සේගේ හා ලක්වැසි මලියදේව මහරහතන් වහන්සේගේ ද මහරහත් ප්‍රතිමා නිර්මාණය කර තිබේ.

මීට අමතරව සම්බන්ධ ධාතු මන්දිරය සහ දම්සක් මන්දිරය යනුවෙන් තවත් මන්දිර දෙකක් නිර්මාණය කර ඇති අතර දම්සක් මන්දිරය තුල සිංහල-පාලි ත්‍රිපිටකය ද,ඉංග්‍රීසි-පාලි ත්‍රිපිටකය ද තැන්පත් කර ඇත.

==විශේෂත්වය==
*මෙම විහාරය; බුදු,පසේබුදු,මහරහත් උතුමන් යන තුන් පිරිස උදෙසාම එකම තැනක ඉදිවූ ලොව ප්‍රථම තුන්තරා බෝධි විහාරය වේ.
*ඉහල මහලේ වැඩ සිටින ශ්‍රී ඝටීකාර මහා සෑය,කාශ්‍යප බුදු සසනේ අග්‍ර උපස්ථායකව සිට බඹ ලොව පහළ වූ ගෞතම බුදු සසුනේද ශ්‍රාවක වූ ඝටීකාර මහ බඹුගේ නාමයෙන් ඉදි වූ ලොව එකම ස්ථූපය වේ.
*එසේම,ගෞතම බුදු සසුනේ මහා ශ්‍රාවක වූ පිලින්දිවච්ඡ මහරහතන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේල වැඩිම ප්‍රමාණයක් නිධන් කර ඇති එකම ස්ථූපය වේ.එබැවින් පිලින්දිවච්ඡ මහරහතන් වහන්සේ උදෙසා ඉදි වූ ස්ථූපය ලෙසද සැලකේ.
*තවද,මෙම විහාරයේ ඇති පසේබුදු මන්දිරය;පසේබුදු රජාණන් වහන්සේල උදෙසා ඉදිවූ ලොව එකම හා ප්‍රථම විහාරය වේ.

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]]
*[[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
*[[කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය]]
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය]]
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]</text>
      <sha1>hotsdfs0sjxrunyvjasgbtawem23sr3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කිරිබුරුල්ලේ ප්‍රදාහ රෝගය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>190781</id>
    <revision>
      <id>800625</id>
      <parentid>800464</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T03:17:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10323" sha1="6n9pnscwvekbvm9hfboq0b0rj8pi161" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =කිරිබුරුල්ලේ ප්‍රදාහ රෝගය
|synonym          =බුරුලු ප්‍රදාහය, ස්තන ප්‍රදාහය, බුරුළු ප්‍රදාහය
|image            =Atlas of clinical surgery; with special reference to diagnosis and treatment for practitioners and students (1908) (14768289625).jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =1900 ගණන්වල මුල් භාගයේ බුරුළු ප්‍රදාහයේ චිත්‍රයක්
|pronounce        ={{IPAc-en|m|æ|s|t|ˈ|aɪ|t|ᵻ|s}}
|specialty        =[[නාරිවේදය|නාරිවේදය]]
|symptoms         =පියයුරු වේදනාව සහ රතු පැහැ ගැනීම, උණ&lt;ref name=Ob2016/&gt;
|onset            =වේගවත්&lt;ref name=Ob2016/&gt;
|duration         =
|causes           =
|risks            =
|diagnosis        =රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව&lt;ref name=AFP2008/&gt;
|differential     =සිර වුණු කිරි නාලය,&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Ferri|first1=Fred F.|title=Ferri's Clinical Advisor 2010 E-Book: 1 හි පොත් 5|date=2009|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323076852|page=593|url=https://books.google.ca/books?id=rtcoDwAAQBAJ&amp;pg=PA593|language=en|access-date=2017-12-09|archive-date=2019-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190916141356/https://books.google.ca/books?id=rtcoDwAAQBAJ&amp;pg=PA593|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[පියයුරු ඉදිමීම]],&lt;ref&gt;{{උපුටා දක්වන පොත |last1=බුටාරෝ |first1=ටෙරී මහන් |last2=ට්‍රයිබුල්ස්කි |first2=ජෝආන් |last3=බේලි |first3=පැට්‍රීෂියා පොල්ගාර් |last4=සැන්ඩ්බර්ග්-කුක් |first4=ජෝආන් |title=ප්‍රාථමික සත්කාර: සහයෝගීතා පිළිවෙතක් |date=2007 |publisher=එල්සෙවියර් සෞඛ්‍ය විද්‍යාව |isbn=978-0323078412 |page=PT1608 |url=https://books.google.ca/books?id=9UKXp6dSSgEC&amp;pg=PT1608 |access-date=2017-12-09 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925130845/https://books.google.ca/books?id=9UKXp6dSSgEC&amp;pg=PT1608 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; [[පියයුරු පිළිකා]] (දුර්ලභයි)&lt;ref name=Ob2016/&gt;
|prevention       =හොඳ තාක්ෂණයක් සහිතව නිතර [[මව්කිරි දීම]]&lt;ref name=AFP2008/&gt;
|treatment        =[[ප්‍රතිජීවක|ප්‍රතිජීවක]] ([[සෙෆලෙක්සින්]]), [[ඉබුප්‍රොෆෙන්]]&lt;ref name=AFP2008/&gt;&lt;ref name=Ob2016/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =මව්කිරි දෙන කාන්තාවන්ගෙන් 10% ක්&lt;ref name=AFP2008/&gt;
|deaths           =
}}

'''කිරිබුරුල්ලේ ප්‍රදාහ රෝගය''' යනු [[තනය|පියයුරු]] හෝ බුරුල්ලේ ඇති වන [[ප්‍රදාහ|දැවිල්ලක්]] වන අතර එය සාමාන්‍යයෙන් [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීම]] සමඟ සම්බන්ධ වේ.&lt;ref name=&quot;Ob2016&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Berens PD|title=Breast Pain: Engorgement, Nipple Pain, and Mastitis|journal=Clinical Obstetrics and Gynecology|volume=58|issue=4|pages=902–14|date=December 2015|pmid=26512442|doi=10.1097/GRF.0000000000000153|url=https://semanticscholar.org/paper/a3f96251efd59a92f82ed618dda1fea955027fbe|access-date=2020-01-22|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828160043/https://www.semanticscholar.org/paper/Breast-Pain%3A-Engorgement%2C-Nipple-Pain%2C-and-Berens/a3f96251efd59a92f82ed618dda1fea955027fbe|url-status=live}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFBerens2015&quot;&gt;Berens PD (December 2015). [https://semanticscholar.org/paper/a3f96251efd59a92f82ed618dda1fea955027fbe &quot;Breast Pain: Engorgement, Nipple Pain, and Mastitis&quot;]. ''Clinical Obstetrics and Gynecology''. '''58''' (4): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;902–&lt;/span&gt;14. [[Digital object identifier|doi]]:[https://doi.org/10.1097%2FGRF.0000000000000153 10.1097/GRF.0000000000000153]. [[පබ්මෙඩ්|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26512442 26512442]. {{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.semanticscholar.org/paper/Breast-Pain%3A-Engorgement%2C-Nipple-Pain%2C-and-Berens/a3f96251efd59a92f82ed618dda1fea955027fbe |archive-url=https://web.archive.org/web/20210828160043/https://www.semanticscholar.org/paper/Breast-Pain%3A-Engorgement%2C-Nipple-Pain%2C-and-Berens/a3f96251efd59a92f82ed618dda1fea955027fbe |access-date=2026-02-28 |archive-date=2021-08-28}}from the original on 2021-08-28&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;2020-01-22&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt; {{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.semanticscholar.org/paper/Breast-Pain%3A-Engorgement%2C-Nipple-Pain%2C-and-Berens/a3f96251efd59a92f82ed618dda1fea955027fbe |archive-url=https://web.archive.org/web/20210828160043/https://www.semanticscholar.org/paper/Breast-Pain%3A-Engorgement%2C-Nipple-Pain%2C-and-Berens/a3f96251efd59a92f82ed618dda1fea955027fbe |access-date=2026-02-28 |archive-date=2021-08-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=The Worldwatch Institute|title=State of the World 2006: Special Focus: China and India|date=2015|publisher=Island Press|isbn=9781610916332|page=36|url=https://books.google.ca/books?id=24TCBgAAQBAJ&amp;pg=PA36|language=en|access-date=2017-12-09|archive-date=2018-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003181637/https://books.google.ca/books?id=24TCBgAAQBAJ&amp;pg=PA36|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Ratcliffe|first=Stephen D.|title=Family Medicine Obstetrics|date=2008|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0323043069|page=634|url=https://books.google.ca/books?id=oHkHP3JLArIC&amp;pg=PA634|language=en|access-date=2017-12-09|archive-date=2018-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181003141552/https://books.google.ca/books?id=oHkHP3JLArIC&amp;pg=PA634|url-status=live}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ අතර සාමාන්‍යයෙන් එම ප්‍රදේශයේ වේදනාව සහ රතු පැහැ ගැනීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Ob2016&quot; /&gt; බොහෝ විට ඒ ආශ්‍රිත [[උණ]] සහ සාමාන්‍ය වේදනාවක් ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;Ob2016&quot; /&gt; ආරම්භය සාමාන්‍යයෙන් තරමක් වේගවත් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු පළමු මාස කිහිපය මෙය තුළ සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Ob2016&quot; /&gt; සංකූලතා අතරට සැරව ගෙඩි සෑදීම ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;AFP2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Spencer JP|title=Management of mastitis in breastfeeding women|url=https://archive.org/details/sim_american-family-physician_2008-09-15_78_6/page/727|journal=American Family Physician|volume=78|issue=6|pages=727–31|date=September 2008|pmid=18819238}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFSpencer2008&quot;&gt;Spencer JP (September 2008). &quot;Management of mastitis in breastfeeding women&quot;. ''American Family Physician''. '''78''' (6): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;727–&lt;/span&gt;31. [[පබ්මෙඩ්|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18819238 18819238].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

අවදානම් සාධක අතරට ළදරුවා පියයුරු අල්ලා ගැනීම දුර්වල වීම, ඉරිතලා ඇති තනපුඩු, පියයුරු පොම්ප භාවිතා කිරීම සහ කිරි වැරීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Ob2016&quot; /&gt; බහුලවම මේ සම්බන්ධ වන බැක්ටීරියා වන්නේ ''ස්ටැෆිලොකොකස්'' සහ ''ස්ට්‍රෙප්ටොකොකුස වේ.''&lt;ref name=&quot;Ob2016&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;AFP2008&quot; /&gt; සැරවගෙඩි; විස්ඵෝට තිබේ දැයි හඳුනා ගැනීම සඳහා අල්ට්‍රා සවුන්ඩ් (අතිධ්වනි පරිලෝකනය) ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Ob2016&quot; /&gt;

මෙම රෝගය වැළැක්වීම සඳහා සුදුසුම ක්‍රමය වන්නේ නිසි මව්කිරි දීමේ ක්‍රම අනුගමනය කිරීමයි.&lt;ref name=&quot;AFP2008&quot; /&gt; ආසාදනයක් ඇති විට, සෙෆලෙක්සින් වැනි [[ප්‍රතිජීවක]] නිර්දේශ කළ හැක.&lt;ref name=&quot;AFP2008&quot; /&gt; පියයුරු හිස් කිරීම සුව කිරීම සඳහා වැදගත් වන බැවින්, මව්කිරි දීම සාමාන්‍යයෙන් දිගටම කරගෙන යා යුතුය.&lt;ref name=&quot;AFP2008&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Ob2016&quot; /&gt; ප්‍රෝබයොටික් වලින් ප්‍රතිලාභ ලැබෙන බවට තාවකාලික සාක්ෂි සහාය දක්වයි.&lt;ref name=&quot;Ob2016&quot; /&gt; මව්කිරි දෙන කාන්තාවන්ගෙන් 10% ක් පමණ මෙම රෝගයට ගොදුරු වේ.&lt;ref name=&quot;AFP2008&quot; /&gt;

== ආශ්‍රිත ==
&lt;references /&gt;
[[Category:කාන්තා රෝග]]
[[Category:රෝග]]
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>6n9pnscwvekbvm9hfboq0b0rj8pi161</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194424</id>
    <revision>
      <id>800696</id>
      <parentid>800473</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:26:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19241" sha1="bc8jyg7jd8dz3ij88ka6mgjq9103wcl" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස්
|synonym          =
|image            =Rheumatoid_Arthritis.JPG
|image_size       =
|alt              =
|caption          =රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස් නිසා බෙහෙවින් විකෘතිභාවයට පත්වූ අතක්; වර්තමාන ප්‍රතිකාර මඟින් මෙවන් විකෘතිතා ඇතිවීම වළක්වාගත හැකිය.
|pronounce        =
|specialty        =[[Rheumatology|සන්ධිවේදය]]
|symptoms         =උණුසුම්, ඉදිමුණු, වේදනාකාරී සන්ධි&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|onset            =මැදි විය&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|duration         =ජීවිත කාලයම&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|causes           =නොදනී&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රෝග ලක්ෂණ, [[වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]], රුධිර පරීක්ෂණ&lt;ref name=NIH2014/&gt;&lt;ref name=Majithia2007/&gt;
|differential     =[[ලූපස්|සිස්ටීමික් ලූපස් එරිතිමැටෝසස්]], [[සොරයටික් ආත්රයිටිස්]], [[ෆයිබ්‍රොමයල්ජියා]]&lt;ref name=Majithia2007/&gt;
|prevention       =
|treatment        =
|medication       =[[වේදනා නාශක]], [[ග්ලූකොකෝටිකොයිඩ|ස්ටෙරොයිඩ]], [[ස්ටෙරොයිඩ නොවන ප්‍රති ප්‍රදාහක ඖෂධ]], [[රෝග නවීකරණය කරන ප්‍රතිරූමටික ඖෂධ]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|prognosis        =
|frequency        =0.5–1% (වැඩිහිටියන්  [[සංවර්ධිත ලෝකය]])&lt;ref name=Lancet2016/&gt;
|deaths           =30,000 (2015)&lt;ref name=GBD2015De&gt;{{cite journal | vauthors = Wang H, Naghavi M, Allen C, Barber RM, Bhutta ZA, Carter A, etal | collaboration = GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators | title = Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet | volume = 388 | issue = 10053 | pages = 1459–1544 | date = October 2016 | pmid = 27733281 | pmc = 5388903 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31012-1 }}&lt;/ref&gt;
}}

'''රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස්''' ('''RA''') යනු ප්‍රධාන වශයෙන් සන්ධිවලට බලපාන දිගු කාලීන ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ ආබාධයකි.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Handout on Health: Rheumatoid Arthritis|url=http://www.niams.nih.gov/health_info/Rheumatic_Disease/default.asp|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=July 2, 2015|date=August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630212818/http://niams.nih.gov/Health_Info/Rheumatic_Disease/default.asp|archive-date=June 30, 2015}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://www.niams.nih.gov/health_info/Rheumatic_Disease/default.asp &quot;Handout on Health: Rheumatoid Arthritis&quot;]. ''National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases''. August 2014. {{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://niams.nih.gov/Health_Info/Rheumatic_Disease/default.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20150630212818/http://niams.nih.gov/Health_Info/Rheumatic_Disease/default.asp |access-date=May 21, 2026 |archive-date=June 30, 2015}}from the original on June 30, 2015&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;July 2,&lt;/span&gt; 2015&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt; {{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://niams.nih.gov/Health_Info/Rheumatic_Disease/default.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20150630212818/http://niams.nih.gov/Health_Info/Rheumatic_Disease/default.asp |access-date=May 21, 2026 |archive-date=June 30, 2015}}&lt;/ref&gt; එය සාමාන්‍යයෙන් සන්ධි උණුසුම්, ඉදිමී සහ වේදනාකාරී වීමට හේතු වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; වේදනාව සහ තද ගතිය බොහෝ විට විවේකයෙන් පසු තවත් උග්‍ර වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; බොහෝ විට, මැණික් කටුව සහ අත් සම්බන්ධ වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ශරීරයේ දෙපසම එකම සන්ධි සම්බන්ධ වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; මෙම රෝගය ශරීරයේ අනෙකුත් කොටස් වලටද බලපෑ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; මෙය රතු රුධිර සෛල ප්‍රමාණය අඩු වීමට, පෙනහළු වටා ප්‍රදාහක ඇතිවීමට සහ හදවත වටා ප්‍රදාහක තත්ත්ව හේතු විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; උණ සහ අඩු ශක්තියක් ද ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; බොහෝ විට, රෝග ලක්ෂණ සති හෝ මාස ගණනක් තුළ ක්‍රමයෙන් මතු වේ.&lt;ref name=&quot;Majithia2007&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Majithia V, Geraci SA|title=Rheumatoid arthritis: diagnosis and management|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-medicine_2007-11_120_11/page/936|journal=The American Journal of Medicine|volume=120|issue=11|pages=936–9|date=November 2007|pmid=17976416|doi=10.1016/j.amjmed.2007.04.005}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFMajithiaGeraci2007&quot;&gt;Majithia V, Geraci SA (November 2007). &quot;Rheumatoid arthritis: diagnosis and management&quot;. ''The American Journal of Medicine''. '''120''' (11): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;936–&lt;/span&gt;9. [[Digital object identifier|doi]]:[https://doi.org/10.1016%2Fj.amjmed.2007.04.005 10.1016/j.amjmed.2007.04.005]. [[පබ්මෙඩ්|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17976416 17976416].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

'''රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස්''' ඇතිවීමට හේතුව පැහැදිලි නැතත්, එයට [[ප්‍රවේණි විද්‍යාව|ජානමය]] සහ පාරිසරික සාධකවල එකතුවක් සම්බන්ධ වන බව විශ්වාස කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; මෙහි  යාන්ත්‍රණයට ශරීරයේ [[ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය]] මඟින් සන්ධිවලට පහර දීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; මෙය සන්ධි ප්‍රාවරයේ ප්‍රදාහය හා ඝණ වීමක් ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; එය යටින් පවතින අස්ථි හා කාටිලේජයට ද බලපායි.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය බොහෝ දුරට සිදු කරනු ලබන්නේ පුද්ගලයෙකුගේ සංඥා සහ රෝග ලක්ෂණ පදනම් කරගෙන ය.&lt;ref name=&quot;Majithia2007&quot; /&gt; [[Medical imaging|එක්ස් කිරණ]] සහ රසායනාගාර පරීක්ෂණ මගින් රෝග විනිශ්චය සඳහා සහාය විය හැකිය හෝ සමාන රෝග ලක්ෂණ ඇති වෙනත් රෝග බැහැර කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; ඒ හා සමානව ඇතිවිය හැකි අනෙකුත් රෝග අතර [[ලූපස්|සිස්ටීමික් ලූපස් එරිතිමැටෝසස්]]  , සොරයටික් ආත්රයිටිස් සහ ෆයිබ්‍රොමියල්ජියා ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Majithia2007&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාරයේ අරමුණු වන්නේ වේදනාව අඩු කිරීම, ඉදිමුන අඩු කිරීම සහ පුද්ගලයෙකුගේ සමස්ත ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීමයි.&lt;ref name=&quot;NICE2015&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Rheumatoid arthritis in adults: management: recommendations: Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/CG79/chapter/Recommendations|publisher=NICE|date=December 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170416130024/https://www.nice.org.uk/guidance/CG79/chapter/Recommendations|archive-date=2017-04-16}} {{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.nice.org.uk/guidance/CG79/chapter/Recommendations |access-date=2026-05-21 |archive-date=2017-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416130024/https://www.nice.org.uk/guidance/CG79/chapter/Recommendations }}&lt;/ref&gt; විවේකය සහ ව්‍යායාම සමතුලිත කිරීම, ස්ප්ලින්ට් භාවිතය හෝ සහායක උපාංග භාවිතය මගින් මෙය උපකාරී විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Rausch Osthoff AK, Juhl CB, Knittle K, Dagfinrud H, Hurkmans E, Braun J, Schoones J, Vliet Vlieland TP, Niedermann K|display-authors=6|title=Effects of exercise and physical activity promotion: meta-analysis informing the 2018 EULAR recommendations for physical activity in people with rheumatoid arthritis, spondyloarthritis and hip/knee osteoarthritis|journal=RMD Open|volume=4|issue=2|pages=e000713|date=2018-12-04|pmid=30622734|pmc=6307596|doi=10.1136/rmdopen-2018-000713}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Park Y, Chang M|title=Effects of rehabilitation for pain relief in patients with rheumatoid arthritis: a systematic review|journal=Journal of Physical Therapy Science|volume=28|issue=1|pages=304–8|date=January 2016|pmid=26957779|pmc=4756025|doi=10.1589/jpts.28.304}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ සඳහා උපකාර කිරීම සඳහා වේදනා ඖෂධ, ස්ටෙරොයිඩ් සහ NSAIDs නිතර භාවිතා වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; රෝගයේ ප්‍රගතිය මන්දගාමී කිරීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා හයිඩ්‍රොක්සික්ලෝරෝක්වීන් සහ මෙතොට්‍රෙක්සෙට් වැනි රෝග වෙනස් කරන ප්‍රති-රූමැටික් ඖෂධ (DMARDs) භාවිතා කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; රෝගය වෙනත් ප්‍රතිකාර වලට ප්‍රතිචාර නොදක්වන විට ජීව විද්‍යාත්මක DMARD භාවිතා කළ හැක.&lt;ref name=&quot;ACR2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Singh JA, Saag KG, Bridges SL, Akl EA, Bannuru RR, Sullivan MC, Vaysbrot E, McNaughton C, Osani M, Shmerling RH, Curtis JR, Furst DE, Parks D, Kavanaugh A, O'Dell J, King C, Leong A, Matteson EL, Schousboe JT, Drevlow B, Ginsberg S, Grober J, St Clair EW, Tindall E, Miller AS, McAlindon T|title=2015 American College of Rheumatology Guideline for the Treatment of Rheumatoid Arthritis|journal=Arthritis &amp; Rheumatology|volume=68|issue=1|pages=1–26|date=January 2016|pmid=26545940|doi=10.1002/art.39480|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, ඒවාට අහිතකර බලපෑම් ඇතිවීමේ වැඩි අනුපාතයක් තිබිය හැකිය.&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Singh JA, Wells GA, Christensen R, Tanjong Ghogomu E, Maxwell L, Macdonald JK, Filippini G, Skoetz N, Francis D, Lopes LC, Guyatt GH, Schmitt J, La Mantia L, Weberschock T, Roos JF, Siebert H, Hershan S, Lunn MP, Tugwell P, Buchbinder R|title=Adverse effects of biologics: a network meta-analysis and Cochrane overview|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD008794|date=February 2011|pmid=21328309|doi=10.1002/14651858.CD008794.pub2|pmc=7173749}}&lt;/ref&gt; සන්ධි අලුත්වැඩියා කිරීම, ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම හෝ පෑස්සීම  සඳහා සැත්කම් ඇතැම් අවස්ථාවන්හිදී උපකාරී විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; බොහෝ විකල්ප වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා සාක්ෂි මගින් සහාය නොදක්වයි.&lt;ref name=&quot;Ef2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Efthimiou P, Kukar M|title=Complementary and alternative medicine use in rheumatoid arthritis: proposed mechanism of action and efficacy of commonly used modalities|journal=Rheumatology International|volume=30|issue=5|pages=571–86|date=March 2010|pmid=19876631|doi=10.1007/s00296-009-1206-y}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NCCIH&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Rheumatoid Arthritis and Complementary Health Approaches|url=http://nccih.nih.gov/health/RA/getthefacts.htm|publisher=National Center for Complementary and Integrative Health|access-date=July 1, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705082102/https://nccih.nih.gov/health/RA/getthefacts.htm|archive-date=July 5, 2015|date=January 2006}} {{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://nccih.nih.gov/health/RA/getthefacts.htm |access-date=May 21, 2026 |archive-date=July 5, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150705082102/https://nccih.nih.gov/health/RA/getthefacts.htm }}&lt;/ref&gt;

2015 වන විට RA මිලියන 24.5 ක පමණ ජනතාවකට බලපායි &lt;ref name=&quot;GBD2015Pre&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, etal|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|date=October 2016|pmid=27733282|pmc=5055577|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6}}&lt;/ref&gt; මෙය [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත ලෝකයේ]] වැඩිහිටියන්ගෙන් 0.5 ත් 1% ත් අතර වන අතර සෑම වසරකම පුද්ගලයින් 100,000 කට 5 ත් 50 ත් අතර සංඛ්‍යාවක් මෙම තත්ත්වය අලුතින් වර්ධනය වේ.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Smolen JS, Aletaha D, McInnes IB|title=Rheumatoid arthritis|journal=Lancet|volume=388|issue=10055|pages=2023–2038|date=October 2016|pmid=27156434|doi=10.1016/S0140-6736(16)30173-8|url=http://eprints.gla.ac.uk/131249/1/131249.pdf|access-date=2020-07-07|archive-date=2020-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222093809/http://eprints.gla.ac.uk/131249/1/131249.pdf|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201222093809/http://eprints.gla.ac.uk/131249/1/131249.pdf|date=2020-12-22}}&lt;/ref&gt; ආරම්භය බොහෝ විට මැදිවියේදී සිදුවන අතර කාන්තාවන්ට පිරිමින්ට වඩා 2.5 ගුණයකින් වැඩි වාර ගණනක් බලපායි.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; 1990 දී මරණ 28,000 ක් වූ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2013 දී මරණ 38,000 ක් සිදුවිය.&lt;ref name=&quot;GDB2013&quot;&gt;{{Cite journal|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|volume=385|issue=9963|pages=117–71|date=January 2015|pmid=25530442|pmc=4340604|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|last=GBD 2013 Mortality Causes of Death Collaborators}}&lt;/ref&gt; RA පිළිබඳ පළමු පිළිගත් විස්තරය 1800 දී පැරිසියේ ඔගස්ටින් ජේකබ් ලැන්ඩ්‍රේ-බෝවායිස් (1772–1840) විසින් සිදු කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Landre1800&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Landré-Beauvais AJ|title=La goutte asthénique primitive (doctoral thesis)|year=1800|location=Paris}} reproduced in {{Cite journal|vauthors=Landré-Beauvais AJ|title=The first description of rheumatoid arthritis. Unabridged text of the doctoral dissertation presented in 1800|journal=Joint, Bone, Spine|volume=68|issue=2|pages=130–43|date=March 2001|pmid=11324929|doi=10.1016/S1297-319X(00)00247-5}}&lt;/ref&gt; රූමටොයිඩ් ''ආතරයිටිස්'' යන පදය ජලීය සහිත සහ ඉදිමුම් ඇති සන්ධි සඳහා වන ග්‍රීක භාෂා යෙදුම මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;Paget2002&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Paget|first=Stephen A.|last2=Lockshin|first2=Michael D.|last3=Loebl|first3=Suzanne|title=The Hospital for Special Surgery Rheumatoid Arthritis Handbook Everything You Need to Know|date=2002|publisher=John Wiley &amp; Sons|location=New York|isbn=9780471223344|pages=32|url=https://books.google.com/books?id=akacOyQrnKkC&amp;pg=PA32|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222110341/https://books.google.com/books?id=akacOyQrnKkC&amp;pg=PA32|archive-date=2017-02-22}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;


{{Medical condition classification and resources
| DiseasesDB = 11506
| ICD10 = {{ICD10|M|05||m|05}}-{{ICD10|M|06||m|05}}, {{ICD10|M45}} (spine)
| ICD9 = {{ICD9|714}}
| OMIM = 180300
| MedlinePlus = 000431
| eMedicineSubj = article
| eMedicineTopic = 331715
| eMedicine_mult = {{eMedicine2|article|1266195}} {{eMedicine2|article|305417}} {{eMedicine2|article|401271}} {{eMedicine2|article|335186}} {{eMedicine2|article|808419}}
| MeshID = D001172
|ICD10CM={{ICD10CM|M05}}-{{ICD10CM|M06}}, {{ICD10CM|M45}} (spine)|ICD11={{ICD11|FA20}}, {{ICD11|FA92.0Z}} (spine)
}}
{{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}}
{{Autoimmune diseases}}
{{Authority control}}

[[්‍රප්‍රවර්ගය:රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස්| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සන්ධිවේදය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග]]

[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>bc8jyg7jd8dz3ij88ka6mgjq9103wcl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:LP Thathsara</title>
    <ns>2</ns>
    <id>195902</id>
    <revision>
      <id>800596</id>
      <parentid>795451</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T12:09:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LP Thathsara</username>
        <id>79833</id>
      </contributor>
      <origin>800596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="bpd5cit6h2q965ska03ghkall3v6uj2" xml:space="preserve">LP Thathsara</text>
      <sha1>bpd5cit6h2q965ska03ghkall3v6uj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:Sathiamanai</title>
    <ns>2</ns>
    <id>196848</id>
    <revision>
      <id>800677</id>
      <parentid>800352</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T05:26:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sathiamanai</username>
        <id>81252</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Linked</comment>
      <origin>800677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="578" sha1="2z9xdwhvismn90we6uivmz3qud08myk" xml:space="preserve">ආයුබෝවන්! මම සත්‍යමානයි. මම [[කේ.ඒ. එස් සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය]] ([[:ta:கே. ஏ. எஸ் சத்தியமனை நூலகம்|K.A.S Sathiamanai Library]]) ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වන අතර දෙමළ සාහිත්‍යය සහ ප්‍රාදේශීය ඉතිහාසය සම්බන්ධ මාතෘකා සඳහා දායක වීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමි.</text>
      <sha1>2z9xdwhvismn90we6uivmz3qud08myk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:Renamed user 3120d2418bd3ea0f7fea7de4fdf55acd</title>
    <ns>3</ns>
    <id>196874</id>
    <revision>
      <id>800672</id>
      <parentid>800415</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T04:50:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Manchiu</username>
        <id>77656</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Manchiu විසින් යලියොමුවක් නොදමාම [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:ANTORLGOY]] පිටුව [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:Renamed user 3120d2418bd3ea0f7fea7de4fdf55acd]] වෙත ගෙනයන ලදී: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/ANTORLGOY|ANTORLGOY]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Renamed user 3120d2418bd3ea0f7fea7de4fdf55acd|Renamed user 3120d2418bd3ea0f7fea7de4fdf55acd]]&quot;</comment>
      <origin>800415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sunil Kapuruge</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196929</id>
    <revision>
      <id>800592</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LP Thathsara</username>
        <id>79833</id>
      </contributor>
      <comment>''''Sunil Kapuruge''' is a Sri Lankan musician, flautist, and vocalist. He is best known for his musical contributions as a flute player in major Sri Lankan stage drama productions, as well as his performances as a singer and recording artist.  == Career == Kapuruge has contributed significantly to the Sri Lankan performing arts industry through his instrumental compositions and live flute accompaniments for prominent t...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>800592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="702" sha1="k2ne2bvyjvvtkllom70ji0535u73sdp" xml:space="preserve">'''Sunil Kapuruge''' is a Sri Lankan musician, flautist, and vocalist. He is best known for his musical contributions as a flute player in major Sri Lankan stage drama productions, as well as his performances as a singer and recording artist.

== Career ==
Kapuruge has contributed significantly to the Sri Lankan performing arts industry through his instrumental compositions and live flute accompaniments for prominent theatrical plays. Throughout his music career, he has also released cassette albums featuring his original vocal works and flute melodies.

== See also ==
* Music of Sri Lanka

[[Category:Sri Lankan musicians]]
[[Category:Sri Lankan flautists]]
[[Category:Sri Lankan male singers]]</text>
      <sha1>k2ne2bvyjvvtkllom70ji0535u73sdp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800613</id>
      <parentid>800592</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T13:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LP Thathsara</username>
        <id>79833</id>
      </contributor>
      <origin>800613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="769" sha1="dlz6uu1mmcb2f8q03lfn26yawuaq9a1" xml:space="preserve">[[File:Sunil Kapuruge.jpg|thumb|Sunil Kapuruge playing the flute]]
'''Sunil Kapuruge''' is a Sri Lankan musician, flautist, and vocalist. He is best known for his musical contributions as a flute player in major Sri Lankan stage drama productions, as well as his performances as a singer and recording artist.

== Career ==
Kapuruge has contributed significantly to the Sri Lankan performing arts industry through his instrumental compositions and live flute accompaniments for prominent theatrical plays. Throughout his music career, he has also released cassette albums featuring his original vocal works and flute melodies.

== See also ==
* Music of Sri Lanka

[[Category:Sri Lankan musicians]]
[[Category:Sri Lankan flautists]]
[[Category:Sri Lankan male singers]]</text>
      <sha1>dlz6uu1mmcb2f8q03lfn26yawuaq9a1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800614</id>
      <parentid>800613</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T13:12:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LP Thathsara</username>
        <id>79833</id>
      </contributor>
      <origin>800614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="751" sha1="tlgemro4z260idaeqbyjv8859v2cqth" xml:space="preserve">[[File:Sunil Kapuruge.jpg|thumb|Sunil Kapuruge]]
'''Sunil Kapuruge''' is a Sri Lankan musician, flautist, and vocalist. He is best known for his musical contributions as a flute player in major Sri Lankan stage drama productions, as well as his performances as a singer and recording artist.

== Career ==
Kapuruge has contributed significantly to the Sri Lankan performing arts industry through his instrumental compositions and live flute accompaniments for prominent theatrical plays. Throughout his music career, he has also released cassette albums featuring his original vocal works and flute melodies.

== See also ==
* Music of Sri Lanka

[[Category:Sri Lankan musicians]]
[[Category:Sri Lankan flautists]]
[[Category:Sri Lankan male singers]]</text>
      <sha1>tlgemro4z260idaeqbyjv8859v2cqth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Sculptures of mammals</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196930</id>
    <revision>
      <id>800593</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:09:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Sculptures of mammals]]</comment>
      <origin>800593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="445" sha1="ciaiedje9hef51gaby106tk8i0bns9n" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1162570915 || 2023-06-29T23:22:26Z || Another Believer || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Mammals in art]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1162570904 || 2023-06-29T23:22:21Z || Another Believer || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Animal sculptures]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1162570889 || 2023-06-29T23:22:13Z || Another Believer || &lt;nowiki&gt;create&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>ciaiedje9hef51gaby106tk8i0bns9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Sculptures of mammals</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196931</id>
    <revision>
      <id>800594</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Sculptures of mammals]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Sculptures of mammals|history]])</comment>
      <origin>800594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="ixkcolrn79l7po3eoqwl99nimd6b7zs" xml:space="preserve">[[Category:Animal sculptures|Mammals]]
[[Category:Mammals in art]]</text>
      <sha1>ixkcolrn79l7po3eoqwl99nimd6b7zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Cats in popular culture</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196932</id>
    <revision>
      <id>800595</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:09:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Cats in popular culture]]</comment>
      <origin>800595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4349" sha1="fokjc68kzht45knl1xg41avl8h72yrm" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1368718497 || 2026-08-10T18:23:40Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Merging [[:Category:Feliforms in popular culture]] to [[:Category:Mammals in popular culture]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2026 August 3#Category:Feliforms in popular culture]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1362859336 || 2026-07-06T17:26:40Z || Johnpacklambert || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Works about cats]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1026731743 || 2021-06-03T23:40:58Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 928539136 || 2019-11-29T23:21:29Z || Mike Peel || &lt;nowiki&gt;Removing Commons category link that doesn't match this category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 881297841 || 2019-02-01T17:33:46Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 873322029 || 2018-12-12T13:30:08Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Mammals in popular culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 868804512 || 2018-11-14T15:13:45Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;removed from Cat:Felids; is already in a subcat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 862260596 || 2018-10-03T06:19:40Z || 216.137.244.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 862260472 || 2018-10-03T06:18:00Z || 216.137.244.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 862260450 || 2018-10-03T06:17:40Z || 216.137.244.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 862260326 || 2018-10-03T06:15:55Z || 216.137.244.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 862259498 || 2018-10-03T06:04:00Z || 216.137.244.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 856847511 || 2018-08-27T22:09:28Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;{{related category|Big cats in popular culture}}, no longer a sub-cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 797393215 || 2017-08-26T19:52:37Z || DferDaisy || &lt;nowiki&gt;added name of main page for this category to avoid redirect&lt;/nowiki&gt;
|----
| 783212922 || 2017-05-31T20:50:23Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Mammals in popular culture]]; added [[Category:Feliforms in popular culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 689151565 || 2015-11-05T07:06:47Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;Category:Mammals in popular culture&lt;/nowiki&gt;
|----
| 595380730 || 2014-02-14T00:35:31Z || Liz || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Elements of fiction]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 592414842 || 2014-01-26T02:05:55Z || Jarble || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 566631525 || 2013-07-31T21:37:53Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category Fictional elements to [[:Category:Elements of fiction]] per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2013 July 8]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 552610202 || 2013-04-28T19:27:56Z || Player017 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Fictional elements]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 544789239 || 2013-03-17T00:05:32Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 3 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q6921550]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 527603614 || 2012-12-11T21:48:48Z || YFdyh-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[ar:تصنيف:القطط في الثقافة الشعبية]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 464085732 || 2011-12-04T19:42:51Z || Alan Liefting || &lt;nowiki&gt;{{Portal|Cats}} {{commons category|Felis silvestris catus}} {{Cat main|Cat}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 435318514 || 2011-06-20T18:44:07Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[he:קטגוריה:החתול בתרבות]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 391402670 || 2010-10-18T08:44:11Z || SassoBot || &lt;nowiki&gt;robot Removing: [[de:Kategorie:Katzen in der Popkultur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 373807278 || 2010-07-16T14:18:37Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[de:Kategorie:Katzen in der Popkultur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 373807255 || 2010-07-16T14:18:27Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[de:Kategorie:Katze als Thema]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 233574640 || 2008-08-22T17:36:17Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ko:분류:대중문화 속의 고양이]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 230127341 || 2008-08-06T03:59:38Z || Sesshomaru || &lt;nowiki&gt;seems populated enough&lt;/nowiki&gt;
|----
| 230127173 || 2008-08-06T03:58:03Z || Sesshomaru || &lt;nowiki&gt;rm red link&lt;/nowiki&gt;
|----
| 227839884 || 2008-07-25T15:05:50Z || Salamander724 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 127459104 || 2007-05-01T17:00:23Z || Sesshomaru || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '{{popcat}} :''See also: [[:Category:Films about cats]] and [[:Category:Fictional cats]]''  [[Category:Cats|Popular culture]] [[Category:Animals in popular culture|C...'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>fokjc68kzht45knl1xg41avl8h72yrm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Cats in popular culture</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196933</id>
    <revision>
      <id>800597</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Cats in popular culture]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Cats in popular culture|history]])</comment>
      <origin>800597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160" sha1="g39rqc87483h77n0q2eqibkgphi6sfm" xml:space="preserve">{{Cat main|Cultural depictions of cats}}

[[Category:Cats]]
[[Category:Felids and humans]]
[[Category:Mammals in popular culture]]
[[Category:Works about cats]]</text>
      <sha1>g39rqc87483h77n0q2eqibkgphi6sfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Felids in art</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196934</id>
    <revision>
      <id>800598</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:10:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Felids in art]]</comment>
      <origin>800598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1015" sha1="460kfbj5z82ij6jh8m38n8qhmkb8qtd" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 924661858 || 2019-11-05T04:51:24Z || Wikihistorian || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 875061196 || 2018-12-23T14:04:46Z || 72.35.122.64 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 873308647 || 2018-12-12T11:20:37Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;reverting to previous edit by [[user:SilverTiger12]] instead of removing this from the hierarchy per [[Special:Contributions/Randy Kryn|Randy Kryn]]'s edit&lt;/nowiki&gt;
|----
| 873279570 || 2018-12-12T05:54:04Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Cats in popular culture&lt;/nowiki&gt;
|----
| 862109640 || 2018-10-02T07:13:47Z || 216.137.244.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 857254098 || 2018-08-30T15:01:07Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 856847309 || 2018-08-27T22:08:02Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Feliforms in popular culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 856845286 || 2018-08-27T21:52:33Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;create as part of a hierarchy&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>460kfbj5z82ij6jh8m38n8qhmkb8qtd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Felids in art</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196935</id>
    <revision>
      <id>800599</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:10:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Felids in art]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Felids in art|history]])</comment>
      <origin>800599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="gbayhxo79u3xx3ba05is8vnqi79j0pw" xml:space="preserve">{{Commons category|Felidae in art}}
{{cat more|Felid}}

[[Category:Felids and humans]]
[[Category:Mammals in art]]</text>
      <sha1>gbayhxo79u3xx3ba05is8vnqi79j0pw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Mammals in art</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196936</id>
    <revision>
      <id>800600</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Mammals in art]]</comment>
      <origin>800600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1760" sha1="kgijku28cb40i8m42h892rwe5nk2dxt" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1325471599 || 2025-12-03T06:56:30Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Mammals in culture]]: &quot;*&quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1312842834 || 2025-09-22T22:43:21Z || WinstonDewey || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1162514206 || 2023-06-29T16:45:56Z || Another Believer || &lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1158889959 || 2023-06-06T21:47:44Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Mammals and human culture]] to [[:Category:Mammals in culture]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2023 May 19#Category:Mammals and human culture]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 933394100 || 2019-12-31T17:40:29Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Mammals and human culture]]: &quot;art&quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 833794133 || 2018-04-02T13:22:27Z || JarBot || &lt;nowiki&gt;Bot:add Commons category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 811705616 || 2017-11-23T11:09:17Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;fix to last edit&lt;/nowiki&gt;
|----
| 811705581 || 2017-11-23T11:08:53Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;descriptor&lt;/nowiki&gt;
|----
| 747810200 || 2016-11-04T14:23:46Z || Paul 012 || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Mammals in popular culture]]; added [[Category:Mammals and human culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 689153918 || 2015-11-05T07:33:19Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;Category:Mammals in popular culture&lt;/nowiki&gt;
|----
| 670532923 || 2015-07-08T15:55:34Z || Another Believer || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Mammals and human culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 670532913 || 2015-07-08T15:55:30Z || Another Believer || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Animals in art]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 670532902 || 2015-07-08T15:55:26Z || Another Believer || &lt;nowiki&gt;create&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>kgijku28cb40i8m42h892rwe5nk2dxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Mammals in art</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196937</id>
    <revision>
      <id>800601</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:10:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Mammals in art]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Mammals in art|history]])</comment>
      <origin>800601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="di7l3jmi0l7vcrhnf4ykorh8knqkfvm" xml:space="preserve">{{Commons category|Mammals in art}}

[[Category:Animals in art]]
[[Category:Mammals in culture|*]]
[[Category:Works about mammals]]</text>
      <sha1>di7l3jmi0l7vcrhnf4ykorh8knqkfvm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Big cats in popular culture</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196938</id>
    <revision>
      <id>800602</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:10:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Big cats in popular culture]]</comment>
      <origin>800602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2004" sha1="5yt7flpnb82tryegruazaykc0qq2iyk" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1361089530 || 2026-06-25T15:33:37Z || WinstonDewey || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Feliforms in popular culture]] using [[WP:HC|HotCat]], per [[WP:CATSPECIFIC]] as Cats in popular culture is already under Feliforms in popular culture&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1131982721 || 2023-01-06T18:40:57Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;Removed parent category of [[Category:Cats in popular culture]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 924702290 || 2019-11-05T12:14:34Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Cats in popular culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 924663438 || 2019-11-05T05:07:43Z || Wikihistorian || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 919295894 || 2019-10-02T22:56:50Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Commons template.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 884362897 || 2019-02-21T04:08:03Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Big cats]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 878706970 || 2019-01-16T13:47:31Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 878680534 || 2019-01-16T09:08:12Z || Che829 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Panthera]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 862260629 || 2018-10-03T06:20:01Z || 216.137.244.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 862109562 || 2018-10-02T07:12:36Z || 216.137.244.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 857254270 || 2018-08-30T15:02:38Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 856847219 || 2018-08-27T22:07:13Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;Moving from [[Category:Cats in popular culture]] to [[Category:Feliforms in popular culture]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 856847121 || 2018-08-27T22:06:23Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Panthera]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 856847010 || 2018-08-27T22:05:38Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;see also [[Category:Felids in art]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 783211120 || 2017-05-31T20:36:33Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '{{Seealso|Big cats}}  [[Category:Cats in popular culture|Big cats]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>5yt7flpnb82tryegruazaykc0qq2iyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Big cats in popular culture</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196939</id>
    <revision>
      <id>800603</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:11:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Big cats in popular culture]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Big cats in popular culture|history]])</comment>
      <origin>800603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="3ycd3fsdxsxgiwrry6hx72efh3ib9k0" xml:space="preserve">{{Commons category}}
{{Cat more|Big cats}}
{{Cat see also|Felids in art}}

[[Category:Big cats|Popular culture]]
[[Category:Cats in popular culture]]</text>
      <sha1>3ycd3fsdxsxgiwrry6hx72efh3ib9k0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Lions and humans</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196940</id>
    <revision>
      <id>800604</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Lions and humans]]</comment>
      <origin>800604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="528" sha1="qd5njp02l34el1uj7z37x2ga3b6efnq" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1138185875 || 2023-02-08T13:15:54Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1131981243 || 2023-01-06T18:31:05Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1131980108 || 2023-01-06T18:23:42Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1131979797 || 2023-01-06T18:21:56Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1131979551 || 2023-01-06T18:20:24Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Lions]] [[Category:Animals and humans]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>qd5njp02l34el1uj7z37x2ga3b6efnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Lions and humans</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196941</id>
    <revision>
      <id>800605</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:11:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Lions and humans]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Lions and humans|history]])</comment>
      <origin>800605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="l1xgdj5xxjd7raoie3npz0evsyx4wvy" xml:space="preserve">Articles concerning the relationship of [[lion]]s and [[human]]s. 

[[Category:Lions|humans]]
[[Category:Felids and humans]]</text>
      <sha1>l1xgdj5xxjd7raoie3npz0evsyx4wvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:American frontier</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196942</id>
    <revision>
      <id>800606</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:11:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:American frontier]]</comment>
      <origin>800606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7781" sha1="6ivel9y8af7xni50lnakob365d49cjn" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1308347735 || 2025-08-28T23:26:58Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;replaced inapt parent with Category:History of the American West&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1308346964 || 2025-08-28T23:19:25Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;rmv inapt/circular parent cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1308035500 || 2025-08-27T03:58:15Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;restored Category:History of the American West&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1275621004 || 2025-02-14T02:10:58Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Removing [[:Category:Western (genre) staples and terminology]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2025 February 6#Category:Western (genre) staples and terminology]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1249653558 || 2024-10-06T02:48:45Z || 2603:8001:5900:1E2E:58B4:7A69:EA50:E0D3 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1232292324 || 2024-07-03T00:20:24Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;removed several inapt/circular/redundant parent cats&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1232168966 || 2024-07-02T09:33:52Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;rmv erroneous parent Category:American folklore&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1210067986 || 2024-02-24T21:19:42Z || 2603:8001:5900:1E2E:2D48:AFD8:C452:1B90 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1016104729 || 2021-04-05T12:04:48Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;category dispersed per [[Wikipedia:Categories_for_discussion/Log/2021_February_21#History_of_the_United_States_by_period]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 974553076 || 2020-08-23T17:39:02Z || Trivialist || &lt;nowiki&gt;rm [[User:Look2See1]] formatting&lt;/nowiki&gt;
|----
| 969887974 || 2020-07-27T23:38:51Z || Hse643 || &lt;nowiki&gt;abc cat list, added cat.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 951693061 || 2020-04-18T11:21:56Z || BrownHairedGirl || &lt;nowiki&gt;{{Category TOC}} → {{CatAutoTOC}} on [[Category:Template Category TOC without CatAutoTOC on category with 301–600  pages|categories with 301–600 pages]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 949827906 || 2020-04-08T19:12:56Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:History of the United States (1849–65)]] to [[:Category:History of the United States (1849–1865)]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 900486126 || 2019-06-06T01:02:08Z || JJMC89 || &lt;nowiki&gt;moved&lt;/nowiki&gt;
|----
| 900441506 || 2019-06-05T18:09:15Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Bot: Removing CFD templates for completed action&lt;/nowiki&gt;
|----
| 900441493 || 2019-06-05T18:09:13Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Cydebot moved page [[Category:American Old West]] to [[Category:American frontier]]: Robot - Speedily moved per [[WP:CFDS|CFDS]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 900152979 || 2019-06-03T19:47:08Z || Ymblanter || &lt;nowiki&gt;tagged for speedy move&lt;/nowiki&gt;
|----
| 895292056 || 2019-05-03T08:01:00Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;normal sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 884763031 || 2019-02-23T21:10:32Z || Dreamy Jazz || &lt;nowiki&gt;rem&lt;/nowiki&gt;
|----
| 884761649 || 2019-02-23T20:58:51Z || Dreamy Jazz Bot || &lt;nowiki&gt;Adding link to Portal:American frontier. ([[User:Dreamy Jazz Bot/Task 2|Task 2]] - [[User talk:Dreamy Jazz|report errors here]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 881653111 || 2019-02-03T23:31:55Z || Dreamy Jazz Bot || &lt;nowiki&gt;Adding link to Portal:American Old West. ([[User:Dreamy Jazz Bot/Task 2|Task 2]] - [[User talk:Dreamy Jazz|report errors here]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 807541671 || 2017-10-28T16:56:39Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 797977153 || 2017-08-30T07:57:18Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 687989711 || 2015-10-28T22:39:55Z || Jz392 || &lt;nowiki&gt;cat main link.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 682009625 || 2015-09-20T23:25:14Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 677415300 || 2015-08-23T03:22:37Z || Vaulter || &lt;nowiki&gt;Reverted to revision 658877799 by [[Special:Contributions/Cgingold|Cgingold]] ([[User talk:Cgingold|talk]]): Unrelated cats. ([[WP:TW|TW]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 677407252 || 2015-08-23T01:59:20Z || 76.88.98.65 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 658877799 || 2015-04-23T18:44:14Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;removed erroneous parent category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547133886 || 2013-03-26T21:31:24Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 15 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q8243782]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 538658552 || 2013-02-17T03:33:22Z || 75.80.134.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 524814875 || 2012-11-25T17:06:59Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[pt:Categoria:Velho Oeste dos Estados Unidos]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 522556777 || 2012-11-11T23:57:41Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[cy:Categori:Y Gorllewin Gwyllt]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 520256034 || 2012-10-28T12:32:41Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ko:분류:미국의 서부 개척 시대]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 509910715 || 2012-08-30T10:16:00Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;removed inapt parent cats&lt;/nowiki&gt;
|----
| 507242791 || 2012-08-13T18:01:45Z || Dexbot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[fa:رده:غرب وحشی]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 487626085 || 2012-04-16T06:55:44Z || JBW || &lt;nowiki&gt;[[Help:Reverting|Reverted]] edits by [[Special:Contributions/75.80.134.142|75.80.134.142]] ([[User talk:75.80.134.142|talk]]) to last version by 87.64.72.98&lt;/nowiki&gt;
|----
| 483779340 || 2012-03-25T01:53:38Z || 75.80.134.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 457297530 || 2011-10-25T10:53:47Z || 87.64.72.98 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 456542473 || 2011-10-20T17:09:15Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[az:Kateqoriya:Vəhşi Qərb]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 427317888 || 2011-05-03T23:16:55Z || WikitanvirBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[ca:Categoria:Far West]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 423995189 || 2011-04-14T08:20:26Z || Btphelps || &lt;nowiki&gt;category using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 420467387 || 2011-03-24T10:27:49Z || Timrollpickering || &lt;nowiki&gt;CFD ended in keep&lt;/nowiki&gt;
|----
| 420090164 || 2011-03-22T03:49:06Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 419053010 || 2011-03-16T01:52:06Z || Vegaswikian || &lt;nowiki&gt;CfD&lt;/nowiki&gt;
|----
| 418597557 || 2011-03-13T10:53:26Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[ru:Категория:Дикий Запад]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 393479748 || 2010-10-28T19:29:28Z || FoxBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[da:Kategori:Det Vilde Vesten]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 392349556 || 2010-10-23T04:57:21Z || Kolyma || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 391523344 || 2010-10-18T21:52:38Z || Mrwojo || &lt;nowiki&gt;[[Category:Eras of United States history]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 375106910 || 2010-07-23T21:49:27Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;Adding category [[:Category:Rural culture]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 369842989 || 2010-06-24T01:56:29Z || Erasmus.new || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 361568291 || 2010-05-11T23:03:58Z || Bultro || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 348847791 || 2010-03-09T23:35:15Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 342825239 || 2010-02-09T01:20:23Z || 75.85.185.239 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 334647891 || 2009-12-29T01:17:43Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category American West to Western United States per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2009 December 21]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 310493643 || 2009-08-28T05:00:50Z || 66.75.10.163 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 295254411 || 2009-06-08T21:51:28Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[eu:Kategoria:Mendebalde Urruna]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 263724817 || 2009-01-13T02:28:02Z || 76.93.190.147 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 255693182 || 2008-12-03T19:56:02Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Commons cat fix&lt;/nowiki&gt;
|----
| 247703147 || 2008-10-26T03:20:02Z || 71.223.199.70 || &lt;nowiki&gt;+ {{commonscat|Wild West}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 237988865 || 2008-09-12T19:00:16Z || 88.193.199.62 || &lt;nowiki&gt;[[fi:Luokka:Villi länsi]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 215878594 || 2008-05-30T02:33:22Z || 190.154.162.130 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 200416207 || 2008-03-24T00:21:33Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 200239962 || 2008-03-23T05:15:55Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cat&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>6ivel9y8af7xni50lnakob365d49cjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:American frontier</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196943</id>
    <revision>
      <id>800607</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:11:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:American frontier]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:American frontier|history]])</comment>
      <origin>800607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="307" sha1="lbrlfyceiuthbfof6os0nnauyrgcbc6" xml:space="preserve">{{Commons category|Wild West}}
{{Cat main|American frontier}}
{{CatAutoTOC}}

[[Category:19th century in the United States]]
[[Category:20th century in the United States]]
[[Category:Eras of United States history]]
[[Category:History of the American West]]
[[Category:History of United States expansionism]]</text>
      <sha1>lbrlfyceiuthbfof6os0nnauyrgcbc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Anti-Indigenous racism in the United States</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196944</id>
    <revision>
      <id>800608</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:11:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Anti-Indigenous racism in the United States]]</comment>
      <origin>800608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3465" sha1="9b03y53xd399nyb7p3oq9zry56bpa2i" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1251453093 || 2024-10-16T06:22:55Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Category moved&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1251453082 || 2024-10-16T06:22:51Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;JJMC89 bot III moved page [[Category:Anti-indigenous racism in the United States]] to [[Category:Anti-Indigenous racism in the United States]]: [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2024 October 8#North American Indigenous categories]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1251452897 || 2024-10-16T06:21:38Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Anti-indigenous racism in North America]] to [[:Category:Anti-Indigenous racism in North America]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2024 October 8#North American Indigenous categories]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1250113576 || 2024-10-08T15:04:54Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1199481236 || 2024-01-27T04:52:42Z || CarmenEsparzaAmoux || &lt;nowiki&gt;full article name&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1199481100 || 2024-01-27T04:52:12Z || CarmenEsparzaAmoux || &lt;nowiki&gt;cat main&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1171070931 || 2023-08-18T21:56:07Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Indigenous peoples in the United States]]: &quot;Racism&quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1116360667 || 2022-10-16T05:10:56Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1067936791 || 2022-01-25T22:35:50Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;partial revert&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1067936515 || 2022-01-25T22:33:32Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 909588922 || 2019-08-06T10:17:00Z || Nigos || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contribs/Salomonnnnnnn|Salomonnnnnnn]] ([[User talk:Salomonnnnnnn|talk]]) to last version by Bamyers99&lt;/nowiki&gt;
|----
| 909588825 || 2019-08-06T10:16:02Z || Salomonnnnnnn || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 754236956 || 2016-12-11T15:55:53Z || Bamyers99 || &lt;nowiki&gt;Undid revision 753600513 by [[Special:Contributions/23.91.234.240|23.91.234.240]] ([[User talk:23.91.234.240|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 753600513 || 2016-12-08T03:36:34Z || 23.91.234.240 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 716654737 || 2016-04-23T00:13:57Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Anti-indigenous racism in the Americas]]; added [[Category:Anti-indigenous racism in North America]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 687209138 || 2015-10-24T01:07:34Z || Armbrust || &lt;nowiki&gt;rm CFD junk, add 1 sortkey&lt;/nowiki&gt;
|----
| 687085132 || 2015-10-23T06:07:22Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Bot: Removing CFD templates for completed action&lt;/nowiki&gt;
|----
| 687085124 || 2015-10-23T06:07:20Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Cydebot moved page [[Category:Anti-Indigenous racism in the United States]] to [[Category:Anti-indigenous racism in the United States]]: Robot - Speedily moving category Anti-Indigenous racism in the United States to [[:Category:Anti-indigenous racism...&lt;/nowiki&gt;
|----
| 686771205 || 2015-10-21T05:46:00Z || Armbrust || &lt;nowiki&gt;Nominated for speedy renaming; see [[WP:CFDS|Categories for discussion/Speedy]]. ([[WP:TW|Twinkle]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 639552620 || 2014-12-25T04:47:21Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Anti-indigenous racism]]; added [[Category:Anti-indigenous racism in the Americas]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 639550881 || 2014-12-25T04:18:16Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Anti-indigenous racism]] [[Category:Indigenous peoples in the United States]] [[Category:Racism in the United States]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>9b03y53xd399nyb7p3oq9zry56bpa2i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Anti-Indigenous racism in the United States</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196945</id>
    <revision>
      <id>800609</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Anti-Indigenous racism in the United States]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Anti-Indigenous racism in the United States|history]])</comment>
      <origin>800609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="234" sha1="ctgzxt8egover3natbhgg9r0utleu8q" xml:space="preserve">{{Cat main|Racism against Native Americans in the United States}}

[[Category:Anti-Indigenous racism in North America|United States]]
[[Category:Indigenous peoples in the United States|Racism]]
[[Category:Racism in the United States]]</text>
      <sha1>ctgzxt8egover3natbhgg9r0utleu8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Homesteading</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196946</id>
    <revision>
      <id>800610</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Homesteading]]</comment>
      <origin>800610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="275" sha1="mupz03gm6j23hw6j2y6q86x25tnxlp0" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1336865983 || 2026-02-06T04:42:52Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '{{Catmain|Homesteading}}  [[Category:Agrarianism]] [[Category:Settler colonialism]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>mupz03gm6j23hw6j2y6q86x25tnxlp0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Homesteading</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196947</id>
    <revision>
      <id>800611</id>
      <timestamp>2026-09-30T12:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Homesteading]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Homesteading|history]])</comment>
      <origin>800611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="6d7wngpnppkpuxux5vabim1oh9ylx64" xml:space="preserve">{{Catmain|Homesteading}}

[[Category:Agrarianism]]
[[Category:Settler colonialism]]</text>
      <sha1>6d7wngpnppkpuxux5vabim1oh9ylx64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Agrarianism</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196948</id>
    <revision>
      <id>800630</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:28:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Agrarianism]]</comment>
      <origin>800630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3474" sha1="jls2xw2gzejrsnb530cszwevhet6spj" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1154524829 || 2023-05-13T02:17:55Z || Carchasm || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Political theories]] using [[WP:HC|HotCat]] not a theory of political philosophy, ideology that may incorporate one or more of them&lt;/nowiki&gt;
|----
| 970822872 || 2020-08-02T16:41:38Z || 94.252.8.137 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 924924014 || 2019-11-06T19:33:25Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;More specific parent category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 820200250 || 2018-01-13T16:38:35Z || Charles Essie || &lt;nowiki&gt;Per category move&lt;/nowiki&gt;
|----
| 820190220 || 2018-01-13T15:25:17Z || Charles Essie || &lt;nowiki&gt;Added category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 781067609 || 2017-05-18T21:05:12Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Agriculture]]; added [[Category:Agriculture in society]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 588119784 || 2013-12-28T21:33:32Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Adding Commons category link to [[:Commons:Category:Agrarianism|category with the same name]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 575102936 || 2013-09-30T06:20:27Z || 121.218.200.239 || &lt;nowiki&gt;Green politics is ecologist&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547049438 || 2013-03-26T11:00:53Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 8 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q8226594]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 500136889 || 2012-07-01T04:36:18Z || Rezabot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[fa:رده:باورمندان به تقسیم زمین‌های کشاورزی]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 499502777 || 2012-06-26T20:47:02Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[it:Categoria:Ruralismo]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 494316697 || 2012-05-25T14:25:21Z || ساجد امجد ساجد || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 482723555 || 2012-03-19T13:50:45Z || FAL56 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 447805737 || 2011-09-01T06:17:56Z || Sanya3 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 435571918 || 2011-06-22T02:35:55Z || 黑暗魔君 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 413961710 || 2011-02-14T22:52:00Z || RedWolf || &lt;nowiki&gt;-{{popcat}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 392133385 || 2010-10-22T01:02:36Z || Ebrambot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[pl:Kategoria:Agraryzm]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 383677581 || 2010-09-08T17:29:47Z || LaaknorBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[nn:Kategori:Agrarianisme]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 381652417 || 2010-08-29T08:21:08Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;Removed [[:Category:Rural community development]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 328761667 || 2009-11-30T08:27:26Z || Nirvana2013 || &lt;nowiki&gt;Does not have to be simple, could be highly mechanized&lt;/nowiki&gt;
|----
| 321102347 || 2009-10-21T00:12:59Z || Dahn || &lt;nowiki&gt;if you add the category to a subcat etc., you create a loophole&lt;/nowiki&gt;
|----
| 299225384 || 2009-06-29T01:38:36Z || Eastlaw || &lt;nowiki&gt;added parameter&lt;/nowiki&gt;
|----
| 289380581 || 2009-05-12T02:22:09Z || 91.86.250.144 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 258679910 || 2008-12-18T00:12:45Z || 172.132.78.19 || &lt;nowiki&gt;[[Category:Simple living]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 224758975 || 2008-07-10T08:32:08Z || Inwind || &lt;nowiki&gt;added cats from agrarianism article&lt;/nowiki&gt;
|----
| 220581688 || 2008-06-20T15:33:58Z || AmericanAgrarian || &lt;nowiki&gt;Category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 220581358 || 2008-06-20T15:31:50Z || AmericanAgrarian || &lt;nowiki&gt;Category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 220580355 || 2008-06-20T15:25:21Z || AmericanAgrarian || &lt;nowiki&gt;pc&lt;/nowiki&gt;
|----
| 136457640 || 2007-06-06T21:59:09Z || A.J.Chesswas || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Political theories]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>jls2xw2gzejrsnb530cszwevhet6spj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Agrarianism</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196949</id>
    <revision>
      <id>800631</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Agrarianism]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Agrarianism|history]])</comment>
      <origin>800631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="194" sha1="fmks157cpd04y1b9f9ny10td1trlj2n" xml:space="preserve">{{Commons category|Agrarianism}}
{{catmain}}

[[Category:Political ideologies]]
[[Category:Agrarian politics]]
[[Category:Wikipedia categories named after ideologies]]
[[Category:Rural culture]]</text>
      <sha1>fmks157cpd04y1b9f9ny10td1trlj2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Settler colonialism</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196950</id>
    <revision>
      <id>800632</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:28:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Settler colonialism]]</comment>
      <origin>800632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="898" sha1="lbyobukqxkoln955gos99vrrq1bhedw" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1341087172 || 2026-03-01T10:09:24Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;rmv inapt parent cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1257122156 || 2024-11-13T10:16:54Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1257122106 || 2024-11-13T10:16:15Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1257121995 || 2024-11-13T10:15:05Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1228183876 || 2024-06-09T21:52:03Z || Salmoonlight || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Settlement schemes by type]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1146729545 || 2023-03-26T16:39:12Z || Sirtinia || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1087584071 || 2022-05-13T09:49:19Z || Buidhe || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Interdisciplinary subfields]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1087584056 || 2022-05-13T09:49:10Z || Buidhe || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Colonialism]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>lbyobukqxkoln955gos99vrrq1bhedw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Settler colonialism</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196951</id>
    <revision>
      <id>800633</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:28:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Settler colonialism]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Settler colonialism|history]])</comment>
      <origin>800633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="639" sha1="qcwhx7tx8f44rbio35u4myuwhexu14m" xml:space="preserve">Articles related to [[settler colonialism]], a logic and structure of displacement by [[Settler|settlers]], using [[colonial rule]], over an environment for replacing it and its [[indigenous peoples]] with settlements and the society of the settlers. Settler colonialism is a form of [[Exogeny|exogenous]] (of external origin, coming from the outside) domination typically organized or supported by an [[Imperialism|imperial authority]], which maintains a connection or control to the territory through the settler's colonialism.

[[Category:Colonialism]]
[[Category:Cultural geography]]
[[Category:Settlement schemes by type|Colonialism]]</text>
      <sha1>qcwhx7tx8f44rbio35u4myuwhexu14m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Anti-Indigenous racism in North America</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196952</id>
    <revision>
      <id>800634</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:29:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Anti-Indigenous racism in North America]]</comment>
      <origin>800634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2297" sha1="mk1ftq089a4zd1jmlwd6b8dpv91olcv" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1345698855 || 2026-03-27T16:23:00Z || Place Clichy || &lt;nowiki&gt;+[[Category:Anti-indigenous racism by continent]]; ±[[Category:Anti-Indigenous racism in the Americas]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1325550420 || 2025-12-03T18:41:42Z || Wikihistorian || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Racism in North America]]: &quot; &quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1288893538 || 2025-05-05T07:18:29Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Anti-indigenous racism in the Americas]] to [[:Category:Anti-Indigenous racism in the Americas]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1268923506 || 2025-01-12T05:09:03Z || Yuchitown || &lt;nowiki&gt;c/e&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1251452865 || 2024-10-16T06:21:27Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Category moved&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1251452854 || 2024-10-16T06:21:23Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;JJMC89 bot III moved page [[Category:Anti-indigenous racism in North America]] to [[Category:Anti-Indigenous racism in North America]]: [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2024 October 8#North American Indigenous categories]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1250112763 || 2024-10-08T14:59:46Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1183550491 || 2023-11-05T00:42:49Z || Guavabutter || &lt;nowiki&gt;Updated category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1164739710 || 2023-07-10T20:18:22Z || HighlandFacts || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1164739543 || 2023-07-10T20:17:05Z || HighlandFacts || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 926574927 || 2019-11-17T09:15:49Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 926573421 || 2019-11-17T08:57:14Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 724051297 || 2016-06-06T21:00:25Z || PanchoS || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Racism in North America]]: &quot; &quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 716644854 || 2016-04-22T22:50:19Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Anti-indigenous racism]]; added [[Category:Anti-indigenous racism in the Americas]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 716644681 || 2016-04-22T22:49:21Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Anti-indigenous racism|North America]] [[Category:Indigenous peoples of North America|Racism]] [[Category:Racism in North America]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>mk1ftq089a4zd1jmlwd6b8dpv91olcv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Anti-Indigenous racism in North America</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196953</id>
    <revision>
      <id>800635</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:29:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Anti-Indigenous racism in North America]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Anti-Indigenous racism in North America|history]])</comment>
      <origin>800635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224" sha1="rewf8pukt5n08sjol2yz0xv7t0acag7" xml:space="preserve">[[Category:Anti-indigenous racism by continent|North America]]
[[Category:Anti-Indigenous racism in the Americas| North America]]
[[Category:Indigenous peoples of North America|Racism]]
[[Category:Racism in North America| ]]</text>
      <sha1>rewf8pukt5n08sjol2yz0xv7t0acag7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Indigenous peoples in the United States</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196954</id>
    <revision>
      <id>800636</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Indigenous peoples in the United States]]</comment>
      <origin>800636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5468" sha1="8er0x9feqo180j9wbsuh06mplgkisac" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1223426453 || 2024-05-12T01:35:23Z || Bohemian Baltimore || &lt;nowiki&gt;Indigenous is capitalized per [[Wikipedia:INDIGENOUS]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1183550123 || 2023-11-05T00:39:53Z || Guavabutter || &lt;nowiki&gt;Updated category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1183550011 || 2023-11-05T00:39:00Z || Guavabutter || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1183549003 || 2023-11-05T00:29:47Z || Guavabutter || &lt;nowiki&gt;Updated category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1177837965 || 2023-09-29T22:23:28Z || Smasongarrison || &lt;nowiki&gt;Undid revision 1175888986 by [[Special:Contributions/AHI-3000|AHI-3000]] ([[User talk:AHI-3000|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1175888986 || 2023-09-18T02:48:58Z || AHI-3000 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1067936141 || 2022-01-25T22:30:14Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1067935843 || 2022-01-25T22:27:39Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1005159385 || 2021-02-06T07:35:45Z || Pi bot || &lt;nowiki&gt;Updating the Commons category from &quot;Category:Native Americans in the United States&quot; to &quot;Category:Native American people of the United States&quot; to avoid a category redirect&lt;/nowiki&gt;
|----
| 906082099 || 2019-07-13T14:11:30Z || BrownHairedGirl || &lt;nowiki&gt;remove links to deleted portals&lt;/nowiki&gt;
|----
| 819557464 || 2018-01-10T01:06:28Z || Lieutcoluseng || &lt;nowiki&gt;Adding template&lt;/nowiki&gt;
|----
| 783369437 || 2017-06-01T20:47:56Z || Aristophanes68 || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Native American tribes]] using [[WP:HC|HotCat]] oops--circular categorization&lt;/nowiki&gt;
|----
| 783369309 || 2017-06-01T20:47:08Z || Aristophanes68 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Native American tribes]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 715588866 || 2016-04-16T19:32:37Z || Dexbot || &lt;nowiki&gt;Bot: Cleaning up old interwiki links&lt;/nowiki&gt;
|----
| 666322077 || 2015-06-10T11:15:04Z || YiFeiBot || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating interwiki links, now provided by [[d:|Wikidata]] on [[d:q10941004]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 645109294 || 2015-02-01T07:44:46Z || Dash9Z || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 558879428 || 2013-06-08T08:30:53Z || 37.46.37.214 || &lt;nowiki&gt;US, not North America&lt;/nowiki&gt;
|----
| 550791139 || 2013-04-17T11:27:04Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 1 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q10941004]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 534250507 || 2013-01-22T00:50:22Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine category structure&lt;/nowiki&gt;
|----
| 519622489 || 2012-10-24T19:19:25Z || Navidff || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 513188546 || 2012-09-17T16:11:46Z || Hunnjazal || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 507307375 || 2012-08-14T02:08:05Z || باسم || &lt;nowiki&gt;new ar category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 443192697 || 2011-08-05T15:11:01Z || Shimmin Beg || &lt;nowiki&gt;Interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 438188651 || 2011-07-07T06:08:40Z || 88.109.60.234 || &lt;nowiki&gt;Undid revision 438181821 by [[Special:Contributions/75.80.134.142|75.80.134.142]] ([[User talk:75.80.134.142|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 438181821 || 2011-07-07T05:13:39Z || 75.80.134.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 432379228 || 2011-06-03T16:34:19Z || MerlIwBot || &lt;nowiki&gt;robot Removing: [[ko:분류:미국내 아메리카 원주민]],[[hr:Kategorija:Indijanci, SAD]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 430458930 || 2011-05-23T04:51:10Z || Uyvsdi || &lt;nowiki&gt;rmv template&lt;/nowiki&gt;
|----
| 426462126 || 2011-04-28T22:25:50Z || Augwp || &lt;nowiki&gt;sortkey&lt;/nowiki&gt;
|----
| 410148873 || 2011-01-26T11:18:33Z || 193.136.139.253 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 409316471 || 2011-01-22T06:14:18Z || Asfreeas || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 405173214 || 2010-12-31T15:08:28Z || Skyerise || &lt;nowiki&gt;Undid revision 405173113 by [[Special:Contributions/Yworo|Yworo]] ([[User talk:Yworo|talk]]) got that wrong, fix&lt;/nowiki&gt;
|----
| 405173113 || 2010-12-31T15:07:29Z || Skyerise || &lt;nowiki&gt;category shouldn't be in it's own subcategory&lt;/nowiki&gt;
|----
| 388294145 || 2010-10-02T15:32:37Z || Dmitri Lytov || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 377057128 || 2010-08-04T03:53:28Z || 75.85.185.239 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 363779988 || 2010-05-23T19:15:09Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 361195293 || 2010-05-10T02:00:57Z || Canterbury Tail || &lt;nowiki&gt;rv, not appropriate to be in a category of folklore.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 360836882 || 2010-05-08T02:53:50Z || 75.85.185.239 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 339376731 || 2010-01-22T17:32:40Z || 91.155.54.65 || &lt;nowiki&gt;fi-wiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 332207748 || 2009-12-17T04:27:36Z || RafaAzevedo || &lt;nowiki&gt;p&lt;/nowiki&gt;
|----
| 269441759 || 2009-02-09T01:47:00Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Bot: Adding {{Commons cat|Indigenous peoples of North America}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 215958260 || 2008-05-30T13:10:27Z || INkubusse || &lt;nowiki&gt;+ mk iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 208672425 || 2008-04-28T02:54:59Z || Qblik || &lt;nowiki&gt;interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 105324746 || 2007-02-03T13:10:43Z || Yas~enwiki || &lt;nowiki&gt;[[ja:Category:アメリカ合衆国の先住民族]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 88874375 || 2006-11-19T21:17:21Z || 89.172.179.181 || &lt;nowiki&gt;i-wiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 33682462 || 2006-01-03T03:35:36Z || Ffaarr || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 32022371 || 2005-12-19T22:45:10Z || BrokenSegue || &lt;nowiki&gt;[[WP:AWB|Assisted]] clean up and  re-categorisation per [[WP:CFD|CFD]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 26743790 || 2005-10-28T22:18:14Z || CanisRufus || &lt;nowiki&gt;Bot: Changing category U.S. ethnic groups to Ethnic groups of the United States&lt;/nowiki&gt;
|----
| 21297368 || 2005-08-18T16:09:36Z || K1Bond007 || &lt;nowiki&gt;moved from [[Category:Indigenous peoples of the United States]] per [[WP:CFD]]&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>8er0x9feqo180j9wbsuh06mplgkisac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Indigenous peoples in the United States</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196955</id>
    <revision>
      <id>800637</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:29:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Indigenous peoples in the United States]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Indigenous peoples in the United States|history]])</comment>
      <origin>800637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="301" sha1="86x9eil4mutl3vl16ag86bu8gbz9iiq" xml:space="preserve">{{Portal|United States}}

{{Commons cat|Native American people of the United States}}

This category includes articles on the [[Indigenous peoples]] of the area of the [[United States]].

[[Category:Ethnic groups in the United States|/]]
[[Category:Indigenous peoples of North America|+United States]]</text>
      <sha1>86x9eil4mutl3vl16ag86bu8gbz9iiq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Racism in the United States</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196956</id>
    <revision>
      <id>800638</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:29:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Racism in the United States]]</comment>
      <origin>800638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4921" sha1="42b8sfhgl5zwg4m8ahpshyvru0gmc3m" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1373437177 || 2026-09-06T00:17:30Z || Smasongarrison || &lt;nowiki&gt;Undid revision [[Special:Diff/1373386758|1373386758]] by [[Special:Contributions/~2026-46466-31|~2026-46466-31]] ([[User talk:~2026-46466-31|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1373386758 || 2026-09-05T18:04:43Z || ~2026-46466-31 || &lt;nowiki&gt;Undid revision [[Special:Diff/1373356665|1373356665]] by [[Special:Contributions/Smasongarrison|Smasongarrison]] ([[User talk:Smasongarrison|talk]]) it is redundant&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1373356665 || 2026-09-05T15:08:53Z || Smasongarrison || &lt;nowiki&gt;Reverted edit by [[Special:Contribs/~2026-46466-31|~2026-46466-31]] ([[User talk:~2026-46466-31|talk]]) to last version by MagicatthemovieS&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1372975927 || 2026-09-03T07:56:49Z || ~2026-46466-31 || &lt;nowiki&gt;fixed&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1109709080 || 2022-09-11T12:50:28Z || MagicatthemovieS || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1055675079 || 2021-11-17T05:11:52Z || Buidhe || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:White supremacy in the United States]] using [[WP:HC|HotCat]] white supremacy is a form of racism, not the other way around&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1044945873 || 2021-09-17T22:11:43Z || Animalparty || &lt;nowiki&gt;{{This category|issues relating to [[racism]]. It [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2011 February 9#Bias categories|must not]] include articles about individuals, groups or media that are allegedly racist}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 981240291 || 2020-10-01T03:48:39Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;added [[Category:White supremacy in the United States]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 957247228 || 2020-05-17T20:59:42Z || 50.26.172.216 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 776369891 || 2017-04-20T16:00:57Z || Dash9Z || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 711631465 || 2016-03-23T23:55:56Z || PanchoS || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Human rights in the United States]]; added [[Category:Discrimination in the United States]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 695796506 || 2015-12-18T17:32:45Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;no such category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 674003851 || 2015-07-31T23:25:15Z || 209.55.95.233 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 665632289 || 2015-06-05T15:36:05Z || 109.157.226.97 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 643854266 || 2015-01-23T18:58:50Z || Landers77 || &lt;nowiki&gt;Category:Race in the United States&lt;/nowiki&gt;
|----
| 610876685 || 2014-05-31T03:28:03Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;removed inapt and/or redundant parent categories&lt;/nowiki&gt;
|----
| 568530891 || 2013-08-14T17:09:07Z || Uniwersalista || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Human rights in the United States]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 568525860 || 2013-08-14T16:27:00Z || Uniwersalista || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Human rights abuses in the United States]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547563894 || 2013-03-29T06:03:50Z || KLBot2 || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 7 interwiki links, now provided by [[Wikidata]] on [[:d:Q8618410]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 542743851 || 2013-03-08T03:45:44Z || Solar-Wind || &lt;nowiki&gt;Added category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 530463015 || 2012-12-30T15:35:42Z || ZTCRV || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 519683901 || 2012-10-25T02:26:55Z || Solar-Wind || &lt;nowiki&gt;Added category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 515991833 || 2012-10-04T17:05:18Z || YFdyh-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[fa:رده:نژادپرستی در ایالات متحده آمریکا]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 514106248 || 2012-09-23T02:31:27Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ko:분류:미국의 인종 차별]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 508122666 || 2012-08-19T12:15:56Z || Jibi44 || &lt;nowiki&gt;Catégorie:Racisme aux États-Unis&lt;/nowiki&gt;
|----
| 430260099 || 2011-05-21T22:08:34Z || Avicennasis || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Racism by country or region]]; added [[Category:Racism by country]] .&lt;/nowiki&gt;
|----
| 412201153 || 2011-02-05T19:28:17Z || WOSlinker || &lt;nowiki&gt;{{cat main}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 408706634 || 2011-01-19T01:58:22Z || Roscelese || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:American culture]]; added [[Category:American society]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 405040376 || 2010-12-30T19:25:18Z || Sverigekillen || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 396204938 || 2010-11-11T22:04:26Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[it:Categoria:Razzismo negli Stati Uniti d'America]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 378563222 || 2010-08-12T16:54:04Z || D.h || &lt;nowiki&gt;+ ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 354142914 || 2010-04-05T17:38:08Z || Icairns || &lt;nowiki&gt;+catmore&lt;/nowiki&gt;
|----
| 299125686 || 2009-06-28T14:48:56Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Adding [[Template:Commons_cat|commons cat]] link to [[Commons:Category:Racism in the United States]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 297815179 || 2009-06-21T23:40:44Z || Scarykitty || &lt;nowiki&gt;remove redundant category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 281943559 || 2009-04-05T19:01:40Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cats&lt;/nowiki&gt;
|----
| 281926058 || 2009-04-05T17:19:14Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 281925107 || 2009-04-05T17:13:48Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cat&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>42b8sfhgl5zwg4m8ahpshyvru0gmc3m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Racism in the United States</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196957</id>
    <revision>
      <id>800639</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:29:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Racism in the United States]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Racism in the United States|history]])</comment>
      <origin>800639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="513" sha1="s5uy2pl9h7zon5jtih5vsheqppkahl5" xml:space="preserve">{{Commons cat|Racism in the United States}}
{{cat main}}
{{category diffuse}}
{{This category|issues relating to [[racism in the United States]]. It [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2011 February 9#Bias categories|must not]] include articles about individuals, groups or media that are allegedly racist}}

[[Category:Race in the United States]]
[[Category:Racism by country|United States]]
[[Category:Racism in North America|United States]]
[[Category:Discrimination in the United States]]
{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>s5uy2pl9h7zon5jtih5vsheqppkahl5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:19th century in the United States</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196958</id>
    <revision>
      <id>800640</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:30:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:19th century in the United States]]</comment>
      <origin>800640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3300" sha1="lkrziluil5g85dcebu1m1n1h4udumcg" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1161195741 || 2023-06-21T06:59:33Z || Wikihistorian || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1113548159 || 2022-10-02T01:29:31Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Minor edit.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1003840489 || 2021-01-30T23:19:40Z || Robby || &lt;nowiki&gt;link to category on Commons  is now defined on wikidata&lt;/nowiki&gt;
|----
| 837527643 || 2018-04-21T11:46:45Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;use standard [[template:Century in country category]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 788320320 || 2017-06-30T19:59:07Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 544544637 || 2013-03-16T03:57:24Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 10 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q6418862]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 539264364 || 2013-02-20T17:56:23Z || Gikü || &lt;nowiki&gt;modified ro&lt;/nowiki&gt;
|----
| 525191728 || 2012-11-27T19:27:28Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ro:Categorie:Secolul al 19-lea în Statele Unite ale Americii]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 524563600 || 2012-11-23T22:54:08Z || Zorrobot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[nn:Kategori:1800-talet i USA]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 523471209 || 2012-11-17T09:59:33Z || Tim! || &lt;nowiki&gt;added [[Category:2nd millennium in the United States]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 509863369 || 2012-08-30T01:37:31Z || باسم || &lt;nowiki&gt;new ar category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 460001960 || 2011-11-10T18:12:08Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;r2.5.1) (Robot: Adding [[no:Kategori:Årstall i USA på 1800-tallet]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 439906227 || 2011-07-17T06:50:57Z || Tim! || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Years in the United States]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 408548619 || 2011-01-18T07:22:12Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;r2.6.5) (robot Adding: [[ko:분류:19세기 미국]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 359647973 || 2010-05-02T14:56:40Z || FieldMarine || &lt;nowiki&gt;Added commonscat template.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 358706404 || 2010-04-27T19:36:07Z || Vanished user ewfisn2348tui2f8n2fio2utjfeoi210r39jf || &lt;nowiki&gt;{{CatPair|18th century in the United States|20th century in the United States}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 347435404 || 2010-03-03T02:56:06Z || Felipe P || &lt;nowiki&gt;+ [[pt:Categoria:Século XIX nos Estados Unidos]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 346252975 || 2010-02-25T07:29:56Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[sv:Kategori:USA under 1800-talet]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 345728274 || 2010-02-22T20:33:06Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[tr:Kategori:19. yüzyılda ABD]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 345727056 || 2010-02-22T20:27:03Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[fr:Catégorie:Chronologie des États-Unis au XIXe siècle]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 333474784 || 2009-12-23T06:13:24Z || Le temps perdu || &lt;nowiki&gt;es&lt;/nowiki&gt;
|----
| 277820231 || 2009-03-17T07:43:47Z || Vanished user ewfisn2348tui2f8n2fio2utjfeoi210r39jf || &lt;nowiki&gt;Quick-adding category &quot;19th century in North America&quot; (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 175524489 || 2007-12-03T17:42:38Z || Sm8900 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 132738702 || 2007-05-22T18:32:44Z || Tim! || &lt;nowiki&gt;cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 89689065 || 2006-11-23T18:46:13Z || Tim! || &lt;nowiki&gt;subcat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 76674734 || 2006-09-19T22:28:38Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;{{DecadesAndYears_US|17|18|19}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 76624743 || 2006-09-19T18:11:13Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>lkrziluil5g85dcebu1m1n1h4udumcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:19th century in the United States</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196959</id>
    <revision>
      <id>800641</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:19th century in the United States]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:19th century in the United States|history]])</comment>
      <origin>800641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="172" sha1="pwcidunqwnfvuv5zw8b4ctkztem2hqz" xml:space="preserve">{{commonscat}}
{{Century in country category|18|19th|18th|20th|2nd|the United States|United States|North America}}

[[Category:19th century in North America|United States]]</text>
      <sha1>pwcidunqwnfvuv5zw8b4ctkztem2hqz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Eras of United States history</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196960</id>
    <revision>
      <id>800642</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Eras of United States history]]</comment>
      <origin>800642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1234" sha1="6z5t4cggl1dkt3wz2go58yae0jz4g8c" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 574510086 || 2013-09-25T20:32:17Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;sort key&lt;/nowiki&gt;
|----
| 544180843 || 2013-03-14T20:09:39Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 4 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q6991285]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 509861130 || 2012-08-30T01:17:17Z || باسم || &lt;nowiki&gt;new ar category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 446542989 || 2011-08-24T20:14:18Z || Amirobot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[fa:رده:دوره‌های تاریخ ایالات متحده آمریکا]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 446362858 || 2011-08-23T19:01:26Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[tr:Kategori:ABD tarihi çağları]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 433920578 || 2011-06-12T18:33:59Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[id:Kategori:Era dalam sejarah Amerika Serikat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 78210357 || 2006-09-28T00:22:39Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;[[Category:History of the United States by period]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 27018123 || 2005-10-31T23:30:46Z || Whobot || &lt;nowiki&gt;Cleanup per [[Wikipedia:Categories_for_deletion/Log/2005_October_17|WP:CFD]] (moving Category:Eras_of_U.S._history to Category:Eras_of_United_States_history)&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>6z5t4cggl1dkt3wz2go58yae0jz4g8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Eras of United States history</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196961</id>
    <revision>
      <id>800643</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:30:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Eras of United States history]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Eras of United States history|history]])</comment>
      <origin>800643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="gderspmis8aw4lhqyid27rvzuc88o42" xml:space="preserve">[[Category:Historical eras|United States]]
[[Category:History of the United States by period]]</text>
      <sha1>gderspmis8aw4lhqyid27rvzuc88o42</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:History of the American West</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196962</id>
    <revision>
      <id>800644</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:30:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:History of the American West]]</comment>
      <origin>800644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3680" sha1="8yfurmxhbcmulajfltjhd5owzg0kflr" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1308361418 || 2025-08-29T01:21:30Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;cleanup - misleading&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1308347608 || 2025-08-28T23:25:47Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;rmv inapt/circular parent cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1232316509 || 2024-07-03T03:26:12Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1129846181 || 2022-12-27T10:53:19Z || Hugo999 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:American frontier]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1057844271 || 2021-11-30T00:43:13Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Commonscat template.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1021713310 || 2021-05-06T08:07:13Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 974621727 || 2020-08-24T01:31:52Z || Trivialist || &lt;nowiki&gt;rm [[User:Look2See1|Look2See1]] cruft&lt;/nowiki&gt;
|----
| 949395402 || 2020-04-06T07:07:48Z || BrownHairedGirl || &lt;nowiki&gt;{{Category TOC}} → {{CatAutoTOC}} on [[Category:Template Category TOC without CatAutoTOC on category with 100–199 pages|categories with 100–199  pages]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 930551207 || 2019-12-13T07:27:46Z || Mike Peel || &lt;nowiki&gt;Removing Commons category link that doesn't match this category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 687989760 || 2015-10-28T22:40:22Z || Jz392 || &lt;nowiki&gt;linkify history&lt;/nowiki&gt;
|----
| 640363534 || 2014-12-31T10:00:28Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;link.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 546497938 || 2013-03-23T08:32:31Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 8 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q7493273]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 524814938 || 2012-11-25T17:07:28Z || 79.169.97.241 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 507715921 || 2012-08-16T17:40:56Z || 81.240.126.238 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 502580646 || 2012-07-16T07:03:34Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[fa:رده:تاریخ ایالت‌های غرب آمریکا]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 449287907 || 2011-09-09T07:42:05Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[ru:Категория:История Американского Запада]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 425373091 || 2011-04-22T18:01:12Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[bar:Kategorie:Wilder Westen]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 369850430 || 2010-06-24T03:05:24Z || Erasmus.new || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 348848451 || 2010-03-09T23:39:05Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 334647897 || 2009-12-29T01:17:47Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category American West to Western United States per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2009 December 21]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 310493717 || 2009-08-28T05:01:28Z || 66.75.10.163 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 200416046 || 2008-03-24T00:20:40Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 200235607 || 2008-03-23T04:44:42Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 167300586 || 2007-10-26T21:41:30Z || Tim! || &lt;nowiki&gt;TOC&lt;/nowiki&gt;
|----
| 164663499 || 2007-10-15T06:37:41Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;added Category:History of United States expansionism&lt;/nowiki&gt;
|----
| 125855263 || 2007-04-25T15:27:28Z || SieBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[nl:Categorie:Wilde Westen]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 84516972 || 2006-10-30T00:04:44Z || Cyde || &lt;nowiki&gt;Category text&lt;/nowiki&gt;
|----
| 75800992 || 2006-09-15T00:53:54Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ de:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 38032155 || 2006-02-03T18:58:02Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 18177359 || 2005-07-05T07:11:57Z || Pearle || &lt;nowiki&gt;Moving from Category:United_States_history to Category:History_of_the_United_States&lt;/nowiki&gt;
|----
| 16960412 || 2004-12-08T23:38:56Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 8248339 || 2004-12-02T06:50:06Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 8044073 || 2004-11-25T17:38:41Z || 12.74.168.105 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>8yfurmxhbcmulajfltjhd5owzg0kflr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:History of the American West</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196963</id>
    <revision>
      <id>800645</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:30:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:History of the American West]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:History of the American West|history]])</comment>
      <origin>800645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181" sha1="2gz37fhzprurp2hnhyx79jeu9nxms1n" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

[[Category:Western United States]]
[[Category:Histories of regions of the United States|West]]
[[Category:History of United States expansionism|West]]
{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>2gz37fhzprurp2hnhyx79jeu9nxms1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:History of United States expansionism</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196964</id>
    <revision>
      <id>800646</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:31:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:History of United States expansionism]]</comment>
      <origin>800646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6839" sha1="rgbhqdix4p2koypkojqtmkeabm4mwun" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1282941716 || 2025-03-29T14:33:30Z || XTheBedrockX || &lt;nowiki&gt;−[[Category:History of the United States by topic]]; ±[[Category:History of the foreign relations of the United States]]→[[Category:American imperialism]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1282860440 || 2025-03-29T01:51:07Z || XTheBedrockX || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Criticism of the United States]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1234390855 || 2024-07-14T03:22:52Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Geographic history of the United States]] to [[:Category:Historical geography of the United States]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2024 July 6#Category:Historical geography]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1232538394 || 2024-07-04T07:29:53Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;rmv inapt parent Category:Histories of empires&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1232349843 || 2024-07-03T08:45:37Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;rmv inapt cat link&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1232348592 || 2024-07-03T08:34:24Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;rmv inapt parent Category:American imperialism&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1232348480 || 2024-07-03T08:33:10Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;{{CatRel|American imperialism}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1157083400 || 2023-05-26T05:09:07Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;''See also [[:Category:History of United States isolationism]]''&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1151165005 || 2023-04-22T09:36:30Z || Mureungdowon || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1144564344 || 2023-03-14T11:21:12Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Removing [[:Category:Germanic empires]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2023 March 4#Category:Countries by language family]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1140151346 || 2023-02-18T18:33:06Z || Place Clichy || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Germanic empires]] using [[WP:HC|HotCat]]: if [[Category:British Empire]] goes there by virtue of the language, so should this one.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1135789245 || 2023-01-26T21:36:12Z || 2001:48F8:9011:75F:0:0:0:1909 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1132317760 || 2023-01-08T08:33:19Z || 2001:48F8:9011:75F:0:0:0:1909 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1131897363 || 2023-01-06T08:26:55Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Removing [[:Category:American Empire]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2022 December 29#Category:Present empires]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1123701033 || 2022-11-25T05:47:12Z || 2001:48F8:9011:75F:0:0:0:1909 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1057920072 || 2021-11-30T12:21:43Z || Robby || &lt;nowiki&gt;link to category on Commons  is now defined on wikidata&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1057845943 || 2021-11-30T00:53:41Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Commonscat template.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1057845259 || 2021-11-30T00:50:08Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Commonscat template.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 974622150 || 2020-08-24T01:35:37Z || Trivialist || &lt;nowiki&gt;rm [[User:Look2See1|Look2See1]] cruft&lt;/nowiki&gt;
|----
| 953545979 || 2020-04-27T19:33:52Z || 50.26.172.216 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 930639973 || 2019-12-13T21:45:41Z || Mike Peel || &lt;nowiki&gt;Removing Commons category link that doesn't match this category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 799051523 || 2017-09-05T10:08:37Z || Taravyvan Adijene || &lt;nowiki&gt;стыль&lt;/nowiki&gt;
|----
| 797978826 || 2017-08-30T08:11:37Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 682006174 || 2015-09-20T22:52:08Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 649734485 || 2015-03-03T20:11:43Z || Не А || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Territorial evolution of the United States]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 570748567 || 2013-08-30T01:26:57Z || Jarble || &lt;nowiki&gt;Adding main article for category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547878820 || 2013-03-30T21:15:08Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 1 langlinks, now provided by Wikidata on [[d:Q8519497]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547864165 || 2013-03-30T19:35:40Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 6 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q8519497]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 501792383 || 2012-07-11T22:22:34Z || Autoreplay || &lt;nowiki&gt;ro&lt;/nowiki&gt;
|----
| 448758364 || 2011-09-06T15:00:11Z || Loveless || &lt;nowiki&gt;r2.7.1+) (robot Adding: [[ja:Category:アメリカ合衆国の領土拡大の歴史]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 404847091 || 2010-12-29T18:07:06Z || Music+mas || &lt;nowiki&gt;Changed commons link to correct category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 404158959 || 2010-12-25T11:03:31Z || Amirobot || &lt;nowiki&gt;[r2.5.2] robot Adding: [[fa:رده:تاریخ توسعه‌طلبی ایالات متحده آمریکا]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 375802491 || 2010-07-27T21:22:48Z || Eastlaw || &lt;nowiki&gt;changed sort key&lt;/nowiki&gt;
|----
| 375802410 || 2010-07-27T21:22:21Z || Eastlaw || &lt;nowiki&gt;Adding category [[:Category:History of colonialism]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 344467675 || 2010-02-16T20:15:37Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[pt:Categoria:História do expansionismo dos Estados Unidos]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 328256415 || 2009-11-27T20:02:27Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[pt:Categoria:História do expansionismo dos Estados Unidos da América]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 303563153 || 2009-07-22T17:19:06Z || Axem Titanium || &lt;nowiki&gt;more useful link&lt;/nowiki&gt;
|----
| 250646101 || 2008-11-09T13:05:52Z || Karel Anthonissen || &lt;nowiki&gt;nl&lt;/nowiki&gt;
|----
| 166320681 || 2007-10-22T17:26:25Z || Sebmol || &lt;nowiki&gt;interwiki +de&lt;/nowiki&gt;
|----
| 157095125 || 2007-09-11T05:48:26Z || CapitalR || &lt;nowiki&gt;template fix&lt;/nowiki&gt;
|----
| 105786099 || 2007-02-05T12:54:07Z || Er Komandante || &lt;nowiki&gt;Revert to revision 105785943 dated 2007-02-05 12:52:55 by Er Komandante using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 105785992 || 2007-02-05T12:53:12Z || 216.162.88.75 || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Replaced page with 'jason was here with emily'&lt;/nowiki&gt;
|----
| 105785943 || 2007-02-05T12:52:55Z || Er Komandante || &lt;nowiki&gt;Revert to revision 94575265 dated 2006-12-15 20:54:14 by Jengod using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 105785913 || 2007-02-05T12:52:41Z || 216.162.88.75 || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Replaced page with 'Jason was here'&lt;/nowiki&gt;
|----
| 94575265 || 2006-12-15T20:54:14Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;Category:Geographic history of the United States&lt;/nowiki&gt;
|----
| 78218738 || 2006-09-28T01:14:19Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65810452 || 2006-07-25T19:13:10Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category History of foreign relations of the United States to History of the foreign relations of the United States per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for deletion/Log/2006 July 16]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 63898077 || 2006-07-15T03:21:05Z || Jengod || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 36441962 || 2006-01-24T01:50:12Z || Sumahoy || &lt;nowiki&gt;extra category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 36441881 || 2006-01-24T01:49:26Z || Sumahoy || &lt;nowiki&gt;updated link to renamed category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 30810851 || 2005-12-10T10:13:47Z || Bluemoose || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>rgbhqdix4p2koypkojqtmkeabm4mwun</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:History of United States expansionism</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196965</id>
    <revision>
      <id>800647</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:History of United States expansionism]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:History of United States expansionism|history]])</comment>
      <origin>800647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="447" sha1="a2a6l4h03g4p8c1cdd011o9u42cbgbo" xml:space="preserve">{{Commonscat}}
{{Cat more|American expansionism}}
{{CatRel|American imperialism}}
{{CatAutoTOC}}

[[Category:Historical geography of the United States|Expansionism]]
[[Category:History of colonialism|United States]]
[[Category:American imperialism|Expansionism]]
[[Category:Military history of the United States|Expansionism]]
[[Category:Political history of the United States|Expansionism]]
[[Category:Territorial evolution of the United States]]</text>
      <sha1>a2a6l4h03g4p8c1cdd011o9u42cbgbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Lions</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196966</id>
    <revision>
      <id>800648</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:31:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Lions]]</comment>
      <origin>800648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5014" sha1="1phzbttuumwdgh011z0ifsni19xbmmn" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1139791825 || 2023-02-16T22:44:59Z || Plantdrew || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Taxa named by Carl Linnaeus]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1111350524 || 2022-09-20T15:01:30Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1111350323 || 2022-09-20T15:00:31Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1111350113 || 2022-09-20T14:59:30Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1026731511 || 2021-06-03T23:38:50Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 960638057 || 2020-06-04T02:11:29Z || 94.179.245.243 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 884868440 || 2019-02-24T15:12:38Z || Dreamy Jazz Bot || &lt;nowiki&gt;Adding link to [[Portal:Cats]]. ([[User:Dreamy Jazz Bot/Task 2|Task 2]] - [[User talk:Dreamy Jazz|report errors here]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 881160740 || 2019-01-31T20:44:53Z || Georgia guy || &lt;nowiki&gt;Undid revision 881156789 by [[Special:Contributions/Randy Kryn|Randy Kryn]] ([[User talk:Randy Kryn|talk]]); [[:Category:Cats]] is for articles about the pet species, not its wild relatives&lt;/nowiki&gt;
|----
| 881156789 || 2019-01-31T20:19:09Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Cats]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 880130039 || 2019-01-25T15:11:19Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 880127806 || 2019-01-25T14:53:07Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;Undid revision, user is involved in an edit war&lt;/nowiki&gt;
|----
| 880118385 || 2019-01-25T13:33:22Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 879814822 || 2019-01-23T15:41:56Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;Undid revision, lions are cats&lt;/nowiki&gt;
|----
| 879805803 || 2019-01-23T14:24:35Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 879164601 || 2019-01-19T13:38:01Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Cats]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 724768937 || 2016-06-11T10:35:59Z || Trivialist || &lt;nowiki&gt;Undid revision 724729859 by [[Special:Contributions/76.88.107.122|76.88.107.122]] ([[User talk:76.88.107.122|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 724729859 || 2016-06-11T03:19:27Z || 76.88.107.122 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 544044855 || 2013-03-14T08:50:40Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 18 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q6987175]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 521955194 || 2012-11-08T06:33:16Z || Hunnjazal || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 499074079 || 2012-06-24T02:22:26Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ja:Category:ライオン]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 486748981 || 2012-04-11T03:44:42Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[vi:Thể loại:Sư tử]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 470937371 || 2012-01-12T08:51:23Z || Ferengi || &lt;nowiki&gt;+el&lt;/nowiki&gt;
|----
| 445828924 || 2011-08-20T14:39:14Z || Ingii || &lt;nowiki&gt;lv&lt;/nowiki&gt;
|----
| 424450027 || 2011-04-17T00:26:23Z || Helmoony || &lt;nowiki&gt;interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 421839618 || 2011-04-01T16:22:54Z || 24.11.255.189 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 421838750 || 2011-04-01T16:16:18Z || 24.11.255.189 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 421838629 || 2011-04-01T16:15:26Z || 24.11.255.189 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 407310626 || 2011-01-11T18:11:29Z || FoxBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[zh:Category:獅]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 405616230 || 2011-01-03T03:11:00Z || 115.87.180.191 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 393679248 || 2010-10-29T21:24:05Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Removing: [[la:Categoria:Leones]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 391292661 || 2010-10-17T20:06:20Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[zh-min-nan:Category:Sai]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 388513924 || 2010-10-03T18:47:06Z || SporkBot || &lt;nowiki&gt;Merging catmore/catmain/catmore1/catmore2 per discussion and [[WP:TFD]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 372790169 || 2010-07-10T20:02:40Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[fa:رده:شیرها]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 370559034 || 2010-06-28T08:22:08Z || 13XIII || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 346742788 || 2010-02-27T20:26:43Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[la:Categoria:Leones]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 337311201 || 2010-01-12T02:46:39Z || ArwinJ || &lt;nowiki&gt;Adding and sorting interwikis&lt;/nowiki&gt;
|----
| 325270167 || 2009-11-11T17:03:35Z || Eras-mus || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 306870819 || 2009-08-08T22:47:55Z || RibotBOT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ca:Categoria:Lleons]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 276955414 || 2009-03-13T12:03:54Z || 85.250.131.166 || &lt;nowiki&gt;+he:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 234767865 || 2008-08-28T12:14:24Z || DVD R W || &lt;nowiki&gt;[[ru:Категория:Львы]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 221670775 || 2008-06-25T15:32:09Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Commons cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 201951973 || 2008-03-30T02:02:49Z || Rei-bot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[pt:Categoria:Leões]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 95629147 || 2006-12-21T00:34:31Z || 59.187.123.173 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 38977785 || 2006-02-09T22:22:02Z || Francisco Valverde || &lt;nowiki&gt;wikilink&lt;/nowiki&gt;
|----
| 28759724 || 2005-11-19T16:47:18Z || HenkvD || &lt;nowiki&gt;sisterlinks project&lt;/nowiki&gt;
|----
| 17693557 || 2005-06-21T01:01:04Z || Ashley Y || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 15529320 || 2005-06-21T01:00:50Z || Ashley Y || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>1phzbttuumwdgh011z0ifsni19xbmmn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Lions</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196967</id>
    <revision>
      <id>800649</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Lions]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Lions|history]])</comment>
      <origin>800649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="373" sha1="jg0d6zx7mtumv89ypox1si2euhgrkt1" xml:space="preserve">{{Cat main|Lion}}
{{Commons cat|Panthera leo}}
{{wikispecies|Panthera leo}}
Articles related to [[lion]]s (Panthera leo), a large [[Felidae|cat]] of the [[genus]] ''[[Panthera]]'' native to [[Africa]] and [[India]]. It has a muscular, broad-chested body, short, rounded head, round ears, and a hairy tuft at the end of its tail.

[[Category:Big cats]]
[[Category:Panthera]]</text>
      <sha1>jg0d6zx7mtumv89ypox1si2euhgrkt1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Felids and humans</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196968</id>
    <revision>
      <id>800650</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:31:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Felids and humans]]</comment>
      <origin>800650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1019" sha1="ejhmlxacem03t9xnzu6tcf52xg68l5n" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1345640692 || 2026-03-27T06:48:52Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Felids]] to [[:Category:Felidae]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1312405122 || 2025-09-20T13:18:04Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Minor edit.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1191323798 || 2023-12-22T21:00:09Z || ForsythiaJo || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Felines in culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1191323495 || 2023-12-22T20:58:13Z || ForsythiaJo || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Felines in culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 857268418 || 2018-08-30T16:52:53Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Mammals and humans]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 857255983 || 2018-08-30T15:15:40Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;established a description of category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 857254140 || 2018-08-30T15:01:30Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Felids]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>ejhmlxacem03t9xnzu6tcf52xg68l5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Felids and humans</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196969</id>
    <revision>
      <id>800652</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:31:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Felids and humans]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Felids and humans|history]])</comment>
      <origin>800652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="242" sha1="6wnouqoldonazjxi8mx3c166s7kh7qa" xml:space="preserve">This category is for articles and subcategories relating to how felids (cats) have interacted, affected, or been affected by humans, and for how humans have viewed or depicted them.

[[Category:Felidae|Humans]]
[[Category:Mammals and humans]]</text>
      <sha1>6wnouqoldonazjxi8mx3c166s7kh7qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Cats</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196970</id>
    <revision>
      <id>800653</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Cats]]</comment>
      <origin>800653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13113" sha1="nh2f8zlq031cljk25l10v0s2be36k1c" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1362527954 || 2026-07-04T15:39:08Z || ~2026-38249-99 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1345277857 || 2026-03-25T08:44:43Z || Mclay1 || &lt;nowiki&gt;clean-up&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1345277463 || 2026-03-25T08:40:51Z || Mclay1 || &lt;nowiki&gt;clean-up&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1345277226 || 2026-03-25T08:38:22Z || Mclay1 || &lt;nowiki&gt;Undid revision [[Special:Diff/1184149473|1184149473]] by [[Special:Contributions/SilverTiger12|SilverTiger12]] ([[User talk:SilverTiger12|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1184149473 || 2023-11-08T17:01:24Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1176259561 || 2023-09-20T15:37:39Z || Plantdrew || &lt;nowiki&gt;most of the categories belong on articles not other categories&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1166880761 || 2023-07-24T09:41:52Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1166880666 || 2023-07-24T09:40:46Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1166880418 || 2023-07-24T09:38:12Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1141140760 || 2023-02-23T15:33:35Z || Sm8900 || &lt;nowiki&gt;reverting... the cat for [[Category: Cats as pets|Cats as pets]] already contains this cat for cats.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1141140512 || 2023-02-23T15:31:45Z || Sm8900 || &lt;nowiki&gt;adding a cat to the cat for [[Category:Cats|Cats]] to signify this cat goes in the cat for pets... since these are cats.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1131982966 || 2023-01-06T18:42:40Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;Removed subcategory of [[Category:Felids]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1102275168 || 2022-08-04T07:25:07Z || 60.241.118.253 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1026733433 || 2021-06-03T23:55:55Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1004107946 || 2021-02-01T02:49:37Z || Trivialist || &lt;nowiki&gt;adding {{for}}, rm note about userboxes&lt;/nowiki&gt;
|----
| 997331007 || 2020-12-31T01:00:23Z || 76.167.217.105 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 895232878 || 2019-05-02T21:26:28Z || Crouch, Swale || &lt;nowiki&gt;hatnote&lt;/nowiki&gt;
|----
| 884868003 || 2019-02-24T15:08:38Z || Dreamy Jazz Bot || &lt;nowiki&gt;Adding link to [[Portal:Cats]]. ([[User:Dreamy Jazz Bot/Task 2|Task 2]] - [[User talk:Dreamy Jazz|report errors here]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 881641838 || 2019-02-03T21:53:10Z || DexDor || &lt;nowiki&gt;Reverted to revision 879815931 by [[Special:Contributions/Randy Kryn|Randy Kryn]] ([[User talk:Randy Kryn|talk]]): [[WP:SUBCAT]] ([[WP:TW|TW]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 881601755 || 2019-02-03T17:23:45Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Mammals]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 879815931 || 2019-01-23T15:50:32Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Mammals]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 879815754 || 2019-01-23T15:49:17Z || Randy Kryn || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Mammals]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 871973063 || 2018-12-04T14:28:17Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;added to cat:Felids and humans&lt;/nowiki&gt;
|----
| 871030365 || 2018-11-28T13:55:15Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;moved to cat:Felids; does not seem to fit into cat:Felis&lt;/nowiki&gt;
|----
| 858217986 || 2018-09-05T20:02:58Z || DexDor || &lt;nowiki&gt;Rm overcategorization (e.g. not every article in this cat belongs in an and-humans category - see SUBCAT)&lt;/nowiki&gt;
|----
| 858002370 || 2018-09-04T12:38:53Z || SilverTiger12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 840703347 || 2018-05-11T16:11:53Z || Nthep || &lt;nowiki&gt;rvv&lt;/nowiki&gt;
|----
| 840571680 || 2018-05-10T18:46:43Z || ASHU SINGH YADAV(rao sahab) || &lt;nowiki&gt;Obc&lt;/nowiki&gt;
|----
| 816894021 || 2017-12-24T13:06:34Z || IQ125 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 804486647 || 2017-10-09T09:41:06Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;cleanup&lt;/nowiki&gt;
|----
| 803781448 || 2017-10-04T16:11:53Z || Pvmoutside || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 787345216 || 2017-06-24T21:33:13Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 740551654 || 2016-09-21T19:45:42Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 707226637 || 2016-02-27T16:19:28Z || Fylbecatulous || &lt;nowiki&gt;userboxes are for userpages; remove&lt;/nowiki&gt;
|----
| 703412264 || 2016-02-05T10:36:47Z || IQ125 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 683400340 || 2015-09-30T01:41:46Z || 203.173.186.163 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 543810691 || 2013-03-13T10:22:04Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 47 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q5615807]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 537691025 || 2013-02-11T11:32:27Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[tt:Төркем:Мәчеләр]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 520245736 || 2012-10-28T10:39:13Z || ساجد امجد ساجد || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 515331483 || 2012-09-30T16:40:37Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2+) (Robot: Adding [[el:Κατηγορία:Γάτες]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 515044576 || 2012-09-28T19:05:45Z || TuHan-Bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[vi:Thể loại:Mèo]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 499566230 || 2012-06-27T07:22:41Z || RedBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2) (Robot: Adding [[lez:Категория:Кацер]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 492816854 || 2012-05-16T05:11:53Z || Rezabot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[fi:Luokka:Kissa]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 487801016 || 2012-04-17T08:23:18Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2) (Robot: Adding da, oc; removing ca, fi; modifying be&lt;/nowiki&gt;
|----
| 454953771 || 2011-10-10T23:32:27Z || Savantas83 || &lt;nowiki&gt;Introducing the 'Cat main' Template for main article referencing&lt;/nowiki&gt;
|----
| 443472567 || 2011-08-07T07:24:36Z || Reza1615 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 442297782 || 2011-07-31T03:17:38Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[zh-yue:Category:貓]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 426670796 || 2011-04-30T03:53:57Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (robot Adding: [[mdf:Категорие:Кататне]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 421796465 || 2011-04-01T10:14:05Z || MacTire02 || &lt;nowiki&gt;+gv&lt;/nowiki&gt;
|----
| 421213337 || 2011-03-28T21:28:44Z || WikitanvirBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[hu:Kategória:Macska]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 409230093 || 2011-01-21T20:58:15Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[ca:Categoria:Gats domèstics]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 401837600 || 2010-12-11T21:13:06Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;r2.5.1) (robot Adding: [[fa:رده:گربه]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 401501370 || 2010-12-09T20:19:20Z || Simply south || &lt;nowiki&gt;distinguish&lt;/nowiki&gt;
|----
| 397255504 || 2010-11-17T06:07:02Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[az:Kateqoriya:Pişik]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 395544452 || 2010-11-08T14:05:30Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[zh-min-nan:Category:Niau]] Removing: [[az:Kateqoriya:Pişiklər]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 395543283 || 2010-11-08T13:56:50Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot Removing: [[zh-min-nan:Category:Niau]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 380557512 || 2010-08-23T19:47:25Z || Ranveig || &lt;nowiki&gt;nn:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 362910599 || 2010-05-18T23:50:31Z || TDogg310 || &lt;nowiki&gt;Changed parent category to Felis, the genus to which domestic cats belong.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 309844997 || 2009-08-24T20:33:16Z || DSisyphBot || &lt;nowiki&gt;robot Removing: [[hu:Kategória:Macskák]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 302151573 || 2009-07-15T01:56:04Z || Numbo3-bot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[hy:Կատեգորիա:Կատուներ]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 287611372 || 2009-05-03T09:17:27Z || SieBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ang:Flocc:Catte]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 267995851 || 2009-02-02T07:44:29Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ceb:Kategoriya:Mga iring]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 265511398 || 2009-01-21T16:51:36Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[sr:Категорија:Домаће мачке]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 264796407 || 2009-01-18T03:04:03Z || J.delanoy || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contributions/71.94.3.9|71.94.3.9]] to last version by VolkovBot ([[WP:HG|HG]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 264795452 || 2009-01-18T02:56:59Z || 71.94.3.9 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 264795356 || 2009-01-18T02:56:21Z || 71.94.3.9 || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Replaced content with 'you see these animals are really cute,[[thecarguyforum.com]]'&lt;/nowiki&gt;
|----
| 260076817 || 2008-12-25T19:48:17Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[be:Катэгорыя:Коткі]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 257863512 || 2008-12-14T07:24:22Z || Peti610botH || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[hu:Kategória:Macskák]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 256802150 || 2008-12-09T09:03:53Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[pt:Categoria:Gatos]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 253406121 || 2008-11-22T15:42:50Z || NjardarBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[cy:Categori:Cathod]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 251960200 || 2008-11-15T14:00:22Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[an:Categoría:Felis]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 239942541 || 2008-09-21T05:43:12Z || SilvonenBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ro:Categorie:Pisici]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 233526986 || 2008-08-22T12:48:20Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[zh:Category:貓]], [[zh-min-nan:Category:Niau]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 232081253 || 2008-08-15T10:04:50Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[is:Flokkur:Kettir]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 229303436 || 2008-08-01T21:51:57Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[hr:Kategorija:Domaće mačke]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 226481212 || 2008-07-18T17:27:25Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[eo:Kategorio:Katoj]], [[uk:Категорія:Кішки]] Removing: [[pl:Kategoria:Koty]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 221663282 || 2008-06-25T14:51:08Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Commons cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 214071967 || 2008-05-21T23:59:04Z || 69.110.7.234 || &lt;nowiki&gt;I don't think having recursion is very smart...&lt;/nowiki&gt;
|----
| 212603789 || 2008-05-15T14:05:02Z || Treisijs || &lt;nowiki&gt;Adding [[lv:Kategorija:Kaķi]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 191118829 || 2008-02-13T11:36:10Z || Санта Клаус || &lt;nowiki&gt;ar interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 189974334 || 2008-02-08T15:55:04Z || Eliyak || &lt;nowiki&gt;-[[Category:Animals kept as pets]], subcategory [[Category:Cats as pets]] is there&lt;/nowiki&gt;
|----
| 182277726 || 2008-01-05T09:19:52Z || Uannis~enwiki || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 136217271 || 2007-06-06T01:17:55Z || Ashley Y || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 136217243 || 2007-06-06T01:17:46Z || Ashley Y || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 121374682 || 2007-04-09T07:50:46Z || LigerThai || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 119607962 || 2007-04-02T00:26:07Z || Roboto de Ajvol || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ru:Категория:Кошки]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 118270508 || 2007-03-27T15:01:10Z || Chrumps || &lt;nowiki&gt;[[pl:Kategoria:Koty]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 105006093 || 2007-02-02T03:27:11Z || Antandrus || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contributions/68.81.60.199|68.81.60.199]] ([[User talk:68.81.60.199|talk]]) to last version by Chobot&lt;/nowiki&gt;
|----
| 105005747 || 2007-02-02T03:25:11Z || 68.81.60.199 || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Replaced page with 'ii love kitty cats dont you ?'&lt;/nowiki&gt;
|----
| 91805853 || 2006-12-03T16:34:39Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: de, fi, ko Modifying: it&lt;/nowiki&gt;
|----
| 74659364 || 2006-09-09T04:26:04Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+slovak&lt;/nowiki&gt;
|----
| 54346576 || 2006-05-21T12:54:42Z || Gveret Tered || &lt;nowiki&gt;interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 54229119 || 2006-05-20T18:54:52Z || Eras-mus || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 47620569 || 2006-04-08T23:39:25Z || Aflm || &lt;nowiki&gt;simple interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 40070717 || 2006-02-17T22:44:48Z || Nicke L || &lt;nowiki&gt;+sv:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 32803357 || 2005-12-26T21:59:47Z || Computerjoe || &lt;nowiki&gt;rv&lt;/nowiki&gt;
|----
| 32803228 || 2005-12-26T21:58:27Z || 71.48.217.102 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 32803167 || 2005-12-26T21:57:53Z || 71.48.217.102 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 32592138 || 2005-12-24T13:27:13Z || 82.117.148.1 || &lt;nowiki&gt;+cs interwiki link&lt;/nowiki&gt;
|----
| 31464395 || 2005-12-15T13:28:40Z || 84.220.16.190 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 25578327 || 2005-10-15T11:32:49Z || HenkvD || &lt;nowiki&gt;sisterlinks project&lt;/nowiki&gt;
|----
| 24888659 || 2005-10-06T11:14:14Z || Unyoyega || &lt;nowiki&gt;robot  Removing: de&lt;/nowiki&gt;
|----
| 24566726 || 2005-10-02T15:22:48Z || Elf || &lt;nowiki&gt;[[Category:Pets]] -&gt; [[Category:Animals kept as pets]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 19111748 || 2005-07-18T22:52:58Z || LeCire~enwiki || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 19111696 || 2005-07-18T22:52:03Z || LeCire~enwiki || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 16604488 || 2005-01-01T19:43:29Z || Elf || &lt;nowiki&gt;nope, catmore points to wrong place&lt;/nowiki&gt;
|----
| 9016165 || 2005-01-01T15:45:34Z || Ancheta Wis || &lt;nowiki&gt;Category Cats should use catmore&lt;/nowiki&gt;
|----
| 9011286 || 2004-12-11T01:59:27Z || Mintleaf~enwiki || &lt;nowiki&gt;+ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 8318029 || 2004-12-01T23:53:12Z || Andy || &lt;nowiki&gt;Added to &quot;domesticated animals&quot; category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 8033642 || 2004-10-13T12:30:24Z || UtherSRG || &lt;nowiki&gt;rm redundant categories&lt;/nowiki&gt;
|----
| 6547567 || 2004-10-01T01:57:06Z || Lachatdelarue || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 6264525 || 2004-09-11T17:10:42Z || Lachatdelarue || &lt;nowiki&gt;[[Category:Felines]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 5807007 || 2004-08-31T12:05:17Z || Pcb21 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 5562776 || 2004-08-19T22:41:07Z || Pcb21 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 5314715 || 2004-08-19T22:39:41Z || Pcb21 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 5314687 || 2004-08-19T21:57:56Z || Pcb21 || &lt;nowiki&gt;mammals&lt;/nowiki&gt;
|----
| 5313735 || 2004-08-15T06:20:40Z || Emperorbma || &lt;nowiki&gt;domestic&lt;/nowiki&gt;
|----
| 5216138 || 2004-08-05T05:43:53Z || Guanabot || &lt;nowiki&gt;Guanaco - Robot-assisted disambiguation: Cats&lt;/nowiki&gt;
|----
| 5010761 || 2004-07-09T11:39:43Z || Norm || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>nh2f8zlq031cljk25l10v0s2be36k1c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Cats</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196971</id>
    <revision>
      <id>800654</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Cats]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Cats|history]])</comment>
      <origin>800654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="774" sha1="l7py8sakxnz9qwa7f0hdlisoi8hxp97" xml:space="preserve">{{Commons category|Felis silvestris catus}}
{{Category main article}}
{{For-multi|the musical|Category:Cats (musical)|the cat family|Category:Felidae}}

Articles relating to '''[[cat]]s''' ('''''Felis catus'''''), a [[Domestication of the cat|domestic]] [[species]] of small [[carnivorous]] [[mammal]]. It is the only domesticated species in the family [[Felidae]] and is commonly referred to as the '''domestic cat''' or '''house cat''' to distinguish it from the wild members of the family. Cats are commonly kept as house pets but can also be [[farm cat]]s or [[feral cat]]s; the feral cat ranges freely and avoids human contact. About 60 [[cat breeds]] are recognized by various [[cat registries]].

[[Category:Domesticated animals]]
[[Category:Felis]]
[[Category:Pets]]</text>
      <sha1>l7py8sakxnz9qwa7f0hdlisoi8hxp97</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Mammals in popular culture</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196972</id>
    <revision>
      <id>800655</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:32:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Mammals in popular culture]]</comment>
      <origin>800655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1798" sha1="itep1nkgjkbdsvxmgd9hzuq310xzfyw" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1377063910 || 2026-09-27T18:54:32Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Merging [[:Category:Animals in popular culture by type]] to [[:Category:Animals in popular culture]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2026 July 26#Category:Animals by type]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1364805879 || 2026-07-18T16:51:05Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Merging [[:Category:Vertebrates in popular culture]] to [[:Category:Animals in popular culture by type]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2026 July 9#Category:Vertebrates in culture]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1158889955 || 2023-06-06T21:47:42Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Mammals and human culture]] to [[:Category:Mammals in culture]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2023 May 19#Category:Mammals and human culture]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 933428431 || 2019-12-31T22:07:18Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Commonscat template.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 922393920 || 2019-10-21T21:15:23Z || Invokingvajras || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 824115404 || 2018-02-05T12:06:50Z || Stickee || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contributions/194.81.92.160|194.81.92.160]] ([[User talk:194.81.92.160|talk]]) ([[WP:HG|HG]]) (3.1.22)&lt;/nowiki&gt;
|----
| 824115368 || 2018-02-05T12:06:23Z || 194.81.92.160 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 707039298 || 2016-02-26T17:14:11Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;cleanup&lt;/nowiki&gt;
|----
| 707039093 || 2016-02-26T17:12:58Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;cleanup&lt;/nowiki&gt;
|----
| 705646529 || 2016-02-18T19:03:15Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;Category:Mammals and humans&lt;/nowiki&gt;
|----
| 689154234 || 2015-11-05T07:37:15Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;Category:Vertebrates in popular culture&lt;/nowiki&gt;
|----
| 689151449 || 2015-11-05T07:05:35Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;stub&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>itep1nkgjkbdsvxmgd9hzuq310xzfyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Mammals in popular culture</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196973</id>
    <revision>
      <id>800656</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Mammals in popular culture]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Mammals in popular culture|history]])</comment>
      <origin>800656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="k8nt94pyspegww4yjmldm8krhp5m1hg" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

[[Category:Mammals in culture|*Popular]]
[[Category:Animals in popular culture]]</text>
      <sha1>k8nt94pyspegww4yjmldm8krhp5m1hg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Works about cats</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196974</id>
    <revision>
      <id>800657</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Works about cats]]</comment>
      <origin>800657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="206" sha1="9cmmtxw4tvcackuvqh8rmh5odwe9do8" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1362859304 || 2026-07-06T17:26:24Z || Johnpacklambert || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Cats]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>9cmmtxw4tvcackuvqh8rmh5odwe9do8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Works about cats</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196975</id>
    <revision>
      <id>800658</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Works about cats]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Works about cats|history]])</comment>
      <origin>800658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17" sha1="sp695jvaacipomxiyjqbm83ahrq7bbl" xml:space="preserve">[[Category:Cats]]</text>
      <sha1>sp695jvaacipomxiyjqbm83ahrq7bbl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Extinct carnivorans</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196976</id>
    <revision>
      <id>800659</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:33:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Extinct carnivorans]]</comment>
      <origin>800659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2522" sha1="iyf932wsjkiz72fx30wo7ahri4rohhe" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1345025312 || 2026-03-23T22:16:01Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Carnivorans]] to [[:Category:Carnivora]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 833680039 || 2018-04-01T22:42:38Z || JarBot || &lt;nowiki&gt;Bot:add Commons category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 545972036 || 2013-03-21T12:27:41Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 8 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q7136603]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 494221800 || 2012-05-24T22:15:32Z || Dexbot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[fa:رده:گوشت‌خوارسانان منقرض‌شده]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 464091143 || 2011-12-04T20:17:18Z || WikitanvirBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ru:Категория:Вымершие хищные]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 459970644 || 2011-11-10T14:11:27Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;r2.5.1) (Robot: Adding [[nl:Categorie:Uitgestorven roofdier]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 391487931 || 2010-10-18T18:32:09Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ko:분류:멸종한 식육목]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 388461641 || 2010-10-03T13:10:49Z || 78.22.35.224 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 378984654 || 2010-08-15T03:33:36Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot: Moved from Category:Extinct carnivores. Authors: TXiKiBoT, Od Mishehu, Swid, 125.164.13.78, 194.78.136.167, Apokryltaros, Treisijs, NatureA16, Ucucha&lt;/nowiki&gt;
|----
| 378973744 || 2010-08-15T02:08:10Z || Apokryltaros || &lt;nowiki&gt;Undid revision 378973525 by [[Special:Contributions/125.164.13.78|125.164.13.78]] ([[User talk:125.164.13.78|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 378973525 || 2010-08-15T02:06:31Z || 125.164.13.78 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 377262781 || 2010-08-05T07:49:04Z || Od Mishehu || &lt;nowiki&gt;Up for rename&lt;/nowiki&gt;
|----
| 348158840 || 2010-03-06T19:59:20Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ar:تصنيف:لواحم منقرضة]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 318300842 || 2009-10-06T19:10:05Z || Ucucha || &lt;nowiki&gt;correct cat, seems to be about members of Carnivora, not meat-eating animals in general&lt;/nowiki&gt;
|----
| 274712650 || 2009-03-03T16:37:20Z || Treisijs || &lt;nowiki&gt;Adding [[lv:Kategorija:Izmirušie plēsēji]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 225457969 || 2008-07-13T20:15:26Z || 194.78.136.167 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 190073150 || 2008-02-09T00:12:01Z || NatureA16 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 127512501 || 2007-05-01T20:45:00Z || Swid || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Extinct mammals]] [[Category:Carnivores]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>iyf932wsjkiz72fx30wo7ahri4rohhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Extinct carnivorans</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196977</id>
    <revision>
      <id>800660</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Extinct carnivorans]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Extinct carnivorans|history]])</comment>
      <origin>800660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="a0bab0cyw5n0qx5xt683clsw8hbcrjo" xml:space="preserve">{{Commons category|Extinct Carnivora}}
[[Category:Extinct mammals|Carnivorans]]
[[Category:Carnivora]]</text>
      <sha1>a0bab0cyw5n0qx5xt683clsw8hbcrjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Extinct mammals of Europe</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196978</id>
    <revision>
      <id>800661</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Extinct mammals of Europe]]</comment>
      <origin>800661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="sbslliwfqbnm4dt42wczvgrwo6z29h2" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 757904667 || 2017-01-02T11:26:33Z || AnToni || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 627113107 || 2014-09-26T03:29:01Z || Apokryltaros || &lt;nowiki&gt;Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/139.195.120.40|139.195.120.40]] ([[User talk:139.195.120.40|talk]]) to last revision by Addbot. ([[WP:TW|TW]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 627039668 || 2014-09-25T15:40:21Z || 139.195.120.40 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547726211 || 2013-03-30T01:21:19Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 3 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q8432322]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 536318613 || 2013-02-03T07:14:45Z || Hunnjazal || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 409036177 || 2011-01-20T20:23:36Z || MastiBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (robot Adding: [[pl:Kategoria:Wymarłe ssaki Europy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 391380362 || 2010-10-18T05:23:55Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ko:분류:유럽의 멸종한 포유류]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 378142822 || 2010-08-10T07:57:36Z || Jonkerz || &lt;nowiki&gt;Removed [[:Category:Extinct mammals]]; Adding category [[:Category:Extinct mammals by continent]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 360688743 || 2010-05-07T09:56:53Z || UtherSRG || &lt;nowiki&gt;better cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 360688652 || 2010-05-07T09:56:03Z || UtherSRG || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Extinct animals of Europe|Mammals]] [[Category:Mammals|]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>sbslliwfqbnm4dt42wczvgrwo6z29h2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Extinct mammals of Europe</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196979</id>
    <revision>
      <id>800662</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Extinct mammals of Europe]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Extinct mammals of Europe|history]])</comment>
      <origin>800662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="k17y6tx85007plzepl3pes5lbzbho0g" xml:space="preserve">[[Category:Extinct animals of Europe|Mammals]]
[[Category:Extinct mammals by continent|Europe]]
[[Category:Mammals of Europe]]</text>
      <sha1>k17y6tx85007plzepl3pes5lbzbho0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Holocene extinctions</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196980</id>
    <revision>
      <id>800663</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Holocene extinctions]]</comment>
      <origin>800663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4418" sha1="rxvrux1u52nmztt7tzojvwwilifno7l" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1274999753 || 2025-02-10T14:31:00Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;Category merged per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2025 February 1#Category:Events by eons]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1253349762 || 2024-10-25T14:28:18Z || XTheBedrockX || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Human impact on the environment]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1198506898 || 2024-01-24T08:26:29Z || John of Reading || &lt;nowiki&gt;/* top */Typo fixing, replaced: millenea → millennia&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1063625322 || 2022-01-04T01:45:01Z || 47.198.208.201 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1051884863 || 2021-10-26T04:07:32Z || 2001:56A:7790:C900:A106:3D29:D3CA:F07D || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 979472426 || 2020-09-21T00:12:11Z || 50.26.172.216 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 930908580 || 2019-12-15T19:37:54Z || PohranicniStraze || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contribs/96.241.23.213|96.241.23.213]] ([[User talk:96.241.23.213|talk]]) to last version by BrownHairedGirl&lt;/nowiki&gt;
|----
| 930907870 || 2019-12-15T19:31:48Z || 96.241.23.213 || &lt;nowiki&gt;no&lt;/nowiki&gt;
|----
| 930907220 || 2019-12-15T19:25:54Z || 96.241.23.213 || &lt;nowiki&gt;nutin&lt;/nowiki&gt;
|----
| 909419082 || 2019-08-05T09:21:21Z || BrownHairedGirl || &lt;nowiki&gt;remove links to deleted portals&lt;/nowiki&gt;
|----
| 849870913 || 2018-07-11T23:31:46Z || Adam9007 || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contributions/2600:1:F465:CC5D:1B86:19F4:5116:5750|2600:1:F465:CC5D:1B86:19F4:5116:5750]] ([[User talk:2600:1:F465:CC5D:1B86:19F4:5116:5750|talk]]) ([[WP:HG|HG]]) (3.4.4)&lt;/nowiki&gt;
|----
| 849870800 || 2018-07-11T23:30:35Z || 2600:1:F465:CC5D:1B86:19F4:5116:5750 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 837117614 || 2018-04-18T20:34:06Z || Dbachmann || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 831172412 || 2018-03-19T04:35:21Z || FrescoBot || &lt;nowiki&gt;Bot: [[User:FrescoBot/Misplaced invisible LTR marks|misplaced invisible marks]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 821090926 || 2018-01-18T09:26:34Z || Hike395 || &lt;nowiki&gt;/* top */replace geological navboxes with see also template in category space using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 796069605 || 2017-08-18T08:17:44Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 748454703 || 2016-11-08T07:54:22Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Removing category Holocene life per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2016 October 30]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 724276056 || 2016-06-08T06:15:43Z || John of Reading || &lt;nowiki&gt;/* top */Typo/[[WP:AWB/GF|general]] fixes, replaced: the the → the using [[Project:AWB|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 722133996 || 2016-05-26T05:35:52Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 720779138 || 2016-05-17T22:26:02Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 719288240 || 2016-05-08T19:32:44Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 719287965 || 2016-05-08T19:30:16Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 665043880 || 2015-06-01T17:25:23Z || Abyssal || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 660920692 || 2015-05-05T09:31:50Z || Abyssal || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 553481218 || 2013-05-04T12:46:47Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547654683 || 2013-03-29T17:42:46Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 2 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q8520925]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 511532394 || 2012-09-09T13:21:18Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[la:Categoria:Exstinctiones Holocaenae]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 447567978 || 2011-08-30T23:06:15Z || 97.87.29.188 || &lt;nowiki&gt;[[Anthropocene extinction event]] ... category is for [[extinctions]] of biological [[organism]]s in the current [[Holocene]] geological epoch (extinctions ... [[Anthropocene]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 445882031 || 2011-08-20T21:05:50Z || 85.28.107.142 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 445042240 || 2011-08-15T21:27:58Z || 97.87.29.188 || &lt;nowiki&gt;[[organism]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 444526005 || 2011-08-12T23:17:18Z || Alan Liefting || &lt;nowiki&gt;{{Cat main|Holocene extinction}}, reword intro.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 382705733 || 2010-09-03T17:07:08Z || 99.52.149.227 || &lt;nowiki&gt;[[Holocene extinctions]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 264206754 || 2009-01-15T06:15:55Z || 98.234.219.31 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 237857027 || 2008-09-12T03:13:19Z || Johnpacklambert || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with 'This category is for extinctions of biological organisms in the Holocene.  This would be extinction within 12,000 years or after 10,000BC.  [[Category:Holocene]] [[...'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>rxvrux1u52nmztt7tzojvwwilifno7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Holocene extinctions</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196981</id>
    <revision>
      <id>800664</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Holocene extinctions]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Holocene extinctions|history]])</comment>
      <origin>800664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="670" sha1="8os0fr92r22u5qyxy6vi69da5iosowi" xml:space="preserve">[[Holocene extinction]]s, [[biological taxa]] that went {{C|Extinction|extinct}} during the current geological/paleobiological {{C|Holocene|Holocene epoch}} of the {{C|Quaternary|Quaternary Period}}.
{{C|Extinct plants|Extinct plant/flora}} and {{C|Extinct animals|animal/fauna species}} of the last 12,000 years (occurring from ~10,000 BCE to the present day.
Rising extinction rates over the Holocene's [[millennium|millennia]] are mainly due to increasing human activities.

{{geological category see also}}
{{Cat main|Holocene extinction}}

[[Category:Holocene life|E]]
[[Category:Quaternary extinctions]]
[[Category:Human impact on the environment]]

{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>8os0fr92r22u5qyxy6vi69da5iosowi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Animals in art</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196982</id>
    <revision>
      <id>800665</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:34:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Animals in art]]</comment>
      <origin>800665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3737" sha1="s1ryombc9a1xyeu28slov9n3ekd1q3q" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1217896635 || 2024-04-08T14:20:39Z || St. Jimmy Jammy || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1217896465 || 2024-04-08T14:19:17Z || St. Jimmy Jammy || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1179932241 || 2023-10-13T11:25:13Z || Lieutcoluseng || &lt;nowiki&gt;Removing redundant category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1090891357 || 2022-06-01T00:32:25Z || Extraordinary Writ || &lt;nowiki&gt;Moving from [[Category:Animals in human culture]] to [[Category:Animals in culture]] (category renamed per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2022 May 20#Category:Animals in human culture]]) using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 947636744 || 2020-03-27T15:17:37Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;[[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2020 March 18#Visual arts by subject]] closed as Not renamed&lt;/nowiki&gt;
|----
| 946205416 || 2020-03-18T19:17:04Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;CfD proposal&lt;/nowiki&gt;
|----
| 945641151 || 2020-03-15T07:30:42Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;speedy rename request&lt;/nowiki&gt;
|----
| 945539099 || 2020-03-14T16:59:08Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Art by subject]] to [[:Category:Visual arts by subject]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2020 February 21#Visual arts]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 922406232 || 2019-10-21T22:49:00Z || Invokingvajras || &lt;nowiki&gt;[[Category:Animals in human culture|*]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 747940678 || 2016-11-05T09:31:48Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;cleanup&lt;/nowiki&gt;
|----
| 747939391 || 2016-11-05T09:16:36Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;cleanup&lt;/nowiki&gt;
|----
| 681105481 || 2015-09-15T06:17:30Z || AvicBot || &lt;nowiki&gt;Bot: Fixing commonscat per [[:Category:Commons category template with no category set]]. ([[User talk:Avicennasis|Report error]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 670577354 || 2015-07-08T21:18:58Z || Another Believer || &lt;nowiki&gt;order&lt;/nowiki&gt;
|----
| 647403039 || 2015-02-16T14:57:20Z || Goustien || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Animals]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 549646919 || 2013-04-10T08:22:42Z || Sanya3 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Topics in the arts]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 545892941 || 2013-03-21T05:47:30Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 9 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q7724054]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 530440805 || 2012-12-30T12:12:57Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[ru:Категория:Животные в искусстве]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 520316565 || 2012-10-28T20:25:29Z || باسم || &lt;nowiki&gt;new ar category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 510812916 || 2012-09-04T20:40:19Z || Aviados || &lt;nowiki&gt;he IW&lt;/nowiki&gt;
|----
| 493847973 || 2012-05-22T16:52:52Z || Andrew Dalby || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 492990328 || 2012-05-17T07:53:52Z || Alborzagros || &lt;nowiki&gt;+[[fa:رده:جانوران در هنر]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 450753604 || 2011-09-16T04:27:07Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[pt:Categoria:Animais na arte]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 436632645 || 2011-06-28T06:57:39Z || Thierry Caro || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 390227203 || 2010-10-12T07:25:22Z || BenzolBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[fr:Catégorie:Aspect culturel par animal]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 384872445 || 2010-09-14T22:08:03Z || Triton || &lt;nowiki&gt;not the exact interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 378686257 || 2010-08-13T09:28:50Z || BenzolBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[bar:Kategorie:Tier (Bildende Kunst)]], [[de:Kategorie:Tier (Bildende Kunst)]], [[fr:Catégorie:Aspect culturel par animal]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 354453072 || 2010-04-07T02:55:51Z || Renamed user QaFQqK56bnsHrz || &lt;nowiki&gt;{{commonscat}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 354449563 || 2010-04-07T02:31:32Z || Renamed user QaFQqK56bnsHrz || &lt;nowiki&gt;intended for sparing use--where an animal is a main subject&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>s1ryombc9a1xyeu28slov9n3ekd1q3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Animals in art</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196983</id>
    <revision>
      <id>800666</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:34:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Animals in art]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Animals in art|history]])</comment>
      <origin>800666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="ea2a2d5enat6wcbeno1wdxy88ibt30c" xml:space="preserve">{{commonscat|Animals in art}}

[[Category:Animals in culture|*Art]]
[[Category:Visual arts by subject]]</text>
      <sha1>ea2a2d5enat6wcbeno1wdxy88ibt30c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Mammals in culture</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196984</id>
    <revision>
      <id>800667</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Mammals in culture]]</comment>
      <origin>800667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1650" sha1="5jfl6wkrw798lte37286jbfn5bxfgbs" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1364805836 || 2026-07-18T16:50:51Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Merging [[:Category:Vertebrates in culture]] to [[:Category:Animals in culture]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2026 July 9#Category:Vertebrates in culture]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1158889904 || 2023-06-06T21:47:22Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Category moved&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1158889893 || 2023-06-06T21:47:20Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;JJMC89 bot III moved page [[Category:Mammals and human culture]] to [[Category:Mammals in culture]] without leaving a redirect: [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2023 May 19#Category:Mammals and human culture]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1155706307 || 2023-05-19T10:16:43Z || StarTrekker || &lt;nowiki&gt;Category being considered for renaming; see [[:Wikipedia:Categories for discussion/Log/2023 May 19#Category:Mammals and human culture]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 933428680 || 2019-12-31T22:09:31Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Commonscat template.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 929212141 || 2019-12-04T10:13:18Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 922402477 || 2019-10-21T22:23:17Z || Invokingvajras || &lt;nowiki&gt;+cat [[Category:Vertebrates in culture]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 879173395 || 2019-01-19T15:01:06Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;sortkey&lt;/nowiki&gt;
|----
| 879172770 || 2019-01-19T14:55:36Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;added Category:Animals in human culture&lt;/nowiki&gt;
|----
| 705646341 || 2016-02-18T19:01:50Z || Caftaric || &lt;nowiki&gt;cleanup&lt;/nowiki&gt;
|----
| 664578285 || 2015-05-29T16:02:51Z || Abyssal || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category: Mammals]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>5jfl6wkrw798lte37286jbfn5bxfgbs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Mammals in culture</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196985</id>
    <revision>
      <id>800668</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:34:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Mammals in culture]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Mammals in culture|history]])</comment>
      <origin>800668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="1cc41f5wskaho1nxv60t7uuluuxihc6" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

[[Category:Mammals and humans|*]]
[[Category:Animals in culture]]</text>
      <sha1>1cc41f5wskaho1nxv60t7uuluuxihc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Works about mammals</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196986</id>
    <revision>
      <id>800669</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:34:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Works about mammals]]</comment>
      <origin>800669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1531" sha1="84tfp3dwr1lnadyyi7eig2h6oyp5wox" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1377064253 || 2026-09-27T18:56:04Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Merging [[:Category:Works about animals by topic]] to [[:Category:Works about animals]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2026 July 26#Category:Animals by type]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1371111581 || 2026-08-24T17:16:58Z || Sentience Scholar || &lt;nowiki&gt;Add templates&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1329444316 || 2025-12-26T04:10:00Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Works about animals by type]] to [[:Category:Works about animals by topic]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2025 December 13#Category:Works about animals by type]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1326830164 || 2025-12-11T03:29:05Z || Wikihistorian || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Works about animals by type]]: &quot;Mammals&quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1315627120 || 2025-10-07T18:59:00Z || WinstonDewey || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1314383266 || 2025-10-01T03:17:43Z || WinstonDewey || &lt;nowiki&gt;Moved to Works about animals by type&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1312844792 || 2025-09-22T22:57:03Z || WinstonDewey || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1312843558 || 2025-09-22T22:50:24Z || WinstonDewey || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1312839212 || 2025-09-22T22:10:33Z || WinstonDewey || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1312838924 || 2025-09-22T22:08:20Z || WinstonDewey || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1312838866 || 2025-09-22T22:07:54Z || WinstonDewey || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with 'Works about [[Mammal|mammals]].'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>84tfp3dwr1lnadyyi7eig2h6oyp5wox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Works about mammals</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196987</id>
    <revision>
      <id>800670</id>
      <timestamp>2026-10-01T04:34:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Works about mammals]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Works about mammals|history]])</comment>
      <origin>800670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="31mgown2faph5eoz6m9562s691o4nm1" xml:space="preserve">{{Portal|Animals|Media}}
{{Cat explanation|[[Creative works|work]]s about [[mammal]]s}}
{{Container}}

[[Category:Mammals]]
[[Category:Mammals in popular culture]]
[[Category:Works about animals|Mammals]]</text>
      <sha1>31mgown2faph5eoz6m9562s691o4nm1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කේ.ඒ. එස් සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196988</id>
    <revision>
      <id>800674</id>
      <timestamp>2026-10-01T05:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sathiamanai</username>
        <id>81252</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:ta:Special:Redirect/revision/4642317|கே. ஏ. எஸ் சத்தியமனை நூலகம்]]&quot;</comment>
      <origin>800674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9726" sha1="k056i13acl0tbraktu00c2xib5j0ikd" xml:space="preserve">{{Infobox library||name=கே. ஏ. எஸ். சத்தியமனை நூலகம்|native_name=K. A. S. Sathiamanai Library|native_name_lang=en|image=Sathiamanai 1.jpg|caption=15 பெப்ரவரி 2025 அன்று கே. ஏ. எஸ். சத்தியமனை நூலகத்தில் இலங்கைப் பிரதமர் கலாநிதி [[அரிணி அமரசூரியா]] நூலக நிர்வாகிகளுடன்.|country=இலங்கை|type=நூலகம்|location=[[சுழிபுரம்]], யாழ்ப்பாண மாவட்டம், வட மாகாணம், இலங்கை|items_collected=சிறுவர் இலக்கியம்,  கல்வி நூல்கள்|website=&quot;[http://sathiamanai.blogspot.com.au/ சத்தியமனை]&quot;}}{{තොරතුරුකොටුව පුස්තකාලය|name=කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය|native_name=K. A. S. Sathiamanai Library|native_name_lang=en|image=Sathiamanai 1.jpg|caption=2025 පෙබරවාරි 15 දින කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලයේදී ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍ය ආචාර්ය [[හරිනි අමරසූරිය]] පුස්තකාල පරිපාලකයන් සමඟ.|country=ශ්‍රී ලංකාව|type=පුස්තකාලය|location=[[සුලිපුරම්]], යාපනය දිස්ත්‍රික්කය, උතුරු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|items_collected=ළමා සාහිත්‍යය, අධ්‍යාපනික පොත්|website=&quot;[http://sathiamanai.blogspot.com.au/ සත්‍‍යමනෛ]&quot;}}
'''කේ. ඒ. එස් සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය''' (K. A. S. Sathiamanai Library) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ සුලිපුරම් හි පිහිටි ප්‍රජා, සාහිත්‍ය හා ළමා පුස්තකාලයකි. කියවීමේ පුරුද්ද ප්‍රවර්ධනය කිරීම, ළමා සාහිත්‍ය සංවර්ධනය, සාහිත්‍ය හමුවීම්, පොත් එළිදැක්වීම්, සාකච්ඡා සහ අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමෙහිලා මෙම පුස්තකාලය සක්‍‍රීයව දායක වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=கே. ஏ. எஸ். சத்தியமனை நூலகம் |url=https://www.virakesari.lk/article/170231 |website=වීරකේසරී Dated 25 Nov 2023 |language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-07-01 |title=சிறுவர் ஆக்க ஆளுமை விருது |url=https://epaper.thinakaran.lk/Thinakaran?eid=1&amp;edate=01/07/2026&amp;pgid=62381 |website=දිනකරන් |page=10 |language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite web |title=ஒரு கම්யூனிஸ்ட் இணையர் வாழ்வின் சந்திப்புகள் |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/ஒரு_கம்யூனிஸ்ட்_இணையர்_வாழ்வின்_சந்திப்புகள் |access-date=2026-07-24 |website=නූලහම් |language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite news|title=சிறுவர் ஆக்க ஆளுமை விருது வைපவம், நினைவுப் பகிர்வுகளும் கலை நிகழ்வுகளும்|date=2026-06-29|newspaper=දිනක්කුරල්|page=5|language=ta}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
ලේඛිකාවක මෙන්ම සමාජ ක්‍රියාකාරිනියක වන [[වල්ලියම්මෛ සුබ්‍රමනියම්]] මහත්මිය විසින් ආරම්භ කරන ලද මෙම පුස්තකාලය, සුලිපුරම් සහ ඒ අවට ප්‍රදේශවල අධ්‍යාපනික, කියවීම් සහ සාහිත්‍ය ක්‍රියාකාරකම්වල කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙස වර්ධනය වී ඇත. වල්ලියම්මෛ සුබ්‍රමනියම්ගේ චරිතාපදාන සටහන්වල දැක්වෙන්නේ සිය සැමියා වූ [[කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] මහතා සිහිවීම පිණිස මෙම පුස්තකාලය ආරම්භ කළ බවයි.&lt;ref name=&quot;:23&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ஈழத்து எழுத்துலகின் துருව நட்சத்திரம் |url=https://vidiyel.com/ஆய்வுகள்/ஈழத்து-எழுத்துலகின்-துரு/ |access-date=2026-07-23 |website=විදියල් by මල්ලිකා සෙල්වරත්නම්}}&lt;/ref&gt;

== ක්‍රියාකාරකම් ==
පුස්තකාලය විවිධ අධ්‍යාපනික, සාහිත්‍යමය සහ සමාජයීය ක්‍රියාකාරකම් රැසක් ක්‍රියාත්මක කරයි:

* * සිසුන් සඳහා කියවීමේ ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන්  * රචනා, කථික හා චිත්‍ර තරග  * පොත් එළිදැක්වීමේ උත්සව  * සාහිත්‍ය සාකච්ඡා  * වාර්තා චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශන  * ළමා සාහිත්‍ය වැඩසටහන්  * සැමරුම් වැඩසටහන්

== ප්‍රකාශන ==
පුස්තකාලය මඟින් 2023 වසරේ සිට '''''සිරුපොරි''''' (Sirupori) නමින් ශිෂ්‍ය ත්‍රෛමාසික සඟරාවක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙහි ප්‍රධාන කර්තෘවරයා ලෙස ආචාර්ය [[න. රවින්ද්‍රන්]] කටයුතු කරයි. මෙම සඟරාවෙහි සිසුන්ගේ රචනා, කවි, කෙටිකතා, චිත්‍ර සහ අධ්‍යාපනික නිර්මාණ ඇතුළත් වේ. පුස්තකාලයේ විශේෂ සිදුවීම් සහ සිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ද මෙහි ලේඛනගත කෙරේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=சிறுபொறி – மாணவர் காலாண்டுச் சஞ்சிகை |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%AA%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81:%E0%AE%9A%E0%AE%BF%E0%AE%B1%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8A%E0%AE%B1%E0%AE%BF |website=Noolaham Digital Library |language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:32&quot; /&gt;

== කැපී පෙනෙන සිදුවීම් ==

** 2022 වසරේදී මහාචාර්ය [[කේ. කයිලාසපති]] මහතාගේ ගුණසැමරුම් උත්සවය කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලයේදී පැවැත්විණි. එහිදී මහාචාර්ය [[සි. මෞනගුරු]] මහතා අදහස් දැක්වීය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=பேராசிரியர் க கைலாசபதி நினைவேந்தல் |url=https://www.virakesari.lk/article/142703 |website=වීරකේසරී Dated 10 Dec 2022 |language=ta}}&lt;/ref&gt;
** '''Water''' වාර්තා චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය සහ ඒ පිළිබඳ සාකච්ඡාමය වැඩසටහනක් පුස්තකාලයේදී පැවැත්විණි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Water Documentary Screening – K.A.S. Sathiamanai Library |url=https://www.ezhunaonline.com/event/water-documentary-screening-k-a-s-sathiyamanai-library/ |website=Ezhuna Online |language=en}}&lt;/ref&gt;
** ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ළමා සාහිත්‍යය පිළිබඳ සාකච්ඡා සහ හමුවීම් වාර කිහිපයකදීම පුස්තකාලය තුළ පවත්වා ඇත.&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;.&lt;ref name=&quot;:33&quot;&gt;{{Cite web |title=கே. ஏ. எஸ். சத்தியமனை நூலக &quot;சிறுபொறி” இதழ் வெளியீட்டு விழா |url=https://athavannews.com/2023/1346584 |access-date=2026-07-24 |website=Athavan News |language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=சுழிபுரத்தில் பாட்டி சொன்ன கதைகள் சிறுவர் நூல் வெளியீடு நிகழ்வு |url=https://eelanadu.lk/%E0%AE%AF%E0%AE%BE%E0%AE%B4%E0%AF%8D-%E0%AE%9A%E0%AF%81%E0%AE%B4%E0%AE%BF%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%B0%E0%AE%A4%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AF%8D-%E0%AE%AA%E0%AE%BE%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F/ |website=ඊළනාඩු Dated 21 April 2025 |language=ta}}&lt;/ref&gt;

*

*

== උපුටා දැක්වීම් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුස්තකාල]]</text>
      <sha1>k056i13acl0tbraktu00c2xib5j0ikd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800675</id>
      <parentid>800674</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T05:15:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sathiamanai</username>
        <id>81252</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Updated</comment>
      <origin>800675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8897" sha1="nfmquo427ezeec4pd323begfope5a9r" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුස්තකාලය|name=කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය|native_name=K. A. S. Sathiamanai Library|native_name_lang=en|image=Sathiamanai 1.jpg
|caption=2025 පෙබරවාරි 15 දින කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලයේදී ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍ය ආචාර්ය [[හරිනි අමරසූරිය]] පුස්තකාල පරිපාලකයන් සමඟ.|country=ශ්‍රී ලංකාව|type=පුස්තකාලය|location=[[සුලිපුරම්]], යාපනය දිස්ත්‍රික්කය, උතුරු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|items_collected=ළමා සාහිත්‍යය, අධ්‍යාපනික පොත්|website=&quot;[http://sathiamanai.blogspot.com.au/ සත්‍‍යමනෛ]&quot;}}'''කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය''' (K. A. S. Sathiamanai Library) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ සුලිපුරම් හි පිහිටි ප්‍රජා, සාහිත්‍ය හා ළමා පුස්තකාලයකි. කියවීමේ පුරුද්ද ප්‍රවර්ධනය කිරීම, ළමා සාහිත්‍ය සංවර්ධනය, සාහිත්‍ය හමුවීම්, පොත් එළිදැක්වීම්, සාකච්ඡා සහ අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමෙහිලා මෙම පුස්තකාලය සක්‍‍රීයව දායක වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.virakesari.lk/article/170231|title=கே. ஏ. எஸ். சத்தியமனை நூலகம் |website=වීරකේසරී Dated 25 Nov 2023|language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://epaper.thinakaran.lk/Thinakaran?eid=1&amp;edate=01/07/2026&amp;pgid=62381
 |website=දිනකරන්
|title=சிறுவர் ஆக்க ஆளுமை விருது
 |date=2026-07-01 |page=10
 |language=ta
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web
 |title=ஒரு கම්யூனிஸ்ட் இணையர் வாழ்வின் சந்திப்புகள்
 |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/ஒரு_கம்யூனிஸ்ட்_இணையர்_வாழ்வின்_சந்திப்புகள்
 |website=නූලහම්
 |language=ta
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news
 |title=சிறுவர் ஆக்க ஆளுமை விருது வைපவம், நினைவுப் பகிர்வுகளும் கலை நிகழ்வுகளும்
 |newspaper=දිනක්කුරල්
 |date=2026-06-29 |page=5
 |language=ta
}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
ලේඛිකාවක මෙන්ම සමාජ ක්‍රියාකාරිනියක වන [[වල්ලියම්මෛ සුබ්‍රමනියම්]] මහත්මිය විසින් ආරම්භ කරන ලද මෙම පුස්තකාලය, සුලිපුරම් සහ ඒ අවට ප්‍රදේශවල අධ්‍යාපනික, කියවීම් සහ සාහිත්‍ය ක්‍රියාකාරකම්වල කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙස වර්ධනය වී ඇත. වල්ලියම්මෛ සුබ්‍රමනියම්ගේ චරිතාපදාන සටහන්වල දැක්වෙන්නේ සිය සැමියා වූ [[කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්|කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] මහතා සිහිවීම පිණිස මෙම පුස්තකාලය ආරම්භ කළ බවයි.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vidiyel.com/ஆய்வுகள்/ஈழத்து-எழுத்துலகின்-துரு/
|title=ஈழத்து எழுத்துலகின் துருව நட்சத்திரம்
|website=විදියල් by මල්ලිකා සෙල්වරත්නම්
|access-date=2026-07-23
}}&lt;/ref&gt;

== ක්‍රියාකාරකම් ==
පුස්තකාලය විවිධ අධ්‍යාපනික, සාහිත්‍යමය සහ සමාජයීය ක්‍රියාකාරකම් රැසක් ක්‍රියාත්මක කරයි:

* සිසුන් සඳහා කියවීමේ ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන්
* රචනා, කථික හා චිත්‍ර තරග
* පොත් එළිදැක්වීමේ උත්සව
* සාහිත්‍ය සාකච්ඡා
* වාර්තා චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශන
* ළමා සාහිත්‍ය වැඩසටහන්
* සැමරුම් වැඩසටහන්

== ප්‍රකාශන ==
පුස්තකාලය මඟින් 2023 වසරේ සිට '''''සිරුපොරි''''' (Sirupori) නමින් ශිෂ්‍ය ත්‍රෛමාසික සඟරාවක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙහි ප්‍රධාන කර්තෘවරයා ලෙස ආචාර්ය [[න. රවින්ද්‍රන්]] කටයුතු කරයි. මෙම සඟරාවෙහි සිසුන්ගේ රචනා, කවි, කෙටිකතා, චිත්‍ර සහ අධ්‍යාපනික නිර්මාණ ඇතුළත් වේ. පුස්තකාලයේ විශේෂ සිදුවීම් සහ සිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ද මෙහි ලේඛනගත කෙරේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%AA%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81:%E0%AE%9A%E0%AE%BF%E0%AE%B1%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8A%E0%AE%B1%E0%AE%BF|title=சிறுபொறி – மாணவர் காலாண்டுச் சஞ்சிகை|website=Noolaham Digital Library|language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

== සුවිශේෂී සිදුවීම් ==

* 2022 වසරේදී මහාචාර්ය [[කේ. කයිලාසපති|කේ. කයිලාසපති]] මහතාගේ ගුණසැමරුම් උත්සවය කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලයේදී පැවැත්විණි. එහිදී මහාචාර්ය [[සි. මෞනගුරු]] මහතා අදහස් දැක්වීය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.virakesari.lk/article/142703|title=பேராசிரியர் க கைலாசபதி நினைவேந்தல்|website=වීරකේසරී Dated 10 Dec 2022|language=ta}}&lt;/ref&gt;

* '''Water''' වාර්තා චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය සහ ඒ පිළිබඳ සාකච්ඡාමය වැඩසටහනක් පුස්තකාලයේදී පැවැත්විණි.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ezhunaonline.com/event/water-documentary-screening-k-a-s-sathiyamanai-library/|title=Water Documentary Screening – K.A.S. Sathiamanai Library|website=Ezhuna Online|language=en}}&lt;/ref&gt;

* ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ළමා සාහිත්‍යය පිළිබඳ සාකච්ඡා සහ හමුවීම් වාර කිහිපයකදීම පුස්තකාලය තුළ පවත්වා ඇත.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://athavannews.com/2023/1346584|title=கே. ஏ. எஸ். சத்தியமனை நூலக &quot;சிறுபொறி” இதழ் வெளியீட்டு விழா |website=Athavan News|language=ta|access-date=2026-07-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://eelanadu.lk/%E0%AE%AF%E0%AE%BE%E0%AE%B4%E0%AF%8D-%E0%AE%9A%E0%AF%81%E0%AE%B4%E0%AE%BF%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%B0%E0%AE%A4%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AF%8D-%E0%AE%AA%E0%AE%BE%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F/|title=சுழிபுரத்தில் பாட்டி சொன்ன கதைகள் சிறுவர் நூல் வெளியீடு நிகழ்வு|website=ඊළනාඩු Dated 21 April 2025|language=ta}}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුස්තකාල]]</text>
      <sha1>nfmquo427ezeec4pd323begfope5a9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800676</id>
      <parentid>800675</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T05:16:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sathiamanai</username>
        <id>81252</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ඉතිහාසය */</comment>
      <origin>800676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8846" sha1="r0pjg5ov220704uug5o4bkh43ufsynl" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුස්තකාලය|name=කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය|native_name=K. A. S. Sathiamanai Library|native_name_lang=en|image=Sathiamanai 1.jpg
|caption=2025 පෙබරවාරි 15 දින කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලයේදී ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍ය ආචාර්ය [[හරිනි අමරසූරිය]] පුස්තකාල පරිපාලකයන් සමඟ.|country=ශ්‍රී ලංකාව|type=පුස්තකාලය|location=[[සුලිපුරම්]], යාපනය දිස්ත්‍රික්කය, උතුරු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|items_collected=ළමා සාහිත්‍යය, අධ්‍යාපනික පොත්|website=&quot;[http://sathiamanai.blogspot.com.au/ සත්‍‍යමනෛ]&quot;}}'''කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය''' (K. A. S. Sathiamanai Library) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ සුලිපුරම් හි පිහිටි ප්‍රජා, සාහිත්‍ය හා ළමා පුස්තකාලයකි. කියවීමේ පුරුද්ද ප්‍රවර්ධනය කිරීම, ළමා සාහිත්‍ය සංවර්ධනය, සාහිත්‍ය හමුවීම්, පොත් එළිදැක්වීම්, සාකච්ඡා සහ අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමෙහිලා මෙම පුස්තකාලය සක්‍‍රීයව දායක වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.virakesari.lk/article/170231|title=கே. ஏ. எஸ். சத்தியமனை நூலகம் |website=වීරකේසරී Dated 25 Nov 2023|language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://epaper.thinakaran.lk/Thinakaran?eid=1&amp;edate=01/07/2026&amp;pgid=62381
 |website=දිනකරන්
|title=சிறுவர் ஆக்க ஆளுமை விருது
 |date=2026-07-01 |page=10
 |language=ta
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web
 |title=ஒரு கම්யூனிஸ்ட் இணையர் வாழ்வின் சந்திப்புகள்
 |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/ஒரு_கம்யூனிஸ்ட்_இணையர்_வாழ்வின்_சந்திப்புகள்
 |website=නූලහම්
 |language=ta
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news
 |title=சிறுவர் ஆக்க ஆளுமை விருது வைපவம், நினைவுப் பகிர்வுகளும் கலை நிகழ்வுகளும்
 |newspaper=දිනක්කුරල්
 |date=2026-06-29 |page=5
 |language=ta
}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
ලේඛිකාවක මෙන්ම සමාජ ක්‍රියාකාරිනියක වන [[වල්ලියම්මෛ සුබ්‍රමනියම්]] මහත්මිය විසින් ආරම්භ කරන ලද මෙම පුස්තකාලය, සුලිපුරම් සහ ඒ අවට ප්‍රදේශවල අධ්‍යාපනික, කියවීම් සහ සාහිත්‍ය ක්‍රියාකාරකම්වල කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙස වර්ධනය වී ඇත. වල්ලියම්මෛ සුබ්‍රමනියම්ගේ චරිතාපදාන සටහන්වල දැක්වෙන්නේ සිය සැමියා වූ [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] මහතා සිහිවීම පිණිස මෙම පුස්තකාලය ආරම්භ කළ බවයි.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vidiyel.com/ஆய்வுகள்/ஈழத்து-எழுத்துலகின்-துரு/
|title=ஈழத்து எழுத்துலகின் துருව நட்சத்திரம்
|website=විදියල් by මල්ලිකා සෙල්වරත්නම්
|access-date=2026-07-23
}}&lt;/ref&gt;

== ක්‍රියාකාරකම් ==
පුස්තකාලය විවිධ අධ්‍යාපනික, සාහිත්‍යමය සහ සමාජයීය ක්‍රියාකාරකම් රැසක් ක්‍රියාත්මක කරයි:

* සිසුන් සඳහා කියවීමේ ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන්
* රචනා, කථික හා චිත්‍ර තරග
* පොත් එළිදැක්වීමේ උත්සව
* සාහිත්‍ය සාකච්ඡා
* වාර්තා චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශන
* ළමා සාහිත්‍ය වැඩසටහන්
* සැමරුම් වැඩසටහන්

== ප්‍රකාශන ==
පුස්තකාලය මඟින් 2023 වසරේ සිට '''''සිරුපොරි''''' (Sirupori) නමින් ශිෂ්‍ය ත්‍රෛමාසික සඟරාවක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙහි ප්‍රධාන කර්තෘවරයා ලෙස ආචාර්ය [[න. රවින්ද්‍රන්]] කටයුතු කරයි. මෙම සඟරාවෙහි සිසුන්ගේ රචනා, කවි, කෙටිකතා, චිත්‍ර සහ අධ්‍යාපනික නිර්මාණ ඇතුළත් වේ. පුස්තකාලයේ විශේෂ සිදුවීම් සහ සිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ද මෙහි ලේඛනගත කෙරේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%AA%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81:%E0%AE%9A%E0%AE%BF%E0%AE%B1%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8A%E0%AE%B1%E0%AE%BF|title=சிறுபொறி – மாணவர் காலாண்டுச் சஞ்சிகை|website=Noolaham Digital Library|language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

== සුවිශේෂී සිදුවීම් ==

* 2022 වසරේදී මහාචාර්ය [[කේ. කයිලාසපති|කේ. කයිලාසපති]] මහතාගේ ගුණසැමරුම් උත්සවය කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලයේදී පැවැත්විණි. එහිදී මහාචාර්ය [[සි. මෞනගුරු]] මහතා අදහස් දැක්වීය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.virakesari.lk/article/142703|title=பேராசிரியர் க கைலாசபதி நினைவேந்தல்|website=වීරකේසරී Dated 10 Dec 2022|language=ta}}&lt;/ref&gt;

* '''Water''' වාර්තා චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය සහ ඒ පිළිබඳ සාකච්ඡාමය වැඩසටහනක් පුස්තකාලයේදී පැවැත්විණි.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ezhunaonline.com/event/water-documentary-screening-k-a-s-sathiyamanai-library/|title=Water Documentary Screening – K.A.S. Sathiamanai Library|website=Ezhuna Online|language=en}}&lt;/ref&gt;

* ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ළමා සාහිත්‍යය පිළිබඳ සාකච්ඡා සහ හමුවීම් වාර කිහිපයකදීම පුස්තකාලය තුළ පවත්වා ඇත.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://athavannews.com/2023/1346584|title=கே. ஏ. எஸ். சத்தியமனை நூலக &quot;சிறுபொறி” இதழ் வெளியீட்டு விழா |website=Athavan News|language=ta|access-date=2026-07-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://eelanadu.lk/%E0%AE%AF%E0%AE%BE%E0%AE%B4%E0%AF%8D-%E0%AE%9A%E0%AF%81%E0%AE%B4%E0%AE%BF%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%B0%E0%AE%A4%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AF%8D-%E0%AE%AA%E0%AE%BE%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F/|title=சுழிபுரத்தில் பாட்டி சொன்ன கதைகள் சிறுவர் நூல் வெளியீடு நிகழ்வு|website=ඊළනාඩු Dated 21 April 2025|language=ta}}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුස්තකාල]]</text>
      <sha1>r0pjg5ov220704uug5o4bkh43ufsynl</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>