සැකිල්ල:තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා</title>
    <ns>10</ns>
    <id>8409</id>
    <revision>
      <id>800794</id>
      <parentid>794906</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:03:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yohan shashika177</username>
        <id>81344</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1094" sha1="rez4txl5dxujvlxnmvb4uqopv7clss9" xml:space="preserve">=== Blank template with basic parameters ===
{{Infobox person
| name          = ''name''
| image         = example-serious.jpg
| alt           = alt
| caption       = ''caption''
| birth_name    = ''birth_name''
| birth_date    = ''birth_date''
| birth_place   = ''birth_place''
| death_date    = ''death_date''
| death_place   = ''death_place''
| nationality   = ''nationality''
| other_names   = ''other_names''
| occupation    = ''occupation''
| years_active  = ''years_active''
| known_for     = ''known_for''
| notable_works = ''notable_works''
}}
&lt;pre style=&quot;overflow: auto&quot;&gt;
{{Infobox person
| name          = 
| image         = 
| alt           = 
| caption       = 
| birth_name    = 
| birth_date    =  &lt;!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. --&gt;
| birth_place   = 
| death_date    = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;
| death_place   = 
| nationality   = 
| other_names   = 
| occupation    = 
| years_active  = 
| known_for     = 
| notable_works = 
}}
&lt;/pre&gt;</text>
      <sha1>rez4txl5dxujvlxnmvb4uqopv7clss9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ෂාක්ලුවිස් ඩේවිඩ්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14632</id>
    <revision>
      <id>800730</id>
      <parentid>795496</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:23:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Artist's name, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් Cupid_and_psyche.jpg ගොනුවේ නම [[c:File:Jacques-Louis_David_-_Cupid_and_Psyche,_1817.jpg|Jacques-Louis_David_-_Cup</comment>
      <origin>800730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12071" sha1="4ngf63zuua9401nl0cfl107wmjn4n68" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව_කලාකරු
| bgcolour    = #EEDD82
| name        = ෂාක් ලුවිස් ඩේවිඩ්
| image       = David_Self_Portrait.jpg
| caption     = ලුවිස් ඩේවිඩ් ගේ පින්තාරුවක්, 1794, මුසේ ඩු ලුවෙර් කෞතුකාගාරය
| birthname   = ෂාක්ලුවිස් ඩේවිඩ්
| birthdate   = {{birth date|df=yes|mf=yes|1748|8|30}}
| location    = පැරීසිය, ප්‍රංශය
| deathdate   = {{death date and age|df=yes|mf=yes|1825|12|29|1748|8|30}}
| deathplace  = බ්‍රසල්ස්, බෙල්ජියම
| nationality = ප්‍රංශ ජාතික
| field       = සිතුවම් කිරීම, ඇදීම
| training    = 
| movement    = [[නව-සම්භාව්‍යවාදය]]
| works       = ''[[හොරේෂී ප්‍රතිඥාව]]'' (1784), ''[[මරාගේ මරණය]]'' (1793)
| patrons     = 
| awards      = [[Prix de Rome]]
}}

1748 අගෝස්තු 30 සිට 1825 දෙසැම්බර් 29 දක්වා ජීවත් වුණු '''ෂාක් ලුවිස් ඩේවිඩ්''' නව සම්භාව්‍යවාදයේ දැඩිව බලපෑම් කළ චිත්‍ර ශිල්පියෙකි. යුගයේ ප්‍රමුඛතම චිත්‍ර ශිල්පියා ලෙස සැලකේ. 1780 දශකයේ ඔහුගේ ඓතිහාසික චිත්‍ර ශිල්පයේ නිපුනතාව Rococo විකට සම්ප්‍රදායේ සිට සම්භාව්‍ය ලුහුපෙවත හා ගොරහැඩි බව දක්වා රුචිකත්වය වෙනස් කළේය. අතීත ආධිපත්‍යයේ අවසන් භාගයේ මානසික පසුබිම එය ඔපවත් කළේය. 

පසුව ඩේවිඩ් [[ප්‍රංශ විප්ලවය|ප්‍රංශ විප්ලවයේ]] සක්‍රීය සහකරුවකු හා මැක්සිමීලියන් රෝබේස් පියර්ගේ මිතුරකු බවට පත් වෙයි. ප්‍රංශ සමුහාණ්ඩුව යටතේ කලාවේ ඒකාධිපතියා බවට පත් වෙයි. රෝබේස් පියර්ගේ බලය බිද වැටීම සමග ඔහු සිරගත කරන ලදී. නිදහස් කිරීමත් සමගම ඔහු ඔහු විසින‍්ම තවත් දේශපාලන ආදිපත්‍යයක් අරඹන ලදී. ඒ සමයේ ඔහු අධිරාජ්‍ය වාදි සම්ප්‍රදාය වර්ධනය කළේ උණුසුම් වැනිසියානු පැහැයන් භාවිතයෙනි. 19 වන ශත වර්ෂයේ ප්‍රංශ ශාස්ත්‍රාලීය ශාලා සිතුවම් කලාවට ප්‍රභලතම බලපෑම සනිටුහන් කරමින් ඔහුට විශාල ශිෂ්‍යයන් සංඛ්‍යාවක් විය.

==ෆ්‍රීමේසන්රි සමග සම්බන්දතා==
ටෙනිස් පිටියේ දිවුරුම ,උකුස්සන් බෙදා දීම සහ තර්මොපිලේ ලියොනයිඩස් වැනි සිතුවම් ෆ්‍රීමේසන් ලාගේ යාතිකා මත පදනම් වූ චිත්‍ර බවට සැලකේ. 1989 දි  “ඩේවිඩ් ට විරුද්දව ඩේවිඩ් “ සම්මන්ත්‍රණයේදී  ඇල්බෙර්ට් බෝයිම් හැකි වුව 1787ට අදාළ ලිපි ගොනුවකින්  මෙමෙ චිත්‍ර ශිල්පියා “ලා මොඩරේෂන්” නම් වූ ෆ්‍රීමෙසන්රි ලෝඩ්ජයේ සාමාජිකයෙකු බව ඔප්පු කිරීමට. &lt;ref&gt;Les thèmes du serment, David et la Franc-maçonnerie ;page 83 (Boime, 1989)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Le Paris des Francs- Maçons (Emmanuel Pierret, Laurent Kupferman - 2013 - ed. Cherche midi)&lt;/ref&gt;


== පින්තූර ගැලරිය ==
{{Image gallery |lines=4
|David - Belisarius.jpg||''බෙලිසරියස්'' (1781), මුසේ දි බෝ චිත්‍ර, ලිලී
|Jacques-Louis David- Andromache Mourning Hector.JPG||''ඇන්ද්‍රෝමේක් ගේ වැලපීම'' (1783),  මුසේ ඩු ලුවෙර් කෞතුකාගාරය, පැරීසිය
|David - The Death of Socrates.jpg||''සොක්‍රටිස් ගේ මරණය'' (1787), මෙට්‍රොපොලිටන්ට් චිත්‍ර කෞතුකාගාරය, නිව්යෝර්ක්
|David - Portrait of Monsieur Lavoisier and His Wife.jpg||''ඇන්ටෝනි ලොරෙන්ට් සහ ඔහුගේ බිරිද'' (1788), මෙට්‍රොපොලිටන්ට් චිත්‍ර කෞතුකාගාරය, නිව්යෝර්ක්
|Les Amours de Pâris et d'Hélène (painting by Jacques-Louis David).jpg||''පැරිස් සහ හෙලෙන්'' (1788), මුසේ ඩු ලුවර් , පැරීසිය
|David Brutus.jpg||''ලික්ටර් වරු බ්රුටස් ගේ පුතාගේ මල මිනිය ඔහුට බාරදීම'' (1789),  මුසේ ඩු ලුවර් , පැරීසිය
|David98.jpg||''ඈන් මාරිස් ලුවී ගේ  චිත්‍රය' (1790), නු පිනකොතෙක්, මියුනිච්
|Death of Marat by David.jpg||''මාරත් ගේ මරණය'' (1793), බෙල්ජියමේ රාජකීය කළා කෞතුකාගාරය, බ්‍රසල්ස්
|Portrait de madame de Verninac by David Louvre RF1942-16 n2.jpg||''වෙර්නිනැක් තුමියගේ පින්තාරුව),'' (1798–1799), ඉයුජින් ඩේලක්‍රෝස් ගේ වැඩිමහල් සහෝදරිය,මුසේ ඩු ලුවර් , පැරීසිය

|Juliette Récamier, née Bernard - Jacques-Louis David - Musée duLouvre Peintures INV 3708.jpg||''රෙකමියර් තුමියගේ පින්තාරුව'' (1800), මුසේ ඩු ලුවර් , පැරීසිය
|Jacques-Louis_David_018.jpg||''7ත් වන පියස් පාප්වහන්සේ'' (1805), මුසේ ඩු ලුවර් , පැරීසිය

|Jacques-Louis David - Le Sacre de Napoléon.jpg||''නැපෝලියන් ගේ කිරුළු පැලදීම'', (1806), මුසේ ඩු ලුවර් , පැරීසිය
|The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries, by Jacques-Louis David (1812) - National Gallery of Art (Samuel H. Kress Foundation) - 2.jpg|Full length portrait of Napoleon standing|''නැපෝලියන් අදිරාජ්‍යා අධ්‍යයන කටයුතු වලදී'' (1812), ජාතික චිත්‍ර ගැලරිය, වොෂින්ටන් , D.C.
|Madame David by Jacques-Louis David, 1813, oil on canvas - National Gallery of Art, Washington - DSC09988.JPG||''මර්ගරිට් ශාර්ලට් ඩේවිඩ්'' (1813), ජාතික චිත්‍ර ගැලරිය, වොෂින්ටන් , D.C.

|Léonidas aux Thermopyles (Jacques-Louis David).PNG||''ලියෝනයිඩස් තර්මොපලියි හි දි'' (1814), මුසේ ඩු ලුවර් , පැරීසිය|David_Etienne_Maurice_Gerard.jpg||''Étienne-Maurice Gérard'' (1816), මෙට්‍රොපොලිටන්ට් චිත්‍ර කෞතුකාගාරය, නිව්යෝර්ක්
|David Vilain.jpg||''14වන කොම්ටෙස් විලන් තම දියණිය සමග'' (1816), ජාතික ගැලරිය,ලන්ඩනය|Jacques-Louis David - Cupid and Psyche, 1817.jpg||''මල්සරා සහ මනොත්මකයා'' (1817), ක්ලිව්ලන්ඩ් කළා කෞතුකාගාරය
|Jacques-Louis David - Anger of Achilles.jpg ||''ඇකිලීස්ගේ කෝපය'' (1825),පෞද්ගලික එකතුවක්
}}

==මුලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

==තව කියවන්න==
* [[ඉලුමිනාටි]]
* [[ඇඩොල්ෆ් ෆ්‍රයිහර් නිග්]]
* [[ඇඩම් වයිස්හාප්ට්]]


==භාහිර ලිපි==

*[http://www.louvre.fr/llv/dossiers/detail_oal.jsp?CONTENT%3C%3Ecnt_id=10134198673229910&amp;CURRENT_LLV_OAL%3C%3Ecnt_id=10134198673229910&amp;FOLDER%3C%3Efolder_id=0&amp;bmLocale=en A Closer Look at David's ''Consecration of Napoleon''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091001212107/http://www.louvre.fr/llv/dossiers/detail_oal.jsp?CONTENT%3C%3Ecnt_id=10134198673229910&amp;CURRENT_LLV_OAL%3C%3Ecnt_id=10134198673229910&amp;FOLDER%3C%3Efolder_id=0&amp;bmLocale=en |date=2009-10-01 }} multimedia feature; Louvre museum official website
*[http://www.louvre.fr/llv/oeuvres/detail_notice.jsp?CONTENT%3C%3Ecnt_id=10134198673225717&amp;CURRENT_LLV_NOTICE%3C%3Ecnt_id=10134198673225717&amp;FOLDER%3C%3Efolder_id=9852723696500815&amp;fromDept=false&amp;baseIndex=36&amp;bmLocale=en ''The Intervention of the Sabines''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325110600/http://www.louvre.fr/llv/oeuvres/detail_notice.jsp?CONTENT%3C%3Ecnt_id=10134198673225717&amp;CURRENT_LLV_NOTICE%3C%3Ecnt_id=10134198673225717&amp;FOLDER%3C%3Efolder_id=9852723696500815&amp;fromDept=false&amp;baseIndex=36&amp;bmLocale=en |date=2010-03-25 }} (Louvre museum)
*[http://www.wga.hu/html/d/david_j/index.html Web Gallery of Art]
*[http://www.jacqueslouisdavid.org www.jacqueslouisdavid.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180616154006/https://www.jacqueslouisdavid.org/ |date=2018-06-16 }} 101 paintings by Jacques-Louis David
*[http://www.abcgallery.com/D/david/david.html Jacques-Louis David at Olga's Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210219012528/https://www.freeart.com/gallery/d/david/david.html |date=2021-02-19 }}
*[http://www.all-art.org/neoclasscism/david1.html Jacques-Louis David in the &quot;History of Art&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205223809/http://www.all-art.org/neoclasscism/david1.html |date=2007-02-05 }}
*[http://smarthistory.org/blog/59/an-enhanced-podcast-about-davids-death-of-socrates-1787-metropolitan-museum-of-art/ smARThistory: ''Death of Socrates''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070602062727/http://smarthistory.org/blog/59/an-enhanced-podcast-about-davids-death-of-socrates-1787-metropolitan-museum-of-art/ |date=2007-06-02 }}
*[http://www.clarkart.edu/exhibitions/david/content/index.cfm Sterling and Francine Clark Art Institute 2005 exhibition, ''Jacques-Louis David: Empire to Exile''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180616153339/https://www.clarkart.edu/exhibitions/david/content/index.cfm |date=2018-06-16 }}
*[http://www.wilanow-palac.pl/the_equestrian_portrait_of_stanislaw_kostka_potocki.html ''The equestrian portrait of Stanislaw Kostka Potocki'' at the Wilanow Palace Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720113758/http://www.wilanow-palac.pl/the_equestrian_portrait_of_stanislaw_kostka_potocki.html |date=2012-07-20 }}


[[ප්‍රවර්ගය:1748 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1825 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:චිත්‍ර ශිල්පීන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශාක්-ලුවී ඩේවිඩ්]]</text>
      <sha1>4ngf63zuua9401nl0cfl107wmjn4n68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සිංහල සාහිත්‍යය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15051</id>
    <revision>
      <id>800725</id>
      <parentid>798594</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T14:49:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64530" sha1="172nzmb9fdh8dwgd7fdhy8mvj2ejlgj" xml:space="preserve">[[File:Singhalese Manuscript 143 Wellcome L0025730.jpg|right|thumb|සිංහල පුස්කොළ පොතක්]]


නූතන සිංහල සාහිත්‍යය ඇතිවීමට [[බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව|යටත් විජිත යුගයේ]] බලපෑම් තුළ [[ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යය]] කෘති පරිශීලනය කිරීමත්, ක්‍රිස්තියානි [[මිෂනාරි ව්‍යාපාරය|මිෂනාරී ව්‍යාපාරය]] සහ ඊට ප්‍රතිචාරයක් වූ [[ශ්‍රී ලාංකික නිදහස් ව්‍යාපාරය|සිංහල-බෞද්ධ පුනර්ජීවන]] ව්‍යාපාරයත් දැඩි ව බල පා තිබේ. කෙසේනමුත් නූතන සිංහල සාහිත්‍යය ජාතක කතා, බණ කතා සහ පැරණි සිංහල කාව්‍ය ඇතුලු ඉපැරණි සාහිත්‍යයේ දිගුවක් ලෙස ද සැලකිය හැකි ය. සිංහල නවකතාවේ ආදිතමයන් අතර [[පියදාස සිරිසේන]], [[ඩබ්ලිව්.ඒ. සිල්වා|ඩබ්ලිවු. ඒ. සිල්වා]], [[මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ]] ආදීහු කැපී පෙනෙති. [[ගුණදාස අමරසේකර]], [[ජී‍.බී. සේනානායක|ජී. බී. සේනානායක]], [[කේ. ජයතිලක]], [[සයිමන් නවගත්තේගම]] සහ [[ටෙනිසන් පෙරේරා]] එය තවදුරටත් දියුණු කළෝ වෙති. සිංහල සාහිත්‍යයේ පළමු නූතන නවකතාව ලෙසින් සැලකෙන්නේ ඒ. සයිමන් ද සිල්වා ලියූ මීනා ය. මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා, හේමපාල මුනිදාස සිංහල කෙටිකතාවේ මුල්කාලීනයෝ ය.

පළමු සිංහල කෙටිකතාව ලෙසින් සැලකෙන්නේ ද මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ලියූ ගැහැනියක් කෙටිකතා සංග්‍රහයයි. ජී. බී. සේනානායක, කේ. ජයතිලක, [[ඒ.වී. සුරවීර|ඒ. වී. සුරවීර]], පියසීලී විජේමාන්න, දයාසේන ගුණසිංහ, කීර්ති වැලිසර, ජයතිලක කම්මැල්ලවීර, [[අජිත් තිලකසේන]], කේ. කේ. සමන් කුමාර පසුකාලීන කෙටිකතා රචකයන් අතර කැපී පෙනෙති. ජී.බී. සේනානායක සහ සිරි ගුනසිංහ නිදහස් පද්‍ය සම්ප්‍රදාය අරඹමින් සිංහල කවියේ නව ගමන්මගක් සනිටුහන් කළෝ වන අතර ගුණදාස අමරසේකර, [[මහගම සේකර|මහගමසේකර]], [[පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කු]] වැන්නෝ ද එහි නව්‍ය අත්හදාබැලීම් කරමින් ප්‍රචලිත කළෝ වෙති. 

වත්මන් යුගයේ ඉපැරණි සාහිත්‍යාකෘති යොදාගැනෙනු දක්නට නොමැති අතර කෙටිකතාව, නවකතාව සහ කවිය වැනි නූතන ආකෘතීන් පමණක් සිංහල සාහිත්‍යය තුළ දැකගත හැකි ය. ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රබල සාහිත්‍යයක් බවට පත් ව නො තිබුණ ද, සිංහල සාහිත්‍යකරුවන් සිය ඉපැරණි සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යයෙන් මෙන් ම නවීන බටහිර සාහිත්‍යය ප්‍රවණතාවන්හි ආභාසය ද ලබමින් ඉදිරියට ගමන් කර ඇත.

== පුරාතන අවධිය ==
[[මහින්දාගමනය|මහින්දාගමනයත්]] සමග [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර]] මාලාව ලැබීමත් සමග ක්‍රි. පූ. 3 වන සියවසේ දී ලේඛන කලාවේ ආරම්භය සිදුවිය. මේ කාලවල ලෙන් පූජා කිරීමේ දී ඒවායේ කටාරම්වල එම පූජා කළ අය ගැන කර ඇති සදහන් මුල් ම ලේඛන ලෙස දැක්විය හැකි ය. පසුව ලේඛනය තවදුරටත් දියුණු වීමත් සමග පුස්කොල පොත්වල රචනා කිරීම ඇරඹුණි. මුල් ම ග්‍රන්ථාගත සිංහල ලේඛන වශයෙන් සැලකිය හැක්කේ මගධ බසින් තිබූ බුද්ධ ධර්මයට ලක්දිව ධර්මාචාර්යවරුන් විසින් ක්‍රි. පූ. 1වන සියවසේ දී හෙළ බසින් ලියූ අටුවාවන් ය. “මගධ බසින් වැටෙමින් ආ බුදු කැලි අටුවා හෙළදිව් ඇජුරො හෙළ බසින් තුබූහ” යනුවෙන් දම්පියා අටුවා ගැටපදයේ පැවසීමෙන් මේ බව සනාථ වේ. කෙසේනමුත් ක්‍රි. ව. 5වන සියවසේ දී [[බුද්ධඝෝෂ හිමි|බුද්ධඝෝෂ]] හිමියන් විසින් එවක ජාත්‍යයන්තර භාෂාවක් වූ [[පාලි භාෂාව|පාලි භාෂාවට]] මේ අටුවා පෙරළීමත් සමග මෙම සාහිත්‍යය අභාවයට ගියේ ය.{{sfn|සිරිසුමන හිමි|2017}}

පැරණි සිංහල සාහිත්‍යය පිළිබදව සදහන් කිරීමේ දී රසවත් කථාන්දර යන නූතන අර්ථයට වෙනස් ව සියලුම ආකාරයේ ලේඛන හැදින්වීමට එය යොදාගනු පෙනේ. එනම් අර්ථ ව්‍යාඛ්‍යාන, වංශකථා වැනි රසයක් ලබා දීම අරමුණු කර නොගත් ලේඛන ද ඇතුළත් කරගනිමින් ඒ භාවිත වන බැවිනි. කෙසේනමුත් මෙම වර්ගවලට අයත් කෘති ද සාහිත්‍ය කෘති නොවන බව පවසමින් මුලුමනින් ම බැහැර කළ නොහැක්කේ මෙවැනි ඇතැම් කෘති, විශේෂයෙන් ම වංශකථා වැනි ෂානර රස නිෂ්පත්තිය ද සිදුකරන බව පෙනෙන හෙයිනි. 

පුරාතන සිංහල සාහිත්‍යය, ශ්‍රී ලංකාවේ රාජධානිවලට සමගාමීව එම සාහිත්‍යය කෘති රචනා වූ  යුගයේ පැවති රාජධානියේ නමින් නම් කර අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ. එනම් අනුරාධපුරය, පොළොන්නරුව, දඹදෙණිය, කුරුණෑගල, ගම්පොල, කෝට්ටේ, මහනුවර යුගය ආදි ලෙස යි. මීට අමතර ව මාතර සාහිත්‍ය යුගය යනුවෙන් ද යුගයක් සමහරු හදුනා ගනිති. එහෙත් මාතර රාජධානියක් වශයෙන් නොපැවතුණි. එකල පැවති සිංහල රාජධානිය වූයේ ද මහනුවර යි. ඇතැම්විට [[සීතාවක රාජධානිය|සීතාවක]] යුගය වශයෙන් ද කෝට්ටේ යුගයෙන් පසු යුගයක් හදුනා ගැනේ.  

=== අනුරාධපුර යුගය ===
ක්‍රි. පූ. 3 වන සියවසේ දී මහින්දාගමනයත් සමග ලේඛන කලාව දියුණුවට පත්වීමත් සිංහල ජනතාව [[බුදු දහම|බුදුදහම]] වැළදගැනීමත් මෙරට සාහිත්‍යය බිහිවීමට මුල් වූ සාධකය ලෙස හදුනාගත හැකි ය. පැරණි සිංහල සාහිත්‍යයෙහි ගද්‍ය හා පද්‍ය සෑම නිර්මාණයක් ම පාහේ බුද්ධ චරිතය හෝ බුද්ධ ධර්මය ආශ්‍රිත කරුණු හා කථාවස්තු විෂය කරගෙන තිබේ.{{sfn|සිරිසුමන හිමි|2019}}&lt;blockquote&gt;“පෙදෙන් බුදු සිරිතැ - බසින් වත් සිරිත් ඈ     

පද යුතු බසින් නළු ඈ - අනතුරු ලකුණු දක්වම්” &lt;/blockquote&gt;යනුවෙන් කාව්‍යයට වස්තු විෂය විය යුත්තේ බුද්ධ චරිතය බවට සියබස්ලකරෙහි පනවා තිබීමත්, සාහිත්‍යයෙහි නියුතු බහුතරය බෞද්ධ භික්ෂූන් හෝ ධර්මට ඇසුරු කළ ගිහි වියතුන් වීමත් මෙයට හේතුවිය.{{sfn|සිරිසුමන හිමි|2019}}

කොස්‌සගම කන්ද විහාර ලිපිය, කිරින්ද ලිපිය, තිස්‌සමහාරාම ලිපිය වැනි සෙල්ලිපි ගී විරිතෙන් ලියැවී ඇති අතර එය පද්‍ය සාහිත්‍යයේ මූලය ලෙස සැලකිය හැකි ය.{{sfn|දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර|2019}} කෙසේනමුත් සාහිත්‍යය රසාස්වාදය ම අරමුණු කරගත් සාහිත්‍යයක් පිළිබද අනුරාධපුර යුගයෙන් ලැබෙන මුල් ම සාක්ෂිය වන්නේ ක්‍රි. ව. 7,8,9 සියවස්වල දී සීගිරි සිතුවම් ගැන අදහස් දක්වමින් එය නැරඹූ පුද්ගලයන් විසින් ගී විරිතෙන් කැටපත් පවුරේ ලියූ කවි වූ [[සීගිරි ගී]] ය. එවක කවිය පොදුජන සාහිත්‍යයක් ව තිබූ බව කිවහැක්කේ ඒ සමාජයේ විවිධ ස්තරවල අය විසින් ඒවා රචනා වී ඇති බැවිනි. {{sfn|දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර|2019}} සිය හැගීම් පළකරමින් නිතැනින් ම ගලා ආ සිතුවිලි පළකරමින් ලියූ මෙම පද්‍ය අතර සාමාන්‍ය ජනතාව විසින් රීති නොතකා ලියූ සරල  පද්‍ය මෙන් ම උගතුන් විසින් සැලකූ රීති අනුව ලියූ පැදි ද හදුනාගත හැකි ය.{{sfn|දුමින්ද ලක්සිරි කුමාර|2019}}

=== පොළොන්නරු යුගය ===
[[පොළොන්නරු යුගය|පොළොන්නරු යුගයේ]] රචිත සාහිත්‍යය කෘති අතර [[අමාවතුර]],  මුවදෙව්දාවත, සසදාවත, සද ලකුණ පෙන්වා දිය හැකි ය. ගුරුළුගෝමීන් විසින් රචිත අමාවතුර පොළොන්නරු යුගයෙන් ඉක්බිතිව ම පැමිණෙන යුගය වන දඹදෙණි යුගයේ රචනා වූ ලෙස ද ඇතැම් වියත්තු සලකති. 

=== දඹදෙණි යුගය ===
දඹදෙණි යුගයේ රචිත සාහිත්‍ය කෘති අතර දඹදෙණියේ දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමන් විසින් කුස ජාතකය ඇසුරෙන් රචිත [[කවි සිළුමිණ|කව්සිළුමිණ]] වැනි පද්‍ය ග්‍රන්ථ සහ ධර්මසේන හිමි විසින් රචිත [[සද්ධර්මරත්නාවලිය]], බුද්ධපුත්‍ර හිමි විසින් රචිත [[පූජාවලිය]] සහ විද්‍යාචක්‍රවර්ති විසින් රචිත බුත්සරණ, දම්සරණ, සඟසරණ යන ගද්‍ය ග්‍රන්ථ දැක්විය හැකි ය. 

=== කුරුණෑගල යුගය ===
කුරුණෑගල යුගයේ දී පාලි ජාතකට්ඨකථාව ඇසුරින් [[බුදුන් වහන්සේ|බුදුන්වහන්සේගේ]] පූර්ව ජන්ම කථා 547ක් ඇතුළත් කරමින් [[පන්සියපනස් ජාතක පොත|පන්සිය පනස් ජාතක පොත]] රචනා විය. බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ විශිෂ්ට ගද්‍ය ග්‍රන්ථයක් ලෙස සැලකෙන මෙය කතුමඩුල්ලක් විසින් රචනා විය. මෙහි නිධාන කථා, වර්තමාන කථා, අතීත කථා, ගාථා සමෝධාන යන අංගවලින් යුතු පොදු ආකෘතියක් අනුගමනය කර තිබේ. ඇතැම් කථා සංස්කෘත තත්සම වචන බහුල සංකීර්ණ භාෂාවකින් ලියැවී ඇත.   

ධර්ම ප්‍රසංගිනී විසින් ලියැවුණු දළදා සිරිත ද මෙකල ලියැවුණු ගද්‍ය සාහිත්‍ය කෘතියකි.   

=== ගම්පොල යුගය ===
දේවරක්ඛිත  ජයබාහු හිමි විසින් රචිත සද්ධර්මාලංකාරය මෙන් ම කර්තෘ අඥාත වන [[තිසර සන්දේශය|තිසර]] හා මයුර යන [[සන්දේශ කාව්‍ය]] දෙක ද  මෙම යුගයේ රචිත සාහිත්‍යය කෘති අතර වේ. මීට පෙර සිංහල කවිය සිය ආකෘතිය ලෙස හෙළ ගීය යොදාගත්තත් මෙකල එය සිව්පදයට හැරීම සිදුවිය. [[සන්දේශ කාව්‍ය|සන්දේශ කාව්‍යයේ]] ආරම්භය ද මෙකල සිදුවිය. සිංහල සාහිත්‍යයේ මුල් ම සන්දේශ කාව්‍යය මයුරය ද, නැතිනම් තිසරය ද යන්න ගැන විද්වතුන් අතර මතභේද වෙයි.

=== කෝට්ටේ යුගය ===
ගම්පොළ යුගයේ දී බිහි වූ සිව්පද ආකෘතිය දියුණුවට පත් වීම සිදුවූයේ කෝට්ටේ යුගයේ දී ය.  “මෙතෙක් මාත්‍රා ඡන්දසින් බැදුණු සිංහල කවිය” මෙකල “වර්ණ ඡන්දසට සැළකිලි දක්වන්නට වූ” බව බන්දුසේන ගුණසේකර පවසයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=44}} කෝට්ටේ යුගයේ පද්‍යයේ නැගීමක් සිදුවුවත් ගද්‍යයේ නැගීමක් සිදු නොවිණි. සන්දේශ කාව්‍යයේ සිදු වූ නැගීම හේතුවෙන් කෝට්ටේ යුගය සන්දේශ කාව්‍යයේ යුගය ලෙස ද හැදින්වෙයි. සිව්පද කාව්‍යය ශීඝ්‍ර ලෙස දියුණු වූයේ ද සන්දේශ කාව්‍ය නිසා ය.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=49}}

[[තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමි]], වීදාගම මහා මෛත්‍රී හිමි, වෑත්තෑවේ හිමි යන ත්‍රිත්වයේ කවීත්වයෙන් එළිය වු කෝට්ටේ සාහිත්‍යය යුගය පැරණි සිංහල සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙසින් හැදින්වෙයි. තොටගමුවේ රාහුල හිමි විසින් [[කාව්‍යශේඛරය]], [[පරෙවි සන්දේශය]], [[සැළලිහිණි සන්දේශය|සැලලිහිණි සන්දේශය]] යන කාව්‍යයන් ද, [[වීදාගම මෛත්‍රී හිමි]] විසින් [[ලෝවැඩ සඟරාව|ලෝවැඩ සගරාව]], [[දහම්ගැට මාලාව]], [[බුදුගුණ අලංකාරය]] සහ [[හංස සන්දේශය]] යන කාව්‍යයන් ද, වෑත්තෑවේ හිමියන් විසින් [[ගුත්තිල කාව්‍යය]] ද රචනා කෙරුණි. හංස සන්දේශයේ ඇතැම් පිටපත්වල එන පද්‍යයක් නිදසුන් කර දක්වමින් එය වීදාගම මෛත්‍රී හිමියන් විසින් ලියැවෙන්නට ඇති බව මහාචාර්ය බන්දුසේන ගුණසේකර පවසයි. ඉරුගල් කුලතිලක පරිවේණාධිපති හිමියන් විසින් ලියැවුණු කෝකිල සන්දේශය සහ කර්තෘ අවිනිශ්චිත වන ගිරා සන්දේශය, පැරකුම්බා සිරිත, එළු සිලෝ ශතකය මෙකල ලියැවුණු සෙසු කාව්‍ය ග්‍රන්ථ අතර වෙයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=1-66}} 

මහා කාව්‍යයක් වන කාව්‍යශේඛරය සත්තුභක්ත ජාතකය ඇසුරින් ලියැවුණු අතර පරෙවි සන්දේශය චන්ද්‍රවතී කුමරියට සුදුසු සැමියකු ලබා දෙන ලෙස දෙවිනුවර උපුල්වන් දෙවිදුන් අයැදවීම පිණිසත්, සැළලිහිණි සන්දේශය ලෝකනාථා කුමරියට පුත් කුමරකු දෙන ලෙස කැලණියේ විභීෂණ දෙවියන් අයදවමිනුත් රචනා කෙරී ඇත. යාපනයේ [[සපුමල් කුමාරයා|සපුමල් කුමරුට]] යැවූ අස්නක් වන කෝකිල සන්දේශය දිග ම ගමන් මාර්ගයක් සහිත සන්දේශ කාව්‍යය වෙයි. ගුත්තිල කාව්‍ය ඛණ්ඩ කාව්‍යයක් වූ අතර පැරකුම්බා සිරිත විරුද කාව්‍යයක් වෙයි.  වීදාගම මෛත්‍රී හිමියන් විසින් එලු අත්තනගලු වංශය වැනි වංශ කතාවක්, ලෝවැඩ සගරාව වැනි උපදේශ කාව්‍යයක්, බුදුගුණ අංලංකාරය වැනි භක්ති කාව්‍යයක්/කථා කාව්‍යයක් සහ දහම්ගැට මාලාව වැනි මාලා කාව්‍යයක් රචනා කරමින් සිංහල සාහිත්‍යයට නවාංග එකතු කරන ලදී. බුදුගුණ අලංකාරය බුත්සරණෙහි එන ගංගාවරෝහණ කථාව ඇසුරින් ද, ලෝවැඩ සගරාව සද්ධම්මොපායන නම් ධර්ම ග්‍රන්ථය ඇසුරින් ද ලියැවී ඇත. ධම්මදින්නාචාර්ය සිද්ධාර්ථ විමලකීර්ති හිමියන් විසින් ලියැවුණු [[සද්ධර්ම රත්නාකරය|සද්ධර්මරත්නාකරය]] කෝට්ටේ යුගයේ විශාලත ම ගද්‍ය කෘතිය වෙයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=11-66}} තවද මෙම යුගය සිංහල සාහිත්‍යයේ ස්වස්වර්ණමය යුගය යි.

=== සීතාවක යුගය ===
ඇතැමෙකු විසින් සීතාවක සමය වෙන ම සාහිත්‍ය යුගයක් ලෙස නොසලකා කෝට්ටේ යුගය යටතේ ම සාකච්ඡා කරනු ද දැකිය හැකි ය. සීතාවක රාජධානි සමයේ සාහිත්‍ය [[අලගියවන්න මුකවෙටි|අලගියවන්න මුකවෙටිතුමන්]] කේන්ද්‍ර කරගනිමින් පවතී. ඔහු විසින් රචිත [[සුභාෂිතය]], කුස ජාතක කාව්‍යය, දහම්සොඩ දා කව, සැවුල් සන්දේශය, කොන්ස්තන්තීනු හටන  සීතාවක යුගයේ සාහිත්‍යය කෘති ලෙස දැක්විය හැකි ය. 

=== මහනුවර යුගය ===
මහනුවර යුගය අධ්‍යාපනික වශයෙන් ද, ශාසනික වශයෙන් ද පරිහානියක් පෙන්නුම් කළ යුගයක් විය. පැවති විදේශ ආක්‍රමණ සහ අභ්‍යන්තර දේශපාලන වියවුල් ආදිය විසින් ඇති කළ තත්ත්වය මෙයට හේතු විය. කෙසේනමුත් අසරණ සරණ [[වැලිවිට සරණංකර හිමි|වැලිවිට ශ්‍රී සරණංකර සංඝරාජ  හිමියන්]] විසින් ඇති කළ ශාසනික පුනරුදයෙන් පසු ශාස්ත්‍රීය ප්‍රබෝධයක් ද ඇති විය. එබැවින් ඇතැමුන් වැලිවිට සරණංකර හිමිට පූර්ව යුගය හෙවත් [[සෙංකඩගල රාජධානිය|මහනුවර යුගයේ පූර්වභාගය]] ලෙස සහ මහනුවර යුගයේ අපරභාගය හෙවත් වැලිවිට සරණංකර සමය (එනම් [[ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජ|ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ]] රජ සමයේ සිට [[ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජ|ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ]] සමය දක්වා කාලය) ලෙස මහනුවර යුගය ද අවධි දෙකකට බෙදා අධ්‍යයනය කරනු දැකිය හැකි ය. ඇතැම් අය විසින් මාතර යුගය ලෙස හදුනා ගැනෙන්නේ ද මේ මහනුවර පූර්වභාගය යි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=98-99}} 

මහනුවර යුගයේ සාහිත්‍ය නව විෂය ප්‍රදේශ කරා යොමු වෙමින් විශාල පරාසයක පැතිරී ඇති අතර ආකෘතිය අතින් ද වෙනස්කම් පෙන්වා ඇත. සරණංකර යුගය ගැන අදහස් දක්වමින් කිරිවත්තුඩුවේ ප්‍රඥාසාර හිමියන් එම යුගය හදුන්වන්නේ “විවිධත්වය අතින් අන් පරිච්ඡේදයකට නොඅඩු” යුගයක් ලෙස ය.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=125}}  නමුත් මෙකල සාහිත්‍ය භාෂාව උසස් කලාත්මක ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරිහුණකි. මහනුවර යුගයේ කෘති අතර ආගම වෙත යොමු වූ කෘති මෙන් ම ලෞකික විෂයන් වෙත යොමු වූ කෘති ද හදුනා ගත හැකි ය. මේ නිසා මහනුවර යුගය නූතන සාහිත්‍යට ද වඩාත් ළං වූ සාහිත්‍යයක් පෙන්නුම් කරයි. මහනුවර යුගයේ සාහිත්‍ය ජනකාව්‍ය සම්ප්‍රදාය කෙරෙහි ද නැඹුරු වී ඇත. මහනුවර යුගයේ ජාතක කාව්‍ය විශාල වශයෙන් රචනා වී ඇත.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=116-117}} 

රණස්ගල්ලේ හිමියන් විසින් ලියැවුණු [[ලෝකෝපකාරය]], විල්ගම්මුල හිමියන් විසින් ලියැවුණු  සදකිදුරු ජාතක කාව්‍ය සහ කර්තෘ අඥාත වන වෙස්සන්තර ජාතක කාව්‍ය, [[යසෝදරාවත]], විදුර ජාතක කාව්‍ය, මන්දාරම් පුවත, උපහාස කාව්‍යයක් වන ආඩිමාලය, ප්‍රශස්ති කාව්‍ය වන සෙනරත් රාජ පවත සහ රාජසිංහ විරුදාවලි පූර්ව සරණංකර යුගයේ ලියැවුණු කෘති අතර වේ. මෙකල සිටි ප්‍රමුඛ කවියකු වන්නේ කිරිමැටියාවේ කිවිදු ය. ලෝකෝත්පත්ති විස්තරය ආශ්‍රයෙන් ජනනන්දන කාව්‍ය ද, බුදුදහමෙහි ආ සත්වලෝක උත්පත්තිය ඇසුරෙන් සත්වලෝක කාව්‍ය ද රචනා කරමින් නැවුම් විෂයයන් කරා ගිය ඔහු මහා පදරංග ජාතක කාව්‍ය (මෙය [[මහාභාරතය|මහාභාරත]] පුවතක් මිස ජාතක කතාවක් නොවේ), වේතාලන් කතාව, උමංදා කව, මහ හටන ආදී කාව්‍ය රැසක් රචනා කරන ලදී. {{sfn|ගුණසේකර|1996|p=117-123}}

සරණංකර සමයේ දී [[දෙමළ සාහිත්‍යය|දෙමල සාහිත්‍යයෙන්]] සිංහලයට පරිවර්තනය කෙරෙමින් අතුල රජපවත, හරිශ්චන්ද්‍ර කථා කාව්‍ය, සිය බස් මල්දම, රතවතී කථාව, මලේ රජ කතාව වැනි කථා කාව්‍ය රැසක් ම රචනා විය. කිතලගම දේවමිත්ත විසින් ලියැවුණු කිරල සන්දේශය, දික්වැල්ලේ සාමණේර හිමියන් විසින් ලියැවුණු කහකුරුලු සන්දේශය වැනි සන්දේශ කාව්‍ය ද මෙකල කෘති අතර වේ. දෙමල සාහිත්‍යයේ අහම් (විරහ කාව්‍ය) සහ පුරම් (පුරාණ කාව්‍ය) වලින් ආභාසය ලබමින් පිළිවෙළින් ශෘංගාර කාව්‍ය සම්ප්‍රදායයක් සහ ප්‍රශස්ති කාව්‍ය රැසක් ද මෙකල බිහි විය. සබේ විදානේ ලියූ සහබන්දු හටන, දුනුවිල ගජනායක නිලමේ ලියූ දුනුවිල හටන, තල්අරඹේ ලියනප්පු ලියූ කොණ්ඩමාලය ශෘංගාර කාව්‍ය වෙයි.  වැලිගල කවිසුන්දර මුදලි ලියූ වඩුග හටන හෙවත් ඇහැලේපොල වර්ණනාව, පාළුවැවේ ධර්මපාල හිමි ලියූ ශ්‍රී වික්‍රම අලංකාරය සහ කර්තෘ අඥාත වන ඉංග්‍රීසි හටන ප්‍රශස්ති හා හටන් කාව්‍ය ලෙස ගත හැකි වෙයි.{{sfn|ගුණසේකර|1996|p=141-174}}

== නූතන අවධිය ==

=== කෙටිකතාව ===
[[ගොනුව:Martin Wickramasinghe.jpg|thumb|මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ]]

1860 ගණන්වල සිට 1920 දක්වා කාලය තුළ පුවත්පත්වල සතියකට වරක්, කථාවස්තු නමින් නම් කරන ලදු ව පළ වූ, උපදේශනාත්මක අරමුණු වෙනුවෙන් රචනා වූ කථා සිංහල කෙටිකතාවේ මූල් ම අවස්ථාව ලෙස සැලකිය හැකි ය. මුල් ම සිංහල කෙටිකතා සංග්‍රහය ලෙස සැලකෙන්නේ 1924 දී [[මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ]] විසින් පළ කළ ගැහැනියක් කෙටිකතා සංග්‍රහය යි. කලාත්මක ගුණයෙන් යම්තරමතට සාර්ථක නිර්මාණ මේ කෘතියේ ඇතුළත් විය. මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, [[හේමපාල මුනිදාස]] , [[ඩබ්ලිව්.ඒ. සිල්වා|ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා]] සහ [[ටී. ජී. ඩබ්ලිවු. සිල්වා]] වැනි කෙටිකතාකරුවෝ දම්දෙසුම් ආදිය අඩුවෙන් යොදාගනිමින් යථාර්ථවාදී ව ජීවිතය අවලෝකනය කරන සහ කලාත්මක බවින් යුතු කෙටිකතා නිර්මාණයට උත්සාහ කළෝ ය. කෙසේනමුත් &quot;අදීනත්වය හා ස්වතන්ත්‍රතාවය අතින් යම්බදු කුසලතා ප්‍රකට කෙරුණේ&quot; මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන් විසින් යැයි මහාචාර්ය [[කුලතිලක කුමාරසිංහ]] පවසයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=27-30}} [[ජී‍.බී. සේනානායක|ජී. බී. සේනානායක]] විසින් ලියන ලදු ව 1945 වසරේ දී පළ වූ දුප්පතුන් නැති ලෝකය කෙටිකතා සංග්‍රහයේ එන වෙසක් පහන කෙටිකතාව ප්‍රථම කලාත්මක සිංහල කෙටිකතාව ලෙස සැලකේ. [[එඩ්ගා ඇලන් පෝ]], [[ගී ද මෝපසාං]], [[ඇන්ටන් චෙකෝව්|ඇන්ටන් චෙකෝෆ්]] වැනි ලෝ පතළ නිර්මාණකරුවන්ගේ නිර්මාණවලින් ආභාසයක් ලබමින් ජී. බී සේනානයක, මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, [[ගුණදාස අමරසේකර]] යන කෙටිකතාකරුවෝ සිංහල කෙටිකතාව තවදුරටත් පෝෂණය කළෝ ය.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=33-36}} 

[[කේ. ජයතිලක]], [[ඇරැව්වල නන්දිමිත්‍ර]], [[සෝමරත්න බාලසූරිය]], [[එච්. ඒ සෙනෙවිරත්න]], [[ඊවා රණවීර]], මදුරසිංහ ගුණතිලක, [[ඒ.වී. සුරවීර|ඒ. වී. සුරවීර]], දයාසේන ගුණසිංහ, සුනන්ද මහේන්ද්‍ර, රන්ජිත් ධර්මකීර්ති, අශෝක කොළඹගේ, මිණිවන් පී. තිලකරත්න, ඉන්ද්‍රකීර්ති සිරිවීර, [[කීර්ති වැලිසර]], [[අනුරසිරි හෙට්ටිගේ]], [[ජයතිලක කම්මැල්ලවීර]], කමල් පෙරේරා, පියසීලී විජේමාන්න, කරුණා පෙරේරා, [[එරික් ඉලයප්ආරච්චි]] සිංහල සාහිත්‍යයේ කැපී පෙනෙන කෙටිකතාකරුවන් අතර වෙති.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=39-53}} මොවුහු  බොහෝදෙනෙක් [[යථාර්ථවාදය|යථාර්ථවාදී රීතියට]] නැඹුරු වූවෝ වෙති. [[අජිත් තිලකසේන]] සම්ප්‍රදායික සිංහල කෙටිකතාවට අභියෝග කරමින් කථා පුවතින් බැහැර වෙමින් සහ විකාරරූපී ලෙස සිද්ධි සහ චරිත නිරූපණය කරමින් අධියථාර්ථවාදී ලක්ෂණ ප්‍රකට කළ අතර [[ටෙනිසන් පෙරේරා]], [[කේ. කේ. සමන් කුමාර]], [[පියල් කාරියවසම්]] වැනි කෙටිකතාකරුවන් ද සිය නිර්මාණය තුළ [[අධියථාර්ථවාදය|අධියථාර්ථවාදී]] සහ [[මායායථාර්ථවාදය|මායායථාර්ථවාදී]] ලක්ෂණ ප්‍රකට කරයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=53-62}} [[නිශ්ශංක විජේමාන්න]] ද නූතන කෙටිකතාකරුවන් අතර සුවිශේෂී ලක්ෂණ පළ කරයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2018|pp=57-58}} 

=== නවකතාව ===

{{main|සිංහල නවකතාව}}
[[ගොනුව:Yuganthaya.jpg|thumb|යුගාන්තය නවකතාවේ කවරය]]
මෙරටට මුද්‍රණ ශිල්පය හදුන්වා දීම සහ [[මිෂනාරි ව්‍යාපාරය|ක්‍රිස්තියානි ධර්ම ප්‍රචාරකයන්]] විසින් මුද්‍රිත පොතපත ප්‍රචලිත කිරීම බණමඩුවේ දී කතාවකට සවන් දුන් සම්ප්‍රදායෙන් මිදී පොත් කියවීමේ සම්ප්‍රදායක් මෙරට ඇති කිරීමට හේතු වූ අතර මුල්කාලීන පුවත්පත් නූතන ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍ය ප්‍රචලිත කිරීමේ මූලික කාර්යභාරයක් ඉටු කළේ ය.{{sfn|නූතන සිංහල ප්‍රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}}  මුල්වරට සිංහල ගද්‍යයේ නූතන ලක්ෂණ පිළිබිඹු වූයේ අයිසෙක් ද සිල්වා දේවගැතිතුමන් ලියූ වාසනාවන්ත පවුල හා කාලකණ්ණි පවුල (1888) නම් ප්‍රබන්ධයෙනි. කෙසේනමුත් පළමු සිංහල නවකතාව ලෙස සැලකෙන්නේ ඒ. සයිමන් ද සිල්වා ලියූ මීනා (1905) ය. ඒ එහි එන චරිත නිරූපණය හේතුවෙනි.{{sfn|නූතන සිංහල ප්‍රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} බටහිර අධ‍්‍යාපනය හේතුවෙන් [[නවකතාව|බටහිර නවකතාවල]] ඇසුර ලැබූ ලේඛකයෝ බටහිර අද්භූත (රොමැන්ටික්/අරුමැසි) කතාවල ආභාසය ලබමින් අද්භූත කතා සහ ප්‍රේම කතා රචනා කිරීම සිංහල නවකතාවේ මූලාරම්භය ලෙස දැකිය හැකි ය.  බෙන්තොට ඇල්බට් සිල්වා, [[පියදාස සිරිසේන]], [[ඩබ්ලිව්.ඒ. සිල්වා|ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා]] වැනි ලේඛකයන් නිදසුන් වශයෙන් දැක්විය හැකි ය.{{sfn|නූතන සිංහල ප්‍රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} 1944 දී පළ වූ [[මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ|මාර්ටින් වික්‍රමසිංහගේ]] ගම්පෙරළිය සිංහල නවකතාවේ සන්ධිස්ථානයක් විය. ඒ එය කලාත්මක නවකතාවක් මෙන් ම සමාජ පෙරළිය උසස් ලෙස නිරූපණය කිරීමක් ද වූ බැවිනි. සිංහල සාහිත්‍යයේ පළමු කලාත්මක නවකතාව ලෙස සැලකෙන්නේ ද ගම්පෙරළිය යි.{{sfn|නූතන සිංහල ප්‍රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} ගම්පෙරළියෙන් පසු [[යථාර්ථවාදය|යථාර්ථවාදී]] නවකතාව සමග සිංහල සාහිත්‍ය සමග අත්වැල් බැදගත් අතර [[ගුණදාස අමරසේකර]], [[ජී බී සේනානායක|ජී. බී. සේනානයක]], [[සිරි ගුනසිංහ]], [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]], [[කේ. ජයතිලක]], [[ඇරැව්වල නන්දිමිත්‍ර]], [[ජයසේන ජයකොඩි]], [[එරික් ‍ඉලයප්ආරච්චි]], [[ජයතිලක කම්මැල්ලවීර]] ද මේ මග ම ගමන් කළෝ ය.{{sfn|නූතන සිංහල ප්‍රබන්ධ කතාවේ විකසනය|2013}} [[ටෙනිසන් පෙරේරා]] සහ [[සයිමන් නවගත්තේගම]] [[මායායථාර්ථවාදය|මායායථාර්ථවාදී]] රීතිය අනුගමනය කරමින් මේ සම්ප්‍රදාය ඉක්මවා යාමට තැත් කළෝ වෙති. සයිමන් නවගත්තේගමගේ සංසාරාණ්‍යයේ දඩයක්කාරයා වැනි (සුද්දිලාගේ කතාව හැර සෙසු) නවකතා සියල්ල ම ද ටෙනිසන් පෙරේරාගේ බොහෝ නවකතා ද, මොහාන් රාජ් මඩවලගේ කෘති ද මායායථාර්ථවාදය අනුදත් කෘති වෙයි.{{sfn|සමන් කුමාර|2014|p=13}}{{sfn|කුමාරසිංහ|2020|සත්මඩල}} බොහෝ ලාංකික ලේඛක ලේඛිකාවන් සිය කෘති රචනයේ දී යථාර්ථවාදය ම ගුරුකරගෙන ඇති අතර මායායථාර්ථවාදය හෝ [[අධියථාර්ථවාදය]] කෙරෙහි යොමු වී ඇත්තේ අතලොස්සකි. සිංහල සාහිත්‍ය තුළ බිහි වූ මායායථාර්ථවාදී නිර්මාණ එතරම් සාර්ථක වූ බවක් නොපෙනෙන බව මහාචාර්ය කුලතිලක කුමාරසිංහ පවසයි.{{sfn|කුමාරසිංහ|2020|සත්මඩල}} කේ. කේ. සමන් කුමාර පවසන පරිදි ලාංකීය ජනවිඥාණය තුළ &quot;මායායථාර්ථවාදයට මුල් සොයා ගවේෂණයේ යෙදුණු පුරෝගාමියා සයිමන් නවගත්තේගම&quot; යි.{{sfn|සමන් කුමාර|2014|p=17}}

=== නූතන කවිය ===
සිංහල කවියේ නූතන ලක්ෂණ මුල්වරට පළවූයේ මාතර යුගයේ කවිය වෙතිනි. මාතර යුගයේ  කවියෝ මුල්වරට සිය පුද්ගලානුභූති කාව්‍යයට නැගුවෝ ය. [[ගජමන් නෝනා|ගජමන් නෝනාගේත්]], [[මිහිරිපැන්නේ ධම්මරතන හිමි]]ගේත් ඇතැම් කවි නිදසුන් වේ.{{sfn|විජේසිංහ|2015}} එමෙන් ම කවිය ලෞකික ජීවිතයේ සබදතා ආදිය වස්තු විෂය කරගැනීම ද මේ යුගයේ දක්නට හැකිවිය. මාතර යුගයෙන් පසු එළඹෙන කොළඹ යුගයේ දී සිංහල කවිය පැහැදිලි සහ විශිෂ්ට ලෙස නූතන ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන්නට වූයේ එකල කාව්‍යයකරුවන් බටහිර සාහිත්‍යය ප්‍රවණතාවන්හි ආභාසයඖජඛඵඨධ ලැබූ බැවිනි. නූතන සිංහල කවිය '''කොළඹ යුගයේ මුල් පරපුර''' හා '''දෙවන පරපුර''' ලෙස වර්ග කර හදුනාගනු ලැබේ.  [[එස්‌. මහින්ද හිමි|ඇස්. මහින්ද හිමි]], [[ආනන්ද රාජකරුණා]], [[ජී. එච්. පෙරේරා]] යන අයත් [[කුමාරතුංග මුනිදාස]], [[රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන්]] වැනි [[හෙල හවුල|හෙල හවුලේ]] කවියෝත් කොළඹ යුගයේ යුගයේ පළමු පරපුරට අයත් වෙති.{{sfn|විජේසිංහ|2015}}

මෙකල කවියෝ බොහෝදෙනෙක් [[අධිරාජ්‍යවාදය|අධිරාජ්‍යවාදයටත්]], යටත් විජිත සමයේ සංස්කෘතික පරිහානියටත් එරෙහි ව කවිය අවියක් කරගත්හ. ඇස්. මහින්ද හිමි අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි ව දැඩි උද්වේගකර කාව්‍ය රචනා කළේ ය. ඒ අතර ම කුමාරතුංග මුනිදාස, ඇස්. මහින්ද හිමි, ආනන්ද රාජකරුණා වැනි කවියෝ ලාංකීය ළමා සාහිත්‍යයක් ගොඩනැගීම සදහා ද කවිය උපයෝගී කරගත්හ.{{sfn|විජේසිංහ|2015}}

[[මීමන ප්‍රේමතිලක]], [[සාගර පලන්සූරිය]], [[පී. බී. අල්විස් පෙරේරා]], [[විමලරත්න කුමාරගම]] වැනි කවියන් අයත් වන කොළඹ යුගයේ දෙවන පරපුර [[විලියම් වර්ඩ්ස්වර්ත්|වර්ඩ්ස්වත්]], ෂෙලී වැනි කවියන් අයත් වූ බටහිර රොමැන්ටික් කාව්‍ය ප්‍රවණතාවේ බලපෑම දැඩි ව පෙන්නුම් කළේ ය. ප්‍රේමය සහ ස්වභාව සෞන්දර්ය මොවුන්ගේ සුලබ තේමා විය. දේදුන්න, සුවද, මී වදය, වෙඩිල්ල වැනි මාසික කවි සගරා බිහිවෙමින් කවිය ජනප්‍රිය වෙමින් ආ මෙකල ලියැවුණු බොහෝ කවි සරල, සැහැල්ලු, සුන්දර රචනා විය. සිංහල කවිය බහුජන වින්දන මාධ්‍යයක් කිරීමට මෙය හේතු විය. එමෙන් ම ඔවුහු මින් පෙර කවියට වස්තු විෂය නොවූ පොදුජන චරිත විෂය කරගනිමින් සිංහල කවියට නව වස්තු විෂයන් හදුන්වා දුන්හ. මෙවැනි ඇතැම් රචනා විසින් පීඩිත පන්තියේ ජීවිත ද විවරණය කෙරුණි. නිදසුන් ලෙස විමලරත්න කුමාරගමගේ රචනා සහ පී. බී. අල්විස් පෙරේරාගේ ඇතැම් රචනා දැක්විය හැකි ය.{{sfn|විජේසිංහ|2015}}

== ජනප්‍රිය සාහිත්‍යය ==
ජනප්‍රිය සාහිත්‍යය (genre fiction) වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජීවිතය පිළිබඳ ගැඹුරු අරුත් මතුකිරීමට, තියුණු සමාජ දේශපාලනික කියවීම් සිදුකිරීම වෙනුවට බොහෝවිට පාඨකයාට සරළ විනෝදාස්වාදයක්, කතා රසයක් ලබාදීමේ අරමුණින් ලියැවෙන කතාවන් ය. නිදසුන් ලෙස ආදර කතා (romance), රහස් පරීක්ෂක කතා (detective fiction), අබිරහස් කතා (mystry), භීම කතා (horror), ත්‍රාසකථාව (thriller), [[විද්‍යා ප්‍රබන්ධ|විද්‍යා ප්‍රබන්ධය]] (science fiction) සහ [[සමපේක්ෂණාත්මක ප්‍රබන්ධය]] (speculative fiction) දැක්විය හැකි ය. මෙලෙස කිසියම් එක් රසයක් මුඛ්‍ය කරගත් උප දහරා ලෙස වෙන් ව පැවතීම මෙම සාහිත්‍යයේ ගුණාංගයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය කතාවේ මුල්කාලීන පුරෝගාමියා වන්නේ රහස් පරීක්ෂක හා මාරක කතා රාශියක් රචනා කළ [[ඩීමන් ආනන්ද|ඩීමන් ආනන්දයන්]] ය.&lt;ref&gt;{{Citation 
| last = සුගතදාස 
| first = හර්ෂා 
| title = කිසිදා නොමි‌ෙයන ‘මාරක කතා චක්‍රවර්ති’ ඩීමන් ආනන්ද 
| pages =  
| newspaper = සිළුමිණ 
| location =  
| date = 26 ජුනි 2021 
| url = https://archives1.silumina.lk/2021/06/26/%E0%B6%AF%E0%B7%93%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92/%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8F-%E0%B6%B1%E0%B7%9C%E0%B6%B8%E0%B7%92%E2%80%8C%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B6%B1-%E2%80%98%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B6%9A-%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F-%E0%B6%A0%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92%E2%80%99-%E0%B6%A9%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B6%86%E0%B6%B1%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF 
| access-date = 9 දෙසැම්බර් 2023 
| archive-url =  
| archive-date =  
}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; මෑත යුගයේ රහස් පරීක්ෂක කතා අතර [[මංජුල සේනාරත්න|මංජුල සේනාරත්නගේ]] නවකතා ඉමහත් ජනප්‍රියත්වයක් හිමිකරගෙන ඇත.          

'''ආදර කතාව''' ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය සාහිත්‍යයේ විශාල පාඨක ප්‍රසාදයක් දිනාගත් උප ශානරයක් වන අතර කරුණාසේන ජයලත්, සුජීව ප්‍රසන්න ආරච්චි, [[මොහාන් රාජ් මඩවල]], එඩ්වඩ් මල්ලවආරච්චි, චන්දි කොඩිකාර, සුජීව රත්සර මද්දුම ආරච්චි, දර්ශනා ශම්මි, ගංගා ෂයිනි ගමගේ මෙහි ලා කැපී පෙනෙන ලේඛක ලේඛිකාවෝ වෙති.මෑත යුගයේ සවර්ණ පුස්තක සම්මාන සඳහා නිර්දිෂ්ට වූ සුරත් ද මැල්ගේ නවකතා ද ආදර කතා මූලික කරගත් නිර්මාණ වෙයි.          

එමෙන් ම මෑත යුගයේ සිංහල සාහිත්‍යය තුළ '''විද්‍යා ප්‍රබන්ධය''' ද නැගී එන සාහිත්‍යාංගයක් බවට පත් වි ඇති අතර එහි ලා දමිත නිපුණජිත්, [[සුසිත රුවන්]], අයෝධ්‍යා සොනාලි, මනෝජ් ප්‍රසන්න රත්නායක කැපී පෙනෙන ලේඛක ලේඛිකාවෝ වෙති. මෑත යුගයේ විද්‍යා ප්‍රබන්ධය හා ෆැන්ටසිය සහ එකී දහරා මුහුකරන සාහිත්‍යය (එනම් සමපේක්ෂණාත්මක ප්‍රබන්ධය) ද නැගී එමින් ඇති අතර එහි ලා ඉසුරු හිදැල්ලආරච්චි, කේෂාන් හරේෂු, චන්දික මධුෂාන් අබේවික්‍රම කැපී පෙනෙති.           

==යොවුන් සාහිත්‍යය සහ ළමා සාහිත්‍යය ==
කුඩා ළමුන්, එනම් වයස අවුරුදු 12න් පහළ පිරිස් ඉළක්ක කරගනිමින් ලියැවෙන කතාන්දර ළමා සාහිත්‍යයට අයත් වන අතර ලංකාවේ මෙහි කැපී පෙනෙන ලේඛිකාව වන්නේ ළමා කතාන්දර රැසක් ම රචනා කළ [[සිබිල් වෙත්තසිංහ|සිබිල් වෙත්තසිංහයන්]] ය. ඇය විසින් රචිත &quot;කුඩ හොරා&quot; ළමා කතාව ජාත්‍යයන්තර සම්මානයට පවා පාත්‍ර විය.&lt;ref&gt;{{Citation
| last2 = උදංගනී 
| first2 = ඩයනා 
| last1 = එම්. ගමගේ 
| first1 = විනීතා 
| title = ළමා ලෝකයේ ‍‘පුදුම පළිඟුව‘ වූ සිබිල් නැන්දා
| pages = 
| newspaper = ලංකාදීප 
| location = 
| date = 1 ජූලි 2020
| url = https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B7%85%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B6%BD%E0%B7%9D%E0%B6%9A%E0%B6%BA%E0%B7%9A--%E2%80%8D%E2%80%98%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B6%B8-%E0%B6%B4%E0%B7%85%E0%B7%92%E0%B6%9F%E0%B7%94%E0%B7%80%E2%80%98-%E0%B7%80%E0%B7%96-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B6%E0%B7%92%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%90%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF%E0%B7%8F/2-574646
| access-date = 9 දෙසැම්බර් 2023 
| archive-url = 
| archive-date = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation
| last = උපුල් කුමාර 
| first = ෂර්ලි 
| title = ළමා සාහිත්‍ය නිර්මාණ තුළින් ලෝකය දිනූ 'සිබිල් නැන්දා'
| publisher = බීබීසී සිංහල
| date = 2 ජූලි 2020 
| url = https://www.bbc.com/sinhala/sri-lanka-53265256 
| access-date = 9 දෙසැම්බර් 2023}}&lt;/ref&gt; එමෙන් ම මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, ජී. බී. සේනානායක, කේ. කේ. සමන් කුමාර වැනි ප්‍රධාන දහරාවේ ලේඛකයන් විසින් ද ළමා කතා රචනා වී ඇත. මෑත යුගයේ මෙහි කැපී පෙනෙන ලේඛිකාවක් වන්නේ ජානකී සූරියආරච්චි ය.  

නවයොවුන් පාඨකයන් එනම් වයස 12ත් 18ත් අතර පිරිස් ඉළක්ක කරගනිමින් රචනා වන ප්‍රබන්ධ යොවුන් සාහිත්‍යය (young adult fiction) යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ යොවුන් සාහිත්‍යය කෘති ලෙස මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන්ගේ මඩොල්දූව, පීටර් පෙරේරා පියතුමන්ගේ පාලු දූපත, කුලසේන ෆොන්සේකාගේ තුන් යහළු වික්‍රමය සහ ආරියනන්ද දොඹගහවත්තගේ බෙරගල කන්දේ නිධානය වැනි කෘති හඳුනාගත හැකි ය. 

==මේවා ද බලන්න==

* [[ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය]] 
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව|සිංහල සිනමාව]]
* [[සිංහල චිත්‍රකතාව]]
* [[සිංහල නාට්‍යය]]

== සටහන් ==
{{reflist|20em}}

== ආශ්‍රිත නාමාවලිය ==

* {{Cite book | author = අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව | year = 2013 | title = අ. පො. ස. (උසස් පෙළ) සදහා නිර්දිෂ්ට මළ ගිය ඇත්තෝ නවකතාව පිළිබද විමර්ශනය  | publisher =    | location =  | isbn =  | chapter = නූතන සිංහල ප්‍රබන්ධ කථාවේ විකසනය  | pages = 1-21}}

*{{cite book | last = කුමාරසිංහ | first = කුලතිලක | author-link =  | title = කෙටිකතාව, කෙටිකතා මූලධර්ම හා සිංහල කෙටිකතාවේ ප්‍රභවය හා විකාශනය | url = https://www.culturaldept.gov.lk/web/images/stories/ebooks/sinhala_short_story_principles_and_expansion.pdf | publisher = සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව | series = සිංහල විශ්වකෝෂ පුස්තිකා | volume = 2 | edition = පළමු මුද්‍රණය | location = බත්තරමුල්ල | date = 2018 | isbn = 978-955-3748-19-5 | access-date = 2021-12-02 | archive-date = 2021-12-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20211202190110/https://www.culturaldept.gov.lk/web/images/stories/ebooks/sinhala_short_story_principles_and_expansion.pdf | url-status = dead }}

*{{Citation  | last = කුමාරසිංහ  | first = කුලතිලක  | title = යථාර්ථවාදී නවකතාවේ නූතන එළැඹුම  | pages =   | newspaper = සත්මඩල  | location =   | date = 2020 පෙබරවාරි 01  | url = http://www.sathmadala.lk/2020/02/03/%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%AB%E0%B6%AD%E0%B7%8F/%E0%B6%BA%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B6%B1-%E0%B6%91%E0%B7%85%E0%B7%90%E0%B6%B9%E0%B7%94%E0%B6%B8  | access-date = 2021-12-02  | archive-date = 2021-12-02  | archive-url = https://web.archive.org/web/20211202193027/http://www.sathmadala.lk/2020/02/03/%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%AB%E0%B6%AD%E0%B7%8F/%E0%B6%BA%E0%B6%AE%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AE%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B6%AF%E0%B7%93-%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%96%E0%B6%AD%E0%B6%B1-%E0%B6%91%E0%B7%85%E0%B7%90%E0%B6%B9%E0%B7%94%E0%B6%B8  }}

* {{cite book | last = ගුණසේකර | first = බන්දුසේන   | title = සිංහල සාහිත්‍යය : කෝට්ටේ යුගය හා එතැන් සිට  | location = කොළඹ  | publisher = ඇස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ  | date = 1996  | isbn = 955-20-1547-2}}

* {{Cite news | first = ඩී. එම්. | last = දුමින්ද ලක්‌සිරි කුමාර | author-link =  | title = අනුරාධපුර යුගයේ ගද්‍ය හා පද්‍ය සාහිත්‍යය | url = https://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/12803-2018-06-12-13-41-63 | work = දිවයින | publisher =  | pages =  | date = 13 ජුනි 2018 | access-date = 29 දෙසැම්බර් 2019 | archive-date = 2019-12-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191225231359/https://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/12803-2018-06-12-13-41-63 | url-status = dead }}

* {{Cite book | last = විජේසිංහ | first = රත්න ශ්‍රී  | author-link =  | year = 2015 | title = අධ්‍යාපන පොදු සහතික පත්‍ර උසස් පෙළ විභාගය සදහා නූතන පද්‍ය සංග්‍රහය  | publisher = ගොඩගේ ප්‍රකාශන  | location =  | isbn = 978-955-30-2019-2 | chapter = ප්‍රස්තාවනාව | pages = 5-41}}

*{{cite book | last = සමන් කුමාර  | first = කේ. කේ.  | title = සාහිත්‍ය ෂානර විමංසා  | publisher = සයුර ප්‍රකාශන  | edition = පළමු මුද්‍රණය  | date = 2014  | isbn = 978-955-4788-08-4}}

* {{Cite news | first = අගලකඩ | last = සිරිසුමන හිමි | author-link =  | title = බුදු දහමින් පෝෂිත සිංහල සාහිත්‍යය | url = http://www.budusarana.lk/budusarana/2014/05/14/tmp.asp?ID=fea14 | work = බුදුසරණ - අන්තර්ජාල කලාපය | publisher =  | pages =  | date = 14 මැයි 2014 | access-date = 29 දෙසැම්බර් 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20201120070819/http://www.budusarana.lk/budusarana/2014/05/14/tmp.asp?ID=fea14 | archive-date = 2020-11-20 | url-status = dead }}

* {{Cite news | first = අගලකඩ | last = සිරිසුමන හිමි | author-link =  | title = සම්භාව්‍ය සිංහල සාහිත්‍යයේ මඟ සලකුණු | url = http://www.silumina.lk/2017/09/23/%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B6%BD/%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%82%E0%B7%84%E0%B6%BD-%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B7%83%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%94 | work = සිළුමිණ | publisher =  | pages =  | date = 23 සැප්තැම්බර් 2017 | access-date = 29 දෙසැම්බර් 2019 | archive-date = 2019-09-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190914131501/http://www.silumina.lk/2017/09/23/%E0%B7%83%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B6%BD/%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B7%E0%B7%8F%E0%B7%80%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%82%E0%B7%84%E0%B6%BD-%E0%B7%83%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B8%E0%B6%9F-%E0%B7%83%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AB%E0%B7%94 | url-status = dead }}

[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල සාහිත්‍යය]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල සංස්කෘතිය]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍ය]]
[[ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය]]</text>
      <sha1>172nzmb9fdh8dwgd7fdhy8mvj2ejlgj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශබ්දයේ වේගය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50332</id>
    <revision>
      <id>800827</id>
      <parentid>676549</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:FA-18 Hornet breaking sound barrier (7 July 1999).jpg|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] විසින් FA-18_Hornet_breaking_sound_barrier_(7_July_1999)_-_filt</comment>
      <origin>800827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2607" sha1="j6elmwa0dhcrgvyo98j7pzivs76gkex" xml:space="preserve">[[File:FA-18 Hornet breaking sound barrier (7 July 1999).jpg|thumb|right|An [[McDonnell Douglas F/A-18 Hornet|F/A-18 Hornet]] displaying rare localized condensation breaking the speed of sound]]
{{Sound measurements}}

'''ශබ්දයේ වේගය''' යනු, [[ශබ්ද තරංගය|ශබ්ද තරංගයක්]] [[ප්‍රත්‍යාස්ථතාව (ඝන යාන්ත්‍ර විද්‍යාව)|ප්‍රත්‍යාස්ථ]] මාධ්‍යයක් තුලින් ප්‍රචාරණය වන විට ඒකක කාලයක් තුලදී එය ගමන් කරන දුර වෙයි.

== අමතර අවධානයට ==
* [[Acoustoelastic effect]]
* [[Elastic wave]]
* [[Second sound]]
* [[Sonic boom]]
* [[Sound barrier]]
* [[Speeds of sound of the elements]]
* [[Underwater acoustics]]
* [[Vibrations]]
* [[Bell X-1]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist|30em}}

== භාහිර සබැඳි ==
* [https://e6bx.com/speed-of-sound/ Speed of Sound Calculator]
* [http://www.sengpielaudio.com/calculator-speedsound.htm Calculation: Speed of Sound in Air and the Temperature]
* [http://www.sengpielaudio.com/SpeedOfSoundPressure.pdf Speed of sound: Temperature Matters, Not Air Pressure]
* [http://www.pdas.com/atmos.html Properties of the U.S. Standard Atmosphere 1976]
* [http://www.mathpages.com/home/kmath109/kmath109.htm The Speed of Sound]
* [https://web.archive.org/web/20060429062028/http://www.bustertests.co.uk/answer/how-to-measure-the-speed-of-sound-in-a-laboratory/ How to Measure the Speed of Sound in a Laboratory]
* [https://www.newscientist.com/article/mg19826504.200-did-sound-once-travel-at-light-speed.html Did Sound Once Travel at Light Speed?]
* [http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/Ultrasonics/Reference%20Information/matproperties.htm Acoustic Properties of Various Materials Including the Speed of Sound] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140216102034/http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/Ultrasonics/Reference%20Information/matproperties.htm |date=16 February 2014 }}
* [http://www.dosits.org/ Discovery of Sound in the Sea] (uses of sound by humans and other animals)

{{Authority control}}

[[Category:Fluid dynamics]]
[[Category:Aerodynamics]]
[[Category:Acoustics]]
[[Category:Sound]]
[[Category:Sound measurements]]
[[Category:Physical quantities]]
[[ප්‍රවර්ගය:රසායනික ගුණ]]
[[Category:Velocity|Sound]]
[[Category:Temporal rates]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශබ්දය]]</text>
      <sha1>j6elmwa0dhcrgvyo98j7pzivs76gkex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වන්වර්ල්ඩ්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53147</id>
    <revision>
      <id>800699</id>
      <parentid>593271</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27512" sha1="o04g1qhh9ruqf0nyzqh9epqq5t55lmd" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ගුවන්සේවා සන්ධානය
| alliance          = වන්වර්ල්ඩ්&lt;br&gt;oneworld
| logo              = oneworld logo.svg
| size              = 120px
| launch_date       = 1999 පෙබරවාරි1
| full_members      = 15
| sponsored_members = 1 (අක්‍රීය සාමාජිකයා); 30 (අනුබද්ධ)
| future_members    = 1 (අනුබද්ධ)
| airports          = 982
| countries         = 150
| fleet             = 3,303&lt;ref name=&quot;2014numbers&quot;/&gt;
| annual_passengers = 496.4 &lt;ref name=&quot;2014numbers&quot;&gt;[http://www.oneworld.com/news-information/oneworld-fact-sheets/oneworld-at-a-glance/ &quot;'''one'''world at a glance&quot;]  Oneworld. 31 March 2014. Retrieved 5 April 2014&lt;/ref&gt;
| key_people        = {{unbulleted list
|{{nowrap|Willie Walsh}}  ([[සභාපති]])
|{{nowrap|Bruce Ashby}}  ([[ප්‍රධාන විධායක නිළදාරී]])
}}
| alliance_slogan = An alliance of the world's leading airlines working as one.&lt;br&gt;(ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම ගුවන් සේවාවන්, එකෙකු මෙන් වැඩකරන සන්ධානයක්)
| headquarters    = [[නිව්යෝර්ක් සිටි]], [[නිව්යෝර්ක්]], [[එක්සත් ජනපදය]]
| website         = {{url|www.oneworld.com}}
}}

'''වන්වර්ල්ඩ් (Oneworld)''' යනු 1999 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 1 වැනිදා පිහිටුවා ගන්නා ලද, ගුවන්ගමන් සේවා සන්ධානයකි. ලෝකයේ ප්‍රධාන ගුවන්සේවා සන්ධාන හතර අතුරින්, නිතර ජාත්‍යන්තර සංචරණයේ යෙදෙන්නන්ගේ පළමු තේරීම බවට පත්වීම, මෙම ගුවන් සේවා සන්ධානයේ ප්‍රධාන අරමුණයි. මෙහි මධ්‍යම සන්ධාන කාර්යාලය ඇමරිකාවේ [[නිව්යෝර්ක්]] වල, [[නිව්යෝර්ක් සිටි]] හී පිහිටුවා තිබෙයි. මෙම සන්ධානයේ වර්ථමාන සාමාජිකයින් වන්නේ [[එයාර් බර්ලින්]], [[ඇමරිකන් එයාර්ලයින්ස්]], [[බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්]], [[කැතේ පැසිෆික්]], ෆින්එයාර්, Iberia, [[ජැපෑන් එයාර්ලයින්ස්]], LAN එයාර්ලයින්ස්, [[මැලේසියා එයාර්ලයින්ස්]], Qantas, [[කටාර් එයාර්වේස්]], රෝයල් ජෝර්දානියන්, S7 එයාර්ලයින්ස්, TAM එයාර්ලයින්ස් සහ [[ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය|ශ්‍රීලංකන් එයාර්ලයින්ස්]] ඇතුළු ඊට අනුබද්ධ තවත් උප ගුවන් සේවා 30 ක පමණ ප්‍රමාණයකි. 2014 මාර්තු 31 වනදා වන විට වන්වර්ල්ඩ් ගුවන් සන්ධානය, ගුවන්මගීන් මිලියන 496.4 කට පමණ සේවාව සපයන ලද ලොව තුන්වන ප්‍රධාන ගුවන් සේවාව බවට පත්විය ([[ස්ටාර් අලියන්ස්]] (මිලියන 637.6)&lt;ref&gt;{{cite web|title= ෆැක්ට්ස් ඇන්ඩ් ෆිගර්ස්|publisher= ස්ටාර් අලියන්ස්|date= {{Date|2014-3-31}}|url= http://www.staralliance.com/assets/doc/en/about/member-airlines/pdf/Facts_and_Figures_as_of_31MAR2014_Final.pdf}}&lt;/ref&gt; සහ [[ස්කයි ටීම්]] (මිලියන 588) වලින් පසු.&lt;ref&gt;{{cite web|title= ෆැක්ට් ශීට්|publisher= ස්කයි ටීම්|date= {{Date|2014-3-5}}|url= http://static.skyteam.com/cdn-1cf346bb6248712/Global/Press/Facts%20and%20figures/2012%20Nov%20Xiamen/Fact_Sheet_SkyTeam_2013_update_5mar14.pdf|archiveurl= http://www.webcitation.org/6Nu7IoZ8j|archivedate= {{Date|2014-3-7}}}}&lt;/ref&gt;). වන්වර්ල්ඩ් හී ආදර්ශපාඨය වන්නේ, &quot;ඇන් අලියන්ස් ඔෆ් ද වර්ල්ඩ්'ස් ලීඩින් එයාර්ලයින්ස් වර්කින් ඈස් වන් (ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම ගුවන් සේවාවන්, එකෙකු මෙන් වැඩකරන සන්ධානයක්)&quot; යන්නයි.

2013 ඔක්තෝම්බර් මස වන විට සන්ධානයේ සාමාජික ගුවන්සේවා විසින්, සාමූහික වශයෙන් යානා 3,300 ක පමණ ප්‍රමාණයක් හසුරුවා තිබූ අතර, 150 කට වැඩි රටවල් ප්‍රමාණයක ගුවන්තොටුපල දහසකට පමණ සිය සේවාවන් සපයා තුබුණි. මීට අමතරව දෛනික පිටත්වීම් 14,000 ක ප්‍රමාණයක් මගින්, ගුවන් මගීන් මිලියන 475 ක පමණ පිරිසක් ප්‍රවාහනය කොට, ඉන් වාර්ෂිකව අමෙරිකා ඩොලර් බිලියන 140 කට වඩා වැඩි සමස්ථ ආදායම් ප්‍රමාණයක්, වන්වර්ල්ඩ් ගුවන්සේවා සන්ධානයේ සාමාජිකයින් විසින් උපයා ගෙන තිබුණි.

==ගුවන්සේවා සාමාජිකයින්==
{{multiple image
| align     = right
| direction = vertical
| width     = 200
| image1    = American Airlines Boeing 777-200ER N775AN PVG 2013-5-21.png
| image2    = Ba b747-400 g-bnle arp.jpg
| image3    = Canadian Airlines A320-211.jpg
| image4    = Cathay.b747-400.b-hud.arp.jpg
| image5    = Qantas A380-842 (VH-OQA) landing at London Heathrow Airport (1).jpg

| header            =
| header_align      = &lt;!-- left/right/center --&gt;
| header_background =
| footer            = ඇමෙරිකන් එයාර්ලයින්ස්, බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්, කැනේඩියන් එයාර්ලයින්ස්, කැතේ පැසිෆික් සහ කැන්ටාස් ගුවන් සේවාවන්. (සන්ධානයේ ආරම්භක සාමාජිකයෝ).
| footer_align      = center
| footer_background =
| background color  =
}}

[[File:Sri Lankan Airlines A340-300 4R-ADB.jpg|thumb|200px|[[ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය|ශ්‍රී ලංකන් එයාර්ලයින්ස්]] සේවාවට අයත් යානාවක්]]
[[File:Airbus A319 Finnair OH-LVF SVO December 2008.jpg|thumb|200px|ෆින්එයාර් ගුවන් සේවයට අයත් යානාවක්]]
[[File:S7 Airlines B767-33AER (VP-BVH) landing at Domodedovo International Airport.jpg|thumb|200px|S7 ගුවන් සේවයට අයත් යානාවක්]]
===පූර්ණ සාමාජිකයින් හා අනුබද්ධ ගුවන් සේවාවන්===
{| class=&quot;wikitable sortable toccolours&quot;
!style=&quot;width:160px;&quot;|සාමාජික ගුවන්සේවය&lt;ref name=member&gt;{{cite web|title=Oneworld member airlines|url=http://www.oneworld.com/ow/member-airlines|publisher=Oneworld|accessdate=8 August 2009}}&lt;/ref&gt;
!style=&quot;width:50px;&quot;| එක්වීම
!style=&quot;width:300px;&quot;|අනුබද්ධ සාමාජිකයින්&lt;ref name=affiliate&gt;{{cite web|title=Oneworld airline affiliates|url=http://www.oneworld.com/ow/member-airlines/oneworld-airline-affiliates|publisher=Oneworld|accessdate=8 August 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.oneworld.com/member-airlines/oneworld-airline-affiliates airline affiliates]. oneworld (2013-08-12). Retrieved on 2013-08-16.&lt;/ref&gt;
|-
| {{ධජනිරූපකය|ජර්මනිය}}&amp;nbsp;[[එයාර් බර්ලින්]]
| align=center | 2012 මාර්තු 20
| {{ධජනිරූපකය|ඔස්ට්‍රියාව}}&amp;nbsp;Niki 
|-
| {{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;[[ඇමරිකන් එයාර්ලයින්ස්]]{{Ref label|Founder|A|A}}
| align=center| 1999 පෙබරවාරි 1
| {{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;American Eagle, මෙහෙයවනු ලබන්නේ {{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;Envoy Air{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;Chautauqua Airlines{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;ExpressJet {{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;Republic Airlines{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;SkyWest Airlines&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;US Airways&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;US Airways Express, මෙහෙයවනු ලබන්නේ {{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;Air Wisconsin{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;Chautauqua Airlines{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;Mesa Airlines{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;Piedmont Airlines{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;PSA Airlines{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;Republic Airlines{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;SkyWest Airlines{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;Trans States Airlines{{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}&amp;nbsp;US Airways Shuttle
|-
| {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}}&amp;nbsp;[[බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්]]{{Ref label|Founder|A|A}}
| align=center | 1999 පෙබරවාරි 1
| {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}}&amp;nbsp;BA CityFlyer&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}}&amp;nbsp;British Airways Limited &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/153110/ba-launches-new-subsidiary-ba-ltd/ |title=BA Launches New Subsidiary BA Ltd |publisher=Routesonline |date= |accessdate=2013-01-27}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|දකුණු අප්‍රිකාව}}&amp;nbsp;Comair&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|ප්‍රංශය}}&amp;nbsp;OpenSkies &lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|ඩෙන්මාර්කය}}&amp;nbsp;Sun Air of Scandinavia
|-
| {{ධජනිරූපකය|හොංකොං}}&amp;nbsp;[[කැතේ පැසිෆික්]]{{Ref label|Founder|A|A}}
| align=center | 1999 පෙබරවාරි 1
| {{ධජනිරූපකය|හොංකොං}} &amp;nbsp;Dragonair
|-
| {{ධජනිරූපකය|ෆින්ලන්තය}}&amp;nbsp;ෆින්එයාර්
| align=center | 1999 පෙබරවාරි 1
| {{ධජනිරූපකය|ෆින්ලන්තය}}&amp;nbsp;Flybe Nordic
|-
| {{ධජනිරූපකය|ස්පාඤ්ඤය}}&amp;nbsp;අයිබීරියා
| align=center | 1999 පෙබරවාරි 1
| {{ධජනිරූපකය|ස්පාඤ්ඤය}}&amp;nbsp;Iberia Regional, මෙහෙයවනු ලබන්නේ {{indent|6}}{{ධජනිරූපකය|ස්පාඤ්ඤය}}&amp;nbsp;Air Nostrum&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|ස්පාඤ්ඤය}}&amp;nbsp;Iberia Express
|-
| {{ධජනිරූපකය|ජපානය}}&amp;nbsp;[[ජැපෑන් එයාර්ලයින්ස්]]
| align=center | 2007 අප්‍රියෙල් 1
| {{ධජනිරූපකය|ජපානය}}&amp;nbsp;J-Air&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|ජපානය}}&amp;nbsp;JAL Express&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|ජපානය}}&amp;nbsp;Japan Transocean Air
|-
| {{ධජනිරූපකය|චිලි}}&amp;nbsp;LAN එයාර්ලයින්ස්
| align=center | 2000 ජුනි 1
| {{ධජනිරූපකය|ආර්ජන්ටිනාව}}&amp;nbsp;LAN Argentina&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|ඉක්වදෝරය}}&amp;nbsp;LAN Ecuador&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|චිලි}}&amp;nbsp;LAN Express&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|පෙරූ}}&amp;nbsp;LAN Perú&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|කොලොම්බියාව}}&amp;nbsp;LAN Colombia
|-
| {{ධජනිරූපකය|මලයාසියාව}} [[මැලේසියා එයාර්ලයින්ස්]]
| align=center | 2013 පෙබරවාරි 1
| {{n/a}}
|-
| {{ධජනිරූපකය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}&amp;nbsp;කැන්ටාස් (Qantas){{Ref label|Founder|A|A}}
| align=center | 1999 පෙබරවාරි 1
| {{ධජනිරූපකය|නවසීලන්තය}}&amp;nbsp;Jetconnect&lt;br/&gt;{{ධජනිරූපකය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}&amp;nbsp;QantasLink 
|-
| {{ධජනිරූපකය|කාටාර්}}&amp;nbsp;[[කටාර් එයාර්වේස්]]
| align=center | 2013 ඔක්තෝම්බර් 30
| {{n/a}}
|-
| {{ධජනිරූපකය|ජෝර්දානය}}&amp;nbsp;රෝයල් ජෝර්ධානියන්
| align=center | 2007 අප්‍රියෙල් 1
| {{n/a}}
|-
| {{ධජනිරූපකය|රුසියාව}}&amp;nbsp;එස්7 එයාර්ලයින්ස්
| align=center | 2010 නොවැම්බර් 15
| {{ධජනිරූපකය|රුසියාව}}&amp;nbsp;Globus Airlines
|-
| {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} [[ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය|ශ්‍රී ලංකන් එයාර්ලයින්ස්]]
|  align=center | 2014 මැයි 1
| {{n/a}}
|-
| {{ධජනිරූපකය|බ්‍රසීලය}}&amp;nbsp;TAM එයාර්ලයින්ස්
| align=center | 2014 මාර්තු 31
| {{n/a}}
|}
{{note label|Founder|A|A}}ආරම්භක සාමාජිකයින්&lt;ref name=founder&gt;{{cite press release|title=Five leading airlines to launch '''one'''world global alliance|url=http://www.oneworld.com/ow/news/details?objectID=1271|publisher=oneworld|date=21 September 1998|accessdate=5 August 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715002430/http://www.oneworld.com/ow/news/details?objectID=1271|archive-date=15 July 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;

===අක්‍රීය සාමාජිකයින් සහ අනුබද්ධ ගුවන් සේවාවන්===
{| class=&quot;sortable wikitable toccolours&quot;
|-
! style=&quot;width:200px;&quot;|අක්‍රීය සාමාජික ගුවන් සේවය
! style=&quot;width:75px;&quot;|එකතු වීම
! style=&quot;width:75px;&quot;|අක්‍රීය වීම
! style=&quot;width:220px;&quot; class=&quot;unsortable&quot;|අක්‍රීය අනුබද්ධ ගුවන් සේවය
|-
|{{ධජනිරූපකය|මෙක්සිකෝව}} Mexicana de Aviación{{Ref label|MX|A|A}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | 2009 නොවැම්බර් 10 || style=&quot;text-align: center&quot; | 2010 අගෝස්තු 28 || {{ධජනිරූපකය|මෙක්සිකෝව}} MexicanaClick &lt;br/&gt; {{ධජනිරූපකය|මෙක්සිකෝව}} MexicanaLink &lt;br/&gt;
|}

{{note label|MX|A|A}}මූල්‍යමය අර්බුධයකට ලක්වීම නිසා සිය මෙහෙයුම් 2010 අගා්ස්තු 28 වන දින අත්හිටුවන ලදී. සන්ධානය හැරගොස් නොමැති බැවින්, අක්‍රීය සාමාජිකයෙකු ලෙස නම් කොට තිබේ.&lt;ref name=MXhold&gt;{{citation|title=කරන්ට් ස්ටේටස් ඔෆ් මෙක්සිකානා ඉන් වන්වර්ල්ඩ්|url=http://www.oneworld.com/member-airlines/mexicana/|publisher=Oneworld|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113121342/http://www.oneworld.com/member-airlines/mexicana/|access-date=2014-05-01|archive-date=2013-01-13}}&lt;/ref&gt;

===හිටපු සාමාජිකයින් සහ අනුබද්ධ ගුවන් සේවාවන්===
ඉන්දියාවේ කින්ග්ෆිෂර් (Kingfisher) ගුවන් සේවය වන්වර්ල්ඩ් වෙත එකතු වීමට 2012 පෙබරවාරි 10 දින සූදානම්ව සිටියත් මූල්‍යමය දුෂ්කරතා හේතුවෙන්, සන්ධානයට එක් නොවිණි.&lt;ref&gt;{{cite web|author= |url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Government-suspends-Kingfisher-Airlines-licence-over-safety-fears/articleshow/16896535.cms |title=Government suspends Kingfisher Airline's licence over safety fears - The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date= |accessdate=2013-05-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.flykingfisher.com/media-center/press-releases/india%E2%80%99s-kingfisher-airlines-set-to-join-oneworld-alliance.aspx |title=India’s Kingfisher Airlines set to join oneworld alliance |publisher=Flykingfisher.com |date= |accessdate=2013-05-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.flykingfisher.com/media-center/press-releases/india%E2%80%99s-kingfisher-airlines-to-be-part-of-oneworld-from-10-february.aspx |title=India’s Kingfisher Airlines to be part of oneworld from 10 February |publisher=Flykingfisher.com |date= |accessdate=2013-05-22}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;sortable wikitable toccolours&quot;
|-
! style=&quot;width:200px;&quot;|හිටපු සාමාජික ගුවන්සේවය
! style=&quot;width:75px;&quot;|එකතුවීම
! style=&quot;width:75px;&quot;|ඉවත්වීම
! style=&quot;width:220px;&quot; class=&quot;unsortable&quot;|අනුබද්ධ ගුවන් සේවා
|-
|{{ධජනිරූපකය|අයර්ලන්තය}} Aer Lingus{{Ref label|EI|A|A}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | 2000 ජුනි 1 || style=&quot;text-align: center&quot; | 2007 අප්‍රියෙල් 1 ||—
|-
| {{ධජනිරූපකය|කැනඩාව}} [[කැනේඩියන් එයාර්ලයින්ස්]]{{Ref label|CP|B|B}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | 1991 පෙබරවාරි 1 || style=&quot;text-align: center&quot; | 2000 ජුනි 1 || {{ධජනිරූපකය|කැනඩාව}} Calm Air &lt;br/&gt; {{ධජනිරූපකය|කැනඩාව}} Canadian North &lt;br/&gt; {{ධජනිරූපකය|කැනඩාව}} Canadian Regional Airlines &lt;br/&gt; {{ධජනිරූපකය|කැනඩාව}} Inter-Canadien
|-
| {{ධජනිරූපකය|හන්ගේරියාව}} Malév{{Ref label|EI|C|C}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | 2007 මාර්තු 29 || style=&quot;text-align: center&quot; | 2012 අප්‍රියෙල් 1 ||—
|}

{{note label|EI|A|A}}ව්‍යාපාරික මූලෝපායන් වෙනස්කිරීම නිසා ස්වේච්ඡාවෙන් ඉවත්ව ගිය&lt;ref name=EIleave2/&gt;&lt;br/&gt;
{{note label|CP|B|B}}සන්ධානයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු වූවත්, [[ස්ටාර් අලියන්ස්]] සාමාජිකයෙකු වූ [[එයාර් කැනඩා]] ගුවන් සේවය යටතට පත්වූ නිසා, වන්වර්ල්ඩ් සන්ධානයෙන් ඉවත් විය.&lt;ref name=founder/&gt;&lt;ref name=CPleave&gt;{{cite press release|title=Canadian to withdraw from Oneworld on June 1|url=http://www.oneworld.com/ow/news/details?objectID=1558|publisher=Oneworld|date=14 March 2000|accessdate=6 August 2009|archive-date=19 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719121734/http://www.oneworld.com/ow/news/details?objectID=1558|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;
{{note label|EI|C|C}}මූල්‍යමය බිඳවැටීම් නිසා ඉවත් වූ

{| class=&quot;sortable wikitable toccolours&quot;
|-
! style=&quot;width:200px;&quot;|හිටපු අනුබද්ධ සාමාජිකයින්
! style=&quot;width:75px;&quot;|එකතුවීම
! style=&quot;width:75px;&quot;|ඉවත්වීම
! style=&quot;width:220px;&quot;|අනුබද්ධතාව
|-
| {{ධජනිරූපකය|ප්‍රංශය}} Air Liberté{{Ref label|Aff|A|A}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|1999-02-01|1999}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2000-05|2000}} || {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} [[බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|ඕස්ට්‍රේලියාව}} Impulse Airlines
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2001-05-27|2001}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2004-05-24|2004}} || {{ධජනිරූපකය|ඕස්ට්‍රේලියාව}} [[කැන්ටාස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} BA Connect{{Ref label|Aff|A|A}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|1999-02-01|1999}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2007-03-05|2007}} || {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} [[බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} British Mediterranean Airways{{Ref label|Aff|A|A}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|1999-02-01|1999}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2007-10-27|2007}} || {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} [[බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|ජර්මනිය}} Deutsche BA{{Ref label|Aff|A|A}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|1999-02-01|1999}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2006-06-01|2006}} || {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} [[බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} GB Airways{{Ref label|Aff|A|A}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|1999-02-01|1999}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2008-03-30|2008}} || {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} [[බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|ජපානය}} JALways
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2007-04-01|2007}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2010-12-01|2010}} || {{ධජනිරූපකය|ජපානය}} [[ජැපෑන් එයාර්ලයින්ස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|ජපානය}} Japan Asia Airways
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2007-04-01|2007}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2008-03-31|2008}} || {{ධජනිරූපකය|ජපානය}} [[ජැපෑන් එයාර්ලයින්ස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} Loganair{{Ref label|Aff|A|A}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|1999-02-01|1999}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2008-10-25|2008}} || {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} [[බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|නවසීලන්තය}} Qantas New Zealand
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2000-09|2000}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2001|2001}} || {{ධජනිරූපකය|ඕස්ට්‍රේලියාව}} [[කැන්ටාස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|කෙන්යාව}} Regional Air (Kenya)
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2001-07-01|2001}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2005-04|2005}} || {{ධජනිරූපකය|එක්සත් රාජධානිය}} [[බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස්]]
|-
| {{ධජනිරූපකය|ඕස්ට්‍රේලියාව}} Southern Australia Airlines{{Ref label|Aff|A|A}}
| style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|1999-02-01|1999}} || style=&quot;text-align: center&quot; | {{sort|2002|2002}} || {{ධජනිරූපකය|ඕස්ට්‍රේලියාව}} [[කැන්ටාස්]]
|}

{{note label|BA|A|A}}ආරම්භක, අනුබද්ධ ගුවන්සේවා සාමාජිකයින්

==ශ්‍රී ලංකාවේ එක්වීම==
2014 මැයි 1 වැනිදින [[මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ|මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළේ]] පැවැති, මෙම එකතු වීම වෙනුවෙන් සංවිධානය කොට තිබූ උත්සවයේදී, “වන්වර්ල්ඩ්“ ගෝලීය ගුවන් සේවා සන්ධානය සමග ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සමාගම නිල වශයෙන් අත්වැල් බැඳගන්නා ලදී. මේ අනූව මෙවැනි ගුවන් සේවා සන්ධානයකට එක්වූ පළමු දකුණු ආසියානු ගුවන් සේවය වන්නේද, ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය වේ.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.adaderana.lk/biz/%E0%B7%81%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93-%E0%B6%BD%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B7%8A/ |access-date=2014-05-01 |archive-date=2014-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140503004531/http://www.adaderana.lk/biz/%E0%B7%81%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93-%E0%B6%BD%E0%B6%82%E0%B6%9A%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BD%E0%B7%8A%E0%B6%A9%E0%B7%8A/ }}&lt;/ref&gt;

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

==බාහිර සබැඳි==</text>
      <sha1>o04g1qhh9ruqf0nyzqh9epqq5t55lmd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සෝනු සූද්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75068</id>
    <revision>
      <id>800729</id>
      <parentid>617279</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T15:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23940" sha1="r37osymbbpqvxx8xi27xpgrflmmt2lh" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name          = සෝනු සූද්
| image         = Sonu sood 2012.jpg
| imagesize     = 
| caption       =
| yearsactive   = 1999–වර්තමානය
| birth_name    =
| religion      =
| birth_date    = {{birth date and age|df=y|1973|07|30}}&lt;ref name=HTSharma20160730&gt;{{cite news |last=Sharma |first=Aastha |title=Sonu Sood: Moga to Mumbai non-stop |url=http://www.hindustantimes.com/chandigarh/sonu-sood-moga-to-mumbai-non-stop/story-C4LZ5u3JvBhGyEfwg0FsiI.html |date=30 July 2015 |newspaper=[[හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස්|Hindustan Times]] |access-date=20 December 2016}}&lt;/ref&gt;
| birth_place   = [[මෝගා, පන්ජාබ්]], ඉන්දියාව&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/sonu-soods-father-passes-away-actor-says-he-is-shattered/ | title=Sonu Sood’s father passes away, actor says he is ‘shattered’ | accessdate=17 December 2016}}&lt;/ref&gt;
| ethnicity     =
| occupation    = [[නළුවා|නළුවකු]], [[නිරූපණ ශිල්පියා|නිරූපණ ශිල්පියකු]], චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයකු
| spouse        =
| children      =
| other_names   =
| parents       = 
}}

'''සෝනු සූද්''' යනු ප්‍රධාන වශයෙන්ම [[බොලිවුඩ්|හින්දි]], [[තෙලිඟු සිනමාව|තෙලිඟු]], සහ [[දෙමළ චිත්‍රපට|දෙමළ]] චිත්‍රපටවල කටයුතු කරන ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවකු, නිරූපණ ශිල්පියකු සහ නිෂ්පාදකවරයෙකි. ඔහු [[කන්නඩ සිනමාව|කන්නඩ]] සහ [[පන්ජාබයේ සිනමාව|පන්ජාබි]] චිත්‍රපට කිහිපයක ද චරිත නිරූපණය කොට ඇත.

2009දී ඔහු ආන්ධ්‍රා ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත [[හොඳම දුෂ්ටයා සඳහා නන්දි සම්මානය]] සහ [[හොඳම සහාය නළුවා සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය – තෙලිඟු]] සම්මාන හිමි කරගත්තේ සුප්‍රකට තෙලිඟු චිත්‍රපටයක් වූ ''[[අරුන්දතී (2009 චිත්‍රපටය)|අරුන්දතී]]'' චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ රංගනය වෙනුවෙනි. 2010දී, ඔහු [[ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නළුවා සඳහා අප්සරා සම්මානය]] සහ [[ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නිරූපණය සඳහා අයිෆා සම්මානය]] හිමි කරගත්තේ ''[[දබාන්ග්]]'' බොලිවුඩ් චිත්‍රපටය වෙනුවෙනි. 2012දී, ඔහු ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නළුවා සඳහා SIIMA සම්මානය හිමි කරගත්තේ ''[[ජුලයි]]'' චිත්‍රපටයේ රංගනය වෙනුවෙනි. ඔහුගේ ප්‍රකට චිත්‍රපට ලෙස ''[[යුවා]]'' (2004), ''[[අතාදු]]'' (2005), ''[[ආෂික් බනායා ආප්නේ]]'' (2005), ''[[ජෝධා අක්බර්]]'' (2008), ''[[දූකුඩු]]'' (2011) සහ ''[[ෂූට්අවුට් ඇට් වඩාලා]]'' (2013) චිත්‍රපට සැලකේ.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Devi |url=http://telugucinemass.blogspot.com/2009/01/sonu-soods-another-hit-arundhati.html |title=TELUGU CINEMASS: Sonu Sood's, Another Hit Arundhati |publisher=Telugucinemass.blogspot.com |date=29 January 2009 |accessdate=20 September 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=Snippets: Finally a nod - The Hindu&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/snippets-finally-a-nod/article4643787.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203084318/http://www.thehindu.com/features/cinema/snippets-finally-a-nod/article4643787.ece |access-date=2017-10-06 |archive-date=2014-02-03}}&lt;/ref&gt;

ඔහු ඇපලෝ ටයර්ස්, [[භාර්ති එයාර්ටෙල්|එයාර්ටෙල්]] සඳහා වෙළඳ දැන්වීම්වල පෙනී සිට ඇත.&lt;ref name=&quot;thehindu&quot;&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/sonu-sood-turns-producer-with-lucky-unlucky/article2587236.ece Sonu Sood turns producer with Lucky Unlucky - The Hindu&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;webindia123.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.webindia123.com/personality/men/sonu_sood/sonu.htm |title=Top 100 Handsome Indian Men - Sonu Sood |publisher=Webindia123.com |date= |accessdate=20 September 2011}}&lt;/ref&gt;

2016 ජූලි මස, ඔහු ''ශක්ති සාගර් ප්‍රොඩක්ෂන්ස්'' යනුවෙන් නිෂ්පාදන සමාගමක් ස්ථාපිත කළේ ය. මෙය ඔහුගේ පියා වූ ශක්ති සාගර්ගේ නම අනුව නම්කෙරිණි.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Jackie-Chan-unveils-the-poster-of-Sonu-Soods-production-2-in-1/articleshow/53450734.cms&quot;Jackie Chan unveils the poster of Sonu Sood's production '2 in 1'&quot;]&lt;/ref&gt;

==වෘත්තිය==
1999දී, සූද් [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ භාෂා]] චිත්‍රපට සඳහා හඳුන්වා දුන්නේ ''[[කල්ලාලගර්]]'' සහ ''[[නෙන්ජිනිලේ]]'' වැනි චිත්‍රපට තුළිනි. අනතුරුව ඔහු 2000දී ''[[හෑන්ඩ්ස් අප්! (කෙටි)|හෑන්ඩ්ස් අප්!]]'' තෙලිඟු චිත්‍රපටයේ එදිරිවාදී චරිතයක් නිරූපණය කළේ ය. 2001දී ඔහු ''[[මජුනු]]'' චිත්‍රපටයට දායක විය. අනුතරුව හින්දි චිත්‍රපටවල රංගනය ඇරඹි ඔහු 2002දී ''[[ෂාහිද්-ඉ-අසාම්]]'' හි [[භගත් සිං]]ගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය. සූද්ව ප්‍රේක්ෂකයා විසින් හඳුනාගත්තේ 2004 මණි රත්නම්ගේ ''[[හුවා]]'' චිත්‍රපටයේ අභිෂේක් බච්චන්ගේ සොයුරා ලෙස ඔහු කළ රංගනය සහ 2005 ''ආෂික් බනායා ආප්නේ'' චිත්‍රපටය තුළිනි.&lt;ref name=&quot;webindia123.com&quot;/&gt;

2005දී [[ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශයේ සිනමාව|ටොලිවුඩයේ]] ''[[සුපර් (2005 චිත්‍රපටය)|සුපර්]]'' චිත්‍රපටයේ මුදාහැරීමත් සමග ඔහු ඉහළ ජනප්‍රියත්වයක් ලැබී ය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/news/functions/pressmeet-super.html |title=Super - telugu film - Nagarjuna, Ayesha Takia, Sonu Sood |publisher=Idlebrain.com |date=7 May 2005 |accessdate=20 September 2011}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ සහ-නළු [[නාගාර්ජුනා අක්කිනේනි|නාගාර්ජුනා]] දියුණු-තාක්ෂණික සොරකුගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය. ඔහුගේ ඊළඟ චිත්‍රපටය වූයේ ''[[අතාදු]]'' චිත්‍රපටයයි. 2006දී ඔහු ''[[අශෝක් (චිත්‍රපටය)|අශෝක්]]'' චිත්‍රපටයේ නැවත වරක් දුෂ්ට චරිතයක් නිරූපණය කළේ ය. මෙය සාමාන්‍ය ආදායම් ලද චිත්‍රපටයක් වුවත්, මේ වනවිට ඔහු [[ආන්ධ්‍ර ප‍්‍රදේශයේ සිනමාව|තෙලිඟු]] චිත්‍රපට තුළ ජනප්‍රියත්වයට පත්ව සිටියේ ය.

2009දී ඔහු ''[[අරුන්දතී (2009 චිත්‍රපටය)|අරුන්දතී]]'' චිත්‍රපටයේ පසුපතිගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය. අරුන්දතී තෙලිඟු චිත්‍රපටයෙන් පසුව ඔහු ඉන්දියානු වීරකථා චිත්‍රපටයක් වූ ''ජෝධා අක්බර්'' හි රාජ්කුමාර් සුජාමල්ගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය. 2009දී, ඔහු ''[[අංජනේයුලු (චිත්‍රපටය)|අංජනේයුලු]]'' චිත්‍රපටයේ බාඩා නම් මැරයකුගේ චරිතය නිරූපණය කළේ [[රවී තේජා]] සමගිනි. 2009 වර්ෂයේ පසු අර්ධයේ දී, ඔහු ''[[ඒක් නිරංජන්]]'' නම් තෙලිඟු චිත්‍රපටයේ දුෂ්ට චරිතයක් නිරූපණය කළේ ය. 2010දී ඔහු [[අභිනව් කාශ්‍යප්]]ගේ ''[[දබාන්ග්]]'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චුෂ්ටයාගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය. මෙහි සෙසු ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ [[සල්මන් ඛාන්]] විසිනි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sonu's on a high|url=http://www.starboxoffice.com/sbogallery.aspx?aid=3028&amp;bid=2012/March/reviews_20120309_8|accessdate=12 September 2010}}&lt;/ref&gt; සිය [[කන්නඩ]] ආගමනය සනිටුහන් කරමින් ඔහු [[සුදීප්]] සමග ''[[විෂ්ණුවර්ධන (චිත්‍රපටය)|විෂ්ණුවර්ධන]]'' (2011) චිත්‍රපටයේ රඟපෑවේ ය. මෙහි ඔහුගේ රංගනයට යහපත් ප්‍රතිචාර හිමි විය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Kannada Review: 'Only Vishnuvardhana' is racy&lt;!-- Bot generated title --&gt; |url=http://ibnlive.in.com/news/kannada-review-only-vishnuvardhana-is-racy/210902-62-129.html |access-date=2017-10-06 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109150253/http://ibnlive.in.com/news/kannada-review-only-vishnuvardhana-is-racy/210902-62-129.html }}&lt;/ref&gt;මොහු 2014 වර්ෂයේදී හැපි නිව් ඉයර් හින්දි චිත්‍රපටයේ චරිතයකට දායක වී ඇත.එහි ජග් යන චරිතය නිරූපණය කරන ඔහු කන් මදක් නෑසෙන සුලු හිටපු කපිතාන්වරයකු ලෙස රංගනයෙන් දායක වේ.

2017 මාර්තු වන විට, ඔහු [[සංජේ ලීලා භන්සාලි]]ගේ ඓතිහාසික නාට්‍ය චිත්‍රපටයක් වන ''[[පද්මාවතී (චිත්‍රපටය)|පද්මාවතී]]'' හා සම්බන්ධ වූ බැව් සඳහන් වේ. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ [[දීපිකා පඩුකෝන්]], [[රන්වීර් සිං]] සහ [[ෂාහිඩ් කපූර්]] විසිනි.

==චිත්‍රපට නාමාවලිය==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | වර්ෂය
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | චිත්‍රපටය
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | චරිතය
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | භාෂාව
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | සටහන්
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1999 || ''[[කල්ලාලගර්]]'' || සෞම්‍ය නාරායණන් (පූජක) || [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] ||
|-
| ''[[නෙන්ජිනිලේ]]'' || මැරයකු || දෙමළ ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2000 || ''[[හෑන්ඩ්ස් අප්! (කෙටි)|හෑන්ඩ්ස් අප්!]]'' || ටුග්ලක් || [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] ||
|-
| ''[[සන්දිත වේලෛ]]'' || || දෙමළ ||
|-
| 2001 || ''[[මජුනු]]'' || || දෙමළ ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2002 || ''[[ෂාහිද්-ඉ-අසාම්]]'' || භගත් සිං || හින්දි ||
|-
| ''[[සින්දගි ඛූබ්සුරත් හේ]]'' ||  || පන්ජාබි ||
|-
| ''[[රාජා (2002 චිත්‍රපටය)|රාජා]]'' || භාවනි || දෙමළ ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2003 || ''[[අම්මයිලු අබ්බයිලු]]'' || රාකේශ් || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[කෝවිල්පට්ටි වීරලක්ෂ්මි]]'' || රජීව් මාථුර් || දෙමළ ||
|-
| ''කහාන් හෝ තුම්'' || කරන් || හින්දි ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2004 || ''නේතාජි සුභාස් චන්ද්‍ර බෝස්: ද ෆෝර්ගොට්න් හීරෝ''||ෂා නවාස් ඛාන්||හින්දි||
|-
| ''මිෂන් මුම්බායි'' || || හින්දි ||
|-
| ''[[යුවා]]'' || ගෝපාල් සිං || හින්දි ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2005 || ''[[ශීෂා (2005 චිත්‍රපටය)|ශීෂා]]'' || රාජ් || හින්දි ||
|-
| ''[[චන්ද්‍රමුඛී]]'' || ඌමයන් || දෙමළ ||
|-
| ''[[සුපර් (2005 චිත්‍රපටය)|සුපර්]]'' || සෝනු || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[අතාදු]]'' || මල්ලි || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[ආෂික් බනායා ආප්නේ]]'' || කරන් || හින්දි ||
|-
| ''සිස්කියාන්'' || ආචාර්ය විශ්වාස් || හින්දි ||
|-
| ''ඩිවෝර්ස්: නොට් බිට්වීන් හස්බන්ඩ් ඇන්ඩ් වයිෆ්'' || සිද්ධාර්ත් ජෝෂි || හින්දි ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2006 || ''[[අශෝක් (චිත්‍රපටය)|අශෝක්]]'' || කේ. කේ. || තෙලිඟු ||
|-
| ''රොකින්’ මීරා'' || කුමරු || ඉංග්‍රීසි ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2008 || ''[[ජෝධා අක්බර්]]'' || සුජාමල් කුමරු || හින්දි || නිර්දේශිත, [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම සහාය නළුවා සම්මානය]]
|-
| ''[[මිස්ටර් මේධවි]]'' || සිද්ධාර්ත් || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[සිං ඊස් කීං]]'' || ලඛාන් 'ලකී' සිං || හින්දි ||
|-
| ''[[ඒක් විවාහ් ඒසා භි]]'' || ප්‍රේම් ආජ්මේරා || හින්දි ||
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2009 || ''[[අරුන්දතී (2009 චිත්‍රපටය)|අරුන්දතී]]'' || පසුපති || තෙලිඟු || [[හොඳම දුෂ්ටයා සඳහා නන්දි සම්මානය]]&lt;br /&gt;[[ෆිල්ම්ෆොයර් හොඳම සහාය නළුවා සම්මානය (තෙලිඟු)]]
|-
| ''[[ධූන්ද්තේ රේ ජාඕගේ]]'' || ආර්යන් || හින්දි ||
|-
| ''[[අංජනේයුලු (චිත්‍රපටය)|අංජනේයුලු]]'' || බාඩා || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[බංගරු බාබු (2009 චිත්‍රපටය)|බංගරු බාබු]]'' || රාජේන්ද්‍රා || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[ඒක් නිරංජන්]]'' || ජොනී භායි || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[සිටි ඔෆ් ලයිෆ්]]'' || බාසු/පීටර් පටෙල්  || ඉංග්‍රීසි ||
|-
| 2010 || ''[[දබාන්ග්]]'' || ඡේදි සිං || හින්දි || [[ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නළුවා සඳහා අප්සරා සම්මානය]] &lt;br /&gt;[[ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නිරූපණය සඳහා අයිෆා සම්මානය]]
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2011 || ''[[ශක්ති (2011 චිත්‍රපටය)|ශක්ති]]'' || මුක්තර්  || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[තීන්මාර්]]'' || සුධීර් || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[බුඩ්ඩා... හෝගා තේරා බාප්]]'' || ඒසීපී කරන් මල්හෝත්‍රා || හින්දි ||
|-
| ''[[කන්ඩිරීගා]]'' || භාවනි || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[දූකුඩු]]'' || නායක් || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[විෂ්ණුවර්ධන (චිත්‍රපටය)|විෂ්ණුවර්ධන]]'' || ආධිශේෂ || [[කන්නඩ]] || නිර්දේශිත, ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නළුවා සඳහා SIIMA සම්මානය - කන්නඩ&lt;br /&gt;නිර්දේශිත, ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නළුවා සඳහා සැන්ඩල්වුඩ් තරු සම්මානය&lt;br /&gt;නිර්දේශිත, ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නළුවා සඳහා බැංගලෝර් ටයිම්ස් චිත්‍රපට සම්මානය
|-
| ''[[ඔස්තේ]]'' || ‍බොක්සිං ක්‍රීඩක ඩැනියෙල් || [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012 || ''[[මැක්සිමම් (චිත්‍රපටය)|මැක්සිමම්]]'' || ඉන්ස්පෙක්ටර් පතාප් පණ්ඩිත් || හින්දි ||
|-
| ''[[ඌ කෝඩතාරා? උලික්කි පාඩතාරා?]]'' || ඵානීන්ද්‍ර භූපති || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[ජුලයි]]'' || බිට්ටු || තෙලිඟු ||නිර්දේශය, ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නළුවා සඳහා SIIMA සම්මානය - තෙලිඟු
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2013 || ''[[ෂූට්අවුට් ඇට් වඩාලා]]'' || දිලාවර් ඉම්ටියාස් හක්සාර් || හින්දි ||
|-
| ''[[රාමයියා වාස්තවයියා]]'' || රඝුවීර || හින්දි ||
|-
| ''[[භායි (2013 චිත්‍රපටය)|භායි]]'' || ජේම්ස් || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[ආර්... රාජ්කුමාර්]]'' || ශිව්රාජ් ගුර්ජර් || හින්දි ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2014 || ''[[එන්ටර්ටේන්මන්ට් (2014 චිත්‍රපටය)|එන්ටර්ටේන්මන්ට්]]'' || අර්ජුන් || හින්දි ||
|-
| ''[[ආගාදු]]'' || දමෝදාර් || තෙලිඟු ||
|-
| ''[[හැපි නිව් ඉයර් (2014 චිත්‍රපටය)|හැපි නිව් ඉයර්]]'' || ජග්මෝහන් ප්‍රකාශ් (ජග්) || හින්දි ||   
|-
| 2015 || ''[[ගබ්බර් ඊස් බැක්]]'' || බාල්බීර් සිං || හින්දි ||
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2016 || ''[[සාගසම්]]'' || බිට්ටු || දෙමළ ||
|-
| ''[[ෂුවෑන්සෑං (චිත්‍රපටය)|ෂුවෑන්සෑං]]'' || [[හර්ෂ]] || [[මැන්ඩරින් චීන|මැන්ඩරින්]] || 
|-
| ''[[ඉෂ්ක් පොසිටිව්]]'' || ||  [[උර්දු]] || [[පාකිස්ථානි චිත්‍රපට]]ය
|-
| ''[[දේවි (2016 චිත්‍රපටය)|දේවි]]'' || රාජ් ඛන්නා || දෙමළ || 
|-
| ''[[දේවි (2016 චිත්‍රපටය)|අභිනේත්‍රි]]'' ||  || තෙලිඟු || 
|-
| ''[[දේවි (2016 චිත්‍රපටය)|තුටක් තුටක් තුටියා]]'' || || හින්දි || නිෂ්පාදකවරයා ද වේ.
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2017 || ''[[කුං ෆු යෝගා]]'' || රැන්ඩෝල් || මැන්ඩරින්&lt;br&gt;හින්දි&lt;br&gt;ඉංග්‍රීසි || 
|-
| ''[[පද්මාවතී (චිත්‍රපටය)|පද්මාවතී]]'' || || හින්දි || පශ්චාත්-නිෂ්පාදනය
|-
| ''[[මද ගජ රාජා]]'' || || දෙමළ || පශ්චාත්-නිෂ්පාදනය
|-
|''[[මුනිරත්න කුරුක්ෂේත්‍ර]]''||[[අර්ජුන]]||කන්නඩ||රූගත කෙරෙමින් පවතියි.
|}

=== හඬකැවීම් වෘත්තිය ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! චිත්‍රපටයේ නම !! නළුවා !! චරිතය !! හඬකැවුම් භාෂාව !! මුල් භාෂාව !! මුල් මුදාහළ වර්ෂය !! සටහන්
|-
| ''[[ද ලෙජන්ඩ් ඔෆ් හර්කියුලිස්]]'' || [[කෙලන් ලට්ස්]] || [[හෙරක්ලිස්|හර්කියුලිස්]]/ඇල්සිඩිස් || හින්දි || ඉංග්‍රීසි || 2014 ||
|}

==මේවාත් බලන්න==
* [[බොලිවුඩ් දුෂ්ටයන් ලැයිස්තුව]]

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist|30em}}

==බාහිර සබැඳි==
{{commons category}}
* {{IMDb name|1399243|සෝනු සූඩ්}}

{{Authority control}}

[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෝ]]
[[Category:දෙමළ නළුවෝ]]
[[Category:කන්නඩ සිනමාවේ නළුවෝ]]
[[Category:තෙලිඟු සිනමාවේ නළුවෝ]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[Category:ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:නන්දි සම්මාන ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:උපන් වර්ෂය අවිනිශ්චිත පුද්ගල‍යෝ]]
[[Category:1973 උපත්]]
[[Category:මෝගා දිස්ත්‍රික්කයේ ජනයා]]
[[Category:ඉන්දියාවේ ජන්ජාබයේ නළු‍වෝ]]
[[Category:20වන සියවසේ ඉන්දියානු නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නළුවෝ]]</text>
      <sha1>r37osymbbpqvxx8xi27xpgrflmmt2lh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සේඛර් කම්මුලා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75071</id>
    <revision>
      <id>800727</id>
      <parentid>667120</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T15:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17347" sha1="skyfk95u4sry0h1t6xng7b1wlqgwqxf" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name =සේඛර් කම්මුලා
| image = Sekhar Kammula.jpg
| native_name = కుమార్ శేఖర్ కమ్ముల
| native_name_lang = te
| occupation = චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයකු, නිෂ්පාදකයකු, තිරරචකයකු
| awards = 
| yearsactive = 1999–වර්තමානය
}}
'''කුමාර් ශේඛර් කම්මුලා''' යනු [[පද්මරාඕ නගර්]]හි [[ඉන්දියානු චිත්‍රපට]] අධ්‍යක්ෂකවරයකු, තිරරචකයකු සහ නිෂ්පාදකරවයෙකි. ඔහු මූලික වශයෙන්ම [[තෙලිඟු සිනමාව]] සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Sangeetha Devi |first1=Dundoo |url=http://www.thehindu.com/life-and-style/article3754204.ece |title=Life &amp; Style : Return to innocence |newspaper=[[ද හින්දු|The Hindu]] |date=12 August 2012 |accessdate=18 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104212813/http://www.thehindu.com/life-and-style/article3754204.ece |archive-date=4 January 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;samantha&quot;&gt;{{cite news|title=Sekhar Kammula supports Samantha|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news-interviews/Sekhar-Kammula-supports-Samantha/articleshow/28008864.cms|accessdate=11 March 2017|work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]]|date=15 January 2017}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තිය==
කම්මුලා සිය අධ්‍යක්ෂක ප්‍රවේශය සනිටුහන් කළේ ස්වාධීන චිත්‍රපටයක් වූ ''[[ඩොලර් ඩ්‍රීම්ස් (චිත්‍රපටය)|ඩොලර් ඩ්‍රීම්ස්]]'' (2000) තුළිනි. විචාරක පැසසුමට පත් මේ වෙනුවෙන් ඔහු [[අධ්‍යක්ෂකගේ හොඳම ප්‍රථම චිත්‍රපටය සඳහා ඉන්දිරා ගාන්ධි සම්මානය|අධ්‍යක්ෂකගේ හොඳම ප්‍රථම චිත්‍රපටය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය]] හිමි කරගත්තේ ය. මෙම චිත්‍රපටය [[ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල|ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ]] දී තිරගත විය.&lt;ref name=&quot;47thawardPDF&quot;&gt;{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/47th_nff_2000.pdf|title=47th National Film Awards|format=[[PDF]]|website=[[ඩිරෙක්ටොරේට් ඔ‍ෆ් ෆිල්ම් ෆෙස්ටිවල්ස්|Directorate of Film Festivals]]|accessdate=13 March 2012}}&lt;/ref&gt; ඔහු සිය නිර්මාණ සඳහා [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ|ෆිල්ම්ෆෙයාර් දකුණු සම්මාන]] දෙකක් සහ ප්‍රාන්ත [[නන්දි සම්මාන]] හයක් හිමි කරගත්තේ ය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007082350180400.htm&amp;date=2007/08/23/&amp;prd=mp&amp; |title=Kammula |publisher= |date= |accessdate=18 September 2012 |archive-date=15 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110115161003/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007082350180400.htm&amp;date=2007%2F08%2F23%2F&amp;prd=mp&amp; |url-status=deviated |archivedate=15 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110115161003/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007082350180400.htm&amp;date=2007%2F08%2F23%2F&amp;prd=mp&amp; }}&lt;/ref&gt; [[2011 කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙල]] තුළ [[ඉන්දියානු සිනමාව]] නියෝජනය කළ අධ්‍යක්ෂකවරයකු ලෙස ද සේඛර් සැලකේ.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Prashanth Bhat |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-12/news-interviews/29532704_1_cannes-film-festival-telugu-film-nfdc |title=Sekhar Kammula at Cannes |work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]] |date=12 May 2011 |accessdate=18 September 2012 |archive-date=4 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104212944/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-12/news-interviews/29532704_1_cannes-film-festival-telugu-film-nfdc |url-status=deviated |archivedate=4 January 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140104212944/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-12/news-interviews/29532704_1_cannes-film-festival-telugu-film-nfdc }}&lt;/ref&gt;
[[ගොනුව:Sekhar_Kammula_(Director).jpg|thumb|Sekhar Kammula in Cinivaram, Ravindra Bharathi, Hyderabad]]
ඔහුගේ දෙවන චිත්‍රපටය වූ ''[[ආනන්ද් (2004 චිත්‍රපටය)|ආනන්ද්]]'' 2004 වර්ෂයේ [[බ්ලොක්බස්ටරය (විනෝදාස්වාදය)|බ්ලොක්බස්ටරයක්]] විය. ඔහුගේ ඊළඟ චිත්‍රපටය වූ ''[[ගෝදාවරී (චිත්‍රපටය)|ගෝදාවරී]]'' ද විචාරක පැසසුම් ලද සාර්ථක චිත්‍රපටයක් විය. 2007 සැප්තැම්බර් 28 දින මුදාහැරි ''[[හැපි ඩේස් (2007 චිත්‍රපටය)|හැපි ඩේස්]]'' චිත්‍රපටය ද දැවැන්ත සාර්ථකත්වයක් ලද්දේ ය. මෙය දෙමළ ‍සහ කන්නඩ භාෂාවලින් ප්‍රතිනිර්මාණය විය. 2010 වර්ෂයේ මුදාහැරුණු දෙමළ ප්‍රභේදය සඳහා ඔහු රචනයෙන් දායක විය. අනතුරුව ඔහු ''[[ලීඩර් (2010 චිත්‍රපටය)|ලීඩර්]]'' චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කළ අතර, 2010 පෙබරවාරි 19 දින මුදාහැරුණු මෙය ද යහපත් ප්‍රතිචාර හිමි කරගත්තේ ය. 2016දී සේඛර් කම්මුලා සිය [[බොලිවුඩ්]] ආගමනය නිවේදනය කළේ [[සල්මන් ඛාන්]] ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන චිත්‍රපටයක් පිළිබඳ පවසමිනි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.25cineframes.com/sekhar-kammula-bollywood-entry-with-salman-khan.html |title=Sekhar Kammula made BollyWood Entry with Salman Khan|website=25cineframes.com |accessdate=30 April 2014}}&lt;/ref&gt;

ඔහු 2012 ජනප්‍රිය [[බොලිවුඩ්]] චිත්‍රපටයක් වූ ''[[කහානි]]'' තෙලිඟු බසින් ප්‍රතිනිර්මාණය කළේ ''[[අනාමිකා]]'' ලෙස ය. මෙහි [[විද්‍යා බාලන්]]ගේ චරිතය නිරූපණය කළේ [[නයන්තාරා]] විසිනි. සේඛර් කම්මුලා සිය ප්‍රථම හින්දි චිත්‍රපටය ලෙස ''[[හැපි ඩේස් (2007 චිත්‍රපටය)|හැපි ඩේස්]]'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණය අධ්‍යක්ෂණය කිරීමට නියමිත ය. මෙහි හින්දි ප්‍රභේදය නිෂ්පාදනය කරන්නේ සුප්‍රකට චිත්‍රපට නිෂ්පාදක [[ශේඛර් කපූර්]] විසිනි. මෙම චිත්‍රපටයේ නවක නළු නිළියන් රැසක්ම දැකගත හැකි වනු ඇත. මෙහි තිරරචනය මුම්බායි පසුබිම් කරගත් රචක නිඛිල් මහාජාන් විසින් සිදුකිරීමට නියමිත ය.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Sarah Salvadore |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-22/news-interviews/29568972_1_cannes-french-riviera-haobam-paban-kumar |title=Shekar calling Sekhar – Times of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date=22 May 2011 |accessdate=18 September 2012 |archive-date=3 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403155526/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-22/news-interviews/29568972_1_cannes-french-riviera-haobam-paban-kumar |url-status=deviated |archivedate=3 April 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403155526/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-22/news-interviews/29568972_1_cannes-french-riviera-haobam-paban-kumar }}&lt;/ref&gt; මේ වනවිට ශේඛර් කම්මුලාගේ ''ෆිදා'' චිත්‍රපටය බොක්ස් ඔෆීස් වාර්තා තබමින් තිරගත වේ. මෙය දින 10ක් ඇතුළත් කොටි 50කට අධික ආදායමක් උපයාගත්තේ ය. [[දිල් රාජු]]ගේ නිෂ්පාදනයක් වන එම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ [[වරුන් තේජ්]] සහ [[සායි පල්ලවී]] විසිනි.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Varun-Tej-and-Sai-Pallavis-next-film-is-titled-Fidaa/articleshow/53556561.cms|title=Varun Tej and Sai Pallavi’s next film is titled ‘Fidaa’ - Times of India|newspaper=The Times of India|access-date=2016-10-23}}&lt;/ref&gt;

==චිත්‍රපට නාමාවලිය==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:35px;&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| වර්ෂය
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:120px;&quot; | චිත්‍රපටය
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:50px;&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| භාෂාව
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;width:200px;&quot;| දායකත්වය කෙසේද යන වග
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:150px;&quot; | සටහන්
|-
! style=&quot;width:65px;&quot; | රචක
! width=65 | අධ්‍යක්ෂක
! width=65 | නිෂ්පාදක
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 2000 || ''[[ඩොලර් ඩ්‍රීම්ස් (චිත්‍රපටය)|ඩොලර් ඩ්‍රීම්ස්]]'' || style=&quot;text-align:center;&quot;|ඉංග්‍රීසි, [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] ||{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 2004 || ''[[ආනන්ද් (2004 චිත්‍රපටය)|ආනන්ද්]]'' || style=&quot;text-align:center;&quot;| තෙලිඟු ||{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|නර්තන රචකයා ලෙස ද
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 2006 || ''[[ගෝදාවරී (චිත්‍රපටය)|ගෝදාවරී]]'' || style=&quot;text-align:center;&quot;| තෙලිඟු ||{{ya}}
|{{ya}}
|{{na}}
|
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 2007 || ''[[හැපි ඩේස් (2007 චිත්‍රපටය)|හැපි ඩේස්]]'' || style=&quot;text-align:center;&quot;| තෙලිඟු ||{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|නර්තන රචකයා ලෙස ද
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 2008 || ''[[අවාකෛ බිරියානි]]'' || style=&quot;text-align:center;&quot;| තෙලිඟු ||{{na}}
|{{na}}
|{{ya}}
|
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 2010 || ''[[ලීඩර් (2010 චිත්‍රපටය)|ලීඩර්]] ''||style=&quot;text-align:center;&quot;| තෙලිඟු ||{{ya}}
|{{ya}}
|{{na}}
|
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 2012 || ''[[ලයිෆ් ඊස් බියුටිෆුල් (2012 චිත්‍රපටය)|ලයිෆ් ඊස් බියුටිෆුල්]]'' ||style=&quot;text-align:center;&quot;| තෙලිඟු ||{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 2014 || ''[[මුකුන්දා]]'' ||style=&quot;text-align:center;&quot;| තෙලිඟු ||{{na}}
|{{na}}
|{{na}}
|[[පසුබිම් නිරූපණය]]
|-
| ''[[අනාමිකා (2014 චිත්‍රපටය)|අනාමිකා]]'' || style=&quot;text-align:center;&quot;| තෙලිඟු, [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] ||{{na}}
|{{ya}}
|{{na}}
|තිරරචනය ද
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot;| 2017 || ''[[ෆිදා 2016|ෆිදා]]'' || style=&quot;text-align:center;&quot;| තෙලිඟු ||{{ya}}
|{{ya}}
|{{na}}
|
|}

==සම්මාන==
'''[[ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන (ඉන්දියාව)|ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන]]'''
*[[අධ්‍යක්ෂකගේ හොඳම ප්‍රථම චිත්‍රපටය සඳහා ඉන්දිරා ගාන්ධි සම්මානය]] – ස්වර්ණ පද්ම සම්මානය – ''[[ඩොලර් ඩ්‍රීම්ස්]]'' (2000)

'''[[නන්දි සම්මාන]]'''
*2004 – හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා නන්දි සම්මානය – ''ආනන්ද්''
*2004 – දෙවන හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා නන්දි සම්මානය – ''[[ආනන්ද් (2004 චිත්‍රපටය)|ආනන්ද්]]''
*2006 – දෙවන හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා නන්දි සම්මානය – ''ගෝදාවරී''
*2006 – [[හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා නන්දි සම්මානය]] – ''ගෝදාවරී''
*2007 – [[දෙවන හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා නන්දි සම්මානය]] – ''[[හැපි ඩේස් (2007 චිත්‍රපටය)|හැපි ඩේස්]]''
*2011 – හොඳම කථාව සඳහා නන්දි සම්මානය – ''[[ලීඩර් (2010 චිත්‍රපටය)|ලීඩර්]]''

'''[[ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ]]'''
*2007 – [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම චිත්‍රපටය සම්මානය (තෙලිඟු)]] – ''[[හැපි ඩේස් (2007 චිත්‍රපටය)|හැපි ඩේස්]]''
*2007– [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම අධ්‍යක්ෂක සම්මානය (තෙලිඟු)]] – ''හැපි ඩේස්''

'''වෙනත් සම්මාන'''
*දසාරි හොඳම චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක සම්මානය – ''[[හැපි ඩේස් (2007 චිත්‍රපටය)|හැපි ඩේස්]]''&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2008050559710400.htm&amp;date=2008/05/05/&amp;prd=th&amp; |title=Happy Days |publisher= |date= |accessdate=18 September 2012 }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ආශ්‍රේයයන්==
{{reflist|2}}

==බාහිර සබැඳි==
*{{IMDb name|id=2289322|name=සේඛර් කම්මුලා}}
*http://www.amigoscreations.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161124010841/http://www.amigoscreations.com/ |date=2016-11-24 }}

{{Sekhar Kammula}}
{{FilmfareAwardBestTeluguDirector}}
{{Nandi Award for Best Director}}

{{DEFAULTSORT:කම්මුලා, සේඛර්}}
[[Category:ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන (ඉන්දියාව) ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:21වන සියවසේ ඉන්දියානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරු]]
[[Category:තෙලිඟු ජනයා]]
[[Category:තෙලිඟු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරු]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[Category:1974 උපත්]]
[[Category:හොවාර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ ආදිශිෂ්‍යයෝ]]
[[Category:රට්ගර්ස් විශ්වවිද්‍යාලයේ ආදිශිෂ්‍යයෝ]]
[[Category:ඉන්දියාවේ හයිදරාබාද්හි රචකයෝ]]
[[Category:ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන දකුණ ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:නන්දි සම්මාන ජයග්‍රාහකයෝ]]
[[Category:ඉන්දියාවේ හයිදරාබාද්හි චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරු]]</text>
      <sha1>skyfk95u4sry0h1t6xng7b1wlqgwqxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වරලක්ෂ්මී සරත්කුමාර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80906</id>
    <revision>
      <id>800700</id>
      <parentid>593281</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3193" sha1="gz43ra54fod1osxdd38ufz5bcn54buq" xml:space="preserve">{{short description|ඉන්දියානු නිළිය}}
{{Use dmy dates|date=May 2018}}
{{Indian name|වරලක්ෂ්මී|සරත්කුමාර්}}
{{Infobox person
|image           = Madhu Shalini, Sonia Agarwal and Varalakshmi Sarathkumar at CCL3 (cropped) 2.jpg
| name               = වරලක්ෂ්මී සරත්කුමාර්
| birth_date         = {{birth date and age|df=yes|1985|03|05}}
| birth_name         = 
| birth_place        = [[චෙන්නායි]], [[තමිල් නාඩු]], [[ඉන්දියාව]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/Varalaxmi-is-Excited-about-Maanikya/2014/04/29/article2195639.ece1|title=Varalaxmi is Excited about Maanikya|publisher=newindianexpress.com|date=29 April 2014&lt;!-- 08:41 AM--&gt;}}&lt;/ref&gt;
| residence          = [[චෙන්නායි]], [[තමිල් නාඩු]], ඉන්දියාව
| othername          = වරූ&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/030418/varalaxmis-fan-moment-with-kamal-haasan.html |title=Varalaxmi’s fan moment with Kamal Haasan |last=Subramanian |first=Anupama |date=3 April 2018 |work=[[ඩෙකෑන් ක්‍රෝනිකල්|Deccan Chronicle]] |access-date=21 May 2018 |language=en}}&lt;/ref&gt;
| occupation         = [[චිත්‍රපට නිළිය]]ක
| yearsactive        = 2012–වර්තමානය
| parents            = [[ආර්. සරත්කුමාර්]] (පියා) &lt;br /&gt;  [[රාධිකා]] (සුළු-මව)
}}

'''වරලක්ෂ්මී සරත්කුමාර්''' (උපත 5 මාර්තු 1985) යනු [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]], [[මලයාලම් භාෂාව|මලයාලම්]], සහ [[කන්නඩ භාෂාව|කන්නඩ]] චිත්‍රපටවල පෙනී සිටි ඉන්දියානු [[චිත්‍රපට නිළිය]]කි. ඇය රංගනයට පිවිසියේ ''[[පෝඩා පෝඩි]]'' (2012) [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] චිත්‍රපටයේ ලන්ඩන්හි නර්තන ශිලපිනියකගේ චරිතය නිරූපණය කරමිනි.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Simbu follows Ajith|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-09/news-interviews/35015493_1_simbu-podaa-podi-thala-ajith|accessdate=11 November 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=9 November 2012|agency=Times News Network|archive-date=27 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130127014619/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-09/news-interviews/35015493_1_simbu-podaa-podi-thala-ajith|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Mangandan|first=K.R.|title=Worth the wait|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/worth-the-wait/article4016428.ece|accessdate=11 November 2012|newspaper=[[The Hindu]]|date=20 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226123036/https://www.thehindu.com/features/cinema/worth-the-wait/article4016428.ece|archive-date=26 December 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>gz43ra54fod1osxdd38ufz5bcn54buq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සී.ඒ. හරිස්චන්ද්‍ර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86822</id>
    <revision>
      <id>800726</id>
      <parentid>729200</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T15:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5138" sha1="q8u1mk8loxbdky8bdf0dhii3ysb4mky" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name        = සී.ඒ. හරිස්චන්ද්‍ර 
| image       = 
| image_size  = 
| caption     = 
| birth_name  = 
| birth_date  = 
| birth_place = [[මාතර]] [[ලංකාව]]
| death_date  = 1985
| death_place = [[මාතර]] [[ලංකාව]]
| death_cause = 
| resting_place = 
| resting_place_coordinates = 
| residence   = 
| nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} ශ්‍රී ලාංකික
| other_names = 
| known_for   = 
| education   = [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ]]
| employer    = 
| occupation  = 
| title       = 
| networth    = 
| height      = 
| weight      = 
| term        = 
| predecessor =   
| successor   = 
| party       = 
| boards      = 
| religion    = බෞද්ධ
| spouse      = 
| partner     = 
| children    = 
| parents     = 
| relatives   = [[සී.ඒ. ධර්මපාල]]
| signature   = 
| website     = 
| footnotes   = 
}}
'''සී.ඒ. හරිස්චන්ද්‍ර''' ([[English language|English]]: '''C. A. Harischandra''') මාතර හරිස්චන්ද්‍ර ව්‍යාපාර හිමිකරු, මාතර සුප්‍රසිද්ධ දානපති.

== ජීවන සටහන් ==

ගරු හිටපු කර්මාණ්ත හා නිවාස නියෝජ්‍ය ඇමති, හිටපු ස්තිර ලේකම් රාජ්‍ය ආරක්ෂක ආමාත්‍යාංෂය හා ජනාධිපති ආරක්ෂ උපදේෂක, හිටපු හක්මණ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී [[සී.ඒ. ධර්මපාල]] මොහුගේ සහෝදරයා වෙයි. &lt;ref&gt;[http://www.srilankantoday.lk/%e0%b6%bb%e0%b7%94%e0%b6%b4%e0%b7%92%e0%b6%ba%e0%b6%bd%e0%b7%8a-%e0%b6%b4%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b7%83%e0%b7%93%e0%b6%ba%e0%b6%9a%e0%b7%92%e0%b6%b1%e0%b7%8a-%e0%b7%80%e0%b7%8a%e2%80%8d%e0%b6%ba%e0%b7%8f/ රුපියල් පන්සීයකින් ව්‍යාපාර ලෝකය දිග්විජය කළ හරිස්චන්ද්‍ර]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

සී.ඒ. හරිස්චන්ද්‍ර  [[නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ]] ආදි සිසුවෙකි.  

==ආශ්‍රිත==

* [https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9A%E0%B7%9C%E0%B7%85%E0%B6%B9_%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%AF_%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B7%84%E0%B6%BD%E0%B7%9A_%E0%B6%A0%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7_%E0%B6%86%E0%B6%AF%E0%B7%92_%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%94_%E0%B6%BD%E0%B7%90%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%94%E0%B7%80#.E0.B6.9A.E0.B6.BB.E0.B7.8A.E0.B6.B8.E0.B7.8F.E0.B6.B1.E0.B7.8A.E0.B6.AD_.E0.B7.84.E0.B7.8F_.E0.B7.80.E0.B7.8F.E0.B6.B1.E0.B7.92.E0.B6.A2_.E0.B6.B1.E0.B7.92.E0.B6.BA.E0.B6.B8.E0.B7.94.E0.B7.80.E0.B6.B1.E0.B7.8A කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු කර්මාන්ත හා වානිජ නියමුවන්]

* [https://harischandramills.com/about/# HARISCHANDRA – THE LEGENDARY HOUSEHOLD BRAND]

* [https://web.archive.org/web/20191214021136/http://www.budusarana.lk/budusarana/2018/10/16/tmp.asp?ID=fea15 වලස්ගල පුණ්ණජි මයුරවංශ නා හිමි]

* [http://archives.dailynews.lk/2004/12/08/bus10.html Legend of the Southern Philanthropist and Entrepreneur - C.A Harischandra : Journey through grains of rice to Situ Medura]

* [http://www.dinamina.lk/2019/02/05/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/68296/%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E2%80%8D%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%9D%E0%B7%84%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%9C%E0%B7%99%E0%B6%AF%E0%B6%BB මාතර පුරවරයේ ‍‍රෝහල් මහගෙදර] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190208141733/http://www.dinamina.lk/2019/02/05/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/68296/%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E2%80%8D%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%9D%E0%B7%84%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%9C%E0%B7%99%E0%B6%AF%E0%B6%BB |date=2019-02-08 }}

{{DEFAULTSORT:හරිස්චන්ද්‍ර, සී.ඒ.}}  
[[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]]</text>
      <sha1>q8u1mk8loxbdky8bdf0dhii3ysb4mky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්වදේස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89836</id>
    <revision>
      <id>800724</id>
      <parentid>779724</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T14:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5462" sha1="8uia6skpogah8b24i9inbxo9sl3csm6" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ස්වදේස්: වී, ද පීපල්
| image          = Swades poster.jpg
| director       = [[ආශුතෝෂ් ගෝවාරිකර්]]
| producer       = [[ආශුතෝෂ් ගෝවාරිකර්]]
| writer         = '''කථාව:'''&lt;br&gt;[[එම්.ජී. සත්‍යා]]&lt;br&gt;[[ආශුතෝෂ් ගෝවාරිකර්]]&lt;br&gt;'''දෙබස්:'''&lt;br&gt;[[කේ. පී. සක්සේනා]]
| screenplay     = [[ආශුතෝෂ් ගෝවාරිකර්]]&lt;br /&gt;[[අයාන් මුඛර්ජී]]
| starring       = [[ශා රුඛ් ඛාන්]]&lt;br /&gt;[[ගායත්‍රී ජෝශි]]&lt;br /&gt;[[කිශෝරි බල්ලල්]]
| music          = [[ඒ. ආර්. ‍රහ්මාන්]]
| cinematography = [[මහේශ් ආනේ]]
| editing        = [[බල්ලු සලූජා]]
| studio         = [[ආශුතෝෂ් ගෝවාරිකර් ප්‍රොඩක්ෂන්ස්]]
| distributor    = [[යූටීවී මෝෂන් පික්චර්ස්]]
| released       = {{Film date|df=y|2004|12|17}}
| runtime        = 203 මිනිත්තු 
| country        = [[ඉන්දියාව]]
| language       = [[හින්දි]]
| budget         = {{INRConvert|21|c}}&lt;ref&gt;[http://ibosnetwork.com/asp/filmbodetails.asp?id=Swades Swades - Starring Shahrukh Khan, Gayatri Joshi, Kishori Ballal, Dayashanker Pandey, Rajesh Vivek. Swades's box office, news, reviews, video, pictures, and music soundtrack] {{Webarchive|url=https://archive.is/20140812002626/http://ibosnetwork.com/asp/filmbodetails.asp?id=Swades |date=2014-08-12 }}. Ibosnetwork.com. Retrieved on 2015-03-30.&lt;/ref&gt;
| gross          = {{INRConvert|34.2|c}}&lt;ref name=&quot;boxofficeindia.com&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20131014132208/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=210&amp;catName=MjAwNA== Boxofficeindia.com]. Web.archive.org (2013-10-14). Retrieved on 2015-03-30.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;box office&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20130926064255/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=337&amp;catName=TGlmZXRpbWUgSW4gSU5EIFJz Boxofficeindia.com]. Web.archive.org (2013-09-26). Retrieved on 2015-03-30.&lt;/ref&gt;
}}

'''''ස්වදේස්''''' ({{Translations|''ස්වදේශය''}}) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ [[ආශුතෝෂ් ගෝවාරිකර්]] විසින් රචනා කොට, නිෂ්පාදනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2004 ඉන්දියානු [[හින්දි]]-භාෂා නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiatimes.com/lifestyle/self/meet-aravinda-and-ravi-the-inspiration-behind-shahrukh-khan-s-movie-swades-249108.html|title=Meet Aravinda and Ravi, The Inspiration Behind Shahrukh Khan's Movie 'Swades'|date=17 December 2018|website=indiatimes.com}}&lt;/ref&gt; මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ [[ශාරුඛ් ඛාන්]], [[ගායත්‍රී ජෝශි]], [[කිශෝරි බල්ලල්]] විසිනි. [[දයා ශංකර් පාණ්ඩේ]], [[රාජේශ් විවේක්]], [[ලේඛ් ‍ටන්ඩන්]] මෙහි සහාය චරිත නිරූපණය සිදුකරන අතර, [[මක්රන්ද් දේශ්පාණ්ඩේ]] මෙහි විශේෂ නිරූපණයක් ද සිදුකරයි. මුදාහැරීමෙන් අනතුරුව, සර්වත්‍ර විචාරක ප්‍රශංසා ලද මෙම චිත්‍රපටය හින්දි සිනමාවේ අග්‍රකෘතියක් ලෙස සැලකේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmfare.com/articles/lost-in-translation-part-12-2593.html |title=Lost in Translation - Part 1/2 |publisher=Filmfare |date=8 September 2011 |access-date=14 March 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |author=Deepak Mahaan |url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2322557.ece |title=Arts / Cinema : Intoxicated with second love! |work=The Hindu |date=4 August 2011 |access-date=14 March 2014 |location=Chennai, India |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830160817/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2322557.ece |archive-date=30 August 2011 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==සටහන්==
{{Reflist|2}}

==බාහිර සබැඳි==
* {{IMDb title|0367110|Swades}}
* {{Rotten Tomatoes|swades}}
* {{Mojo title|swades}}
* [http://www.swades.com නිල වෙබ්අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181020024215/http://www.swades.com/ |date=2018-10-20 }}

===විචාර===
* [https://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/12/swades_review.shtml BBC review] - ''[[BBC]]''
* [https://web.archive.org/web/20070303074348/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/963944.cms Times of India review] - ''[[Times of India]]''

{{UTV Movies}}
{{Ashutosh Gowariker}}
{{A. R. Rahman}}

[[Category:2004 චිත්‍රපට]]
[[Category:ආශුතෝෂ් ගෝවාරිකර් අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට]]
[[Category:2004 නාට්‍ය චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට]]</text>
      <sha1>8uia6skpogah8b24i9inbxo9sl3csm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කො‍ටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95393</id>
    <revision>
      <id>800831</id>
      <parentid>794369</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* External links */</comment>
      <origin>800831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17813" sha1="46kmbdje4i3z8ah3qote2lmwmzpc4uu" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| background = #FFD202
| name             = කොටුගොඩ ධම්මවාස III වන උත්තරීතර මහානායක හිමි  
| native_name      = Kotugoda Dhammawasa  Supreme Mahanayake Thero
| native_name_lang = en
| image   = File:kotugoda dhammawasa.jpg 
| caption = කොටුගොඩ ධම්මවාස III වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name = සිරිමෙවන් රොද්‍රිගු 
| dharma_name =
| birth_date       = 23 ජනවාරි 1933
| birth_place      = [[කොටුගොඩ]],[[මිනුවන්ගොඩ]],&lt;br&gt;[[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date       = 22 මාර්තු 2021
| death_place  = කොළඹ පිහිටි පෞද්ගලික රෝහලක දී
| title            = III වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school           = [[ථේරවාද]]
| religion         = [[බුදුදහම]]
| lineage          = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order = අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශ්වය 
| temple = ගල්කිස්ස ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානය 
| office = III වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start = අගෝස්තු 2017
| predecessor = [[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි]] &lt;br&gt;(II වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor =  [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(IV වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| website =
| signature =
| honorific_prefix = [[අතිපූජ්‍ය]]
| education        = 
}}

අපවත් වී වදාල අග්ග මහා පණ්ඩිත කො‍ටුගොඩ ධම්මාවාස ස්වාමීන් වහන්සේ නූතන ශ්‍රී ලාංකීය බෞද්ධ සංඝ ඉතිහාසයේ, බුද්ධ ශාසනය වෙනුවෙන් මහත් වූ සේවාවක් සිදුකල සංඝ පීතෲන් වහන්සේ නමකි. ශ්‍රී ලංකාවේ අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායේ උත්තරීතර මහනායක පදවිය හෙබවූ උන්වහන්සේ ගල්කිස්ස ශ්‍රී ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපති වශයෙන්ද කටයුතු කරන්නට යෙදුනි.

==මුල් කාලය==
1933 ජනවාරි 23 වැනි දින, ශ්‍රී ලංකාවේ මිනුවන්ගොඩ කොටුගොඩ ග්‍රාමයේ සිරිමෙවන් රොද්‍රිගු නමින් හරමානිස් රොද්‍රිගු පියාණන්ටත්, සෙලෙස්තිනා රොද්‍රිගු මෑණියන්ටත් දාව උපන් පින්වත් කුල පුතනුවන් කො‍ටුගොඩ බෞද්ධ මිශ්‍ර පාසලෙන් කො‍ටුගොඩ රාහුල මහා විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලද්දේය.සිරිමෙවන් පුතනුවන් සත් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලයා වූ අතර ඔහුට වඩා වැඩිමහල් සොයුරන් පස් දෙනෙකුගෙනුත් සොයුරියන් දෙදෙනෙකුගෙනුත් සමන්විත විය. පාසල් අධ්‍යාපනය ලබන අතරවාරයේම, ගමේ පන්සලේ විහාරාධිපති පූජනීය කො‍ටුගොඩ පේමානන්ද නායක ස්වාමීන් වහන්සේගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ පූජ්‍ය උණව‍ටුනේ ධර්මපාල ස්වාමීන් වහන්සේ ගේ උපාධ්‍යායත්වය යටතේ 1948 අගෝස්තු මස 17 වන දින කො‍ටුගොඩ ධම්මාවාස නමින් පැවදි දිවියට එලඹුනි. 1952 වසරේ රත්මලානේ පරමධම්මචේතිය පිරිවෙනින් ද්විතීක අධ්‍යාපනය ලද උන්වහන්සේ වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සඳහා මාලිගාකන්දේ විද්යෝදය මහ පිරිවෙනට ඇතුලත් වූහ

== පැවිදි ජීවිතය ==

උන්වහන්සේගේ ආගමික සේවය වර්ධනය වූයේ අපවත් වී වදාළ පූජ්‍ය කලුකොන්දයාවේ පන්නාසේකර නාහිමි, පූජ්‍ය වැලිවිටියේ සෝරත නාහිමි, පූජ්‍ය වළානේ සිද්ධිස්සර හිමි සහ පූජ්‍ය පරවාහැර වජිරඥාන නාහිමි වැනි ප්‍රමුඛ බෞද්ධ නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා සමඟ ඇසුරු කිරීමෙන් පසුවය. පූජ්‍ය [[Narada Thera]] සහ පූජ්‍ය [[Piyadassi Thera]] යන ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ධම්මාවාස හිමියන් ධර්මදූත කටයුතු ආරම්භ කළහ.&lt;ref name=&quot;Kotugoda&quot;&gt;{{Cite web |title=Most Ven. Kotugoda Dhammavasa Thera turns 88 |url=http://www.dailymirror.lk/news-features/Most-Ven-Kotugoda-Dhammavasa-Thera-turns-88/131-204485 |access-date=2021-03-20 |website=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt;

1954 ජූලි 10 දින උන්වහන්සේ උඩක්ඛේප සීමාමාලකයේදී උපසම්පදාව ලැබූහ. එහිදී පූජ්‍ය බේරුවල සිරි සුමංගල සිරිනිවාස මහානායක හිමියන් උපධ්‍යාය ස්වාමීන් වහන්සේ ලෙසද, පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ ධම්මකුසල මහානායක හිමියන්, පූජ්‍ය මොරටුවේ ශාසනරතන අනුනායක හිමියන් සහ පූජ්‍ය මොරටුවේ පේමරතන හිමියන් කර්මාචාර්ය ස්වාමීන් වහන්සේලා ලෙසද කටයුතු කළහ.&lt;ref name=&quot;thera&quot; /&gt;

[[Upasampada|උපසම්පදාව]] ලැබීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ ප්‍රකට ග්‍රන්ථ කතුවරයෙකු බවට පත්වූ අතර, 1960 දශකයේ සිට බුද්ධ ධර්මයට අදාළ විවිධ විෂයයන් පිළිබඳ ග්‍රන්ථ 36 කට අධික සංඛ්‍යාවක් රචනා කළහ. ඒවා අතර ''නිවන්ට මඟ'', ''කේතුමතී රාජධානිය'', ''කෝසල රජු දුටු සිහිනය'', ''ධම්මෝ හවේ රක්ඛති ධම්මචාරි'' යන කෘති ප්‍රධාන වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mahanayaka of the Sri Lanka Amarapura Nikaya, Most Ven Kotugoda Dhammawasa Thera passes away |url=https://www.hirunews.lk/english/266106/mahanayaka-of-the-sri-lanka-amarapura-nikaya-most-ven-kotugoda-dhammawasa-thera-passes-away |access-date=2021-03-20 |website=Hiru News}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ සාහිත්‍ය කටයුතු ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ගල්කිස්සේ ශ්‍රී ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානයේ ''බෞද්ධෝදය සංගමය'' ආරම්භ කළ අතර, පසුව ''වෙසක් කලාපය'' ද ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref name=&quot;thera&quot; /&gt;

අමරපුර නිකාය තුළ උන්වහන්සේ විවිධ තනතුරු දැරූහ. 1970 දී කාරක සභාවේ සාමාජිකයෙකු ලෙසත් ගෞරව නායක පදවියකටත් පත් කෙරිණි. 1981 දී ප්‍රධාන සංඝනායක තනතුරටත්, 1990 දී අනුනායක තනතුරටත් පත්වූ අතර ලේඛකාධිකාරී තනතුර ද දැරූහ. 1980 දී සම ලේඛකාධිකාරී ලෙසත්, 1992 දී මහා ලේඛකාධිකාරී ලෙසත් පත් කෙරිණි. මේ අතර සංඝාධිකරණ පනත කෙටුම්පත් කර සම්මත කර ගැනීම සඳහා මූලික දායකත්වය දැක්වූයේ ද උන්වහන්සේය.&lt;ref name=&quot;Kotugoda&quot; /&gt;

2008 ඔක්තෝබර් 3 දින සභාපති තනතුරට පත් කෙරුණු උන්වහන්සේ, ඉන්දියාව, නේපාලය, චීනය, ජපානය, මියන්මාරය, භූතානය, ජර්මනිය, එක්සත් රාජධානිය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළු ආසියානු හා බටහිර රටවල ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref name=&quot;Kotugoda&quot; /&gt;

2007 මාර්තු 2 දින මියන්මාර රජය විසින් ස්වර්ණගුහා ශාලාවේදී උන්වහන්සේට ''අග්ගමහාපණ්ඩිත'' ගෞරව නාමය පිරිනමන ලදී.&lt;ref&gt;[http://archives.dailynews.lk/2013/06/28/fea10.asp Great Dhamma preacher], Daily News, Friday, 28 June 2013&lt;/ref&gt;

2016 දෙසැම්බර් 17 දින කොටුගොඩ ධම්මාවාස අනුනායක හිමියන් අමරපුර නිකායේ මහානායක හිමියන් බවට පත්වූහ. අනතුරුව 2017 මැයි 26 දින අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත [[Davuldena Gnanissara Thera]] හිමියන්ගේ අභාවයෙන් පසුව අමරපුර නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස පත් කෙරිණි.&lt;ref&gt;[http://www.dailymirror.lk/article/Most-Venerable-Kotugoda-Dhammawasa-Uttaritara-MahaNayaka-Thera-134727.html Most Venerable Kotugoda Dhammawasa Uttaritara MahaNayaka Thera], Daily Mirror&lt;/ref&gt;

== අවසන් කාලය සහ අපවත්වීම ==

2020 වසරේ මැද භාගයේ සිට උන්වහන්සේගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය ක්‍රමයෙන් පිරිහීමට ලක් විය. ඒ හේතුවෙන් 2020 සැප්තැම්බර් 30 දින ගල්කිස්ස ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානයේදී උන්වහන්සේගේ සුවය ප්‍රාර්ථනා කරමින් ආගමික උත්සවයක් පැවැත්විණි. එයට අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශ්වයේ මහානායක පූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි හිමියන්, අමරපුර ශ්‍රී සම්බුද්ධ ශාසනෝදය පාර්ශ්වයේ මහානායක පූජ්‍ය වස්කඩුවේ මහින්දවංශ හිමියන්, අමරපුර ධර්මරක්ෂිත පාර්ශ්වයේ මහානායක පූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද හිමියන්, අමරපුර සංඝ සභාවේ ලේඛකාධිකාරී පූජ්‍ය පල්ලේකන්දේ රතනසාර හිමියන් ඇතුළු මහා සංඝරත්නය සහභාගි වූහ. ශ්‍රී ලංකා සිවිල් ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සංවිධානය කරන ලද බෝධි පූජාවක් ද එහිදී පැවැත්විණි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=President graces religious ceremony to bless good health for Kotugoda Dhammawasa Nayaka thero |url=https://www.presidentsoffice.gov.lk/index.php/2020/09/30/president-graces-religious-ceremony-to-bless-good-health-for-kotugoda-dhammawasa-nayaka-thero/ |access-date=2021-03-20 |website=President's Media Division}}&lt;/ref&gt;

කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමියන් 2021 මාර්තු 22 දින කොළඹ පිහිටි පෞද්ගලික රෝහලකදී වයස අවුරුදු 88 දී අපවත් වූහ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Most Ven. Aggamaha Panditha Kotugoda Dhammawasa thero passed away |url=https://www.newsfirst.lk/2021/03/22/most-ven-agga-maha-panditha-kotugoda-dhammawasa-thero-passed-away/ |access-date=2021-03-20 |website=newsfirst}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ven. Kotugoda Dhammawasa Mahanayake Thero passes away |url=http://www.adaderana.lk/news/72457/ven-kotugoda-dhammawasa-mahanayake-thero-passes-away |access-date=2021-03-20 |website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt;

අවසන් කටයුතු ගල්කිස්ස ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානයේදී සිදු කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ven. Kotugoda Dhammawasa Thera's funeral today |url=http://www.dailymirror.lk/caption_story/Ven-Kotugoda-Dhammawasa-Theras-funeral-today/110-208388 |access-date=2021-03-20 |website=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt; අවමංගල්‍ය පෙරහැර ගල්කිස්ස සිට ගාලු පාර ඔස්සේ කොළඹ නිදහස් චතුරශ්‍රය දක්වා ගමන් කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Special traffic arrangements for final rites of Kotugoda Dhammawasa Thero |url=http://colombotimes.net/special-traffic-arrangements-for-final-rites-of-kotugoda-dhammawasa-thero/ |access-date=2021-03-20 |website=Colombo Times}}&lt;/ref&gt;

අවසන් කටයුතු 2021 මාර්තු 25 දින පැවැත්විණි. එම දිනය ජාතික ශෝක දිනයක් ලෙස ද ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Traffic restrictions for final rites of Kotugoda Dhammawasa Thero |url=http://www.adaderana.lk/news/72542/traffic-restrictions-for-final-rites-of-kotugoda-dhammawasa-thero |access-date=2021-03-20 |website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{Infobox officeholder
| office1         = III වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = අගෝස්තු 2017
| term_end1       = 22 මාර්තු 2021
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 19..
| term_end2       = 19...
}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කොටුගොඩ ධම්මවාස III වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
==References==
{{Reflist}}

==External links==
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2017 - 2021
}}
{{s-aft
| after = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-end}}

{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:Dhammawasa Thera, Kotugoda}}
[[Category:2021 deaths]]
[[Category:1933 births]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]
[[Category:People from Gampaha District]]
[[Category:20th-century Buddhist monks]]
[[Category:20th-century Sri Lankan monks]]
[[Category:21st-century Buddhist monks]]
[[Category:21st-century Sri Lankan monks]]
[[Category:Sri Lankan recipients of Agga Maha Pandita]]</text>
      <sha1>46kmbdje4i3z8ah3qote2lmwmzpc4uu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168633</id>
    <revision>
      <id>800836</id>
      <parentid>794560</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16602" sha1="q27f4619vyvslo2ri1h75tjbtidb2sg" xml:space="preserve">'''මහානායක''' හිමිවරුන් යනු [[theravada|ථෙරවාදී බෞද්ධ]] රටවල බෞද්ධ පැවිද්දන් අධීක්ෂණය හා නියාමනය කරන උසස් බෞද්ධ භික්ෂූන්ය. එය ථෙරවාදී බෞද්ධ රටක භික්ෂුවක් විසින් දරනු ලබන ඉතා වැදගත් තනතුරක් ලෙස සැලකේ. එය සාමාන්‍යයෙන් පිරිනමනු ලබන්නේ ‘‘නිකාය’’ නමින් හැඳින්වෙන පැවිදි සහෝදරත්වයේ මහ නායක හිමිවරුන් ලෙස පත් කරනු ලබන ජ්‍යෙෂ්ඨ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාටය.

{{Infobox
| above = ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු

| header1 = ① [[සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවය]]
| image1 = [[File:Thibbatuwawe Sumangala Thero.jpg|100px]]
| caption1 = මහානායක හිමි - සියම් නිකාය මල්වතු පාර්ශ්වය 
| label2= නම
| data2= [[තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ සුමංගල හිමි]]
| label3 = ධුරය
| data3 = මහානායක හිමි
| label4 = ධුර කාලය
| data4 = 2004–වර්තමානය

| header5 = ② [[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශ්වය]] 
| image5 = [[File:Warakagoda gnanarathana thero.jpg|100px]]
| caption5 = මහානායක හිමි - සියම් නිකාය අස්ගිරි පාර්ශ්වය 
| label6= නම
| data6 = [[වරකාගොඩ ඥාණරතන හිමි
|වරකාගොඩ ඤාණරතන හිමි]]
| label7= ධුරය
| data7= මහානායක හිමි
| label8= ධුර කාලය
| data8 = 2017–වර්තමානය

| header9 = ③ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| image9 = [[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg|100px]]
| caption9 = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - අමරපුර සංඝ සභාව 
| label10 = නම
| data10 = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]]
| label11 = ධුරය
| data11 = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| label12 = ධුර කාලය
| data12 = 2024–වර්තමානය

| header13 = ④ [[රාමඤ්ඤ නිකාය|ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ මහා නිකාය]] 
| image13 = [[File:Makulewe Wimala Thero.jpg|100px]]
| caption13 = මහානායක හිමි - රාමඤ්ඤ නිකාය 
| label14 = නම
| data14 = [[මකුලෑවේ විමල හිමි]]
| label15 = ධුරය
| data15 = මහානායක හිමි
| label16 = ධුර කාලය
| data16 = 2022–වර්තමානය
}}

==ශ්‍රී ලාංකීය සම්ප්‍රදාය==
ශ්‍රී ලාංකේය බෞද්ධ සම්ප්‍රදාය තුළ “මහානායක” යන පදවිය දරන්නේ සියම් නිකාය (1753), අමරපුර නිකාය (1803) සහ රාමඤ්ඤ නිකාය (1864) යන ප්‍රධාන නිකාය තුනෙහිම ප්‍රධානීන් විසිනි. මහනුවර කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජ දවස සංඝරාජ වැලිවිට ශ්‍රී සරණංකර හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් 1753 දී උපසම්පදාව නැවත පිහිටුවීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා මහානායක පදවියට පත් කිරීම ආරම්භ විය. සාමාන්‍යයෙන් විහාරාධිපති හිමිනමකගේ අපවත් වීමෙන් පසු මහානායක පදවියට පත්වන මහානායක හිමිවරුන්ගේ අනුනායක “අනුනායක හිමිවරුන්” ලෙස හැඳින්වේ.&lt;ref name=&quot;anu&quot;&gt;{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=ikNMAAAAIAAJ | title=The British Government and the Idolatry of Ceylon | publisher=Crofts and Blenkarn | author=Hardy, Robert Spence | year=1841 | pages=17}}&lt;/ref&gt; ධුරාවලියේ ඊළඟට ප්‍රදේශයක, පළාතක හෝ දිස්ත්‍රික්කයක භික්ෂූන් පිළිබඳ අධිකරණ බලය ඇති ප්‍රධාන “සංඝනායක” හිමිවරු වන අතර, පන්සලක හෝ සම්බන්ධ විහාරස්ථාන සමූහයක “නායක” හිමියන්ට ප්‍රමුඛත්වය ලැබේ. දැනට වැඩ සිටින කීර්තිමත් මහානායක හිමිවරුන් සහ ඔවුන්ගේ ආසන්නතම පූර්වගාමීන් පහත දැක්වේ.
===වර්තමාන මහානායක හිමිවරු===
[[File:Venerable Seewalie receiving honorary title from Maha Nayaka Thera of Malwatta Chapter, Kandy, Sri Lanka.jpg|250px|thumb|අතිපූජ්‍ය තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ සුමංගල මහා නායක හිමිපාණන් වහන්සේ භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට ගෞරව නාමයක් පිරිනැමූ අයුරු.]]
* අතිපූජ්‍ය තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ සුමංගල හිමි - සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවයේ මහානායක&lt;ref name=&quot;sri &quot;&gt;{{cite web | url=http://dailynews.lk/?q=features/saga-blissful-journey | title=Saga of a blissful journey | work=Daily News | date=May 29, 2014 | accessdate=11 November 2014 | author=Basnayake, Richard | archive-url=https://web.archive.org/web/20141111095121/http://dailynews.lk/?q=features%2Fsaga-blissful-journey | archive-date=11 November 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* අතිපූජ්‍ය වරකාගොඩ ශ්‍රී ඤාණරතන ස්වාමීන් වහන්සේ - සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක
* අතිපූජ්‍ය මක්කුලවේ විමල හිමි - ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ නිකායේ මහානායක&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.themorning.lk/makkulawe-wimala-nayaka-thera-new-mahanayaka-of-ramanna-nikaya/ | title=Makkulawe Wimala Nayaka Thera new Mahanayaka of Ramanna Nikaya
| date=22 November 2020
| publisher=Themorning.lk | accessdate=26 November 2020}}&lt;/ref&gt;
*අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති ස්වාමීන් වහන්සේ - අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ වැඩබලන මහානායක&lt;ref&gt;[https://pmd.gov.lk/news/the-contemporary-ideas-shaping-the-world-today-resonate-with-the-buddhas-teachings/ The contemporary ideas shaping the world today resonate with the Buddha’s teachings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240726183804/https://pmd.gov.lk/news/the-contemporary-ideas-shaping-the-world-today-resonate-with-the-buddhas-teachings/ |date=2024-07-26 }}, President's Media Division&lt;/ref&gt;

===හිටපු මහානායක හිමිවරු===
මෑත වසරවලදී අපවත් වූ හිටපු මහානායක හිමිවරුන් කිහිප දෙනෙකු පහත දැක්වේ.

* අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි ස්වාමින් වහන්සේ - අමරපුර නිකායේ හිටපු මහානායක&lt;ref name=&quot;Dept. Buddhist Affr&quot;&gt;{{Cite web |title=Supreme Leader of the Sri Amarapura Maha Sangha Sabha Most Venerable Dodampahala Chandrasiri Mahanayake Thero |url=http://dba.gov.lk/news/amara-pura |access-date=2021-07-29 |website=Department of Buddhist affairs' - Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;
* අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මාවාස නාහිමි - අමරපුර නිකායේ හිටපු මහානායක&lt;ref name=&quot;presid&quot;&gt;{{Cite web |title=Kotugoda Dhammawasa Maha Nayaka Thera dedicated himself for well-being of Sasana and country |url=https://www.presidentsoffice.gov.lk/index.php/2021/03/25/kotugoda-dhammawasa-maha-nayaka-thera-dedicated-himself-for-well-being-of-sasana-and-country-without-compromising-the-traditions/ |access-date=2021-07-29 |website=Presidential Secretariat -Sri Lanka}}&lt;/ref&gt;
* අතිපූජ්‍ය නාපාන පේමසිරි හිමි - ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ නිකායේ හිටපු මහානායක&lt;ref name=&quot;ramn&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.itnnews.lk/?p=11570 | title=President offers Sannas Patra to new Maha Nayaka Thera of Ramanna Nikaya | publisher=ITN | accessdate=11 November 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.buddhistdoor.net/news/senior-sri-lankan-monk-ven-napane-premasiri-thero-dies-aged-98 | title=Senior Sri Lankan Monk Ven. Napane Premasiri Thero Dies, Aged 98 | publisher=Global Buddhist Door | accessdate=26 November 2020}}&lt;/ref&gt;
* අතිපූජ්‍ය ගලගම ශ්‍රී අත්තදස්සී මහනාහිමියෝ - සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක
* අතිපූජ්‍ය උඩුගම ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත ස්වාමීන් වහන්සේ - සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ හිටපු මහානායක&lt;ref&gt;[http://www.dailymirror.lk/69233/tribute-to-an-erudite-mahanayake Tribute to an erudite Mahanayake], Kumar Wettasinghe, Daily Mirror&lt;/ref&gt;
* අතිපූජ්‍ය රඹුක්වැල්ලේ ශ්‍රී විපස්සි හිමිපාණන් වහන්සේ - සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශ්වයේ හිටපු මහනායක&lt;ref name=&quot;Wip&quot;&gt;{{cite web|url=http://archives.dailymirror.lk/2004/06/12/opinion/3.asp|title=A person who safeguarded traditions|publisher=Daily Mirror|accessdate=12 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112073340/http://archives.dailymirror.lk/2004/06/12/opinion/3.asp|archive-date=12 November 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ශ්‍රී ඤාණිස්සර හිමි - අමරපුර නිකායේ හිටපු මහානායක&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sundaytimes.lk/article/1019648/us-china-express-condolences-over-demise-of-most-venerable-davuldena-sri-gnanissara-thero|title=US, China express condolences over demise of most venerable Davuldena Sri Gnanissara thero|publisher=Sunday Times|date=4 April 2017|access-date=25 July 2017}}&lt;/ref&gt;
*අතිපූජ්‍ය වේවැල්දෙණියේ මේධාලංකාර හිමි - ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ නිකායේ හිටපු මහානායක&lt;ref name=&quot;ramn2&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.nation.lk/edition/news-features/item/9977-true-disciple-of-buddha-dhamma-in-word-and-deed.html| title=True disciple of Buddha Dhamma in word and deed| publisher=The Nation| accessdate=12 November 2014| url-status=dead| archiveurl=https://archive.today/20130901162045/http://www.nation.lk/edition/news-features/item/9977-true-disciple-of-buddha-dhamma-in-word-and-deed.html| archivedate=1 September 2013}}&lt;/ref&gt;
* අතිපූජ්‍ය බෙල්ලන ශ්‍රී ඤාණවිමල හිමි - සියම් නිකායේ කෝට්ටේ ශ්‍රී කල්‍යාණි සාමග්‍රී ධර්ම මහා සංඝ සභාවේ හිටපු මහානායක&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.nation.lk/edition/breaking-news/item/33985-most-ven-bellana-nayaka-theras-cremation-on-tuesday.html | title=Most Ven. Bellana Nayaka Thera's cremation on Tuesday | publisher=The Nation | date=6 October 2014 | accessdate=21 November 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141006180936/http://www.nation.lk/edition/breaking-news/item/33985-most-ven-bellana-nayaka-theras-cremation-on-tuesday.html | archive-date=6 October 2014 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*අතිපූජ්‍ය වැලිගම ශ්‍රී ඤාණරතන හිමි - අමරපුර නිකායේ ධර්මරක්ෂිත පාර්ශ්වයේ හිටපු මහානායක&lt;ref&gt;[http://www.dailynews.lk/?q=local/most-ven-weligama-gnanaratana-maha-nayaka-thera-noble-dedicated-monk-vajirarama-tradition Noble, dedicated monk of the Vajirarama tradition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241009160634/http://www.dailynews.lk/?q=local/most-ven-weligama-gnanaratana-maha-nayaka-thera-noble-dedicated-monk-vajirarama-tradition |date=2024-10-09 }}, Maharagama Dhammasiri Nayaka Thera, Daily News&lt;/ref&gt;

===වරප්රසාද===
මල්වතු පාර්ශ්වයේ සහ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමිවරුන් සම්ප්‍රදායිකව ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් මෙරට බෞද්ධ පූජකවරුන්ගේ ප්‍රධානියා ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය. ඒ නිසා 1948 ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලැබූ දා සිට ඇතැම් රාජ්‍ය වරප්‍රසාද දීර්ඝ කර තිබෙනවා. නිල නිවාස (ආරාම), නිල වාහන සහ රාජ්‍ය අවමංගල්‍ය සඳහා රාජ්‍ය ප්‍රතිපාදන මේවාට ඇතුළත් වේ. 1969 අමරපුර නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිහිටුවීමත් සමඟ අනෙකුත් නිකායන්හි මහානායක හිමිවරුන්ටද රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලැබී ඇත.&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=j0IyA_CtW64C&amp;dq=Mahanayaka+vehicles&amp;pg=PA340 The Work of Kings]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&amp;page=article-details&amp;code_title=14257 Mahanayakes’ Aramayas to be taken over by the Govt.]&lt;/ref&gt;

==මේවාද බලන්න==
* [[අමරපුර නිකාය]]
* [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
* [[සියම් නිකාය]]
* [[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය]]
* [[මහායාන]]
* [[බුරුමය]]
* [[දියවඩන නිලමේ]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

==බාහිර සබැඳි==
* [http://www.sridaladamaligawa.lk/past-mahanayake-theros-order-asgiriya-monastery Past Mahanayaka Theros in order (Asgiriya Chapter)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200215032334/http://www.sridaladamaligawa.lk/past-mahanayake-theros-order-asgiriya-monastery |date=2020-02-15 }}
* [http://www.sridaladamaligawa.lk/past-mahanayake-theros-order-malwatte-monastery Past Mahanayaka Theros in order (Malwatta Chapter)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190911131333/http://sridaladamaligawa.lk/past-mahanayake-theros-order-malwatte-monastery |date=2019-09-11 }}

[[Category:Buddhist titles]]
[[Category:Theravada]]</text>
      <sha1>q27f4619vyvslo2ri1h75tjbtidb2sg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173841</id>
    <revision>
      <id>800728</id>
      <parentid>798787</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T15:40:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>800728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35025" sha1="390nh6ayhgwwcwf2a735d4vycnpir4t" xml:space="preserve">{{Infobox ancient site
|name = {{larger|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය}}(සේරුවිල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය)
|alternate_name = තිස්ස මහා විහාරය&lt;br&gt;කුරු තිස් මහ වෙහෙර 
|image =
|image_size = 275px
|alt = සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය
|caption = සේරුවිල මංගල මහා සෑය
|map_type = ශ්‍රී ලංකාව 
|relief = yes
|map_alt =
|coordinates = {{coord|8|22|15|N|81|19|09.8|E|display=inline,title}}
|map_dot_label = සේරුවිල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය
|location = සේරුවිල, [[ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය|ත්‍රිකුණාමලය]], [[නැගෙනහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|නැගෙනහිර පළාත]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|region = සේරුවාවිල
|type = පුරාණ [[බෞද්ධ විහාර]] සංකීර්ණය
|part_of =
|length =
|width =
|area =
|height =
|builder = [[කාවන්තිස්ස රජු]]
|material =
|built = ක්‍රි.පූ. 2 වන සියවස
|abandoned =
|epochs = [[අනුරාධපුර යුගය|මුල් අනුරාධපුර යුගය]]
|cultures = සිංහල බෞද්ධ
|dependency_of =
|occupants =
|event =
|excavations =
|archaeologists =
|condition = ආගමික භාවිතයේ සහ සංරක්ෂණය යටතේ පවතී
|ownership = [[ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]
|management = ●පරිපාලනය: [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය]]&lt;br&gt;●අනුබද්ධිත: [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]]&lt;ref group=&quot;සවිස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අයත් අසපු ශාඛාවක් නොවේ. අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි. සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ සම්පූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
|public_access = හැක
|website =
|notes = විහාරාධිපති පූජ්‍ය අලුදෙණියේ සුබෝධි ස්ථවිර
|designation1 = APMSL
|designation1_offname = [[File:පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු ලාංඡනය.jpg|80px]]&lt;br&gt;සේරුවිල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය
|designation1_date = &lt;ref name=&quot;Archaeological&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.archaeology.gov.lk/web/index.phpoption=com_content&amp;view=article&amp;id=104:seruwila&amp;catid=51:sites&amp;Itemid=99&amp;lang=en|title=Seruwila|publisher=[[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]|access-date=29 March 2016}}&lt;/ref&gt;
|designation1_number =
|designation1_criteria = මහා විහාර සම්ප්‍රදාය
|designation1_type = පැරණි බෞද්ධ ආරාම
|designation1_free1name =
|designation1_free1value =
|designation1_free2name =
|designation1_free2value =
}}


'''සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය''' යනු නැගෙනහිර පළාතේ [[ත්‍රිකුණාමලය]] දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි පුරාණ [[බෞද්ධ]] විහාරස්ථානයක් වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති පාරිශුද්ධ වූ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන වන ([[සොළොස්මස්ථාන|සොලොස්මස්ථාන]]) 16 අතරින් 9 වන ස්ථානය වන '''තිස්සමහාවිහාරය''' ලෙස හදුන්වන විහාරය වේ.

එය [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ලලාට ධාතුන් වහන්සේ (පූජනීය නළල් ධාතුව) හා කේශ ධාතු තැන්පත් කර [[කාවන්තිස්ස රජ|කාවන්තිස්ස මහ රජු]] (ක්‍රි.පූ. 2 වන සියවස) විසින් ඉදිකරන ලද්දකි.

ගොඩබිමෙන් සහ මුහුදෙන් විහාරය වෙත ළඟා විමට හැකි අතර මුහුදු මාර්ගය [[ත්‍රිකුණාමලය|ත්‍රිකුණාමලයේ]] සිට මුතූර් දක්වා බෝට්ටුවකින් ආරම්භ වන අතර තවත් කිලෝමීටර් 16 ක දුරක් අතුරු මාර්ග වලින් ගමන් කළ යුතුය.ගොඩබිම් මාර්ගය [[කන්තලේ]] හරහා අල්ලයි මාර්ගය ඔස්සේ වන අතර එහි ආසන්න වශයෙන් කිලෝමීටර 45 ක් පමණ ගමන් කළ යුතුය.මීට අමතරව සෝමාවතියේ සිට ඝන වනාන්තරය හරහා වැටී ඇති සෝමාවතිය-සේරුවිල මාර්ගය ද සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය වෙත ළගා විය හැකි තවත් මාර්ගයකි.&lt;ref name=&quot;UNESCO&quot;&gt;{{cite web |title=Seruwila Mangala Raja Maha Vihara |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5083/ |publisher=UNESCO |accessdate=2011-09-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WIJEYA&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ඓතිහාසික සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය |url=https://www.wijeya.lk/features/11302/210-11302 |last=සෙනෙවිරත්න |first=තිලක් |date=10 අගෝස්තු 2017 |access-date=3 අගෝස්තු 2025 |website=විජය}}&lt;/ref&gt;

==සුවිශේෂත්වය==
*බුදුරජාණන් වහන්සේ,උන්වහන්සේගේ තුන්වන ලංකාගමනයේදී පන්සියක් මහරහතන් වහන්සේල සමග මේ බිමට වැඩමකර නිරෝධසමාපත්තියට සුලු මොහොතක් සමවැදී සිටි පාරිශුද්ධ පින්බිමකි.
*එසේම ඒ අවස්ථාවේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සමග සේරුවාවිලට පැමිණ සිටි සමිද්ධිසුමන නා රජු විසින් බුදුරජුන් හට ලබා දුන් සපුමල් උන්වහන්සේ මේ භූමිය වෙත ඉස පූජා කල බව ධාතුවංශය තුල වේ.එවන් සිදුවීමක් පිලිබදව සදහන්ව ඇත්තේ මෙය පමණකි.
*බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතුන් වහන්සේලා අතර විශාලතම ධාතූන් වහන්සේ වන ලලාට ධාතූන් වහන්සේ තැන්පත්ව ඇති එකම ස්ථානයයි.
*එසේම තපස්සු භල්ලුක වෙලද දෙබෑයන්ට බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජීවමාන සමයේ ලැබුණු කේශ ධාතු කොටසක් පසුව භූමින්දර නාගභවනේ ජයසේන නම් නාරජු වෙත හිමිවූ අතර සිව නම් මහරහතන් වහන්සේ භූමින්දර නාගභවනට වැඩම කොට නැවත මනුලොවට වැඩම කරවූ අතර එම කේෂ ධාතූන් වහන්සේල සේරුවාවිල ස්තූපය තුල නිධන්ව ඇති බවට සඳහන් වේ.
*සේරුවාවිල පුදබිම අතීතයේ මහරහතන් වහන්සේල 500 ක් වාසය කල බවට මූලාශ්‍ර සාධක වේ.සමහර පුරාවිද්‍යාඥයන් 12000 ක් මහරහතන් වහන්සේල වැඩසිටි මූලාශ්‍ර තුල සදහන් තිස්සමහාරාමය මෙය බවටද පිලිගනී.

==භෞතික ලක්ෂණ==

==ඉතිහාසය==
බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසුව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේල ද්‍රෝණ බමුණා විසින් ප්‍රදේශ 8 ක සිට පැමිණි රජවරු වෙත බෙදා දුන් අතර එසේ එක් ද්‍රෝණයක් ධාතූන් වහන්සේල කුසිනාරා නුවර මල්ල රජදරුවන්ට ලැබුණු බව සදහන්වේ.
ඒ ධාතු කොටස තුල ලලාට ධාතූන් වහන්සේ වැඩසිටි අතර බුදුසසුනේ තෘතීය ශ්‍රාවක වූ ධුතාංගධාරී මහාකාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ විසින් එම ධාතූන් වහන්සේ මල්ල රජදරුවන්ගෙන් ඉල්ලා ගනු ලැබීය.ඒ ලලාට ධාතූන් වහන්සේ පිළිබඳව බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සිදුකල බුද්ධ අධිෂ්ඨානය දන්වා සිටීමෙනි.

එම බුද්ධ අධිෂ්ඨානය තුල අනාගතයේ ලක්දිව මහාවාලුකා නදියේ දකුණුතෙර,සේරු නම් විල් කෙළවර, වරාහ සොණ්ඩ නම් ගල් කෙමිය සමීපයෙහි කාවන්තිස්ස නම් මහරජෙකු විසින් ලලාට ධාතුන් වහන්සේ නිධන් කර දාගැබයක් කරවන බව සදහන්ව තිබුණු බව මූලාශ්‍ර තුල දැක්වේ.

ඒ අනුව මහාකාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේට ලලාට ධාතුව මල්ල රජදරුවන්ගෙන් ලබාගෙන අනාගත වාක්‍යය පවසා එය තම ශිෂ්‍ය නන්ද තෙරුන් වහන්සේට ලබාදුන් බවත් උන්වහන්සේ ලලාට ධාතුව විශාලා මහනුවර කූඨාගාර ශාලාවේ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටි ගන්ධකුටිය තුල තැන්පත් කර පුදසත්කාර පවත්වූ බවත් සදහන් වේ.කල්ගතවන විට නන්ද තෙරුන් අරහත්වය ලබා මහලු වියේදී පරිනිවීමට ආසන්න වූ විට උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය චන්ද්‍රගුප්ත මහරහතන් වහන්සේට ඉතිහාස කතාව පවසා ලලාට ධාතු බාරදුන් අතර උන්වහන්සේ එම ධාතූන් වහන්සේ සැවැත්නුවර ගන්ධකුටියේ තැන්පත් කර පුදසත්කාර පැවැත්වීය.පසුව පිලිවෙලින් භද්‍රසේන,ජයසේන,සංඝරක්ඛිත හා මහාදේව යන මහරහතන් වහන්සේලට ශිෂ්‍යානු ශිෂ්‍ය පරම්පරාවෙන් හිමි වූ අතර උන්වහන්සේල ද ලලාට ධාතුව දඹදිව පිහිටි බුදුරජුන්ගේ විවිධ ගන්ධකුටි තුල තැන්පත් කර පුදසත්කාර කල බව සදහන්වේ.&lt;ref name= ඉතිහාසය&gt;{{Cite news|title=ඓතිහාසික සේරුවාවිල රජමහා විහාරය|url=https://archive.roar.media/sinhala/main/history/historic-seruwawila|last=|first=|date=29 නොවැම්බර් 2017|work=Roar Media|access-date=3 අගෝස්තු 2025}}&lt;/ref&gt;

අවසාන වශයෙන් හිමි වූ මහාදේව මහරහතන් වහන්සේ ලක්දිව බුදුසසුන පිහිටි පසු සුදුසු කල රුහුණ පාලනය කල මහානාග රජ සමයේ (අනුරාධපුරය දේවානම්පියතිස්ස මහරජ පාලනය කල සමය) රුහුණේ  හත්ථොට්ඨ ජනපදයේ වනය තුළට තම ශිෂ්‍යයන් සමග වැඩම කල බවත් සදහන්වේ.එහිදී ධාතූන් වහන්සේ තුලින් සතර පෝයට රාත්‍රී කාලයේ වනාන්තරය තුලින් ඉහලට සුදු රැස් විහිදුණු බවත් එය දුටු මහාකාල නම් උපාසකයෙකු ධාතූන් වහන්සේ කෙරෙහි පැහැදි ධාතුගරයක් සදා දුන් බවත් පසුව එය රුහුණු රට පාලනය කල මහානාග යුවරජ වෙත දැන් වූ බවත් සදහන් වේ.පසුව මහානාග රජු විසින් ලලාට ධාතුන් වහන්සේ මාළිගය වෙත වඩමවා තම භාරකාරත්වය යටතේ තබාගත් බවත් එතුමාගෙන් පසුව යටාලතිස්ස, ගෝඨාභය රජුටත් පරපුරෙන් පරපුර හිමි වූ අතර ගෝඨාභය රජුගෙන් එය [[කාවන්තිස්ස රජු]] වෙත හිමි විය.

ඉන්පසුව රජු අනාගත වාක්‍ය පරිදි විහාරමහාදේවියගේ සොහොයුරකු වූ චුල්ලපිණ්ඩපාතික තිස්ස මහරහතන් වහන්සේගේ සහ තිස්ස විහාරීය(වංශකතාවල සදහන් දකුණු පලාතේ ඇති දැනට නිවැරදිව හදුනාගෙන නොමැති තිස්ස විහාරය) සාගල මහරහතන් වහන්සේගේ උපදෙස් මත 
සේරුවාවිල ප්‍රදේශයේ වරාහසොණ්ඩ නම් ගල්කෙම අසබඩ ස්තූපය කරවූ බව සදහන් වේ.එසේම ස්තූපය ඉදිකිරීම උදෙසා ඊට ආසන්නව පිහිටි,දකුණු දළදා වහන්සේ නිධාපිත සේරුවිල සෝමනුවර සෝමාවතී විහාරයේ(වර්තමාන [[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය]]) මහා මහින්ද නම් මහරහතන් වහන්සේ සහ 50 නමක් වූ උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පිරිසේත්,සේරුනුවර පාලනය කල ප්‍රාදේශීය රජකු වූ සිව රජුගේත්,සෝමනුවර ගිරිඅභා රජුගේත්,ලෝණ නුවර රජුගේත් නොමද සහය ලැබුණු බව සදහන් වේ.&lt;ref&gt;http://amazinglanka.com/wp/seruwila/&lt;/ref&gt;

පසුව,ස්ථූපයේ ධාතුගර්භය මනරම්ව නිර්මාණය කර එහි පිහිටි රන් බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ නළල් තලය මත ලලාට ධාතුව තැන්පත් කල අතර (රජුගේ අධිෂ්ඨානයක් මත වූ බව කියැවේ) රහතන් වහන්සේල විසින් නා ලොවින් ගෙනෙන ලද කේශ ධාතු ද එසේ ප්‍රතිමාවේ ශීර්ෂයේ පිහිටුවා වදාළ බව දැක්වේ.

වැඩ නිමකරන ලද සේරුවාවිල ලලාට ධාතු ස්ථූපය චුල්ලපිණ්ඩපාතික තිස්ස මහරහතන් වහන්සේ හා සාගල මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රධාන සඝ පිරිස වෙත පැවරූ බවද,රජු විසින් ස්ථූපයේ සිට තුන්යොදුනක් 
මානයේ ගම් බිම් විහාරයට පූජා කල බවත් වංශකතා තුල සදහන් වේ.&lt;ref name=&quot;WIJEYA&quot;/&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite news|title=සේරුවාවිල මහසෑය ගැන ඉතිහාසයෙන් තොරතුරු බිඳක්|url=https://archive.roar.media/sinhala/main/history/seruwila-stupa|last=ලියනගෙදර|first=නදුන්|date=10 පෙබරවාරි 2021|work=Roar Media|access-date=3 අගෝස්තු 2025}}&lt;/ref&gt;

==වර්තමාන ප්‍රතිසංස්කරණ==
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1215 දී පමණ සිදු වූ කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණ සමග මේ පුදබිම් ගරා වැටුණු අතර 1921 දී පමණ කැලෑවෙන් වැසී තිබූ මේ පුදබිම නැවත සොයාගනු ලැබුවේ අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවයේ මහානායක ධුරන්ධරව වැඩවිසූ [[දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර මහානායක හිමි|දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර මහානායක හිමියන්]] විසිනි.

ඒ ,ඒ වනවිටත් ලලාට ධාතු ස්ථූපය ලෙස දකුණු පලාතේ විහාරයක් තිස්සමහාරාමය ලෙස හදුන්වාගෙන තිබූ පසුබිමක සුමේධංකර හිමයන් ධාතුවංශය කියවා නිවැරදි ස්ථානය දැන ගාල්ල,දොඩන්දූව වරායෙන් දායකපරිසක් සමග නැව්නැග ත්‍රිකුණාමලයට පැමිණ
ඝන කැලෑව තුල සේරුවාවිල පුදබිම සොයාගැනීමත් සමගිනි.සේරුවිල පුදබිම සොයාගන්නා විට උන්වහන්සේ යොවුන්ස්වා වියේ පසුවූ ලබාල ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් විය.

සේරුවිල ස්ථූපය සොයාගෙන වර්ෂ දෙකකට පමණ පසු චෛත්‍යය වර්ධන සමිතිය නම් සමිතියක් පිහිටුවා ස්ථූපයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු ඇරඹුණු අතර වසර 6 කින් වැඩ නිම කරනු ලැබීය.උන්වහන්වසේ 1984 දී අපවත් වුණු අතර ඉන්පසුව උතුරු - නැගෙනහිර පැවති කොටි ත්‍රස්‌තවාදය හමුවේ විහාරය රැකගෙන විහාරාධිපතිත්වය දරන ලද්දේ සේරුවිල සරණකිත්ති අනුනාහිමියන් විසිනි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2011/08/13/tmp.asp?ID=temp01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250721181223/https://www.budusarana.lk/budusarana/2011/08/13/tmp.asp?ID=temp01 |access-date=2025-04-08 |archive-date=2025-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://mahamegha.lk/2015/08/02/seruwawila/&lt;/ref&gt;

ස්තූපය සොයාගෙන ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් අනතුරුව බදාම තට්ටුව ඉරිතැලීම් ආදිය වැනි කරුණු මත 2012 දී [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්]] ඇතුලු [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය|මහමෙව්නාව අසපුව සංචිතයේ]] 
දායකත්වයෙන් ස්ථූපයේ අවසන් වරට ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදුවිය.

2016 දී [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි|සේරුවිල සරණකිත්ති අනුනාහිමියන්ගේ]] අපවත් වීමෙන් පසුව මුංහේනේ මෙත්තාරාම නා හිමි විහාරාධිපති ධූරයට පත් විය. 2021 දී මුංහේනේ මෙත්තාරාම නා හිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසුව උන්වහන්සේගේ හා [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි|සේරුවිල සරණකිත්ති අනුනාහිමියන්ගේ]] ශිෂ්‍ය නමක් වන අලුදෙණියේ සුබෝධි නා හිමි විහාරාධිපති ධූරයට පත් විය. උන්වහන්සේගේ ධර්මාචාර්යයන් වහන්සේ වන්නේ  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්]] ය.මේ වන විට සේරුවාවිල මංගල රාජමහා විහාරය උන්වහන්සේගේ විහාරාධිපතිත්වය යටතේ[[අමරපුර නිකාය| අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවයේ]] ප්‍රධානතම විහාරස්ථානයක් ලෙස පවත්වාගෙන එනු ලබයි.

==පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක==
අවධි කිහිපයක පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක හමුවන අතර විහාරය මුල් අනුරාධපුර යුගයට අයත් වේ.සේරුවාවිල ගිරි ලිපිය තුල මෙම විහාරය '''තිස්සමහාවිහාරය''' ලෙස හදුන්වා තිබෙන අතර,ධාතුවංශය තුල ද මේ විහාරය තිස්සමහාවිහාරය ලෙස හදුන්වා තිබේ.

නයිපෙන නවයකින් සහ හතකින් ආවරණය ලත් බුද්ධ 
ප්‍රතිමා 3 ක් හමුව තිබේ.
මීට අමතරව කටාරම් කොටන ලද ගල් ගුහා කිහිපයක් ද,ඉපැරණි බෝධිඝරයක්,වරාහ සොණ්ඩ නම් ගල්කෙම,ආරාමික නටඹුන්,ශෛලමය මල් ආසන සහ ශෛලමය පොකුණු දැකගත හැකිවේ.

ලංකාවේ කිසිදු විහාරයක දක්නට නොලැබෙන ගඩොල් වාහල්කඩ සතරක් ද ස්තූප මලුවේ වේ.

==වන්දනා ගාථාව==
&lt;blockquote&gt;'''ලංකාවධූ පියපති සිරිකාකවණ්ණ&lt;br&gt;තිස්සව්හයේන මුණිරාජ ලලාට ධාතුං&lt;br&gt;ගබ්භේ නිධාපිය සුණිම්මිත ඡාරූරූපං&lt;br&gt;වන්දාමි මංගල මහං ථුල ථූපරාජං&lt;br&gt;සේරුනාම සරාසංන්නේ සාරථි සරඨානගං&lt;br&gt;වන්දේ කාරිතතිස්සේන ලලාට ධාතු චේතියං'''&lt;/blockquote&gt;

==සේරු නම් විල==
මෙම ප්‍රදේශයේ සේරුවිල නම් විලක් පිහිටා ඇති අතර එය අතීතයේ අක්කර 12000 කට වඩා විශාල විලක් වූ බවටත් එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ස්වභාවික ජලාශය වූ බවටත් වාර්තා තිබේ.පසුව ඇතිවූ ස්වභාවික ව්‍යසන නිසා විලට හානි වූ අතර 1980 වැනි පසුකාලයේ සිට විලේ විල්ලු ප්‍රදේශ මිනිසුන් වගා කටයුතු සහ වෙනත් කටයුතු අත්පත් කරගනිමින් ගොඩ කිරීම වැනි කරුණු නිසා වර්තමානයේ අක්කර 1000 කටත් වඩා අඩු භූමි ප්‍රදේශයක් බවට පත් වී තිබේ.අද ද සේරු නැමැති පක්ෂීන් රංචු වශයෙන් දැකිය හැකි මෙහි, වර්තමානයේ සේරුවිල ජලාශය යන නම වෙනුවට අල්ලායි ජලාශය යන නම භාවිතා වේ.

==සේරුවාවිල ප්‍රදේශය==
මූලාශ්‍ර ගත තොරතුරු අනුව මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති සේරුවිල නම් විල (වර්තමාන අල්ලායි ජලාශය ලෙස දැක්වේ) නිසා සේරුවාවිල නම ලැබී තිබේ.මෙම විලට නිතර සේරු නම් පක්ෂීන් විශාල ප්‍රමාණයක් පැමිණි බැවින් එසේ නිර්මාණය වූ බවට මතයක් පවතී.

ඊට අමතරව සේරුවාවිල ආශ්‍රිතව විශාල විහාරය විහාර ගණනක් පවති අතර (කොට්ටියාරම් පත්තුවට අයත් ප්‍රදේශයකි-කොට්ටියාරම් යනු කෝටියක් ආරාම පැවති බවට අදහසක් දෙන වදනකි) ඈත අතීතයේ මේ ආශ්‍රිතව විශාල භික්ෂු පිරිසක් විසූ බවට තොරතුරු වේ.විශේෂයෙන්ම මේ ආශ්‍රිතව තිබෙන සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය(තිස්සමහාවිහාරය) සහ වර්තමානයේ [[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය]]&lt;ref&gt;https://amazinglanka.com/wp/nelumgama-wilgamvehera/&lt;/ref&gt; ලෙස හදුන්වන පැරණි සෝමාවතී විහාරය නිසා ඒ ආශ්‍රිතවම විශාල සඝ පිරිසක් විසූ බවට තොරතුරු තිබේ.නිරන්තරයෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලා පැන් පහසු වීමට මෙම විලට පැමිණි බවත් ඒ අරුතින් &quot;සිවුරු ආ විල&quot; සේරුවාවිල වූ බවට මතයක් ද පවතී.අදට සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය මෙම විලට පසෙකින් පිහිටා තිබේ.

[[රිචඩ් ලෙස්ලි බ්‍රෝහියර්|රිචඩ් ලෙස්ලි බ්‍රෝහියර්ට]] අනුව සේරුවිල ප්‍රදේශය මහවැලි ගඟේ ගංවතුර ජලය එක්රැස් වූ විශාල වගුරු බිමක් හෝ විල්ලුවක් විය. මෙම විල්ලුව සංක්‍රමණික කාලවලදී විශාල තේල් (සේරු) රැළගේ නිවහන විය. එම ස්ථානය සේරුවාවිල ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවේ එසේ විය හැකි බව විද්වතෙක් ලෙස එතුමාගේ මතයකි.&lt;ref&gt;''Seeing Ceylon'' by R. L. Brohier&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;UNESCO&quot;/&gt;

මීට අමතරව සේරුවාවිල ආශ්‍රිතව තිබූ කිලවෙඩ්ඩි ශ්‍රී වර්ධන බෝධිය සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයට අයත් ව තිබූ දෙතිස්ඵලරැහ බෝධීන් වහන්සේ වූ බවට විද්වතුන් විශ්වාස කරයි.වර්තමානයේ ඒ බෝධීන් වහන්සේ දක්නට නොලැබෙන අතර 1970 දශකයේ හින්දු භක්තිකයන් විසින් බෝධීන් වහන්සේ අපවත්කර ඒ ස්ථානය මත කෝවිලක් ඉදිකර ඇත.&lt;ref name=&quot;WIJEYA&quot;/&gt;
==යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම පොරොත්තු ලේඛනය==
සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ පවතින ඓතිහාසික හා පුරවිද්‍යාත්මක වටිනාකම සලකා එය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කිරීම උදෙසා වන ඉල්ලීම් සිදු කිරීමට ශ්‍රී ලංකා රජය කටයුතු සම්පාදනය කළ අතර වර්ෂ 2006 දී එය ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කිරීමේ බලාපොරොත්තු ඇතිව ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම පොරොත්තු ලේඛනය(tentative list) වෙත ඇතුලත් කරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5083/|title=Seruwila Mangala Raja Maha Vihara|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 August 2022|archive-date=11 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210511225957/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5083/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;සවිස්තර&quot;&gt;සේරුවිල විහාරය තවමත් යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් නොවේ.එය ඇතුලත් වී ඇත්තේ ලෝක උරුමයක් වීම සදහා අවශ්‍ය නිර්ණායක සලකා බලනු ලබන යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම පොරොත්තු ලේඛනය වෙත පමණකි.&lt;/ref&gt;

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;සවිස්තර&quot;/&gt;

==වෙනත් ලිපි==
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය]]
*[[වෙල්ගම් වෙහෙර]]
*[[ගෞතම බුදුන්ගේ ධාතූන්]]
*[[රුවන්වැලිසෑය]]
*[[සොළොස්මස්ථාන]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}
== වැඩිදුර කියවීම ==
* ''ඓතිහාසික සේරුවිල ({{Lang-en|Historic Seruwila}})'': ප්‍රකාශයට පත් නොකළ M.A. නිබන්ධනයක් P.D. රත්නසිරි කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි විභාගයට ඉදිරිපත් කළේ ය. 2002 මැයි මාසයේ දී ඉදිරිපත් කරන ලදී.

== බාහිර සබැඳි ==
*[http://www.cultural.gov.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - සංස්කෘතික හා කලා අමාත්‍යාංශය, ශ්‍රී ලංකාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220622192630/https://www.cultural.gov.lk/ |date=2022-06-22 }}

{{DEFAULTSORT:සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය}}
[[ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ විහාරස්ථාන]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ස්තූප]]
[[ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරක]]
[[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]]</text>
      <sha1>390nh6ayhgwwcwf2a735d4vycnpir4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සෝමාලිලන්තයේ ජනවිකාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174582</id>
    <revision>
      <id>800798</id>
      <parentid>726356</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:45:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>No permission since 24 September 2026, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Krd|Krd]] විසින් [[c:File:Somaliland_clans.jpg|Somaliland_clans.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>800798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37276" sha1="lcjjarub695agmmzcgq5xdvq5rwvgzb" xml:space="preserve">{{Historical populations|1899|246000|1960|650000|||||||1997|2000000|2006|3500000|2013|4500000|2021|5700000|2024|6200000|||||||||||title=ඓතිහාසික ජනගහනය|align=right|shading=off|footnote=මූලාශ්‍ර: විවිධ&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Drake-Brockman|first=Ralph Evelyn|url=https://books.google.com/books?id=NhUUAAAAIAAJ|title=British Somaliland|date=1912|publisher=Hurst &amp; Blackett|page=18|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Somaliland MDG Report, 2010|url=https://www.undp.org/content/dam/somalia/docs/MDGs/Somaliland%20MDG%20Report%20First%20draft%20(2).pdf|access-date=18 August 2021|archive-date=6 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506004957/https://www1.undp.org/content/dam/somalia/docs/MDGs/Somaliland%20MDG%20Report%20First%20draft%20(2).pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Ambroso|first=Guido|date=August 2002|title=Pastoral society and transnational refugees: population movements in Somaliland and eastern Ethiopia 1988 – 2000|url=https://www.unhcr.org/3d5d0f3a4.pdf|website=UNHCR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/media/57a08d21e5274a31e000167a/Post-ConflictEducationDevelopment_in_Somaliland.pdf|title=Post-Conflict Education Development in Somaliland}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;horndiplo&quot;/&gt;|estyear=2021}}1975 සෝමාලියා සංගණනයෙන් පසුව සෝමාලිලන්තයේ නිල සංගණනයක් සිදු කර නොමැති අතර, 1986 සංගණනයක ප්‍රතිඵල කිසි විටෙක පොදු වසම වෙත නිකුත් නොකළේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=POPULATION ESTIMATION SURVEY 2014 |url=https://www.nbs.gov.so/population-estimation-survey-2014/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308045540/https://www.nbs.gov.so/population-estimation-survey-2014/ |archive-date=8 March 2022 |access-date=8 March 2022 |website=NBS |publisher=Somalia NSB}}&lt;/ref&gt; 2014 දී UNFPA විසින් ජනගහන ඇස්තමේන්තුවක් පවත්වනු ලැබුවේ මූලික වශයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ අරමුදල් කලාප අතර බෙදා හැරීම සහ සංගණනයක් වෙනුවට විශ්වාසදායක ජනගහන ඇස්තමේන්තුවක් ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා ය. මෙම ජනගහන ඇස්තමේන්තුවට අනුව සෝමාලිලන්තයේ ප්‍රදේශ වල ඒකාබද්ධ ජනගහනය මිලියන 3.5ක් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=UNFPA Population Estimate |url=https://www.nbs.gov.so/docs/PESS_Somal_population.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308045538/https://www.nbs.gov.so/docs/PESS_Somal_population.pdf |archive-date=8 March 2022 |access-date=8 March 2022 |publisher=UNFPA}}&lt;/ref&gt; සෝමාලිලන්ත රජය ඇස්තමේන්තු කරන්නේ 2024 වන විට 6,200,000 පදිංචිකරුවන් සිටින බවයි,&lt;ref name=&quot;horndiplo&quot; /&gt; 2021 රජයේ ඇස්තමේන්තුව 5,700,000 ට වඩා වැඩි වීමකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Somaliland population reaches 6.2 million, government reports |url=http://www.hiiraan.com/news4/2024/apr/195933/somaliland_population_reaches_6_2_million_government_reports.aspx |access-date=2024-04-19 |website=www.hiiraan.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

සෝමාලිලන්තයේ වංශ පදනම මත අවසන් බ්‍රිතාන්‍ය ජනගහන ඇස්තමේන්තුව 1960 දී නිදහසට පෙර සිදු විය,&lt;ref&gt;{{cite journal|date=2003|title=SOMALILAND: DEMOCRATISATION AND ITS DISCONTENTS 28 July 2003|url=https://www.files.ethz.ch/isn/28746/066%20somaliland%20democratization_.pdf|journal=International Crisis Group|page=2|access-date=5 March 2022}}&lt;/ref&gt; ඒ අනුව, ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශයේ වෙසෙන ප්‍රධාන ගෝත්‍ර තුනකට අයත් ජනවාර්ගික සෝමාලි 650,000 න් 66 ක් සෑදී ඇත. ජනගහනයෙන් පිළිවෙලින් %, 19% සහ 16%.&lt;ref&gt;{{cite thesis|degree=PhD|last1=Dominik Balthasar|title=STATE-MAKING IN SOMALIA AND SOMALILAND Understanding War, Nationalism and State Trajectories as Processes of Institutional and Socio-Cognitive Standardization|date=2012|url=https://saxafimedia.com/wp-content/uploads/2019/10/State-Making-In-Somalia-And-Somaliland.pdf|access-date=5 March 2022|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125063105/https://saxafimedia.com/wp-content/uploads/2019/10/State-Making-In-Somalia-And-Somaliland.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Berouk Mesfin |date=2009 |title=The political development of Somaliland and its conflict with Puntland |url=https://www.files.ethz.ch/isn/111689/p200.pdf |access-date=5 March 2022 |website=Eidgenössische Technische Hochschule Zürich}}&lt;/ref&gt; 
[[ගොනුව:Map_of_Somaliland_Protectorate.jpg|thumb|බ්‍රිතාන්‍ය සෝමාලිලන්ත ආරක්‍ෂක ප්‍රදේශයේ සිතියම.]]
සෝමාලිලන්තයේ විශාලතම වංශ පවුල වන්නේ ඉසාක්,&lt;ref name=&quot;8ju5Q&quot;&gt;{{cite web |author1=Research Directorate, Immigration |author2=Refugee Board, Canada |name-list-style=amp |date=1 September 1996 |title=Somaliland: Information on the current situation of the Isaaq clan and on the areas in which they live |url=http://www.refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?docid=3ae6ac0350 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019232322/http://www.refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?docid=3ae6ac0350 |archive-date=19 October 2013 |access-date=27 August 2015 |publisher=Immigration and Refugee Board of Canada |id=SML24647.E}}&lt;/ref&gt; දැනට සෝමාලිලන්තයේ ජනගහනයෙන් 80%ක් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 January 1998 |title=Somalia: Somali government policy towards the Isaaq clan |url=https://www.refworld.org/docid/3df0bbc14.html |website=Refworld |publisher=[[United States Citizenship and Immigration Services|United States Bureau of Citizenship and Immigration Services]] |quote=the Isaaq who make up 80 percent of the former British Somaliland}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Wiafe-Amoako|first=Francis|url=https://books.google.com/books?id=_SRqDwAAQBAJ&amp;dq=isaaq+80%25&amp;pg=PA238|title=Africa 2018–2019|date=2018-10-04|publisher=Rowman &amp; Littlefield|isbn=978-1-4758-4179-4|page=238|language=en|quote=[...] Isaaq clans representing 80% of the population of former British Somaliland reached an agreement with other clans.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Hesse|first=Brian J.|url=https://books.google.com/books?id=he_bAAAAQBAJ&amp;dq=somalia:+State+Collapse,+Terrorism+and+Piracy+isaaq+80%25&amp;pg=PT124|title=Somalia: State Collapse, Terrorism and Piracy|date=2013-09-13|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-98591-4|language=en|quote=[...] whereas 80% of Somaliland's citizens are from the Isaaq clan.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-10-01 |title=A look at Somaliland between clan politics, regional turmoil and November elections |url=https://newint.org/columns/country/2017/10/01/somaliland |access-date=2023-03-17 |website=New Internationalist |language=en |quote=The Isaaq make up 80% of the population, making Somaliland considerably more homogenous than Somalia}}&lt;/ref&gt; සෝමාලිලන්තයේ විශාලතම නගර පහේ - හර්ගීසා, බුරාඕ, බර්බෙරා, එරිගාවෝ සහ ගැබිලි - ප්‍රධාන වශයෙන් ඉසාක් වේ.&lt;ref name=&quot;oJ4M5&quot;&gt;{{cite book|author=Philip Briggs|title=Somaliland: With Addis Ababa &amp; Eastern Ethiopia|url=https://books.google.com/books?id=M6NI2FejIuwC&amp;pg=PA137|year=2012|publisher=Bradt Travel Guides|isbn=978-1-84162-371-9|page=137}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=M6NI2FejIuwC&amp;dq=erigavo+isaaq+clan+population&amp;pg=PA137 Somaliland: With Addis Ababa &amp; Eastern Ethiopia] By Philip Briggs. Google Books.&lt;/ref&gt; දෙවන විශාලතම වංශය වන්නේ ඩිර් වංශයේ&lt;ref name=&quot;GKIqD&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=me4YBQAAQBAJ&amp;pg=PA67|title=Bright spots demonstrate community successes in African agriculture|last=Vries|first=F. W. T. Penning de|date=1 January 2005|publisher=IWMI|isbn=978-92-9090-618-6|page=67|language=en|quote=Gadabursi, the second largest clan in Somaliland, was peacefully elected as president.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=House (U.S.)|first=Freedom|url=https://books.google.com/books?id=-tI2NuQLLuYC&amp;dq=somaliland+second+largest+clan&amp;pg=PA855|title=Freedom in the World 2008: The Annual Survey of Political Rights and Civil Liberties|date=2008|publisher=Rowman &amp; Littlefield|isbn=978-0-7425-6306-3|page=855|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Vries|first=F. W. T. Penning de|url=https://books.google.com/books?id=me4YBQAAQBAJ&amp;dq=somaliland+second+largest+clan&amp;pg=PA67|title=Bright spots demonstrate community successes in African agriculture|date=2005|publisher=IWMI|isbn=978-92-9090-618-6|page=67|language=en}}&lt;/ref&gt; ගඩබර්සි වන අතර පසුව හාර්ටි ඔෆ් ද ඩැරෝඩ්.&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Kluijver|first1=Robert|date=2020|title=The State in Somaliland|url=https://www.academia.edu/44590322|journal=Sciences Po Paris|page=4|access-date=13 March 2022}}&lt;/ref&gt; වෙනත් කුඩා ගෝත්‍ර බොහෝ විට එවැනි ඇස්තමේන්තු වල ගණන් නොගැනේ, කෙසේ වෙතත්, ගබෝයි, ගහයිලේ, ජිබ්‍රාහිල්, මගද්ලේ, ෆිකිෂිනි සහ අකිෂෝ ඇතුළු ගෝත්‍ර සෝමාලිලන්තයේ පදිංචි වේ.

සෝමාලිලන්තයට අමතරව ඇස්තමේන්තුගත 600,000&lt;ref name=&quot;Profile Somaliland&quot;&gt;{{Cite journal|date=January 2017|title=Member Profile Somaliland: Government of Somaliland|url=https://unpo.org/downloads/2343.pdf|journal=[[Unrepresented Nations and Peoples Organization]]|page=4}}&lt;/ref&gt; සිට මිලියන ගණනක්&lt;ref name=&quot;not a nation&quot;&gt;{{Cite web |date=2018-07-20 |title=When is a nation not a nation? Somaliland's dream of independence |url=http://www.theguardian.com/news/2018/jul/20/when-is-a-nation-not-a-nation-somalilands-dream-of-independence |access-date=2022-03-04 |website=The Guardian |language=en}}&lt;/ref&gt; දක්වා ශක්තිමත් ඩයස්පෝරාවක් සිටින අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් බටහිර යුරෝපය, මැද පෙරදිග, උතුරු ඇමරිකාව සහ තවත් අප්‍රිකානු රටවල් කිහිපයක වාසය කරයි.&lt;ref name=&quot;Profile Somaliland&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;not a nation&quot; /&gt;

=== වංශ කණ්ඩායම් ===
[[ගොනුව:Somalia_tribes1977.jpg|thumb|ඉසාක් වංශය-පවුල සහ අනෙකුත් සෝමාලි ගෝත්‍ර]]
දිර් හි ගදබුර්සි උපවංශය අවුදල් කලාපයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ වංශය වන අතර,&lt;ref name=&quot;45ZQY&quot;&gt;Samatar, Abdi I. (2001) &quot;Somali Reconstruction and Local Initiative: Amoud University,&quot; {{URL|http://digitalcommons.macalester.edu/bildhaan/vol1/iss1/9|Bildhaan: An International Journal of Somali Studies: Vol. 1, Article 9}}, p. 132.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GVllJ&quot;&gt;{{cite book|last1=Battera|first1=Federico|others=Walter Dostal, Wolfgang Kraus (ed.)|title=Shattering Tradition: Custom, Law and the Individual in the Muslim Mediterranean|url=https://books.google.com/books?id=z4AAAwAAQBAJ&amp;q=gadabuursi+awdal&amp;pg=PA296|access-date=2010-03-18|year=2005|publisher=I.B. Taurus|location=London|isbn=1-85043-634-7|page=296|chapter=Chapter 9: The Collapse of the State and the Resurgence of Customary Law in Northern Somalia|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Pos3wAofV4UC&amp;pg=PA278|quote=Awdal is mainly inhabited by the Gadabuursi confederation of clans.}}&lt;/ref&gt; මෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් සෙයිලා දිස්ත්‍රික්කයේ වාසය කරන දිර් හි ඉසා උපවංශයේ සැලකිය යුතු සුළුතරයක් ද සිටිති.&lt;ref name=&quot;Janzen von Vitzthum Somali Studies International Association 2001 p. 132&quot;&gt;{{cite book|last1=Janzen|first1=J.|last2=von Vitzthum|first2=S.|author3=Somali Studies International Association|title=What are Somalia's Development Perspectives?: Science Between Resignation and Hope?: Proceedings of the 6th SSIA Congress, Berlin 6–9 December 1996|publisher=Das Arabische Buch|series=Proceedings of the ... SSIA-Congress|year=2001|isbn=978-3-86093-230-8|url=https://books.google.com/books?id=DZJPm2j2iz4C&amp;pg=PA132|access-date=20 July 2018|page=132|archive-url=https://web.archive.org/web/20180720102419/https://books.google.com/books?id=DZJPm2j2iz4C&amp;pg=PA132|archive-date=20 July 2018|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ඉසාක් හි හබ්ර් ආවාල් උප වංශය, උතුරු හර්ගීසා, බර්බෙරා, ගේබිලි, මධීර, වජාලේ, අරාබියෝ, බුල්හාර් සහ කලබයිද් යන නගර සහ නගර ඇතුළුව මරූඩි ජීක්ස් කලාපයේ උතුරු සහ බටහිර කොටස් දෙකෙහිම ජීවත් වන ජනගහනයෙන් බහුතරයක් වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් බර්බෙරා නගරය සහ ෂෙයික් නගරය අවට සාක්සිල් කලාපයේ ද හබ්ර් අවල් ප්‍රබල පැවැත්මක් ඇත. ඉසාක්ගේ අරප් උප වංශය ප්‍රධාන වශයෙන් ජීවත් වන්නේ හර්ගීසා අගනුවර ඇතුළුව මරූඩි ජීක්ස් කලාපයේ දකුණු කොටසේ ය.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite book|last=Renders, Marleen.|title=Consider Somaliland: state-building with traditional leaders and institutions|date=2012|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-22254-0|location=Leiden|page=xxi|oclc=775301944}}&lt;/ref&gt; මීට අමතරව, ඔවුන් බලිගුබාද්ලේ ඇතුළු හව්ඩ් කලාපයේ ජීවත් වන ප්‍රජාවන්ගෙන් බහුතරයක් සාදයි.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt; සාහිල් සහ ටොග්ධීර් ප්‍රදේශ වලද අරප් හොඳින් නියෝජනය වේ.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hF5fvwEACAAJ|title=Somaliland: The Strains of Success|date=2015|publisher=International Crisis Group|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Ghani |first1=Mohamed Hassan |last2=Abdi |first2=Suad Ibrahim |last3=Duale |first3=Ali Ege |last4=Hersi |first4=Mohamed Farah |date=2010-11-30 |title=Democracy in Somaliland: Challenges and Opportunities |url=https://www.africaportal.org/documents/17687/Democracy-In-Somaliland.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126053345/https://www.africaportal.org/documents/17687/Democracy-In-Somaliland.pdf |archive-date=26 November 2022 |access-date=2020-07-10 |website=Academy of Peace and Development |page=76}}&lt;/ref&gt;

දකුණු හාර්ගීසා සහ සලාහ්ලේ ඇතුළු මරූඩි ජීක්ස් කලාපයේ දකුණු හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල වාසය කරන ජනගහනය අතර ඉසාක්ගේ ගර්හාජිස් උප කුලයට සැලකිය යුතු පැවැත්මක් ඇත. බටහිර ටොග්ධීර් ප්‍රදේශයේ, ප්‍රධාන වශයෙන් ඕඩ්වේන් සහ බර්කෝ හි වැනි සහිල් කලාපයේ ෂීක් සහ බර්බෙරා හි ද ගර්හාජිස් හොඳින් නියෝජනය වේ. ප්‍රාදේශීය අගනුවර වන එරිගාවෝ මෙන්ම මයිද් ද ඇතුළුව සනාග් කලාපයේ බටහිර සහ මධ්‍යම ප්‍රදේශවල ද ගාර්හාජිස් සැලකිය යුතු පැවැත්මක් ඇත.&lt;ref name=&quot;yxjjR&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?page=search&amp;docid=3ae6a5bf0&amp;skip=0&amp;query=Erigavo%20clans&amp;coi=SOM|title=Refworld {{!}} Report on the Fact-finding Mission to Somalia and Kenya (27 October – 7 November 1997)|last=Refugees|first=United Nations High Commissioner for|work=Refworld|access-date=2017-11-17|language=en}}&lt;/ref&gt;

ඉසාක්ගේ හබ්ර් ජෙලෝ උපවංශය සූල් හි බටහිර ප්‍රදේශ, නැගෙනහිර ටොග්ධීර් ප්‍රදේශයේ සහ බටහිර සනාග්හි ද විශාල වශයෙන් වාසය කරයි,&lt;ref name=&quot;CvJ2E&quot;&gt;{{cite web |author=Barakat, Connolly, Hardman, Lewis, Lineker, Menkhaus, Rzeszut and Shanks |date=2014 |title=Beyond Fragility: A Conflict and Education Analysis of the Somali Context |url=https://www.york.ac.uk/media/prdu/documents/publications/Beyond%20Fragility-a%20conflict%20and%20education%20analysis%20of%20the%20Somali%20context.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830073753/https://www.york.ac.uk/media/prdu/documents/publications/Beyond%20Fragility-a%20conflict%20and%20education%20analysis%20of%20the%20Somali%20context.pdf |archive-date=30 August 2018 |access-date=17 November 2017 |publisher=[[UNICEF]]}}&lt;/ref&gt; හබ්ර් ජෙලෝ බුරාඕ හි මෙන්ම එහි ජීවත් වන ජනගහනයෙන් බහුතරයක් වේ. ටොග්දෙර් කලාපය, බටහිර සනාග්, ගරාඩග්, ෂීස් සහ සීල් අෆ්වේන් නගර සහ සූල් හා අයිනාබෝ දිස්ත්‍රික්කය ඇතුළුව. වංශය සහිල් ප්‍රදේශයේ, විශේෂයෙන් කරින් සහ එල්-ඩරාඩ් නගරවල සැලකිය යුතු පැවැත්මක් ඇති අතර, ප්‍රාදේශීය අගනුවර වන බර්බෙරා ද වාසය කරයි.&lt;ref name=&quot;7vuNz&quot;&gt;{{cite report|title=EASO Country of Origin Information Report: Somalia Security Situation|date=2016|url=https://www.ecoi.net/file_upload/1226_1457606427_easo-somalia-security-feb-2016.pdf|publisher=European Asylum Support Office|access-date=2021-08-24|archive-date=15 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160615215650/http://www.ecoi.net/file_upload/1226_1457606427_easo-somalia-security-feb-2016.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;O2vRa&quot;&gt;{{Cite web |date=2018-03-27 |title=[Gacan Ku Dhiigle:-] Maayar Ciddin Oo Maleeshiyo Hubeysan U Adeegsaday Beelaha Habar Jeclo Ee Gobolka Saaxil Iyo Dilkii Taliye Caseyr Oo Aaritaankiisii.. |url=http://karinnews.net/mobile/articles/24496/Gacan-Ku-Dhiigle-Maayar-Ciddin-Oo-Maleeshiyo-Hubeysan-U-Adeegsaday-Beelaha-Habar-Jeclo-Ee-Gobolka-Saaxil-Iyo-Dilkii-Taliye-Caseyr-Oo-Aaritaankiisii |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515024911/https://karinnews.net/mobile/articles/24496/Gacan-Ku-Dhiigle-Maayar-Ciddin-Oo-Maleeshiyo-Hubeysan-U-Adeegsaday-Beelaha-Habar-Jeclo-Ee-Gobolka-Saaxil-Iyo-Dilkii-Taliye-Caseyr-Oo-Aaritaankiisii |archive-date=15 May 2021 |access-date=2021-03-27 |website=karinnews.net |language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kluijver |first=Robert |title=KYD3 – Politics in Berbera |url=https://robertk.space/somali-studies/kyd3-politics-in-berbera/ |access-date=2022-01-02 |website=Politics and Art from the Edge |language=en-US}}&lt;/ref&gt;[[ගොනුව:Somali_People.jpg|thumb|සාම්ප්‍රදායික ඇඳුමින් සැරසුණු ඊසා පුරුෂයා සහ ස්ත්‍රිය (1844)]]
සූල් ප්‍රදේශයේ පදිංචිකරුවන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඩාරෝද් උප-වංශවල හර්ටි සම්මේලනයේ අනුකොටසක් වන දුල්බහන්ටේ වෙතින් පැමිණි අතර, ඔවුන් සූල් ප්‍රදේශයේ දිස්ත්‍රික්කවලින් බහුතරයක සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත.&lt;ref name=&quot;tZpTn&quot;&gt;{{cite journal|title=Report on the Fact-finding Mission to Somalia and Kenya|url=http://www.refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?page=search&amp;docid=3ae6a5bf0&amp;skip=0&amp;query=Erigavo%20clans&amp;coi=SOM|journal=Danish Immigration Service|page=7|access-date=16 November 2017}}&lt;/ref&gt; දුල්බහන්ටේ ගෝත්‍රිකයන් ටොග්ධීර් ප්‍රදේශයේ බුහුහුඩ්ල් දිස්ත්‍රික්කයේ,&lt;ref name=&quot;JbXm8&quot;&gt;{{cite book|last1=Hoehne|first1=Markus V.|title=Borders &amp; Borderlands as resources in the Horn of Africa|page=113|url=https://books.google.com/books?id=fZiSxrTGHMkC&amp;q=buuhoodle+district&amp;pg=PA113|access-date=14 November 2017|isbn=978-1-84701-018-6|year=2010|publisher=Boydell &amp; Brewer}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lDf4p&quot;&gt;{{cite book|last1=Gebrewold|first1=Belachew|title=Anatomy of Violence: Understanding the systems of conflict and violence in Africa|publisher=Ashgate Publishing Ltd|page=130|url=https://books.google.com/books?id=VLPW6RBUshQC&amp;q=sanaag+region+clans&amp;pg=PA130|access-date=14 November 2017|isbn=978-1-4094-9921-3|date=28 March 2013}}&lt;/ref&gt; සහ සනාග්හි එරිගාවෝ දිස්ත්‍රික්කයේ දකුණු සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවලද පදිංචි වේ.&lt;ref name=&quot;IneasDl7h&quot;&gt;{{cite web |title=EASO Country of Origin Information Report Somalia Security Situation |url=https://www.ecoi.net/file_upload/1226_1457606427_easo-somalia-security-feb-2016.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160615215650/http://www.ecoi.net/file_upload/1226_1457606427_easo-somalia-security-feb-2016.pdf |archive-date=15 June 2016 |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;

වර්සාංගලී, තවත් හාර්ටි ඩරොද් උපවංශය, සහ සනාග් හි ආධිපත්‍ය වංශය වන අතර, ඔවුන්ගේ ජනගහනය ප්‍රධාන වශයෙන් සානාග් දිස්ත්‍රික්ක වන එරිගාවෝ, ලාස් කොරේ බදාන්, ධහාර්, සින්ගලූල් සහ බුරාන් දිස්ත්‍රික්කවල බහුතරයක් සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත.&lt;ref name=&quot;IneasDl7h2&quot;&gt;{{cite web |title=EASO Country of Origin Information Report Somalia Security Situation |url=https://www.ecoi.net/file_upload/1226_1457606427_easo-somalia-security-feb-2016.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160615215650/http://www.ecoi.net/file_upload/1226_1457606427_easo-somalia-security-feb-2016.pdf |archive-date=15 June 2016 |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;

=== භාෂා ===
සෝමාලිලන්තයේ බොහෝ අය අවම වශයෙන් ජාතික භාෂා තුනෙන් දෙකක් කතා කරයි: සෝමාලි, අරාබි සහ ඉංග්‍රීසි, නමුත් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ද්විභාෂා අනුපාතය අඩු වුවද. 2001 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 6 වැනි වගන්තිය සෝමාලිලන්තයේ නිල භාෂාව සෝමාලි ලෙස නම් කරයි,&lt;ref name=&quot;const&quot; /&gt; අරාබි භාෂාව පාසලේ අනිවාර්ය විෂයක් වන අතර කලාපය පුරා මුස්ලිම් පල්ලිවල භාවිතා වන අතර ඉංග්‍රීසි කතා කරන අතර පාසල්වල උගන්වනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;B6x0e&quot;&gt;{{cite web |date=2 March 2001 |title=Somaliland Republic: Country Profile |url=http://www.somalilandgov.com/cprofile.htm |archive-url=https://archive.today/20010302083933/http://www.somalilandgov.com/cprofile.htm |archive-date=2 March 2001}}&lt;/ref&gt;

සෝමාලියානු භාෂාව සෝමාලියානු ජනතාවගේ මව් භාෂාව වන අතර එය ජාතියේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ජනවාර්ගික කණ්ඩායමයි. එය ඇෆ්‍රො-ඒශියාටික් භාෂා පවුලෙහි කුෂිටික් ශාඛාවේ සාමාජිකයෙකු වන අතර, එහි ආසන්නතම ඥාතීන් වන්නේ ඔරොමෝ, අෆාර් සහ සහෝ භාෂා වේ.&lt;ref name=&quot;MF5h5&quot;&gt;I. M. Lewis (1998) ''Peoples of the Horn of Africa: Somali, Afar and Saho'', Red Sea Press, p. 11, {{ISBN|1-56902-104-X}}.&lt;/ref&gt; 1900 ට පෙර සිට දිවෙන ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයන් සමඟින් සෝමාලි යනු කුෂිටික් භාෂාවලින් හොඳම ලේඛනගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;dOMDZ&quot;&gt;{{Harvnb|Lecarme|Maury|1987|p=22}}.&lt;/ref&gt;

සෝමාලියාවේ කතා කරන ප්‍රධාන උපභාෂාව වන බෙනාදිරි සෝමාලි භාෂාවට වෙනස්ව උතුරු සෝමාලි යනු රටේ කතා කරන ප්‍රධාන උපභාෂාවයි.&lt;ref name=&quot;YRXon&quot;&gt;{{cite web |last1=Blench |first1=Roger |year=2006 |title=The Afro-Asiatic Languages: Classification and Reference List |url=http://rogerblench.info/Language/Afroasiatic/General/AALIST.pdf |page=3}}&lt;/ref&gt;

{{Largest cities of Somaliland}}

=== ආගම ===
[[ගොනුව:Korantafel_im_Überseemuseum_03.JPG|thumb|සාම්ප්‍රදායික සෝමාලි කුර්ආන් ටැබ්ලට්]]
ව්‍යතිරේක කිහිපයක් හැර, සෝමාලිලන්තයේ සහ වෙනත් තැන්වල සෝමාලිවරු මුස්ලිම්වරු වන අතර, බහුතරයක් ඉස්ලාමයේ සුන්නි ශාඛාවට සහ ඉස්ලාමීය නීති විද්‍යාවේ ෂාෆි පාසලට අයත් වේ.&lt;ref name=&quot;Mohamed Diriye Abdullahi&quot;&gt;Mohamed Diriye Abdullahi, ''Culture and Customs of Somalia'', (Greenwood Press: 2001), p.1&lt;/ref&gt; මොගඩිෂු සහ මර්කා වැනි දකුණු සෝමාලියානු වෙරළබඩ නගර මෙන්ම, සූෆිවාදය, ඉස්ලාමීය ගුප්තවාදය ද පවතී; විශේෂයෙන්ම අරාබි රිෆායියා තරිකා.&lt;ref name=&quot;Lewissaisom&quot;&gt;I. M. Lewis, ''Saints and Somalis: popular Islam in a clan-based society'', (The Red Sea Press: 1998), p.11.&lt;/ref&gt; යේමනයේ සහ ගල්ෆ් රාජ්‍යවල ඩයස්පෝරාවේ බලපෑම හරහා, දැඩි වහාබ්වාදය ද කැපී පෙනෙන පැවැත්මක් ඇත.&lt;ref name=&quot;Rgilp&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21674835-functional-part-dysfunctional-country-going-it-alone|title=Somaliland: Going it alone|date=17 October 2015|newspaper=[[The Economist]]|access-date=18 October 2015}}&lt;/ref&gt; සෝමාලිලන්තයේ පූර්ව-ඉස්ලාම් සම්ප්‍රදායික ආගමේ සලකුණු පැවතුනද, ජාතික අනන්‍යතාවය පිළිබඳ සෝමාලියානු හැඟීම සඳහා ඉස්ලාම් ප්‍රමුඛ වේ. සෝමාලියානු සමාජ සම්මතයන් බොහොමයක් ඔවුන්ගේ ආගමෙන් පැමිණේ. නිදසුනක් වශයෙන්, බොහෝ සෝමාලියානු කාන්තාවන් ප්‍රසිද්ධියේ සිටින විට හිජාබයක් පැළඳ සිටී. මීට අමතරව, ආගමික සෝමාලියානුවන් ඌරු මස් සහ මත්පැන් වලින් වැළකී සිටින අතර, ඕනෑම ආකාරයක පොලියක් (පොලී) ලබා ගැනීමෙන් හෝ ගෙවීමෙන් වැළකී සිටීමට උත්සාහ කරති. මුස්ලිම්වරු සාමාන්‍යයෙන් සිකුරාදා දහවල් දේශනාවක් සහ කණ්ඩායම් යාඥාවක් සඳහා රැස් වෙති.&lt;ref name=&quot;somarel&quot;&gt;{{cite web |date=March 2002 |title=Political Islam in Somalia |url=https://mepc.org/journal/political-islam-somalia |access-date=18 February 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

සෝමාලිලන්තයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ, ඉස්ලාම් රාජ්‍ය ආගම වන අතර, කිසිදු නීතියකින් ෂරියා මූලධර්ම උල්ලංඝනය කළ නොහැක. ඉස්ලාම් හැර වෙනත් ඕනෑම ආගමක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම නීති විරෝධී වන අතර, රාජ්‍යය ඉස්ලාමීය මූලධර්ම ප්‍රවර්ධනය කරන අතර &quot;ඉස්ලාමීය සදාචාරයට&quot; පටහැනි හැසිරීම් අධෛර්යමත් කරයි.&lt;ref name=&quot;B96uF&quot;&gt;{{cite web |title=Somaliland Constitution |url=http://www.somalilandlaw.com/somaliland_constitution.htm |access-date=28 March 2016}}&lt;/ref&gt;

සෝමාලිලන්තයේ කිතුනුවන් සිටින්නේ ඉතා ස්වල්පයකි. 1913 දී, යටත් විජිත යුගයේ මුල් භාගයේදී, බ්‍රිතාන්‍ය සෝමාලිලන්ත ආරක්ෂක ප්‍රදේශයේ කතෝලික දූත මණ්ඩල අතලොස්සක පාසල් සහ අනාථ නිවාස වලින් අනුගාමිකයින් 100-200ක් පමණ පැමිණි අතර, සෝමාලියානු ප්‍රදේශ වල කිතුනුවන් පාහේ සිටියේ නැත.&lt;ref name=&quot;bI7vl&quot;&gt;Charles George Herbermann, ''The Catholic encyclopedia: an international work of reference on the constitution, doctrine, discipline, and history of the Catholic church'', Volume 14, (Robert Appleton company: 1913), p.139.&lt;/ref&gt; අද කලාපයේ සිටින කුඩා කිතුනුවන් වැඩි වශයෙන් පැමිණෙන්නේ ඒඩන්, ජිබුටි සහ බර්බෙරා හි සමාන කතෝලික ආයතන වලින්ය.&lt;ref name=&quot;Dc5dg&quot;&gt;{{CathEncy|wstitle=Somaliland}}&lt;/ref&gt;

සෝමාලිලන්තය, ඊජිප්තුවේ ඇංග්ලිකන් රදගුරු පදවිය යටතේ, සෝමාලියාවේ කොටසක් ලෙස අප්‍රිකාවේ අං ප්‍රදේශයේ එපිස්කෝපල් ප්‍රදේශයට අයත් වේ. කෙසේ වෙතත්, බලප්‍රදේශයේ වර්තමාන සභාවන් නොමැත.&lt;ref name=&quot;N7KJd&quot;&gt;Webpage of [http://dioceseofegypt.org/explore/horn-of-africa/ the Episcopal Area of the Horn of Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190625230200/http://dioceseofegypt.org/explore/horn-of-africa/|date=25 June 2019}}&lt;/ref&gt; මොගඩිසියෝහි රෝමානු කතෝලික රදගුරු පදවිය සෝමාලියාවේ කොටසක් ලෙස ප්‍රදේශයට සේවය කිරීමට නම් කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, 1990 සිට මොගඩිෂු හි බිෂොප්වරයෙකු නොසිටි අතර, ජිබුටි හි රදගුරුතුමා අපෝස්තලික පරිපාලක ලෙස කටයුතු කරයි.&lt;ref name=&quot;9EmMX&quot;&gt;{{cite web |title=Diocese of Mogadishu, Somalia |url=http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/moga0.htm |access-date=28 March 2016}}&lt;/ref&gt; ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් මෙහෙයුම ද ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සාමාජිකයන් නොමැති බව පෙන්නුම් කරයි.&lt;ref name=&quot;3GFXo&quot;&gt;{{cite web |title=Global Mission's Top 10 Places to Pray for – REGION: NORTH Africa – Somalia |url=http://www.adventistmission.org/article.php?id=1364 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111001035012/http://www.adventistmission.org/article.php?id=1364 |archive-date=1 October 2011 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== සෞඛ්‍ය ===
[[ගොනුව:Edna_Adan_Hospital.jpg|thumb|හර්ගීසා හි එඩ්නා අදන් මාතෘ රෝහල]]
සෝමාලිලන්තයේ කුටුම්භවලින් 40.5%කට වැඩි දියුණු කළ ජල මූලාශ්‍ර සඳහා ප්‍රවේශය ඇති අතර, කුටුම්භවලින් තුනෙන් එකක් පමණ ඔවුන්ගේ මූලික පානීය ජල මූලාශ්‍රයෙන් අවම වශයෙන් පැයක්වත් දුරින් සිටිති. ළමුන් 11 දෙනෙකුගෙන් 1 දෙනෙකු ඔවුන්ගේ පළමු උපන්දිනයට පෙර මිය යන අතර 9 දෙනෙකුගෙන් 1 දෙනෙකු ඔවුන්ගේ පස්වන උපන්දිනයට පෙර මිය යයි.&lt;ref name=&quot;etJLq&quot;&gt;{{cite web |date=2012 |title=Children in Somaliland |url=https://www.ecoi.net/en/file/local/1252260/1930_1386764449_som-resources-childrensomaliland.pdf |access-date=18 June 2020 |publisher=UNICEF}}&lt;/ref&gt;

UNICEF බහු දර්ශක පොකුරු සමීක්ෂණය (MICS) 2006 දී සොයා ගත්තේ සෝමාලිලන්තයේ කාන්තාවන්ගෙන් 94.8%ක් යම් ආකාරයක කාන්තා ලිංගික ඡේදනයකට ලක්ව ඇති බවයි;&lt;ref name=&quot;reuters.com&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-somaliland-women-fgm/village-by-village-the-quest-to-stop-female-genital-cutting-in-somaliland-idUSKCN1VJ0C8|title=Village by village, the quest to stop female genital cutting in Somaliland|date=29 August 2019|work=Reuters|access-date=26 July 2020}}&lt;/ref&gt; 2018 දී සෝමාලිලන්ත රජය FGM හි දරුණුතම ආකාර දෙක හෙළා දකිමින් ෆට්වා එකක් නිකුත් කළ නමුත් නැත. මෙම ක්‍රියාවට වගකිවයුත්තන්ට දඬුවම් කිරීමට නීති තිබේ.&lt;ref name=&quot;reuters.com&quot; /&gt;
=== අධ්‍යාපනය ===
2015 ලෝක බැංකු තක්සේරුවකට අනුව සෝමාලිලන්තයේ නාගරික සාක්ෂරතා අනුපාතය 59% සහ ග්‍රාමීය සාක්ෂරතා අනුපාතය 47%කි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Poverty Global Practice, Africa Region |date=June 2015 |title=Somaliland: Poverty Assessment |url=https://microdata.worldbank.org/index.php/catalog/2818/download/39898 |access-date=2 January 2024 |publisher=World Bank |type=Report |format=PDF}}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==</text>
      <sha1>lcjjarub695agmmzcgq5xdvq5rwvgzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් පොත්</title>
    <ns>14</ns>
    <id>186338</id>
    <revision>
      <id>800704</id>
      <parentid>772893</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:06:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <origin>800704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="8juyd8x9lbggcep6i6z2lxhv7jcg3cu" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:ප්‍රවර්ගය:''ලිට්ල් හවුස්'' පොත්}}

[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව|Books]]
[[Category:American children's novels]]
[[Category:American autobiographical novels]]
[[Category:Children's historical novels]]
[[Category:Family saga novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[Category:Children's books by series]]
[[Category:Western (genre) novels]]
[[Category:American novels by series]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් මාලාව |පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ස්වයංචරිතාපදාන නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා ඓතිහාසික නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පවුල් වෘත්තාන්ත නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා පොත් මාලා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</text>
      <sha1>8juyd8x9lbggcep6i6z2lxhv7jcg3cu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800705</id>
      <parentid>800704</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:06:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් යලියොමුවක් නොදමාම [[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් පොත්]] පිටුව [[ප්‍රවර්ගය:Little House books]] වෙත ගෙනයන ලදී</comment>
      <origin>800704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="8juyd8x9lbggcep6i6z2lxhv7jcg3cu" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:ප්‍රවර්ගය:''ලිට්ල් හවුස්'' පොත්}}

[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව|Books]]
[[Category:American children's novels]]
[[Category:American autobiographical novels]]
[[Category:Children's historical novels]]
[[Category:Family saga novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[Category:Children's books by series]]
[[Category:Western (genre) novels]]
[[Category:American novels by series]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් මාලාව |පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ස්වයංචරිතාපදාන නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා ඓතිහාසික නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පවුල් වෘත්තාන්ත නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා පොත් මාලා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</text>
      <sha1>8juyd8x9lbggcep6i6z2lxhv7jcg3cu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800706</id>
      <parentid>800705</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Little House books]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="8juyd8x9lbggcep6i6z2lxhv7jcg3cu" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:ප්‍රවර්ගය:''ලිට්ල් හවුස්'' පොත්}}

[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව|Books]]
[[Category:American children's novels]]
[[Category:American autobiographical novels]]
[[Category:Children's historical novels]]
[[Category:Family saga novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[Category:Children's books by series]]
[[Category:Western (genre) novels]]
[[Category:American novels by series]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් මාලාව |පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ස්වයංචරිතාපදාන නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා ඓතිහාසික නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පවුල් වෘත්තාන්ත නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා පොත් මාලා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</text>
      <sha1>8juyd8x9lbggcep6i6z2lxhv7jcg3cu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800731</id>
      <parentid>800706</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:37:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category ළමා පොත් මාලා with [[:ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා|ළමා කතා පොත් මාලා]]</comment>
      <origin>800731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1393" sha1="6ckfikwpw7ccqp2udwjt85rxxcwl3wz" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:ප්‍රවර්ගය:''ලිට්ල් හවුස්'' පොත්}}

[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව|Books]]
[[Category:American children's novels]]
[[Category:American autobiographical novels]]
[[Category:Children's historical novels]]
[[Category:Family saga novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[Category:Children's books by series]]
[[Category:Western (genre) novels]]
[[Category:American novels by series]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් මාලාව |පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ස්වයංචරිතාපදාන නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා ඓතිහාසික නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පවුල් වෘත්තාන්ත නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</text>
      <sha1>6ckfikwpw7ccqp2udwjt85rxxcwl3wz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800765</id>
      <parentid>800731</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:57:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category American novels by series with [[:ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා|කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</comment>
      <origin>800765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1466" sha1="k1adlvudqb6669awxtpucyphir8sy01" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:ප්‍රවර්ගය:''ලිට්ල් හවුස්'' පොත්}}

[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව|Books]]
[[Category:American children's novels]]
[[Category:American autobiographical novels]]
[[Category:Children's historical novels]]
[[Category:Family saga novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[Category:Children's books by series]]
[[Category:Western (genre) novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් මාලාව |පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ස්වයංචරිතාපදාන නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා ඓතිහාසික නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පවුල් වෘත්තාන්ත නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</text>
      <sha1>k1adlvudqb6669awxtpucyphir8sy01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800768</id>
      <parentid>800765</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:13:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category American children's novels with [[:ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා|ඇමරිකානු ළමා නවකතා]]</comment>
      <origin>800768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1426" sha1="8aaxpd5yb3jjdujjydwysvhkugrxsjv" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:ප්‍රවර්ගය:''ලිට්ල් හවුස්'' පොත්}}

[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව|Books]]
[[Category:American autobiographical novels]]
[[Category:Children's historical novels]]
[[Category:Family saga novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[Category:Children's books by series]]
[[Category:Western (genre) novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් මාලාව |පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ස්වයංචරිතාපදාන නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා ඓතිහාසික නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පවුල් වෘත්තාන්ත නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</text>
      <sha1>8aaxpd5yb3jjdujjydwysvhkugrxsjv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800774</id>
      <parentid>800768</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:22:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category Children's books by series with [[:ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්|කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්]]</comment>
      <origin>800774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1490" sha1="5u9s0qqht9fxx3gysoc98fxlvrry28u" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:ප්‍රවර්ගය:''ලිට්ල් හවුස්'' පොත්}}

[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව|Books]]
[[Category:American autobiographical novels]]
[[Category:Children's historical novels]]
[[Category:Family saga novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්]]
[[Category:Western (genre) novels]]
[[ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් මාලාව |පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ස්වයංචරිතාපදාන නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා ඓතිහාසික නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:පවුල් වෘත්තාන්ත නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]]
[[ප්‍රවර්ගය:මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</text>
      <sha1>5u9s0qqht9fxx3gysoc98fxlvrry28u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193917</id>
    <revision>
      <id>800775</id>
      <parentid>789902</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category American children's book series with [[:ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා කතා පොත් මාලා|ඇමරිකානු ළමා කතා පොත් මාලා]]</comment>
      <origin>800775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="260" sha1="k8uwzlrntre5pwtvljescca7cfwtnzw" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:Category:''Little House'' series}}

[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා කතා පොත් මාලා]]
[[Category:Wikipedia categories named after American novels]]
[[Category:Homesteading in popular culture]]</text>
      <sha1>k8uwzlrntre5pwtvljescca7cfwtnzw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Children's fiction book cover images</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193947</id>
    <revision>
      <id>800757</id>
      <parentid>789968</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category Children's books with [[:ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්|ළමා කතා පොත්]]</comment>
      <origin>800757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="kcpqaf8rz4lfr0g7rscvhrisvbhjcl6" xml:space="preserve">__NOGALLERY__

{{CatAutoTOC}}

[[Category:Book cover images by genre]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්|Ω]]</text>
      <sha1>kcpqaf8rz4lfr0g7rscvhrisvbhjcl6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Children's book series by country</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193957</id>
    <revision>
      <id>800743</id>
      <parentid>789978</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category Children's book series with [[:ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා|ළමා කතා පොත් මාලා]]</comment>
      <origin>800743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="fdun1tmxt4ob0kbuxrqgefqrb6n4779" xml:space="preserve">{{CatAutoTOC}}

[[Category:Book series by country| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා| Country]]
[[Category:Children's literature by nationality| Book series]]</text>
      <sha1>fdun1tmxt4ob0kbuxrqgefqrb6n4779</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Children's books adapted for other media</title>
    <ns>14</ns>
    <id>193961</id>
    <revision>
      <id>800756</id>
      <parentid>789982</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:52:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category Children's books with [[:ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්|ළමා කතා පොත්]]</comment>
      <origin>800756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="834syzcc4wqz1jh3u5fs89ph23cp18z" xml:space="preserve">[[Category:Books adapted for other media|.]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්|+]]</text>
      <sha1>834syzcc4wqz1jh3u5fs89ph23cp18z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලිට්ල් හවුස් ඔන් ද ප්‍රෙයරි (නවකතාව)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193965</id>
    <revision>
      <id>800759</id>
      <parentid>790283</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category Little House books with [[:ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් පොත්|ලිට්ල් හවුස් පොත්]]</comment>
      <origin>800759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3838" sha1="p8v73etxcahblnq8mpgab11uvy7o7nl" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පොත 
| name          = ලිට්ල් හවුස් ඔන් ද ප්‍රෙයරි
| image         = Image:LHbookCover.jpg
| caption       = ඉදිරිපස  පිට වසුන,  සිවොල්ගේ සන්නිදර්ශනය සමගින් &lt;!-- series article displays front hardcover --&gt;
| author        = [[ලෝරා ඉංග්ල්ස් වයිල්ඩර්]]
| illustrator   = [[හෙලන් සිවොල්]]&lt;ref name=LCC1/&gt; &lt;br&gt;[[ගාත් විලියම්ස්]] (1953)&lt;ref name=LCC2/&gt;
| cover_artist  = 
| country       = එක්සත් ජනපදය
|set_in= [[මොන්ට්ගමරී කෝරළය, කැන්සාස්]], 1869–70
| series        = [[ලිට්ල් හවුස් කතාමාලාව |''ලිට්ල් හවුස්'']]
| genre         = ළමා නවකතා &lt;br&gt;[[පවුල් වෘත්තාන්තය]]&lt;br /&gt;[[බටහිර (ප්‍රභේදය)|බටහිර]]
| publisher     = [[හාපර් සහ සහෝදරයෝ]]
| pub_date      = සැප්තැම්බර් 19, 1935&lt;ref name=kirkus/&gt;
| media_type    = මුද්‍රිත ([[ඝනකවර]])
| pages         = 200;&lt;ref name=LCC1/&gt; 334 pp.&lt;ref name=LCC2/&gt;
| isbn          = 
| oclc          = 18319291 &lt;!-- first edition --&gt;
| congress      = PZ7.W6461 Lit 1971&lt;ref name=LCC1/&gt;
| preceded_by   = [[ෆාමර් බෝයි]]
| followed_by   = [[ඔන් ද බෑන්ක්ස් ඔෆ් ප්ලම් ක්‍රීක්]]
}}


'''''ලිට්ල් හවුස් ඔන් ද ප්‍රෙයරි''''' යනු, [[ලෝරා ඉංග්ල්ස් වයිල්ඩර්]] විසින් රචිත සහ, 1935 වසරෙහිදී ප්‍රකාශිත ස්වයංචරිතාපදාන ළමා නවකතාවකි.&lt;ref name=&quot;google&quot;&gt;[https://books.google.com/books?id=KO0tMOWl5AEC&amp;q=little+house ලිට්ල් හවුස් ඔන් ද ප්‍රෙයරි] ගූගල් බුක්ස්&lt;/ref&gt; 

== සටහන් ==
{{notelist|25em |notes=
}}

== ආශ්‍රිත ==
{{reflist|refs=
&lt;ref name=LCC1&gt;
[http://lccn.loc.gov/35027325 &quot;Little House on the Prairie&quot;] (first edition). Library of Congress Online Catalog (catalog.loc.gov). Retrieved 2015-09-17.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=LCC2&gt;
[http://lccn.loc.gov/52007526 &quot;Little House on the Prairie&quot;]; Newly illustrated, uniform ed. LC Online Catalog. Retrieved 2015-09-17.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=kirkus&gt;
[https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/laura-ingalls-wilder/little-house-on-the-prairie &quot;Little House on the Prairie&quot;] (starred review). ''Kirkus Reviews''. September 1, 1935. Retrieved 2015-10-02. Online the review header shows a recent front cover, &quot;volume 2&quot; and &quot;illustrated by Garth Williams&quot;.&lt;/ref&gt;
}}

== බාහිර සබැඳි ==
{{Portal |Children's literature |Kansas |Novels}}
* {{FadedPage|id=20200415|name=Little House on the Prairie}}
* [http://www.littlehousebooks.com/ Little House Books] at HarperCollins Children's Books

{{Little House}}

{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් පොත්]]
[[Category:1935 American novels]]
[[Category:Children's historical novels]]
[[Category:Novels set in Kansas]]
[[Category:Novels set in Minnesota]]
[[Category:Novels set in the 1860s]]
[[Category:Novels set in the 1870s]]
[[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]]
[[Category:American novels adapted into television shows]]
[[Category:1935 children's books]]
[[Category:Children's books set in Kansas]]
[[Category:Children's books set in the 1860s]]
[[Category:Children's books set in the 1870s]]

{{book-stub}}</text>
      <sha1>p8v73etxcahblnq8mpgab11uvy7o7nl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ලිට්ල් හවුස් පොත්</title>
    <ns>15</ns>
    <id>194005</id>
    <revision>
      <id>800708</id>
      <parentid>790072</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Little House books]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ලිට්ල් හවුස් පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>790072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="ra33ztdhg7g8hu8bawbgouj1f5a1qqh" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1346679240 || 2026-04-02T05:47:11Z || Οἶδα || &lt;nowiki&gt;Moving from [[Category:Children's book series]] to [[Category:Children's books by series]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1341650533 || 2026-03-04T07:10:57Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Series of children's books]] to [[:Category:Children's book series]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1330028551 || 2025-12-29T02:59:01Z || Spiritoftheeast1993 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1097342247 || 2022-07-10T05:51:09Z || 2600:1700:F160:5E00:193A:AD58:AD52:66E0 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 665545494 || 2015-06-05T00:23:38Z || BattyBot || &lt;nowiki&gt;Fix [[:Category:Pages which use a template in place of a magic word|pages which use a template in place of a magic word]] and [[WP:AWB/GF|general fixes]] using [[Project:AWB|AWB]] (11040)&lt;/nowiki&gt;
|----
| 664979450 || 2015-06-01T06:19:24Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;fmt&lt;/nowiki&gt;
|----
| 654135835 || 2015-03-30T05:25:19Z || Robina Fox || &lt;nowiki&gt;revised category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547659713 || 2013-03-29T18:12:43Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 1 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q8599457]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 424431245 || 2011-04-16T21:47:08Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[pl:Kategoria:Książki z serii Domek na prerii]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 374204333 || 2010-07-18T22:26:33Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;Removed [[:Category:American novels]]; Adding category [[:Category:American novels by series]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 276231567 || 2009-03-10T09:26:41Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category Western novels to Western (genre) novels per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2009 March 3]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 248148734 || 2008-10-28T07:09:01Z || Goustien || &lt;nowiki&gt;categories&lt;/nowiki&gt;
|----
| 243401805 || 2008-10-06T11:00:30Z || Jc37 || &lt;nowiki&gt;cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 243401285 || 2008-10-06T10:56:48Z || Jc37 || &lt;nowiki&gt;cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 243400953 || 2008-10-06T10:54:15Z || Jc37 || &lt;nowiki&gt;cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 243290568 || 2008-10-05T22:54:30Z || Jc37 || &lt;nowiki&gt;cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 243289117 || 2008-10-05T22:48:13Z || Jc37 || &lt;nowiki&gt;cats&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>ra33ztdhg7g8hu8bawbgouj1f5a1qqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්</title>
    <ns>15</ns>
    <id>194066</id>
    <revision>
      <id>800771</id>
      <parentid>790159</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's books by series]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>790159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="285" sha1="s9jajbyikyu8h4rgmtyjsvqll9mw9i2" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1346678767 || 2026-04-02T05:41:53Z || Οἶδα || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '{{Container category}}  [[Category:Children's books| Series]] [[Category:Books by series| Children's]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>s9jajbyikyu8h4rgmtyjsvqll9mw9i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194067</id>
    <revision>
      <id>800755</id>
      <parentid>790160</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:52:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category Children's books with [[:ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්|ළමා කතා පොත්]]</comment>
      <origin>800755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137" sha1="ibdwd2fw3ldoqbv1q307z7qqandtq1x" xml:space="preserve">{{Container category}}

[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්| Series]]
[[Category:Books by series| Children's]]</text>
      <sha1>ibdwd2fw3ldoqbv1q307z7qqandtq1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800769</id>
      <parentid>800755</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Children's books by series]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137" sha1="ibdwd2fw3ldoqbv1q307z7qqandtq1x" xml:space="preserve">{{Container category}}

[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්| Series]]
[[Category:Books by series| Children's]]</text>
      <sha1>ibdwd2fw3ldoqbv1q307z7qqandtq1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා</title>
    <ns>15</ns>
    <id>194068</id>
    <revision>
      <id>800712</id>
      <parentid>790161</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Western (genre) novels]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>790161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="896" sha1="8nxfuajlakvkzjv8iwbfrrakrdfawoc" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1058967449 || 2021-12-06T17:30:48Z || Randey1970 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1034535858 || 2021-07-20T12:37:55Z || No Great Shaker || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Western (genre)]]; added [[Category:Western (genre) literature]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547874303 || 2013-03-30T20:44:15Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 2 langlinks, now provided by Wikidata on [[d:Q8912944]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 517824698 || 2012-10-14T23:35:17Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[cy:Categori:Nofelau'r Gorllewin Gwyllt]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 434450943 || 2011-06-15T18:21:15Z || Aristophanes68 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:American novels by genre]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 276231253 || 2009-03-10T09:24:43Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot: Moved from Category:Western novels. Authors:&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>8nxfuajlakvkzjv8iwbfrrakrdfawoc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194069</id>
    <revision>
      <id>800710</id>
      <parentid>790162</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Western (genre) novels]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>790162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="128" sha1="a09r2o1hzu9hk69gqblahln7v34q2og" xml:space="preserve">[[Category:Novels by genre]]
[[Category:Western (genre) literature|Novels]]
[[Category:American novels by genre]]
{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>a09r2o1hzu9hk69gqblahln7v34q2og</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා</title>
    <ns>15</ns>
    <id>194070</id>
    <revision>
      <id>800762</id>
      <parentid>790163</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:American novels by series]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>790163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1206" sha1="1coxwsa0rf0nsxar4qe921vgtcgylcs" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 848514619 || 2018-07-02T12:11:17Z || Hiddenstranger || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 729991702 || 2016-07-16T00:19:28Z || JarrahTree || &lt;nowiki&gt;add&lt;/nowiki&gt;
|----
| 501988729 || 2012-07-13T02:27:00Z || Aristophanes68 || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:American novels]]: &quot;series&quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 459760784 || 2011-11-09T06:01:52Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Novels by genre and series]]; added [[Category:Novels by country and series]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 459760758 || 2011-11-09T06:01:31Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Novel series]]; added [[Category:Novels by genre and series]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 405051699 || 2010-12-30T20:37:16Z || Aristophanes68 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Novel series]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 405045477 || 2010-12-30T19:56:45Z || Goustien || &lt;nowiki&gt;category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 377254100 || 2010-08-05T06:11:28Z || Aristophanes68 || &lt;nowiki&gt;Adding category [[:Category:Novel series]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 374204096 || 2010-07-18T22:24:42Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;made cat&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>1coxwsa0rf0nsxar4qe921vgtcgylcs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194071</id>
    <revision>
      <id>800760</id>
      <parentid>790164</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:American novels by series]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>790164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="05epa10alwlwmmiiuuo90cod8tgydh7" xml:space="preserve">{{container}}

[[Category:American novels|series]]
[[Category:Novels by country and series]]
{{portal|United States|Novels}}</text>
      <sha1>05epa10alwlwmmiiuuo90cod8tgydh7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>උත්තරීතර මහානායක හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194634</id>
    <revision>
      <id>800821</id>
      <parentid>795228</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20993" sha1="qozycp48kv4hx0bpwzwldmy8mc2rxsg" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post            = උත්තරීතර මහානායක හිමි
| body             = ශ්‍රී ලංකාව
| native_name      =&lt;small&gt;Supreme Mahanayaka of Sri Lanka&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;(Supreme Patriarch of Sri Lanka)&lt;br&gt; for the Amarapura Sangha Council&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;உத்தரீதர மகாநாயக்க தேரர் - இலங்கை&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;{{lang|th-Latn|උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව}}&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|flag =
|flagsize =
|flagborder =
|flagcaption =
| insignia         = File:logo of supreme mahanyaka.jpg 
| insigniasize     = 120px
| insigniacaption  = උත්තරීතර මහනාහිමි ධුරයේ විජිනිපත් ලාංඡනය 
| image            = Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| alt = 
| imagesize        = 230px
| caption          = වත්මන් ධුරය දරන&lt;br&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| incumbent        = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි]]
| incumbentsince   = 2024 නොවැම්බර් 26
| type = බෞද්ධ භික්ෂු තනතුරු
| status = නිකායේ ඉහළම ධුරය
| department = 
| style            = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර 
| member_of = අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| reports_to  = 
| residence        = ●අමරපුර මහා නිකායේ සංඝ මූලස්ථාන කාර්යාලය - වැල්ලවත්ත,කොළඹ 06&lt;br&gt;●ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය - බළංගොඩ 
| nominator        = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| appointer        = [[ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති]]
| appointer_qualified = 
| termlength       = ජීවිතාන්තය දක්වා
| termlength_qualified = 
| constituting_instrument = 
| precursor = 
| formation        = 1969
| first  = [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
| abolished = 
| succession = 
| abbreviation = 
| unofficial_names = 
| deputy = 
| salary = 
| website          = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' නැතහොත් '''අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' ({{langx|en|Supreme Mahanayaka Thero of Sri Lanka, for The Amarapura Sangha Council}}) යනු අනු පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ ඉහළම ප්‍රධානී තනතුර වේ.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නිකායන් තුනෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කරනු ලබයි.උත්තරීතර මහානායක පදවිය අමරපුර නිකාය සතුව පමණක් පවතින සුවිශේෂ පදිවියකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහා නායක මහා මහෝපාධ්‍යාය අග්ගමහා පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහළ චන්දසිරි මහනාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2021/07/31/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි මූලාරම්භය==
අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමරපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය.එහිදී &quot;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව&quot; පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උපසම්පදා උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්]] පත් කරන ලදී.උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.ප්‍රථම උත්තරීතර මහානායක ධුරය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය හිමියන් වෙත පළමුව ප්‍රධානය කිරීමට එකඟත්වය පළ වූ නමුත් උන්වහන්සේ එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුකොටගෙන [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි]]යන් එම ධුරයට පත් වීම සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-09-10 |title=දහඅට වසරකට පෙර අපවත් වී වදාළ මඩිහේ මහානාහිමිපාණෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B6%85%E0%B6%A7-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%85%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%AF%E0%B7%85-%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B7%84-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%B4%E0%B6%AB/2-598708 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=බුදුබව පැතූ බලංගොඩ මහානායක හාමුදුරුවෝ |url=https://e-thaksalawa.moe.gov.lk/lcms/pluginfile.php/22271/mod_resource/content/1/sg9_bud_chap11.pdf |website=e-thaksalawa.moe.gov.lk}}&lt;/ref&gt;

උත්තරීතර මහානායක ධුරයට සෑම විටම පත් වන්නේ අමරපුර නිකායේ පාර්ශ්වය 22 න් එක් පාර්ශ්වයක් නියෝජනය කරනු ලබන මහානායක හිමිනමකි.උන්වහන්සේ අනික් නිකායන් වල සහ අමරපුර සංඝ සභාවේ නිලධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ බහුතර කැමැත්ත මත සිදු වේ.බොහෝ විට කිසියම් උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් අපවත් වූ පසු පුරප්පාඩුවන උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා පත්වන්නේ ඒ වනවිට අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරනු ලබන මහානායක හිමියන් ය.නමුත් එය නීතියක් නොවන අතර අමරපුර සංඝ සභාවේ නිළධාරී මණ්ඩලයේ සමාජික භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හා තෝරාගනු ලබන මහානායක හිමි නමගේ කැමැත්ත අකමැත්ත මත ඒ තීරණය වෙනස් වීමට ඉඩකඩ තිබේ.ඒ අනුව IV වන උත්තරීතර මහානායක ධුරය දක්වාම පිළිවෙලින් සභාපති හිමි නම මීළඟ උත්තරීතර මහානායක ධුරය පත් වුන නමුත් වර්තමාන V වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් පත්වන්නේ මීට පෙර අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය නොදරා සෘජුවම උත්තරීතර මහානායක පදවිය උදෙසා තේරීපත්වූ ප්‍රථම මහානායක හිමි ලෙසය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-11-26 |title=මෛත්‍රී මූර්ති හිමි අමරපුර මහා නිකායේ මහානායක ධුරයට |url=https://sinhala.adaderana.lk/news/203763 |website=adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි වැදගත්කම==
මෙම උත්තරීතර මහානායක පදවිය සඳහා ජේෂ්ඨ හිමිනමක් තෝරාපත්කරගත් පසු තනතුර පිළිබඳව අක්තපත්‍ර භාර දීම සෑම විටම ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා විසින් සිදු කිරීම සම්ප්‍රදාය වේ.එසේ අක්තපත්‍ර පිරිනැමීම මගින් නිල වශයෙන් පුරප්පාඩුව පැවති උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා නව උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් පත්වන අතර උන්වහන්සේ පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් සමස්ත අමරපුර සංඝ සභාවේ ම ප්‍රධානී ලෙස කටයුතු කරනු ලබයි.වැදගත් රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන උත්සව වලදී දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කිරීම,අමරපුර සංඝ සභාව විසින් ගනු ලබන තීරණ අවසන් වරට තහවුරු කිරීම ආදී බොහෝ කටයුතු සදහා මෙමගින් උන්වහන්සේට අවසර ලැබේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-05-30 |title=1939-2023 දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනායක මාහිමි |url=https://sinhalasangha.wordpress.com/2023/05/30/1939-2023-%e0%b6%af%e0%b7%9c%e0%b6%a9%e0%b6%b8%e0%b7%8a%e0%b6%b4%e0%b7%84%e0%b6%bd-%e0%b6%a0%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%af%e0%b7%83%e0%b7%92%e0%b6%bb%e0%b7%92-%e0%b6%b8%e0%b7%84%e0%b6%b1%e0%b7%8f/ |website=sinhalasangha.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වෙත පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2022/01/17/tmp.asp?ID=news02 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==විජිනිපත් ලාංඡනය==
උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ නිල ලාංඡනය විජිනිපත වන අතර එය උත්තරීතර මහානායක හිමියන් නියෝජනය කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයා විසින් නව උත්තරීතර මහානායක හිමියන් වෙත අක්තපත්‍ර පිරිනැමීමෙන් පසුව බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍යවරයා හෝ බුද්ධශාසන අමාත්‍යවරයා නිල විජිනිපත මහානායක හිමියන් වෙත ප්‍රධානය කිරීම සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදාය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2017-08-03 |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබද ශ්‍රී සන්නස් පත්‍ර පිළිගැන්වීමේ පුණ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://siyathanews.lk/archives/94 |website=siyathanews.lk}}&lt;/ref&gt;

විජිනිපත එක් එක් මහානායක හිමියන්ට අනුව කුඩා වෙනස්කම් සහිතව නිර්මාණය විය හැකි වුවත් සමස්තයක් ලෙස බෝ පතක හැඩැතිව බෝ තුඩ කෙළවර ඇල්ලීමේ මිටකින් යුතුව විජිනිපතෙහි මැද අමරපුර සංඝ සභාවේ නිල ලාංඡනය සහ ඊට පහළින් කුඩා සිංහල අකුරින් &quot;උත්තරීතර මහානායක පදවිය&quot; යන්න නිර්මාණය කර පැවතීම දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක අග්ගමහා පණ්ඩිත දවුල්දෙණ ඤාණිස්සර මහා නාහිමි 101 වන ජන්ම සංවත්සරය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2016/01/02/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

== උත්තරීතර මහානායක හිමි ලැයිස්තුව ==

පහතින් දැක්වෙන්නේ මේ දක්වා තේරී පත්ව ඇති මහානායක හිමිවරුන් සහ උන්වහන්සේලා පිළිබඳව සංක්ෂිප්ත විස්තරයකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-03-25 |title=අමරපුර මහානිකාය තෙදවත් කළ කොටුගොඩ මහ නා හිමි |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B6%9A%E0%B6%BA-%E0%B6%AD%E0%B6%AF%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%9A%E0%B6%A7%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8/2-587877 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;

{|width=100% class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=3% |අංකය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=10%|පින්තූරය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=24%|නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=7%|ගිහි නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය ආරම්භය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය අවසානය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|නිකාය පාර්ශවය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|[[File:madihe pannasiha thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;| බෙන්සන් විල්මට්
|align=&quot;center&quot;|1969 ජූලි මස 13
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස 09
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය 
|align=&quot;center&quot;|මහරගම ශ්‍රී වජිරඤාණ භික්ෂු පුහුණු ධර්මායතනය
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|align=&quot;center&quot;|[[File:davuldena gnanissara.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි|දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|කිරිබද්දන මුදියන්සේ 
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස
|align=&quot;center&quot;|2017 අප්‍රේල් 03
|align=&quot;center&quot;|උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
|align=&quot;center&quot;|පාගොඩ ශ්‍රී විද්‍යාවිජයාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|[[File:kotugoda dhammawasa.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි|කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සිරිමෙවන් රොද්‍රිගු 
|align=&quot;center&quot;|2017 අගෝස්තු මස
|align=&quot;center&quot;|2021 මාර්තු 22
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර පාර්ශ්වය
|align=&quot;center&quot;|ගල්කිස්ස ශ්‍රී ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|[[File:dodampahala chandhrasiri.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සුගුණදාස
|align=&quot;center&quot;|2021 ජූලි 20
|align=&quot;center&quot;|2023 මැයි 16
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;| කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|align=&quot;center&quot;|[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම 
|align=&quot;center&quot;|2024 නොවැම්බර් මස 26
|align=&quot;center&quot;|වර්තමානය 
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;|බළංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය 
|}

==අමතර ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
*[[රාමඤ්ඤ නිකාය]]
*[[සියම් මහ නිකාය]]
*[[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය]]
*[[සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවය]]
*[[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු}}</text>
      <sha1>qozycp48kv4hx0bpwzwldmy8mc2rxsg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800822</id>
      <parentid>800821</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20880" sha1="icgftchb47lw5jgomtlqbtr92uace25" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post            = උත්තරීතර මහානායක හිමි
| body             = ශ්‍රී ලංකාව
| native_name      =&lt;small&gt;Supreme Mahanayaka of Sri Lanka&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;(Supreme Patriarch of Sri Lanka)&lt;br&gt; for the Amarapura Sangha Council&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;உத்தரீதர மகாநாயக்க தேரர் - இலங்கை&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt;{{lang|th-Latn|උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව}}&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|flag =
|flagsize =
|flagborder =
|flagcaption =
| insignia         = File:logo of supreme mahanyaka.jpg 
| insigniasize     = 100px
| insigniacaption  = උත්තරීතර මහනාහිමි ධුරයේ විජිනිපත් ලාංඡනය 
| image            = Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| alt = 
| imagesize        = 230px
| caption          = වත්මන් ධුරය දරන&lt;br&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| incumbent        = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]]
| incumbentsince   = 2024 නොවැම්බර් 26
| type = බෞද්ධ භික්ෂු තනතුරු
| status = නිකායේ ඉහළම ධුරය
| department = 
| style            = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර 
| member_of = අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| reports_to  = 
| residence        = ●අමරපුර මහා නිකායේ සංඝ මූලස්ථාන කාර්යාලය - වැල්ලවත්ත,කොළඹ 06&lt;br&gt;●ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය - බළංගොඩ 
| nominator        = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| appointer        = [[ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති]]
| appointer_qualified = 
| termlength       = ජීවිතාන්තය දක්වා
| termlength_qualified = 
| constituting_instrument = 
| precursor = 
| formation        = 1969
| first  = [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
| abolished = 
| succession = 
| abbreviation = 
| unofficial_names = 
| deputy = 
| salary = 
| website          = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' නැතහොත් '''අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' ({{langx|en|Supreme Mahanayaka Thero of Sri Lanka, for The Amarapura Sangha Council}}) යනු අනු පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ ඉහළම ප්‍රධානී තනතුර වේ.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නිකායන් තුනෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කරනු ලබයි.උත්තරීතර මහානායක පදවිය අමරපුර නිකාය සතුව පමණක් පවතින සුවිශේෂ පදිවියකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහා නායක මහා මහෝපාධ්‍යාය අග්ගමහා පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහළ චන්දසිරි මහනාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2021/07/31/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි මූලාරම්භය==
අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමරපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය.එහිදී &quot;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව&quot; පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උපසම්පදා උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්]] පත් කරන ලදී.උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.ප්‍රථම උත්තරීතර මහානායක ධුරය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය හිමියන් වෙත පළමුව ප්‍රධානය කිරීමට එකඟත්වය පළ වූ නමුත් උන්වහන්සේ එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුකොටගෙන [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි]]යන් එම ධුරයට පත් වීම සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-09-10 |title=දහඅට වසරකට පෙර අපවත් වී වදාළ මඩිහේ මහානාහිමිපාණෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B6%85%E0%B6%A7-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%85%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%AF%E0%B7%85-%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B7%84-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%B4%E0%B6%AB/2-598708 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=බුදුබව පැතූ බලංගොඩ මහානායක හාමුදුරුවෝ |url=https://e-thaksalawa.moe.gov.lk/lcms/pluginfile.php/22271/mod_resource/content/1/sg9_bud_chap11.pdf |website=e-thaksalawa.moe.gov.lk}}&lt;/ref&gt;

උත්තරීතර මහානායක ධුරයට සෑම විටම පත් වන්නේ අමරපුර නිකායේ පාර්ශ්වය 22 න් එක් පාර්ශ්වයක් නියෝජනය කරනු ලබන මහානායක හිමිනමකි.උන්වහන්සේ අනික් නිකායන් වල සහ අමරපුර සංඝ සභාවේ නිලධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ බහුතර කැමැත්ත මත සිදු වේ.බොහෝ විට කිසියම් උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් අපවත් වූ පසු පුරප්පාඩුවන උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා පත්වන්නේ ඒ වනවිට අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරනු ලබන මහානායක හිමියන් ය.නමුත් එය නීතියක් නොවන අතර අමරපුර සංඝ සභාවේ නිළධාරී මණ්ඩලයේ සමාජික භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හා තෝරාගනු ලබන මහානායක හිමි නමගේ කැමැත්ත අකමැත්ත මත ඒ තීරණය වෙනස් වීමට ඉඩකඩ තිබේ.ඒ අනුව IV වන උත්තරීතර මහානායක ධුරය දක්වාම පිළිවෙලින් සභාපති හිමි නම මීළඟ උත්තරීතර මහානායක ධුරය පත් වුන නමුත් වර්තමාන V වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් පත්වන්නේ මීට පෙර අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය නොදරා සෘජුවම උත්තරීතර මහානායක පදවිය උදෙසා තේරීපත්වූ ප්‍රථම මහානායක හිමි ලෙසය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-11-26 |title=මෛත්‍රී මූර්ති හිමි අමරපුර මහා නිකායේ මහානායක ධුරයට |url=https://sinhala.adaderana.lk/news/203763 |website=adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි වැදගත්කම==
මෙම උත්තරීතර මහානායක පදවිය සඳහා ජේෂ්ඨ හිමිනමක් තෝරාපත්කරගත් පසු තනතුර පිළිබඳව අක්තපත්‍ර භාර දීම සෑම විටම ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා විසින් සිදු කිරීම සම්ප්‍රදාය වේ.එසේ අක්තපත්‍ර පිරිනැමීම මගින් නිල වශයෙන් පුරප්පාඩුව පැවති උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා නව උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් පත්වන අතර උන්වහන්සේ පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් සමස්ත අමරපුර සංඝ සභාවේ ම ප්‍රධානී ලෙස කටයුතු කරනු ලබයි.වැදගත් රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන උත්සව වලදී දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කිරීම,අමරපුර සංඝ සභාව විසින් ගනු ලබන තීරණ අවසන් වරට තහවුරු කිරීම ආදී බොහෝ කටයුතු සදහා මෙමගින් උන්වහන්සේට අවසර ලැබේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-05-30 |title=1939-2023 දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනායක මාහිමි |url=https://sinhalasangha.wordpress.com/2023/05/30/1939-2023-%e0%b6%af%e0%b7%9c%e0%b6%a9%e0%b6%b8%e0%b7%8a%e0%b6%b4%e0%b7%84%e0%b6%bd-%e0%b6%a0%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%af%e0%b7%83%e0%b7%92%e0%b6%bb%e0%b7%92-%e0%b6%b8%e0%b7%84%e0%b6%b1%e0%b7%8f/ |website=sinhalasangha.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වෙත පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2022/01/17/tmp.asp?ID=news02 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==විජිනිපත් ලාංඡනය==
උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ නිල ලාංඡනය විජිනිපත වන අතර එය උත්තරීතර මහානායක හිමියන් නියෝජනය කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයා විසින් නව උත්තරීතර මහානායක හිමියන් වෙත අක්තපත්‍ර පිරිනැමීමෙන් පසුව බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍යවරයා හෝ බුද්ධශාසන අමාත්‍යවරයා නිල විජිනිපත මහානායක හිමියන් වෙත ප්‍රධානය කිරීම සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදාය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2017-08-03 |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබද ශ්‍රී සන්නස් පත්‍ර පිළිගැන්වීමේ පුණ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://siyathanews.lk/archives/94 |website=siyathanews.lk}}&lt;/ref&gt;

විජිනිපත එක් එක් මහානායක හිමියන්ට අනුව කුඩා වෙනස්කම් සහිතව නිර්මාණය විය හැකි වුවත් සමස්තයක් ලෙස බෝ පතක හැඩැතිව බෝ තුඩ කෙළවර ඇල්ලීමේ මිටකින් යුතුව විජිනිපතෙහි මැද අමරපුර සංඝ සභාවේ නිල ලාංඡනය සහ ඊට පහළින් කුඩා සිංහල අකුරින් &quot;උත්තරීතර මහානායක පදවිය&quot; යන්න නිර්මාණය කර පැවතීම දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක අග්ගමහා පණ්ඩිත දවුල්දෙණ ඤාණිස්සර මහා නාහිමි 101 වන ජන්ම සංවත්සරය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2016/01/02/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

== උත්තරීතර මහානායක හිමි ලැයිස්තුව ==

පහතින් දැක්වෙන්නේ මේ දක්වා තේරී පත්ව ඇති මහානායක හිමිවරුන් සහ උන්වහන්සේලා පිළිබඳව සංක්ෂිප්ත විස්තරයකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-03-25 |title=අමරපුර මහානිකාය තෙදවත් කළ කොටුගොඩ මහ නා හිමි |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B6%9A%E0%B6%BA-%E0%B6%AD%E0%B6%AF%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%9A%E0%B6%A7%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8/2-587877 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;

{|width=100% class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=3% |අංකය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=10%|පින්තූරය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=24%|නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=7%|ගිහි නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය ආරම්භය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය අවසානය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|නිකාය පාර්ශවය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|[[File:madihe pannasiha thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;| බෙන්සන් විල්මට්
|align=&quot;center&quot;|1969 ජූලි මස 13
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස 09
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය 
|align=&quot;center&quot;|මහරගම ශ්‍රී වජිරඤාණ භික්ෂු පුහුණු ධර්මායතනය
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|align=&quot;center&quot;|[[File:davuldena gnanissara.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි|දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|කිරිබද්දන මුදියන්සේ 
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස
|align=&quot;center&quot;|2017 අප්‍රේල් 03
|align=&quot;center&quot;|උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
|align=&quot;center&quot;|පාගොඩ ශ්‍රී විද්‍යාවිජයාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|[[File:kotugoda dhammawasa.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි|කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සිරිමෙවන් රොද්‍රිගු 
|align=&quot;center&quot;|2017 අගෝස්තු මස
|align=&quot;center&quot;|2021 මාර්තු 22
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර පාර්ශ්වය
|align=&quot;center&quot;|ගල්කිස්ස ශ්‍රී ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|[[File:dodampahala chandhrasiri.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සුගුණදාස
|align=&quot;center&quot;|2021 ජූලි 20
|align=&quot;center&quot;|2023 මැයි 16
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;| කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|align=&quot;center&quot;|[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම 
|align=&quot;center&quot;|2024 නොවැම්බර් මස 26
|align=&quot;center&quot;|වර්තමානය 
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;|බළංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය 
|}

==අමතර ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
*[[රාමඤ්ඤ නිකාය]]
*[[සියම් මහ නිකාය]]
*[[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය]]
*[[සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවය]]
*[[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු}}</text>
      <sha1>icgftchb47lw5jgomtlqbtr92uace25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800828</id>
      <parentid>800822</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:20:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20835" sha1="dewx987x8n0e9hbq5r0618fw3qx3gdr" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post            = &lt;big&gt;උත්තරීතර මහානායක හිමි&lt;/big&gt;
| body             =&lt;big&gt; ශ්‍රී ලංකාව&lt;/big&gt;
| native_name      =&lt;big&gt;Supreme Mahanayaka of Sri Lanka&lt;/big&gt;&lt;br&gt;உத்தரீதர மகாநாயக்க தேரர் - இலங்கை&lt;br&gt;&lt;small&gt;{{lang|th-Latn|උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව}}&lt;/small&gt;&lt;br&gt;(Supreme Patriarch of Sri Lanka)&lt;br&gt; for the Amarapura Sangha Council
|flag =
|flagsize =
|flagborder =
|flagcaption =
| insignia         = File:logo of supreme mahanyaka.jpg 
| insigniasize     = 100px
| insigniacaption  = විජිනිපත් ලාංඡනය&lt;br&gt;උත්තරීතර මහානායක ධුරය 
| image            = Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| alt = 
| imagesize        = 230px
| caption          = වත්මන් ධුරය දරන&lt;br&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| incumbent        = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]]
| incumbentsince   = 2024 නොවැම්බර් 26
| type = බෞද්ධ භික්ෂු තනතුරු
| status = නිකායේ ඉහළම ධුරය
| department = 
| style            = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර 
| member_of = අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| reports_to  = 
| residence        = ●අමරපුර මහා නිකායේ සංඝ මූලස්ථාන කාර්යාලය - වැල්ලවත්ත,කොළඹ 06&lt;br&gt;●ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය - බළංගොඩ 
| nominator        = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| appointer        = [[ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති]]
| appointer_qualified = 
| termlength       = ජීවිතාන්තය දක්වා
| termlength_qualified = 
| constituting_instrument = 
| precursor = 
| formation        = 1969
| first  = [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
| abolished = 
| succession = 
| abbreviation = 
| unofficial_names = 
| deputy = 
| salary = 
| website          = 
}}

'''ශ්‍රී ලංකාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' නැතහොත් '''අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි''' ({{langx|en|Supreme Mahanayaka Thero of Sri Lanka, for The Amarapura Sangha Council}}) යනු අනු පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ ඉහළම ප්‍රධානී තනතුර වේ.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නිකායන් තුනෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කරනු ලබයි.උත්තරීතර මහානායක පදවිය අමරපුර නිකාය සතුව පමණක් පවතින සුවිශේෂ පදිවියකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහා නායක මහා මහෝපාධ්‍යාය අග්ගමහා පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහළ චන්දසිරි මහනාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2021/07/31/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි මූලාරම්භය==
අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමරපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය.එහිදී &quot;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව&quot; පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උපසම්පදා උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්]] පත් කරන ලදී.උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.ප්‍රථම උත්තරීතර මහානායක ධුරය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය හිමියන් වෙත පළමුව ප්‍රධානය කිරීමට එකඟත්වය පළ වූ නමුත් උන්වහන්සේ එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුකොටගෙන [[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි]]යන් එම ධුරයට පත් වීම සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-09-10 |title=දහඅට වසරකට පෙර අපවත් වී වදාළ මඩිහේ මහානාහිමිපාණෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B6%85%E0%B6%A7-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%85%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B7%80-%E0%B7%80%E0%B6%AF%E0%B7%85-%E0%B6%B8%E0%B6%A9%E0%B7%84-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%B4%E0%B6%AB/2-598708 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=බුදුබව පැතූ බලංගොඩ මහානායක හාමුදුරුවෝ |url=https://e-thaksalawa.moe.gov.lk/lcms/pluginfile.php/22271/mod_resource/content/1/sg9_bud_chap11.pdf |website=e-thaksalawa.moe.gov.lk}}&lt;/ref&gt;

උත්තරීතර මහානායක ධුරයට සෑම විටම පත් වන්නේ අමරපුර නිකායේ පාර්ශ්වය 22 න් එක් පාර්ශ්වයක් නියෝජනය කරනු ලබන මහානායක හිමිනමකි.උන්වහන්සේ අනික් නිකායන් වල සහ අමරපුර සංඝ සභාවේ නිලධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ බහුතර කැමැත්ත මත සිදු වේ.බොහෝ විට කිසියම් උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් අපවත් වූ පසු පුරප්පාඩුවන උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා පත්වන්නේ ඒ වනවිට අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරනු ලබන මහානායක හිමියන් ය.නමුත් එය නීතියක් නොවන අතර අමරපුර සංඝ සභාවේ නිළධාරී මණ්ඩලයේ සමාජික භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ හා තෝරාගනු ලබන මහානායක හිමි නමගේ කැමැත්ත අකමැත්ත මත ඒ තීරණය වෙනස් වීමට ඉඩකඩ තිබේ.ඒ අනුව IV වන උත්තරීතර මහානායක ධුරය දක්වාම පිළිවෙලින් සභාපති හිමි නම මීළඟ උත්තරීතර මහානායක ධුරය පත් වුන නමුත් වර්තමාන V වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් පත්වන්නේ මීට පෙර අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය නොදරා සෘජුවම උත්තරීතර මහානායක පදවිය උදෙසා තේරීපත්වූ ප්‍රථම මහානායක හිමි ලෙසය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-11-26 |title=මෛත්‍රී මූර්ති හිමි අමරපුර මහා නිකායේ මහානායක ධුරයට |url=https://sinhala.adaderana.lk/news/203763 |website=adaderana.lk}}&lt;/ref&gt;

==තනතුරෙහි වැදගත්කම==
මෙම උත්තරීතර මහානායක පදවිය සඳහා ජේෂ්ඨ හිමිනමක් තෝරාපත්කරගත් පසු තනතුර පිළිබඳව අක්තපත්‍ර භාර දීම සෑම විටම ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා විසින් සිදු කිරීම සම්ප්‍රදාය වේ.එසේ අක්තපත්‍ර පිරිනැමීම මගින් නිල වශයෙන් පුරප්පාඩුව පැවති උත්තරීතර මහානායක ධුරය සඳහා නව උත්තරීතර මහානායක හිමි නමක් පත්වන අතර උන්වහන්සේ පාර්ශ්ව 22 කින් යුත් සමස්ත අමරපුර සංඝ සභාවේ ම ප්‍රධානී ලෙස කටයුතු කරනු ලබයි.වැදගත් රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන උත්සව වලදී දේශීය හා විදේශීය වශයෙන් අමරපුර නිකාය නියෝජනය කිරීම,අමරපුර සංඝ සභාව විසින් ගනු ලබන තීරණ අවසන් වරට තහවුරු කිරීම ආදී බොහෝ කටයුතු සදහා මෙමගින් උන්වහන්සේට අවසර ලැබේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-05-30 |title=1939-2023 දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනායක මාහිමි |url=https://sinhalasangha.wordpress.com/2023/05/30/1939-2023-%e0%b6%af%e0%b7%9c%e0%b6%a9%e0%b6%b8%e0%b7%8a%e0%b6%b4%e0%b7%84%e0%b6%bd-%e0%b6%a0%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%af%e0%b7%83%e0%b7%92%e0%b6%bb%e0%b7%92-%e0%b6%b8%e0%b7%84%e0%b6%b1%e0%b7%8f/ |website=sinhalasangha.wordpress.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වෙත පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2022/01/17/tmp.asp?ID=news02 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

==විජිනිපත් ලාංඡනය==
උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ නිල ලාංඡනය විජිනිපත වන අතර එය උත්තරීතර මහානායක හිමියන් නියෝජනය කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයා විසින් නව උත්තරීතර මහානායක හිමියන් වෙත අක්තපත්‍ර පිරිනැමීමෙන් පසුව බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍යවරයා හෝ බුද්ධශාසන අමාත්‍යවරයා නිල විජිනිපත මහානායක හිමියන් වෙත ප්‍රධානය කිරීම සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදාය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2017-08-03 |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නායක පදවිය පිළිබද ශ්‍රී සන්නස් පත්‍ර පිළිගැන්වීමේ පුණ්‍ය මහෝත්සවය |url=https://siyathanews.lk/archives/94 |website=siyathanews.lk}}&lt;/ref&gt;

විජිනිපත එක් එක් මහානායක හිමියන්ට අනුව කුඩා වෙනස්කම් සහිතව නිර්මාණය විය හැකි වුවත් සමස්තයක් ලෙස බෝ පතක හැඩැතිව බෝ තුඩ කෙළවර ඇල්ලීමේ මිටකින් යුතුව විජිනිපතෙහි මැද අමරපුර සංඝ සභාවේ නිල ලාංඡනය සහ ඊට පහළින් කුඩා සිංහල අකුරින් &quot;උත්තරීතර මහානායක පදවිය&quot; යන්න නිර්මාණය කර පැවතීම දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක අග්ගමහා පණ්ඩිත දවුල්දෙණ ඤාණිස්සර මහා නාහිමි 101 වන ජන්ම සංවත්සරය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2016/01/02/tmp.asp?ID=fea01 |website=budusarana.lk}}&lt;/ref&gt;

== උත්තරීතර මහානායක හිමි ලැයිස්තුව ==

පහතින් දැක්වෙන්නේ මේ දක්වා තේරී පත්ව ඇති මහානායක හිමිවරුන් සහ උන්වහන්සේලා පිළිබඳව සංක්ෂිප්ත විස්තරයකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2021-03-25 |title=අමරපුර මහානිකාය තෙදවත් කළ කොටුගොඩ මහ නා හිමි |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B6%9A%E0%B6%BA-%E0%B6%AD%E0%B6%AF%E0%B7%80%E0%B6%AD-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%9A%E0%B6%A7%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%84-%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%B8/2-587877 |website=lankadeepa.lk}}&lt;/ref&gt;

{|width=100% class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=3% |අංකය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=10%|පින්තූරය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=24%|නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=7%|ගිහි නාමය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය ආරම්භය 
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=12%|ධුරය අවසානය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|නිකාය පාර්ශවය
! style=&quot;background-color:#F0DC82&quot; width=14%|විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|1
|align=&quot;center&quot;|[[File:madihe pannasiha thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි|මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;| බෙන්සන් විල්මට්
|align=&quot;center&quot;|1969 ජූලි මස 13
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස 09
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය 
|align=&quot;center&quot;|මහරගම ශ්‍රී වජිරඤාණ භික්ෂු පුහුණු ධර්මායතනය
|-
|align=&quot;center&quot;|2
|align=&quot;center&quot;|[[File:davuldena gnanissara.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දවුල්දෙන ඤාණිස්සර හිමි|දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|කිරිබද්දන මුදියන්සේ 
|align=&quot;center&quot;|2003 සැප්තැම්බර් මස
|align=&quot;center&quot;|2017 අප්‍රේල් 03
|align=&quot;center&quot;|උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
|align=&quot;center&quot;|පාගොඩ ශ්‍රී විද්‍යාවිජයාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|3
|align=&quot;center&quot;|[[File:kotugoda dhammawasa.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි|කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සිරිමෙවන් රොද්‍රිගු 
|align=&quot;center&quot;|2017 අගෝස්තු මස
|align=&quot;center&quot;|2021 මාර්තු 22
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර පාර්ශ්වය
|align=&quot;center&quot;|ගල්කිස්ස ශ්‍රී ධර්මපාලාරාම විහාරස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|4
|align=&quot;center&quot;|[[File:dodampahala chandhrasiri.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|සුගුණදාස
|align=&quot;center&quot;|2021 ජූලි 20
|align=&quot;center&quot;|2023 මැයි 16
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;| කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානය 
|-
|align=&quot;center&quot;|5
|align=&quot;center&quot;|[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|60px]]
|align=&quot;center&quot;|[[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි|කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී මහානායක හිමි]]
|align=&quot;center&quot;|ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම 
|align=&quot;center&quot;|2024 නොවැම්බර් මස 26
|align=&quot;center&quot;|වර්තමානය 
|align=&quot;center&quot;|අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
|align=&quot;center&quot;|බළංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යාතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය 
|}

==අමතර ලිපි==
*[[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
*[[රාමඤ්ඤ නිකාය]]
*[[සියම් මහ නිකාය]]
*[[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය]]
*[[සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවය]]
*[[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}{{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු}}</text>
      <sha1>dewx987x8n0e9hbq5r0618fw3qx3gdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:American young adult novels</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194690</id>
    <revision>
      <id>800767</id>
      <parentid>791951</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:13:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category American children's novels with [[:ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා|ඇමරිකානු ළමා නවකතා]]</comment>
      <origin>800767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="295" sha1="p31l5dtqf0n7g5judx0kejx6ud2n2l0" xml:space="preserve">{{CatAutoTOC}}{{Category see also|American writers of young adult novels|American writers of young adult literature}}
[[Category:Young adult novels]]
[[Category:American novels by genre|Young adult]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ළමා නවකතා| Young adult]]</text>
      <sha1>p31l5dtqf0n7g5judx0kejx6ud2n2l0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Young adult novel series</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194694</id>
    <revision>
      <id>800742</id>
      <parentid>791955</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category Children's book series with [[:ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා|ළමා කතා පොත් මාලා]]</comment>
      <origin>800742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="398" sha1="oyrg2l8ikprb074qgo6jt1181vqaxxf" xml:space="preserve">This category is for articles about young adult novel series, that is, about the series as a whole. For categories named for a series, containing articles about individual novels etc., see [[:Category:Young adult novels by series]].


[[Category:Young adult novels| ]]
[[Category:Novel series by genre]]
[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා| ]]
{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>oyrg2l8ikprb074qgo6jt1181vqaxxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195700</id>
    <revision>
      <id>800788</id>
      <parentid>799140</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10402" sha1="7gnofq683bgp5n1cnv0u5nv97w8st4t" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති &lt;br&gt;&lt;small&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි&lt;/small&gt;
| native_name        = &lt;small&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
| native_name_lang   = en
| image              = Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති තෙරණුවෝ''' (උපත 1948 ඔක්තෝබර් 1) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා [[අමරපුර නිකාය|අමරපුර නිකායයේ]] [[උත්තරීතර මහානායක හිමි|මහානායක හිමි]] ලෙස කටයුතු කරති.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=106448 | title='Sannas Pathra' presented to new Chief Prelate of Amarapura Nikaya| date=10 March 2025|language=en|website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ 2025 මාර්තු 10 දින ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ 5 වැනි උත්තරීතර මහානායක තෙර ලෙස පත් කරන ලදී. ඒ අවස්ථාවේ දී [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිතුමා විසින් කොළඹදී පැවති විධිමත් උත්සවයක දී උන්වහන්සේ වෙත ''සන්නස් පත්‍රය'' ප්‍රදානය කරන ලදී.&lt;ref name=ft&gt;[https://www.ft.lk/news/President-confers-Sannas-Pathraya-to-new-Mahanayaka-Thero-of-Sri-Lanka-Amarapura-Maha-Nikaya/56-774100 President confers ‘Sannas Pathraya’], Daily FT&lt;/ref&gt;

අමරපුර නිකායේ රස්සාගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් ලෙසත්, [[බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන|බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනහි]] ප්‍රධානාචාර්ය හා විහාරාධිපති ලෙසත් උන්වහන්සේ කටයුතු කර තිබූ අතර, අනතුරුව අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ මහානායක හිමියන් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;[https://lankanewsweb.net/archives/58322/president-wickremesinghe-visits-balangoda-sri-dharmananda-vidyayathana-pirivena-announces-new-initiatives-for-buddhist-education/ President Ranil Wickremesinghe visited Balangoda Sri Dharmananda Vidyayathana Pirivena], Lanka News Web&lt;/ref&gt;

කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක හිමියන් 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූහ. 1962 වර්ෂයේ දී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමියන්ගේ]] අනුශාසනා යටතේ උන්වහන්සේ පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ.&lt;ref name=ft/&gt;

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>7gnofq683bgp5n1cnv0u5nv97w8st4t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800792</id>
      <parentid>800788</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* පැවදි ජීවිතය */</comment>
      <origin>800792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10445" sha1="h0mwduy0231y57v8ggkn8ouxhoqqd2c" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති &lt;br&gt;&lt;small&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි&lt;/small&gt;
| native_name        = &lt;small&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;small&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
| native_name_lang   = en
| image              = Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති තෙරණුවෝ''' (උපත 1948 ඔක්තෝබර් 1) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා [[අමරපුර නිකාය|අමරපුර නිකායයේ]] [[උත්තරීතර මහානායක හිමි|මහානායක හිමි]] ලෙස කටයුතු කරති.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=106448 | title='Sannas Pathra' presented to new Chief Prelate of Amarapura Nikaya| date=10 March 2025|language=en|website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ 2025 මාර්තු 10 දින ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ 5 වැනි උත්තරීතර මහානායක තෙර ලෙස පත් කරන ලදී. ඒ අවස්ථාවේ දී [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිතුමා විසින් කොළඹදී පැවති විධිමත් උත්සවයක දී උන්වහන්සේ වෙත ''සන්නස් පත්‍රය'' ප්‍රදානය කරන ලදී.&lt;ref name=ft&gt;[https://www.ft.lk/news/President-confers-Sannas-Pathraya-to-new-Mahanayaka-Thero-of-Sri-Lanka-Amarapura-Maha-Nikaya/56-774100 President confers ‘Sannas Pathraya’], Daily FT&lt;/ref&gt;

අමරපුර නිකායේ රස්සාගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් ලෙසත්, [[බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන|බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනහි]] ප්‍රධානාචාර්ය හා විහාරාධිපති ලෙසත් උන්වහන්සේ කටයුතු කර තිබූ අතර, අනතුරුව අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ මහානායක හිමියන් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;[https://lankanewsweb.net/archives/58322/president-wickremesinghe-visits-balangoda-sri-dharmananda-vidyayathana-pirivena-announces-new-initiatives-for-buddhist-education/ President Ranil Wickremesinghe visited Balangoda Sri Dharmananda Vidyayathana Pirivena], Lanka News Web&lt;/ref&gt;

කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක හිමියන් 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූහ. 1962 වර්ෂයේ දී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමියන්ගේ]] අනුශාසනා යටතේ උන්වහන්සේ පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ.&lt;ref name=ft/&gt;

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>h0mwduy0231y57v8ggkn8ouxhoqqd2c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800795</id>
      <parentid>800792</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:10:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10453" sha1="cvfqsx73sk6ts8phhzpt73lioso3bad" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති තෙරණුවෝ''' (උපත 1948 ඔක්තෝබර් 1) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා [[අමරපුර නිකාය|අමරපුර නිකායයේ]] [[උත්තරීතර මහානායක හිමි|මහානායක හිමි]] ලෙස කටයුතු කරති.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=106448 | title='Sannas Pathra' presented to new Chief Prelate of Amarapura Nikaya| date=10 March 2025|language=en|website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ 2025 මාර්තු 10 දින ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ 5 වැනි උත්තරීතර මහානායක තෙර ලෙස පත් කරන ලදී. ඒ අවස්ථාවේ දී [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිතුමා විසින් කොළඹදී පැවති විධිමත් උත්සවයක දී උන්වහන්සේ වෙත ''සන්නස් පත්‍රය'' ප්‍රදානය කරන ලදී.&lt;ref name=ft&gt;[https://www.ft.lk/news/President-confers-Sannas-Pathraya-to-new-Mahanayaka-Thero-of-Sri-Lanka-Amarapura-Maha-Nikaya/56-774100 President confers ‘Sannas Pathraya’], Daily FT&lt;/ref&gt;

අමරපුර නිකායේ රස්සාගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් ලෙසත්, [[බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන|බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනහි]] ප්‍රධානාචාර්ය හා විහාරාධිපති ලෙසත් උන්වහන්සේ කටයුතු කර තිබූ අතර, අනතුරුව අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ මහානායක හිමියන් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;[https://lankanewsweb.net/archives/58322/president-wickremesinghe-visits-balangoda-sri-dharmananda-vidyayathana-pirivena-announces-new-initiatives-for-buddhist-education/ President Ranil Wickremesinghe visited Balangoda Sri Dharmananda Vidyayathana Pirivena], Lanka News Web&lt;/ref&gt;

කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක හිමියන් 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූහ. 1962 වර්ෂයේ දී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමියන්ගේ]] අනුශාසනා යටතේ උන්වහන්සේ පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ.&lt;ref name=ft/&gt;

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>cvfqsx73sk6ts8phhzpt73lioso3bad</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800796</id>
      <parentid>800795</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* පැවදි ජීවිතය */</comment>
      <origin>800796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11044" sha1="cgymwp54e8x93xj5vles8s4mu4hml2d" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති තෙරණුවෝ''' (උපත 1948 ඔක්තෝබර් 1) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා [[අමරපුර නිකාය|අමරපුර නිකායයේ]] [[උත්තරීතර මහානායක හිමි|මහානායක හිමි]] ලෙස කටයුතු කරති.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=106448 | title='Sannas Pathra' presented to new Chief Prelate of Amarapura Nikaya| date=10 March 2025|language=en|website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ 2025 මාර්තු 10 දින ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ 5 වැනි උත්තරීතර මහානායක තෙර ලෙස පත් කරන ලදී. ඒ අවස්ථාවේ දී [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිතුමා විසින් කොළඹදී පැවති විධිමත් උත්සවයක දී උන්වහන්සේ වෙත ''සන්නස් පත්‍රය'' ප්‍රදානය කරන ලදී.&lt;ref name=ft&gt;[https://www.ft.lk/news/President-confers-Sannas-Pathraya-to-new-Mahanayaka-Thero-of-Sri-Lanka-Amarapura-Maha-Nikaya/56-774100 President confers ‘Sannas Pathraya’], Daily FT&lt;/ref&gt;

අමරපුර නිකායේ රස්සාගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් ලෙසත්, [[බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන|බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනහි]] ප්‍රධානාචාර්ය හා විහාරාධිපති ලෙසත් උන්වහන්සේ කටයුතු කර තිබූ අතර, අනතුරුව අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ මහානායක හිමියන් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;[https://lankanewsweb.net/archives/58322/president-wickremesinghe-visits-balangoda-sri-dharmananda-vidyayathana-pirivena-announces-new-initiatives-for-buddhist-education/ President Ranil Wickremesinghe visited Balangoda Sri Dharmananda Vidyayathana Pirivena], Lanka News Web&lt;/ref&gt;

කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක හිමියන් 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූහ. 1962 වර්ෂයේ දී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමියන්ගේ]] අනුශාසනා යටතේ උන්වහන්සේ පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ.&lt;ref name=ft/&gt;

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>cgymwp54e8x93xj5vles8s4mu4hml2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800799</id>
      <parentid>800796</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11240" sha1="kufuak0fz094rwnqe8mk02kyqcs8qvr" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන
| website            = 
| signature          = [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති තෙරණුවෝ''' (උපත 1948 ඔක්තෝබර් 1) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා [[අමරපුර නිකාය|අමරපුර නිකායයේ]] [[උත්තරීතර මහානායක හිමි|මහානායක හිමි]] ලෙස කටයුතු කරති.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=106448 | title='Sannas Pathra' presented to new Chief Prelate of Amarapura Nikaya| date=10 March 2025|language=en|website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ 2025 මාර්තු 10 දින ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ 5 වැනි උත්තරීතර මහානායක තෙර ලෙස පත් කරන ලදී. ඒ අවස්ථාවේ දී [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිතුමා විසින් කොළඹදී පැවති විධිමත් උත්සවයක දී උන්වහන්සේ වෙත ''සන්නස් පත්‍රය'' ප්‍රදානය කරන ලදී.&lt;ref name=ft&gt;[https://www.ft.lk/news/President-confers-Sannas-Pathraya-to-new-Mahanayaka-Thero-of-Sri-Lanka-Amarapura-Maha-Nikaya/56-774100 President confers ‘Sannas Pathraya’], Daily FT&lt;/ref&gt;

අමරපුර නිකායේ රස්සාගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් ලෙසත්, [[බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන|බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනහි]] ප්‍රධානාචාර්ය හා විහාරාධිපති ලෙසත් උන්වහන්සේ කටයුතු කර තිබූ අතර, අනතුරුව අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ මහානායක හිමියන් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;[https://lankanewsweb.net/archives/58322/president-wickremesinghe-visits-balangoda-sri-dharmananda-vidyayathana-pirivena-announces-new-initiatives-for-buddhist-education/ President Ranil Wickremesinghe visited Balangoda Sri Dharmananda Vidyayathana Pirivena], Lanka News Web&lt;/ref&gt;

කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක හිමියන් 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූහ. 1962 වර්ෂයේ දී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමියන්ගේ]] අනුශාසනා යටතේ උන්වහන්සේ පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ.&lt;ref name=ft/&gt;

[[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg]]

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>kufuak0fz094rwnqe8mk02kyqcs8qvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800800</id>
      <parentid>800799</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11266" sha1="sdbugqdgdhjiy2qhu07bhky6raiz224" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති තෙරණුවෝ''' (උපත 1948 ඔක්තෝබර් 1) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා [[අමරපුර නිකාය|අමරපුර නිකායයේ]] [[උත්තරීතර මහානායක හිමි|මහානායක හිමි]] ලෙස කටයුතු කරති.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=106448 | title='Sannas Pathra' presented to new Chief Prelate of Amarapura Nikaya| date=10 March 2025|language=en|website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ 2025 මාර්තු 10 දින ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ 5 වැනි උත්තරීතර මහානායක තෙර ලෙස පත් කරන ලදී. ඒ අවස්ථාවේ දී [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිතුමා විසින් කොළඹදී පැවති විධිමත් උත්සවයක දී උන්වහන්සේ වෙත ''සන්නස් පත්‍රය'' ප්‍රදානය කරන ලදී.&lt;ref name=ft&gt;[https://www.ft.lk/news/President-confers-Sannas-Pathraya-to-new-Mahanayaka-Thero-of-Sri-Lanka-Amarapura-Maha-Nikaya/56-774100 President confers ‘Sannas Pathraya’], Daily FT&lt;/ref&gt;

අමරපුර නිකායේ රස්සාගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් ලෙසත්, [[බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන|බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනහි]] ප්‍රධානාචාර්ය හා විහාරාධිපති ලෙසත් උන්වහන්සේ කටයුතු කර තිබූ අතර, අනතුරුව අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ මහානායක හිමියන් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;[https://lankanewsweb.net/archives/58322/president-wickremesinghe-visits-balangoda-sri-dharmananda-vidyayathana-pirivena-announces-new-initiatives-for-buddhist-education/ President Ranil Wickremesinghe visited Balangoda Sri Dharmananda Vidyayathana Pirivena], Lanka News Web&lt;/ref&gt;

කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක හිමියන් 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූහ. 1962 වර්ෂයේ දී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමියන්ගේ]] අනුශාසනා යටතේ උන්වහන්සේ පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ.&lt;ref name=ft/&gt;

[[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg]]

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>sdbugqdgdhjiy2qhu07bhky6raiz224</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800801</id>
      <parentid>800800</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:04:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11170" sha1="09eoe39lf7xgjhuprb03r3w6yl8exbo" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති තෙරණුවෝ''' (උපත 1948 ඔක්තෝබර් 1) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා [[අමරපුර නිකාය|අමරපුර නිකායයේ]] [[උත්තරීතර මහානායක හිමි|මහානායක හිමි]] ලෙස කටයුතු කරති.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.adaderana.lk/news.php?nid=106448 | title='Sannas Pathra' presented to new Chief Prelate of Amarapura Nikaya| date=10 March 2025|language=en|website=Ada Derana}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ 2025 මාර්තු 10 දින ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ 5 වැනි උත්තරීතර මහානායක තෙර ලෙස පත් කරන ලදී. ඒ අවස්ථාවේ දී [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිතුමා විසින් කොළඹදී පැවති විධිමත් උත්සවයක දී උන්වහන්සේ වෙත ''සන්නස් පත්‍රය'' ප්‍රදානය කරන ලදී.&lt;ref name=ft&gt;[https://www.ft.lk/news/President-confers-Sannas-Pathraya-to-new-Mahanayaka-Thero-of-Sri-Lanka-Amarapura-Maha-Nikaya/56-774100 President confers ‘Sannas Pathraya’], Daily FT&lt;/ref&gt;

අමරපුර නිකායේ රස්සාගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් ලෙසත්, [[බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන|බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනහි]] ප්‍රධානාචාර්ය හා විහාරාධිපති ලෙසත් උන්වහන්සේ කටයුතු කර තිබූ අතර, අනතුරුව අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ මහානායක හිමියන් ලෙස පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;[https://lankanewsweb.net/archives/58322/president-wickremesinghe-visits-balangoda-sri-dharmananda-vidyayathana-pirivena-announces-new-initiatives-for-buddhist-education/ President Ranil Wickremesinghe visited Balangoda Sri Dharmananda Vidyayathana Pirivena], Lanka News Web&lt;/ref&gt;

කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක හිමියන් 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූහ. 1962 වර්ෂයේ දී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමියන්ගේ]] අනුශාසනා යටතේ උන්වහන්සේ පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ.&lt;ref name=ft/&gt;

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>09eoe39lf7xgjhuprb03r3w6yl8exbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800802</id>
      <parentid>800801</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12729" sha1="arjyvaxaj952ltlsr0lzt8xz3p5c3tl" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රී හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>arjyvaxaj952ltlsr0lzt8xz3p5c3tl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800803</id>
      <parentid>800802</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12732" sha1="g0l3x9p7i7hihk4lzqa88d26vbz4wh1" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>g0l3x9p7i7hihk4lzqa88d26vbz4wh1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800804</id>
      <parentid>800803</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12726" sha1="6jaaz1swjat3qlliliwutlab47te1fx" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>6jaaz1swjat3qlliliwutlab47te1fx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800805</id>
      <parentid>800804</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මුල් ජීවිතය */</comment>
      <origin>800805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17983" sha1="s5q03hmahr29i9jeox2rrlg5p9xb7n4" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}
[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]
[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|150px]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>s5q03hmahr29i9jeox2rrlg5p9xb7n4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800806</id>
      <parentid>800805</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:26:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* පැවදි ජීවිතය */</comment>
      <origin>800806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39169" sha1="0awnjayl0p9hmeqydfdpjcv0wr6aej1" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූහ. එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර නායකත්වයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>0awnjayl0p9hmeqydfdpjcv0wr6aej1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800807</id>
      <parentid>800806</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:28:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මුල් ජීවිතය */</comment>
      <origin>800807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39339" sha1="gloi6t1ctsg7y0g8lfq8khs1koe23td" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූහ. එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර නායකත්වයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>gloi6t1ctsg7y0g8lfq8khs1koe23td</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800808</id>
      <parentid>800807</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය */</comment>
      <origin>800808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39519" sha1="cjvlyojoohd5evtjjwjd0esgxoqqre0" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූහ. එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර නායකත්වයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>cjvlyojoohd5evtjjwjd0esgxoqqre0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800809</id>
      <parentid>800808</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය */</comment>
      <origin>800809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39522" sha1="b4fdqu5lghtvdj64yq4ok9yu5m1y8bw" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූහ. එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර නායකත්වයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>b4fdqu5lghtvdj64yq4ok9yu5m1y8bw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800810</id>
      <parentid>800809</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය */</comment>
      <origin>800810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39829" sha1="0jfz0i1f222a9f2f6f5ivlcx7dvm0ut" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූහ. එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර නායකත්වයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>0jfz0i1f222a9f2f6f5ivlcx7dvm0ut</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800811</id>
      <parentid>800810</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>800811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40096" sha1="hfcmjrm26dx0ysejtzfb61t3546szeq" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූහ. එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර නායකත්වයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>hfcmjrm26dx0ysejtzfb61t3546szeq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800812</id>
      <parentid>800811</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය */</comment>
      <origin>800812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40269" sha1="delzkt74sakvofut2rjmd0b20ws74ya" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූහ. එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර නායකත්වයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|Child age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|Child monk Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|Young age of Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero with most ven. Balangoda Ananda Maithri Mahanayake Thero]][[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|Maithrimurthi Thero at younger age]]

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>delzkt74sakvofut2rjmd0b20ws74ya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800813</id>
      <parentid>800812</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:34:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය */</comment>
      <origin>800813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39677" sha1="1035s5d4vkkr1pgamor0xx0e77099yb" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූහ. එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර නායකත්වයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>1035s5d4vkkr1pgamor0xx0e77099yb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800814</id>
      <parentid>800813</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:38:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය */</comment>
      <origin>800814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40610" sha1="5j7gcdb3ndbdwhztzb7hh7nb9skbwte" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = අද දක්වා
| office3       = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව 
| term_start3    = 20..
| term_end3       = 20..
| office4         = පූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| term_start4    = 19..
| term_end4      = වර්තමානය
| office5        = සහකාර ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව 
| term_start5     = 20..
| term_end5       = 20..
| office6        = මහා ලේඛකාධිකාරි&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start6     = 19..
| term_end6       = 19..
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start7     = 19..
| term_end7      = 19..
|| office8        = කාරක සංඝ සභික &lt;br&gt; අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය 
| term_start8     = 19..
| term_end8       = 19..
| office9       = සහකාර අධයාපන අධ්‍යක්‍ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 
| term_start9    = 19..
| term_end9       = 19..
| office10      = සමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය 
| term_start10     = 19..
| term_end10       = 19..
| office11        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start11     = 19...
| term_end11       = 19..
| office12         = පාලක  සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start12     = 19..
| term_end12       = 19..
| office13       = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය 
| term_start13     = 19..
| term_end13       = 19..
| office14        = කුලපති&lt;br&gt;[[ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය]]
| term_start14     = 20...
| term_end14      = වර්තමානය

}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>5j7gcdb3ndbdwhztzb7hh7nb9skbwte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800815</id>
      <parentid>800814</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:43:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* පත්වීම් ලැයිස්තුව */</comment>
      <origin>800815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46990" sha1="5pzlqtnho6p7cesqhynt2gumb6jmrp6" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>5pzlqtnho6p7cesqhynt2gumb6jmrp6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800816</id>
      <parentid>800815</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ගෞරවනාම හා සම්මාන */</comment>
      <origin>800816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50670" sha1="m8ihr3vamaqhxciy3289cm3exv6y5ix" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = &lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>m8ihr3vamaqhxciy3289cm3exv6y5ix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800817</id>
      <parentid>800816</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:49:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50713" sha1="orjp7gpwaoymuwukjiyzcbgk38she99" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
{{හිස් ඡේදය|date=ජූලි 2026}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>orjp7gpwaoymuwukjiyzcbgk38she99</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800818</id>
      <parentid>800817</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* අමතර ලිපි */</comment>
      <origin>800818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51013" sha1="68te0luwck1tbt7x0ap8xzi56aqdp0i" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
==අමතර ලිපි==
* [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි]]
* [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
* [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>68te0luwck1tbt7x0ap8xzi56aqdp0i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800819</id>
      <parentid>800818</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:52:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය */</comment>
      <origin>800819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50995" sha1="60hdqeiguj7l9xb0b4m2iu39ydapg06" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන උත්තරීතර මහානායක හිමියන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
==අමතර ලිපි==
* [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි]]
* [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
* [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>60hdqeiguj7l9xb0b4m2iu39ydapg06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800820</id>
      <parentid>800819</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:59:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50999" sha1="4nldrje8u5qw2mk47rqpyl6pzsv75q8" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]යන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
==අමතර ලිපි==
* [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි]]
* [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
* [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>4nldrje8u5qw2mk47rqpyl6pzsv75q8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800823</id>
      <parentid>800820</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>KSLwiki24 විසින් [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී හිමි]] සිට [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50999" sha1="4nldrje8u5qw2mk47rqpyl6pzsv75q8" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]යන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
==අමතර ලිපි==
* [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි]]
* [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
* [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>4nldrje8u5qw2mk47rqpyl6pzsv75q8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800832</id>
      <parentid>800823</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:28:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මුල් ජීවිතය */</comment>
      <origin>800832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50996" sha1="iz3a6h62mykkuclqj5ndn0vcvxnazqd" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]යන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුගමුව]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
==අමතර ලිපි==
* [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි]]
* [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
* [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>iz3a6h62mykkuclqj5ndn0vcvxnazqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800833</id>
      <parentid>800832</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:29:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මුල් ජීවිතය */</comment>
      <origin>800833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51027" sha1="48oty12mws5hbacfbuiaxjwntgr0gpn" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]යන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුගමුව|කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
==අමතර ලිපි==
* [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි]]
* [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
* [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>48oty12mws5hbacfbuiaxjwntgr0gpn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800834</id>
      <parentid>800833</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:30:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51058" sha1="c09i74vx4nexn4qjmtl7jc2ipkyc1sy" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව|කඹුරුපිටිය]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුදුදහම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]යන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුගමුව|කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
==අමතර ලිපි==
* [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි]]
* [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
* [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>c09i74vx4nexn4qjmtl7jc2ipkyc1sy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800835</id>
      <parentid>800834</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51061" sha1="7szdh39seg0ate6jbjejsfxi43zlmwd" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව|කඹුරුපිටිය]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුද්ධාගම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]යන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුගමුව|කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
==අමතර ලිපි==
* [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි]]
* [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
* [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>7szdh39seg0ate6jbjejsfxi43zlmwd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800846</id>
      <parentid>800835</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:59:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>800846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51031" sha1="1onx9qbnnghk5xeh79v559la62l1iv2" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan Buddhist monk}}
{{Infobox religious biography
| background         = #FFD202
| name               = අග්ගමහාපණ්ඩිත&lt;br&gt;&lt;big&gt;කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති&lt;/big&gt; &lt;br&gt;5 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| native_name        = &lt;big&gt;Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Thero&lt;/big&gt;&lt;br&gt; the 5th Supreme Mahanayaka Thero
| native_name_lang   = en
| image           =   Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.1.jpg
| caption            = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name         = ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම
| dharma_name        = 
| birth_date         = {{Birth date and age|1948|10|01}}
| birth_place        = [[කඹුරුගමුව|කඹුරුපිටිය]], [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = 
| title              =[[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|30px]]&lt;br&gt; 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school             = [[ථේරවාද]]
| religion           = [[බුද්ධාගම]]
| lineage            = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order              = අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය
| temple             = බලංගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානය
| office             = 5 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start         = 26 නොවැම්බර් 2024
| predecessor        = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] &lt;br&gt;(4 වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor          = වත්මන් ධූරීන&lt;br&gt;&lt;br&gt; අත්සන: [[ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg|150px]]
| website            = 
| signature          = 
| honorific_prefix   = [[Most Venerable|Ven.]]
| education          = 
| honorific prefix   = අති පූජ්‍ය
}}

'''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි''' (උපත: 1948 ඔක්තෝබර් 1, [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]], කඹුරුපිටිය, කරගොඩ උයන්ගොඩ) ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවක වන අතර [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] පස්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]යන් ලෙස වර්තමානයේ කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ඓතිහාසික යුග මෙහෙවරක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/30/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-30 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt; උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය ද හොබවන අතර, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස ද කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ 1962 ජුනි 18 දින බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. පසුව [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස ද සේවය කළ බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2024 දෙසැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය උත්සවයකදී එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය [[අනුර කුමාර දිසානායක]] ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==මුල් ජීවිතය==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1948 ඔක්තෝබර් 1 දින [[මාතර දිස්ත්‍රික්කය|මාතර]] දිස්ත්‍රික්කයේ [[කඹුරුගමුව|කඹුරුපිටිය]] ප්‍රදේශයේ කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ උපත ලැබීය. උන්වහන්සේගේ ගිහි නාමය ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම ලෙස සඳහන් වේ. පවුලේ දරුවන් අටදෙනෙකු අතර පිරිමි දරුවන් පස්දෙනෙකු සහ ගැහැණු දරුවන් තිදෙනෙකු සිටි අතර, ජයසේන වීරමන් අබේවික්‍රම එම පවුලේ එක් දරුවෙකු විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මෙත්ගුණ සුපතල කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා නාහිමියෝ |url=https://www.lankadeepa.lk/features/%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%9C%E0%B6%AB-%E0%B7%83%E0%B6%B4%E0%B6%AD%E0%B6%BD-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B6%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD-%E0%B6%B1%E0%B7%84%E0%B6%B8%E0%B6%BA/2-668073 |website=ලංකාදීප |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පියා ඩී. එස්. අබේවික්‍රම වීරමන් සහ මව මුණසිංහ වික්‍රමරත්න වීරමන් වේ. කරගොඩ උයන්ගොඩ ගම්මානයේ එවකට පැවති සාමකාමී හා සමීප ගැමි පරිසරය උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පසුබිම විය. නිවස ආසන්නයේ පැවති කුඹුරු ආශ්‍රිත පරිසරයේ ගමේ අනෙකුත් දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩා කරමින් උන්වහන්සේ ළමා කාලය ගත කළ බව උන්වහන්සේ විසින්ම පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේගේ පවුල් පරිසරය තුළ ආගමික කටයුතුවලට ද අවධානයක් ලැබී තිබූ බව සඳහන් වේ. සෑම පසළොස්වක පොහෝ දිනයකදීම මව සමඟ පන්සලට යාමත්, නිවසේදී බුද්ධ වන්දනාවට සහභාගි වීමත් උන්වහන්සේගේ ළමා කාලයේ පැවති පුරුදු අතර විය. උන්වහන්සේගේ මව්පියන්ගේ ආදර්ශවත් ජීවන රටාව සහ ආගමික චාරිත්‍ර පිළිබඳ පවුල තුළ ලැබූ ආභාසය උන්වහන්සේගේ ළමා අවධියට බලපෑ බව උන්වහන්සේ පසුව සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.2.jpg|thumb|
මෛත්‍රීමූර්ති මහනාහිමියන් කුඩා අවධියේ]]

ගිහි අවධියේ මූලික අධ්‍යාපනය කරගොඩ උයන්ගොඩ මහා විද්‍යාලයෙන් ලබාගත් අතර, පසුව කොළඹ මහාබෝධි මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීය. කුඩා කාලයේ සිටම ගුරුවරුන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කළ බවත්, ඔවුන්ගේ උපදෙස් පිළිපැදීමට පුරුදුව සිටි බවත් උන්වහන්සේ පසුව සිහිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පැවදි ජීවිතය==

===පැවිදි වීම හා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය===
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි 1962 ජුනි 18 දින [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයට අයත් බළන්ගොඩ මිරිස්වත්ත ශ්‍රී ධර්මානන්ද පිරිවෙන් විහාරස්ථානයේදී [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි|බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ]] ආචාර්යත්වයෙන් පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එහිදී උන්වහන්සේට ''කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති'' යන පැවිදි නාමය හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ පසු උන්වහන්සේ සිය ගුරුදේවයන් වහන්සේ වූ බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන්ගේ ඇසුරෙහි භික්ෂු ජීවිතයට අදාළ මූලික බණ දහම් හා ශාස්ත්‍රීය විෂයයන් හදාරා ඇත. සිංහල, [[පාලි භාෂාව|පාලි]], [[සංස්කෘත භාෂාව|සංස්කෘත]], [[බුද්ධ ධර්මය]] සහ [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව වැඩිදුර පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා දියතලාව ශ්‍රී සුධර්මාලංකාර විද්‍යායතන පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී ප්‍රාචීන, ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම ආදී පිරිවෙන් විභාග සමත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.3.jpg|thumb|පැවිදි වූ මෛත්‍රීමූර්ති කුඩා සාමණේර හිමියන්]]

මූලික පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]ට ඇතුළත් වූහ. එහි දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් දර්ශනය පිළිබඳ ගෞරව උපාධිය හදාරා දෙවන පන්තියේ ඉහළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්හ. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ මහාචාර්ය [[කේ. එන්. ජයතිලක]], මහාචාර්ය [[එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර]] සහ මහාචාර්ය [[ඩබ්ලිව්. එස්. කරුණාරත්න]] ඇතුළු විද්වතුන් සමඟ ශාස්ත්‍රීය සම්බන්ධතා පැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.6.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්]]

===උපසම්පදා හා විශ්වවිද්‍යාල සේවය===
නිසි වයස සම්පූර්ණ කිරීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විහාරස්ථ සීමා මාලකයේදී [[උපසම්පදා]] ශීලයට පත්වූහ. එම උපසම්පදා කර්මයේදී ද ආචාර්යත්වය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානාහිමියන් විසින් දරනු ලැබීය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.4.jpg|thumb|යොවුන් වියේ පසුවන මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන්,සිය ආචාර්ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමි සමඟ]]

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන අංශයෙන් ලබාගත් ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් හේතුවෙන් උන්වහන්සේ එම විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස පත්වූහ. එම පත්වීම මහාචාර්ය කේ. එන්. ජයතිලක මහතාගේ තේරීම මත සිදු වූ අතර, උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේ දර්ශන අධ්‍යයන හා අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විශ්වවිද්‍යාල සමයේ උන්වහන්සේ භික්ෂු සංසදයේ සභාපති සහ ලේකම් වශයෙන් ද කටයුතු කළහ. විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍යයන්ගේ අධ්‍යාපනික හා සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් දියුණු කිරීම සඳහා කෘෂි විද්‍යාගාරයක්, නැටුම් අංශයක්, සංගීත අංශයක්, ක්‍රීඩා අංශයක් සහ බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ද උන්වහන්සේ මැදිහත් වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===පිරිවෙන් හා අධ්‍යාපන සේවය===
විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේගේ ශාසනික හා අධ්‍යාපනික සේවය පිරිවෙන් ක්ෂේත්‍රය වෙත ද ව්‍යාප්ත විය. බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනික හා භෞතික සංවර්ධනය සඳහා දායක වූහ. එම කාලය තුළ පැවිදි ශිෂ්‍යයන් මෙන්ම ගිහි ශිෂ්‍යයන් ද විශාල පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවශ්‍ය පරිසරය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

උන්වහන්සේ අධ්‍යාපනපති උපාධියක් ද ලබාගත් අතර, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් හා ආගමික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වගකීම් දැරූහ. සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස සේවය කිරීමෙන් අනතුරුව සබරගමු පළාත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ ධුරයට පත් වූහ. 1992 වර්ෂයේදී සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස පත්වූ අතර, 2006 වර්ෂයේ විශ්‍රාම ගන්නා තෙක් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:Maithrimurthi Supreme Mahanayake Thero 1.5.jpg|thumb|බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය මහානායක හිමියන් සමඟ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් පසුකාලීනව]]

අධ්‍යාපන පරිපාලන සේවයේදී ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහන්, ශිෂ්‍යනායක පුහුණු වැඩසටහන් සහ විදුහල්පතිවරුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමට ද උන්වහන්සේ දායක වූහ. පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය හා ආගමික අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ වගකීම් දැරීමත් සමඟ සබරගමු පළාතේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට ද දායක වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශාස්ත්‍රීය හා සාහිත්‍ය සේවය===
පැවිදි දිවිය තුළ උන්වහන්සේ බෞද්ධ දර්ශනය, මනෝවිද්‍යාව සහ මානසික සුවය ආශ්‍රිත කරුණු පිළිබඳ ග්‍රන්ථ හා ලිපි රචනා කළහ. ''මනස පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය'', ''මානසික රෝග සුවපත් කරන අයුරු'', ''සැනසිලිදායක ජීවිතයකට මඟ'', ''දැවෙන සිතට සමාධි සුවය'' සහ ''ඔබේ සිත දෙස බලන්න'' ඇතුළු ග්‍රන්ථ රචනා කළ අතර, විවිධ සඟරා සඳහා ද ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

වයස අවුරුදු 18දී ''බුද්ධ ගජ්ජය හා සකස්කඩය'' නම් ග්‍රන්ථය සංස්කරණය කළ බවත්, ''දර්ශනය හා මනෝ විද්‍යාව'' සහ ''ප්‍රතිභා'' යන සඟරා සමඟ ද සම්බන්ධව කටයුතු කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම දීර්ඝ කාලයක් ''බුදුසරණ'' පුවත්පත සඳහා විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ලිපි සම්පාදනය කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=භික්ෂු ගරුත්වයට හිමි පූජනීයත්වයෙන් හා උදාරත්වයෙන් පිරිපුන් කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නා හිමි |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/08/25/tmp.asp?ID=fea07 |website=බුදුසරණ |date=2020-08-25 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික තනතුරු===
උන්වහන්සේ අයත් [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී සහ ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී යන තනතුරු අනුක්‍රමයෙන් දැරූහ. ඉන් අනතුරුව සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සහකාර ලේඛකාධිකාරී සහ උප සභාපති යන තනතුරුවල ද කටයුතු කළහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2004 වර්ෂයේදී රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ගැටඅරළුවේ ශ්‍රී ධම්මරතන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ එම පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත්වූහ. එතැන් සිට රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ ශාසනික කටයුතු හා අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා නායකත්වය ලබා දුන්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8Bත්තරී |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

එම කාලය තුළ සමස්ත ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද උන්වහන්සේ විසින් දැරූහ. එමෙන්ම ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජික, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ යාවජීව සාමාජික, සබරගමු විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභාවේ සාමාජික සහ සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු වගකීම් ද දැරූහ. අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ උත්තරීතර පාලක මණ්ඩලයේ සාමාජිකත්වය ද ලබා ගත්හ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

===ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරය===
2022 වසරේ දී අපවත් වී වදාළ අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්ගෙන් පුරප්පාඩු වූ උත්තරීතර මහානායක ධුරයේ වැඩබැලිම උදෙසා එවකට අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති වශයෙන් කටයුතු කරන ලද කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමියන් නිතරගෙයෙන් තේරී පත් වූ අතර
2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී උන්වහන්සේ [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ]] උත්තරීතර මහානායක ධුරයට කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ දී නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ අතර එම පත්වීමත් සමඟ රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දරමින් සිටි උන්වහන්සේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පස්වන උත්තරීතර මහානායක ධුරයට පත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අභිනව උත්තරීතර මහානායක නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://budusarana.lk/budusarana/2025/03/13/default.asp |website=බුදුසරණ |date=2025-03-13 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

[[File:supreme mahanyaka thero.jpg|200px|thumb|උත්තරීතර මහානායක හිමි පදවිප්‍රාප්ත සන්නස්පත්‍ර ලබා දීමේ දින]]

2025 මාර්තු 10 දින කොළඹ [[බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාව|බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී]] පැවති රාජ්‍ය මහෝත්සවයකදී උන්වහන්සේ වෙත උත්තරීතර මහානායක ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය ජනාධිපති [[අනුර කුමාර දිසානායක]] මහතා විසින් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=අමරපුර නිකායේ නව මහානායක පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වහන්සේ |url=https://www.wijeya.lk/news-online/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%BB-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%80-%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%B4%E0%B7%96ජ්%E2%80%8D%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%8B%E0%B6%BA%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%A9-%E0%B6%B8%E0%B7%9B%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E2%80%8D%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%B8%E0%B7%96%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B9%9A/2-61847 |website=විජය |date=2025-03-10 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
උන්වහන්සේ සිය ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවා කාලය තුළ [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ]] දර්ශන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයකු ලෙසත්, සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සහකාර හා නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙසත්, බළන්ගොඩ ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති ලෙසත් කටයුතු කර ඇත. එමෙන්ම අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභික, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී, මහා ලේඛකාධිකාරී සහ 2004 ඔක්තෝබර් 20 දින සිට මහානායක ධුරය ද, සමස්ත ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ සභාපති ධුරය ද හොබවා ඇති අතර, ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ ජීවිත සාමාජිකයකු සහ ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලයේ පාලක සභා සාමාජිකයකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. 2024 නොවැම්බර් 26 දින උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක ධුරයට තෝරා පත් කරගනු ලැබූ අතර, 2025 මාර්තු 10 දින එම ධුරයට අදාළ ශ්‍රී සන්නස්පත්‍රය නිල වශයෙන් පිළිගන්වන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-12-14&quot;&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025-03-05&quot;&gt;{{cite web |title=පූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නාහිමිපාණන් වෙත උත්තරීතර සන්නස්පත්‍රය පිළීගැන්වීමේ රාජ්‍ය උත්සවය ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන් |url=https://sinhala.news.lk/current-affairs/2025-03-05-07-49-41 |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025-03-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2025-03-29&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox officeholder
| office1         = V වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය
| term_start1     = 26 නොවැම්බර් 2024
| term_end1       = වර්තමානය
| office2         = මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start2     = 2004
| term_end2       = වර්තමානය
| office3         = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start3     = 2023ට පෙර
| term_end3       = 2024
| office4         = උප සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start4     = ?
| term_end4       = ?
| office5         = සහකාර ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව
| term_start5     = ?
| term_end5       = ?
| office6         = ප්‍රධාන ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start6     = ?
| term_end6       = ?
| office7         = නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start7     = ?
| term_end7       = ?
| office8         = කාරක සංඝ සභික&lt;br&gt;අමරපුර රාස්සගල විහාර පාර්ශ්වය
| term_start8     = ?
| term_end8       = ?
| office9         = නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start9     = ?
| term_end9       = 2006
| office10        = සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start10    = ?
| term_end10      = ?
| office11        = පිරිවෙන් අධ්‍යක්ෂ&lt;br&gt;සබරගමු පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව
| term_start11    = 1992
| term_end11      = ?
| office12        = සාමාජික&lt;br&gt;ත්‍රිපිටක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
| term_start12    = ?
| term_end12      = ?
| office13        = යාවජීව සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගම
| term_start13    = ?
| term_end13      = වර්තමානය
| office14        = පාලක සභා සාමාජික&lt;br&gt;ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start14    = 1996
| term_end14      = ?
| office15        = උත්තරීතර පාලක මණ්ඩල සාමාජික&lt;br&gt;අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය
| term_start15    = ?
| term_end15      = ?
| office16        = සභාපති ස්ථවිර&lt;br&gt;සබරගමු අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව
| term_start16    = ?
| term_end16      = ?
}}
&lt;ref&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති නා හිමිපාණෝ උත්තරීතර මහානායක පදවියෙන් සම්භාවනාවට පාත්‍රවෙති |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/12/14/main_news.asp |website=බුදුසරණ |date=2024-12-14 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක පදවිය පිළිබඳ ශ්‍රී සන්නස් පත්‍රය පිළිගැන්වීමේ රාජ්‍ය මහෝත්සවයෙන් |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2025/03/29/tmp.asp?ID=news01 |website=බුදුසරණ |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web |title=විශිෂ්ට නායකත්වයක උත්තරීතර නාමය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමිපාණෝ |url=https://www.budusarana.lk/2025/10/06/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/3775/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%8A%E0%B6%A7-%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B1%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A-%E0%B6%8B%E0%B6%AD%E0%B8%AD%E0%B6%BB%E0%B7%93/ |website=බුදුසරණ |date=2025-10-06 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති V වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

උන්වහන්සේගේ ශාසනික, ආගමික හා අධ්‍යාපනික සේවාව අගය කරමින් විවිධ ආයතන හා සංඝ පාර්ශ්ව විසින් ගෞරව නාම රැසකින් උන්වහන්සේ සම්භාවනාවට පාත්‍ර කර ඇත. ඒ අතර ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වයෙන් '''ආනන්ද මෛත්‍රෙය වංශාවතංස මහා මහෝපාධ්‍යාය''', එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වයෙන් '''ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සද්ධර්මාචාර්යය''', අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ මහා නිකායේ බස්නාහිර පළාත් සංඝ සභාවෙන් '''සම්බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශ්‍රී''', සබරගමු පළාත් සියම් මහා නිකායේ සිරි සුමංගල මහා සංඝ සභාවෙන් '''කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටක විශාරද''', අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සමස්ත ලංකා පරිවේණාධිපති කෘත්‍යාධිකාරී සංගමයෙන් '''පරියාප්ති ශාසන ධර්මධ්වජාග්‍ර''', ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාල පදනමෙන් '''සිරි සුගත ශාසනවංශාලංකාර සද්ධර්ම විභූෂණ''' සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික් ආයුර්වේද සංගමයෙන් '''ධම්මෝසධ සෝභිත''' යන ගෞරව නාම පිරිනමා ඇත. පසුව උන්වහන්සේ බුරුම රජය විසින් පිරිනමන '''අග්ගමහාපණ්ඩිත''' යන ගෞරව නාමයෙන් ද සම්භාවනාවට පාත්‍ර වී ඇත. 2025 වර්ෂයේදී පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනේ 150 වැනි සංවත්සර සැමරුම් උළෙලේදී උන්වහන්සේ වෙත ගෞරව උපාධියක් ද පිරිනමන ලදී.&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2024-02-23&quot;&gt;{{cite web |title=උදාර ශාසනික මෙහෙවරක අද්විතීය නායකත්වය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහ නාහිමියෝ |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2024/02/23/PrintPage.asp?REF=fea04 |website=බුදුසරණ |date=2024-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;බුදුසරණ2026-07-21&quot;&gt;{{cite web |title=ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්‍මය කළුතරදී |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2026/07/21/PrintPage.asp?REF=news01 |website=බුදුසරණ |date=2026-07-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;රජයේප්‍රවෘත්ති2025&quot;&gt;{{cite web |title=පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ කර වසර 150ක් සපිරීමේ සැමරුම් උළෙල |website=රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව |date=2025}}&lt;/ref&gt;

==අමතර ලිපි==
* [[බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමි]]
* [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය]]
* [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]]
* [[ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරු]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [https://www.hirunews.lk/english/375026/amarapura-maha-nikaya-has-maintained-a-tradition-of-honouring-its-founding-leaders-president Amarapura Day Celebrations]
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2024 - වර්තමානය 
}}
{{s-aft
| after = [[වත්මන් ධුරීන]]
}}
{{s-end}}
[[Category:1948 births]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[Category:Sri Lankan Theravada Buddhist monks]]
[[Category:Sinhalese people]]</text>
      <sha1>1onx9qbnnghk5xeh79v559la62l1iv2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195703</id>
    <revision>
      <id>800829</id>
      <parentid>796332</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:23:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4090" sha1="ddetfn3j9sbbbagubsysqqyun7oi834" xml:space="preserve">
{{Infobox religious biography
| background = #FFD202
| name             =අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු&lt;br&gt;&lt;big&gt;අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි&lt;/big&gt; &lt;br&gt; 4 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි 
| native_name      = Dodampahala Chandrasiri Supreme Mahanayake Thero
| native_name_lang = en
| image   = File:dodampahala chandhrasiri.jpg
| caption = දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි IV වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name = සුගුණදාස
| dharma_name =
| birth_date       = 20 දෙසැම්බර් 1939
| birth_place      = [[දොඩම්පහල]],&lt;br&gt;[[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date       = 2023 මැයි 16
| death_place = කොළඹ පිහිටි පෞද්ගලික රෝහලකදී
| title            = IV වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school           = [[ථේරවාද]]
| religion         = [[බුදුදහම]]
| lineage          = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order = අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
| temple = කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානය 
| office = IV වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start = 2021 ජූලි 20
| predecessor = [[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි]] &lt;br&gt;(III වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor =  [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]] &lt;br&gt;(V වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| website =
| signature =
| honorific_prefix = [[අතිපූජ්‍ය]]
| education        = 
}}

==මුල් කාලය==
==පැවිදි ජීවිතය==

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{Infobox officeholder
| office1         = IV වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 2021 ජූලි 20
| term_end1       = 2023 මැයි 16
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
| term_start2     = 1996
| term_end2       = 2024
| office3         = මහා මහෝපාධ්‍යාය &lt;br&gt; [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය| මහමෙව්නාව සංඝ සභාව]]
| term_start3     = 2004
| term_end3      = 2022
}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි  IV වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
==References==
{{Reflist}}

==External links==
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[කොටුගොඩ ධම්මවාස හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2021 - 2023
}}
{{s-aft
| after = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]]
}}
{{s-end}}</text>
      <sha1>ddetfn3j9sbbbagubsysqqyun7oi834</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800830</id>
      <parentid>800829</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* External links */</comment>
      <origin>800830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4093" sha1="068pwaj0vjzfbanz1xls9cvofjl5kuy" xml:space="preserve">
{{Infobox religious biography
| background = #FFD202
| name             =අග්ගමහාපණ්ඩිත අභිධජමහාරට්ඨගුරු&lt;br&gt;&lt;big&gt;අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි&lt;/big&gt; &lt;br&gt; 4 වන උත්තරීතර මහානායක හිමි 
| native_name      = Dodampahala Chandrasiri Supreme Mahanayake Thero
| native_name_lang = en
| image   = File:dodampahala chandhrasiri.jpg
| caption = දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි IV වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| birth_name = සුගුණදාස
| dharma_name =
| birth_date       = 20 දෙසැම්බර් 1939
| birth_place      = [[දොඩම්පහල]],&lt;br&gt;[[මාතර දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date       = 2023 මැයි 16
| death_place = කොළඹ පිහිටි පෞද්ගලික රෝහලකදී
| title            = IV වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] &lt;br&gt; අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා
| school           = [[ථේරවාද]]
| religion         = [[බුදුදහම]]
| lineage          = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]]
| order = අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
| temple = කළපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානය 
| office = IV වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| term_start = 2021 ජූලි 20
| predecessor = [[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි]] &lt;br&gt;(III වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| successor =  [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]] &lt;br&gt;(V වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]])
| website =
| signature =
| honorific_prefix = [[අතිපූජ්‍ය]]
| education        = 
}}

==මුල් කාලය==
==පැවිදි ජීවිතය==

==පත්වීම් ලැයිස්තුව==
{{Infobox officeholder
| office1         = IV වන උත්තරීතර මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;(අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා)
| term_start1     = 2021 ජූලි 20
| term_end1       = 2023 මැයි 16
| office2         = අතිපූජ්‍ය මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය 
| term_start2     = 1996
| term_end2       = 2024
| office3         = මහා මහෝපාධ්‍යාය &lt;br&gt; [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය| මහමෙව්නාව සංඝ සභාව]]
| term_start3     = 2004
| term_end3      = 2022
}}

==ගෞරවනාම හා සම්මාන==
{{Infobox manner of address
| background  = gold
| name        = දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි  IV වන උත්තරීතර මහානායක හිමි
| image       = [[File:logo of supreme mahanyaka.jpg|80px]]
| reference   = [[අතිපූජ්‍ය ]]
| spoken      =  [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]
| alternative = මහා ස්ථවිර 
}}

==අමතර ලිපි==
==References==
{{Reflist}}

==External links==
{{s-start}}
{{s-rel|bu}}
{{s-bef
| before = [[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි]]
}}
{{s-ttl
| title = [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] - ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව සඳහා
| years = 2021 - 2023
}}
{{s-aft
| after = [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]]
}}
{{s-end}}</text>
      <sha1>068pwaj0vjzfbanz1xls9cvofjl5kuy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි</title>
    <ns>1</ns>
    <id>196564</id>
    <revision>
      <id>800825</id>
      <parentid>799142</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:22:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>KSLwiki24 විසින් [[සාකච්ඡාව:කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී හිමි]] සිට [[සාකච්ඡාව:කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>799142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15" sha1="6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb" xml:space="preserve">{{Talk header}}</text>
      <sha1>6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වඩුන්නාගල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196606</id>
    <revision>
      <id>800702</id>
      <parentid>799494</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ඉතිහාසය */</comment>
      <origin>800702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44339" sha1="pm2uyqm0vuj4472bkv90tdvmtfwdrkv" xml:space="preserve">{{completed}}
{{Infobox ancient site
|name = වඩුන්නාගල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය
|alternate_name = වඩ්ඩමාන පබ්බත විහාරය
|image =
|image_size =
|alt =
|caption =
|map_type = ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාත 
|relief = yes
|map_alt =
|coordinates = {{coord|9.013069|N|80.644324|E|display=inline,title}}
|map_dot_label = වඩුන්නාගල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය
|location = [[වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කය]], [[උතුරු පළාත]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|region = නෙදුන්කේනි / ඕලුමඩු ප්‍රදේශය
|type = පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණය
|part_of =
|length =
|width =
|area =
|height =
|builder =
|material =
|built = ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවසට අයත් යැයි සැලකේ
|abandoned =ක්‍රි.ව. 13 වන සියවස 
|epochs = [[අනුරාධපුර යුගය]]
|cultures = සිංහල බෞද්ධ
|dependency_of =
|occupants =
|event =
|excavations =
|archaeologists = [[එච්. සී. පී. බෙල්]]&lt;br&gt;[[සෙනරත් පරණවිතාන]]
|condition = කැණීම් හෝ සංරක්ෂණය නොකළ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානය
|ownership = [[ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]
|management = [[ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]
|public_access =
|website =
|notes =
| designation1          = APMSL
| designation1_offname  = [[File:පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු ලාංඡනය.jpg|80px]]&lt;br&gt;වඩුන්නාගල බෞද්ධ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය 
| designation1_date     = 2008 ජුනි 06 (පුරාවිද්‍යා ස්මාරකය)

| designation1_number   = Gazette No 1553
| designation1_criteria = බෞද්ධ ආරාම 
| designation1_type  = ලෙන් සංකීර්ණ
| designation1_free1name = 
| designation1_free1value = 
| designation1_free2name = 
| designation1_free2value = 
}}

'''වඩුන්නාගල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය''' හෙවත් '''වෙඩුක්කිනාරිමලේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය''' ({{langx|en|Vedukkunaari Malai/Wadunnagala Archaeological Site}}{{langx|ta|வெடுக்குநாறிமலை/வடுன்னாகல  தொல்பொருள் தளம்}}) යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[වවුනියාව දිස්ත්‍රික්කයෙහි]] නෙදුන්කේනි ආසන්නයේ ඕලුමඩු ප්‍රදේශයේ [[Paalamotai–Nainamadu Forest Reserve|පාලමෝට්ටේ–නයිනමඩු වන රක්ෂිතය]] තුළ පිහිටි පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයකි. මෙය '''වඩ්ඩමාන පබ්බත විහාරය''' (Vaddamana Pabbatha Viharaya) සහ '''වඩ්ඩමාන පර්වත විහාරය''' යන නම්වලින්ද හඳුන්වනු ලැබේ.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 සැප්තැම්බර් 2026
}}&lt;/ref&gt;

මෙම කුඩා කඳු ප්‍රදේශය [[අනුරාධපුර යුගය|අනුරාධපුර යුගයට]] අයත් පුරාණ බෞද්ධ ආරාමයක නටඹුන් සහිත ස්ථානයක් ලෙස පුරාවිද්‍යාත්මක වාර්තාවල සඳහන් වේ. ස්ථානයේ කටාරම් කෙටූ ගල්ලෙන් දොළහකට පමණ අධික සංඛ්‍යාවක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, ප්‍රධාන කඳු ප්‍රදේශයට උතුරින් පිහිටි විශාල ගල්ලෙන් දෙකකින් ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 වන සියවසේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 වන සියවස දක්වා කාලයට අයත් මුල් [[බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර|බ්‍රාහ්මීය]] ශිලා ලේඛන තුනක් හමු වී ඇත. මෙම ලේඛන ගල්ලෙන් බෞද්ධ සංඝයා වෙත පූජා කිරීම සම්බන්ධ තොරතුරු අඩංගු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Paranavitana
|first=Senarat
|title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
|publisher=Department of Archaeology, Ceylon
|year=1970
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 සැප්තැම්බර් 2026
}}&lt;/ref&gt;

පුරාවිද්‍යාඥ [[එච්. සී. පී. බෙල්]] විසින් 1905 වර්ෂයේදී මෙම ස්ථානයේ පුරාවිද්‍යාත්මක නටඹුන් පිළිබඳව වාර්තා කර ඇති අතර, කඳු මුදුනේ හමු වූ ගඩොල් අවශේෂ අනුව එහි [[ස්තූපය|ස්තූපයක්]] පැවති බවටද සඳහන් කර ඇත. පසුව [[එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි]] විසින් සිදු කළ නිරීක්ෂණවලදීද ස්තූප නටඹුන් සහ අනෙකුත් බෞද්ධ පුරාවිද්‍යාත්මක අවශේෂ පිළිබඳව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 සැප්තැම්බර් 2026
}}&lt;/ref&gt;

==ඉතිහාසය==
වඩුන්නාගල ප්‍රදේශයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ පැරණිතම සම්ප්‍රදායන් සිංහල බෞද්ධ වංසකතා, අට්ඨකථා සම්ප්‍රදායන් සහ පසුකාලීන බෞද්ධ කතා සාහිත්‍යය සමඟ බැඳී පවතී. විශේෂයෙන් පැරණි ලක්දිව සම්බන්ධව ආර්යය සංක්‍රමණ සිදුවීමට පෙර සිංහල ජනවර්ගය බෙදී තිබූ යක්ෂ, නාග සහ දේව යන ජන කණ්ඩායම්&lt;ref group=&quot;සවිස්තර&quot;&gt;මේවා ග්‍රන්ථ තුළ විස්තර වන්නේ මනුෂ්‍ය නොවන කොට්ඨාශයන් ලෙසය.නමුත් ඉතිහාසඥයන් විසින් මේවා ජන කොට්ඨාශ ලෙස සාමාන්‍යයෙන් පිළිගනු ලබයි.&lt;/ref&gt;පිළිබඳ සඳහන් වන අතර, පසුකාලීන ජනප්‍රවාද සහ ඇතැම් අර්ථකථනවල සඳහන් වන රාක්ෂයන් &lt;ref group=&quot;සවිස්තර&quot;&gt; යක්ෂ, නාග සහ දේව යන නම් වංසකතා, බෞද්ධ සාහිත්‍ය සහ පුරාවෘත්ත සම්ප්‍රදායන්හි පැරණි ලක්දිව හා සම්බන්ධ ජන කණ්ඩායම් හෝ අනන්‍යතා ලෙස සඳහන් වුවද, ඒවා නූතන අර්ථයෙන් එකිනෙකට වෙනස් වූ ජීවවිද්‍යාත්මක හෝ ජනවාර්ගික ගෝත්‍ර බව නිශ්චිතව තහවුරු කිරීමට ප්‍රමාණවත් පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක නොමැත. පුරාවිද්‍යාත්මක හා මානව විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන මගින් දිවයිනේ විවිධ කාලවල විවිධ මානව ජනාවාස සහ සංස්කෘතික කණ්ඩායම් පැවති බව පෙන්වා දෙන නමුත්, එම කණ්ඩායම් සෘජුවම වංසකතා හා සාහිත්‍ය මූලාශ්‍රවල සඳහන් යක්ෂ, නාග හෝ දේව යන නම් සමඟ අනන්‍ය කිරීම විවාදාත්මකය.

ඇතැම් විද්වතුන් සහ පර්යේෂකයන් මෙම නම් ගෝත්‍රික, දේශපාලන, සමාජීය, වෘත්තීය හෝ සංකේතාත්මක අනන්‍යතා නිරූපණය කළ හැකි බවට විවිධ අර්ථකථන ඉදිරිපත් කරති. විශේෂයෙන් '''රාක්ෂ''' හෙවත් '''රක්ෂස''' යන සංකල්පය පිළිබඳව පැරණි ශ්‍රී ලංකාවේ වෙනම මානව ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් පැවති බව තහවුරු කරන ප්‍රමාණවත් පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක හෝ විද්වත් එකඟතාවක් නොමැති අතර, එය ප්‍රධාන වශයෙන් පුරාවෘත්තමය හා සාහිත්‍යමය සම්ප්‍රදායන් සමඟ සම්බන්ධ කර සැලකේ.

පැරණි ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාවාස වූ කණ්ඩායම් සහ පසුකාලීන සිංහල ජනවාර්ගික අනන්‍යතාවය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය ද සංකීර්ණ ඓතිහාසික හා මානව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකේ. එබැවින් යක්ෂ, නාග සහ දේව යන කණ්ඩායම් සෘජුවම පසුකාලීන සිංහල ජනතාව බවට පත් වූ බව හෝ ආර්ය සංක්‍රමණ සමඟ සම්බන්ධ නොවූ සියලු ජන කණ්ඩායම් වර්තමාන වැදි ජනතාවගේ සෘජු පූර්වජයන් බව ස්ථිර ඉතිහාසමය සත්‍යයක් ලෙස ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා ප්‍රමාණවත් සාධක නොමැත. වර්තමාන වැදි ජනතාවගේ මූලාරම්භය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ අනෙකුත් ජන කණ්ඩායම්වල ජනවාර්ගික ඉතිහාසය පිළිබඳව ද විවිධ විද්වත් අධ්‍යයන සහ අර්ථකථන පවතී. එබැවින් මෙම කරුණු වංසකතාමය, සාහිත්‍යමය, පුරාවෘත්තමය සහ පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අතර වෙනස සැලකිල්ලට ගනිමින් අර්ථකථනය කළ යුතුය.&lt;/ref&gt; යන පැරණි ලක්දිව විසූ ගෝත්‍ර වලින් නාගයන්ගේ ප්‍රධාන වාසස්ථාන තුනක් පිළිබඳ [[සද්ධර්මාලංකාරය]] ඇතුළු බෞද්ධ සාහිත්‍ය සහ පුරාවෘත්ත සම්ප්‍රදායන්හි සඳහන් වන අතර, ඒවා අතර '''වඩුන්නාගල නාග භවනය''' ද එකක් ලෙස දැක්වේ. අනෙක් නාග භවන දෙක ලෙස මණිනාග දිවයින හෙවත් නාගදීපය සහ කැලණි ගංගා ආශ්‍රිත නාග භවනය සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=නාගදීපයේ ඉතිහාසය සහ නාග පුරාවෘත්තය
 |website=බුදුසරණ
 |date=2022-04-16
 |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2022/04/16/PrintPage.asp?REF=temp02
 |access-date=2026-09-14
}}&lt;/ref&gt;

[[File:078 Buddha at Nagadipa (19822130613).jpg|200px|thumb|බුදුරජාණන් වහන්සේ නාග දමනයට නාගදීපයට වැඩම කිරීමේ කැළණි විහාර සිතුවම&lt;br&gt;(දෙපස චූළෝදර,මහෝදර නා රජවරු නිරූපණය කර තිබේ)]]

බෞද්ධ කතා සාහිත්‍යයේ සඳහන් වන පරිදි වඩුන්නාගල ප්‍රදේශය චූළෝදර නම් නා රජුගේ රාජධානිය හෙවත් නාග භවනය ලෙස සැලකේ. චූළෝදර නා රජු විශාල නාග සමූහයක නායකයා ලෙස දක්වා ඇති අතර, ඔහු නාගදීපය පාලනය කළ මහෝදර නා රජුගේ ඥාති සම්බන්ධතාවකින් බැඳුණු පුද්ගලයෙකු ලෙස පුරාවෘත්තයේ සඳහන් වේ. වඩුන්නාගල, මණිනාග දිවයින සහ කැලණි ගංගා ප්‍රදේශය ආශ්‍රිත නාග භවන අතර පැවති මෙම ඥාති සම්බන්ධතා පැරණි සිංහල බෞද්ධ ජනප්‍රවාදවල වැදගත් තේමාවක් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=නාගදීපයේ පුරාවෘත්තය
 |website=බුදුසරණ
 |date=2023-11-19
 |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2023/11/19/PrintPage.asp?REF=temp01
 |access-date=2026-09-14
}}&lt;/ref&gt;වඩුන්නාගල ඉතිහාස සම්ප්‍රදායට වඩාත්ම සමීපව බැඳී ඇති කතාව චූළෝදර සහ මහෝදර නා රජවරුන් අතර ඇති වූ මිණි පළඟ පිළිබඳ ආරවුලයි. බෞද්ධ වංසකතා සම්ප්‍රදායට අනුව මණිනාගදීපය හෙවත් නාගදීපය පාලනය කළේ මහෝදර නා රජු විසිනි. ඔහුගේ ඥාති සම්බන්ධතාවකින් බැඳුණු චූළෝදර නා රජු වඩුන්නාගල ප්‍රදේශය පාලනය කළ බව පසුකාලීන බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=නාගදීපය සම්බන්ධ බෞද්ධ පුරාවෘත්තය
 |website=බුදුසරණ
 |date=2023-11-05
 |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2023/11/05/main_temple.asp
 |access-date=2026-09-14
}}&lt;/ref&gt;

පුරාවෘත්තයට අනුව මහෝදර නා රජුගේ පවුල සහ චූළෝදර නා රජු අතර විවාහ සම්බන්ධතාවක් පැවති අතර, එම විවාහය සමඟ පරම්පරාවෙන් පැවත ආ ඉතා වටිනා '''මිණි පළඟක්''' හෙවත් මැණික් පුටුවක් දායාදයක් ලෙස ලබා දෙන ලදී. පසුව එම පවුල් සම්බන්ධතාවයේ වෙනස්කම් සහ මිණි පළඟේ අයිතිය පිළිබඳ ඇති වූ ආරවුල, නාග ගෝත්‍රික කණ්ඩායම් අතර මහා ගැටුමක් ඇති වීමට හේතු වූ බව බෞද්ධ පුරාවෘත්තයේ සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=නාගදීප ගමන සහ චූළෝදර–මහෝදර පුරාවෘත්තය
 |website=බුදුසරණ
 |date=2020-12-29
 |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2020/12/29/tmp.asp?ID=fea13
 |access-date=2026-09-14
}}&lt;/ref&gt;මෙම ආරවුල බෞද්ධ සම්ප්‍රදායේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ [[නාගදීපය]] හෙවත් දිවයිනේ උතුරු ප්‍රදේශයට වැඩම කිරීම සමඟ සම්බන්ධ වේ. [[මහාවංසය]] සහ නාගදීප පුරාවෘත්තය සම්බන්ධ බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන්හි සඳහන් වන පරිදි, චූළෝදර සහ මහෝදර නාග පාර්ශ්වයන් අතර ඇති වූ ගැටුම විශාල විනාශයක් දක්වා වර්ධනය වීමට පෙර, බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා කරුණාවෙන් මණිනාගදීපයට හෙවත් වර්තමානයේ  [[නාගදීපය]] ලෙස හැඳින්වෙන ස්ථානයට වැඩම කළ සේක.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=නාගදීප ගමන
 |website=බුදුසරණ
 |date=2022-04-16
 |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2022/04/16/tmp.asp?ID=temp02
 |access-date=2026-09-14
}}&lt;/ref&gt;බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මැදිහත්වීමෙන් දෙපාර්ශ්වය අතර පැවති ගැටුම සමථයකට පත් වූ බව සිංහල බෞද්ධ සම්ප්‍රදායෙහි සඳහන් වේ. මිණි පළඟ අරභයා ඇති වූ පවුල් සහ ගෝත්‍රික ආරවුල අවසන් කිරීමෙන් පසු නාගයන් බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව ඇති කරගත් බව ද මෙම පුරාවෘත්තයේ ප්‍රධාන තේමාවකි. මේ අනුව, වඩුන්නාගල චූළෝදර නා රජුගේ වාසභූමිය ලෙස සඳහන් වීම හේතුවෙන් නාගදීපයේ බෞද්ධ පුරාවෘත්තය සමඟ සම්බන්ධ වූ ස්ථානයක් ලෙස වඩුන්නාගල සම්ප්‍රදායික වැදගත්කමක් ලබාගෙන ඇත. &lt;ref&gt;{{cite web
 |title=නාගදීපයේ ඉතිහාසය
 |website=බුදුසරණ
 |date=2023-11-12
 |url=https://www.budusarana.lk/budusarana/2023/11/12/main_temple.asp
 |access-date=2026-09-14
}}&lt;/ref&gt;

ඊට අමතරව, අතීතයේ වංශකතා තුළ &quot;වඩමන් උසුරු රට&quot; ලෙස මෙම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය හඳුන්වා ඇති අතර මෙම පුදබිම &quot;වර්ධමාන විහාරය&quot; වශයෙන් ද හඳුන්වා තිබේ.තවද ඉතිහාස මූලාශ්‍ර තුළ සඳහන් වඩමන් වැසි මහරහතන් වහන්සේලා වැඩසිටි ආරාම සංකීර්ණය වර්තමානයේ මෙම වඩුන්නාගල පුරාවිද්‍යාත්මක ආරාම සංකීර්ණය වන බවට ද පුරාවිද්‍යාඥයන් අනුමාන කරනු ලබයි.

== පුරාවිද්‍යාත්මක ස්මාරක ==

වෙඩුක්කිනාරිමලේ හෙවත් වඩුන්නාගල පුරාවිද්‍යා ස්ථානයේ පුරාණ ආරාම සංකීර්ණයකට අයත් නටඹුන් සහ ස්මාරක රැසක් හඳුනාගෙන ඇත. පුරාවිද්‍යාඥ [[එච්. සී. පී. බෙල්]] විසින් 1905 වර්ෂයේදී සිදු කරන ලද පරීක්ෂණවලදී මෙම කඳු ප්‍රදේශයේ කටාරම් කෙටූ ගල්ලෙන්, පුරාණ ඉදිකිරීම්වල අවශේෂ සහ ස්තූපයකට අයත් බවට සැලකෙන ගඩොල් නටඹුන් පිළිබඳව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 September 2026
}}&lt;/ref&gt;

=== කටාරම් කෙටූ ගල්ලෙන් ===

මෙම ස්ථානයේ කටාරම් කෙටූ ගල්ලෙන් දොළහකට පමණ අධික සංඛ්‍යාවක් හඳුනාගෙන ඇත. මෙම ගල්ලෙන්වල කටාරම් සාපේක්ෂ වශයෙන් රළු ආකාරයෙන් නිර්මාණය කර ඇති බව [[එච්. සී. පී. බෙල්|එච්. සී. පී. බෙල්ගේ]] පුරාවිද්‍යා වාර්තාවල සඳහන් වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්කාලීන බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණවල භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ වාසස්ථාන ලෙස මෙවැනි කටාරම් කෙටූ ගල්ලෙන් බහුලව භාවිතා වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 September 2026
}}&lt;/ref&gt;

=== බ්‍රාහ්මීය ශිලා ලේඛන ===

ප්‍රධාන කඳු ප්‍රදේශයේ නොව, එහි උතුරු දෙසින් යාර 100ක් පමණ දුරින් පිහිටි විශාල ගල්ලෙන් දෙකක පැරණි සිංහල භාෂාවෙන් සහ මුල් [[බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර|බ්‍රාහ්මීය]] අක්ෂර වලින් රචිත  ශිලා ලේඛන තුනක් හඳුනාගෙන ඇත. මෙම ශිලා ලේඛන ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 වන සියවසේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 වන සියවස දක්වා කාලයට අයත් බවට දින නියම කර ඇති අතර, ඒවා ගල්ලෙන් [[සංඝයා|බෞද්ධ සංඝයා]] වෙත පූජා කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු අඩංගු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Paranavitana
|first=Senarat
|title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
|publisher=Department of Archaeology, Ceylon
|year=1970
|page=27
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 September 2026
}}&lt;/ref&gt;

මෙම ලේඛනවලින් ගුත්ත, මහාගුත්ත, චූලතිස්ස සහ පුස්සමිත්ත යන නම් සඳහන් වන අතර, ගල්ලෙන් සංඝයා වෙත පූජා කිරීමේ සම්ප්‍රදාය පිළිබඳ වැදගත් පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Paranavitana
|first=Senarat
|title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
|publisher=Department of Archaeology, Ceylon
|year=1970
}}&lt;/ref&gt;

=== ඉදිකිරීම් අවශේෂ ===

කඳු පාමුල නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ පිහිටි කුඩා පාෂාණ මත ලී කණු සවි කිරීම සඳහා භාවිතා කර ඇති බවට සැලකෙන පාෂාණවල කපා සකස් කළ සිදුරු කිහිපයක් හඳුනාගෙන ඇත. කඳු මුදුන වෙත ගමන් කරන මාර්ගයේ ගලක කපා සකස් කරන ලද ජල රැස්කිරීමේ ව්‍යුහයක්ද වාර්තා වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 September 2026
}}&lt;/ref&gt;

=== ස්තූප අවශේෂ ===

කඳු සමූහයේ ඉහළම පාෂාණය මත හමු වූ ගඩොල් අවශේෂ අනුව එහි පුරාණ [[ස්තූපය|ස්තූපයක්]] පැවති බවට [[එච්. සී. පී. බෙල්|එච්. සී. පී. බෙල්]] වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 September 2026
}}&lt;/ref&gt;

[[එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි]] විසින් 1964 සහ 1973 වර්ෂවලදී මෙම ස්ථානය නැරඹීමෙන් අනතුරුව, එහි නටඹුන් වූ ස්තූප දෙකක් සහ අනෙකුත් බෞද්ධ පුරාවිද්‍යාත්මක අවශේෂ පිළිබඳව වාර්තා කර ඇත. ඔහුගේ විස්තරයට අනුව, එක් ස්තූපයක් අඩි 11ක් පමණ උසින් සහ අඩි 46ක පමණ වට ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වූ අතර, අනෙක් ස්තූපය අඩි 6ක් පමණ උසින් සහ අඩි 21ක පමණ වට ප්‍රමාණයකින් යුක්තව පැවති බව සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 September 2026
}}&lt;/ref&gt;

=== නීතිමය ආරක්ෂාව ===

වෙඩුක්කිනාරිමලේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය 2008 ජූනි 6 දිනැති අංක 1553 දරන ගැසට් නිවේදනය මගින් ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකා ජාතික විගණන කාර්යාලයේ වාර්තාවකට අනුව, විගණනය සිදු කළ කාලය වන විට අදාළ ස්ථානයේ සීමා නිශ්චිතව හඳුනාගෙන පුරාවිද්‍යා රක්ෂිතයක් හෝ ස්මාරකයක් ලෙස ගැසට් කිරීම සම්පූර්ණ කර නොතිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Annual Report of the Department of Archaeology
|url=https://naosl.gov.lk/web/images/audit-reports/upload/2023/min_dep/1-XV/Head207Department-of-ArchaeologyE.pdf
|website=National Audit Office of Sri Lanka
|access-date=13 September 2026
}}&lt;/ref&gt;

== අභිලේඛන ==

වඩුන්නාගල හෙවත් වෙඩුක්කිනාරිමලේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය ආශ්‍රිතව මුල් [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර|බ්‍රාහ්මී]] අක්ෂරවලින් ලියන ලද අභිලේඛන තුනක් හඳුනාගෙන ඇත. මෙම අභිලේඛන ප්‍රධාන කඳු ප්‍රදේශයේ නොව, එහි උතුරු දෙසින් යාර 100ක් පමණ දුරින් පිහිටි විශාල ගල්ලෙන් දෙකකින් හමු වී ඇත. ඒවා ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 වන සියවසේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 වන සියවස දක්වා කාලයට අයත් මුල් බ්‍රාහ්මී අභිලේඛන ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර, ගල්ලෙන් [[සංඝයා|බෞද්ධ සංඝයා]] වෙත පූජා කිරීම පිළිබඳව ඒවායේ සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Paranavitana
|first=Senarat
|title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
|publisher=Department of Archaeology, Ceylon
|year=1970
|page=27
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|title=Vedukkunaari Malai Archaeological Site
|url=https://www.lankapradeepa.com/2023/04/vedukkunaari-malai-archaeological-site.html
|website=Lanka Pradeepa
|access-date=13 September 2026
}}&lt;/ref&gt;

=== මහාසමුද්දගේ පුත් ගුත්ත සහ මහාගුත්තගේ ගල්ලෙන් ලිපිය ===

{{Blockquote
|text=
'''
*පෙළ (රෝමානු ලිපියට පෙරළීම)

Maha-Shamuda-puta-Gutasha lene shagasha&lt;br&gt;
Parumaka-Bamadata-putaha Mahaguta[ha] lene

*අන්තර්ගතය

&quot;මහාසමුද්දගේ පුත් ගුත්තගේ ගල්ලෙන සංඝයා වෙත [පූජා කරන ලදී]. ප්‍රධානියා වූ බ්‍රහ්මදත්තගේ පුත් මහාගුත්තගේ ගල්ලෙන [ද පූජා කරන ලදී].&quot;
'''

&lt;br&gt;
{{smaller|{{smaller|
'''හැඳින්වීම් නාමය''': වඩුන්නාගල අභිලේඛනය 1&lt;br&gt;
'''කාලය''': ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස – ක්‍රි.ව. 1 වන සියවස&lt;br&gt;
'''අක්ෂර''': [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර|මුල් බ්‍රාහ්මී]]&lt;br&gt;
'''භාෂාව''': [[සිංහල භාෂාව|මූල සිංහල]]&lt;br&gt;
'''ස්ථානය''': වෙඩුක්කිනාරිමලේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය
}}}}&lt;br&gt;{{smaller|{{smaller|(උපුටාගැනීම: Senarat Paranavitana, ''Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions'', Department of Archaeology, Ceylon, 1970)}}}}
}}&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Paranavitana
 |first=Senarat
 |title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
 |publisher=Department of Archaeology, Ceylon
 |year=1970
 |page=27
}}&lt;/ref&gt;

=== චූලතිස්සගේ ගල්ලෙන් ලිපිය ===

{{Blockquote
|text=
'''
*පෙළ (රෝමානු ලිපියට පෙරළීම)

Bata-Cudi-Tishaha lene

*අන්තර්ගතය

&quot;භදන්ත චූලතිස්සගේ ගල්ලෙන.&quot;
'''

&lt;br&gt;
{{smaller|{{smaller|
'''හැඳින්වීම් නාමය''': වඩුන්නාගල අභිලේඛනය 2&lt;br&gt;
'''කාලය''': ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස – ක්‍රි.ව. 1 වන සියවස&lt;br&gt;
'''අක්ෂර''': [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර|මුල් බ්‍රාහ්මී]]&lt;br&gt;
'''භාෂාව''': [[සිංහල භාෂාව|මූල සිංහල]]&lt;br&gt;
'''ස්ථානය''': වෙඩුක්කිනාරිමලේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය 
}}}}&lt;br&gt;{{smaller|{{smaller|(උපුටාගැනීම: Senarat Paranavitana, ''Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions'', Department of Archaeology, Ceylon, 1970)}}}}
}}&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Paranavitana
 |first=Senarat
 |title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
 |publisher=Department of Archaeology, Ceylon
 |year=1970
 |page=27
}}&lt;/ref&gt;

=== පරුමුඛ පුස්සමිත්තගේ පුත්‍රයාගේ මහා ගල්ලෙන් ලිපිය ===

{{Blockquote
|text=
'''
*පෙළ (රෝමානු ලිපියට පෙරළීම)

Parumaka-Pushamita-puta[ha] mahalene&lt;br&gt;
agata-anagata-cadu-[disha]-shagasha

*අන්තර්ගතය

&quot;පරුමුඛ පුස්සමිත්තගේ පුත්‍රයාගේ මහා ගල්ලෙන, පැමිණ සිටින සහ නොසිටින සතර දිශාවේ සංඝයා වෙත [පූජා කරන ලදී].&quot;
'''

&lt;br&gt;
{{smaller|{{smaller|
'''හැඳින්වීම් නාමය''': වඩුන්නාගල අභිලේඛනය 3&lt;br&gt;
'''කාලය''': ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස – ක්‍රි.ව. 1 වන සියවස&lt;br&gt;
'''අක්ෂර''': [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර|මුල් බ්‍රාහ්මී]]&lt;br&gt;
'''භාෂාව''': [[සිංහල භාෂාව|මූල සිංහල]]&lt;br&gt;
'''ස්ථානය''': වෙඩුක්කිනාරිමලේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය 
}}}}&lt;br&gt;{{smaller|{{smaller|(උපුටාගැනීම: Senarat Paranavitana, ''Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions'', Department of Archaeology, Ceylon, 1970)}}}}
}}&lt;ref&gt;{{cite book
 |last=Paranavitana
 |first=Senarat
 |title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
 |publisher=Department of Archaeology, Ceylon
 |year=1970
 |page=27
}}&lt;/ref&gt;

==පූර්ව වාර්තා හා අධ්‍යයන==

වඩුන්නාගල හෙවත් වෙඩුක්කිනාරිමලේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය පිළිබඳ මුල්කාලීන පුරාවිද්‍යා වාර්තා, අභිලේඛන අධ්‍යයන සහ පසුකාලීන ක්ෂේත්‍ර නිරීක්ෂණ විවිධ පුරාවිද්‍යාඥයන් සහ විද්වතුන් විසින් සිදු කර ඇත. මෙම ස්ථානය පිළිබඳ ප්‍රධාන ලේඛනගත අධ්‍යයන අතර [[එච්. සී. පී. බෙල්]]ගේ 1905 පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ වාර්තාව, [[සෙනරත් පරණවිතාන]]ගේ මුල් බ්‍රාහ්මී අභිලේඛන අධ්‍යයනය සහ [[එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි]]ගේ පසුකාලීන ක්ෂේත්‍ර නිරීක්ෂණ වැදගත් වේ.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bell
|first=H. C. P.
|title=Archaeological Survey of Ceylon: North-Central, Central and Northern Provinces: Annual Report, 1905
|publisher=Government Printer
|location=Colombo
|year=1909
|pages=31–32, 49
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Paranavitana
|first=Senarat
|title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
|publisher=Department of Archaeology, Ceylon
|year=1970
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Medhananda
|first=Ellawala
|title=Pacheena passa - Uttara passa: Negenahira palata ha uturu palate Sinhala bauddha urumaya
|publisher=Dayawansa Jayakody &amp; Company
|location=Colombo
|year=2003
|pages=409–412
|isbn=978-955-686-112-9
}}&lt;/ref&gt;

===එච්. සී. පී. බෙල්ගේ වාර්තාව===

වඩුන්නාගල හෙවත් වෙඩුක්කිනාරිමලේ පුරාවිද්‍යා ස්ථානය පිළිබඳ හඳුනාගත හැකි මුල්කාලීන පුරාවිද්‍යා ක්ෂේත්‍ර වාර්තාවක් [[එච්. සී. පී. බෙල්]] විසින් සිදු කරන ලද 1905 වර්ෂයට අදාළ [[ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණය|ලංකා පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ]] වාර්තාවේ අන්තර්ගත වේ. බෙල් විසින් කඳු ප්‍රදේශයේ කටාරම් කෙටූ ගල්ලෙන් දොළහකට පමණ අධික සංඛ්‍යාවක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඒවා රළු කාර්මික ආකාරයකින් සකස් කර ඇති බව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bell
|first=H. C. P.
|title=Archaeological Survey of Ceylon: North-Central, Central and Northern Provinces: Annual Report, 1905
|publisher=Government Printer
|location=Colombo
|year=1909
|pages=31–32, 49
}}&lt;/ref&gt;

බෙල්ගේ නිරීක්ෂණ අනුව, කඳු පාමුල නැගෙනහිර දෙසින් පිහිටි කුඩා පාෂාණවල ලී කණු සවි කිරීම සඳහා භාවිත කළ බවට සැලකෙන කපා සකස් කළ සිදුරු දක්නට ලැබී ඇත. කඳු මුදුන වෙත ගමන් කරන මාර්ගයේ පාෂාණයක කපා සකස් කළ ජල රැස්කිරීමේ ව්‍යුහයක්ද ඔහු විසින් වාර්තා කර ඇත. කඳු සමූහයේ උසම පාෂාණය මත හමු වූ ගඩොල් අවශේෂ අනුව එහි පුරාණ [[ස්තූපය|ස්තූපයක්]] පැවති බවද ඔහු සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Bell
|first=H. C. P.
|title=Archaeological Survey of Ceylon: North-Central, Central and Northern Provinces: Annual Report, 1905
|publisher=Government Printer
|location=Colombo
|year=1909
|pages=31–32, 49
}}&lt;/ref&gt;

===සෙනරත් පරණවිතානගේ අභිලේඛන අධ්‍යයනය===

[[සෙනරත් පරණවිතාන]] විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ මුල් [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර|බ්‍රාහ්මී]] අභිලේඛන පිළිබඳ සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයේදී වඩුන්නාගල ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව හමු වූ අභිලේඛනද ලේඛනගත කර ඇත. මෙම අභිලේඛන ප්‍රධාන කඳු ප්‍රදේශය මත නොව, එයට උතුරින් යාර 100ක් පමණ දුරින් පිහිටි විශාල ගල්ලෙන් දෙකකින් හමු වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Paranavitana
|first=Senarat
|title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
|publisher=Department of Archaeology, Ceylon
|year=1970
|page=27
}}&lt;/ref&gt;

මෙහි මුල් බ්‍රාහ්මී අභිලේඛන තුනක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඒවා ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 වන සියවසේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 වන සියවස අතර කාලයට අයත් වේ. මෙම ලේඛනවල ගල්ලෙන් [[සංඝයා|බෞද්ධ සංඝයා]] වෙත පූජා කිරීම සම්බන්ධ තොරතුරු ඇතුළත් වන අතර, ස්ථානයේ පුරාණ ආරාමීය ඉතිහාසය අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා වැදගත් අභිලේඛනමය සාක්ෂි සපයයි.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Paranavitana
|first=Senarat
|title=Inscriptions of Ceylon: Volume I: Early Brahmi Inscriptions
|publisher=Department of Archaeology, Ceylon
|year=1970
|page=27
}}&lt;/ref&gt;

===එල්ලාවල මේධානන්ද හිමිගේ නිරීක්ෂණ===

[[එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි]] විසින් 1964 සහ 1973 වර්ෂවලදී වඩුන්නාගල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය නැරඹීමෙන් අනතුරුව එහි පවතින අභිලේඛන සහ පුරාණ ආරාම නටඹුන් පිළිබඳ තොරතුරු වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Medhananda
|first=Ellawala
|title=Pacheena passa - Uttara passa: Negenahira palata ha uturu palate Sinhala bauddha urumaya
|publisher=Dayawansa Jayakody &amp; Company
|location=Colombo
|year=2003
|pages=409–412
|isbn=978-955-686-112-9
}}&lt;/ref&gt;

මේධානන්ද හිමියන්ගේ නිරීක්ෂණවලදී ස්ථානයේ නටඹුන් වූ [[ස්තූපය|ස්තූප]] දෙකක් පිළිබඳව සඳහන් කර ඇත. එයින් එක් ස්තූපයක් අඩි 11ක් පමණ උසින් සහ අඩි 46ක පමණ වට ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වූ බවත්, අනෙක් ස්තූපය අඩි 6ක් පමණ උසින් සහ අඩි 21ක පමණ වට ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වූ බවත් වාර්තා කර ඇත. ඔහු විසින් ස්ථානය ආශ්‍රිතව මුල් බ්‍රාහ්මී අභිලේඛන සහ අනෙකුත් ආරාමීය නටඹුන් පිළිබඳවද සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book
|last=Medhananda
|first=Ellawala
|title=Pacheena passa - Uttara passa: Negenahira palata ha uturu palate Sinhala bauddha urumaya
|publisher=Dayawansa Jayakody &amp; Company
|location=Colombo
|year=2003
|pages=409–412
|isbn=978-955-686-112-9
}}&lt;/ref&gt;
== අමතර ලිපි ==

* [[ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරක]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ විහාරස්ථාන]]
* [[ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]
* [[කටාරම් කෙටූ ගල්ලෙන්]]
* [[අනුරාධපුර යුගය]]
* [[කුරුන්දි රජ මහා විහාරය]]
* [[සපුමල්ගස්කඩ රජ මහා විහාරය]]
* [[සෙනරත් පරණවිතාන]]
* [[එච්. සී. පී. බෙල්]]
* [[එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි]]
==පැහැදිලි කිරීම්==
{{Reflist|group=සවිස්තර}}

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}</text>
      <sha1>pm2uyqm0vuj4472bkv90tdvmtfwdrkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රාමායණය සංචාරක මංපෙත</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196723</id>
    <revision>
      <id>800776</id>
      <parentid>799652</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7869" sha1="gv09n61abotori5bjz206r3i9ydqm2k" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත
| image            =
| image_caption    =
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේදී ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>gv09n61abotori5bjz206r3i9ydqm2k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800777</id>
      <parentid>800776</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7991" sha1="4u3jls4dh7ebe1untd3ai180g11tpes" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත
| image            =
| image_caption    =
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේදී විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>4u3jls4dh7ebe1untd3ai180g11tpes</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800778</id>
      <parentid>800777</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8137" sha1="7drj38cagutsh4d7yrg016j8it52kaz" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| image_caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>7drj38cagutsh4d7yrg016j8it52kaz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800779</id>
      <parentid>800778</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:58:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8261" sha1="dnvh8zouklobtwja7zh24gc9x51g80x" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත&lt;br&gt;[[File:Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|thumb|රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ පොස්ටරය]]
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>dnvh8zouklobtwja7zh24gc9x51g80x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800837</id>
      <parentid>800779</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>800837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16957" sha1="noqrqkyq5dnn1y81h8zpvjvgn49qhli" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත&lt;br&gt;[[File:Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|thumb|රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ පොස්ටරය]]
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

==ආරම්භය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සංවර්ධනය වීම 1990 දශකයේ අගභාගය සහ 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකේ. මෙම කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන රාමායණ මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගැනීම සහ එම ස්ථාන ආගමික හා සංස්කෘතික සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම ආරම්භ විය. 1990 දශකයේදී නුවරඑළිය සහ ඌව ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව රාවණා හා සීතා සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වෙන ස්ථාන පිළිබඳ සෙවීම් සිදුවූ බවට වාර්තා පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 1997දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දියානු කණ්ඩායමක් විසින් සීතා එළිය ප්‍රදේශයේ වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් සංවර්ධනය කිරීමේ අදහස ඉදිරිපත් කළ බවට ද පසුව පළ වූ වාර්තා සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Buddhist Viharas and Eelam Part 21G |url=https://www.lankaweb.com/news/items/page/228/?sortby=2The |website=LankaWeb |date=11 July 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට රාමායණය හා සම්බන්ධ කර දැක්වූ ස්ථාන වටා ආගමික හා සංචාරක යටිතල පහසුකම් වර්ධනය විය. සීතා එළියේ පැවති කුඩා කෝවිල වෙනුවට නව සීතා අම්මාන් කෝවිල් ගොඩනැගිල්ලක් 1998–1999 කාලය තුළ ඉදිකරන ලද අතර, 1997දී රම්බොඩ ප්‍රදේශයේ හනුමාන් කෝවිල් සංකීර්ණයක් සඳහා ද කටයුතු ආරම්භ වූ බව වාර්තා වේ.මේ සියල්ලටම ඉන්දීය ආගමික සංවිධාන වල මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; මේ සමඟ රාමායණ කතාවට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කළ ස්ථාන අතර සීත එළිය, දිවුරුම්පොළ, රම්බොඩ, රාවණා ඇල්ල සහ අනෙකුත් ස්ථාන ඇතුළත් කරමින් වන්දනා හා සංචාරක ගමන් මාර්ගයක් ගොඩනැගීමේ පසුබිම සැකසුණි. 2026දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක ද මංපෙතේ වර්ධනය 1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ අතර, එය ස්ථාන හඳුනාගැනීම, ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැගීම සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය යන ක්‍රියාවලීන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බව සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

2008 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක බලධාරීන් විසින් රාමායණය සංචාරක මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගත් සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් ලෙස නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම අවස්ථාවේදී රාමායණය සම්බන්ධ කරමින් ස්ථාන 50කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඉන්දීය සංචාරකයන් සඳහා ගමන් මාර්ගයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff.com |date=17 January 2008 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එම වසරේම පැවති ජාත්‍යන්තර සංචාරක සමුළුවකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද එම ස්ථාන පදනම් කරගනිමින් සංචාරක මංපෙතක් ප්‍රවර්ධනය කරන බවත් සඳහන් විය.&lt;ref&gt;{{cite report |title=Sustainable Tourism Management at World Heritage Sites: International Conference, Huangshan, China, 24–27 March 2008 |publisher=World Tourism Organization |year=2008 |url=https://webunwto.s3-eu-west-1.amazonaws.com/imported_images/30570/finrep_en_huangshan.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි. 2015දී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය බැංගලෝරයෙන් රාමායණය සංචාරක මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, ඉන්දියානු සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේ තෝරාගත් ස්ථාන සංචාරක පැකේජ ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. 2022දී ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහ කොමසාරිස්වරයා ද රාමායණයට සම්බන්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන පිළිබඳ ඉදිරිපත් කිරීමකට සහභාගී වූ අතර, 2024දී ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය රාමායණය මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වූ “Ramayana Trail – The Sacred Mission” ව්‍යාපෘතියේ දියත් කිරීමේ අවස්ථාවට සහභාගී විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=India and Sri Lanka further promotes bilateral tourism |url=https://sundaytimes.lk/online/news-online/India-and-Sri-Lanka-further-promotes-bilateral-tourism/2-1137028 |website=Sunday Times |date=12 March 2022 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Speech by High Commissioner of India H.E. Santosh Jha at the official launch of the “Ramayana Trail – The Sacred Mission” Project |url=https://www.hcicolombo.gov.in/section/speeches-and-interviews/speech-by-high-commissioner-of-india-h-e-santosh-jha-at-the-official-launch-of-the-ramayana-trail-the-sacred-mission-project/ |website=High Commission of India, Colombo |date=14 April 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>noqrqkyq5dnn1y81h8zpvjvgn49qhli</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800838</id>
      <parentid>800837</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:48:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ආරම්භය */</comment>
      <origin>800838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28237" sha1="8kamb7e5gty2rb5905hileqwzbfsblp" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත&lt;br&gt;[[File:Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|thumb|රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ පොස්ටරය]]
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

==ආරම්භය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සංවර්ධනය වීම 1990 දශකයේ අගභාගය සහ 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකේ. මෙම කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන රාමායණ මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගැනීම සහ එම ස්ථාන ආගමික හා සංස්කෘතික සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම ආරම්භ විය. 1990 දශකයේදී නුවරඑළිය සහ ඌව ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව රාවණා හා සීතා සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වෙන ස්ථාන පිළිබඳ සෙවීම් සිදුවූ බවට වාර්තා පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 1997දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දියානු කණ්ඩායමක් විසින් සීතා එළිය ප්‍රදේශයේ වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් සංවර්ධනය කිරීමේ අදහස ඉදිරිපත් කළ බවට ද පසුව පළ වූ වාර්තා සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Buddhist Viharas and Eelam Part 21G |url=https://www.lankaweb.com/news/items/page/228/?sortby=2The |website=LankaWeb |date=11 July 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට රාමායණය හා සම්බන්ධ කර දැක්වූ ස්ථාන වටා ආගමික හා සංචාරක යටිතල පහසුකම් වර්ධනය විය. සීතා එළියේ පැවති කුඩා කෝවිල වෙනුවට නව සීතා අම්මාන් කෝවිල් ගොඩනැගිල්ලක් 1998–1999 කාලය තුළ ඉදිකරන ලද අතර, 1997දී රම්බොඩ ප්‍රදේශයේ හනුමාන් කෝවිල් සංකීර්ණයක් සඳහා ද කටයුතු ආරම්භ වූ බව වාර්තා වේ.මේ සියල්ලටම ඉන්දීය ආගමික සංවිධාන වල මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; මේ සමඟ රාමායණ කතාවට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කළ ස්ථාන අතර සීත එළිය, දිවුරුම්පොළ, රම්බොඩ, රාවණා ඇල්ල සහ අනෙකුත් ස්ථාන ඇතුළත් කරමින් වන්දනා හා සංචාරක ගමන් මාර්ගයක් ගොඩනැගීමේ පසුබිම සැකසුණි. 2026දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක ද මංපෙතේ වර්ධනය 1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ අතර, එය ස්ථාන හඳුනාගැනීම, ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැගීම සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය යන ක්‍රියාවලීන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බව සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

2008 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක බලධාරීන් විසින් රාමායණය සංචාරක මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගත් සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් ලෙස නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම අවස්ථාවේදී රාමායණය සම්බන්ධ කරමින් ස්ථාන 50කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඉන්දීය සංචාරකයන් සඳහා ගමන් මාර්ගයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff.com |date=17 January 2008 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එම වසරේම පැවති ජාත්‍යන්තර සංචාරක සමුළුවකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද එම ස්ථාන පදනම් කරගනිමින් සංචාරක මංපෙතක් ප්‍රවර්ධනය කරන බවත් සඳහන් විය.&lt;ref&gt;{{cite report |title=Sustainable Tourism Management at World Heritage Sites: International Conference, Huangshan, China, 24–27 March 2008 |publisher=World Tourism Organization |year=2008 |url=https://webunwto.s3-eu-west-1.amazonaws.com/imported_images/30570/finrep_en_huangshan.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි. 2015දී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය බැංගලෝරයෙන් රාමායණය සංචාරක මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, ඉන්දියානු සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේ තෝරාගත් ස්ථාන සංචාරක පැකේජ ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. 2022දී ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහ කොමසාරිස්වරයා ද රාමායණයට සම්බන්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන පිළිබඳ ඉදිරිපත් කිරීමකට සහභාගී වූ අතර, 2024දී ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය රාමායණය මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වූ “Ramayana Trail – The Sacred Mission” ව්‍යාපෘතියේ දියත් කිරීමේ අවස්ථාවට සහභාගී විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=India and Sri Lanka further promotes bilateral tourism |url=https://sundaytimes.lk/online/news-online/India-and-Sri-Lanka-further-promotes-bilateral-tourism/2-1137028 |website=Sunday Times |date=12 March 2022 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Speech by High Commissioner of India H.E. Santosh Jha at the official launch of the “Ramayana Trail – The Sacred Mission” Project |url=https://www.hcicolombo.gov.in/section/speeches-and-interviews/speech-by-high-commissioner-of-india-h-e-santosh-jha-at-the-official-launch-of-the-ramayana-trail-the-sacred-mission-project/ |website=High Commission of India, Colombo |date=14 April 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

==වර්තමාන තත්ත්වය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත ක්‍රියාත්මක කිරීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ වැදගත් සංචාරක මූලාශ්‍රයක් බවට පත්විය. 2008 වසරේදී ඉන්දියාවෙන් සංචාරකයන් 85,238ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබූ අතර, 2009දී එම සංඛ්‍යාව 83,634ක් විය. ඉන් පසු 2010දී 126,882ක්, 2011දී 171,374ක්, 2012දී 176,340ක් සහ 2013දී 208,795ක් ලෙස ඉහළ ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Annual Report 2009 |url=https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/NationalAccounts/2002/AnnualReports/Annual2009/text.pdf |publisher=Department of Census and Statistics, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Ramayana Trail Tours in Sri Lanka in the….. |journal=Proceeding of the 3rd International Conference on Hospitality and Tourism Management |year=2015 |pages=58–67 |url=https://tiikm.com/publication/doi/icoht2015-1107.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2014දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 242,734ක්, 2015දී 316,247ක්, 2016දී 356,729ක් සහ 2017දී 384,628ක් පැමිණීමත් සමඟ එම වෙළඳපොළ තවදුරටත් වර්ධනය විය.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Arrivals by Nationality – 2012 to 2017 |url=https://www.researchgate.net/publication/357991992_Remittances_Led_Growth_Migrant-led_Diversification_And_Negative_Externalities_in_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist arrivals reach all-time high in last year |url=https://v3.news.lk/news/world/item/19180-tourist-arrivals-reach-all-time-high-in-last-year |website=News.lk |date=8 January 2018 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2018දී එය 424,887ක් දක්වා ඉහළ ගිය නමුත් 2019දී පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර ඇතුළු සංචාරක කර්මාන්තයට බලපෑ තත්ත්ව හේතුවෙන් 355,002ක් දක්වා පහත වැටුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourism Industry Report Q4 2019 |url=https://www.sltda.gov.lk/en/annual-statistical-report |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් 2020 සහ 2021 කාලයේදී ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් දැඩි ලෙස අඩු වූ අතර, 2020දී 89,357ක් සහ 2021දී 56,268ක් ලෙස වාර්තා විය. පසුව සංචාරක කර්මාන්තය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ 2022දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 123,004ක්, 2023දී 302,844ක් සහ 2024දී 416,974ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist Arrivals from All Countries |url=https://www.sltda.gov.lk/en/statistics |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite report |title=Monthly Tourist Arrivals Report December 2024 |url=https://www.sltda.gov.lk/storage/common_media/MonthlyTouritsArrivalsReport-December-Final-2025-01-08.pdf |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2025දී ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි සංචාරකයන්ගේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය වූ අතර, මුළු සංචාරක පැමිණීම් 2,362,521කින් 531,511ක් හෙවත් 22.5%ක් ඉන්දියාවෙන් පැමිණ තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic Affairs Division |url=https://www.mfa.gov.lk/en/economic-affairs-division |website=Ministry of Foreign Affairs, Foreign Employment &amp; Tourism, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, මෙම සමස්ත ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් සංඛ්‍යාව රාමායණය සංචාරක මංපෙත සඳහා පමණක් පැමිණි සංචාරකයන්ගේ සංඛ්‍යාවක් නොවන අතර, අනෙකුත් විවේක, ව්‍යාපාරික, ආගමික සහ සංස්කෘතික සංචාර ද එයට ඇතුළත් වේ.

රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර ඇති ස්ථාන වටා සංචාරක ආකර්ෂණ සහ සේවා ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වී ඇත. සීතා අම්මාන් කෝවිල, ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් කෝවිල, දිවුරුම්පොළ, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, මන්නාරම හා හලාවත ආශ්‍රිත ස්ථාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන සංචාරක ගමන් මාර්ගවලට ඇතුළත් කර ඇති අතර, ඒවා ආගමික වන්දනා, සංස්කෘතික සංචාර සහ ස්වභාවික සංචාරක අත්දැකීම් සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඉදිරිපත් කෙරේ. 2017දී සිදු කළ අධ්‍යයනයකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වූ ස්ථාන 50කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, එම ස්ථාන විවිධ අත්දැකීම් ලබාදිය හැකි සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස සැලකිය හැකි බව පර්යේෂකයන් සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

මෙම සංචාරක කටයුතු හේතුවෙන් මංපෙතට සම්බන්ධ ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ප්‍රාදේශීය ජනතාවට ද සංචාරක ආර්ථිකයට සම්බන්ධ වීමට අවස්ථා ඇති වී තිබේ. ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයකදී මුණ්නේශ්වරම්, තිරුකෝණේශ්වරම්, කන්නියා, උස්සන්ගොඩ, රාවණා ගුහාව, සීතා අම්මාන් කෝවිල, හනුමාන් භක්ත කෝවිල සහ කැලණිය වැනි ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශීය ජනතාව පලතුරු, මල් සහ මල්මාලා, සිහිවටන, කුළුබඩු, ආහාර හා පාන වර්ග අලෙවි කිරීම වැනි සංචාරක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වන බව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.researchgate.net/publication/354048260_Issues_and_Challenges_on_Developing_and_Promoting_Ramayana_Trail_Tourism_In_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයන්, සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන්, ප්‍රවාහන සේවා, නවාතැන්, ආහාරපාන සැපයුම්, සිහිවටන අලෙවිය සහ අනෙකුත් සේවා මඟින් සෘජු හා වක්‍ර ආර්ථික අවස්ථා ඇතිවිය හැකි බව සංචාරක අධ්‍යයනවලින් පෙන්වා දී ඇත. කෙසේ වෙතත්, රාමායණය මංපෙත මඟින් පමණක් නිර්මාණය වූ රැකියා සංඛ්‍යාව පිළිබඳ වෙනම නිල සංඛ්‍යාලේඛනයක් දැනට ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැති බැවින්, එම රැකියා සියල්ල මංපෙතට සෘජුව ආරෝපණය කිරීම කළ නොහැක.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

2020 දශකයේදී රාමායණය මංපෙත වන්දනා සහ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් දෙකම ඒකාබද්ධ කරන සංචාරක සංකල්පයක් ලෙස තවදුරටත් පවතින අතර, මධ්‍යම කඳුකරයේ නුවරඑළිය හා ඇල්ල ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල නවාතැන්, ප්‍රවාහන සහ අනෙකුත් සංචාරක සේවා සමඟ එහි සම්බන්ධතාව වර්ධනය වී ඇත. 2026දී ප්‍රකාශයට පත් කළ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක් රාමායණය මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරකයන් මෙන්ම දේශීය සංචාරකයන් ද ඉලක්ක කරගත් වන්දනා-සංචාරක ආකෘතියක් ලෙස විස්තර කරන අතර, එහි ව්‍යාප්තිය සමඟ සංචාරක සේවා සපයන්නන් සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් සඳහා නව ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධ අවශ්‍යතා ද මතුව ඇති බව පෙන්වා දෙයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Kalinga Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>8kamb7e5gty2rb5905hileqwzbfsblp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800839</id>
      <parentid>800838</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* වර්තමාන තත්ත්වය */</comment>
      <origin>800839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28334" sha1="gpx4fxh7tix3ybaijw0gj4hljlt3c1y" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත&lt;br&gt;[[File:Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|thumb|රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ පොස්ටරය]]
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

==ආරම්භය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සංවර්ධනය වීම 1990 දශකයේ අගභාගය සහ 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකේ. මෙම කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන රාමායණ මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගැනීම සහ එම ස්ථාන ආගමික හා සංස්කෘතික සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම ආරම්භ විය. 1990 දශකයේදී නුවරඑළිය සහ ඌව ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව රාවණා හා සීතා සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වෙන ස්ථාන පිළිබඳ සෙවීම් සිදුවූ බවට වාර්තා පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 1997දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දියානු කණ්ඩායමක් විසින් සීතා එළිය ප්‍රදේශයේ වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් සංවර්ධනය කිරීමේ අදහස ඉදිරිපත් කළ බවට ද පසුව පළ වූ වාර්තා සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Buddhist Viharas and Eelam Part 21G |url=https://www.lankaweb.com/news/items/page/228/?sortby=2The |website=LankaWeb |date=11 July 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට රාමායණය හා සම්බන්ධ කර දැක්වූ ස්ථාන වටා ආගමික හා සංචාරක යටිතල පහසුකම් වර්ධනය විය. සීතා එළියේ පැවති කුඩා කෝවිල වෙනුවට නව සීතා අම්මාන් කෝවිල් ගොඩනැගිල්ලක් 1998–1999 කාලය තුළ ඉදිකරන ලද අතර, 1997දී රම්බොඩ ප්‍රදේශයේ හනුමාන් කෝවිල් සංකීර්ණයක් සඳහා ද කටයුතු ආරම්භ වූ බව වාර්තා වේ.මේ සියල්ලටම ඉන්දීය ආගමික සංවිධාන වල මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; මේ සමඟ රාමායණ කතාවට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කළ ස්ථාන අතර සීත එළිය, දිවුරුම්පොළ, රම්බොඩ, රාවණා ඇල්ල සහ අනෙකුත් ස්ථාන ඇතුළත් කරමින් වන්දනා හා සංචාරක ගමන් මාර්ගයක් ගොඩනැගීමේ පසුබිම සැකසුණි. 2026දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක ද මංපෙතේ වර්ධනය 1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ අතර, එය ස්ථාන හඳුනාගැනීම, ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැගීම සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය යන ක්‍රියාවලීන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බව සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

2008 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක බලධාරීන් විසින් රාමායණය සංචාරක මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගත් සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් ලෙස නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම අවස්ථාවේදී රාමායණය සම්බන්ධ කරමින් ස්ථාන 50කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඉන්දීය සංචාරකයන් සඳහා ගමන් මාර්ගයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff.com |date=17 January 2008 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එම වසරේම පැවති ජාත්‍යන්තර සංචාරක සමුළුවකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද එම ස්ථාන පදනම් කරගනිමින් සංචාරක මංපෙතක් ප්‍රවර්ධනය කරන බවත් සඳහන් විය.&lt;ref&gt;{{cite report |title=Sustainable Tourism Management at World Heritage Sites: International Conference, Huangshan, China, 24–27 March 2008 |publisher=World Tourism Organization |year=2008 |url=https://webunwto.s3-eu-west-1.amazonaws.com/imported_images/30570/finrep_en_huangshan.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි. 2015දී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය බැංගලෝරයෙන් රාමායණය සංචාරක මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, ඉන්දියානු සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේ තෝරාගත් ස්ථාන සංචාරක පැකේජ ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. 2022දී ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහ කොමසාරිස්වරයා ද රාමායණයට සම්බන්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන පිළිබඳ ඉදිරිපත් කිරීමකට සහභාගී වූ අතර, 2024දී ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය රාමායණය මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වූ “Ramayana Trail – The Sacred Mission” ව්‍යාපෘතියේ දියත් කිරීමේ අවස්ථාවට සහභාගී විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=India and Sri Lanka further promotes bilateral tourism |url=https://sundaytimes.lk/online/news-online/India-and-Sri-Lanka-further-promotes-bilateral-tourism/2-1137028 |website=Sunday Times |date=12 March 2022 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Speech by High Commissioner of India H.E. Santosh Jha at the official launch of the “Ramayana Trail – The Sacred Mission” Project |url=https://www.hcicolombo.gov.in/section/speeches-and-interviews/speech-by-high-commissioner-of-india-h-e-santosh-jha-at-the-official-launch-of-the-ramayana-trail-the-sacred-mission-project/ |website=High Commission of India, Colombo |date=14 April 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

==වර්තමාන තත්ත්වය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත ක්‍රියාත්මක කිරීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ වැදගත් සංචාරක මූලාශ්‍රයක් බවට පත්විය. 2008 වසරේදී ඉන්දියාවෙන් සංචාරකයන් 85,238ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබූ අතර, 2009දී එම සංඛ්‍යාව 83,634ක් විය. ඉන් පසු 2010දී 126,882ක්, 2011දී 171,374ක්, 2012දී 176,340ක් සහ 2013දී 208,795ක් ලෙස ඉහළ ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Annual Report 2009 |url=https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/NationalAccounts/2002/AnnualReports/Annual2009/text.pdf |publisher=Department of Census and Statistics, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Ramayana Trail Tours in Sri Lanka in the….. |journal=Proceeding of the 3rd International Conference on Hospitality and Tourism Management |year=2015 |pages=58–67 |url=https://tiikm.com/publication/doi/icoht2015-1107.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2014දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 242,734ක්, 2015දී 316,247ක්, 2016දී 356,729ක් සහ 2017දී 384,628ක් පැමිණීමත් සමඟ එම වෙළඳපොළ තවදුරටත් වර්ධනය විය.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Arrivals by Nationality – 2012 to 2017 |url=https://www.researchgate.net/publication/357991992_Remittances_Led_Growth_Migrant-led_Diversification_And_Negative_Externalities_in_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist arrivals reach all-time high in last year |url=https://v3.news.lk/news/world/item/19180-tourist-arrivals-reach-all-time-high-in-last-year |website=News.lk |date=8 January 2018 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2018දී එය 424,887ක් දක්වා ඉහළ ගිය නමුත් 2019දී පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර ඇතුළු සංචාරක කර්මාන්තයට බලපෑ තත්ත්ව හේතුවෙන් 355,002ක් දක්වා පහත වැටුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourism Industry Report Q4 2019 |url=https://www.sltda.gov.lk/en/annual-statistical-report |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් 2020 සහ 2021 කාලයේදී ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් දැඩි ලෙස අඩු වූ අතර, 2020දී 89,357ක් සහ 2021දී 56,268ක් ලෙස වාර්තා විය. පසුව සංචාරක කර්මාන්තය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ 2022දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 123,004ක්, 2023දී 302,844ක් සහ 2024දී 416,974ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist Arrivals from All Countries |url=https://www.sltda.gov.lk/en/statistics |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite report |title=Monthly Tourist Arrivals Report December 2024 |url=https://www.sltda.gov.lk/storage/common_media/MonthlyTouritsArrivalsReport-December-Final-2025-01-08.pdf |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2025දී ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි සංචාරකයන්ගේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය වූ අතර, මුළු සංචාරක පැමිණීම් 2,362,521කින් 531,511ක් හෙවත් 22.5%ක් ඉන්දියාවෙන් පැමිණ තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic Affairs Division |url=https://www.mfa.gov.lk/en/economic-affairs-division |website=Ministry of Foreign Affairs, Foreign Employment &amp; Tourism, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, මෙම සමස්ත ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් සංඛ්‍යාව රාමායණය සංචාරක මංපෙත සඳහා පමණක්ම පැමිණි සංචාරකයන්ගේ සංඛ්‍යාවක් නොවන අතර, අනෙකුත් විවේක, ව්‍යාපාරික, ආගමික සහ සංස්කෘතික සංචාර ද එයට ඇතුළත් වේ.

රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර ඇති ස්ථාන වටා සංචාරක ආකර්ෂණ සහ සේවා ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වීමත් සමඟ අලුතින් පිහිටුවන ලද සීතා අම්මාන් කෝවිල, ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් කෝවිල ආදී ස්ථාන ද දිවුරුම්පොළ, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, මන්නාරම හා හලාවත ආශ්‍රිත ස්ථාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන සංචාරක ගමන් මාර්ගවලට ඇතුළත් කරමින් ඒවා ආගමික වන්දනා, සංස්කෘතික සංචාර සහ ස්වභාවික සංචාරක අත්දැකීම් සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඉදිරිපත් කිරීමක් සංචාරකයන් වෙත සපයා තිබේ. 2017දී සිදු කළ අධ්‍යයනයකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කල ස්ථාන විවිධ අත්දැකීම් ලබාදිය හැකි සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස සැලකිය හැකි බව පර්යේෂකයන් සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

මෙම සංචාරක කටයුතු හේතුවෙන් මංපෙතට සම්බන්ධ ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ප්‍රාදේශීය ජනතාවට ද සංචාරක ආර්ථිකයට සම්බන්ධ වීමට අවස්ථා ඇති වී තිබේ. ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයකදී මුණ්නේශ්වරම්, තිරුකෝණේශ්වරම්, කන්නියා, උස්සන්ගොඩ, රාවණා ගුහාව, සීතා අම්මාන් කෝවිල, හනුමාන් භක්ත කෝවිල සහ කැලණිය වැනි ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශීය ජනතාව පලතුරු, මල් සහ මල්මාලා, සිහිවටන, කුළුබඩු, ආහාර හා පාන වර්ග අලෙවි කිරීම වැනි සංචාරක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වන බව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.researchgate.net/publication/354048260_Issues_and_Challenges_on_Developing_and_Promoting_Ramayana_Trail_Tourism_In_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයන්, සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන්, ප්‍රවාහන සේවා, නවාතැන්, ආහාරපාන සැපයුම්, සිහිවටන අලෙවිය සහ අනෙකුත් සේවා මඟින් සෘජු හා වක්‍ර ආර්ථික අවස්ථා ඇතිවිය හැකි බව සංචාරක අධ්‍යයනවලින් පෙන්වා දී ඇත. කෙසේ වෙතත්, රාමායණය මංපෙත මඟින් පමණක් නිර්මාණය වූ රැකියා සංඛ්‍යාව පිළිබඳ වෙනම නිල සංඛ්‍යාලේඛනයක් දැනට ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැති බැවින්, එම රැකියා සියල්ල මංපෙත වටා නිර්මාණය වූ වක්‍ර රැකියා ලෙස උපකල්පනය කළ හැක.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

2020 දශකයේදී රාමායණය මංපෙත වන්දනා සහ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් දෙකම ඒකාබද්ධ කරන සංචාරක සංකල්පයක් ලෙස තවදුරටත් පවතින අතර, මධ්‍යම කඳුකරයේ නුවරඑළිය හා ඇල්ල ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල නවාතැන්, ප්‍රවාහන සහ අනෙකුත් සංචාරක සේවා සමඟ එහි සම්බන්ධතාව වර්ධනය වී ඇත. 2026දී ප්‍රකාශයට පත් කළ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක් රාමායණය මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරකයන් මෙන්ම දේශීය සංචාරකයන් ද ඉලක්ක කරගත් වන්දනා-සංචාරක ආකෘතියක් ලෙස විස්තර කරන අතර, එහි ව්‍යාප්තිය සමඟ සංචාරක සේවා සපයන්නන් සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් සඳහා නව ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධ අවශ්‍යතා ද මතුව ඇති බව පෙන්වා දෙයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Kalinga Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>gpx4fxh7tix3ybaijw0gj4hljlt3c1y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800842</id>
      <parentid>800839</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:06:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* වර්තමාන තත්ත්වය */</comment>
      <origin>800842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28395" sha1="d0gpitt0lsvleb15pt478iqhyrwxl0c" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත&lt;br&gt;[[File:Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|thumb|රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ පොස්ටරය]]
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

==ආරම්භය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සංවර්ධනය වීම 1990 දශකයේ අගභාගය සහ 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකේ. මෙම කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන රාමායණ මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගැනීම සහ එම ස්ථාන ආගමික හා සංස්කෘතික සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම ආරම්භ විය. 1990 දශකයේදී නුවරඑළිය සහ ඌව ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව රාවණා හා සීතා සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වෙන ස්ථාන පිළිබඳ සෙවීම් සිදුවූ බවට වාර්තා පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 1997දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දියානු කණ්ඩායමක් විසින් සීතා එළිය ප්‍රදේශයේ වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් සංවර්ධනය කිරීමේ අදහස ඉදිරිපත් කළ බවට ද පසුව පළ වූ වාර්තා සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Buddhist Viharas and Eelam Part 21G |url=https://www.lankaweb.com/news/items/page/228/?sortby=2The |website=LankaWeb |date=11 July 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට රාමායණය හා සම්බන්ධ කර දැක්වූ ස්ථාන වටා ආගමික හා සංචාරක යටිතල පහසුකම් වර්ධනය විය. සීතා එළියේ පැවති කුඩා කෝවිල වෙනුවට නව සීතා අම්මාන් කෝවිල් ගොඩනැගිල්ලක් 1998–1999 කාලය තුළ ඉදිකරන ලද අතර, 1997දී රම්බොඩ ප්‍රදේශයේ හනුමාන් කෝවිල් සංකීර්ණයක් සඳහා ද කටයුතු ආරම්භ වූ බව වාර්තා වේ.මේ සියල්ලටම ඉන්දීය ආගමික සංවිධාන වල මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; මේ සමඟ රාමායණ කතාවට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කළ ස්ථාන අතර සීත එළිය, දිවුරුම්පොළ, රම්බොඩ, රාවණා ඇල්ල සහ අනෙකුත් ස්ථාන ඇතුළත් කරමින් වන්දනා හා සංචාරක ගමන් මාර්ගයක් ගොඩනැගීමේ පසුබිම සැකසුණි. 2026දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක ද මංපෙතේ වර්ධනය 1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ අතර, එය ස්ථාන හඳුනාගැනීම, ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැගීම සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය යන ක්‍රියාවලීන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බව සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

2008 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක බලධාරීන් විසින් රාමායණය සංචාරක මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගත් සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් ලෙස නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම අවස්ථාවේදී රාමායණය සම්බන්ධ කරමින් ස්ථාන 50කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඉන්දීය සංචාරකයන් සඳහා ගමන් මාර්ගයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff.com |date=17 January 2008 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එම වසරේම පැවති ජාත්‍යන්තර සංචාරක සමුළුවකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද එම ස්ථාන පදනම් කරගනිමින් සංචාරක මංපෙතක් ප්‍රවර්ධනය කරන බවත් සඳහන් විය.&lt;ref&gt;{{cite report |title=Sustainable Tourism Management at World Heritage Sites: International Conference, Huangshan, China, 24–27 March 2008 |publisher=World Tourism Organization |year=2008 |url=https://webunwto.s3-eu-west-1.amazonaws.com/imported_images/30570/finrep_en_huangshan.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි. 2015දී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය බැංගලෝරයෙන් රාමායණය සංචාරක මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, ඉන්දියානු සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේ තෝරාගත් ස්ථාන සංචාරක පැකේජ ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. 2022දී ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහ කොමසාරිස්වරයා ද රාමායණයට සම්බන්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන පිළිබඳ ඉදිරිපත් කිරීමකට සහභාගී වූ අතර, 2024දී ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය රාමායණය මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වූ “Ramayana Trail – The Sacred Mission” ව්‍යාපෘතියේ දියත් කිරීමේ අවස්ථාවට සහභාගී විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=India and Sri Lanka further promotes bilateral tourism |url=https://sundaytimes.lk/online/news-online/India-and-Sri-Lanka-further-promotes-bilateral-tourism/2-1137028 |website=Sunday Times |date=12 March 2022 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Speech by High Commissioner of India H.E. Santosh Jha at the official launch of the “Ramayana Trail – The Sacred Mission” Project |url=https://www.hcicolombo.gov.in/section/speeches-and-interviews/speech-by-high-commissioner-of-india-h-e-santosh-jha-at-the-official-launch-of-the-ramayana-trail-the-sacred-mission-project/ |website=High Commission of India, Colombo |date=14 April 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

==වර්තමාන තත්ත්වය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත ක්‍රියාත්මක කිරීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ වැදගත් සංචාරක මූලාශ්‍රයක් බවට පත්විය. 2008 වසරේදී ඉන්දියාවෙන් සංචාරකයන් 85,238ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබූ අතර, 2009දී එම සංඛ්‍යාව 83,634ක් විය. ඉන් පසු 2010දී 126,882ක්, 2011දී 171,374ක්, 2012දී 176,340ක් සහ 2013දී 208,795ක් ලෙස ඉහළ ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Annual Report 2009 |url=https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/NationalAccounts/2002/AnnualReports/Annual2009/text.pdf |publisher=Department of Census and Statistics, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Ramayana Trail Tours in Sri Lanka in the….. |journal=Proceeding of the 3rd International Conference on Hospitality and Tourism Management |year=2015 |pages=58–67 |url=https://tiikm.com/publication/doi/icoht2015-1107.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2014දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 242,734ක්, 2015දී 316,247ක්, 2016දී 356,729ක් සහ 2017දී 384,628ක් පැමිණීමත් සමඟ එම වෙළඳපොළ තවදුරටත් වර්ධනය විය.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Arrivals by Nationality – 2012 to 2017 |url=https://www.researchgate.net/publication/357991992_Remittances_Led_Growth_Migrant-led_Diversification_And_Negative_Externalities_in_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist arrivals reach all-time high in last year |url=https://v3.news.lk/news/world/item/19180-tourist-arrivals-reach-all-time-high-in-last-year |website=News.lk |date=8 January 2018 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2018දී එය 424,887ක් දක්වා ඉහළ ගිය නමුත් 2019දී පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර ඇතුළු සංචාරක කර්මාන්තයට බලපෑ තත්ත්ව හේතුවෙන් 355,002ක් දක්වා පහත වැටුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourism Industry Report Q4 2019 |url=https://www.sltda.gov.lk/en/annual-statistical-report |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් 2020 සහ 2021 කාලයේදී ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් දැඩි ලෙස අඩු වූ අතර, 2020දී 89,357ක් සහ 2021දී 56,268ක් ලෙස වාර්තා විය. පසුව සංචාරක කර්මාන්තය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ 2022දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 123,004ක්, 2023දී 302,844ක් සහ 2024දී 416,974ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist Arrivals from All Countries |url=https://www.sltda.gov.lk/en/statistics |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite report |title=Monthly Tourist Arrivals Report December 2024 |url=https://www.sltda.gov.lk/storage/common_media/MonthlyTouritsArrivalsReport-December-Final-2025-01-08.pdf |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2025දී ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි සංචාරකයන්ගේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය වූ අතර, මුළු සංචාරක පැමිණීම් 2,362,521කින් 531,511ක් හෙවත් 22.5%ක් ඉන්දියාවෙන් පැමිණ තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic Affairs Division |url=https://www.mfa.gov.lk/en/economic-affairs-division |website=Ministry of Foreign Affairs, Foreign Employment &amp; Tourism, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, මෙම සමස්ත ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් සංඛ්‍යාව රාමායණය සංචාරක මංපෙත සඳහා පමණක්ම පැමිණි සංචාරකයන්ගේ සංඛ්‍යාවක් නොවන අතර, අනෙකුත් විවේක, ව්‍යාපාරික, ආගමික සහ සංස්කෘතික සංචාර ද එයට ඇතුළත් වේ.

රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර ඇති ස්ථාන වටා සංචාරක ආකර්ෂණ සහ සේවා ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වීමත් සමඟ අලුතින් පිහිටුවන ලද සීතා අම්මාන් කෝවිල, ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් කෝවිල ආදී ස්ථාන ද දිවුරුම්පොළ, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, මන්නාරම හා හලාවත ආශ්‍රිත ස්ථාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන සංචාරක ගමන් මාර්ගවලට ඇතුළත් කරමින් ඒවා ආගමික වන්දනා, සංස්කෘතික සංචාර සහ ස්වභාවික සංචාරක අත්දැකීම් සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඉදිරිපත් කිරීමක් සංචාරකයන් වෙත සපයා තිබේ. 2017දී සිදු කළ අධ්‍යයනයකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කල ස්ථාන විවිධ අත්දැකීම් ලබාදිය හැකි සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස සැලකිය හැකි බව පර්යේෂකයන් සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

මෙම සංචාරක කටයුතු හේතුවෙන් මංපෙතට සම්බන්ධ ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ප්‍රාදේශීය ජනතාවට ද සංචාරක ආර්ථිකයට සම්බන්ධ වීමට අවස්ථා ඇති වී තිබේ. ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයකදී මුණ්නේශ්වරම්, තිරුකෝණේශ්වරම්, කන්නියා, උස්සන්ගොඩ, රාවණා ගුහාව, සීතා අම්මාන් කෝවිල, හනුමාන් භක්ත කෝවිල සහ කැලණිය වැනි ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශීය ජනතාව පලතුරු, මල් සහ මල්මාලා, සිහිවටන, කුළුබඩු, ආහාර හා පාන වර්ග අලෙවි කිරීම වැනි සංචාරක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වන බව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.researchgate.net/publication/354048260_Issues_and_Challenges_on_Developing_and_Promoting_Ramayana_Trail_Tourism_In_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයන්, සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන්, ප්‍රවාහන සේවා, නවාතැන්, ආහාරපාන සැපයුම්, සිහිවටන අලෙවිය සහ අනෙකුත් සේවා මඟින් සෘජු හා වක්‍ර ආර්ථික අවස්ථා ඇතිවිය හැකි බව සංචාරක අධ්‍යයනවලින් පෙන්වා දී ඇත. කෙසේ වෙතත්, රාමායණය මංපෙත මඟින් පමණක් නිර්මාණය වූ රැකියා සංඛ්‍යාව පිළිබඳ වෙනම නිල සංඛ්‍යාලේඛනයක් දැනට ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැති බැවින්, එම රැකියා සියල්ල මංපෙත වටා නිර්මාණය වූ වක්‍ර රැකියා ලෙස උපකල්පනය කළ හැක.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

2020 දශකයේදී රාමායණය මංපෙත වන්දනා සහ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් දෙකම ඒකාබද්ධ කරන සංචාරක සංකල්පයක් ලෙස තවදුරටත් පවතින අතර, මධ්‍යම කඳුකරයේ නුවරඑළිය හා ඇල්ල ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල නවාතැන්, ප්‍රවාහන සහ අනෙකුත් සංචාරක සේවා සමඟ එහි සම්බන්ධතාව වර්ධනය වී ඇත. 2026දී ප්‍රකාශයට පත් කළ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක් රාමායණය මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරකයන් මෙන්ම දේශීය සංචාරකයන් ද ඉලක්ක කරගත් වන්දනා-සංචාරක ආකෘතියක් ලෙස විස්තර කරන අතර, එහි ව්‍යාප්තිය සමඟ සංචාරක සේවා සපයන්නන් සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් සඳහා නව ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධ අවශ්‍යතා ද මතුව ඇති බව පෙන්වා දෙයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Kalinga Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;
==රාමායණය සංචාරක ස්ථාන==</text>
      <sha1>d0gpitt0lsvleb15pt478iqhyrwxl0c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800843</id>
      <parentid>800842</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* රාමායණය සංචාරක ස්ථාන */</comment>
      <origin>800843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46396" sha1="fm2bsixrlgkkhgk0g12ldq2bpw2ys1y" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත&lt;br&gt;[[File:Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|thumb|රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ පොස්ටරය]]
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

==ආරම්භය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සංවර්ධනය වීම 1990 දශකයේ අගභාගය සහ 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකේ. මෙම කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන රාමායණ මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගැනීම සහ එම ස්ථාන ආගමික හා සංස්කෘතික සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම ආරම්භ විය. 1990 දශකයේදී නුවරඑළිය සහ ඌව ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව රාවණා හා සීතා සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වෙන ස්ථාන පිළිබඳ සෙවීම් සිදුවූ බවට වාර්තා පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 1997දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දියානු කණ්ඩායමක් විසින් සීතා එළිය ප්‍රදේශයේ වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් සංවර්ධනය කිරීමේ අදහස ඉදිරිපත් කළ බවට ද පසුව පළ වූ වාර්තා සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Buddhist Viharas and Eelam Part 21G |url=https://www.lankaweb.com/news/items/page/228/?sortby=2The |website=LankaWeb |date=11 July 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට රාමායණය හා සම්බන්ධ කර දැක්වූ ස්ථාන වටා ආගමික හා සංචාරක යටිතල පහසුකම් වර්ධනය විය. සීතා එළියේ පැවති කුඩා කෝවිල වෙනුවට නව සීතා අම්මාන් කෝවිල් ගොඩනැගිල්ලක් 1998–1999 කාලය තුළ ඉදිකරන ලද අතර, 1997දී රම්බොඩ ප්‍රදේශයේ හනුමාන් කෝවිල් සංකීර්ණයක් සඳහා ද කටයුතු ආරම්භ වූ බව වාර්තා වේ.මේ සියල්ලටම ඉන්දීය ආගමික සංවිධාන වල මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; මේ සමඟ රාමායණ කතාවට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කළ ස්ථාන අතර සීත එළිය, දිවුරුම්පොළ, රම්බොඩ, රාවණා ඇල්ල සහ අනෙකුත් ස්ථාන ඇතුළත් කරමින් වන්දනා හා සංචාරක ගමන් මාර්ගයක් ගොඩනැගීමේ පසුබිම සැකසුණි. 2026දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක ද මංපෙතේ වර්ධනය 1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ අතර, එය ස්ථාන හඳුනාගැනීම, ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැගීම සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය යන ක්‍රියාවලීන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බව සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

2008 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක බලධාරීන් විසින් රාමායණය සංචාරක මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගත් සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් ලෙස නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම අවස්ථාවේදී රාමායණය සම්බන්ධ කරමින් ස්ථාන 50කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඉන්දීය සංචාරකයන් සඳහා ගමන් මාර්ගයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff.com |date=17 January 2008 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එම වසරේම පැවති ජාත්‍යන්තර සංචාරක සමුළුවකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද එම ස්ථාන පදනම් කරගනිමින් සංචාරක මංපෙතක් ප්‍රවර්ධනය කරන බවත් සඳහන් විය.&lt;ref&gt;{{cite report |title=Sustainable Tourism Management at World Heritage Sites: International Conference, Huangshan, China, 24–27 March 2008 |publisher=World Tourism Organization |year=2008 |url=https://webunwto.s3-eu-west-1.amazonaws.com/imported_images/30570/finrep_en_huangshan.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි. 2015දී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය බැංගලෝරයෙන් රාමායණය සංචාරක මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, ඉන්දියානු සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේ තෝරාගත් ස්ථාන සංචාරක පැකේජ ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. 2022දී ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහ කොමසාරිස්වරයා ද රාමායණයට සම්බන්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන පිළිබඳ ඉදිරිපත් කිරීමකට සහභාගී වූ අතර, 2024දී ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය රාමායණය මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වූ “Ramayana Trail – The Sacred Mission” ව්‍යාපෘතියේ දියත් කිරීමේ අවස්ථාවට සහභාගී විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=India and Sri Lanka further promotes bilateral tourism |url=https://sundaytimes.lk/online/news-online/India-and-Sri-Lanka-further-promotes-bilateral-tourism/2-1137028 |website=Sunday Times |date=12 March 2022 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Speech by High Commissioner of India H.E. Santosh Jha at the official launch of the “Ramayana Trail – The Sacred Mission” Project |url=https://www.hcicolombo.gov.in/section/speeches-and-interviews/speech-by-high-commissioner-of-india-h-e-santosh-jha-at-the-official-launch-of-the-ramayana-trail-the-sacred-mission-project/ |website=High Commission of India, Colombo |date=14 April 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

==වර්තමාන තත්ත්වය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත ක්‍රියාත්මක කිරීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ වැදගත් සංචාරක මූලාශ්‍රයක් බවට පත්විය. 2008 වසරේදී ඉන්දියාවෙන් සංචාරකයන් 85,238ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබූ අතර, 2009දී එම සංඛ්‍යාව 83,634ක් විය. ඉන් පසු 2010දී 126,882ක්, 2011දී 171,374ක්, 2012දී 176,340ක් සහ 2013දී 208,795ක් ලෙස ඉහළ ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Annual Report 2009 |url=https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/NationalAccounts/2002/AnnualReports/Annual2009/text.pdf |publisher=Department of Census and Statistics, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Ramayana Trail Tours in Sri Lanka in the….. |journal=Proceeding of the 3rd International Conference on Hospitality and Tourism Management |year=2015 |pages=58–67 |url=https://tiikm.com/publication/doi/icoht2015-1107.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2014දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 242,734ක්, 2015දී 316,247ක්, 2016දී 356,729ක් සහ 2017දී 384,628ක් පැමිණීමත් සමඟ එම වෙළඳපොළ තවදුරටත් වර්ධනය විය.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Arrivals by Nationality – 2012 to 2017 |url=https://www.researchgate.net/publication/357991992_Remittances_Led_Growth_Migrant-led_Diversification_And_Negative_Externalities_in_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist arrivals reach all-time high in last year |url=https://v3.news.lk/news/world/item/19180-tourist-arrivals-reach-all-time-high-in-last-year |website=News.lk |date=8 January 2018 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2018දී එය 424,887ක් දක්වා ඉහළ ගිය නමුත් 2019දී පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර ඇතුළු සංචාරක කර්මාන්තයට බලපෑ තත්ත්ව හේතුවෙන් 355,002ක් දක්වා පහත වැටුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourism Industry Report Q4 2019 |url=https://www.sltda.gov.lk/en/annual-statistical-report |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් 2020 සහ 2021 කාලයේදී ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් දැඩි ලෙස අඩු වූ අතර, 2020දී 89,357ක් සහ 2021දී 56,268ක් ලෙස වාර්තා විය. පසුව සංචාරක කර්මාන්තය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ 2022දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 123,004ක්, 2023දී 302,844ක් සහ 2024දී 416,974ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist Arrivals from All Countries |url=https://www.sltda.gov.lk/en/statistics |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite report |title=Monthly Tourist Arrivals Report December 2024 |url=https://www.sltda.gov.lk/storage/common_media/MonthlyTouritsArrivalsReport-December-Final-2025-01-08.pdf |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2025දී ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි සංචාරකයන්ගේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය වූ අතර, මුළු සංචාරක පැමිණීම් 2,362,521කින් 531,511ක් හෙවත් 22.5%ක් ඉන්දියාවෙන් පැමිණ තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic Affairs Division |url=https://www.mfa.gov.lk/en/economic-affairs-division |website=Ministry of Foreign Affairs, Foreign Employment &amp; Tourism, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, මෙම සමස්ත ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් සංඛ්‍යාව රාමායණය සංචාරක මංපෙත සඳහා පමණක්ම පැමිණි සංචාරකයන්ගේ සංඛ්‍යාවක් නොවන අතර, අනෙකුත් විවේක, ව්‍යාපාරික, ආගමික සහ සංස්කෘතික සංචාර ද එයට ඇතුළත් වේ.

රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර ඇති ස්ථාන වටා සංචාරක ආකර්ෂණ සහ සේවා ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වීමත් සමඟ අලුතින් පිහිටුවන ලද සීතා අම්මාන් කෝවිල, ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් කෝවිල ආදී ස්ථාන ද දිවුරුම්පොළ, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, මන්නාරම හා හලාවත ආශ්‍රිත ස්ථාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන සංචාරක ගමන් මාර්ගවලට ඇතුළත් කරමින් ඒවා ආගමික වන්දනා, සංස්කෘතික සංචාර සහ ස්වභාවික සංචාරක අත්දැකීම් සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඉදිරිපත් කිරීමක් සංචාරකයන් වෙත සපයා තිබේ. 2017දී සිදු කළ අධ්‍යයනයකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කල ස්ථාන විවිධ අත්දැකීම් ලබාදිය හැකි සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස සැලකිය හැකි බව පර්යේෂකයන් සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

මෙම සංචාරක කටයුතු හේතුවෙන් මංපෙතට සම්බන්ධ ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ප්‍රාදේශීය ජනතාවට ද සංචාරක ආර්ථිකයට සම්බන්ධ වීමට අවස්ථා ඇති වී තිබේ. ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයකදී මුණ්නේශ්වරම්, තිරුකෝණේශ්වරම්, කන්නියා, උස්සන්ගොඩ, රාවණා ගුහාව, සීතා අම්මාන් කෝවිල, හනුමාන් භක්ත කෝවිල සහ කැලණිය වැනි ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශීය ජනතාව පලතුරු, මල් සහ මල්මාලා, සිහිවටන, කුළුබඩු, ආහාර හා පාන වර්ග අලෙවි කිරීම වැනි සංචාරක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වන බව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.researchgate.net/publication/354048260_Issues_and_Challenges_on_Developing_and_Promoting_Ramayana_Trail_Tourism_In_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයන්, සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන්, ප්‍රවාහන සේවා, නවාතැන්, ආහාරපාන සැපයුම්, සිහිවටන අලෙවිය සහ අනෙකුත් සේවා මඟින් සෘජු හා වක්‍ර ආර්ථික අවස්ථා ඇතිවිය හැකි බව සංචාරක අධ්‍යයනවලින් පෙන්වා දී ඇත. කෙසේ වෙතත්, රාමායණය මංපෙත මඟින් පමණක් නිර්මාණය වූ රැකියා සංඛ්‍යාව පිළිබඳ වෙනම නිල සංඛ්‍යාලේඛනයක් දැනට ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැති බැවින්, එම රැකියා සියල්ල මංපෙත වටා නිර්මාණය වූ වක්‍ර රැකියා ලෙස උපකල්පනය කළ හැක.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

2020 දශකයේදී රාමායණය මංපෙත වන්දනා සහ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් දෙකම ඒකාබද්ධ කරන සංචාරක සංකල්පයක් ලෙස තවදුරටත් පවතින අතර, මධ්‍යම කඳුකරයේ නුවරඑළිය හා ඇල්ල ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල නවාතැන්, ප්‍රවාහන සහ අනෙකුත් සංචාරක සේවා සමඟ එහි සම්බන්ධතාව වර්ධනය වී ඇත. 2026දී ප්‍රකාශයට පත් කළ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක් රාමායණය මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරකයන් මෙන්ම දේශීය සංචාරකයන් ද ඉලක්ක කරගත් වන්දනා-සංචාරක ආකෘතියක් ලෙස විස්තර කරන අතර, එහි ව්‍යාප්තිය සමඟ සංචාරක සේවා සපයන්නන් සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් සඳහා නව ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධ අවශ්‍යතා ද මතුව ඇති බව පෙන්වා දෙයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Kalinga Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;
==රාමායණය සංචාරක ස්ථාන==

===ප්‍රධාන ස්ථාන===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! අංකය
! නම
! පින්තූරය
! රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කිරීම
! සැබෑ පුරාවිද්‍යාත්මක,ජීවවිද්‍යාත්මක වටිනාකම සහ වෙනත් කරුණු
|-
| 1
| [[සීතා අම්මාන් කෝවිල]]
| [[File:Sita Amman Temple 0634.jpg|120px]]
| සීතා දේවිය රාවණා විසින් රඳවා තැබූ [[අශෝක වනය]] ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| සීත එළිය (සීතල එළිය) නම් ප්‍රාදේශීය සිංහල ග්‍රාම නාමය බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී තේ වතු කම්කරු වැඩ සඳහා ගෙනෙන ලද ඉන්දීය වතුකර දමිළ ජනතාව සීතා එළිය ලෙස වරදවා උච්චාරණය හේතුවෙන් මෙම ජනප්‍රවාදය ඇති වී තිබේ.
|-
| 2
| [[හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය]]
| [[File:Flower bed -Hakgala Garden.jpg|120px]]
| [[අශෝක වනය]] ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය තුළ සඳහන් ස්ථානය ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| 1861 දී පිහිටුවා නිර්මාණය කරන ලද උද්භිද උද්‍යානයකි. දේශීය හා ආවේණික කඳුකර ශාක විශේෂ ඇතුළු විශාල ශාක එකතුවක් ඇත.
|-
| 3
| [[දිවුරුම්පොළ රජමහා විහාරය]]
| —
| සීතා දේවිය [[අග්නි පරීක්ෂාව]]ට මුහුණ දුන් ස්ථානය ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර රාජධානි සමයේ අධිකරණ ක්‍රියාවලිය තුළ දිවුරුම්දීම සිදු කළ ස්ථාන කිහිපයෙන් එකකි.එසේ අධිකරණ ක්‍රියාවලියේ දී දිවුරුම් දුන් ස්ථානය යන අරුතින් දිවුරුමලපොළ ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
|-
| 4
| [[රාවණා ගුහාව]]
| [[File:Ravana Cave 2023-05-04.jpg|120px]]
| රාවණා සීතා දේවිය සඟවා තැබූ ගුහාවක් ලෙස මංපෙත වෙත සම්බන්ධ කර තිබේ.
| ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානව සහ ශිලාමය සාධක හමු වී ඇති පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් වැදගත් ගුහා සංකීර්ණයකි.මේ ආශ්‍රිතව [[වලගම්බා රජ]] විසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 වන සියවසේ දී ඉදිකරන ලදැයි සැලකෙන පුරාවිද්‍යාත්මක කටාරම් කෙටූ ලෙන් සංකීර්ණයක් හඳුනාගෙන තිබේ.
|-
| 5
| [[රාවණා ඇල්ල]]
| [[File:Ravana Falls.JPG|120px]]
| රාවණා සීතා දේවිය සමඟ සම්බන්ධ වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර තිබේ.
| රාවණා ඇල්ල යන රාමායණ මෙම සංචාරක මංපෙත ඔස්සේ ලබා දී තිබේ.ඊට හේතුව වී ඇත්තේ මෙම දිය ඇල්ල ඉක්මනින් ප්‍රචණ්ඩ ස්වභාවයට ගලා යන අවස්ථා වාර්තා වීමයි,එය රාවණාගේ ප්‍රචණ්ඩ බවට ආරෝපණය කරමින් එම නම ලබා දී තිබේ.ඊට පෙර භාවිතා වූ නාමය &quot;බඹරගල ඇල්ල&quot; වේ.
|-
| 6
| [[උස්සංගොඩ ජාතික උද්‍යානය]]
| [[File:Entrance to Ussangoda National Park.jpg|120px]]
| හනුමාන් ලංකාවේ කොටසක් ගිනි තැබූ ස්ථානයක් සහ රාවණාගේ ගුවන් තොටුපළක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සැලකේ.
| ජාතික උද්‍යානයක් සහ ප්‍රාග් ඓතිහාසික එළිමහන් මානව සාධක හමුවන පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් ලෙසද හඳුනාගෙන ඇත. වෙරළබඩ විශේෂ පරිසර පද්ධති සහ රතු පස් භූදර්ශනය වැදගත් වේ.
|-
| 7
| [[රූමස්සල]]
| —
| හනුමාන් සංජීවනි කන්ද රැගෙන යන විට එහි කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ සැලකේ.
| ගාල්ල ආසන්නයේ වැදගත් වෙරළබඩ හා ශේෂ කඳු වනාන්තර පරිසර පද්ධතියකි.ජෛවවිවිධත්ව වටිනාකමක් ඇත.ජාතික අභයභූමියක් ලෙස නම් කර ඇති ප්‍රදේශයකි.ශේෂ කන්දේ ඇති ජෛව විද්‍යාත්මක ඖෂධීය ශාක වටිනාකම නිසා එය රාමායණයේ සඳහන් සංජීවනි කන්ද වෙත ආරෝපණය කර ඇත.
|-
| 8
| [[මුන්නේශ්වරම් කෝවිල]]
| [[File:Munneswaram.jpg|120px]]
| රාවණා ඝාතනයෙන් පසු රාම දෙවියන් ශිව දෙවියන්ට පුද පූජා කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු සම්ප්‍රදායෙහි දැක්වේ.
| ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති ප්‍රධාන ශිව දේවාලයකි.ක්‍රි.ව.12 වන සියවසින් පසුව ඉදිකරන්නට ඇතැයි ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරනු ලබයි.ක්‍රි.ව.16 වන සියවසේ පෘතුගීසී ආක්‍රමණ හේතුවෙන් පැරණි ශිව කෝවිල විනාශ වී ඇති අතර වර්තමානයේ දක්නට ඇත්තේ 20 සියවසේ නිර්මාණය කර වැඩිදියුණු වූ ශිව දේවාලයකි.කෙසේ නමුත් කෝවිල් භූමියට භූගතව අනුරාධපුර යුගයට අයත් පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 9
| [[මානාවරි කෝවිල]]
| —
| රාම විසින් පළමු [[රාමලිංග]] ශිව ලිංගය ස්ථාපනය කළ ස්ථානය ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| මෑතකදී නිර්මාණය කරන ලද කෝවිලකි.
|-
| 10
| [[තිරුකෝණේශ්වරම් කෝවිල]]
| [[File:Koneswaram Temple.jpg|120px]]
| රාම හෝ රාවණා විසින් ශිව දෙවියන්ට පුද කළ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| ත්‍රිකුණාමලයේ ෆෙඩ්රික් කොටුව තුළ පිහිටි ශිව ආගමික මධ්‍යස්ථානයකි.ක්‍රි.ව.13 වන සියවසින් පසුව ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැලකේ.එම කෝවිල පෘතුගීසීන් විසින් විනාශ කර ඇති අතර වර්තමාන කෝවිල 20 වන සියවසේ අගභාගයේ ඉදිකරන ලද්දකි.මෙහිද අනුරාධපුර යුගයට අයත් පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 11
| [[තිරුකේතීශ්වරම් කෝවිල]]
| —
| රාම හෝ රාවණ විසින් ශිව ලිංගයක් ස්ථාපනය කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු ජනතාව විශ්වාස කරනු ලබයි.
| මන්නාරම් ප්‍රදේශයේ ශිව ආගමික ස්ථානයකි.20 වන සියවසේ දී පමණ ඉදිකර තිබේ.කෙසේ නමුත් මෙහි ද පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 12
| [[ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් ඉන්දියන් කෝවිල]]
| —
| හනුමාන් සීතා දේවිය සෙවූ ප්‍රදේශයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| ඉන්දියානු අනුග්‍රහය මත අලුතින් පිහිටුවන ලද නව ආගමික වන්දනා මධ්‍යස්ථානයකි.
|-
| 13
| [[ගයත්‍රි පීඨම්]]
| —
| රාවණාගේ පුත් මේඝනාද ශිව දෙවියන්ට තපස් කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු භක්තිකයන් විශ්වාස කරයි
| වර්තමාන ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකම ප්‍රධාන වේ.
|-
| 14
| [[කැලණිය රජමහා විහාරය]]
| [[File:007 Temple Entrance (20435474442).jpg|120px]]
| විභීෂණ රජුගේ රාජාභිෂේකය සිදු වූ ස්ථානයක් ලෙස මංපෙතට සම්බන්ධ කර තිබේ.
| මහාවංශයට අනුව මණිඅක්ඛික නා රජුගේ ආරාධනය මත බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවැනිවර ලංකාවට වැඩම කළ ස්ථානය වේ.ඓතිහාසික සහ පුරාවිද්‍යාත්මක සිතුවම් වටිනාකමක් ඇති ස්ථානයකි.
|-
| 15
| [[පංචමුඛ අංජනේයාර් කෝවිල]]
| —
| හනුමාන්ගේ පංචමුඛ ස්වරූපයට කැප වූ කෝවිලක් ලෙස රාමායණ වන්දනා මාර්ගයට ඇතුළත් වේ.
| අලුතින් පිහිටුවන ලද ස්ථානයකි
|-
| 16
| [[කතරගම දේවාලය]]
| [[File:Kataragama entrance.jpg|120px]]
| රාමගේ යුද්ධයට කාර්තිකේය/ස්කන්ධ දෙවියන්ගේ සහාය ලැබුණු ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායට සම්බන්ධ කර තිබේ.
|බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවැනි වර ලංකාවට වැඩම කල මොහොතේ කතරගම ශාක්‍ය ක්ෂත්‍රීයන් සිටි ප්‍රදේශයට ද වැඩම කල බවට ඉතිහාස ග්‍රන්ථ තුල සඳහන් වේ.බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ සිටි ස්ථානය වටකොට ක්‍රි.පූ.4 වන සියවසේ දී පමණ මහාසේන ප්‍රාදේශීය රජු විසින් කුඩා බෞද්ධ ස්තූපයක් ඉදිකල බවට සැලකේ.එය ක්‍රි.පූ.2 වන සියවසේ දී කාවන්තිස්‌ස රජු විසින් විශාල කර තිබේ.ජය ශ්‍රී මහා බෝධියේ ප්‍රථම බීජ අංකුර 8 න් කතරගම ක්ෂත්‍රීයන්ට ලැබුණු අංකුරය රෝපණය කර තිබේ.මහාසේන රජු පසුව දේවත්වයට පත් වූ අතර ඔහු වෙනුවෙන් ඉදිකල දෙවොල් වර්තමානයේ කතරගම දේවාලය ලෙස සැලකේ.16 වන සියවසේ දී පමණ එය හින්දු ආගමික විශ්වාස සමඟ සම්බන්ධ වීම මත ස්කන්ද දේවතාවා වෙත ආරෝපණය වී තිබේ.වර්තමානයේ බෞද්ධ,හින්දු,ඉස්ලාම්,වැදි ජනතාව යන ජන කොටස් එක් රැස්වන බහුආගමික වන්දනා සම්ප්‍රදායක් සහිත වැදගත් ආගමික ස්ථානයකි. 
|-
| 17
| [[සීත කොටුව]]
| —
| සීතා දේවිය අශෝක වනයට ගෙන යාමට පෙර රඳවා තැබූ බලකොටුවක් ලෙස සම්බන්ධ කර තිබේ.
| අනුරාධපුර යුගයට අයත්  පධානඝර සම්ප්‍රදායේ පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි.පසුකාලීනව වයවහාර වූ සීතල කොටුව එනම් සීත කොටුව යන්න වරදවා සීතා කොටුව ලෙස වාග් පරිණාමය වී තිබේ.
|-
| 18
| [[ගුරුලුපොත]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානා අලුත්වැඩියා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ජෛව විවිධත්වය සහිත තැන්න ප්‍රදේශයකි.
|-
| 19
| [[වෙරගන්තොට]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානයෙන් සීතා ලංකාවට ගෙන ආ පළමු ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| -
|-
| 20
| [[තොටුපොළකන්ද]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානයක් ගොඩබැස්වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් හඳුනාගනී.
| හෝර්ටන් තැන්න කඳුකර පරිසර පද්ධතියට සම්බන්ධ ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 21
| [[යහන්ගල]]
| —
| රාවණාගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ සිරුර තැබූ ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගල් කඳු භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත. රාමායණ සම්බන්ධතාවයට පුරාවිද්‍යාත්මක තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|-
| 22
| [[දුනුවිල]]
| —
| රාම විසින් රාවණාට අවසන් ප්‍රහාරය එල්ල කළ ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| වැව හා අවට භූදර්ශනයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත; රාමායණ යුද්ධයට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොමැත.
|-
| 23
| [[ලග්ගල]]
| —
| රාවණාගේ නිරීක්ෂණ ස්ථානයක් සහ යුද්ධය නිරීක්ෂණය කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා ජෛවවිවිධත්ව වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 24
| [[රිටිගල]]
| [[File:Ritigala.jpg|120px]]
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ඉතා වැදගත් පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි. රිටිගල දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිතය තුළ ආවේණික ශාක හා සත්ව විශේෂ රාශියක් ඇත.
|-
| 25
| [[දොළුකන්ද]]
| —
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| ඖෂධීය ශාක හා කඳුකර වනාන්තර පරිසරය සඳහා ප්‍රසිද්ධ ස්වාභාවික ස්ථානයකි.
|}</text>
      <sha1>fm2bsixrlgkkhgk0g12ldq2bpw2ys1y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800844</id>
      <parentid>800843</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* රාමායණය සංචාරක ස්ථාන */</comment>
      <origin>800844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57178" sha1="swiyp64n6pxto24hik3ey4nj24wffsy" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත&lt;br&gt;[[File:Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|thumb|රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ පොස්ටරය]]
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

==ආරම්භය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සංවර්ධනය වීම 1990 දශකයේ අගභාගය සහ 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකේ. මෙම කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන රාමායණ මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගැනීම සහ එම ස්ථාන ආගමික හා සංස්කෘතික සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම ආරම්භ විය. 1990 දශකයේදී නුවරඑළිය සහ ඌව ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව රාවණා හා සීතා සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වෙන ස්ථාන පිළිබඳ සෙවීම් සිදුවූ බවට වාර්තා පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 1997දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දියානු කණ්ඩායමක් විසින් සීතා එළිය ප්‍රදේශයේ වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් සංවර්ධනය කිරීමේ අදහස ඉදිරිපත් කළ බවට ද පසුව පළ වූ වාර්තා සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Buddhist Viharas and Eelam Part 21G |url=https://www.lankaweb.com/news/items/page/228/?sortby=2The |website=LankaWeb |date=11 July 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට රාමායණය හා සම්බන්ධ කර දැක්වූ ස්ථාන වටා ආගමික හා සංචාරක යටිතල පහසුකම් වර්ධනය විය. සීතා එළියේ පැවති කුඩා කෝවිල වෙනුවට නව සීතා අම්මාන් කෝවිල් ගොඩනැගිල්ලක් 1998–1999 කාලය තුළ ඉදිකරන ලද අතර, 1997දී රම්බොඩ ප්‍රදේශයේ හනුමාන් කෝවිල් සංකීර්ණයක් සඳහා ද කටයුතු ආරම්භ වූ බව වාර්තා වේ.මේ සියල්ලටම ඉන්දීය ආගමික සංවිධාන වල මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; මේ සමඟ රාමායණ කතාවට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කළ ස්ථාන අතර සීත එළිය, දිවුරුම්පොළ, රම්බොඩ, රාවණා ඇල්ල සහ අනෙකුත් ස්ථාන ඇතුළත් කරමින් වන්දනා හා සංචාරක ගමන් මාර්ගයක් ගොඩනැගීමේ පසුබිම සැකසුණි. 2026දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක ද මංපෙතේ වර්ධනය 1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ අතර, එය ස්ථාන හඳුනාගැනීම, ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැගීම සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය යන ක්‍රියාවලීන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බව සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

2008 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක බලධාරීන් විසින් රාමායණය සංචාරක මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගත් සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් ලෙස නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම අවස්ථාවේදී රාමායණය සම්බන්ධ කරමින් ස්ථාන 50කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඉන්දීය සංචාරකයන් සඳහා ගමන් මාර්ගයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff.com |date=17 January 2008 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එම වසරේම පැවති ජාත්‍යන්තර සංචාරක සමුළුවකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද එම ස්ථාන පදනම් කරගනිමින් සංචාරක මංපෙතක් ප්‍රවර්ධනය කරන බවත් සඳහන් විය.&lt;ref&gt;{{cite report |title=Sustainable Tourism Management at World Heritage Sites: International Conference, Huangshan, China, 24–27 March 2008 |publisher=World Tourism Organization |year=2008 |url=https://webunwto.s3-eu-west-1.amazonaws.com/imported_images/30570/finrep_en_huangshan.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි. 2015දී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය බැංගලෝරයෙන් රාමායණය සංචාරක මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, ඉන්දියානු සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේ තෝරාගත් ස්ථාන සංචාරක පැකේජ ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. 2022දී ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහ කොමසාරිස්වරයා ද රාමායණයට සම්බන්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන පිළිබඳ ඉදිරිපත් කිරීමකට සහභාගී වූ අතර, 2024දී ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය රාමායණය මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වූ “Ramayana Trail – The Sacred Mission” ව්‍යාපෘතියේ දියත් කිරීමේ අවස්ථාවට සහභාගී විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=India and Sri Lanka further promotes bilateral tourism |url=https://sundaytimes.lk/online/news-online/India-and-Sri-Lanka-further-promotes-bilateral-tourism/2-1137028 |website=Sunday Times |date=12 March 2022 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Speech by High Commissioner of India H.E. Santosh Jha at the official launch of the “Ramayana Trail – The Sacred Mission” Project |url=https://www.hcicolombo.gov.in/section/speeches-and-interviews/speech-by-high-commissioner-of-india-h-e-santosh-jha-at-the-official-launch-of-the-ramayana-trail-the-sacred-mission-project/ |website=High Commission of India, Colombo |date=14 April 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

==වර්තමාන තත්ත්වය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත ක්‍රියාත්මක කිරීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ වැදගත් සංචාරක මූලාශ්‍රයක් බවට පත්විය. 2008 වසරේදී ඉන්දියාවෙන් සංචාරකයන් 85,238ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබූ අතර, 2009දී එම සංඛ්‍යාව 83,634ක් විය. ඉන් පසු 2010දී 126,882ක්, 2011දී 171,374ක්, 2012දී 176,340ක් සහ 2013දී 208,795ක් ලෙස ඉහළ ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Annual Report 2009 |url=https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/NationalAccounts/2002/AnnualReports/Annual2009/text.pdf |publisher=Department of Census and Statistics, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Ramayana Trail Tours in Sri Lanka in the….. |journal=Proceeding of the 3rd International Conference on Hospitality and Tourism Management |year=2015 |pages=58–67 |url=https://tiikm.com/publication/doi/icoht2015-1107.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2014දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 242,734ක්, 2015දී 316,247ක්, 2016දී 356,729ක් සහ 2017දී 384,628ක් පැමිණීමත් සමඟ එම වෙළඳපොළ තවදුරටත් වර්ධනය විය.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Arrivals by Nationality – 2012 to 2017 |url=https://www.researchgate.net/publication/357991992_Remittances_Led_Growth_Migrant-led_Diversification_And_Negative_Externalities_in_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist arrivals reach all-time high in last year |url=https://v3.news.lk/news/world/item/19180-tourist-arrivals-reach-all-time-high-in-last-year |website=News.lk |date=8 January 2018 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2018දී එය 424,887ක් දක්වා ඉහළ ගිය නමුත් 2019දී පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර ඇතුළු සංචාරක කර්මාන්තයට බලපෑ තත්ත්ව හේතුවෙන් 355,002ක් දක්වා පහත වැටුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourism Industry Report Q4 2019 |url=https://www.sltda.gov.lk/en/annual-statistical-report |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් 2020 සහ 2021 කාලයේදී ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් දැඩි ලෙස අඩු වූ අතර, 2020දී 89,357ක් සහ 2021දී 56,268ක් ලෙස වාර්තා විය. පසුව සංචාරක කර්මාන්තය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ 2022දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 123,004ක්, 2023දී 302,844ක් සහ 2024දී 416,974ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist Arrivals from All Countries |url=https://www.sltda.gov.lk/en/statistics |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite report |title=Monthly Tourist Arrivals Report December 2024 |url=https://www.sltda.gov.lk/storage/common_media/MonthlyTouritsArrivalsReport-December-Final-2025-01-08.pdf |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2025දී ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි සංචාරකයන්ගේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය වූ අතර, මුළු සංචාරක පැමිණීම් 2,362,521කින් 531,511ක් හෙවත් 22.5%ක් ඉන්දියාවෙන් පැමිණ තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic Affairs Division |url=https://www.mfa.gov.lk/en/economic-affairs-division |website=Ministry of Foreign Affairs, Foreign Employment &amp; Tourism, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, මෙම සමස්ත ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් සංඛ්‍යාව රාමායණය සංචාරක මංපෙත සඳහා පමණක්ම පැමිණි සංචාරකයන්ගේ සංඛ්‍යාවක් නොවන අතර, අනෙකුත් විවේක, ව්‍යාපාරික, ආගමික සහ සංස්කෘතික සංචාර ද එයට ඇතුළත් වේ.

රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර ඇති ස්ථාන වටා සංචාරක ආකර්ෂණ සහ සේවා ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වීමත් සමඟ අලුතින් පිහිටුවන ලද සීතා අම්මාන් කෝවිල, ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් කෝවිල ආදී ස්ථාන ද දිවුරුම්පොළ, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, මන්නාරම හා හලාවත ආශ්‍රිත ස්ථාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන සංචාරක ගමන් මාර්ගවලට ඇතුළත් කරමින් ඒවා ආගමික වන්දනා, සංස්කෘතික සංචාර සහ ස්වභාවික සංචාරක අත්දැකීම් සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඉදිරිපත් කිරීමක් සංචාරකයන් වෙත සපයා තිබේ. 2017දී සිදු කළ අධ්‍යයනයකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කල ස්ථාන විවිධ අත්දැකීම් ලබාදිය හැකි සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස සැලකිය හැකි බව පර්යේෂකයන් සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

මෙම සංචාරක කටයුතු හේතුවෙන් මංපෙතට සම්බන්ධ ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ප්‍රාදේශීය ජනතාවට ද සංචාරක ආර්ථිකයට සම්බන්ධ වීමට අවස්ථා ඇති වී තිබේ. ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයකදී මුණ්නේශ්වරම්, තිරුකෝණේශ්වරම්, කන්නියා, උස්සන්ගොඩ, රාවණා ගුහාව, සීතා අම්මාන් කෝවිල, හනුමාන් භක්ත කෝවිල සහ කැලණිය වැනි ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශීය ජනතාව පලතුරු, මල් සහ මල්මාලා, සිහිවටන, කුළුබඩු, ආහාර හා පාන වර්ග අලෙවි කිරීම වැනි සංචාරක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වන බව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.researchgate.net/publication/354048260_Issues_and_Challenges_on_Developing_and_Promoting_Ramayana_Trail_Tourism_In_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයන්, සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන්, ප්‍රවාහන සේවා, නවාතැන්, ආහාරපාන සැපයුම්, සිහිවටන අලෙවිය සහ අනෙකුත් සේවා මඟින් සෘජු හා වක්‍ර ආර්ථික අවස්ථා ඇතිවිය හැකි බව සංචාරක අධ්‍යයනවලින් පෙන්වා දී ඇත. කෙසේ වෙතත්, රාමායණය මංපෙත මඟින් පමණක් නිර්මාණය වූ රැකියා සංඛ්‍යාව පිළිබඳ වෙනම නිල සංඛ්‍යාලේඛනයක් දැනට ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැති බැවින්, එම රැකියා සියල්ල මංපෙත වටා නිර්මාණය වූ වක්‍ර රැකියා ලෙස උපකල්පනය කළ හැක.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

2020 දශකයේදී රාමායණය මංපෙත වන්දනා සහ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් දෙකම ඒකාබද්ධ කරන සංචාරක සංකල්පයක් ලෙස තවදුරටත් පවතින අතර, මධ්‍යම කඳුකරයේ නුවරඑළිය හා ඇල්ල ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල නවාතැන්, ප්‍රවාහන සහ අනෙකුත් සංචාරක සේවා සමඟ එහි සම්බන්ධතාව වර්ධනය වී ඇත. 2026දී ප්‍රකාශයට පත් කළ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක් රාමායණය මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරකයන් මෙන්ම දේශීය සංචාරකයන් ද ඉලක්ක කරගත් වන්දනා-සංචාරක ආකෘතියක් ලෙස විස්තර කරන අතර, එහි ව්‍යාප්තිය සමඟ සංචාරක සේවා සපයන්නන් සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් සඳහා නව ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධ අවශ්‍යතා ද මතුව ඇති බව පෙන්වා දෙයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Kalinga Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;
==රාමායණය සංචාරක ස්ථාන==

===ප්‍රධාන ස්ථාන===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! අංකය
! නම
! පින්තූරය
! රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කිරීම
! සැබෑ පුරාවිද්‍යාත්මක,ජීවවිද්‍යාත්මක වටිනාකම සහ වෙනත් කරුණු
|-
| 1
| [[සීතා අම්මාන් කෝවිල]]
| [[File:Sita Amman Temple 0634.jpg|120px]]
| සීතා දේවිය රාවණා විසින් රඳවා තැබූ [[අශෝක වනය]] ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| සීත එළිය (සීතල එළිය) නම් ප්‍රාදේශීය සිංහල ග්‍රාම නාමය බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී තේ වතු කම්කරු වැඩ සඳහා ගෙනෙන ලද ඉන්දීය වතුකර දමිළ ජනතාව සීතා එළිය ලෙස වරදවා උච්චාරණය හේතුවෙන් මෙම ජනප්‍රවාදය ඇති වී තිබේ.
|-
| 2
| [[හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය]]
| [[File:Flower bed -Hakgala Garden.jpg|120px]]
| [[අශෝක වනය]] ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය තුළ සඳහන් ස්ථානය ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| 1861 දී පිහිටුවා නිර්මාණය කරන ලද උද්භිද උද්‍යානයකි. දේශීය හා ආවේණික කඳුකර ශාක විශේෂ ඇතුළු විශාල ශාක එකතුවක් ඇත.
|-
| 3
| [[දිවුරුම්පොළ රජමහා විහාරය]]
| —
| සීතා දේවිය [[අග්නි පරීක්ෂාව]]ට මුහුණ දුන් ස්ථානය ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර රාජධානි සමයේ අධිකරණ ක්‍රියාවලිය තුළ දිවුරුම්දීම සිදු කළ ස්ථාන කිහිපයෙන් එකකි.එසේ අධිකරණ ක්‍රියාවලියේ දී දිවුරුම් දුන් ස්ථානය යන අරුතින් දිවුරුමලපොළ ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
|-
| 4
| [[රාවණා ගුහාව]]
| [[File:Ravana Cave 2023-05-04.jpg|120px]]
| රාවණා සීතා දේවිය සඟවා තැබූ ගුහාවක් ලෙස මංපෙත වෙත සම්බන්ධ කර තිබේ.
| ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානව සහ ශිලාමය සාධක හමු වී ඇති පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් වැදගත් ගුහා සංකීර්ණයකි.මේ ආශ්‍රිතව [[වලගම්බා රජ]] විසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 වන සියවසේ දී ඉදිකරන ලදැයි සැලකෙන පුරාවිද්‍යාත්මක කටාරම් කෙටූ ලෙන් සංකීර්ණයක් හඳුනාගෙන තිබේ.
|-
| 5
| [[රාවණා ඇල්ල]]
| [[File:Ravana Falls.JPG|120px]]
| රාවණා සීතා දේවිය සමඟ සම්බන්ධ වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර තිබේ.
| රාවණා ඇල්ල යන රාමායණ මෙම සංචාරක මංපෙත ඔස්සේ ලබා දී තිබේ.ඊට හේතුව වී ඇත්තේ මෙම දිය ඇල්ල ඉක්මනින් ප්‍රචණ්ඩ ස්වභාවයට ගලා යන අවස්ථා වාර්තා වීමයි,එය රාවණාගේ ප්‍රචණ්ඩ බවට ආරෝපණය කරමින් එම නම ලබා දී තිබේ.ඊට පෙර භාවිතා වූ නාමය &quot;බඹරගල ඇල්ල&quot; වේ.
|-
| 6
| [[උස්සංගොඩ ජාතික උද්‍යානය]]
| [[File:Entrance to Ussangoda National Park.jpg|120px]]
| හනුමාන් ලංකාවේ කොටසක් ගිනි තැබූ ස්ථානයක් සහ රාවණාගේ ගුවන් තොටුපළක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සැලකේ.
| ජාතික උද්‍යානයක් සහ ප්‍රාග් ඓතිහාසික එළිමහන් මානව සාධක හමුවන පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් ලෙසද හඳුනාගෙන ඇත. වෙරළබඩ විශේෂ පරිසර පද්ධති සහ රතු පස් භූදර්ශනය වැදගත් වේ.
|-
| 7
| [[රූමස්සල]]
| —
| හනුමාන් සංජීවනි කන්ද රැගෙන යන විට එහි කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ සැලකේ.
| ගාල්ල ආසන්නයේ වැදගත් වෙරළබඩ හා ශේෂ කඳු වනාන්තර පරිසර පද්ධතියකි.ජෛවවිවිධත්ව වටිනාකමක් ඇත.ජාතික අභයභූමියක් ලෙස නම් කර ඇති ප්‍රදේශයකි.ශේෂ කන්දේ ඇති ජෛව විද්‍යාත්මක ඖෂධීය ශාක වටිනාකම නිසා එය රාමායණයේ සඳහන් සංජීවනි කන්ද වෙත ආරෝපණය කර ඇත.
|-
| 8
| [[මුන්නේශ්වරම් කෝවිල]]
| [[File:Munneswaram.jpg|120px]]
| රාවණා ඝාතනයෙන් පසු රාම දෙවියන් ශිව දෙවියන්ට පුද පූජා කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු සම්ප්‍රදායෙහි දැක්වේ.
| ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති ප්‍රධාන ශිව දේවාලයකි.ක්‍රි.ව.12 වන සියවසින් පසුව ඉදිකරන්නට ඇතැයි ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරනු ලබයි.ක්‍රි.ව.16 වන සියවසේ පෘතුගීසී ආක්‍රමණ හේතුවෙන් පැරණි ශිව කෝවිල විනාශ වී ඇති අතර වර්තමානයේ දක්නට ඇත්තේ 20 සියවසේ නිර්මාණය කර වැඩිදියුණු වූ ශිව දේවාලයකි.කෙසේ නමුත් කෝවිල් භූමියට භූගතව අනුරාධපුර යුගයට අයත් පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 9
| [[මානාවරි කෝවිල]]
| —
| රාම විසින් පළමු [[රාමලිංග]] ශිව ලිංගය ස්ථාපනය කළ ස්ථානය ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| මෑතකදී නිර්මාණය කරන ලද කෝවිලකි.
|-
| 10
| [[තිරුකෝණේශ්වරම් කෝවිල]]
| [[File:Koneswaram Temple.jpg|120px]]
| රාම හෝ රාවණා විසින් ශිව දෙවියන්ට පුද කළ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| ත්‍රිකුණාමලයේ ෆෙඩ්රික් කොටුව තුළ පිහිටි ශිව ආගමික මධ්‍යස්ථානයකි.ක්‍රි.ව.13 වන සියවසින් පසුව ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැලකේ.එම කෝවිල පෘතුගීසීන් විසින් විනාශ කර ඇති අතර වර්තමාන කෝවිල 20 වන සියවසේ අගභාගයේ ඉදිකරන ලද්දකි.මෙහිද අනුරාධපුර යුගයට අයත් පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 11
| [[තිරුකේතීශ්වරම් කෝවිල]]
| —
| රාම හෝ රාවණ විසින් ශිව ලිංගයක් ස්ථාපනය කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු ජනතාව විශ්වාස කරනු ලබයි.
| මන්නාරම් ප්‍රදේශයේ ශිව ආගමික ස්ථානයකි.20 වන සියවසේ දී පමණ ඉදිකර තිබේ.කෙසේ නමුත් මෙහි ද පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 12
| [[ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් ඉන්දියන් කෝවිල]]
| —
| හනුමාන් සීතා දේවිය සෙවූ ප්‍රදේශයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| ඉන්දියානු අනුග්‍රහය මත අලුතින් පිහිටුවන ලද නව ආගමික වන්දනා මධ්‍යස්ථානයකි.
|-
| 13
| [[ගයත්‍රි පීඨම්]]
| —
| රාවණාගේ පුත් මේඝනාද ශිව දෙවියන්ට තපස් කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු භක්තිකයන් විශ්වාස කරයි
| වර්තමාන ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකම ප්‍රධාන වේ.
|-
| 14
| [[කැලණිය රජමහා විහාරය]]
| [[File:007 Temple Entrance (20435474442).jpg|120px]]
| විභීෂණ රජුගේ රාජාභිෂේකය සිදු වූ ස්ථානයක් ලෙස මංපෙතට සම්බන්ධ කර තිබේ.
| මහාවංශයට අනුව මණිඅක්ඛික නා රජුගේ ආරාධනය මත බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවැනිවර ලංකාවට වැඩම කළ ස්ථානය වේ.ඓතිහාසික සහ පුරාවිද්‍යාත්මක සිතුවම් වටිනාකමක් ඇති ස්ථානයකි.
|-
| 15
| [[පංචමුඛ අංජනේයාර් කෝවිල]]
| —
| හනුමාන්ගේ පංචමුඛ ස්වරූපයට කැප වූ කෝවිලක් ලෙස රාමායණ වන්දනා මාර්ගයට ඇතුළත් වේ.
| අලුතින් පිහිටුවන ලද ස්ථානයකි
|-
| 16
| [[කතරගම දේවාලය]]
| [[File:Kataragama entrance.jpg|120px]]
| රාමගේ යුද්ධයට කාර්තිකේය/ස්කන්ධ දෙවියන්ගේ සහාය ලැබුණු ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායට සම්බන්ධ කර තිබේ.
|බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවැනි වර ලංකාවට වැඩම කල මොහොතේ කතරගම ශාක්‍ය ක්ෂත්‍රීයන් සිටි ප්‍රදේශයට ද වැඩම කල බවට ඉතිහාස ග්‍රන්ථ තුල සඳහන් වේ.බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ සිටි ස්ථානය වටකොට ක්‍රි.පූ.4 වන සියවසේ දී පමණ මහාසේන ප්‍රාදේශීය රජු විසින් කුඩා බෞද්ධ ස්තූපයක් ඉදිකල බවට සැලකේ.එය ක්‍රි.පූ.2 වන සියවසේ දී කාවන්තිස්‌ස රජු විසින් විශාල කර තිබේ.ජය ශ්‍රී මහා බෝධියේ ප්‍රථම බීජ අංකුර 8 න් කතරගම ක්ෂත්‍රීයන්ට ලැබුණු අංකුරය රෝපණය කර තිබේ.මහාසේන රජු පසුව දේවත්වයට පත් වූ අතර ඔහු වෙනුවෙන් ඉදිකල දෙවොල් වර්තමානයේ කතරගම දේවාලය ලෙස සැලකේ.16 වන සියවසේ දී පමණ එය හින්දු ආගමික විශ්වාස සමඟ සම්බන්ධ වීම මත ස්කන්ද දේවතාවා වෙත ආරෝපණය වී තිබේ.වර්තමානයේ බෞද්ධ,හින්දු,ඉස්ලාම්,වැදි ජනතාව යන ජන කොටස් එක් රැස්වන බහුආගමික වන්දනා සම්ප්‍රදායක් සහිත වැදගත් ආගමික ස්ථානයකි. 
|-
| 17
| [[සීත කොටුව]]
| —
| සීතා දේවිය අශෝක වනයට ගෙන යාමට පෙර රඳවා තැබූ බලකොටුවක් ලෙස සම්බන්ධ කර තිබේ.
| අනුරාධපුර යුගයට අයත්  පධානඝර සම්ප්‍රදායේ පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි.පසුකාලීනව වයවහාර වූ සීතල කොටුව එනම් සීත කොටුව යන්න වරදවා සීතා කොටුව ලෙස වාග් පරිණාමය වී තිබේ.
|-
| 18
| [[ගුරුලුපොත]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානා අලුත්වැඩියා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ජෛව විවිධත්වය සහිත තැන්න ප්‍රදේශයකි.
|-
| 19
| [[වෙරගන්තොට]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානයෙන් සීතා ලංකාවට ගෙන ආ පළමු ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| -
|-
| 20
| [[තොටුපොළකන්ද]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානයක් ගොඩබැස්වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් හඳුනාගනී.
| හෝර්ටන් තැන්න කඳුකර පරිසර පද්ධතියට සම්බන්ධ ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 21
| [[යහන්ගල]]
| —
| රාවණාගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ සිරුර තැබූ ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගල් කඳු භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත. රාමායණ සම්බන්ධතාවයට පුරාවිද්‍යාත්මක තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|-
| 22
| [[දුනුවිල]]
| —
| රාම විසින් රාවණාට අවසන් ප්‍රහාරය එල්ල කළ ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| වැව හා අවට භූදර්ශනයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත; රාමායණ යුද්ධයට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොමැත.
|-
| 23
| [[ලග්ගල]]
| —
| රාවණාගේ නිරීක්ෂණ ස්ථානයක් සහ යුද්ධය නිරීක්ෂණය කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා ජෛවවිවිධත්ව වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 24
| [[රිටිගල]]
| [[File:Ritigala.jpg|120px]]
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ඉතා වැදගත් පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි. රිටිගල දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිතය තුළ ආවේණික ශාක හා සත්ව විශේෂ රාශියක් ඇත.
|-
| 25
| [[දොළුකන්ද]]
| —
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| ඖෂධීය ශාක හා කඳුකර වනාන්තර පරිසරය සඳහා ප්‍රසිද්ධ ස්වාභාවික ස්ථානයකි.
|}

===අමතර ස්ථාන===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! අංකය
! නම
! පින්තූරය
! රාමායණයට සම්බන්ධ කිරීම
! සැබෑ පුරාවිද්‍යාත්මක සහ ජීවවිද්‍යාත්මක වටිනාකම
|-
| 26
| [[ඉස්ත්‍රිපුර]]
| —
| සීතා දේවිය සඟවා තැබූ ස්ථානයක් සහ රාවණාගේ ගුහා හා උමං පද්ධතියක කොටසක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගුහා හා කඳුකර භූදර්ශනයක් ලෙස වටිනාකමක් ඇත; රාමායණ උමං ජාලයක් බව තහවුරු කර නැත.
|-
| 27
| [[කොණ්ඩ කැටු ගල]]
| —
| සීතා දේවියගේ හිසකෙස් අවුල් වූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගල් හා දිය පහර ආශ්‍රිත භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 28
| [[රාවණගොඩ]]
| —
| සීතා දේවිය තාවකාලිකව රඳවා තැබූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ගුහා හා කඳුකර පරිසරය ස්වාභාවික වටිනාකමක් දරයි. රාමායණ සම්බන්ධතාවය ජනප්‍රවාදයකි.
|-
| 29
| [[මණිකට්ටුතර්]]
| —
| හනුමාන් සීතා දේවිය හමුවීමෙන් පසු විවේක ගත් ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා වනාන්තර පරිසරයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 30
| [[කොණ්ඩගල]]
| —
| සීතා දේවියගේ හිසකෙස් අවුල් වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ජනප්‍රවාද හා සංස්කෘතික වටිනාකමයි.
|-
| 31
| [[පාවල මලෙයි]]
| —
| හනුමාන් ලංකා භූමියට පළමුව පා තැබූ ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| කඳුකර ස්වාභාවික භූදර්ශනයක් ලෙස වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 32
| [[ඇල්ල ගැප්]]
| —
| රාවණා රාජධානියේ භූගෝලීය ස්ථානයක් ලෙස නවීන රාමායණ ජනප්‍රවාද සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| කඳුකර භූදර්ශන හා පරිසර සංචාරක වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 33
| [[සීතාවක]]
| —
| ඉන්ද්‍රජිත් විසින් සීතාගේ ව්‍යාජ රූපයක් ඝාතනය කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| සීතාවක ප්‍රදේශයට වැදගත් ඓතිහාසික හා පුරාවිද්‍යාත්මක උරුම ස්ථාන ඇත.
|-
| 34
| [[යුදගනාව]]
| —
| රාම–රාවණ යුද්ධයේ ප්‍රධාන යුධ භූමියක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් හඳුනාගනී.
| අවට ප්‍රදේශයට පුරාවිද්‍යාත්මක හා ඓතිහාසික ස්ථාන ඇති නමුත් රාමායණ යුධ භූමිය බවට තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|-
| 35
| [[තල්ලාඩි]]
| —
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| මන්නාරම් දිස්ත්‍රික්කයේ වෙරළබඩ හා වියළි කලාපීය පරිසරයේ කොටසකි.
|-
| 36
| [[කච්චතිව්]]
| —
| සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සමහර රාමායණ සම්ප්‍රදායන්හි සඳහන් වේ.
| දූපත් හා මුහුදු පරිසර පද්ධතියකට අයත් ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 37
| [[නීලාවරි]]
| —
| රාම විසින් ඊතලයකින් ජලය ලබාගත් ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| භූගත ජල හා ස්වාභාවික භූගෝලීය වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 38
| [[දොන්ද්‍රා විෂ්ණු දේවාලය]]
| —
| සුග්‍රීවගේ වානර හමුදාව දකුණු ප්‍රහාරය සඳහා සූදානම් වූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ඓතිහාසික ආගමික උරුම වටිනාකමක් සහිත දේවාලයකි.
|-
| 39
| [[සීනිගම]]
| —
| සුග්‍රීවගේ හමුදාවට සම්බන්ධ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් හඳුනාගනී.
| වෙරළබඩ ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 40
| [[හික්කඩුව]]
| —
| සුග්‍රීවගේ හමුදා සූදානම් වූ දකුණු ප්‍රදේශයක් ලෙස සමහර රාමායණ සම්ප්‍රදායන්හි දැක්වේ.
| [[හික්කඩුව ජාතික උද්‍යානය]] ආශ්‍රිත කොරල් පර හා සාගර ජෛවවිවිධත්වයට වැදගත් ප්‍රදේශයකි.
|-
| 41
| [[කන්නියා උණුදිය ළිං]]
| —
| රාවණා තම මව වෙනුවෙන් අවසන් කටයුතු කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| භූතාපීය උණුදිය උල්පත් සමූහයක් වන අතර භූවිද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 42
| [[වවුනියාව/වරිපොළ]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් තොටුපළක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ජනප්‍රවාදය හා සංස්කෘතික සංචාරක වටිනාකමයි; රාමායණ ගුවන් තොටුපළක් බවට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොමැත.
|-
| 43
| [[සෙනපිටිය–හාලගල ගුහා]]
| —
| රාවණාගේ උමං ජාලයක කොටසක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ස්වාභාවික ගුහා හා කඳුකර භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 44
| [[රම්බොඩ උමං ප්‍රදේශය]]
| —
| රාවණාගේ උමං ජාලයට සම්බන්ධ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා ගුහා පරිසරයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 45
| [[වීදුරුපොළ]]
| —
| රාමායණය පිළිබඳ දේශීය අධ්‍යයන හා සම්ප්‍රදායන් සමඟ සම්බන්ධ කරනු ලබන ස්ථානයකි.
| ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකම ප්‍රධාන වේ.
|-
| 46
| [[මහා රාවණගොඩ]]
| —
| රාවණා සමඟ සම්බන්ධ දකුණු ප්‍රදේශයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ජනප්‍රවාද හා ස්වාභාවික භූදර්ශනයයි.
|-
| 47
| [[කුඩා රාවණගොඩ]]
| —
| රාවණාගේ ස්ථානයක් ලෙස දකුණු ප්‍රදේශයේ ජනප්‍රවාදයෙන් හඳුනාගනී.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ස්වාභාවික හා සංස්කෘතික භූදර්ශනයයි.
|-
| 48
| [[වන්තාරමුලෙයි]]
| —
| රාම, සීතා, ලක්ෂ්මණ හා හනුමාන් යුද්ධයෙන් පසු විවේක ගත් ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම සංස්කෘතික හා ආගමික සම්ප්‍රදායයි.
|-
| 49
| [[අමරන්තකාලි]]
| —
| යුද්ධයෙන් පසු රාම ඇතුළු පිරිස පළමු ආහාරය ගත් ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම සංස්කෘතික හා ආගමික සම්ප්‍රදායයි.
|-
| 50
| [[සීතා පොකුණ]]
| —
| සීතා දේවිය අශෝක වනයේ රඳවා සිටි ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| හක්ගල කඳුකරයේ ස්වාභාවික පරිසරයේ කොටසකි. රාමායණ සම්බන්ධතාවයට පුරාවිද්‍යාත්මක තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|}</text>
      <sha1>swiyp64n6pxto24hik3ey4nj24wffsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800845</id>
      <parentid>800844</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:58:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* වර්තමාන තත්ත්වය */</comment>
      <origin>800845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69877" sha1="0avqmapcvjbwowp9pdybqhw8ly689wh" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත&lt;br&gt;[[File:Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|thumb|රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ පොස්ටරය]]
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

==ආරම්භය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සංවර්ධනය වීම 1990 දශකයේ අගභාගය සහ 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකේ. මෙම කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන රාමායණ මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගැනීම සහ එම ස්ථාන ආගමික හා සංස්කෘතික සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම ආරම්භ විය. 1990 දශකයේදී නුවරඑළිය සහ ඌව ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව රාවණා හා සීතා සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වෙන ස්ථාන පිළිබඳ සෙවීම් සිදුවූ බවට වාර්තා පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 1997දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දියානු කණ්ඩායමක් විසින් සීතා එළිය ප්‍රදේශයේ වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් සංවර්ධනය කිරීමේ අදහස ඉදිරිපත් කළ බවට ද පසුව පළ වූ වාර්තා සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Buddhist Viharas and Eelam Part 21G |url=https://www.lankaweb.com/news/items/page/228/?sortby=2The |website=LankaWeb |date=11 July 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට රාමායණය හා සම්බන්ධ කර දැක්වූ ස්ථාන වටා ආගමික හා සංචාරක යටිතල පහසුකම් වර්ධනය විය. සීතා එළියේ පැවති කුඩා කෝවිල වෙනුවට නව සීතා අම්මාන් කෝවිල් ගොඩනැගිල්ලක් 1998–1999 කාලය තුළ ඉදිකරන ලද අතර, 1997දී රම්බොඩ ප්‍රදේශයේ හනුමාන් කෝවිල් සංකීර්ණයක් සඳහා ද කටයුතු ආරම්භ වූ බව වාර්තා වේ.මේ සියල්ලටම ඉන්දීය ආගමික සංවිධාන වල මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; මේ සමඟ රාමායණ කතාවට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කළ ස්ථාන අතර සීත එළිය, දිවුරුම්පොළ, රම්බොඩ, රාවණා ඇල්ල සහ අනෙකුත් ස්ථාන ඇතුළත් කරමින් වන්දනා හා සංචාරක ගමන් මාර්ගයක් ගොඩනැගීමේ පසුබිම සැකසුණි. 2026දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක ද මංපෙතේ වර්ධනය 1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ අතර, එය ස්ථාන හඳුනාගැනීම, ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැගීම සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය යන ක්‍රියාවලීන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බව සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

2008 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක බලධාරීන් විසින් රාමායණය සංචාරක මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගත් සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් ලෙස නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම අවස්ථාවේදී රාමායණය සම්බන්ධ කරමින් ස්ථාන 50කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඉන්දීය සංචාරකයන් සඳහා ගමන් මාර්ගයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff.com |date=17 January 2008 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එම වසරේම පැවති ජාත්‍යන්තර සංචාරක සමුළුවකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද එම ස්ථාන පදනම් කරගනිමින් සංචාරක මංපෙතක් ප්‍රවර්ධනය කරන බවත් සඳහන් විය.&lt;ref&gt;{{cite report |title=Sustainable Tourism Management at World Heritage Sites: International Conference, Huangshan, China, 24–27 March 2008 |publisher=World Tourism Organization |year=2008 |url=https://webunwto.s3-eu-west-1.amazonaws.com/imported_images/30570/finrep_en_huangshan.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි. 2015දී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය බැංගලෝරයෙන් රාමායණය සංචාරක මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, ඉන්දියානු සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේ තෝරාගත් ස්ථාන සංචාරක පැකේජ ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. 2022දී ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහ කොමසාරිස්වරයා ද රාමායණයට සම්බන්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන පිළිබඳ ඉදිරිපත් කිරීමකට සහභාගී වූ අතර, 2024දී ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය රාමායණය මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වූ “Ramayana Trail – The Sacred Mission” ව්‍යාපෘතියේ දියත් කිරීමේ අවස්ථාවට සහභාගී විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=India and Sri Lanka further promotes bilateral tourism |url=https://sundaytimes.lk/online/news-online/India-and-Sri-Lanka-further-promotes-bilateral-tourism/2-1137028 |website=Sunday Times |date=12 March 2022 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Speech by High Commissioner of India H.E. Santosh Jha at the official launch of the “Ramayana Trail – The Sacred Mission” Project |url=https://www.hcicolombo.gov.in/section/speeches-and-interviews/speech-by-high-commissioner-of-india-h-e-santosh-jha-at-the-official-launch-of-the-ramayana-trail-the-sacred-mission-project/ |website=High Commission of India, Colombo |date=14 April 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

==වර්තමාන තත්ත්වය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත ක්‍රියාත්මක කිරීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ වැදගත් සංචාරක මූලාශ්‍රයක් බවට පත්විය. 2008 වසරේදී ඉන්දියාවෙන් සංචාරකයන් 85,238ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබූ අතර, 2009දී එම සංඛ්‍යාව 83,634ක් විය. ඉන් පසු 2010දී 126,882ක්, 2011දී 171,374ක්, 2012දී 176,340ක් සහ 2013දී 208,795ක් ලෙස ඉහළ ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Annual Report 2009 |url=https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/NationalAccounts/2002/AnnualReports/Annual2009/text.pdf |publisher=Department of Census and Statistics, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Ramayana Trail Tours in Sri Lanka in the….. |journal=Proceeding of the 3rd International Conference on Hospitality and Tourism Management |year=2015 |pages=58–67 |url=https://tiikm.com/publication/doi/icoht2015-1107.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2014දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 242,734ක්, 2015දී 316,247ක්, 2016දී 356,729ක් සහ 2017දී 384,628ක් පැමිණීමත් සමඟ එම වෙළඳපොළ තවදුරටත් වර්ධනය විය.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Arrivals by Nationality – 2012 to 2017 |url=https://www.researchgate.net/publication/357991992_Remittances_Led_Growth_Migrant-led_Diversification_And_Negative_Externalities_in_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist arrivals reach all-time high in last year |url=https://v3.news.lk/news/world/item/19180-tourist-arrivals-reach-all-time-high-in-last-year |website=News.lk |date=8 January 2018 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2018දී එය 424,887ක් දක්වා ඉහළ ගිය නමුත් 2019දී පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර ඇතුළු සංචාරක කර්මාන්තයට බලපෑ තත්ත්ව හේතුවෙන් 355,002ක් දක්වා පහත වැටුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourism Industry Report Q4 2019 |url=https://www.sltda.gov.lk/en/annual-statistical-report |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් 2020 සහ 2021 කාලයේදී ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් දැඩි ලෙස අඩු වූ අතර, 2020දී 89,357ක් සහ 2021දී 56,268ක් ලෙස වාර්තා විය. පසුව සංචාරක කර්මාන්තය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ 2022දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 123,004ක්, 2023දී 302,844ක් සහ 2024දී 416,974ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist Arrivals from All Countries |url=https://www.sltda.gov.lk/en/statistics |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite report |title=Monthly Tourist Arrivals Report December 2024 |url=https://www.sltda.gov.lk/storage/common_media/MonthlyTouritsArrivalsReport-December-Final-2025-01-08.pdf |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2025දී ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි සංචාරකයන්ගේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය වූ අතර, මුළු සංචාරක පැමිණීම් 2,362,521කින් 531,511ක් හෙවත් 22.5%ක් ඉන්දියාවෙන් පැමිණ තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic Affairs Division |url=https://www.mfa.gov.lk/en/economic-affairs-division |website=Ministry of Foreign Affairs, Foreign Employment &amp; Tourism, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, මෙම සමස්ත ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් සංඛ්‍යාව රාමායණය සංචාරක මංපෙත සඳහා පමණක්ම පැමිණි සංචාරකයන්ගේ සංඛ්‍යාවක් නොවන අතර, අනෙකුත් විවේක, ව්‍යාපාරික, ආගමික සහ සංස්කෘතික සංචාර ද එයට ඇතුළත් වේ.

රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර ඇති ස්ථාන වටා සංචාරක ආකර්ෂණ සහ සේවා ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වීමත් සමඟ අලුතින් පිහිටුවන ලද සීතා අම්මාන් කෝවිල, ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් කෝවිල ආදී ස්ථාන ද දිවුරුම්පොළ, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, මන්නාරම හා හලාවත ආශ්‍රිත ස්ථාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන සංචාරක ගමන් මාර්ගවලට ඇතුළත් කරමින් ඒවා ආගමික වන්දනා, සංස්කෘතික සංචාර සහ ස්වභාවික සංචාරක අත්දැකීම් සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඉදිරිපත් කිරීමක් සංචාරකයන් වෙත සපයා තිබේ. 2017දී සිදු කළ අධ්‍යයනයකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කල ස්ථාන විවිධ අත්දැකීම් ලබාදිය හැකි සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස සැලකිය හැකි බව පර්යේෂකයන් සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

මෙම සංචාරක කටයුතු හේතුවෙන් මංපෙතට සම්බන්ධ ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ප්‍රාදේශීය ජනතාවට ද සංචාරක ආර්ථිකයට සම්බන්ධ වීමට අවස්ථා ඇති වී තිබේ. ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයකදී මුණ්නේශ්වරම්, තිරුකෝණේශ්වරම්, කන්නියා, උස්සන්ගොඩ, රාවණා ගුහාව, සීතා අම්මාන් කෝවිල, හනුමාන් භක්ත කෝවිල සහ කැලණිය වැනි ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශීය ජනතාව පලතුරු, මල් සහ මල්මාලා, සිහිවටන, කුළුබඩු, ආහාර හා පාන වර්ග අලෙවි කිරීම වැනි සංචාරක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වන බව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.researchgate.net/publication/354048260_Issues_and_Challenges_on_Developing_and_Promoting_Ramayana_Trail_Tourism_In_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයන්, සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන්, ප්‍රවාහන සේවා, නවාතැන්, ආහාරපාන සැපයුම්, සිහිවටන අලෙවිය සහ අනෙකුත් සේවා මඟින් සෘජු හා වක්‍ර ආර්ථික අවස්ථා ඇතිවිය හැකි බව සංචාරක අධ්‍යයනවලින් පෙන්වා දී ඇත. කෙසේ වෙතත්, රාමායණය මංපෙත මඟින් පමණක් නිර්මාණය වූ රැකියා සංඛ්‍යාව පිළිබඳ වෙනම නිල සංඛ්‍යාලේඛනයක් දැනට ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැති බැවින්, එම රැකියා සියල්ල මංපෙත වටා නිර්මාණය වූ වක්‍ර රැකියා ලෙස උපකල්පනය කළ හැක.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

2020 දශකයේදී රාමායණය මංපෙත වන්දනා සහ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් දෙකම ඒකාබද්ධ කරන සංචාරක සංකල්පයක් ලෙස තවදුරටත් පවතින අතර, මධ්‍යම කඳුකරයේ නුවරඑළිය හා ඇල්ල ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල නවාතැන්, ප්‍රවාහන සහ අනෙකුත් සංචාරක සේවා සමඟ එහි සම්බන්ධතාව වර්ධනය වී ඇත. 2026දී ප්‍රකාශයට පත් කළ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක් රාමායණය මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරකයන් මෙන්ම දේශීය සංචාරකයන් ද ඉලක්ක කරගත් වන්දනා-සංචාරක ආකෘතියක් ලෙස විස්තර කරන අතර, එහි ව්‍යාප්තිය සමඟ සංචාරක සේවා සපයන්නන් සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් සඳහා නව ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධ අවශ්‍යතා ද මතුව ඇති බව පෙන්වා දෙයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Kalinga Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

== පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ විවේචන ==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් හා පුරාවිද්‍යාඥයන් ප්‍රධාන වශයෙන් විවේචනය කර ඇත්තේ ජනප්‍රවාද හා ආගමික විශ්වාස පුරාවිද්‍යාත්මක හා ඓතිහාසික සාක්ෂි ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම සම්බන්ධයෙනි. 2009 වසරේ [[රාජකීය ආසියාතික සංගමය|ශ්‍රී ලංකා රාජකීය ආසියාතික සංගමයේ]] සාකච්ඡාවකදී රාමායණය සංචාරක මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම පිළිබඳව ඉතිහාසඥයන් හා පුරාවිද්‍යාඥයන් විවේචන ඉදිරිපත් කළ අතර, එහි ඇතුළත් ස්ථානවල ඓතිහාසික සත්‍යතාව සහ ජනප්‍රවාද හා ඉතිහාසය එකිනෙකට මිශ්‍ර කිරීම පිළිබඳව ප්‍රශ්න මතු කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Scholars speak out against 'Ramayana Trail' |url=https://www.southeastasianarchaeology.com/2009/11/24/scholars-speak-out-against-ramayana-trail/ |website=Southeast Asian Archaeology |date=24 November 2009 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පුරාවිද්‍යාඥ සුසන්ත ගුණතිලක විසින් රචිත ''Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot;'' කෘතියේදී සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා ඓතිහාසික පදනමක් නොමැති ස්ථාන රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කිරීම පිළිබඳව දැඩි විවේචනයක් ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔහුගේ විවේචනයේ මූලික කරුණක් වූයේ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් හෝ පුරාවස්තුවක් පිළිබඳ නිගමනයක් ගෙන ඒම සඳහා පුරාවිද්‍යාත්මක, ශිලා ලේඛනමය හා ඓතිහාසික සාක්ෂි භාවිත කළ යුතු බවත්, ජනප්‍රවාදයක් පමණක් එවැනි සාක්ෂියක් ලෙස භාවිත නොකළ යුතු බවත්ය.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Goonatilake |first=Susantha |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2014 වසරේ [[ශ්‍රී ලංකා රාජකීය ආසියාතික සංගමයේ සඟරාව]]ේ පළ වූ මාලිනී ඩයස්ගේ ''Distortion of Archaeological Evidence on the Rāmāyaṇa'' ලිපියෙන්ද රාමායණය හා ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි සම්බන්ධ කිරීමේදී සිදුවන විකෘති කිරීම් පිළිබඳව සාකච්ඡා කර ඇත. එහිදී පුරාණ ශිලා ලේඛන, ස්ථාන සහ පුරාවිද්‍යාත්මක අවශේෂ රාමායණ කතාවට ගැළපෙන පරිදි නැවත අර්ථකථනය කිරීම පිළිබඳව අවධානය යොමු කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Dias |first=Malini |title=Distortion of Archaeological Evidence on the Rāmāyaṇa |journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka |volume=59 |issue=2 |pages=43–54 |year=2014 |url=https://www.jstor.org/stable/44809404 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විවේචකයන් විසින් විශේෂයෙන් පෙන්වා දී ඇති තවත් කරුණක් වන්නේ පුරාණ ශිලා ලේඛනවල වචන සහ ස්ථානනාම රාමායණ චරිත හෝ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ඒවායේ මුල් ඓතිහාසික අර්ථය වෙනස් කිරීමයි. ගුණතිලකගේ විග්‍රහයේදී මුල් බ්‍රාහ්මී ශිලා ලේඛනවල කියවීම් හා පරිවර්තන වෙනස් කරමින් ඒවා රාවණා හෝ ඔහුගේ රාජවංශය සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ කළ බවට චෝදනා ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Goonatilake |first=Susantha |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

තවත් ශාස්ත්‍රීය විග්‍රහයන් අනුව, රාමායණය සංචාරක මංපෙත ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ඉතිහාසය හා උරුමය සංචාරක වෙළඳපොළ සඳහා නැවත අර්ථකථනය කිරීමේ උදාහරණයක් ලෙසද සැලකිය හැකිය. 2019දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය සමාලෝචනයක් සඳහන් කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණය සම්බන්ධ නවීන රාජ්‍ය ප්‍රවර්ධනය පිළිබඳව ඉතිහාසඥයන් හා පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් පුරාවිද්‍යාත්මක හා ශිලා ලේඛනමය සාක්ෂි වැරදි ලෙස නිරූපණය කිරීම හා විකෘති කිරීම පිළිබඳ කනස්සල්ල පළ කර ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Lankapura: The Legacy of the Ramayana in Sri Lanka |journal=South Asia: Journal of South Asian Studies |year=2019 |doi=10.1080/00856401.2019.1626127 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00856401.2019.1626127 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

මෙම විවේචනවලට අනුව රාමායණය සම්බන්ධ දේශීය ජනප්‍රවාද සහ ආගමික විශ්වාස සංස්කෘතික උරුමයක් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීම හා ඒවා ඓතිහාසික සිදුවීම් ලෙස තහවුරු කිරීම එකිනෙකට වෙනස් කරුණු වේ. එබැවින් රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ ස්ථාන විස්තර කිරීමේදී ඒවායේ රාමායණ සම්බන්ධතාවය ජනප්‍රවාදයක්, ආගමික සම්ප්‍රදායක් හෝ නවීන සංචාරක අර්ථකථනයක් ලෙස පැහැදිලිව වෙන්කර දැක්වීම වැදගත් බව මෙම විවේචනවලින් අවධාරණය වේ.

===පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාගේ විවේචන===

මහාචාර්ය [[සෙනරත් දිසානායක]] මහතා ද රාමායණය සංචාරක මංපෙත හා රාවණා සම්බන්ධ ඓතිහාසික ප්‍රකාශ පිළිබඳව විවේචනාත්මක ස්ථාවරයක් ඉදිරිපත් කර ඇත. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයකු වූ ඔහුට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවෙන් රාවණා හෝ රාමායණයට අදාළ කිසිදු පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂියක් හමු වී නොමැති අතර, රාවණා පිළිබඳ ප්‍රධාන සඳහන් වන්නේ වාල්මිකීගේ රාමායණය නම් වීර කාව්‍යය තුළය.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ශ්‍රී රාමායන් ට්‍රේල්ස්: සීතාඑළියේ සිදුවන්නේ කුමක් ද? |url=https://www.bbc.com/sinhala/articles/czqq01y9jj9o |work=BBC News සිංහල |date=2023 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

දිසානායක මහතා පෙන්වා දී ඇත්තේ [[රාවණා ඇල්ල]] සහ [[රාවණා ගුහාව]] වැනි ස්ථානනාම රාමායණ යුගයේ සිට පැවත එන ඓතිහාසික සාක්ෂි ලෙස නොසැලකිය යුතු බවයි. ඔහුගේ අදහස අනුව එවැනි නම් පසුකාලීනව භාවිතයට පැමිණ ඇති අතර, එම ස්ථාන රාමායණයේ සිදුවීම් සිදුවූ බව තහවුරු කිරීමට ඒවා පමණක් ප්‍රමාණවත් පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොවේ.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ශ්‍රී රාමායන් ට්‍රේල්ස්: සීතාඑළියේ සිදුවන්නේ කුමක් ද? |url=https://www.bbc.com/sinhala/articles/czqq01y9jj9o |work=BBC News සිංහල |date=2023 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

තවද, ඔහු පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ධුරය දැරූ සමයේදී ශ්‍රී රාමායණ සංචාරක මංපෙත සම්බන්ධ ව්‍යාපෘතියක් යෝජනා වූ නමුත් තමන් එයට එකඟ නොවූ බවද සඳහන් කර ඇත. එමගින් ඔහුගේ විවේචනය රාමායණ සම්ප්‍රදාය හෝ ආගමික විශ්වාස ප්‍රතික්ෂේප කිරීමකට වඩා, ඒවා පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම පිළිබඳ වූ බව දැක්විය හැකිය.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ශ්‍රී රාමායන් ට්‍රේල්ස්: සීතාඑළියේ සිදුවන්නේ කුමක් ද? |url=https://www.bbc.com/sinhala/articles/czqq01y9jj9o |work=BBC News සිංහල |date=2023 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ ස්ථාවරයට අදාළව, ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මගින් රාවණා රාජධානියක් හෝ “හෙළ” උසස් ශිෂ්ටාචාරයක් පිළිබඳ සාක්ෂි නොලැබුණු බවට ඔහු ප්‍රකාශ කළ බව පසුව පළ වූ ශාස්ත්‍රීය කෘතිවලද සඳහන් වේ. එම අදහස අනුව රාමායණයේ රාවණා හා ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක ඉතිහාසය අතර සම්බන්ධතාවය තහවුරු කිරීමට ජනප්‍රවාද පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Silva |first=Kalinga Tudor |title=Ravana's Kingdom: The Ramayana and Sri Lankan History from Below |publisher=Oxford University Press |year=2024 |pages= |isbn=9780197636305}}&lt;/ref&gt;

==රාමායණය සංචාරක ස්ථාන==

===ප්‍රධාන ස්ථාන===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! අංකය
! නම
! පින්තූරය
! රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කිරීම
! සැබෑ පුරාවිද්‍යාත්මක,ජීවවිද්‍යාත්මක වටිනාකම සහ වෙනත් කරුණු
|-
| 1
| [[සීතා අම්මාන් කෝවිල]]
| [[File:Sita Amman Temple 0634.jpg|120px]]
| සීතා දේවිය රාවණා විසින් රඳවා තැබූ [[අශෝක වනය]] ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| සීත එළිය (සීතල එළිය) නම් ප්‍රාදේශීය සිංහල ග්‍රාම නාමය බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී තේ වතු කම්කරු වැඩ සඳහා ගෙනෙන ලද ඉන්දීය වතුකර දමිළ ජනතාව සීතා එළිය ලෙස වරදවා උච්චාරණය හේතුවෙන් මෙම ජනප්‍රවාදය ඇති වී තිබේ.
|-
| 2
| [[හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය]]
| [[File:Flower bed -Hakgala Garden.jpg|120px]]
| [[අශෝක වනය]] ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය තුළ සඳහන් ස්ථානය ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| 1861 දී පිහිටුවා නිර්මාණය කරන ලද උද්භිද උද්‍යානයකි. දේශීය හා ආවේණික කඳුකර ශාක විශේෂ ඇතුළු විශාල ශාක එකතුවක් ඇත.
|-
| 3
| [[දිවුරුම්පොළ රජමහා විහාරය]]
| —
| සීතා දේවිය [[අග්නි පරීක්ෂාව]]ට මුහුණ දුන් ස්ථානය ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර රාජධානි සමයේ අධිකරණ ක්‍රියාවලිය තුළ දිවුරුම්දීම සිදු කළ ස්ථාන කිහිපයෙන් එකකි.එසේ අධිකරණ ක්‍රියාවලියේ දී දිවුරුම් දුන් ස්ථානය යන අරුතින් දිවුරුමලපොළ ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
|-
| 4
| [[රාවණා ගුහාව]]
| [[File:Ravana Cave 2023-05-04.jpg|120px]]
| රාවණා සීතා දේවිය සඟවා තැබූ ගුහාවක් ලෙස මංපෙත වෙත සම්බන්ධ කර තිබේ.
| ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානව සහ ශිලාමය සාධක හමු වී ඇති පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් වැදගත් ගුහා සංකීර්ණයකි.මේ ආශ්‍රිතව [[වලගම්බා රජ]] විසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 වන සියවසේ දී ඉදිකරන ලදැයි සැලකෙන පුරාවිද්‍යාත්මක කටාරම් කෙටූ ලෙන් සංකීර්ණයක් හඳුනාගෙන තිබේ.
|-
| 5
| [[රාවණා ඇල්ල]]
| [[File:Ravana Falls.JPG|120px]]
| රාවණා සීතා දේවිය සමඟ සම්බන්ධ වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර තිබේ.
| රාවණා ඇල්ල යන රාමායණ මෙම සංචාරක මංපෙත ඔස්සේ ලබා දී තිබේ.ඊට හේතුව වී ඇත්තේ මෙම දිය ඇල්ල ඉක්මනින් ප්‍රචණ්ඩ ස්වභාවයට ගලා යන අවස්ථා වාර්තා වීමයි,එය රාවණාගේ ප්‍රචණ්ඩ බවට ආරෝපණය කරමින් එම නම ලබා දී තිබේ.ඊට පෙර භාවිතා වූ නාමය &quot;බඹරගල ඇල්ල&quot; වේ.
|-
| 6
| [[උස්සංගොඩ ජාතික උද්‍යානය]]
| [[File:Entrance to Ussangoda National Park.jpg|120px]]
| හනුමාන් ලංකාවේ කොටසක් ගිනි තැබූ ස්ථානයක් සහ රාවණාගේ ගුවන් තොටුපළක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සැලකේ.
| ජාතික උද්‍යානයක් සහ ප්‍රාග් ඓතිහාසික එළිමහන් මානව සාධක හමුවන පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් ලෙසද හඳුනාගෙන ඇත. වෙරළබඩ විශේෂ පරිසර පද්ධති සහ රතු පස් භූදර්ශනය වැදගත් වේ.
|-
| 7
| [[රූමස්සල]]
| —
| හනුමාන් සංජීවනි කන්ද රැගෙන යන විට එහි කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ සැලකේ.
| ගාල්ල ආසන්නයේ වැදගත් වෙරළබඩ හා ශේෂ කඳු වනාන්තර පරිසර පද්ධතියකි.ජෛවවිවිධත්ව වටිනාකමක් ඇත.ජාතික අභයභූමියක් ලෙස නම් කර ඇති ප්‍රදේශයකි.ශේෂ කන්දේ ඇති ජෛව විද්‍යාත්මක ඖෂධීය ශාක වටිනාකම නිසා එය රාමායණයේ සඳහන් සංජීවනි කන්ද වෙත ආරෝපණය කර ඇත.
|-
| 8
| [[මුන්නේශ්වරම් කෝවිල]]
| [[File:Munneswaram.jpg|120px]]
| රාවණා ඝාතනයෙන් පසු රාම දෙවියන් ශිව දෙවියන්ට පුද පූජා කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු සම්ප්‍රදායෙහි දැක්වේ.
| ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති ප්‍රධාන ශිව දේවාලයකි.ක්‍රි.ව.12 වන සියවසින් පසුව ඉදිකරන්නට ඇතැයි ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරනු ලබයි.ක්‍රි.ව.16 වන සියවසේ පෘතුගීසී ආක්‍රමණ හේතුවෙන් පැරණි ශිව කෝවිල විනාශ වී ඇති අතර වර්තමානයේ දක්නට ඇත්තේ 20 සියවසේ නිර්මාණය කර වැඩිදියුණු වූ ශිව දේවාලයකි.කෙසේ නමුත් කෝවිල් භූමියට භූගතව අනුරාධපුර යුගයට අයත් පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 9
| [[මානාවරි කෝවිල]]
| —
| රාම විසින් පළමු [[රාමලිංග]] ශිව ලිංගය ස්ථාපනය කළ ස්ථානය ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| මෑතකදී නිර්මාණය කරන ලද කෝවිලකි.
|-
| 10
| [[තිරුකෝණේශ්වරම් කෝවිල]]
| [[File:Koneswaram Temple.jpg|120px]]
| රාම හෝ රාවණා විසින් ශිව දෙවියන්ට පුද කළ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| ත්‍රිකුණාමලයේ ෆෙඩ්රික් කොටුව තුළ පිහිටි ශිව ආගමික මධ්‍යස්ථානයකි.ක්‍රි.ව.13 වන සියවසින් පසුව ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැලකේ.එම කෝවිල පෘතුගීසීන් විසින් විනාශ කර ඇති අතර වර්තමාන කෝවිල 20 වන සියවසේ අගභාගයේ ඉදිකරන ලද්දකි.මෙහිද අනුරාධපුර යුගයට අයත් පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 11
| [[තිරුකේතීශ්වරම් කෝවිල]]
| —
| රාම හෝ රාවණ විසින් ශිව ලිංගයක් ස්ථාපනය කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු ජනතාව විශ්වාස කරනු ලබයි.
| මන්නාරම් ප්‍රදේශයේ ශිව ආගමික ස්ථානයකි.20 වන සියවසේ දී පමණ ඉදිකර තිබේ.කෙසේ නමුත් මෙහි ද පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 12
| [[ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් ඉන්දියන් කෝවිල]]
| —
| හනුමාන් සීතා දේවිය සෙවූ ප්‍රදේශයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| ඉන්දියානු අනුග්‍රහය මත අලුතින් පිහිටුවන ලද නව ආගමික වන්දනා මධ්‍යස්ථානයකි.
|-
| 13
| [[ගයත්‍රි පීඨම්]]
| —
| රාවණාගේ පුත් මේඝනාද ශිව දෙවියන්ට තපස් කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු භක්තිකයන් විශ්වාස කරයි
| වර්තමාන ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකම ප්‍රධාන වේ.
|-
| 14
| [[කැලණිය රජමහා විහාරය]]
| [[File:007 Temple Entrance (20435474442).jpg|120px]]
| විභීෂණ රජුගේ රාජාභිෂේකය සිදු වූ ස්ථානයක් ලෙස මංපෙතට සම්බන්ධ කර තිබේ.
| මහාවංශයට අනුව මණිඅක්ඛික නා රජුගේ ආරාධනය මත බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවැනිවර ලංකාවට වැඩම කළ ස්ථානය වේ.ඓතිහාසික සහ පුරාවිද්‍යාත්මක සිතුවම් වටිනාකමක් ඇති ස්ථානයකි.
|-
| 15
| [[පංචමුඛ අංජනේයාර් කෝවිල]]
| —
| හනුමාන්ගේ පංචමුඛ ස්වරූපයට කැප වූ කෝවිලක් ලෙස රාමායණ වන්දනා මාර්ගයට ඇතුළත් වේ.
| අලුතින් පිහිටුවන ලද ස්ථානයකි
|-
| 16
| [[කතරගම දේවාලය]]
| [[File:Kataragama entrance.jpg|120px]]
| රාමගේ යුද්ධයට කාර්තිකේය/ස්කන්ධ දෙවියන්ගේ සහාය ලැබුණු ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායට සම්බන්ධ කර තිබේ.
|බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවැනි වර ලංකාවට වැඩම කල මොහොතේ කතරගම ශාක්‍ය ක්ෂත්‍රීයන් සිටි ප්‍රදේශයට ද වැඩම කල බවට ඉතිහාස ග්‍රන්ථ තුල සඳහන් වේ.බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ සිටි ස්ථානය වටකොට ක්‍රි.පූ.4 වන සියවසේ දී පමණ මහාසේන ප්‍රාදේශීය රජු විසින් කුඩා බෞද්ධ ස්තූපයක් ඉදිකල බවට සැලකේ.එය ක්‍රි.පූ.2 වන සියවසේ දී කාවන්තිස්‌ස රජු විසින් විශාල කර තිබේ.ජය ශ්‍රී මහා බෝධියේ ප්‍රථම බීජ අංකුර 8 න් කතරගම ක්ෂත්‍රීයන්ට ලැබුණු අංකුරය රෝපණය කර තිබේ.මහාසේන රජු පසුව දේවත්වයට පත් වූ අතර ඔහු වෙනුවෙන් ඉදිකල දෙවොල් වර්තමානයේ කතරගම දේවාලය ලෙස සැලකේ.16 වන සියවසේ දී පමණ එය හින්දු ආගමික විශ්වාස සමඟ සම්බන්ධ වීම මත ස්කන්ද දේවතාවා වෙත ආරෝපණය වී තිබේ.වර්තමානයේ බෞද්ධ,හින්දු,ඉස්ලාම්,වැදි ජනතාව යන ජන කොටස් එක් රැස්වන බහුආගමික වන්දනා සම්ප්‍රදායක් සහිත වැදගත් ආගමික ස්ථානයකි. 
|-
| 17
| [[සීත කොටුව]]
| —
| සීතා දේවිය අශෝක වනයට ගෙන යාමට පෙර රඳවා තැබූ බලකොටුවක් ලෙස සම්බන්ධ කර තිබේ.
| අනුරාධපුර යුගයට අයත්  පධානඝර සම්ප්‍රදායේ පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි.පසුකාලීනව වයවහාර වූ සීතල කොටුව එනම් සීත කොටුව යන්න වරදවා සීතා කොටුව ලෙස වාග් පරිණාමය වී තිබේ.
|-
| 18
| [[ගුරුලුපොත]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානා අලුත්වැඩියා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ජෛව විවිධත්වය සහිත තැන්න ප්‍රදේශයකි.
|-
| 19
| [[වෙරගන්තොට]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානයෙන් සීතා ලංකාවට ගෙන ආ පළමු ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| -
|-
| 20
| [[තොටුපොළකන්ද]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානයක් ගොඩබැස්වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් හඳුනාගනී.
| හෝර්ටන් තැන්න කඳුකර පරිසර පද්ධතියට සම්බන්ධ ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 21
| [[යහන්ගල]]
| —
| රාවණාගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ සිරුර තැබූ ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගල් කඳු භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත. රාමායණ සම්බන්ධතාවයට පුරාවිද්‍යාත්මක තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|-
| 22
| [[දුනුවිල]]
| —
| රාම විසින් රාවණාට අවසන් ප්‍රහාරය එල්ල කළ ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| වැව හා අවට භූදර්ශනයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත; රාමායණ යුද්ධයට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොමැත.
|-
| 23
| [[ලග්ගල]]
| —
| රාවණාගේ නිරීක්ෂණ ස්ථානයක් සහ යුද්ධය නිරීක්ෂණය කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා ජෛවවිවිධත්ව වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 24
| [[රිටිගල]]
| [[File:Ritigala.jpg|120px]]
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ඉතා වැදගත් පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි. රිටිගල දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිතය තුළ ආවේණික ශාක හා සත්ව විශේෂ රාශියක් ඇත.
|-
| 25
| [[දොළුකන්ද]]
| —
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| ඖෂධීය ශාක හා කඳුකර වනාන්තර පරිසරය සඳහා ප්‍රසිද්ධ ස්වාභාවික ස්ථානයකි.
|}

===අමතර ස්ථාන===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! අංකය
! නම
! පින්තූරය
! රාමායණයට සම්බන්ධ කිරීම
! සැබෑ පුරාවිද්‍යාත්මක සහ ජීවවිද්‍යාත්මක වටිනාකම
|-
| 26
| [[ඉස්ත්‍රිපුර]]
| —
| සීතා දේවිය සඟවා තැබූ ස්ථානයක් සහ රාවණාගේ ගුහා හා උමං පද්ධතියක කොටසක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගුහා හා කඳුකර භූදර්ශනයක් ලෙස වටිනාකමක් ඇත; රාමායණ උමං ජාලයක් බව තහවුරු කර නැත.
|-
| 27
| [[කොණ්ඩ කැටු ගල]]
| —
| සීතා දේවියගේ හිසකෙස් අවුල් වූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගල් හා දිය පහර ආශ්‍රිත භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 28
| [[රාවණගොඩ]]
| —
| සීතා දේවිය තාවකාලිකව රඳවා තැබූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ගුහා හා කඳුකර පරිසරය ස්වාභාවික වටිනාකමක් දරයි. රාමායණ සම්බන්ධතාවය ජනප්‍රවාදයකි.
|-
| 29
| [[මණිකට්ටුතර්]]
| —
| හනුමාන් සීතා දේවිය හමුවීමෙන් පසු විවේක ගත් ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා වනාන්තර පරිසරයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 30
| [[කොණ්ඩගල]]
| —
| සීතා දේවියගේ හිසකෙස් අවුල් වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ජනප්‍රවාද හා සංස්කෘතික වටිනාකමයි.
|-
| 31
| [[පාවල මලෙයි]]
| —
| හනුමාන් ලංකා භූමියට පළමුව පා තැබූ ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| කඳුකර ස්වාභාවික භූදර්ශනයක් ලෙස වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 32
| [[ඇල්ල ගැප්]]
| —
| රාවණා රාජධානියේ භූගෝලීය ස්ථානයක් ලෙස නවීන රාමායණ ජනප්‍රවාද සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| කඳුකර භූදර්ශන හා පරිසර සංචාරක වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 33
| [[සීතාවක]]
| —
| ඉන්ද්‍රජිත් විසින් සීතාගේ ව්‍යාජ රූපයක් ඝාතනය කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| සීතාවක ප්‍රදේශයට වැදගත් ඓතිහාසික හා පුරාවිද්‍යාත්මක උරුම ස්ථාන ඇත.
|-
| 34
| [[යුදගනාව]]
| —
| රාම–රාවණ යුද්ධයේ ප්‍රධාන යුධ භූමියක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් හඳුනාගනී.
| අවට ප්‍රදේශයට පුරාවිද්‍යාත්මක හා ඓතිහාසික ස්ථාන ඇති නමුත් රාමායණ යුධ භූමිය බවට තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|-
| 35
| [[තල්ලාඩි]]
| —
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| මන්නාරම් දිස්ත්‍රික්කයේ වෙරළබඩ හා වියළි කලාපීය පරිසරයේ කොටසකි.
|-
| 36
| [[කච්චතිව්]]
| —
| සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සමහර රාමායණ සම්ප්‍රදායන්හි සඳහන් වේ.
| දූපත් හා මුහුදු පරිසර පද්ධතියකට අයත් ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 37
| [[නීලාවරි]]
| —
| රාම විසින් ඊතලයකින් ජලය ලබාගත් ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| භූගත ජල හා ස්වාභාවික භූගෝලීය වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 38
| [[දොන්ද්‍රා විෂ්ණු දේවාලය]]
| —
| සුග්‍රීවගේ වානර හමුදාව දකුණු ප්‍රහාරය සඳහා සූදානම් වූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ඓතිහාසික ආගමික උරුම වටිනාකමක් සහිත දේවාලයකි.
|-
| 39
| [[සීනිගම]]
| —
| සුග්‍රීවගේ හමුදාවට සම්බන්ධ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් හඳුනාගනී.
| වෙරළබඩ ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 40
| [[හික්කඩුව]]
| —
| සුග්‍රීවගේ හමුදා සූදානම් වූ දකුණු ප්‍රදේශයක් ලෙස සමහර රාමායණ සම්ප්‍රදායන්හි දැක්වේ.
| [[හික්කඩුව ජාතික උද්‍යානය]] ආශ්‍රිත කොරල් පර හා සාගර ජෛවවිවිධත්වයට වැදගත් ප්‍රදේශයකි.
|-
| 41
| [[කන්නියා උණුදිය ළිං]]
| —
| රාවණා තම මව වෙනුවෙන් අවසන් කටයුතු කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| භූතාපීය උණුදිය උල්පත් සමූහයක් වන අතර භූවිද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 42
| [[වවුනියාව/වරිපොළ]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් තොටුපළක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ජනප්‍රවාදය හා සංස්කෘතික සංචාරක වටිනාකමයි; රාමායණ ගුවන් තොටුපළක් බවට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොමැත.
|-
| 43
| [[සෙනපිටිය–හාලගල ගුහා]]
| —
| රාවණාගේ උමං ජාලයක කොටසක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ස්වාභාවික ගුහා හා කඳුකර භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 44
| [[රම්බොඩ උමං ප්‍රදේශය]]
| —
| රාවණාගේ උමං ජාලයට සම්බන්ධ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා ගුහා පරිසරයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 45
| [[වීදුරුපොළ]]
| —
| රාමායණය පිළිබඳ දේශීය අධ්‍යයන හා සම්ප්‍රදායන් සමඟ සම්බන්ධ කරනු ලබන ස්ථානයකි.
| ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකම ප්‍රධාන වේ.
|-
| 46
| [[මහා රාවණගොඩ]]
| —
| රාවණා සමඟ සම්බන්ධ දකුණු ප්‍රදේශයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ජනප්‍රවාද හා ස්වාභාවික භූදර්ශනයයි.
|-
| 47
| [[කුඩා රාවණගොඩ]]
| —
| රාවණාගේ ස්ථානයක් ලෙස දකුණු ප්‍රදේශයේ ජනප්‍රවාදයෙන් හඳුනාගනී.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ස්වාභාවික හා සංස්කෘතික භූදර්ශනයයි.
|-
| 48
| [[වන්තාරමුලෙයි]]
| —
| රාම, සීතා, ලක්ෂ්මණ හා හනුමාන් යුද්ධයෙන් පසු විවේක ගත් ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම සංස්කෘතික හා ආගමික සම්ප්‍රදායයි.
|-
| 49
| [[අමරන්තකාලි]]
| —
| යුද්ධයෙන් පසු රාම ඇතුළු පිරිස පළමු ආහාරය ගත් ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම සංස්කෘතික හා ආගමික සම්ප්‍රදායයි.
|-
| 50
| [[සීතා පොකුණ]]
| —
| සීතා දේවිය අශෝක වනයේ රඳවා සිටි ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| හක්ගල කඳුකරයේ ස්වාභාවික පරිසරයේ කොටසකි. රාමායණ සම්බන්ධතාවයට පුරාවිද්‍යාත්මක තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|}</text>
      <sha1>0avqmapcvjbwowp9pdybqhw8ly689wh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800847</id>
      <parentid>800845</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T09:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* රාමායණය සංචාරක ස්ථාන */</comment>
      <origin>800847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70932" sha1="q49v1vbc7d0fg1gthp5620k777622hv" xml:space="preserve">{{Infobox hiking trail
| name             = රාමායණය සංචාරක මංපෙත&lt;br&gt;[[File:Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|thumb|රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ පොස්ටරය]]
| image            = Ramayana Trails Sri Lanka.jpg|
| caption    = රාමායණය සංචාරක මංපෙත පොස්ටරය
| location         = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| designation      = සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක මාර්ගය
| established      = 2008
| length            = ප්‍රධාන ස්ථාන 19&lt;br&gt; අමතර ස්ථාන 50+
| trailheads        = දිවයින පුරා විවිධ ස්ථාන
| sights            = සීතා අම්මාන් කෝවිල, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, රූමස්සල,ආදම්ගේ පාලම,කතරගම
| use               = සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය, ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය
| operator          = ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය
| website            = 
}}

'''රාමායණය සංචාරක මංපෙත''' (Ramayana Trail) යනු [[රාමායණය]] මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන 50 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සංචාරක ආකර්ෂණ ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සංකල්පයකි.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය 2008 වසරේද ජනවාරි 19 වන දින විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු සහ ජාත්‍යන්තර හින්දු භක්තිකයන්ගේ සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් අතරට හඳුන්වා දෙන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; රාමායණ කතාව හා සම්බන්ධ යැයි උපකල්පිත සහ අලුතින් සම්බන්ධ කරන ලද ස්ථාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම මගින් විශේෂයෙන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණෙන සංචාරකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම එහි ප්‍රධාන අරමුණක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title='Trail of Ramayana' to attract Indian tourists |url=https://www.oneindia.com/2008/01/17/lanka-bids-trail-of-ramayana-to-attract-indian-tourists-1200568140.html |website=Oneindia |date=17 January 2008}}&lt;/ref&gt; පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් අංගයක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.journalijar.com/article/37968/issues-and-challenges-on-developing-and-promoting-ramayana-trail-tourism-in-sri-lanka/ |journal=International Journal of Advanced Research |date=2021}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම මංපෙතට ඇතුළත් කර ඇති ස්ථාන අතරින් බොහෝ ස්ථාන ප්‍රදේශීය ජනප්‍රවාද, ආගමික විශ්වාස සහ මෑතකාලීන අර්ථකථන මත රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=South Asia Research |date=2026 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;කෙසේ නමුත් මෙම සංචාරක මංපෙත තුළින් ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරන ලද ඉතිහාසය ඉන්දියානු ආගමික විශ්වාස මත විකෘති වන බවට ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් චෝදනා එල්ල කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |website=Royal Asiatic Society of Sri Lanka |author=Susantha Goonatilake}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Myth of the Ramayana Trail and the Distortion of Archaeological Evidence |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/myth-of-ramayana-trail-and-distortion.html |author=Malini Dias |date=10 September 2010}}&lt;/ref&gt;

රාමායණය සංචාරක මංපෙතට විහාරස්ථාන, කෝවිල්, ගුහා, දිය ඇලි, කඳුකර ප්‍රදේශ සහ උද්‍යාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන ඇතුළත් වන අතර, ඒවා රාමා, සීතා, හනුමාන් සහ රාවණ යන චරිත හා සම්බන්ධ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ramayana Trail in Sri Lanka |url=https://www.srilanka.travel-culture.com/ramayana_trail_srilanka.shtml}}&lt;/ref&gt; 2015 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පෞද්ගලික අංශය සමඟ එක්ව ඉන්දියානු වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරමින් මෙම මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එහිදී දිවයින පුරා ස්ථාන 19ක් ප්‍රධාන සංචාරක මාර්ගයක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sri Lanka launches Ramayana Trail from Bangalore |url=https://www.ft.lk/travel-tourism/sri-lanka-launches-ramayana-trail-from-bangalore/27-444745 |website=Daily FT |date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; එම වැඩසටහන සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පවතින සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා භාවිත කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ද ක්‍රියාත්මක විය.ඒ අනුව මෙම සංචාරක මංපෙතහි ප්‍රතිඵල අනුව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ඉන්දියානු සංචාරකයන් ප්‍රමාණය ශිඝ්‍රයෙන් වැඩි වීමක් සිදු වී තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

==ආරම්භය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සංවර්ධනය වීම 1990 දශකයේ අගභාගය සහ 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකේ. මෙම කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන රාමායණ මහාකාව්‍යයේ සිදුවීම් හා චරිත සමඟ සම්බන්ධ කර හඳුනාගැනීම සහ එම ස්ථාන ආගමික හා සංස්කෘතික සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීම ආරම්භ විය. 1990 දශකයේදී නුවරඑළිය සහ ඌව ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව රාවණා හා සීතා සමඟ සම්බන්ධ කර දැක්වෙන ස්ථාන පිළිබඳ සෙවීම් සිදුවූ බවට වාර්තා පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 1997දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දියානු කණ්ඩායමක් විසින් සීතා එළිය ප්‍රදේශයේ වන්දනා මධ්‍යස්ථානයක් සංවර්ධනය කිරීමේ අදහස ඉදිරිපත් කළ බවට ද පසුව පළ වූ වාර්තා සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Buddhist Viharas and Eelam Part 21G |url=https://www.lankaweb.com/news/items/page/228/?sortby=2The |website=LankaWeb |date=11 July 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට රාමායණය හා සම්බන්ධ කර දැක්වූ ස්ථාන වටා ආගමික හා සංචාරක යටිතල පහසුකම් වර්ධනය විය. සීතා එළියේ පැවති කුඩා කෝවිල වෙනුවට නව සීතා අම්මාන් කෝවිල් ගොඩනැගිල්ලක් 1998–1999 කාලය තුළ ඉදිකරන ලද අතර, 1997දී රම්බොඩ ප්‍රදේශයේ හනුමාන් කෝවිල් සංකීර්ණයක් සඳහා ද කටයුතු ආරම්භ වූ බව වාර්තා වේ.මේ සියල්ලටම ඉන්දීය ආගමික සංවිධාන වල මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The &quot;Ramayana&quot; and Sri Lanka |url=https://ramayanatrails.blogspot.com/2010/09/ramayana-and-sri-lanka.html |website=Ramayana Trail in Sri Lanka |date=2010 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; මේ සමඟ රාමායණ කතාවට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කළ ස්ථාන අතර සීත එළිය, දිවුරුම්පොළ, රම්බොඩ, රාවණා ඇල්ල සහ අනෙකුත් ස්ථාන ඇතුළත් කරමින් වන්දනා හා සංචාරක ගමන් මාර්ගයක් ගොඩනැගීමේ පසුබිම සැකසුණි. 2026දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක ද මංපෙතේ වර්ධනය 1990 දශකයේ අගභාගයේ සිට 2000 දශකයේ මුල් භාගය දක්වා ක්‍රමයෙන් සිදුවූ අතර, එය ස්ථාන හඳුනාගැනීම, ආඛ්‍යානයක් ගොඩනැගීම සහ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය යන ක්‍රියාවලීන් සමඟ සම්බන්ධ වූ බව සඳහන් කරයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

2008 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක බලධාරීන් විසින් රාමායණය සංචාරක මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ ඉලක්ක කරගත් සංචාරක ප්‍රවර්ධන වැඩසටහනක් ලෙස නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම අවස්ථාවේදී රාමායණය සම්බන්ධ කරමින් ස්ථාන 50කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඉන්දීය සංචාරකයන් සඳහා ගමන් මාර්ගයක් ලෙස ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lanka woos Indians with Ramayana tales |url=https://www.rediff.com/news/report/rama/20080117.htm |website=Rediff.com |date=17 January 2008 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එම වසරේම පැවති ජාත්‍යන්තර සංචාරක සමුළුවකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කරමින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද එම ස්ථාන පදනම් කරගනිමින් සංචාරක මංපෙතක් ප්‍රවර්ධනය කරන බවත් සඳහන් විය.&lt;ref&gt;{{cite report |title=Sustainable Tourism Management at World Heritage Sites: International Conference, Huangshan, China, 24–27 March 2008 |publisher=World Tourism Organization |year=2008 |url=https://webunwto.s3-eu-west-1.amazonaws.com/imported_images/30570/finrep_en_huangshan.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

පසුව මෙම සංකල්පය ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර සංස්කෘතික හා ආගමික සංචාරක ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රවර්ධනය කෙරිණි. 2015දී ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය බැංගලෝරයෙන් රාමායණය සංචාරක මංපෙත නැවත ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, ඉන්දියානු සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේ තෝරාගත් ස්ථාන සංචාරක පැකේජ ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. 2022දී ඉන්දීය නියෝජ්‍ය මහ කොමසාරිස්වරයා ද රාමායණයට සම්බන්ධ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන පිළිබඳ ඉදිරිපත් කිරීමකට සහභාගී වූ අතර, 2024දී ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය රාමායණය මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා වූ “Ramayana Trail – The Sacred Mission” ව්‍යාපෘතියේ දියත් කිරීමේ අවස්ථාවට සහභාගී විය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=India and Sri Lanka further promotes bilateral tourism |url=https://sundaytimes.lk/online/news-online/India-and-Sri-Lanka-further-promotes-bilateral-tourism/2-1137028 |website=Sunday Times |date=12 March 2022 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Speech by High Commissioner of India H.E. Santosh Jha at the official launch of the “Ramayana Trail – The Sacred Mission” Project |url=https://www.hcicolombo.gov.in/section/speeches-and-interviews/speech-by-high-commissioner-of-india-h-e-santosh-jha-at-the-official-launch-of-the-ramayana-trail-the-sacred-mission-project/ |website=High Commission of India, Colombo |date=14 April 2024 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

==වර්තමාන තත්ත්වය==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත ක්‍රියාත්මක කිරීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු සංචාරක වෙළඳපොළ වැදගත් සංචාරක මූලාශ්‍රයක් බවට පත්විය. 2008 වසරේදී ඉන්දියාවෙන් සංචාරකයන් 85,238ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබූ අතර, 2009දී එම සංඛ්‍යාව 83,634ක් විය. ඉන් පසු 2010දී 126,882ක්, 2011දී 171,374ක්, 2012දී 176,340ක් සහ 2013දී 208,795ක් ලෙස ඉහළ ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Annual Report 2009 |url=https://www.statistics.gov.lk/Resource/en/NationalAccounts/2002/AnnualReports/Annual2009/text.pdf |publisher=Department of Census and Statistics, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Ramayana Trail Tours in Sri Lanka in the….. |journal=Proceeding of the 3rd International Conference on Hospitality and Tourism Management |year=2015 |pages=58–67 |url=https://tiikm.com/publication/doi/icoht2015-1107.pdf |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2014දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 242,734ක්, 2015දී 316,247ක්, 2016දී 356,729ක් සහ 2017දී 384,628ක් පැමිණීමත් සමඟ එම වෙළඳපොළ තවදුරටත් වර්ධනය විය.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Arrivals by Nationality – 2012 to 2017 |url=https://www.researchgate.net/publication/357991992_Remittances_Led_Growth_Migrant-led_Diversification_And_Negative_Externalities_in_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist arrivals reach all-time high in last year |url=https://v3.news.lk/news/world/item/19180-tourist-arrivals-reach-all-time-high-in-last-year |website=News.lk |date=8 January 2018 |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2018දී එය 424,887ක් දක්වා ඉහළ ගිය නමුත් 2019දී පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර ඇතුළු සංචාරක කර්මාන්තයට බලපෑ තත්ත්ව හේතුවෙන් 355,002ක් දක්වා පහත වැටුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourism Industry Report Q4 2019 |url=https://www.sltda.gov.lk/en/annual-statistical-report |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;

කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් 2020 සහ 2021 කාලයේදී ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් දැඩි ලෙස අඩු වූ අතර, 2020දී 89,357ක් සහ 2021දී 56,268ක් ලෙස වාර්තා විය. පසුව සංචාරක කර්මාන්තය යථා තත්ත්වයට පත්වීමත් සමඟ 2022දී ඉන්දියානු සංචාරකයන් 123,004ක්, 2023දී 302,844ක් සහ 2024දී 416,974ක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tourist Arrivals from All Countries |url=https://www.sltda.gov.lk/en/statistics |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite report |title=Monthly Tourist Arrivals Report December 2024 |url=https://www.sltda.gov.lk/storage/common_media/MonthlyTouritsArrivalsReport-December-Final-2025-01-08.pdf |publisher=Sri Lanka Tourism Development Authority |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; 2025දී ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි සංචාරකයන්ගේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය වූ අතර, මුළු සංචාරක පැමිණීම් 2,362,521කින් 531,511ක් හෙවත් 22.5%ක් ඉන්දියාවෙන් පැමිණ තිබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Economic Affairs Division |url=https://www.mfa.gov.lk/en/economic-affairs-division |website=Ministry of Foreign Affairs, Foreign Employment &amp; Tourism, Sri Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, මෙම සමස්ත ඉන්දියානු සංචාරක පැමිණීම් සංඛ්‍යාව රාමායණය සංචාරක මංපෙත සඳහා පමණක්ම පැමිණි සංචාරකයන්ගේ සංඛ්‍යාවක් නොවන අතර, අනෙකුත් විවේක, ව්‍යාපාරික, ආගමික සහ සංස්කෘතික සංචාර ද එයට ඇතුළත් වේ.

රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර ඇති ස්ථාන වටා සංචාරක ආකර්ෂණ සහ සේවා ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වීමත් සමඟ අලුතින් පිහිටුවන ලද සීතා අම්මාන් කෝවිල, ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් කෝවිල ආදී ස්ථාන ද දිවුරුම්පොළ, රාවණා ඇල්ල, රාවණා ගුහාව, උස්සන්ගොඩ, මන්නාරම හා හලාවත ආශ්‍රිත ස්ථාන ඇතුළු විවිධ ස්ථාන සංචාරක ගමන් මාර්ගවලට ඇතුළත් කරමින් ඒවා ආගමික වන්දනා, සංස්කෘතික සංචාර සහ ස්වභාවික සංචාරක අත්දැකීම් සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඉදිරිපත් කිරීමක් සංචාරකයන් වෙත සපයා තිබේ. 2017දී සිදු කළ අධ්‍යයනයකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණයට සම්බන්ධ කර නිර්මාණය කල ස්ථාන විවිධ අත්දැකීම් ලබාදිය හැකි සංචාරක ගමනාන්ත ලෙස සැලකිය හැකි බව පර්යේෂකයන් සඳහන් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

මෙම සංචාරක කටයුතු හේතුවෙන් මංපෙතට සම්බන්ධ ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල ප්‍රාදේශීය ජනතාවට ද සංචාරක ආර්ථිකයට සම්බන්ධ වීමට අවස්ථා ඇති වී තිබේ. ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයකදී මුණ්නේශ්වරම්, තිරුකෝණේශ්වරම්, කන්නියා, උස්සන්ගොඩ, රාවණා ගුහාව, සීතා අම්මාන් කෝවිල, හනුමාන් භක්ත කෝවිල සහ කැලණිය වැනි ස්ථාන ආශ්‍රිත ප්‍රදේශීය ජනතාව පලතුරු, මල් සහ මල්මාලා, සිහිවටන, කුළුබඩු, ආහාර හා පාන වර්ග අලෙවි කිරීම වැනි සංචාරක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වන බව වාර්තා කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Issues and Challenges on Developing and Promoting Ramayana Trail Tourism in Sri Lanka |url=https://www.researchgate.net/publication/354048260_Issues_and_Challenges_on_Developing_and_Promoting_Ramayana_Trail_Tourism_In_Sri_Lanka |access-date=2 October 2026}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයන්, සංචාරක මෙහෙයුම්කරුවන්, ප්‍රවාහන සේවා, නවාතැන්, ආහාරපාන සැපයුම්, සිහිවටන අලෙවිය සහ අනෙකුත් සේවා මඟින් සෘජු හා වක්‍ර ආර්ථික අවස්ථා ඇතිවිය හැකි බව සංචාරක අධ්‍යයනවලින් පෙන්වා දී ඇත. කෙසේ වෙතත්, රාමායණය මංපෙත මඟින් පමණක් නිර්මාණය වූ රැකියා සංඛ්‍යාව පිළිබඳ වෙනම නිල සංඛ්‍යාලේඛනයක් දැනට ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැති බැවින්, එම රැකියා සියල්ල මංපෙත වටා නිර්මාණය වූ වක්‍ර රැකියා ලෙස උපකල්පනය කළ හැක.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Fernando |first1=Imali |last2=Sarangi |first2=Pabasara |title=Ramayana Trail as a Cultural Tourism Product in Sri Lanka: New Paradigm for Destination Marketing |journal=Kelaniya Journal of Management |volume=6 |issue=1 |pages=83–98 |year=2017 |doi=10.4038/kjm.v6i1.7528}}&lt;/ref&gt;

2020 දශකයේදී රාමායණය මංපෙත වන්දනා සහ සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් දෙකම ඒකාබද්ධ කරන සංචාරක සංකල්පයක් ලෙස තවදුරටත් පවතින අතර, මධ්‍යම කඳුකරයේ නුවරඑළිය හා ඇල්ල ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල නවාතැන්, ප්‍රවාහන සහ අනෙකුත් සංචාරක සේවා සමඟ එහි සම්බන්ධතාව වර්ධනය වී ඇත. 2026දී ප්‍රකාශයට පත් කළ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයක් රාමායණය මංපෙත ඉන්දියානු සංචාරකයන් මෙන්ම දේශීය සංචාරකයන් ද ඉලක්ක කරගත් වන්දනා-සංචාරක ආකෘතියක් ලෙස විස්තර කරන අතර, එහි ව්‍යාප්තිය සමඟ සංචාරක සේවා සපයන්නන් සහ ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාවන් සඳහා නව ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධ අවශ්‍යතා ද මතුව ඇති බව පෙන්වා දෙයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Silva |first1=Kalinga Tudor |last2=Hetti Arachchi |first2=Shirani |last3=Goreau-Ponceaud |first3=Anthony |title=Hill Station Tourism, Ramayana Trail and Challenges for Upland Urbanization in Central Sri Lanka |journal=Journal of South Asian Development |year=2026 |doi=10.1177/09731741261451649}}&lt;/ref&gt;

== පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ විවේචන ==

රාමායණය සංචාරක මංපෙත සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් හා පුරාවිද්‍යාඥයන් ප්‍රධාන වශයෙන් විවේචනය කර ඇත්තේ ජනප්‍රවාද හා ආගමික විශ්වාස පුරාවිද්‍යාත්මක හා ඓතිහාසික සාක්ෂි ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම සම්බන්ධයෙනි. 2009 වසරේ [[රාජකීය ආසියාතික සංගමය|ශ්‍රී ලංකා රාජකීය ආසියාතික සංගමයේ]] සාකච්ඡාවකදී රාමායණය සංචාරක මංපෙත ප්‍රවර්ධනය කිරීම පිළිබඳව ඉතිහාසඥයන් හා පුරාවිද්‍යාඥයන් විවේචන ඉදිරිපත් කළ අතර, එහි ඇතුළත් ස්ථානවල ඓතිහාසික සත්‍යතාව සහ ජනප්‍රවාද හා ඉතිහාසය එකිනෙකට මිශ්‍ර කිරීම පිළිබඳව ප්‍රශ්න මතු කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Scholars speak out against 'Ramayana Trail' |url=https://www.southeastasianarchaeology.com/2009/11/24/scholars-speak-out-against-ramayana-trail/ |website=Southeast Asian Archaeology |date=24 November 2009 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

පුරාවිද්‍යාඥ සුසන්ත ගුණතිලක විසින් රචිත ''Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot;'' කෘතියේදී සංචාරක ප්‍රවර්ධනය සඳහා ඓතිහාසික පදනමක් නොමැති ස්ථාන රාමායණය සමඟ සම්බන්ධ කර ඉදිරිපත් කිරීම පිළිබඳව දැඩි විවේචනයක් ඉදිරිපත් කර ඇත. ඔහුගේ විවේචනයේ මූලික කරුණක් වූයේ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් හෝ පුරාවස්තුවක් පිළිබඳ නිගමනයක් ගෙන ඒම සඳහා පුරාවිද්‍යාත්මක, ශිලා ලේඛනමය හා ඓතිහාසික සාක්ෂි භාවිත කළ යුතු බවත්, ජනප්‍රවාදයක් පමණක් එවැනි සාක්ෂියක් ලෙස භාවිත නොකළ යුතු බවත්ය.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Goonatilake |first=Susantha |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

2014 වසරේ [[ශ්‍රී ලංකා රාජකීය ආසියාතික සංගමයේ සඟරාව]]ේ පළ වූ මාලිනී ඩයස්ගේ ''Distortion of Archaeological Evidence on the Rāmāyaṇa'' ලිපියෙන්ද රාමායණය හා ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි සම්බන්ධ කිරීමේදී සිදුවන විකෘති කිරීම් පිළිබඳව සාකච්ඡා කර ඇත. එහිදී පුරාණ ශිලා ලේඛන, ස්ථාන සහ පුරාවිද්‍යාත්මක අවශේෂ රාමායණ කතාවට ගැළපෙන පරිදි නැවත අර්ථකථනය කිරීම පිළිබඳව අවධානය යොමු කර තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Dias |first=Malini |title=Distortion of Archaeological Evidence on the Rāmāyaṇa |journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka |volume=59 |issue=2 |pages=43–54 |year=2014 |url=https://www.jstor.org/stable/44809404 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

විවේචකයන් විසින් විශේෂයෙන් පෙන්වා දී ඇති තවත් කරුණක් වන්නේ පුරාණ ශිලා ලේඛනවල වචන සහ ස්ථානනාම රාමායණ චරිත හෝ සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ කරමින් ඒවායේ මුල් ඓතිහාසික අර්ථය වෙනස් කිරීමයි. ගුණතිලකගේ විග්‍රහයේදී මුල් බ්‍රාහ්මී ශිලා ලේඛනවල කියවීම් හා පරිවර්තන වෙනස් කරමින් ඒවා රාවණා හෝ ඔහුගේ රාජවංශය සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ කළ බවට චෝදනා ඉදිරිපත් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Goonatilake |first=Susantha |title=Introduction: Inventing Archaeology: The Tourist Board's &quot;Ramayana Trail&quot; |journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka |url=https://www.royalasiaticsociety.lk/wp-content/uploads/2010/07/01-Introduction.pdf |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

තවත් ශාස්ත්‍රීය විග්‍රහයන් අනුව, රාමායණය සංචාරක මංපෙත ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ඉතිහාසය හා උරුමය සංචාරක වෙළඳපොළ සඳහා නැවත අර්ථකථනය කිරීමේ උදාහරණයක් ලෙසද සැලකිය හැකිය. 2019දී පළ වූ ශාස්ත්‍රීය සමාලෝචනයක් සඳහන් කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ රාමායණය සම්බන්ධ නවීන රාජ්‍ය ප්‍රවර්ධනය පිළිබඳව ඉතිහාසඥයන් හා පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් පුරාවිද්‍යාත්මක හා ශිලා ලේඛනමය සාක්ෂි වැරදි ලෙස නිරූපණය කිරීම හා විකෘති කිරීම පිළිබඳ කනස්සල්ල පළ කර ඇති බවයි.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Lankapura: The Legacy of the Ramayana in Sri Lanka |journal=South Asia: Journal of South Asian Studies |year=2019 |doi=10.1080/00856401.2019.1626127 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00856401.2019.1626127 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

මෙම විවේචනවලට අනුව රාමායණය සම්බන්ධ දේශීය ජනප්‍රවාද සහ ආගමික විශ්වාස සංස්කෘතික උරුමයක් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීම හා ඒවා ඓතිහාසික සිදුවීම් ලෙස තහවුරු කිරීම එකිනෙකට වෙනස් කරුණු වේ. එබැවින් රාමායණය සංචාරක මංපෙතේ ස්ථාන විස්තර කිරීමේදී ඒවායේ රාමායණ සම්බන්ධතාවය ජනප්‍රවාදයක්, ආගමික සම්ප්‍රදායක් හෝ නවීන සංචාරක අර්ථකථනයක් ලෙස පැහැදිලිව වෙන්කර දැක්වීම වැදගත් බව මෙම විවේචනවලින් අවධාරණය වේ.

===පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාගේ විවේචන===

මහාචාර්ය [[සෙනරත් දිසානායක]] මහතා ද රාමායණය සංචාරක මංපෙත හා රාවණා සම්බන්ධ ඓතිහාසික ප්‍රකාශ පිළිබඳව විවේචනාත්මක ස්ථාවරයක් ඉදිරිපත් කර ඇත. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයකු වූ ඔහුට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවෙන් රාවණා හෝ රාමායණයට අදාළ කිසිදු පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂියක් හමු වී නොමැති අතර, රාවණා පිළිබඳ ප්‍රධාන සඳහන් වන්නේ වාල්මිකීගේ රාමායණය නම් වීර කාව්‍යය තුළය.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ශ්‍රී රාමායන් ට්‍රේල්ස්: සීතාඑළියේ සිදුවන්නේ කුමක් ද? |url=https://www.bbc.com/sinhala/articles/czqq01y9jj9o |work=BBC News සිංහල |date=2023 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

දිසානායක මහතා පෙන්වා දී ඇත්තේ [[රාවණා ඇල්ල]] සහ [[රාවණා ගුහාව]] වැනි ස්ථානනාම රාමායණ යුගයේ සිට පැවත එන ඓතිහාසික සාක්ෂි ලෙස නොසැලකිය යුතු බවයි. ඔහුගේ අදහස අනුව එවැනි නම් පසුකාලීනව භාවිතයට පැමිණ ඇති අතර, එම ස්ථාන රාමායණයේ සිදුවීම් සිදුවූ බව තහවුරු කිරීමට ඒවා පමණක් ප්‍රමාණවත් පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොවේ.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ශ්‍රී රාමායන් ට්‍රේල්ස්: සීතාඑළියේ සිදුවන්නේ කුමක් ද? |url=https://www.bbc.com/sinhala/articles/czqq01y9jj9o |work=BBC News සිංහල |date=2023 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

තවද, ඔහු පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ධුරය දැරූ සමයේදී ශ්‍රී රාමායණ සංචාරක මංපෙත සම්බන්ධ ව්‍යාපෘතියක් යෝජනා වූ නමුත් තමන් එයට එකඟ නොවූ බවද සඳහන් කර ඇත. එමගින් ඔහුගේ විවේචනය රාමායණ සම්ප්‍රදාය හෝ ආගමික විශ්වාස ප්‍රතික්ෂේප කිරීමකට වඩා, ඒවා පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම පිළිබඳ වූ බව දැක්විය හැකිය.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ශ්‍රී රාමායන් ට්‍රේල්ස්: සීතාඑළියේ සිදුවන්නේ කුමක් ද? |url=https://www.bbc.com/sinhala/articles/czqq01y9jj9o |work=BBC News සිංහල |date=2023 |access-date=2026-10-02}}&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ ස්ථාවරයට අදාළව, ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මගින් රාවණා රාජධානියක් හෝ “හෙළ” උසස් ශිෂ්ටාචාරයක් පිළිබඳ සාක්ෂි නොලැබුණු බවට ඔහු ප්‍රකාශ කළ බව පසුව පළ වූ ශාස්ත්‍රීය කෘතිවලද සඳහන් වේ. එම අදහස අනුව රාමායණයේ රාවණා හා ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක ඉතිහාසය අතර සම්බන්ධතාවය තහවුරු කිරීමට ජනප්‍රවාද පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Silva |first=Kalinga Tudor |title=Ravana's Kingdom: The Ramayana and Sri Lankan History from Below |publisher=Oxford University Press |year=2024 |pages= |isbn=9780197636305}}&lt;/ref&gt;

==රාමායණය සංචාරක ස්ථාන==

===ප්‍රධාන ස්ථාන===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! අංකය
! නම
! පින්තූරය
! රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කිරීම
! සැබෑ පුරාවිද්‍යාත්මක,ජීවවිද්‍යාත්මක වටිනාකම සහ වෙනත් කරුණු
|-
| 1
| [[සීතා අම්මාන් කෝවිල]]
| [[File:Sita Amman Temple 0634.jpg|120px]]
| සීතා දේවිය රාවණා විසින් රඳවා තැබූ [[අශෝක වනය]] ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| සීත එළිය (සීතල එළිය) නම් ප්‍රාදේශීය සිංහල ග්‍රාම නාමය බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී තේ වතු කම්කරු වැඩ සඳහා ගෙනෙන ලද ඉන්දීය වතුකර දමිළ ජනතාව සීතා එළිය ලෙස වරදවා උච්චාරණය හේතුවෙන් මෙම ජනප්‍රවාදය ඇති වී තිබේ.
|-
| 2
| [[හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය]]
| [[File:Flower bed -Hakgala Garden.jpg|120px]]
| [[අශෝක වනය]] ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය තුළ සඳහන් ස්ථානය ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| 1861 දී පිහිටුවා නිර්මාණය කරන ලද උද්භිද උද්‍යානයකි. දේශීය හා ආවේණික කඳුකර ශාක විශේෂ ඇතුළු විශාල ශාක එකතුවක් ඇත.
|-
| 3
| [[දිවුරුම්පොළ රජමහා විහාරය]]
| —
| සීතා දේවිය [[අග්නි පරීක්ෂාව]]ට මුහුණ දුන් ස්ථානය ලෙස නිර්මාණය කර තිබේ.
| ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර රාජධානි සමයේ අධිකරණ ක්‍රියාවලිය තුළ දිවුරුම්දීම සිදු කළ ස්ථාන කිහිපයෙන් එකකි.එසේ අධිකරණ ක්‍රියාවලියේ දී දිවුරුම් දුන් ස්ථානය යන අරුතින් දිවුරුමලපොළ ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
|-
| 4
| [[රාවණා ගුහාව]]
| [[File:Ravana Cave 2023-05-04.jpg|120px]]
| රාවණා සීතා දේවිය සඟවා තැබූ ගුහාවක් ලෙස මංපෙත වෙත සම්බන්ධ කර තිබේ.
| ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානව සහ ශිලාමය සාධක හමු වී ඇති පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් වැදගත් ගුහා සංකීර්ණයකි.මේ ආශ්‍රිතව [[වලගම්බා රජ]] විසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 වන සියවසේ දී ඉදිකරන ලදැයි සැලකෙන පුරාවිද්‍යාත්මක කටාරම් කෙටූ ලෙන් සංකීර්ණයක් හඳුනාගෙන තිබේ.
|-
| 5
| [[රාවණා ඇල්ල]]
| [[File:Ravana Falls.JPG|120px]]
| රාවණා සීතා දේවිය සමඟ සම්බන්ධ වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණය මංපෙතට සම්බන්ධ කර තිබේ.
| රාවණා ඇල්ල යන රාමායණ මෙම සංචාරක මංපෙත ඔස්සේ ලබා දී තිබේ.ඊට හේතුව වී ඇත්තේ මෙම දිය ඇල්ල ඉක්මනින් ප්‍රචණ්ඩ ස්වභාවයට ගලා යන අවස්ථා වාර්තා වීමයි,එය රාවණාගේ ප්‍රචණ්ඩ බවට ආරෝපණය කරමින් එම නම ලබා දී තිබේ.ඊට පෙර භාවිතා වූ නාමය &quot;බඹරගල ඇල්ල&quot; වේ.
|-
| 6
| [[උස්සංගොඩ ජාතික උද්‍යානය]]
| [[File:Entrance to Ussangoda National Park.jpg|120px]]
| හනුමාන් ලංකාවේ කොටසක් ගිනි තැබූ ස්ථානයක් සහ රාවණාගේ ගුවන් තොටුපළක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සැලකේ.
| ජාතික උද්‍යානයක් සහ ප්‍රාග් ඓතිහාසික එළිමහන් මානව සාධක හමුවන පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් ලෙසද හඳුනාගෙන ඇත. වෙරළබඩ විශේෂ පරිසර පද්ධති සහ රතු පස් භූදර්ශනය වැදගත් වේ.
|-
| 7
| [[රූමස්සල]]
| —
| හනුමාන් සංජීවනි කන්ද රැගෙන යන විට එහි කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ සැලකේ.
| ගාල්ල ආසන්නයේ වැදගත් වෙරළබඩ හා ශේෂ කඳු වනාන්තර පරිසර පද්ධතියකි.ජෛවවිවිධත්ව වටිනාකමක් ඇත.ජාතික අභයභූමියක් ලෙස නම් කර ඇති ප්‍රදේශයකි.ශේෂ කන්දේ ඇති ජෛව විද්‍යාත්මක ඖෂධීය ශාක වටිනාකම නිසා එය රාමායණයේ සඳහන් සංජීවනි කන්ද වෙත ආරෝපණය කර ඇත.
|-
| 8
| [[මුන්නේශ්වරම් කෝවිල]]
| [[File:Munneswaram.jpg|120px]]
| රාවණා ඝාතනයෙන් පසු රාම දෙවියන් ශිව දෙවියන්ට පුද පූජා කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු සම්ප්‍රදායෙහි දැක්වේ.
| ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති ප්‍රධාන ශිව දේවාලයකි.ක්‍රි.ව.12 වන සියවසින් පසුව ඉදිකරන්නට ඇතැයි ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරනු ලබයි.ක්‍රි.ව.16 වන සියවසේ පෘතුගීසී ආක්‍රමණ හේතුවෙන් පැරණි ශිව කෝවිල විනාශ වී ඇති අතර වර්තමානයේ දක්නට ඇත්තේ 20 සියවසේ නිර්මාණය කර වැඩිදියුණු වූ ශිව දේවාලයකි.කෙසේ නමුත් කෝවිල් භූමියට භූගතව අනුරාධපුර යුගයට අයත් පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 9
| [[මානාවරි කෝවිල]]
| —
| රාම විසින් පළමු [[රාමලිංග]] ශිව ලිංගය ස්ථාපනය කළ ස්ථානය ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| මෑතකදී නිර්මාණය කරන ලද කෝවිලකි.
|-
| 10
| [[තිරුකෝණේශ්වරම් කෝවිල]]
| [[File:Koneswaram Temple.jpg|120px]]
| රාම හෝ රාවණා විසින් ශිව දෙවියන්ට පුද කළ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| ත්‍රිකුණාමලයේ ෆෙඩ්රික් කොටුව තුළ පිහිටි ශිව ආගමික මධ්‍යස්ථානයකි.ක්‍රි.ව.13 වන සියවසින් පසුව ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැලකේ.එම කෝවිල පෘතුගීසීන් විසින් විනාශ කර ඇති අතර වර්තමාන කෝවිල 20 වන සියවසේ අගභාගයේ ඉදිකරන ලද්දකි.මෙහිද අනුරාධපුර යුගයට අයත් පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 11
| [[තිරුකේතීශ්වරම් කෝවිල]]
| —
| රාම හෝ රාවණ විසින් ශිව ලිංගයක් ස්ථාපනය කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු ජනතාව විශ්වාස කරනු ලබයි.
| මන්නාරම් ප්‍රදේශයේ ශිව ආගමික ස්ථානයකි.20 වන සියවසේ දී පමණ ඉදිකර තිබේ.කෙසේ නමුත් මෙහි ද පැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයක නටඹුන් හමු වී තිබේ.
|-
| 12
| [[ශ්‍රී භක්ත හනුමාන් ඉන්දියන් කෝවිල]]
| —
| හනුමාන් සීතා දේවිය සෙවූ ප්‍රදේශයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදාය සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| ඉන්දියානු අනුග්‍රහය මත අලුතින් පිහිටුවන ලද නව ආගමික වන්දනා මධ්‍යස්ථානයකි.
|-
| 13
| [[ගයත්‍රි පීඨම්]]
| —
| රාවණාගේ පුත් මේඝනාද ශිව දෙවියන්ට තපස් කළ ස්ථානයක් ලෙස හින්දු භක්තිකයන් විශ්වාස කරයි
| වර්තමාන ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකම ප්‍රධාන වේ.
|-
| 14
| [[කැලණිය රජමහා විහාරය]]
| [[File:007 Temple Entrance (20435474442).jpg|120px]]
| විභීෂණ රජුගේ රාජාභිෂේකය සිදු වූ ස්ථානයක් ලෙස මංපෙතට සම්බන්ධ කර තිබේ.
| මහාවංශයට අනුව මණිඅක්ඛික නා රජුගේ ආරාධනය මත බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවැනිවර ලංකාවට වැඩම කළ ස්ථානය වේ.ඓතිහාසික සහ පුරාවිද්‍යාත්මක සිතුවම් වටිනාකමක් ඇති ස්ථානයකි.
|-
| 15
| [[පංචමුඛ අංජනේයාර් කෝවිල]]
| —
| හනුමාන්ගේ පංචමුඛ ස්වරූපයට කැප වූ කෝවිලක් ලෙස රාමායණ වන්දනා මාර්ගයට ඇතුළත් වේ.
| අලුතින් පිහිටුවන ලද ස්ථානයකි
|-
| 16
| [[කතරගම දේවාලය]]
| [[File:Kataragama entrance.jpg|120px]]
| රාමගේ යුද්ධයට කාර්තිකේය/ස්කන්ධ දෙවියන්ගේ සහාය ලැබුණු ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායට සම්බන්ධ කර තිබේ.
|බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවැනි වර ලංකාවට වැඩම කල මොහොතේ කතරගම ශාක්‍ය ක්ෂත්‍රීයන් සිටි ප්‍රදේශයට ද වැඩම කල බවට ඉතිහාස ග්‍රන්ථ තුල සඳහන් වේ.බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ සිටි ස්ථානය වටකොට ක්‍රි.පූ.4 වන සියවසේ දී පමණ මහාසේන ප්‍රාදේශීය රජු විසින් කුඩා බෞද්ධ ස්තූපයක් ඉදිකල බවට සැලකේ.එය ක්‍රි.පූ.2 වන සියවසේ දී කාවන්තිස්‌ස රජු විසින් විශාල කර තිබේ.ජය ශ්‍රී මහා බෝධියේ ප්‍රථම බීජ අංකුර 8 න් කතරගම ක්ෂත්‍රීයන්ට ලැබුණු අංකුරය රෝපණය කර තිබේ.මහාසේන රජු පසුව දේවත්වයට පත් වූ අතර ඔහු වෙනුවෙන් ඉදිකල දෙවොල් වර්තමානයේ කතරගම දේවාලය ලෙස සැලකේ.16 වන සියවසේ දී පමණ එය හින්දු ආගමික විශ්වාස සමඟ සම්බන්ධ වීම මත ස්කන්ද දේවතාවා වෙත ආරෝපණය වී තිබේ.වර්තමානයේ බෞද්ධ,හින්දු,ඉස්ලාම්,වැදි ජනතාව යන ජන කොටස් එක් රැස්වන බහුආගමික වන්දනා සම්ප්‍රදායක් සහිත වැදගත් ආගමික ස්ථානයකි. 
|-
| 17
| [[සීත කොටුව]]
| —
| සීතා දේවිය අශෝක වනයට ගෙන යාමට පෙර රඳවා තැබූ බලකොටුවක් ලෙස සම්බන්ධ කර තිබේ.
| අනුරාධපුර යුගයට අයත්  පධානඝර සම්ප්‍රදායේ පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි.පසුකාලීනව වයවහාර වූ සීතල කොටුව එනම් සීත කොටුව යන්න වරදවා සීතා කොටුව ලෙස වාග් පරිණාමය වී තිබේ.
|-
| 18
| [[ගුරුලුපොත]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානා අලුත්වැඩියා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ජෛව විවිධත්වය සහිත තැන්න ප්‍රදේශයකි.
|-
| 19
| [[වෙරගන්තොට]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානයෙන් සීතා ලංකාවට ගෙන ආ පළමු ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| -
|-
| 20
| [[තොටුපොළකන්ද]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් යානයක් ගොඩබැස්වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් හඳුනාගනී.
| හෝර්ටන් තැන්න කඳුකර පරිසර පද්ධතියට සම්බන්ධ ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 21
| [[යහන්ගල]]
| —
| රාවණාගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ සිරුර තැබූ ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගල් කඳු භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත. රාමායණ සම්බන්ධතාවයට පුරාවිද්‍යාත්මක තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|-
| 22
| [[දුනුවිල]]
| —
| රාම විසින් රාවණාට අවසන් ප්‍රහාරය එල්ල කළ ස්ථානය ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| වැව හා අවට භූදර්ශනයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත; රාමායණ යුද්ධයට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොමැත.
|-
| 23
| [[ලග්ගල]]
| —
| රාවණාගේ නිරීක්ෂණ ස්ථානයක් සහ යුද්ධය නිරීක්ෂණය කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා ජෛවවිවිධත්ව වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 24
| [[රිටිගල]]
| [[File:Ritigala.jpg|120px]]
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ඉතා වැදගත් පුරාවිද්‍යාත්මක බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි. රිටිගල දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිතය තුළ ආවේණික ශාක හා සත්ව විශේෂ රාශියක් ඇත.
|-
| 25
| [[දොළුකන්ද]]
| —
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| ඖෂධීය ශාක හා කඳුකර වනාන්තර පරිසරය සඳහා ප්‍රසිද්ධ ස්වාභාවික ස්ථානයකි.
|}

===අමතර ස්ථාන===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! අංකය
! නම
! පින්තූරය
! රාමායණයට සම්බන්ධ කිරීම
! සැබෑ පුරාවිද්‍යාත්මක සහ ජීවවිද්‍යාත්මක වටිනාකම
|-
| 26
| [[ඉස්ත්‍රිපුර]]
| —
| සීතා දේවිය සඟවා තැබූ ස්ථානයක් සහ රාවණාගේ ගුහා හා උමං පද්ධතියක කොටසක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගුහා හා කඳුකර භූදර්ශනයක් ලෙස වටිනාකමක් ඇත; රාමායණ උමං ජාලයක් බව තහවුරු කර නැත.
|-
| 27
| [[කොණ්ඩ කැටු ගල]]
| —
| සීතා දේවියගේ හිසකෙස් අවුල් වූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ස්වාභාවික ගල් හා දිය පහර ආශ්‍රිත භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 28
| [[රාවණගොඩ]]
| —
| සීතා දේවිය තාවකාලිකව රඳවා තැබූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ගුහා හා කඳුකර පරිසරය ස්වාභාවික වටිනාකමක් දරයි. රාමායණ සම්බන්ධතාවය ජනප්‍රවාදයකි.
|-
| 29
| [[මණිකට්ටුතර්]]
| —
| හනුමාන් සීතා දේවිය හමුවීමෙන් පසු විවේක ගත් ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා වනාන්තර පරිසරයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 30
| [[කොණ්ඩගල]]
| —
| සීතා දේවියගේ හිසකෙස් අවුල් වූ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ජනප්‍රවාද හා සංස්කෘතික වටිනාකමයි.
|-
| 31
| [[පාවල මලෙයි]]
| —
| හනුමාන් ලංකා භූමියට පළමුව පා තැබූ ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායෙන් දැක්වේ.
| කඳුකර ස්වාභාවික භූදර්ශනයක් ලෙස වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 32
| [[ඇල්ල ගැප්]]
| —
| රාවණා රාජධානියේ භූගෝලීය ස්ථානයක් ලෙස නවීන රාමායණ ජනප්‍රවාද සමඟ සම්බන්ධ කරයි.
| කඳුකර භූදර්ශන හා පරිසර සංචාරක වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 33
| [[සීතාවක]]
| —
| ඉන්ද්‍රජිත් විසින් සීතාගේ ව්‍යාජ රූපයක් ඝාතනය කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| සීතාවක ප්‍රදේශයට වැදගත් ඓතිහාසික හා පුරාවිද්‍යාත්මක උරුම ස්ථාන ඇත.
|-
| 34
| [[යුදගනාව]]
| —
| රාම–රාවණ යුද්ධයේ ප්‍රධාන යුධ භූමියක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් හඳුනාගනී.
| අවට ප්‍රදේශයට පුරාවිද්‍යාත්මක හා ඓතිහාසික ස්ථාන ඇති නමුත් රාමායණ යුධ භූමිය බවට තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|-
| 35
| [[තල්ලාඩි]]
| —
| හනුමාන් ගෙන ආ සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| මන්නාරම් දිස්ත්‍රික්කයේ වෙරළබඩ හා වියළි කලාපීය පරිසරයේ කොටසකි.
|-
| 36
| [[කච්චතිව්]]
| —
| සංජීවනි කන්දේ කොටසක් වැටුණු ස්ථානයක් ලෙස සමහර රාමායණ සම්ප්‍රදායන්හි සඳහන් වේ.
| දූපත් හා මුහුදු පරිසර පද්ධතියකට අයත් ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 37
| [[නීලාවරි]]
| —
| රාම විසින් ඊතලයකින් ජලය ලබාගත් ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| භූගත ජල හා ස්වාභාවික භූගෝලීය වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 38
| [[දොන්ද්‍රා විෂ්ණු දේවාලය]]
| —
| සුග්‍රීවගේ වානර හමුදාව දකුණු ප්‍රහාරය සඳහා සූදානම් වූ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ඓතිහාසික ආගමික උරුම වටිනාකමක් සහිත දේවාලයකි.
|-
| 39
| [[සීනිගම]]
| —
| සුග්‍රීවගේ හමුදාවට සම්බන්ධ ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් හඳුනාගනී.
| වෙරළබඩ ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 40
| [[හික්කඩුව]]
| —
| සුග්‍රීවගේ හමුදා සූදානම් වූ දකුණු ප්‍රදේශයක් ලෙස සමහර රාමායණ සම්ප්‍රදායන්හි දැක්වේ.
| [[හික්කඩුව ජාතික උද්‍යානය]] ආශ්‍රිත කොරල් පර හා සාගර ජෛවවිවිධත්වයට වැදගත් ප්‍රදේශයකි.
|-
| 41
| [[කන්නියා උණුදිය ළිං]]
| —
| රාවණා තම මව වෙනුවෙන් අවසන් කටයුතු කළ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| භූතාපීය උණුදිය උල්පත් සමූහයක් වන අතර භූවිද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 42
| [[වවුනියාව/වරිපොළ]]
| —
| රාවණාගේ ගුවන් තොටුපළක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ජනප්‍රවාදය හා සංස්කෘතික සංචාරක වටිනාකමයි; රාමායණ ගුවන් තොටුපළක් බවට පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි නොමැත.
|-
| 43
| [[සෙනපිටිය–හාලගල ගුහා]]
| —
| රාවණාගේ උමං ජාලයක කොටසක් ලෙස ජනප්‍රවාදයෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| ස්වාභාවික ගුහා හා කඳුකර භූදර්ශන වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 44
| [[රම්බොඩ උමං ප්‍රදේශය]]
| —
| රාවණාගේ උමං ජාලයට සම්බන්ධ ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| කඳුකර භූදර්ශන හා ගුහා පරිසරයට ස්වාභාවික වටිනාකමක් ඇත.
|-
| 45
| [[වීදුරුපොළ]]
| —
| රාමායණය පිළිබඳ දේශීය අධ්‍යයන හා සම්ප්‍රදායන් සමඟ සම්බන්ධ කරනු ලබන ස්ථානයකි.
| ආගමික හා සංස්කෘතික වටිනාකම ප්‍රධාන වේ.
|-
| 46
| [[මහා රාවණගොඩ]]
| —
| රාවණා සමඟ සම්බන්ධ දකුණු ප්‍රදේශයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ජනප්‍රවාද හා ස්වාභාවික භූදර්ශනයයි.
|-
| 47
| [[කුඩා රාවණගොඩ]]
| —
| රාවණාගේ ස්ථානයක් ලෙස දකුණු ප්‍රදේශයේ ජනප්‍රවාදයෙන් හඳුනාගනී.
| ප්‍රධාන වටිනාකම ස්වාභාවික හා සංස්කෘතික භූදර්ශනයයි.
|-
| 48
| [[වන්තාරමුලෙයි]]
| —
| රාම, සීතා, ලක්ෂ්මණ හා හනුමාන් යුද්ධයෙන් පසු විවේක ගත් ස්ථානයක් ලෙස සම්ප්‍රදායේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම සංස්කෘතික හා ආගමික සම්ප්‍රදායයි.
|-
| 49
| [[අමරන්තකාලි]]
| —
| යුද්ධයෙන් පසු රාම ඇතුළු පිරිස පළමු ආහාරය ගත් ස්ථානයක් ලෙස ජනප්‍රවාදයේ දැක්වේ.
| ප්‍රධාන වටිනාකම සංස්කෘතික හා ආගමික සම්ප්‍රදායයි.
|-
| 50
| [[සීතා පොකුණ]]
| —
| සීතා දේවිය අශෝක වනයේ රඳවා සිටි ස්ථානයක් ලෙස රාමායණ සම්ප්‍රදායෙන් සම්බන්ධ කරයි.
| හක්ගල කඳුකරයේ ස්වාභාවික පරිසරයේ කොටසකි. රාමායණ සම්බන්ධතාවයට පුරාවිද්‍යාත්මක තහවුරු කිරීමක් නොමැත.
|}

==අමතර ලිපි==

* [[රාමායණය]]
* [[ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය]]

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

==බාහිර සබැඳි==

* [https://www.srilanka.travel/ramayanaya/ ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ව්‍යාපාරය – රාමායණය සංචාරක මංපෙත]
* [https://www.srilanka.travel/ramayanaya/places.php ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ව්‍යාපාරය – රාමායණය මංපෙතේ ස්ථාන]
* [https://www.srilanka.travel/ramayanaya/resources/itineraries/Sunbird-Lanka.pdf Ramayana Trail – සංචාරක ගමන් සැලැස්ම]
* [https://www.hcicolombo.gov.in/section/speeches-and-interviews/speech-by-high-commissioner-of-india-h-e-santosh-jha-at-the-official-launch-of-the-ramayana-trail-the-sacred-mission-project/ ඉන්දියානු මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය – Ramayana Trail – The Sacred Mission]</text>
      <sha1>q49v1vbc7d0fg1gthp5620k777622hv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>එස්.කේ. සෙන්තිවේල්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196859</id>
    <revision>
      <id>800851</id>
      <parentid>800476</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T11:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sathiamanai</username>
        <id>81252</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Linked නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය</comment>
      <origin>800851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6815" sha1="6h3swtd09jlvxk8raa1jut9ysxnu0nq" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව දේශපාලනඥයා
| name                = එස්. කේ. සෙන්තිවේල්
| native_name         = சி. கா. செந்திவேல்
| native_name_lang    = ta
| honorific_prefix    = සහෝදර
| image               = S. K. Senthivel.jpg
| image_size          = 
| alt                 = S. K. Senthivel 
| caption             = S. K. Senthivel

| office              = ප්‍රධාන ලේකම්
| term_start          = 1989
| term_end            = 
| predecessor         = [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]]
| successor           = 

| birth_name          = සින්නතම්බි කාසිපිල්ලේ සෙන්තිවේල්
| birth_date          = {{birth date and age|1943|11|23|df=y}}
| birth_place         = සිරුප්පිඩ්ඩි, පුත්තූර්, [[යාපනය දිස්ත්‍රික්කය]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| nationality         = ශ්‍රී ලාංකික

| party               = [[නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය]]
| otherparty          = * ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම) (1978–1989)&lt;br&gt;* [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] (1964–1978)

| alma_mater          = පුත්තූර් ශ්‍රී සෝමස්කන්ධ විද්‍යාලය
| occupation          = * දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයා&lt;br&gt;* කතුවරයා
}}

'''එස්.කේ. සෙන්තිවේල්''' යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයෙකි. ඔහු 1989 සිට නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂයට ප්‍රධාන ලේකම් ලෙස මඟ පෙන්වමින් සිටී. &lt;ref name=&quot;&lt;dm&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/history.pdf}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting |url=https://www.icor.info/2018-1/ndmlp-40th-anniversary-seminar-and-meeting}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Date of birth&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Date of birth |url=https://www.facebook.com/kasi.senthivel |website=[[Facebook]]}}&lt;/ref&gt;

== ළමා අවධිය ==
සින්නතම්බි කාසිපිල්ලේ සෙන්තිවේල් උපත ලැබුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ පුත්තූර් අසල සිරරුපිඩ්ඩි හි ය. ඔහු ශ්‍රී සෝමස්කන්ධ විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලැබීය. &lt;ref name=&quot;Oral History&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Oral History |url=http://aavanaham.org/islandora/object/noolaham%3A771}}&lt;/ref&gt;

== දේශපාලනය ==
ඔහු කුඩා කල සිටම මහජන මතයෙන් ආභාෂය ලබා [[මාක්ස්වාදය|මාක්ස්වාදියෙකු]] ලෙස කටයුතු කිරීමට පටන් ගත්තේය. වයස අවුරුදු 21 දී ඔහු 1964 දී [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (මාඕවාදී)]] පූර්ණ කාලීන සේවකයෙකු බවට පත් වූ අතර [[:ta:ஒக்டோபர் எழுச்சி (இலங்கை)|1966 ඔක්තෝබර් 21 වන දින යාපනයේ ස්පර්ශ නොකළ යුතුකමට එරෙහි නැගිටීමට සහභාගී විය]] &lt;ref name=&quot;Caste and its struggles in Sri Lanka&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Caste and its struggles in Sri Lanka |url=http://www.noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%87%E0%AE%B2%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%88%E0%AE%AF%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AF%8D_%E0%AE%9A%E0%AE%BE%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%8D_%E0%AE%85%E0%AE%A4%E0%AE%B1%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%86%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B0%E0%AE%BE%E0%AE%A9_%E0%AE%AA%E0%AF%8B%E0%AE%B0%E0%AE%BE%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%8D}}&lt;/ref&gt; පසුව ඔහු මහජන අරගල ගණනාවකට සහභාගී වූ අතර දෙමළ භාෂාවෙන් බොහෝ පොත් ලිවීය. &lt;ref name=&quot;Books in Tamil&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Books in Tamil |url=http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%AA%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81:%E0%AE%9A%E0%AF%86%E0%AE%A8%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B5%E0%AF%87%E0%AE%B2%E0%AF%8D,_%E0%AE%9A%E0%AE%BF._%E0%AE%95%E0%AE%BE.}}&lt;/ref&gt;

== කටයුතු ==
1988 දී, ඔහු ආචාර්ය නඩේසන් රවීන්ද්‍රන් සමඟ එක්ව ''&quot;ශ්‍රී ලංකාවේ කුලය සහ එහි අරගල&quot; යන'' ග්‍රන්ථය රචනා කළේය. &lt;ref name=&quot;Caste and its struggles in Sri Lanka&quot; /&gt; 1994 දී ඔහු සමාජ විද්‍යාව, මිනිසුන් සහ සමාජ ජීවිතය පිළිබඳ පොතක් ලිවීය. පසුව 2003 දී ඔහු කොමියුනිස්ට් එම්. කාර්තිකේයන් සහ උතුරු වාමාංශික ව්‍යාපාරය පිළිබඳ චරිතාපදානයක් ලිවීය. ඉන්පසු 2014 දී, ඔහු නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂයේ නිර්මාතෘ [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] ගැන ඔහුගේ 25 වන සංවත්සරයේදී ලිවීය. &lt;ref name=&quot;Books in Tamil&quot; /&gt;

== ආශ්රිත ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:People from British Ceylon]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:1943 උපත්]]</text>
      <sha1>6h3swtd09jlvxk8raa1jut9ysxnu0nq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196875</id>
    <revision>
      <id>800852</id>
      <parentid>800539</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T11:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sathiamanai</username>
        <id>81252</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 1969 මැයි දින ගැටුම */ එස්.ඩී. බණ්ඩාරනායක</comment>
      <origin>800852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42838" sha1="ln3ta0xw7p6elgsdyvz8215zwxd8164" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix = 
| name             = කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්
| native_name      = கே. ஏ. சுப்பிரமணியம்
| native_name_lang = ta
| honorific_suffix = 
| image            = KASubramaniam.jpg
| image_size       = 150
| caption          = K. A. Subramaniam
| order            = 
| office           = ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (වාම) සම-ආරම්භක
| birth_date       = {{birth date|1931|03|05|df=y}}
| birth_place      = කොල්ලන්කලඩ්ඩි, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව
| death_date       = {{death date and age|1989|11|27|1931|03|05|df=y}}
| death_place      = මහනුවර, ශ්‍රී ලංකාව
| occupation       = කොමියුනිස්ට්වාදී දේශපාලනඥ
| party            = [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය]] (1964 දක්වා)&lt;br /&gt;[[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] (1964–1978)&lt;br /&gt;[[නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම)]] (1978 සිට)
| spouse           = වල්ලියම්මෛයි අසෛපිල්ලෙයි (මණි)
| children         = සත්‍යරාජන් (මීරන් මාස්ටර්; 1962–2001), සත්‍යමලර් (බුබි), සත්‍යකීර්ති
}}
'''කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්''' (5 මාර්තු 1931 – 27 නොවැම්බර් 1989) යනු ශ්‍රී ලාංකික වාමාංශික දේශපාලන නායකයෙකි.&lt;ref name=&quot;Kollankaladdy Ambalapillai Subramaniam&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.geni.com/people/Kollankaladdy-Subramaniam/6000000143956224846 |title=Kollankaladdy Ambalapillai Subramaniam}}&lt;/ref&gt; ඔහු [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] පිහිටුවීමේ ප්‍රධාන සාමාජිකයෙකු විය.&lt;ref&gt;''[http://massline.org/PekingReview/PR1963/PR1963-50.pdf Peking Review]'', Issue 50 dated 13 December 1963&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Marxists.org. ''[https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/to-all.htm To All Marxist-Leninists Inside the Ceylon Communist Party]''&lt;/ref&gt; ඔහු ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම) හි ආරම්භක ප්‍රධාන ලේකම්වරයා ද විය.&lt;ref name=&quot;dm&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/history.pdf |title=The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.icor.info/2018-1/ndmlp-40th-anniversary-seminar-and-meeting |title=NDMLP 40th Anniversary Seminar and Meeting}}&lt;/ref&gt;

== මුල් ජීවිතය සහ පසුබිම ==
සුබ්‍රමනියම් 1931 මාර්තු 5 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ උතුරු [[යාපනය දිස්ත්‍රික්කය|යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ]] තෙලිප්පලෙයි සහ කීරිමලෙයි ආසන්නයේ පිහිටි කොල්ලන්කලඩ්ඩි කෘෂිකාර්මික ගම්මානයේ උපත ලැබීය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; ඔහුගේ දෙමාපියන් වූයේ කදිරිප්පිල්ලෙයි අම්බලප්පිල්ලෙයි සහ දේවානෛප්පිල්ලෙයි ඉලංගනායගමුදලි ය.&lt;ref name=&quot;Markandu_Visionary&quot;&gt;{{cite book |last=Markandu |first=M. |chapter=Comrade K.A. Subramaniam – A Visionary! |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=52–53 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; ඔහු ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ගම්මානයෙන් ආරම්භ කළ අතර කොළඹ ශාන්ත ජෝශප් විද්‍යාලයට ඇතුළත්ව පසුව ඉලවාලෙයි ශාන්ත හෙන්රි විද්‍යාලයෙන් ද්විතීයික අධ්‍යාපනය අවසන් කළේය.&lt;ref name=&quot;Selvarajan_Poem&quot;&gt;{{cite book |last=Selvarajan |first=Sillaiyoor |chapter=A Poem in Tribute to K.A. Subramaniam |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=109–111 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot;&gt;{{cite book |last=Senthivel |first=S. K. |chapter=A Revolutionary Salute |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume: A Collection of Messages and Tributes |year=2022 |orig-date=1989 |publisher=South Vision Books / KAS Commemoration Committee |location=Chennai / Chulipuram |pages=12–21 |asin=B0B9YNFV4X |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;

1948 දී, 17 හැවිරිදි වියේ පසු වූ ඔහු, ඉංජිනේරු ආධුනිකයෙකු ලෙස කන්කසන්තුරේ (K.K.S.) සිමෙන්ති කම්හලට එක් විය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; එහි සේවය කළ කොමියුනිස්ට් කම්කරුවන්ගේ ආභාෂය ලබා කම්හලේ වෘත්තීය සමිති සංවිධානයට එක් වූ අතර, කම්කරු ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් පරිපාලනය විසින් ඔහුව සේවයෙන් පහ කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Kanapathipillai_TradeUnion&quot;&gt;{{cite book |last=Kanapathipillai |first=S. |chapter=Best Friend of Working People |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=79 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;

== දේශපාලන ක්‍රියාකාරිත්වය ==

=== මුල්කාලීන කොමියුනිස්ට් ක්‍රියාකාරිත්වය සහ CCP(M) පිහිටුවීම ===
1951 දී කොමියුනිස්ට් තරුණ ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ වෙමින් සුබ්‍රමනියම් පූර්ණකාලීන රැඩිකල් දේශපාලනයට අවතීර්ණ වූ අතර නිල වශයෙන් [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ]] (CPSL) සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; වී. පොන්නම්බලම්, එම්. කාර්තිගේසන්, වෛද්‍ය එස්. වී. සීනිවාසගම්, පොන්. කන්දයියා සහ ඒ. වෛද්‍යලිංගම් වැනි උතුරේ පුරෝගාමී කොමියුනිස්ට්වාදීන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ඔහු කන්කසන්තුරේ සහ චුන්නාකම් ආසන සංවිධානය කිරීමට පත් කෙරිණි.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Seenivasagam_Tribute&quot;&gt;{{cite book |last=Seenivasagam |first=S. V. |chapter=A Tireless Worker |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=48 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; [[1953 ලංකා හර්තාලය|1953 හර්තාලය]] සමයේදී, 22 හැවිරිදි සුබ්‍රමනියම් යාපන අර්ධද්වීපය පුරා සාර්ථක වැඩවර්ජන මෙහෙයවීමට දායක විය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; 1950 ගණන්වල අග භාගය වන විට ඔහු CPSL උතුරු ප්‍රාදේශීය කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු සහ කොමියුනිස්ට් තරුණ ව්‍යාපාරයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා ලෙස ද කටයුතු කළේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;

චීන-සෝවියට් මතවාදී අර්බුදය සමයේදී සුබ්‍රමනියම්, [[නාගලිංගම් ෂන්මුගදාසන්|එන්. ෂන්මුගදාසන්]] සහ [[ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි]] ප්‍රමුඛ බීජිං ගැති මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පිලට සහාය පළ කළේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; 1963 නොවැම්බර් 17 දින පක්ෂය දෙකඩ කළ 35 දෙනෙකුගෙන් යුත් සංවිධායක කමිටුවට ඔහු නම් කරන ලද අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1964 ජනවාරි සම්මේලනයේදී [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)]] නිල වශයෙන් ආරම්භ විය.&lt;ref name=&quot;Peking_Split&quot;&gt;{{cite journal |title=To All Marxist-Leninists Inside the Ceylon Communist Party |journal=Peking Review |volume=6 |issue=50 |date=13 December 1963 |pages=14–18 |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/ccp-split.pdf}}&lt;/ref&gt;

=== ජාත්‍යන්තර නියෝජිත කණ්ඩායම්: චීනය සහ ඇල්බේනියාව ===
නිර්ධන පන්ති ජාත්‍යන්තරවාදය වෙනුවෙන් කැප වූ සුබ්‍රමනියම්, ලොව පුරා සමාජවාදී රටවල් සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සමඟ සහෝදර සබඳතා ගොඩනැගීමට මුල්තැන දුන්නේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; ඔහු 1963, 1967, 1975 සහ 1979 යන වර්ෂවලදී සිව් වතාවක් චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ සංචාරය කළ අතර, 1967 දී ඇල්බේනියාවේ සංචාරයක ද නිරත විය:&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;
* '''1963 (චීනය):''' 1963 ජූනි මාසයේදී, ඩී. බී. අල්විස් සමඟ ලංකා කොමියුනිස්ට් සහ ප්‍රගතිශීලී තරුණ ලීග සම්මේලනය නියෝජනය කරමින් ඔහු චීනයේ සංචාරය කළ අතර, උප අගමැති සහ විදේශ අමාත්‍ය චෙන් යී හමුවී සමස්ත චීන තරුණ සම්මේලනයේ උප සභාපති චියැං ලී-ජෙන් සමඟ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශනයකට අත්සන් තැබීය.&lt;ref&gt;{{cite report |title=Ceylonese Youth Delegation in Peking |publisher=Foreign Broadcast Information Service, [[මධ්‍යම බුද්ධි ඒජන්සිය|Central Intelligence Agency]] |date=1963 |issue=125–126 |page=BBB 9 |url=https://books.google.com/books?id=fygeErC30GkC&amp;pg=RA14-PA9 |access-date=2026-09-23 |quote=The joint statement.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NCNA_Statement_1963&quot;&gt;{{cite book |chapter=Statement of China &amp; Ceylon Youth Groups via Peking NCNA International Service |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=127–129 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;
* '''1967 (චීනය සහ ඇල්බේනියාව):''' 1967 දී ඔහු ඇල්බේනියානු කම්කරු තරුණ සංගමයේ 15 වන සම්මේලනයේදී ලංකාව නියෝජනය කරමින් දේශනයක් පැවැත්වූ අතර අනතුරුව පක්ෂ සුහද මෙහෙයුමක් සඳහා චීනයට ගියේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;
* '''1975 (චීනය):''' 1975 දී ඔහු එස්. කේ. සෙන්දිවේල්, කාන්ති අබේසේකර සහ රත්නායක සමඟ එක්ව ප්‍රධාන කාර්මික හා කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපෘති අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා නිල නියෝජිත පිරිසක් ලෙස චීනයට ගියේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;China_1975_Photo&quot;&gt;{{cite book |chapter=List of Photos: Photo 60 and Photo 86 |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=8, 91, 139 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;
* '''1979 (චීනය):''' 1979 අගභාගයේදී, ''තායගම්'' සංස්කාරක කේ. තණිකාසලම් සමඟ බීජිං නුවරට ගිය ඔහු, චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ උප අගමැති ජී පෙන්ග්ෆෙයි හමුවී සාකච්ඡා කළේය.&lt;ref name=&quot;Thanikasalam_China&quot;&gt;{{cite book |chapter=List of Photos: Photo 85 and Photo 99 |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=9, 138, 167 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ji_Pengfei_Meeting&quot;&gt;{{cite book |chapter=Comrade KAS calls on Ji Pengfei (Photo 90) &amp; Visit to Kunming |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=9, 146, 155–156 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;

=== අස්පෘශ්‍යතාවට එරෙහි ජනතා ව්‍යාපාරයේ නායකත්වය (1966–1974) ===
යාපන අර්ධද්වීපයේ කුල වෙනස්කම්වලට එරෙහි මහජන ව්‍යාපාරවල ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර උපායමාර්ගිකයා ලෙස සුබ්‍රමනියම් කටයුතු කළේය.&lt;ref name=&quot;Pfaffenberger&quot;&gt;{{cite book |last=Pfaffenberger |first=Bryan |title=Caste in Tamil Culture: The Religious Foundations of Sudra Domination in Tamil Sri Lanka |publisher=Syracuse University |year=1982 |isbn=0-915984-84-9 |pages=165–178}}&lt;/ref&gt; 1966 ඔක්තෝබර් 21 වන දින අස්පෘශ්‍යතාව තුරන් කරන ලෙස ඉල්ලා චුන්නාකම් සිට යාපනය නගරය දක්වා සංවිධානය කෙරුණු ඓතිහාසික පාගමන මෙහෙයවන ලද්දේ ඔහු විසිනි. එය [[:ta:ஒக்டோபர் எழுச்சி (இலங்கை)|&quot;ඔක්තෝබර් 21 පිබිදීම&quot;]] ලෙස හැඳින්වේ.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Krishnapillai_Idealist&quot;&gt;{{cite book |last=Krishnapillai |first=K. |chapter=Determinant Idealist |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=58–59 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;

මානව හිමිකම් නායක [[:ta:எஸ். ரி. என். நாகரட்ணம்|එස්. ටී. එන්. නාගරත්නම්]], නවකතාකරු කේ. ඩැනියෙල්, වෛද්‍ය එස්. වී. සීනිවාසගම්, වී. ඒ. කන්දසාමි, එන්. ෂන්මුගදාසන් සහ එස්. කේ. සෙන්දිවේල් සමඟ එක්ව ඔහු [[:ta:தீண்டாமை ஒழிப்பு வெகுஜன இயக்கம்|&quot;අස්පෘශ්‍යතාව තුරන් කිරීමේ ජනතා ව්‍යාපාරය&quot;]] (තීණ්ඩාමෛ ඔළිප්පු වෙහුජන ඉයක්කම්) මෙහෙයවීය.&lt;ref name=&quot;Nagaratnam_Family&quot;&gt;{{cite book |last=Nagaratnam Family |chapter=Great Loss for Progressive People |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=37 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Senthivel_Subramaniam_Book&quot;&gt;{{cite book |last1=Senthivel |first1=S. K. |last2=Subramaniam |first2=K. A. |title=Ilankaiyil Sathiyamum Adharkethirana Porattamum (Caste and Struggle Against it in Sri Lanka) |year=2004 |publisher=New-Democratic Marxist-Leninist Party |location=Jaffna}}&lt;/ref&gt; තේ කඩවල සමාන අසුන් සහ ආහාර අයිතිය (සමපන්ති භෝජන), පොදු ලිංවලින් පානීය ජලය ලබාගැනීම මෙන්ම චන්කානෛ-නිච්චාමම්, මඩ්ඩුවිල්, කරවෙඩ්ඩි-කන්පොලෛ සහ 1968 ඓතිහාසික මාවිට්ටපුරම් කන්දස්වාමි කෝවිල් අරගලය ඇතුළු ග්‍රාමීය කෝවිල්වලට ඇතුළුවීමේ අයිතිය දිනාගැනීමේ සටන් ඔහු සම්බන්ධීකරණය කළේය.&lt;ref name=&quot;Nitchamam_Community&quot;&gt;{{cite book |last=Nitchamam Rural Development Association |chapter=Comrade KAS the Legend |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=90–91 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kanpollai_People&quot;&gt;{{cite book |last=Kanpollai People |chapter=Memories of Those Days |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=80 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; ක්‍රියාකාරීන්ට එරෙහිව නඩු පැවරූ අවස්ථාවලදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ටී. ඩබ්ලිව්. රාජරත්නම් වැනි ප්‍රගතිශීලී නීතිඥවරුන් මාර්ගයෙන් ඔවුන්ට නීති ආධාර සැලසීම ද ඔහු විසින් මෙහෙයවන ලදී.&lt;ref name=&quot;Rajaratnam_Legal&quot;&gt;{{cite book |last=Rajaratnam |first=T. W. |chapter=A Sound Politician |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=34–35 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Muttulingam |first=Thulasi |title=Jaffna Conference held to explore and redress caste oppression |work=Daily FT |date=22 October 2016 |url=https://www.ft.lk/article/575291/Jaffna-Conference-held-to-explore-and-redress-caste-oppression |access-date=18 September 2026}}&lt;/ref&gt;

=== 1969 මැයි දින ගැටුම ===
1969 මැයි 1 වන දින වෙසක් උත්සවය යෙදී තිබූ බැවින් එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජය රට පුරා මැයි දින පෙළපාලි තහනම් කළේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; සුබ්‍රමනියම් සහ උතුරේ වෘත්තීය සමිති එම තහනම නොතකා කටයුතු කිරීමට තීරණය කළහ.&lt;ref name=&quot;Gopalaratnam_MayDay&quot;&gt;{{cite book |last=Gopalaratnam |first=S. M. |chapter=KAS – A Symbol of Humanity |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=43–46 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; පොලිසිය මඟහරිමින් රහසිගතව සංවිධානය වී රතු ධජ අතැතිව යාපනය නගර මධ්‍යයට දැවැන්ත පෙළපාලියක් මෙහෙයවූ අතර, පොලිසිය එල්ල කළ කඳුළු ගෑස් සහ බැටන් ප්‍රහාරයෙන් සුබ්‍රමනියම් බරපතළ තුවාල ලබා අත්අඩංගුවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;Eelanadu_MayDay&quot;&gt;{{cite news |title=May Dina Oorvalam Meethu Police Thadiyadi |newspaper=Eelanadu |date=2 May 1969 |page=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Thinapathi_MayDay&quot;&gt;{{cite news |title=Polis Thadaiyai Meeri Nadandha May Dina Oorvalam |newspaper=Thinapathi |date=3 May 1969}}&lt;/ref&gt; රෝහල් ප්‍රතිකාරවලින් පසු ඔහු කොළඹ පිහිටි ෂන්මුගදාසන්ගේ නිවසේ මාස කිහිපයක් ප්‍රතිකාර ලැබීය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; මෙම පොලිස් පහරදීම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී [[එස්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]] විසින් පාර්ලිමේන්තුවේදී විවාදයට ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;Bandaranayake_Tribute&quot;&gt;{{cite book |last=Bandaranayake |first=S. D. |chapter=Comrade K. A. Subramaniam |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=23–24 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hansard_1969&quot;&gt;{{cite book |title=Parliamentary Debates (Hansard): House of Representatives |volume=84 |year=1969 |publisher=Government Publications Bureau, Ceylon |pages=1120–1124}}&lt;/ref&gt;

=== භේදය සහ CPSL (වාම) පිහිටුවීම ===
1971 ජේ.වී.පී. කැරැල්ලෙන් පසුව ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී) තුළ මතවාදී බෙදීම් උග්‍ර විය.&lt;ref name=&quot;Sivasegaram_Unity&quot;&gt;{{cite book |last=Sivasegaram |first=S. |chapter=Unity and Struggle |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=104–108 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; සුබ්‍රමනියම් පක්ෂයේ නිකායවාදී මූලධර්මවාදය බැහැර කරමින්, ජාත්‍යන්තර &quot;ලෝක තුනේ න්‍යාය&quot; (Three Worlds Theory) පිළිගත යුතු බවත්, ලංකාව තුළ දෙමළ සුළුතරයේ ස්වයං-තීරණ අයිතිය පිළිගත යුතු බවත් අවධාරණය කළේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Silva_Subramaniam_1978&quot;&gt;{{cite book |last1=De Silva |first1=Samal |last2=Subramaniam |first2=K. A. |chapter=Debate on the Leadership of Comrade N. Shanmugathasan |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=153–154 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;

1978 මැද භාගයේ පැවති විශේෂ පක්ෂ සම්මේලනයකදී සුබ්‍රමනියම් ඉදිරිපත් කළ වාර්තාව ෂන්මුගදාසන් විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබිණි.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1978 ජූලි 3 වන දින යාපනයේදී රැස් වූ නියෝජිතයන් විසින් ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (වාම) පිහිටුවා, එහි අන්තර්වාර සංවිධායක ලේකම් ලෙස සුබ්‍රමනියම් තෝරා ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; 1984 සැප්තැම්බර් මස පැවති පළමු ජාතික සම්මේලනයේදී ඔහු පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම්වරයා ලෙස තේරී පත් වූ අතර මරණය දක්වාම එම ධුරය දැරීය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; මෙම පක්ෂය පසුව [[[[නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය|නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය]] (NDMLP) ලෙස නම් කෙරිණි.&lt;ref name=&quot;ndmlp35&quot;&gt;{{cite book |title=The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year |url=http://www.ndmlp.org/publications/35years.pdf |publisher=Central Committee, NDMLP |year=2013 |pages=8–14}}&lt;/ref&gt; 1978 සිට 1981 දක්වා යාපනයෙන් පළවූ ''රෙඩ් බැනර්'' (Red Banner) ඉංග්‍රීසි න්‍යායික සඟරාවේ සංස්කාරකවරයා ලෙස ද ඔහු කටයුතු කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news |newspaper=Red Banner |title=Red Banner |editor-first=K. A. |editor-last=Subramaniam |location=Jaffna, Sri Lanka |url=https://search.worldcat.org/title/8161825 |oclc=8161825 |access-date=2026-09-23}}&lt;/ref&gt;

=== ජාතික ගැටලුව පිළිබඳ ස්ථාවරය සහ පසුකාලීන ක්‍රියාකාරිත්වය ===
සුබ්‍රමනියම් දෙමළ ජනතාවගේ ස්වයං-තීරණ අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නමුත්, වෙනම රාජ්‍යයක් පිහිටුවීමට සහ සන්නද්ධ මිලිටරිවාදයට විරුද්ධ විය.&lt;ref name=&quot;CPSL_Left_Proposals&quot;&gt;{{cite book |chapter=Minimum Proposals of the Central Committee of the Sri Lanka Communist Party (Left) for an Interim Solution to the National Question |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=161–163 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Imayavaramban |title=On National Relations in Sri Lanka: Three Essays |publisher=Chennai Books |location=Madras |year=1988 |pages=95–116 |chapter=Annexure |url=https://noolaham.net/project/42/4184/4184.pdf |access-date=2026-09-23 |quote=Signed by K. A. Subramaniam, 'Minimum Proposals for an Interim Solution to the National Question'.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sivasegaram_RarePolitician&quot;&gt;{{cite book |last=Sivasegaram |first=S. |chapter=Rare Politician |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=32–33 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; සන්නද්ධ ගැටුම් උත්සන්න කිරීමෙන් පමණක් ජනවාර්ගික ගැටලුව විසඳිය නොහැකි බවත්, දෙමළ නියෝජිතයන්, ශ්‍රී ලංකා රජය සහ ඉන්දියාව අතර ත්‍රෛපාර්ශ්වික සාකච්ඡා මඟින් සාධාරණ දේශපාලන විසඳුමක් ලබාගත යුතු බවත් ඔහු පැවසීය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;

1987 ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුමෙන් පසුව [[ඉන්දීය සාමසාධක හමුදාව|ඉන්දීය සාමසාධක හමුදාව]] (IPKF) මෙරටට ස්ථානගත කිරීමට සහ සටන්කාමී නායකයන් රඳවා තබා ගැනීමට ඔහු විරෝධය පළ කළේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt; [[1988 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණය|1988 ජනාධිපතිවරණයේදී]], අයහපත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වය සහ දේශපාලන නොසන්සුන්තාව නොතකා, ඔහු [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] මහත්මියගේ සන්ධානයට සහාය පළ කරමින් උතුරු පළාත පුරා මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතුවල නිරත විය.&lt;ref name=&quot;Sirima_Tribute&quot;&gt;{{cite book |last=Bandaranaike |first=Sirima R. D. |chapter=K. A. Subramaniam |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=22 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Haleem_Tribute&quot;&gt;{{cite book |last=Haleem Ishak |first=M. |chapter=A Dedicated Fighter |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=25 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;

== සංස්කෘතික දායකත්වය ==
සුබ්‍රමනියම් ප්‍රගතිශීලී දෙමළ සාහිත්‍යයේ කැපී පෙනෙන පෝෂකයෙකු විය.&lt;ref name=&quot;NALA_Tribute&quot;&gt;{{cite book |last=National Arts and Literary Association |chapter=Glowing Galaxy! |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=56 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; ඔහු &quot;ජාතික කලා හා සාහිත්‍ය සංගමය&quot; (දේශීය කලෙයි ඉලක්කියප් පෙරවෛ) සම-ආරම්භ කළ අතර, එහි ප්‍රකාශනය වූ ''තායගම්'' සඟරාවට සංස්කාරක මඟපෙන්වීම ලබා දුන්නේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NALA_Tribute&quot; /&gt; කේ. කයිලාසපති, මහාචාර්ය එස්. සිවසෙකරම් සහ ආර්. මුරුගයියන් වැනි සාහිත්‍යධරයන් සමඟ සමීප සබඳතා පැවැත්වූ ඔහු, හංගේරියානු කවි ෂැන්ඩෝර් පෙටෝෆිගේ කෘති දෙමළ භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට දායක විය.&lt;ref name=&quot;Ganesh_Literature&quot;&gt;{{cite book |last=Ganesh |first=K. |chapter=Literary Friend – KAS |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=47 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Murugaiyan_Demise&quot;&gt;{{cite book |last=Murugaiyan |first=R. |chapter=Demise of a Noble Human |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=36 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; සුබ්‍රමනියම් ''සෙම්පතහෛ'', ''රෙඩ් බැනර්'' සහ ''පුදිය භූමි'' යන පක්ෂ ප්‍රකාශන බෙදාහැරීම ද කළමනාකරණය කළේය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;

== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
1962 ජනවාරි 19 වන දින සුබ්‍රමනියම්, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රගතිශීලී ලේඛක සංගමයේ සාමාජිකාවක වූ ගුරුවරියක සහ ලේඛිකාවක වූ [[:ta:வள்ளியம்மை சுப்பிரமணியம்|වල්ලියම්මෛයි අසෛපිල්ලෙයි (&quot;මණි&quot;)]] සමඟ අන්තර්-කුල විවාහයකට එළඹියේය.&lt;ref name=&quot;Desabimani_Wedding&quot;&gt;{{cite news |title=Pudhumai Thambathigal |newspaper=දේශාභිමානී (ශ්‍රී ලංකාව) |date=3 February 1962 |page=4}}&lt;/ref&gt; ඔවුනට සත්‍යරාජන්, සත්‍යමලර් (&quot;බුබි&quot;) සහ සත්‍යකීර්ති නමින් දරුවන් තිදෙනෙකු විය.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Tribute&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Markandu_Visionary&quot; /&gt;

ඔවුන්ගේ වැඩිමහල් පුත් සත්‍යරාජන් (&quot;මීරන් මාස්ටර්&quot; යන සටන්කාමී නාමයෙන් හැඳින්වුණු), [[දෙමළ ඊළාම් ජනතා විමුක්ති සංවිධානය|දෙමළ ඊළාම් ජනතා විමුක්ති සංවිධානයට]] (PLOTE) සම්බන්ධ වූ අතර, 1984 සිට 1987 දක්වා ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ සිරගත කරනු ලැබ 2001 දී අනතුරකින් මිය ගියේය.&lt;ref name=&quot;Markandu_Visionary&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Sathiarajan_Father&quot;&gt;{{cite book |last=Sathiarajan |first=S. S. V. |chapter=In Memory of My Father... |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=96–101 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; දෙවන පුත් සත්‍යකීර්ති ඉංජිනේරුවරයෙකු බවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;Markandu_Visionary&quot; /&gt; වල්ලියම්මෛයි පසු කලෙක තම පවුල් ජීවිතය සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් අලලා ''ඔරු කොමියුනිස්ට් ඉණෛයර් වාල්වින් සන්දිප්පුහල්'' (කොමියුනිස්ට් සහකරුවෙකුගේ දිවි සැමරුම්) නමින් ස්වයංචරිතාපදානයක් ප්‍රකාශයට පත් කළාය.&lt;ref name=&quot;Valliammai_Book&quot;&gt;{{cite book |last=Subramaniam |first=Valliammai |title=Oru Communist Inaiyar Vaazhvin Santhippukal |trans-title=Life Encounters of a Communist Spouse |language=ta |year=2020 |publisher=KAS Sathiamanai Library |location=Chulipuram |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%92%E0%AE%B0%E0%AF%81_%E0%AE%95%E0%AE%AE%E0%AF%8D%E0%AE%AF%E0%AF%82%E0%AE%A9%E0%AE%BF%E0%AE%B8%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AF%8D_%E0%AE%87%E0%AE%A3%E0%AF%88%E0%AE%AF%E0%AE%B0%E0%AF%8D_%E0%AE%B5%E0%AE%BE%E0%AE%B4%E0%AF%8D%E0%AE%B5%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D_%E0%AE%9A%E0%AE%A8%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%8D}}&lt;/ref&gt;

== අභාවය සහ උරුමය ==
සුබ්‍රමනියම් 1989 නොවැම්බර් 27 දින මහනුවර මහ රෝහලේදී වයස අවුරුදු 58 දී අභාවප්‍රාප්ත විය.&lt;ref name=&quot;Akilan_FinalDays&quot;&gt;{{cite book |last=Akilan |first=K. |chapter=Final Days with an Esteemed Father |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=81–83 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ දේහය යාපනයට ගෙන ගොස් පක්ෂ මූලස්ථානයේ තැන්පත් කිරීමෙන් පසු චූලිපුරම්හි පිහිටි ඔහුගේ නිවස වන &quot;සත්‍යමනෛ&quot; වෙත රැගෙන යන ලදී.&lt;ref name=&quot;Memorial_Notes&quot;&gt;{{cite book |chapter=Notes from this Memorial Book in 1989 |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=2 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; 1989 නොවැම්බර් 30 වන දින එස්. කේ. සෙන්දිවේල්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවති අවමංගල්‍ය උත්සවයට වෘත්තීය සමිති නායකයින්, දේශපාලන නායකයින් සහ ලේඛකයින් සහභාගී වූ අතර, ඔහුගේ දැඩි ප්‍රතිපත්තිය පරිදි කිසිදු ආගමික වතාවත්වලින් තොරව එය සිදු කෙරිණි.&lt;ref name=&quot;Memorial_Notes&quot; /&gt;

ඔහුගේ පෞද්ගලික පොත් එකතුව චූලිපුරම්හි පිහිටි [[:ta:கே. ஏ. எஸ் சத்தியமனை நூலகம்|කේ.ඒ.එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය]] පිහිටුවීමට පදනම විය.&lt;ref name=&quot;Panchalingam_Library&quot;&gt;{{cite book |last=Panchalingam |first=K. |chapter=Comrade Subramaniam Lived as a Communist |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |pages=76–77 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; ඔහු වෙනුවෙන් වාර්ෂික සමරු දේශන මහාචාර්ය ජයදේව උයන්ගොඩ සහ ටෝන් මාරි බුබර්ග් වැනි විද්වතුන් විසින් පවත්වනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Natanasabapathy_Memories&quot;&gt;{{cite book |last=Natanasabapathy |first=K. |chapter=Happy Memories |editor-last=K. A. Subramaniam Commemoration Committee |title=Comrade K. A. Subramaniam (KAS) Commemoration Volume |year=2022 |page=68 |publisher=South Vision Books |url=https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf}}&lt;/ref&gt; 2014 දී එස්. කේ. සෙන්දිවේල් විසින් ''තෝළර් මණියම් නිනෛවුහල්'' (සහෝදර මනියම්ගේ මතකයන්) නමින් චරිතාපදාන ග්‍රන්ථයක් සම්පාදනය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Senthivel_Memories_2014&quot;&gt;{{cite book |last=Senthivel |first=S. K. |title=Thozhar Maniam Ninaivukal (මනියම් සහෝදරයාගේ මතකයන්) |year=2014 |publisher=
 යාපනය: නව යුක්තිය පිළිබඳ දැනුවත් කිරීම Publications |location=Jaffna}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේය ලේඛන ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
* [https://noolaham.net/project/1156/115519/115519.pdf සහෝදර මනියම් සමරු වෙළුම 1989 (Comrade Maniam Commemoration Volume 1989)] - පණිවිඩ සහ උපහාර එකතුව
* [http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%A4%E0%AF%8B%E0%AE%B4%E0%AE%B0%E0%AF%8D_%E0%AE%AE%E0%AE%A3%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%AE%E0%AF%8D_%E0%AE%A8%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%88%E0%AE%B5%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%8D සහෝදර මනියම් මතකයන් (Comrade Maniam Memories 2014)] - එස්. කේ. සෙන්දිවේල්ගේ ග්‍රන්ථය
* [http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%A4%E0%AE%BE%E0%AE%AF%E0%AE%95%E0%AE%AE%E0%AF%8D_1990.01-02_(21) 1990 ජනවාරි 27 දිනැති තායගම් කලාපය] - කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්ගේ සාහිත්‍ය හා කලා මැදිහත්වීම පිළිබඳ කතුවැකිය
* [https://sathiamanai.blogspot.com සත්‍යමනෛ සමරු ලේඛනාගාරය (Sathiamanai Memorial Archive)]

[[ප්‍රවර්ගය:1931 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1989 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික කොමියුනිස්ට්වාදීහු]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ දේශපාලනඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ පුද්ගලයෝ]]</text>
      <sha1>ln3ta0xw7p6elgsdyvz8215zwxd8164</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කේ.ඒ. එස් සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196988</id>
    <revision>
      <id>800701</id>
      <parentid>800676</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sathiamanai</username>
        <id>81252</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Translated content, updated references, and added coordinates</comment>
      <origin>800701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8915" sha1="abm82e6hfgnqe54rn68izwtpo5tsspq" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුස්තකාලය|name=කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය|native_name=K. A. S. Sathiamanai Library|native_name_lang=en|image=Sathiamanai 1.jpg
|caption=2025 පෙබරවාරි 15 දින කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලයේදී ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍ය ආචාර්ය [[හරිනි අමරසූරිය]] පුස්තකාල පරිපාලකයන් සමඟ.|country=ශ්‍රී ලංකාව|type=පුස්තකාලය|location=[[සුලිපුරම්]], යාපනය දිස්ත්‍රික්කය, උතුරු පළාත, ශ්‍රී ලංකාව&lt;br&gt;{{Coord|9.7584|N|79.9446|E|type:landmark_region:LK|display=inline,title}}|items_collected=ළමා සාහිත්‍යය, අධ්‍යාපනික පොත්|website=&quot;[http://sathiamanai.blogspot.com.au/ සත්‍‍යමනෛ]&quot;}}'''කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය''' (K. A. S. Sathiamanai Library) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ සුලිපුරම් හි පිහිටි ප්‍රජා, සාහිත්‍ය හා ළමා පුස්තකාලයකි. කියවීමේ පුරුද්ද ප්‍රවර්ධනය කිරීම, ළමා සාහිත්‍ය සංවර්ධනය, සාහිත්‍ය හමුවීම්, පොත් එළිදැක්වීම්, සාකච්ඡා සහ අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීමෙහිලා මෙම පුස්තකාලය සක්‍‍රීයව දායක වේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.virakesari.lk/article/170231|title=කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය |website=වීරකේසරී Dated 25 Nov 2023|language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web
 |url=https://epaper.thinakaran.lk/Thinakaran?eid=1&amp;edate=01/07/2026&amp;pgid=62381
 |website=දිනකරන්
|title=ළමා නිර්මාණශීලී කුසලතා සම්මානය
 |date=2026-07-01 |page=10
 |language=ta
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web
 |title=කොමියුනිස්ට් යුවළකගේ ජීවිත හමුවීම්
 |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/ஒரு_கம்யூனிஸ்ட்_இணையர்_வாழ்வின்_சந்திப்புகள்
 |website=නූලහම්
 |language=ta
 |access-date=2026-07-24
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news
 |title=ළමා නිර්මාණ කුසලතා සම්මාන උළෙල, ගුණසැමරුම් හා කලා වැඩසටහන්
 |newspaper=දිනක්කුරල්
 |date=2026-06-29 |page=5
 |language=ta
}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
ලේඛිකාවක මෙන්ම සමාජ ක්‍රියාකාරිනියක වන [[වල්ලියම්මෛ සුබ්‍රමනියම්]] මහත්මිය විසින් ආරම්භ කරන ලද මෙම පුස්තකාලය, සුලිපුරම් සහ ඒ අවට ප්‍රදේශවල අධ්‍යාපනික, කියවීම් සහ සාහිත්‍ය ක්‍රියාකාරකම්වල කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙස වර්ධනය වී ඇත. වල්ලියම්මෛ සුබ්‍රමනියම්ගේ චරිතාපදාන සටහන්වල දැක්වෙන්නේ සිය සැමියා වූ [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] මහතා සිහිවීම පිණිස මෙම පුස්තකාලය ආරම්භ කළ බවයි.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://vidiyel.com/ஆய்வுகள்/ஈழத்து-எழுத்துலகின்-துரு/
|title=ඊළාම් සාහිත්‍ය ලෝකයේ ධ්‍රැව තරුව
|website=විදියල් by මල්ලිකා සෙල්වරත්නම්
|access-date=2026-07-23
}}&lt;/ref&gt;

== ක්‍රියාකාරකම් ==
පුස්තකාලය විවිධ අධ්‍යාපනික, සාහිත්‍යමය සහ සමාජයීය ක්‍රියාකාරකම් රැසක් ක්‍රියාත්මක කරයි:

* සිසුන් සඳහා කියවීමේ ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන්
* රචනා, කථික හා චිත්‍ර තරග
* පොත් එළිදැක්වීමේ උත්සව
* සාහිත්‍ය සාකච්ඡා
* වාර්තා චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශන
* ළමා සාහිත්‍ය වැඩසටහන්
* සැමරුම් වැඩසටහන්

== ප්‍රකාශන ==
පුස්තකාලය මඟින් 2023 වසරේ සිට '''''සිරුපොරි''''' (Sirupori) නමින් ශිෂ්‍ය ත්‍රෛමාසික සඟරාවක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙහි ප්‍රධාන කර්තෘවරයා ලෙස ආචාර්ය [[න. රවින්ද්‍රන්]] කටයුතු කරයි. මෙම සඟරාවෙහි සිසුන්ගේ රචනා, කවි, කෙටිකතා, චිත්‍ර සහ අධ්‍යාපනික නිර්මාණ ඇතුළත් වේ. පුස්තකාලයේ විශේෂ සිදුවීම් සහ සිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ද මෙහි ලේඛනගත කෙරේ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%AA%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81:%E0%AE%9A%E0%AE%BF%E0%AE%B1%E0%AF%81%E0%AE%AA%E0%AF%8A%E0%AE%B1%E0%AE%BF|title=සිරුපොරි – ශිෂ්‍ය ත්‍රෛමාසික සඟරාව|website=නූලහම් ඩිජිටල් |website=Noolaham Digital Library|language=ta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

== සුවිශේෂී සිදුවීම් ==

* 2022 වසරේදී මහාචාර්ය [[කේ. කයිලාසපති|කේ. කයිලාසපති]] මහතාගේ ගුණසැමරුම් උත්සවය කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලයේදී පැවැත්විණි. එහිදී මහාචාර්ය [[සි. මෞනගුරු]] මහතා අදහස් දැක්වීය.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.virakesari.lk/article/142703|title=මහාචාර්ය කේ. කයිලාසපති ගුණසැමරුම|website=වීරකේසරී|website=වීරකේසරී Dated 10 Dec 2022|language=ta}}&lt;/ref&gt;

* '''Water''' වාර්තා චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය සහ ඒ පිළිබඳ සාකච්ඡාමය වැඩසටහනක් පුස්තකාලයේදී පැවැත්විණි.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ezhunaonline.com/event/water-documentary-screening-k-a-s-sathiyamanai-library/|title=Water Documentary Screening – K.A.S. Sathiamanai Library|website=Ezhuna Online|language=en}}&lt;/ref&gt;

* ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ළමා සාහිත්‍යය පිළිබඳ සාකච්ඡා සහ හමුවීම් වාර කිහිපයකදීම පුස්තකාලය තුළ පවත්වා ඇත.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://athavannews.com/2023/1346584|title=කේ. ඒ. එස්. සත්‍යමනෛ පුස්තකාලයේ &quot;සිරුපොරි” සඟරාව එළිදැක්වීම|website=Athavan News|language=ta|access-date=2026-07-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://eelanadu.lk/%E0%AE%AF%E0%AE%BE%E0%AE%B4%E0%AF%8D-%E0%AE%9A%E0%AF%81%E0%AE%B4%E0%AE%BF%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%B0%E0%AE%A4%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AF%8D-%E0%AE%AA%E0%AE%BE%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F/|title=සුලිපුරම්හි ආච්චි කී කතා ළමා පොත එළිදැක්වීමේ උළෙල|website=ඊළනාඩු|website=ඊළනාඩු Dated 21 April 2025|language=ta}}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුස්තකාල]]</text>
      <sha1>abm82e6hfgnqe54rn68izwtpo5tsspq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් මාලාව</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196989</id>
    <revision>
      <id>800703</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:03:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>800703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="9d8met3fccz8qb46w9562oq1uqr0456" xml:space="preserve">{{category redirect|ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව}}</text>
      <sha1>9d8met3fccz8qb46w9562oq1uqr0456</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Little House books</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196991</id>
    <revision>
      <id>800707</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Little House books]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="22mw48ujyj0242jjm7rwp49zszpd39y" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[:ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් පොත්]]</text>
      <sha1>22mw48ujyj0242jjm7rwp49zszpd39y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800720</id>
      <parentid>800707</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>රොබෝ: යළියොමුව, මෘදු ප්‍රවර්ග යළියොමුවක් බවට හැරවීම</comment>
      <origin>800720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="0c5zy31sa9x1eg2jldsij1dkqgch8ok" xml:space="preserve">{{category redirect|ලිට්ල් හවුස් පොත්}}</text>
      <sha1>0c5zy31sa9x1eg2jldsij1dkqgch8ok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Little House books</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196992</id>
    <redirect title="ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ලිට්ල් හවුස් පොත්" />
    <revision>
      <id>800709</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Little House books]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ලිට්ල් හවුස් පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="6nqpqzgb94syls3o5kk2gvpp6m8s6qf" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ලිට්ල් හවුස් පොත්]]</text>
      <sha1>6nqpqzgb94syls3o5kk2gvpp6m8s6qf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Western (genre) novels</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196993</id>
    <revision>
      <id>800711</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Western (genre) novels]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="rkfzd0qsyjgm4xdvbvvct4tv9c0cb36" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[:ප්‍රවර්ගය:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]]</text>
      <sha1>rkfzd0qsyjgm4xdvbvvct4tv9c0cb36</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800721</id>
      <parentid>800711</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>රොබෝ: යළියොමුව, මෘදු ප්‍රවර්ග යළියොමුවක් බවට හැරවීම</comment>
      <origin>800721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="0gk4abrqmee5rzl6q56zea40i4jaz09" xml:space="preserve">{{category redirect|බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා}}</text>
      <sha1>0gk4abrqmee5rzl6q56zea40i4jaz09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Western (genre) novels</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196994</id>
    <redirect title="ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා" />
    <revision>
      <id>800713</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Western (genre) novels]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="ttzzvxhmn4e8mipcbb48q91udpex6vq" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:බටහිර (ප්‍රභේදය) නවකතා]]</text>
      <sha1>ttzzvxhmn4e8mipcbb48q91udpex6vq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත් මාලා</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196995</id>
    <revision>
      <id>800714</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:14:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Children's book series]]</comment>
      <origin>800714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3617" sha1="8qe29sm6omuaea3w791pkqi35cp9op4" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1341647579 || 2026-03-04T06:49:23Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Category moved&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1341647576 || 2026-03-04T06:49:22Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;JJMC89 bot III moved page [[Category:Series of children's books]] to [[Category:Children's book series]] without leaving a redirect: [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1341253385 || 2026-03-02T05:01:36Z || Οἶδα || &lt;nowiki&gt;Listed for speedy renaming; see [[WP:CFDS|Categories for discussion/Speedy]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1284421371 || 2025-04-07T13:53:16Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1284421149 || 2025-04-07T13:51:16Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1273816755 || 2025-02-04T04:41:14Z || HouseBlaster || &lt;nowiki&gt;category deleted&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1270983841 || 2025-01-22T03:57:42Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Series of books]] to [[:Category:Book series]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2025 January 12#Category:Series of books]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 959327679 || 2020-05-28T07:10:43Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;Update links&lt;/nowiki&gt;
|----
| 956380434 || 2020-05-13T01:36:12Z || Solomonfromfinland || &lt;nowiki&gt;{{Cat see also|&lt;/nowiki&gt;
|----
| 954350061 || 2020-05-02T00:01:57Z || 50.26.172.216 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 732049633 || 2016-07-29T07:20:26Z || JarrahTree || &lt;nowiki&gt;add&lt;/nowiki&gt;
|----
| 553211673 || 2013-05-02T15:44:51Z || 193.128.72.68 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547939957 || 2013-03-31T06:07:13Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 4 langlinks, now provided by Wikidata on [[d:Q8732488]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 545820443 || 2013-03-21T00:07:04Z || 174.62.105.108 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 498565260 || 2012-06-20T22:01:33Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ja:Category:児童向け叢書]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 477030368 || 2012-02-15T16:59:18Z || Cezarika1 || &lt;nowiki&gt;+ro&lt;/nowiki&gt;
|----
| 445288734 || 2011-08-17T07:04:56Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[zh:Category:兒童讀物]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 424138308 || 2011-04-15T02:59:34Z || SporkBot || &lt;nowiki&gt;Remove as redundant per [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2011 April 7|TFD]] outcome, subcategories displayed by WikiMedia software&lt;/nowiki&gt;
|----
| 362223289 || 2010-05-15T06:28:10Z || Pinar || &lt;nowiki&gt;[[tr:Kategori:Çocuk kitapları serileri]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 291375803 || 2009-05-21T10:52:33Z || 212.224.237.59 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 257497481 || 2008-12-12T14:34:35Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;{{categorytree}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 220645009 || 2008-06-20T21:32:38Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;Sort key in category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 165907611 || 2007-10-20T20:14:45Z || Wareh || &lt;nowiki&gt;no reason for * categorization there -- few subcategories&lt;/nowiki&gt;
|----
| 117745706 || 2007-03-25T13:24:30Z || Jheald || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 101650787 || 2007-01-18T22:06:15Z || Meegs || &lt;nowiki&gt;cfd result was keep&lt;/nowiki&gt;
|----
| 99983141 || 2007-01-11T13:20:57Z || Meegs || &lt;nowiki&gt;rm an item from category's own page&lt;/nowiki&gt;
|----
| 99960771 || 2007-01-11T09:44:19Z || APB-CMX || &lt;nowiki&gt;cfm&lt;/nowiki&gt;
|----
| 91106982 || 2006-11-30T07:20:52Z || Ravenofmany || &lt;nowiki&gt;added Starlight Series in book series titles&lt;/nowiki&gt;
|----
| 60851062 || 2006-06-27T15:34:28Z || Percy Snoodle || &lt;nowiki&gt;remove inappropriate category pipe&lt;/nowiki&gt;
|----
| 54790530 || 2006-05-23T22:30:53Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 52868410 || 2006-05-12T17:56:06Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;cat sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 44825013 || 2006-03-21T16:02:57Z || Deborah-jl || &lt;nowiki&gt;new cat&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>8qe29sm6omuaea3w791pkqi35cp9op4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800718</id>
      <parentid>800714</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's book series]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත් මාලා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3617" sha1="8qe29sm6omuaea3w791pkqi35cp9op4" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1341647579 || 2026-03-04T06:49:23Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Category moved&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1341647576 || 2026-03-04T06:49:22Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;JJMC89 bot III moved page [[Category:Series of children's books]] to [[Category:Children's book series]] without leaving a redirect: [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1341253385 || 2026-03-02T05:01:36Z || Οἶδα || &lt;nowiki&gt;Listed for speedy renaming; see [[WP:CFDS|Categories for discussion/Speedy]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1284421371 || 2025-04-07T13:53:16Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1284421149 || 2025-04-07T13:51:16Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1273816755 || 2025-02-04T04:41:14Z || HouseBlaster || &lt;nowiki&gt;category deleted&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1270983841 || 2025-01-22T03:57:42Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Series of books]] to [[:Category:Book series]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2025 January 12#Category:Series of books]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 959327679 || 2020-05-28T07:10:43Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;Update links&lt;/nowiki&gt;
|----
| 956380434 || 2020-05-13T01:36:12Z || Solomonfromfinland || &lt;nowiki&gt;{{Cat see also|&lt;/nowiki&gt;
|----
| 954350061 || 2020-05-02T00:01:57Z || 50.26.172.216 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 732049633 || 2016-07-29T07:20:26Z || JarrahTree || &lt;nowiki&gt;add&lt;/nowiki&gt;
|----
| 553211673 || 2013-05-02T15:44:51Z || 193.128.72.68 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547939957 || 2013-03-31T06:07:13Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 4 langlinks, now provided by Wikidata on [[d:Q8732488]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 545820443 || 2013-03-21T00:07:04Z || 174.62.105.108 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 498565260 || 2012-06-20T22:01:33Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ja:Category:児童向け叢書]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 477030368 || 2012-02-15T16:59:18Z || Cezarika1 || &lt;nowiki&gt;+ro&lt;/nowiki&gt;
|----
| 445288734 || 2011-08-17T07:04:56Z || ZéroBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[zh:Category:兒童讀物]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 424138308 || 2011-04-15T02:59:34Z || SporkBot || &lt;nowiki&gt;Remove as redundant per [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2011 April 7|TFD]] outcome, subcategories displayed by WikiMedia software&lt;/nowiki&gt;
|----
| 362223289 || 2010-05-15T06:28:10Z || Pinar || &lt;nowiki&gt;[[tr:Kategori:Çocuk kitapları serileri]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 291375803 || 2009-05-21T10:52:33Z || 212.224.237.59 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 257497481 || 2008-12-12T14:34:35Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;{{categorytree}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 220645009 || 2008-06-20T21:32:38Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;Sort key in category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 165907611 || 2007-10-20T20:14:45Z || Wareh || &lt;nowiki&gt;no reason for * categorization there -- few subcategories&lt;/nowiki&gt;
|----
| 117745706 || 2007-03-25T13:24:30Z || Jheald || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 101650787 || 2007-01-18T22:06:15Z || Meegs || &lt;nowiki&gt;cfd result was keep&lt;/nowiki&gt;
|----
| 99983141 || 2007-01-11T13:20:57Z || Meegs || &lt;nowiki&gt;rm an item from category's own page&lt;/nowiki&gt;
|----
| 99960771 || 2007-01-11T09:44:19Z || APB-CMX || &lt;nowiki&gt;cfm&lt;/nowiki&gt;
|----
| 91106982 || 2006-11-30T07:20:52Z || Ravenofmany || &lt;nowiki&gt;added Starlight Series in book series titles&lt;/nowiki&gt;
|----
| 60851062 || 2006-06-27T15:34:28Z || Percy Snoodle || &lt;nowiki&gt;remove inappropriate category pipe&lt;/nowiki&gt;
|----
| 54790530 || 2006-05-23T22:30:53Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 52868410 || 2006-05-12T17:56:06Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;cat sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 44825013 || 2006-03-21T16:02:57Z || Deborah-jl || &lt;nowiki&gt;new cat&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>8qe29sm6omuaea3w791pkqi35cp9op4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196996</id>
    <revision>
      <id>800715</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Children's book series]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's book series|history]])</comment>
      <origin>800715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1356" sha1="lpcvnbclphkwhs6wrgh8kv3qqbysz7q" xml:space="preserve">Articles related to [[book series]] consisting of [[children's books]], works created for children. Modern children's literature is classified in two different ways: genre or the intended age of the reader, from [[picture books]] for the very young to [[young adult fiction]]. Children's literature can be traced to traditional stories like [[fairy tale]]s, which have only been identified as children's literature since the eighteenth century, and songs, part of a wider [[oral tradition]], which adults shared with children before publishing existed. The development of early children's literature, before printing was invented, is difficult to trace. Even after printing became widespread, many classic &quot;children's&quot; tales were originally created for adults and later adapted for a younger audience. Since the fifteenth century much literature has been aimed specifically at children, often with a moral or religious message. Children's literature has been shaped by religious sources, like [[Puritan]] traditions, or by more philosophical and scientific standpoints with the influences of [[Charles Darwin]] and [[John Locke]].
{{Cat see also|Wikipedia categories named after novels|Wikipedia categories named after fictional characters}}

[[Category:Children's books]]
[[Category:Book series|Children's]]
{{portal|Children's literature}}
{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>lpcvnbclphkwhs6wrgh8kv3qqbysz7q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800716</id>
      <parentid>800715</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Children's book series]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1356" sha1="lpcvnbclphkwhs6wrgh8kv3qqbysz7q" xml:space="preserve">Articles related to [[book series]] consisting of [[children's books]], works created for children. Modern children's literature is classified in two different ways: genre or the intended age of the reader, from [[picture books]] for the very young to [[young adult fiction]]. Children's literature can be traced to traditional stories like [[fairy tale]]s, which have only been identified as children's literature since the eighteenth century, and songs, part of a wider [[oral tradition]], which adults shared with children before publishing existed. The development of early children's literature, before printing was invented, is difficult to trace. Even after printing became widespread, many classic &quot;children's&quot; tales were originally created for adults and later adapted for a younger audience. Since the fifteenth century much literature has been aimed specifically at children, often with a moral or religious message. Children's literature has been shaped by religious sources, like [[Puritan]] traditions, or by more philosophical and scientific standpoints with the influences of [[Charles Darwin]] and [[John Locke]].
{{Cat see also|Wikipedia categories named after novels|Wikipedia categories named after fictional characters}}

[[Category:Children's books]]
[[Category:Book series|Children's]]
{{portal|Children's literature}}
{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>lpcvnbclphkwhs6wrgh8kv3qqbysz7q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800758</id>
      <parentid>800716</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:52:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Replacing category Children's books with [[:ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්|ළමා කතා පොත්]]</comment>
      <origin>800758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1391" sha1="j94z77cie1txbs3lbaqom5atc9sg8xs" xml:space="preserve">Articles related to [[book series]] consisting of [[children's books]], works created for children. Modern children's literature is classified in two different ways: genre or the intended age of the reader, from [[picture books]] for the very young to [[young adult fiction]]. Children's literature can be traced to traditional stories like [[fairy tale]]s, which have only been identified as children's literature since the eighteenth century, and songs, part of a wider [[oral tradition]], which adults shared with children before publishing existed. The development of early children's literature, before printing was invented, is difficult to trace. Even after printing became widespread, many classic &quot;children's&quot; tales were originally created for adults and later adapted for a younger audience. Since the fifteenth century much literature has been aimed specifically at children, often with a moral or religious message. Children's literature has been shaped by religious sources, like [[Puritan]] traditions, or by more philosophical and scientific standpoints with the influences of [[Charles Darwin]] and [[John Locke]].
{{Cat see also|Wikipedia categories named after novels|Wikipedia categories named after fictional characters}}

[[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්]]
[[Category:Book series|Children's]]
{{portal|Children's literature}}
{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>j94z77cie1txbs3lbaqom5atc9sg8xs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Children's book series</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196997</id>
    <revision>
      <id>800717</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Children's book series]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="6aibpifu2ew8a8xm8bgy5co72qtifcn" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[:ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත් මාලා]]</text>
      <sha1>6aibpifu2ew8a8xm8bgy5co72qtifcn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800722</id>
      <parentid>800717</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:18:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>රොබෝ: යළියොමුව, මෘදු ප්‍රවර්ග යළියොමුවක් බවට හැරවීම</comment>
      <origin>800722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="nbgmrmrg25mh4y5ha4wrrxch90ce0og" xml:space="preserve">{{category redirect|ළමා කතා පොත් මාලා}}</text>
      <sha1>nbgmrmrg25mh4y5ha4wrrxch90ce0og</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's book series</title>
    <ns>15</ns>
    <id>196998</id>
    <redirect title="ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත් මාලා" />
    <revision>
      <id>800719</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's book series]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත් මාලා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="125" sha1="5gzi8hkkh6gw6amg8357y8nxnss1948" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත් මාලා]]</text>
      <sha1>5gzi8hkkh6gw6amg8357y8nxnss1948</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:ළමා පොත් මාලා</title>
    <ns>14</ns>
    <id>196999</id>
    <revision>
      <id>800723</id>
      <timestamp>2026-10-01T13:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>800723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="nbgmrmrg25mh4y5ha4wrrxch90ce0og" xml:space="preserve">{{category redirect|ළමා කතා පොත් මාලා}}</text>
      <sha1>nbgmrmrg25mh4y5ha4wrrxch90ce0og</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත්</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197000</id>
    <revision>
      <id>800732</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:40:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Children's books]]</comment>
      <origin>800732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7961" sha1="s8f324v1129drvohwjiwp9fforejgka" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 947847342 || 2020-03-28T20:50:34Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Removing [[:Category:Books by interest]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2020 March 21#Category:Books by interest]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 915651803 || 2019-09-14T14:19:52Z || Mike Peel || &lt;nowiki&gt;Changing the Commons category from &quot;Category:Children's literature&quot; to &quot;Category:Children's books&quot;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 876153734 || 2018-12-31T14:24:00Z || BrownHairedGirl || &lt;nowiki&gt;{{[[Template:Main|Main]]}} → {{[[Template:Cat main|Cat main]]}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 812339743 || 2017-11-27T08:38:48Z || M2545 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 812339635 || 2017-11-27T08:37:34Z || M2545 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 548481737 || 2013-04-03T13:17:41Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 26interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:Q8359777|Q8359777]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 548139373 || 2013-04-01T12:49:31Z || 85.194.250.88 || &lt;nowiki&gt;removed incorrect interwiki (correct link provided by Wikidata on [[d:Q8359777]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 520081684 || 2012-10-27T07:31:34Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;Refine category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 520081629 || 2012-10-27T07:30:46Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;adding category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 496279866 || 2012-06-06T14:33:28Z || AvicBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.5) (Robot: Adding [[es:Categoría:Libros infantiles]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 495239982 || 2012-05-31T04:06:02Z || Alan Liefting || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 490693879 || 2012-05-04T21:06:08Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ko:분류:아동 도서]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 487602530 || 2012-04-16T02:30:39Z || AvocatoBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[fa:رده:کتاب‌های کودکان]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 480748310 || 2012-03-07T23:33:54Z || C3F2k || &lt;nowiki&gt;[[Help:Reverting|Reverted]] edits by [[Special:Contributions/C3F2k|C3F2k]] ([[User talk:C3F2k|talk]]) to last version by EmausBot&lt;/nowiki&gt;
|----
| 480542077 || 2012-03-06T19:47:39Z || C3F2k || &lt;nowiki&gt;Change to renaming.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 480204033 || 2012-03-04T20:18:33Z || C3F2k || &lt;nowiki&gt;Category being considered for deletion; see [[WP:CFD|categories for discussion]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 461387587 || 2011-11-19T05:08:28Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (Robot: Adding [[bar:Kategorie:Kinder- und Jugendliteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 454993920 || 2011-10-11T05:46:17Z || Rubinbot || &lt;nowiki&gt;r2.5.4) (Robot: Adding [[ru:Категория:Книги для детей]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 446907070 || 2011-08-27T01:07:14Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;r2.4.6) (robot Adding: [[ca:Categoria:Obres de literatura infantil i juvenil]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 445580604 || 2011-08-18T23:11:15Z || WikitanvirBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[de:Kategorie:Kinder- und Jugendliteratur]], [[lb:Kategorie:Kanner- a Jugendliteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 409339972 || 2011-01-22T10:27:02Z || DixonDBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.5) (robot Removing: [[de:Kategorie:Kinder- und Jugendbuch]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 387811208 || 2010-09-29T22:50:20Z || Goustien || &lt;nowiki&gt;de:Kategorie:Kinder- und Jugendbuch&lt;/nowiki&gt;
|----
| 336102802 || 2010-01-06T00:07:11Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[uk:Категорія:Дитячі книги]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 322681526 || 2009-10-29T05:04:48Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[zh-yue:Category:細路書]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 321200632 || 2009-10-21T14:53:52Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[pt:Categoria:Livros infantojuvenis]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 300682868 || 2009-07-06T22:21:48Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[de:Kategorie:Kinderliteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 300682379 || 2009-07-06T22:18:48Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[de:Kategorie:Kinder- und Jugendliteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 289037571 || 2009-05-10T09:45:07Z || DSisyphBot || &lt;nowiki&gt;robot  Removing: [[az:Kateqoriya:Uşaq kitabları]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 283199522 || 2009-04-11T16:34:39Z || 85.100.42.44 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 279337669 || 2009-03-24T10:47:31Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: fi, la Removing: bg, es, io, pl&lt;/nowiki&gt;
|----
| 262284913 || 2009-01-06T11:15:57Z || 212.8.110.98 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 223468049 || 2008-07-04T05:32:09Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Bot: Adding {{Commons cat|Children's literature}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 211604845 || 2008-05-11T05:40:02Z || HenkvD || &lt;nowiki&gt;+ af:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 177708599 || 2007-12-13T18:49:36Z || Varano || &lt;nowiki&gt;es&lt;/nowiki&gt;
|----
| 171777413 || 2007-11-15T23:52:58Z || Spaceflower || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 144631591 || 2007-07-14T17:23:48Z || 83.20.6.141 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 118204261 || 2007-03-27T06:52:43Z || D. Recorder || &lt;nowiki&gt;[[he:קטגוריה:ספרי ילדים ונוער]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 113423188 || 2007-03-07T22:23:04Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[tr:Kategori:Çocuk kitapları]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 95120225 || 2006-12-18T17:00:00Z || DHN-bot~enwiki || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[vi:Thể loại:Sách thiếu nhi]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 91223458 || 2006-11-30T20:39:46Z || Tsiaojian lee || &lt;nowiki&gt;+zh&lt;/nowiki&gt;
|----
| 90106224 || 2006-11-25T23:03:42Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 90001339 || 2006-11-25T10:32:20Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[simple:Category:Children's books]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 88827877 || 2006-11-19T16:45:55Z || 220.150.46.85 || &lt;nowiki&gt;- ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 88825984 || 2006-11-19T16:33:03Z || 220.150.46.85 || &lt;nowiki&gt;+ ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 88419189 || 2006-11-17T13:44:10Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[fr:Catégorie:Œuvre de littérature d'enfance et de jeunesse]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 75110491 || 2006-09-11T15:40:50Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ nn:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 67434467 || 2006-08-03T13:29:20Z || Unquietwiki || &lt;nowiki&gt;catdiffuse&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65904532 || 2006-07-26T05:16:22Z || Pascal.Tesson || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65492895 || 2006-07-24T04:33:26Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ no:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65486635 || 2006-07-24T03:44:22Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ pt:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 54927508 || 2006-05-24T18:42:02Z || Hede2000 || &lt;nowiki&gt;+da:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 50838413 || 2006-04-30T03:37:14Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;de:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 48176504 || 2006-04-12T21:31:02Z || Petr Kopač || &lt;nowiki&gt;interwiki cs&lt;/nowiki&gt;
|----
| 46228976 || 2006-03-30T22:19:32Z || Bluebot || &lt;nowiki&gt;Unicodifying  using [[Wikipedia:AutoWikiBrowser|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 40536383 || 2006-02-21T07:05:55Z || Aitch Eye || &lt;nowiki&gt;{{categoryTOC}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 39035065 || 2006-02-10T06:46:00Z || Deborah-jl || &lt;nowiki&gt;cfru was long over&lt;/nowiki&gt;
|----
| 34232566 || 2006-01-07T11:58:42Z || Charles Matthews || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 33998444 || 2006-01-05T18:01:34Z || Deborah-jl || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 33997175 || 2006-01-05T17:49:33Z || Deborah-jl || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 26125330 || 2005-10-21T20:26:07Z || Jpbowen || &lt;nowiki&gt;Changed category alphabetic ordering&lt;/nowiki&gt;
|----
| 26125300 || 2005-10-21T20:25:42Z || Jpbowen || &lt;nowiki&gt;Added category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 22951690 || 2005-09-10T03:18:33Z || 216.86.113.202 || &lt;nowiki&gt;io&lt;/nowiki&gt;
|----
| 16692420 || 2005-05-22T20:31:23Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;recat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14078295 || 2005-05-22T19:48:43Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;recat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14076727 || 2005-04-07T22:28:42Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;remove extraneous cat.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 12012843 || 2005-02-28T12:26:27Z || Александър || &lt;nowiki&gt;+bg:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 10643188 || 2005-02-17T17:18:03Z || SimonP || &lt;nowiki&gt;[[Category:Childhood]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 10360959 || 2005-01-30T16:09:37Z || Chris 73 || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contributions/195.29.139.8|195.29.139.8]] to last version by Bearcat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 9796723 || 2005-01-27T09:20:49Z || 195.29.139.8 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 9700132 || 2004-12-03T09:38:19Z || Bearcat || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 8076319 || 2004-09-20T16:33:02Z || Saforrest || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 6016250 || 2004-08-13T07:15:41Z || Rlandmann || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>s8f324v1129drvohwjiwp9fforejgka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800746</id>
      <parentid>800732</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's books]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7961" sha1="s8f324v1129drvohwjiwp9fforejgka" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 947847342 || 2020-03-28T20:50:34Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Removing [[:Category:Books by interest]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2020 March 21#Category:Books by interest]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 915651803 || 2019-09-14T14:19:52Z || Mike Peel || &lt;nowiki&gt;Changing the Commons category from &quot;Category:Children's literature&quot; to &quot;Category:Children's books&quot;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 876153734 || 2018-12-31T14:24:00Z || BrownHairedGirl || &lt;nowiki&gt;{{[[Template:Main|Main]]}} → {{[[Template:Cat main|Cat main]]}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 812339743 || 2017-11-27T08:38:48Z || M2545 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 812339635 || 2017-11-27T08:37:34Z || M2545 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 548481737 || 2013-04-03T13:17:41Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 26interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:Q8359777|Q8359777]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 548139373 || 2013-04-01T12:49:31Z || 85.194.250.88 || &lt;nowiki&gt;removed incorrect interwiki (correct link provided by Wikidata on [[d:Q8359777]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 520081684 || 2012-10-27T07:31:34Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;Refine category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 520081629 || 2012-10-27T07:30:46Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;adding category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 496279866 || 2012-06-06T14:33:28Z || AvicBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.5) (Robot: Adding [[es:Categoría:Libros infantiles]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 495239982 || 2012-05-31T04:06:02Z || Alan Liefting || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 490693879 || 2012-05-04T21:06:08Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ko:분류:아동 도서]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 487602530 || 2012-04-16T02:30:39Z || AvocatoBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[fa:رده:کتاب‌های کودکان]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 480748310 || 2012-03-07T23:33:54Z || C3F2k || &lt;nowiki&gt;[[Help:Reverting|Reverted]] edits by [[Special:Contributions/C3F2k|C3F2k]] ([[User talk:C3F2k|talk]]) to last version by EmausBot&lt;/nowiki&gt;
|----
| 480542077 || 2012-03-06T19:47:39Z || C3F2k || &lt;nowiki&gt;Change to renaming.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 480204033 || 2012-03-04T20:18:33Z || C3F2k || &lt;nowiki&gt;Category being considered for deletion; see [[WP:CFD|categories for discussion]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 461387587 || 2011-11-19T05:08:28Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (Robot: Adding [[bar:Kategorie:Kinder- und Jugendliteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 454993920 || 2011-10-11T05:46:17Z || Rubinbot || &lt;nowiki&gt;r2.5.4) (Robot: Adding [[ru:Категория:Книги для детей]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 446907070 || 2011-08-27T01:07:14Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;r2.4.6) (robot Adding: [[ca:Categoria:Obres de literatura infantil i juvenil]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 445580604 || 2011-08-18T23:11:15Z || WikitanvirBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[de:Kategorie:Kinder- und Jugendliteratur]], [[lb:Kategorie:Kanner- a Jugendliteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 409339972 || 2011-01-22T10:27:02Z || DixonDBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.5) (robot Removing: [[de:Kategorie:Kinder- und Jugendbuch]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 387811208 || 2010-09-29T22:50:20Z || Goustien || &lt;nowiki&gt;de:Kategorie:Kinder- und Jugendbuch&lt;/nowiki&gt;
|----
| 336102802 || 2010-01-06T00:07:11Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[uk:Категорія:Дитячі книги]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 322681526 || 2009-10-29T05:04:48Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[zh-yue:Category:細路書]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 321200632 || 2009-10-21T14:53:52Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[pt:Categoria:Livros infantojuvenis]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 300682868 || 2009-07-06T22:21:48Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[de:Kategorie:Kinderliteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 300682379 || 2009-07-06T22:18:48Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[de:Kategorie:Kinder- und Jugendliteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 289037571 || 2009-05-10T09:45:07Z || DSisyphBot || &lt;nowiki&gt;robot  Removing: [[az:Kateqoriya:Uşaq kitabları]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 283199522 || 2009-04-11T16:34:39Z || 85.100.42.44 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 279337669 || 2009-03-24T10:47:31Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: fi, la Removing: bg, es, io, pl&lt;/nowiki&gt;
|----
| 262284913 || 2009-01-06T11:15:57Z || 212.8.110.98 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 223468049 || 2008-07-04T05:32:09Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Bot: Adding {{Commons cat|Children's literature}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 211604845 || 2008-05-11T05:40:02Z || HenkvD || &lt;nowiki&gt;+ af:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 177708599 || 2007-12-13T18:49:36Z || Varano || &lt;nowiki&gt;es&lt;/nowiki&gt;
|----
| 171777413 || 2007-11-15T23:52:58Z || Spaceflower || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 144631591 || 2007-07-14T17:23:48Z || 83.20.6.141 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 118204261 || 2007-03-27T06:52:43Z || D. Recorder || &lt;nowiki&gt;[[he:קטגוריה:ספרי ילדים ונוער]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 113423188 || 2007-03-07T22:23:04Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[tr:Kategori:Çocuk kitapları]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 95120225 || 2006-12-18T17:00:00Z || DHN-bot~enwiki || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[vi:Thể loại:Sách thiếu nhi]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 91223458 || 2006-11-30T20:39:46Z || Tsiaojian lee || &lt;nowiki&gt;+zh&lt;/nowiki&gt;
|----
| 90106224 || 2006-11-25T23:03:42Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 90001339 || 2006-11-25T10:32:20Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[simple:Category:Children's books]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 88827877 || 2006-11-19T16:45:55Z || 220.150.46.85 || &lt;nowiki&gt;- ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 88825984 || 2006-11-19T16:33:03Z || 220.150.46.85 || &lt;nowiki&gt;+ ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 88419189 || 2006-11-17T13:44:10Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[fr:Catégorie:Œuvre de littérature d'enfance et de jeunesse]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 75110491 || 2006-09-11T15:40:50Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ nn:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 67434467 || 2006-08-03T13:29:20Z || Unquietwiki || &lt;nowiki&gt;catdiffuse&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65904532 || 2006-07-26T05:16:22Z || Pascal.Tesson || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65492895 || 2006-07-24T04:33:26Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ no:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65486635 || 2006-07-24T03:44:22Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ pt:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 54927508 || 2006-05-24T18:42:02Z || Hede2000 || &lt;nowiki&gt;+da:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 50838413 || 2006-04-30T03:37:14Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;de:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 48176504 || 2006-04-12T21:31:02Z || Petr Kopač || &lt;nowiki&gt;interwiki cs&lt;/nowiki&gt;
|----
| 46228976 || 2006-03-30T22:19:32Z || Bluebot || &lt;nowiki&gt;Unicodifying  using [[Wikipedia:AutoWikiBrowser|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 40536383 || 2006-02-21T07:05:55Z || Aitch Eye || &lt;nowiki&gt;{{categoryTOC}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 39035065 || 2006-02-10T06:46:00Z || Deborah-jl || &lt;nowiki&gt;cfru was long over&lt;/nowiki&gt;
|----
| 34232566 || 2006-01-07T11:58:42Z || Charles Matthews || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 33998444 || 2006-01-05T18:01:34Z || Deborah-jl || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 33997175 || 2006-01-05T17:49:33Z || Deborah-jl || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 26125330 || 2005-10-21T20:26:07Z || Jpbowen || &lt;nowiki&gt;Changed category alphabetic ordering&lt;/nowiki&gt;
|----
| 26125300 || 2005-10-21T20:25:42Z || Jpbowen || &lt;nowiki&gt;Added category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 22951690 || 2005-09-10T03:18:33Z || 216.86.113.202 || &lt;nowiki&gt;io&lt;/nowiki&gt;
|----
| 16692420 || 2005-05-22T20:31:23Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;recat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14078295 || 2005-05-22T19:48:43Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;recat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14076727 || 2005-04-07T22:28:42Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;remove extraneous cat.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 12012843 || 2005-02-28T12:26:27Z || Александър || &lt;nowiki&gt;+bg:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 10643188 || 2005-02-17T17:18:03Z || SimonP || &lt;nowiki&gt;[[Category:Childhood]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 10360959 || 2005-01-30T16:09:37Z || Chris 73 || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contributions/195.29.139.8|195.29.139.8]] to last version by Bearcat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 9796723 || 2005-01-27T09:20:49Z || 195.29.139.8 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 9700132 || 2004-12-03T09:38:19Z || Bearcat || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 8076319 || 2004-09-20T16:33:02Z || Saforrest || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 6016250 || 2004-08-13T07:15:41Z || Rlandmann || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>s8f324v1129drvohwjiwp9fforejgka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197001</id>
    <revision>
      <id>800733</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Children's books]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's books|history]])</comment>
      <origin>800733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132" sha1="qbdxj8x7di7a5jw8j35sqv3tuzo2vd4" xml:space="preserve">{{Cat main|Children's books}}
{{Commons cat|Children's books}}

[[Category:Children's literature|Books]]
[[Category:Books by genre]]</text>
      <sha1>qbdxj8x7di7a5jw8j35sqv3tuzo2vd4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800744</id>
      <parentid>800733</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Children's books]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132" sha1="qbdxj8x7di7a5jw8j35sqv3tuzo2vd4" xml:space="preserve">{{Cat main|Children's books}}
{{Commons cat|Children's books}}

[[Category:Children's literature|Books]]
[[Category:Books by genre]]</text>
      <sha1>qbdxj8x7di7a5jw8j35sqv3tuzo2vd4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Book series</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197002</id>
    <revision>
      <id>800734</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Book series]]</comment>
      <origin>800734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11074" sha1="95mslivcj14869rwurtrcqw7h4q5di6" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1370212580 || 2026-08-19T19:55:49Z || ~2026-42369-48 || &lt;nowiki&gt;Adjust sort key&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1368149556 || 2026-08-07T08:33:32Z || PARAKANYAA || &lt;nowiki&gt;Undid revision [[Special:Diff/1368149539|1368149539]] by [[Special:Contributions/PARAKANYAA|PARAKANYAA]] ([[User talk:PARAKANYAA|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1368149539 || 2026-08-07T08:33:18Z || PARAKANYAA || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Serials (publishing)]] using [[WP:HC|HotCat]] not all book series are serials per [[Serial (publishing)]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1282233151 || 2025-03-25T04:48:13Z || Smasongarrison || &lt;nowiki&gt;keys&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1271065625 || 2025-01-22T13:06:40Z || StarTrekker || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1270981355 || 2025-01-22T03:42:12Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Category moved&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1270981348 || 2025-01-22T03:42:10Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;JJMC89 bot III moved page [[Category:Series of books]] to [[Category:Book series]] without leaving a redirect: [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2025 January 12#Category:Series of books]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1268937171 || 2025-01-12T06:50:17Z || Piotrus || &lt;nowiki&gt;Category being considered for renaming; see [[:Wikipedia:Categories for discussion/Log/2025 January 12#Category:Series of books]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1262135312 || 2024-12-09T20:17:50Z || Don Stroud || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Lists of books]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1021925900 || 2021-05-07T12:51:57Z || Shellwood || &lt;nowiki&gt;Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/186.22.238.98|186.22.238.98]] ([[User talk:186.22.238.98|talk]]): Yes it is, the external link goes straight to a irrelevant bookstore, take your advertisement elsewhere, duh!&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1021827643 || 2021-05-06T22:11:45Z || 186.22.238.98 || &lt;nowiki&gt;Undid revision 1021818273 by [[Special:Contributions/Shellwood|Shellwood]] ([[User talk:Shellwood|talk]])no its not, its part of trilogy sample, duh!&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1021818273 || 2021-05-06T21:10:15Z || Shellwood || &lt;nowiki&gt;Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/181.17.23.87|181.17.23.87]] ([[User talk:181.17.23.87|talk]]): Rv promotional links&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1021816402 || 2021-05-06T20:56:41Z || 181.17.23.87 || &lt;nowiki&gt;Category scope''': This category and its subcategories are '''only''' for articles describing a [[book series|series of books]] as a whole, not for articles on individual books contained within a series like a Trilogy Book!&lt;/nowiki&gt;
|----
| 951864773 || 2020-04-19T08:43:18Z || BrownHairedGirl || &lt;nowiki&gt;{{Category TOC}} → {{CatAutoTOC}} on [[Category:Template Category TOC without CatAutoTOC on category with 301–600  pages|categories with 301–600 pages]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 911497223 || 2019-08-19T07:35:19Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Books by type]]; added [[Category:Books]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 908473855 || 2019-07-29T23:33:13Z || Lieutcoluseng || &lt;nowiki&gt;Adding/removing wikilink(s)&lt;/nowiki&gt;
|----
| 712695681 || 2016-03-30T16:05:03Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 712694870 || 2016-03-30T16:00:33Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 708261556 || 2016-03-04T15:55:26Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Speedily moving category Serials to [[:Category:Serials (publishing)]] per [[WP:CFDS|CFDS]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 676110769 || 2015-08-14T19:23:44Z || AvicBot || &lt;nowiki&gt;Bot: Adding {{Commons category|Book series}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 674536619 || 2015-08-04T15:34:34Z || Fgnievinski || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Serials]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 674536448 || 2015-08-04T15:33:08Z || Fgnievinski || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 549349399 || 2013-04-08T16:26:05Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 1 langlinks, now provided by Wikidata on [[d:Q7034434]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 546495987 || 2013-03-23T08:15:23Z || KLBot2 || &lt;nowiki&gt;Bot: Migrating 1 interwiki links, now provided by [[Wikidata]] on [[:d:Q7034434]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 543832065 || 2013-03-13T12:52:16Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 31 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q7034434]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 517064453 || 2012-10-10T20:20:33Z || Navidff || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 496101424 || 2012-06-05T12:30:05Z || Sporti || &lt;nowiki&gt;iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 495250869 || 2012-05-31T06:12:35Z || Alan Liefting || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 483923936 || 2012-03-25T23:19:07Z || AvocatoBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ja:Category:叢書]], [[zh:Category:丛书]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 479882113 || 2012-03-02T21:44:26Z || JackieBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.5) (Robot: Adding [[be:Катэгорыя:Кніжныя серыі]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 475355821 || 2012-02-06T07:19:20Z || Cezarika1 || &lt;nowiki&gt;+ro&lt;/nowiki&gt;
|----
| 460760158 || 2011-11-15T11:01:56Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (Robot: Modifying [[szl:Kategoria:Seryje kśůnżek]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 459397803 || 2011-11-07T03:08:41Z || Wikielwikingo || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 425448252 || 2011-04-23T04:29:47Z || Randlesc || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 424138303 || 2011-04-15T02:59:31Z || SporkBot || &lt;nowiki&gt;Remove as redundant per [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2011 April 7|TFD]] outcome, subcategories displayed by WikiMedia software&lt;/nowiki&gt;
|----
| 419475584 || 2011-03-18T15:31:22Z || Andrew Dalby || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 408239484 || 2011-01-16T18:18:25Z || Obersachsebot || &lt;nowiki&gt;r2.6.5) (robot Adding: ar, ca, eo, fi, fr, he, id, ko, mk, nl, nn, no, pl, pt, ru, simple, sl, sv, szl, tr, tt, uk&lt;/nowiki&gt;
|----
| 408238566 || 2011-01-16T18:13:09Z || Obersachse || &lt;nowiki&gt;interwikifix&lt;/nowiki&gt;
|----
| 404151971 || 2010-12-25T09:08:35Z || Birczanin || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 400045621 || 2010-12-02T02:22:27Z || SporkBot || &lt;nowiki&gt;Replace template per [[Wikipedia:Templates for discussion/Log/2010 November 21|TFD outcome]]; no change in content&lt;/nowiki&gt;
|----
| 386743500 || 2010-09-24T13:42:39Z || Plasticspork || &lt;nowiki&gt;multi&lt;/nowiki&gt;
|----
| 376396047 || 2010-07-31T08:35:51Z || Yerpo || &lt;nowiki&gt;[[:sl:Kategorija:Serije knjig]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 374128527 || 2010-07-18T12:25:01Z || LaaknorBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[nn:Kategori:Bokseriar]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 373804340 || 2010-07-16T13:55:09Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ko:분류:책 시리즈]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 370593283 || 2010-06-28T12:56:00Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[tt:Төркем:Китап серияләре]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 365650248 || 2010-06-02T15:01:33Z || Birczanin || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 318129923 || 2009-10-05T21:31:32Z || Skittleys || &lt;nowiki&gt;reformatting to get the point across in the Wikipedia-accepted way&lt;/nowiki&gt;
|----
| 310303421 || 2009-08-27T04:21:22Z || The Man in Question || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 305795718 || 2009-08-03T10:59:02Z || Jvhertum || &lt;nowiki&gt;+nl&lt;/nowiki&gt;
|----
| 303293818 || 2009-07-21T07:23:03Z || Zorrobot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[no:Kategori:Bokserier]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 278284067 || 2009-03-19T06:41:19Z || Salam32 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 278283875 || 2009-03-19T06:39:19Z || Salam32 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 278283843 || 2009-03-19T06:39:03Z || Salam32 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 272267482 || 2009-02-21T14:22:17Z || RibotBOT || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ca:Categoria:Col·leccions de llibres]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 268770065 || 2009-02-05T21:24:42Z || Sarkana || &lt;nowiki&gt;interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 265109512 || 2009-01-19T17:27:00Z || LA2 || &lt;nowiki&gt;iw:sv&lt;/nowiki&gt;
|----
| 250843140 || 2008-11-10T10:09:47Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[oc:Categoria:Cicle literari]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 223241902 || 2008-07-03T05:45:17Z || CJLL Wright || &lt;nowiki&gt;Removed category &quot;Books&quot;; Quick-adding category &quot;Books by type&quot; (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 219143634 || 2008-06-13T19:46:03Z || 194.78.208.206 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 215503696 || 2008-05-28T14:18:11Z || INkubusse || &lt;nowiki&gt;+ mk iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 165910739 || 2007-10-20T20:31:53Z || Wareh || &lt;nowiki&gt;refer to article discussing the concept&lt;/nowiki&gt;
|----
| 165910037 || 2007-10-20T20:28:05Z || Wareh || &lt;nowiki&gt;reword the &quot;front matter&quot; -- as it was, it encouraged bloating this top-category, when what we need [see talk] is better sub-organization&lt;/nowiki&gt;
|----
| 151579655 || 2007-08-16T10:48:18Z || 83.208.17.224 || &lt;nowiki&gt;+cs IW&lt;/nowiki&gt;
|----
| 133045504 || 2007-05-23T22:57:00Z || Noaa || &lt;nowiki&gt;+he:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 129207604 || 2007-05-08T10:56:19Z || Noaa || &lt;nowiki&gt;removing unexisting interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 120774844 || 2007-04-06T17:23:25Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Modifying: [[pt:Categoria:Séries de livros]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 112170985 || 2007-03-02T21:41:57Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ru:Категория:Книжные серии]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 109765956 || 2007-02-21T07:43:38Z || ELLusKa 86 || &lt;nowiki&gt;iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 98905031 || 2007-01-06T17:38:52Z || Lquilter || &lt;nowiki&gt;alphabetizing cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 98900771 || 2007-01-06T17:13:05Z || Lquilter || &lt;nowiki&gt;added cat series&lt;/nowiki&gt;
|----
| 92308373 || 2006-12-05T21:34:23Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[eo:Kategorio:Libroserioj]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 90200661 || 2006-11-26T11:06:31Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[simple:Category:Series of books]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 83004469 || 2006-10-22T14:26:42Z || Borgx || &lt;nowiki&gt;+id&lt;/nowiki&gt;
|----
| 72727512 || 2006-08-30T01:05:14Z || CmdrObot || &lt;nowiki&gt;sp: preferrable→preferable&lt;/nowiki&gt;
|----
| 70303974 || 2006-08-17T21:33:50Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;spelling, grammar&lt;/nowiki&gt;
|----
| 70303604 || 2006-08-17T21:31:33Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;spelling&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65484940 || 2006-07-24T03:31:34Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ pt:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 62806241 || 2006-07-09T01:08:44Z || Fabartus || &lt;nowiki&gt;Clarify cat purpose and use, I think, I hope?&lt;/nowiki&gt;
|----
| 61891773 || 2006-07-03T19:13:03Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;clarify&lt;/nowiki&gt;
|----
| 61496064 || 2006-07-01T04:45:11Z || YurikBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[fr:Catégorie:Cycle littéraire]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 61356681 || 2006-06-30T11:16:41Z || Kevinalewis || &lt;nowiki&gt;revise legend&lt;/nowiki&gt;
|----
| 56484901 || 2006-06-02T12:21:22Z || Percy Snoodle || &lt;nowiki&gt;rm links.  That's not how categories work.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 55643886 || 2006-05-28T23:07:38Z || 204.180.205.82 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 54949962 || 2006-05-24T20:49:33Z || 68.81.196.219 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 51066446 || 2006-05-01T17:02:15Z || Piotrus || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 51066153 || 2006-05-01T17:00:13Z || Piotrus || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 46304276 || 2006-03-31T11:11:38Z || Bluebot || &lt;nowiki&gt;Unicodifying  using [[Wikipedia:AutoWikiBrowser|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 40021298 || 2006-02-17T15:34:10Z || Piotrus || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 37523404 || 2006-01-31T15:20:52Z || MoOnY~enwiki || &lt;nowiki&gt;interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 16726112 || 2005-06-06T15:08:48Z || Phil Boswell || &lt;nowiki&gt;{{CategoryTOC}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14795214 || 2005-05-14T12:07:37Z || 83.23.132.239 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 13692208 || 2004-08-27T21:01:04Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;created category&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>95mslivcj14869rwurtrcqw7h4q5di6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Book series</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197003</id>
    <revision>
      <id>800735</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Book series]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Book series|history]])</comment>
      <origin>800735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1472" sha1="a3hj4fz834iyc1gx88b19fj60umfbjl" xml:space="preserve">{{Portal|Books}}
{{Commons category|Book series}}

{{category main article|book series}}
{{distinguish|Category:Monographic series}}
'''Category scope''': This category and its subcategories are '''only''' for articles describing a [[book series|series of books]] as a whole, not for articles on individual books contained within a series. This particular category is only for series that cannot reasonably be classified in one or more of its subcategories.
'''Note on the terms &quot;series&quot; and &quot;sequence.&quot;'''  This distinction, for example in [[:Category:Novel series]] and [[:Category:Novel sequences]], is meant as follows:
:*A '''series''' is intended to be read sequentially.  This term is also apropos for series where some reading order is preferable, but which may not consist solely of novels, such as the [[1632 series]], wherein about half is short fiction, half novels, and sometimes the years in the book have nothing to do with published order in our time line.
:*A '''sequence''' is a series of books that are otherwise related&amp;mdash;which are a set or series of novels which have their own title and free-standing storyline, and can thus be read independently or out of sequence or in sequence regardless of sharing a particular milieu or timeline.  See [[novel sequence]].
{{Automatic category TOC}}
{{Category diffuse}}

[[Category:Books|series]]
[[Category:Literary series|books]]
[[Category:Serials (publishing)]]
[[Category:Lists of books|, book series]]</text>
      <sha1>a3hj4fz834iyc1gx88b19fj60umfbjl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Books by series</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197004</id>
    <revision>
      <id>800736</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Books by series]]</comment>
      <origin>800736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="265" sha1="8nxls6onecp4x6pi8s2ez9503sbmgns" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1341363382 || 2026-03-02T20:36:35Z || Οἶδα || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '{{Container category}}  [[Category:Books| Series]] [[Category:Categories by work]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>8nxls6onecp4x6pi8s2ez9503sbmgns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Books by series</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197005</id>
    <revision>
      <id>800737</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:40:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Books by series]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Books by series|history]])</comment>
      <origin>800737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="02hml94kcif4qe29gtxixntao9fmjdg" xml:space="preserve">{{Container category}}

[[Category:Books| Series]]
[[Category:Categories by work]]</text>
      <sha1>02hml94kcif4qe29gtxixntao9fmjdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Novels by country and series</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197006</id>
    <revision>
      <id>800738</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Novels by country and series]]</comment>
      <origin>800738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="l0ja3nbpctc9typrp7lbcjgqnpod5i2" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1288650395 || 2025-05-04T00:56:18Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Novels by country]] to [[:Category:Novels by country of publication]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2025 April 26#Fiction by nationality]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 848514500 || 2018-07-02T12:10:02Z || Hiddenstranger || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 459760833 || 2011-11-09T06:02:28Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;create cat&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>l0ja3nbpctc9typrp7lbcjgqnpod5i2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Novels by country and series</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197007</id>
    <revision>
      <id>800739</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Novels by country and series]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Novels by country and series|history]])</comment>
      <origin>800739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="etrt8o011eki2ysolzpxr9nx8hjd4vu" xml:space="preserve">{{container}}

[[Category:Novels by country of publication| ]]
[[Category:Novels by series| ]]</text>
      <sha1>etrt8o011eki2ysolzpxr9nx8hjd4vu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Western (genre) literature</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197008</id>
    <revision>
      <id>800740</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Western (genre) literature]]</comment>
      <origin>800740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="q9l904awyw0rt72ks8kgx77eakp63je" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1034535719 || 2021-07-20T12:36:56Z || No Great Shaker || &lt;nowiki&gt;new category&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>q9l904awyw0rt72ks8kgx77eakp63je</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Western (genre) literature</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197009</id>
    <revision>
      <id>800741</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Western (genre) literature]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Western (genre) literature|history]])</comment>
      <origin>800741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="d3h5l4fxsm4790gb0j8d824w5mdspcs" xml:space="preserve">[[Category:Literature by genre|Western]]
[[Category:Western (genre)|Literature]]</text>
      <sha1>d3h5l4fxsm4790gb0j8d824w5mdspcs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Children's books</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197010</id>
    <revision>
      <id>800745</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Children's books]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91" sha1="8gkve7cmlc5hxmx551m0f40yz3er1zv" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[:ප්‍රවර්ගය:ළමා කතා පොත්]]</text>
      <sha1>8gkve7cmlc5hxmx551m0f40yz3er1zv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800748</id>
      <parentid>800745</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>රොබෝ: යළියොමුව, මෘදු ප්‍රවර්ග යළියොමුවක් බවට හැරවීම</comment>
      <origin>800748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="ssgbkwwdr7q59jnxz23f7tvksbmsezz" xml:space="preserve">{{category redirect|ළමා කතා පොත්}}</text>
      <sha1>ssgbkwwdr7q59jnxz23f7tvksbmsezz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's books</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197011</id>
    <redirect title="ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත්" />
    <revision>
      <id>800747</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's books]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="hzkoy50d60y9m7z6exvsqgiv6rnxjw8" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:ළමා කතා පොත්]]</text>
      <sha1>hzkoy50d60y9m7z6exvsqgiv6rnxjw8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Literary series</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197012</id>
    <revision>
      <id>800749</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Literary series]]</comment>
      <origin>800749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1912" sha1="rp5r0e0gfybqfqcrlmgopgjwsiskfn5" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1268940038 || 2025-01-12T07:18:24Z || Piotrus || &lt;nowiki&gt;removing {{Cat main|Serial (literature)}} - incorrect&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1232489802 || 2024-07-04T00:21:15Z || Fuddle || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Literature]] using [[WP:HC|HotCat]] covered by narrower cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1010905457 || 2021-03-07T23:56:38Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Commonscat template.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 928615856 || 2019-11-30T14:23:03Z || AlexBaranXY || &lt;nowiki&gt;some order&lt;/nowiki&gt;
|----
| 824775039 || 2018-02-09T12:05:31Z || 178.92.148.243 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 669712686 || 2015-07-03T01:04:49Z || Fgnievinski || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 553837516 || 2013-05-06T20:38:18Z || Funandtrvl || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Literature by form]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 545710479 || 2013-03-20T15:58:48Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 5 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q6494977]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 498316591 || 2012-06-19T10:16:44Z || Rezabot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[fa:رده:دنباله‌دارهای ادبی]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 496101563 || 2012-06-05T12:31:28Z || Sporti || &lt;nowiki&gt;iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 451237056 || 2011-09-19T00:03:20Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 425549380 || 2011-04-23T20:17:11Z || Wikielwikingo || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 419553303 || 2011-03-19T00:49:12Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[ms:Kategori:Siri sastera]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 408238398 || 2011-01-16T18:12:06Z || Obersachse || &lt;nowiki&gt;+de&lt;/nowiki&gt;
|----
| 385682459 || 2010-09-19T07:37:48Z || Starcheerspeaksnewslostwars || &lt;nowiki&gt;Adding category [[:Category:Literature]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 310303388 || 2009-08-27T04:21:00Z || The Man in Question || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Created page with '[[Category:Series]]'&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>rp5r0e0gfybqfqcrlmgopgjwsiskfn5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Literary series</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197013</id>
    <revision>
      <id>800750</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Literary series]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Literary series|history]])</comment>
      <origin>800750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="5y7pqqohsibl7725e9dhbwn62gaczbr" xml:space="preserve">{{Commonscat}}

[[Category:Literature by form|Series]]
[[Category:Narrative forms]]
[[Category:Series]]</text>
      <sha1>5y7pqqohsibl7725e9dhbwn62gaczbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's literature</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197014</id>
    <revision>
      <id>800751</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Children's literature]]</comment>
      <origin>800751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9828" sha1="lexefkdguptth9jhrag9syfspmc3qqh" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1264466526 || 2024-12-22T02:52:32Z || Piotrus || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Literature by genre]]; added [[Category:Children's and young adult literature]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 954924014 || 2020-05-05T00:33:02Z || Drmies || &lt;nowiki&gt;rv LTA&lt;/nowiki&gt;
|----
| 954587501 || 2020-05-03T07:28:46Z || ProudFamily22 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Childhood]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 945542866 || 2020-03-14T17:18:45Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Children's media]] to [[:Category:Children's mass media]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2020 February 22#Mass media]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 884878667 || 2019-02-24T16:42:08Z || Dreamy Jazz Bot || &lt;nowiki&gt;Adding link to [[Portal:Children's literature]]. ([[User:Dreamy Jazz Bot/Task 2|Task 2]] - [[User talk:Dreamy Jazz|report errors here]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 805874815 || 2017-10-18T05:19:17Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 762068430 || 2017-01-26T12:56:39Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 628361002 || 2014-10-05T17:59:11Z || Danrok || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 558511169 || 2013-06-05T22:00:46Z || Lquilter || &lt;nowiki&gt;cats&lt;/nowiki&gt;
|----
| 558313738 || 2013-06-04T16:56:22Z || Lquilter || &lt;nowiki&gt;cats&lt;/nowiki&gt;
|----
| 544257883 || 2013-03-15T02:36:45Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 51 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q6469838]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 533450369 || 2013-01-17T00:26:51Z || Makecat-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[id:Kategori:Bacaan anak]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 530229369 || 2012-12-29T01:41:26Z || YFdyh-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Modifying [[sr:Категорија:Дечија књижевност]] to [[sr:Категорија:Дечја књижевност]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 526325653 || 2012-12-04T12:41:51Z || Makecat-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[ka:კატეგორია:საბავშვო ლიტერატურა]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 519536438 || 2012-10-24T08:53:41Z || Manuel Trujillo Berges || &lt;nowiki&gt;+ .an&lt;/nowiki&gt;
|----
| 518453832 || 2012-10-18T05:00:55Z || JYBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[br:Rummad:Lennegezh evit ar re yaouank]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 518372760 || 2012-10-17T19:21:47Z || JYBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Removing [[br:Rummad:Lennegezh evit ar vugale]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 498204607 || 2012-06-18T16:55:59Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2+) (Robot: Adding [[be:Катэгорыя:Дзіцячая літаратура]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 497660976 || 2012-06-15T04:36:01Z || 216.19.183.88 || &lt;nowiki&gt;chg io&lt;/nowiki&gt;
|----
| 497523279 || 2012-06-14T09:00:58Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2) (Robot: Adding [[sr:Категорија:Дечија књижевност]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 494989682 || 2012-05-29T18:11:11Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[gv:Ronney:Lettyraght phaitçhyn]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 492833671 || 2012-05-16T08:38:10Z || Rezabot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[fi:Luokka:Lastenkirjat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 488283819 || 2012-04-20T04:36:06Z || AvocatoBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[he:קטגוריה:ספרות ילדים ונוער]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 464304107 || 2011-12-06T00:21:25Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (Robot: Adding [[szl:Kategoria:Literatura lo bajtli a młodźeży]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 464195920 || 2011-12-05T11:18:01Z || DSisyphBot || &lt;nowiki&gt;r2.5.1) (Robot: Removing [[szl:Kategoria:Literatura dźećynco a modźežowo]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 454068365 || 2011-10-05T13:26:46Z || JhsBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1+) (Robot: Adding [[br:Rummad:Lennegezh evit ar vugale]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 450943036 || 2011-09-17T09:29:19Z || FoxBot || &lt;nowiki&gt;Robot: Adding [[zh:Category:儿童文学]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 447903983 || 2011-09-01T19:10:21Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[az:Kateqoriya:Uşaq ədəbiyyatı]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 430265369 || 2011-05-21T22:46:56Z || Bjankuloski06en~enwiki || &lt;nowiki&gt;mk&lt;/nowiki&gt;
|----
| 429102582 || 2011-05-14T16:39:40Z || Averaver || &lt;nowiki&gt;it: sc: iwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 413178379 || 2011-02-10T21:22:01Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (robot Adding: [[mwl:Catadorie:Lhiteratura anfanto-jubenil]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 404151863 || 2010-12-25T09:07:17Z || Birczanin || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 403867505 || 2010-12-23T13:10:14Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;r2.5.1) (robot Adding: [[gl:Categoría:Literatura infantil]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 396113837 || 2010-11-11T11:52:55Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ast:Categoría:Lliteratura infantil]], [[pt:Categoria:Literatura infantojuvenil]] Removing: [[az:Kateqoriya:Uşaq ədəbiyyatı]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 388490774 || 2010-10-03T16:46:07Z || SporkBot || &lt;nowiki&gt;Merging catmore/catmain/catmore1/catmore2 per discussion and [[WP:TFD]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 387810497 || 2010-09-29T22:44:54Z || Goustien || &lt;nowiki&gt;de:Kategorie:Kinderliteratur&lt;/nowiki&gt;
|----
| 374299141 || 2010-07-19T13:03:47Z || Vanished user e175adb86e72bb96a1706f7ab31b9df8 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 348829353 || 2010-03-09T22:02:45Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Removing: [[pt:Categoria:Literatura infanto-juvenil]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 335502828 || 2010-01-02T19:41:16Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[oc:Categoria:Literatura d'enfància e de joinessa]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 332462315 || 2009-12-18T09:09:19Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[fa:رده:ادبیات کودکان]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 327936447 || 2009-11-25T22:04:38Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[lt:Kategorija:Vaikų literatūra]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 325986347 || 2009-11-15T15:12:49Z || AndersBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[nn:Kategori:Barnelitteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 322633288 || 2009-10-28T23:28:56Z || DSisyphBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ca:Categoria:Literatura infantil i juvenil]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 322087685 || 2009-10-26T06:35:09Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[uk:Категорія:Дитяча література]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 321024309 || 2009-10-20T16:20:32Z || FoxBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[be-x-old:Катэгорыя:Дзіцячая літаратура]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 292734188 || 2009-05-27T20:11:05Z || MarceloB || &lt;nowiki&gt;+pt&lt;/nowiki&gt;
|----
| 290807502 || 2009-05-18T21:56:56Z || Alpha Centaury || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 283201118 || 2009-04-11T16:44:44Z || 85.100.42.44 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 281464418 || 2009-04-03T08:38:09Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[th:หมวดหมู่:วรรณกรรมเด็ก]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 280401806 || 2009-03-29T11:58:48Z || Obersachsebot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ko:분류:아동문학]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 279339243 || 2009-03-24T11:03:29Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: bg, io, sk Removing: be, fi, la&lt;/nowiki&gt;
|----
| 262285138 || 2009-01-06T11:18:24Z || 212.142.248.135 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 258777694 || 2008-12-18T13:39:32Z || 89.143.129.234 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 250854890 || 2008-11-10T12:08:26Z || Pinar || &lt;nowiki&gt;[[tr:Kategori:Çocuk edebiyatı]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 244099234 || 2008-10-09T10:23:58Z || Ciphers || &lt;nowiki&gt;interwiki-ar&lt;/nowiki&gt;
|----
| 238857779 || 2008-09-16T18:42:53Z || HenkvD || &lt;nowiki&gt;+ vls:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 231075423 || 2008-08-10T19:33:50Z || Treisijs || &lt;nowiki&gt;Adding [[lv:Kategorija:Bērnu literatūra]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 224792715 || 2008-07-10T13:00:56Z || Robert Weemeyer || &lt;nowiki&gt;+[[eo:Kategorio:Infana literaturo]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 207810032 || 2008-04-24T08:24:13Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Adding [[Template:Commons_cat|commons cat]] link to [[Commons:Category:Children's literature]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 191352497 || 2008-02-14T04:44:04Z || Eliyak || &lt;nowiki&gt;-[[Category:Literature]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 191349985 || 2008-02-14T04:25:02Z || Eliyak || &lt;nowiki&gt;-&gt;[[Category:Literature by genre]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 182460675 || 2008-01-06T04:14:42Z || Chun-hian || &lt;nowiki&gt;[[zh-min-nan:Category:Gín-á-kó͘]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 181177129 || 2007-12-31T12:39:52Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;added Category:Literary genres&lt;/nowiki&gt;
|----
| 179283545 || 2007-12-20T23:41:32Z || Enaidmawr || &lt;nowiki&gt;iw cy.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 172995963 || 2007-11-21T22:40:03Z || 129.98.214.103 || &lt;nowiki&gt;-&gt;[[Category:Children's entertainment]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 171773845 || 2007-11-15T23:34:20Z || Spaceflower || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 144621640 || 2007-07-14T16:16:23Z || 83.20.28.185 || &lt;nowiki&gt;+pl&lt;/nowiki&gt;
|----
| 132606694 || 2007-05-22T04:19:34Z || 24.144.246.17 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 119740854 || 2007-04-02T15:50:11Z || Annandale || &lt;nowiki&gt;moved up a level&lt;/nowiki&gt;
|----
| 109822975 || 2007-02-21T15:11:17Z || ELLusKa 86 || &lt;nowiki&gt;iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 107551287 || 2007-02-12T13:15:54Z || 193.51.36.181 || &lt;nowiki&gt;+fr&lt;/nowiki&gt;
|----
| 88826774 || 2006-11-19T16:38:11Z || 220.150.46.85 || &lt;nowiki&gt;+ ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 84897361 || 2006-10-31T20:12:23Z || GeeJo || &lt;nowiki&gt;catmore&lt;/nowiki&gt;
|----
| 84576353 || 2006-10-30T06:55:59Z || DHN-bot~enwiki || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[vi:Thể loại:Văn học thiếu nhi]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 83397270 || 2006-10-24T10:31:48Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[be:Катэгорыя:Дзіцячая літаратура]], [[ru:Категория:Детская литература]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65493138 || 2006-07-24T04:35:31Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ no:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65099497 || 2006-07-21T21:08:44Z || Txomin || &lt;nowiki&gt;iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 52816595 || 2006-05-12T10:58:33Z || Toddler3 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 52816498 || 2006-05-12T10:57:05Z || Toddler3 || &lt;nowiki&gt;removed redundant category Childhood&lt;/nowiki&gt;
|----
| 48176284 || 2006-04-12T21:29:24Z || Petr Kopač || &lt;nowiki&gt;interwiki cs&lt;/nowiki&gt;
|----
| 47347527 || 2006-04-07T02:31:07Z || Deborah-jl || &lt;nowiki&gt;+cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 34232510 || 2006-01-07T11:57:41Z || Charles Matthews || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>lexefkdguptth9jhrag9syfspmc3qqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Children's literature</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197015</id>
    <revision>
      <id>800752</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Children's literature]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's literature|history]])</comment>
      <origin>800752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="369" sha1="hhj3uihg5bxsvt7w6jv6vpc907nr5fh" xml:space="preserve">{{Portal|Children's literature}}
{{Commons cat|Children's literature}}
{{Cat main|Children's literature}}

[[Category:Children's and young adult literature]]
[[Category:Children's entertainment|Literature]]
[[Category:Children's mass media|Literature]]
[[Category:Early childhood education materials|Literature]]
[[Category:Fiction by genre]]
[[Category:Youth culture]]</text>
      <sha1>hhj3uihg5bxsvt7w6jv6vpc907nr5fh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Books by genre</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197016</id>
    <revision>
      <id>800753</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:50:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Books by genre]]</comment>
      <origin>800753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10902" sha1="q5tas4fjv4lnabnhyl2r3z5xmrtdeuj" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 959510458 || 2020-05-29T04:03:30Z || Bibliomaniac15 || &lt;nowiki&gt;cfd closed as keep&lt;/nowiki&gt;
|----
| 957488326 || 2020-05-19T03:25:18Z || Prisencolin || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 848355851 || 2018-07-01T12:10:16Z || Hiddenstranger || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 824796069 || 2018-02-09T15:14:48Z || 178.92.148.243 || &lt;nowiki&gt;subcat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 774676317 || 2017-04-10T00:29:41Z || Sm8900 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Arts]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 652804329 || 2015-03-20T23:31:50Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contribs/213.106.225.110|213.106.225.110]] ([[User talk:213.106.225.110|talk]]) to last version by Star767&lt;/nowiki&gt;
|----
| 641438380 || 2015-01-07T16:15:28Z || 213.106.225.110 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547702602 || 2013-03-29T22:37:51Z || Star767 || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Fiction books]] using [[WP:HC|HotCat]] revert myself&lt;/nowiki&gt;
|----
| 547702447 || 2013-03-29T22:36:57Z || Star767 || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Categories by genre]]; added [[Category:Fiction books]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 544026490 || 2013-03-14T06:35:47Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 27 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q5622299]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 521831605 || 2012-11-07T14:53:46Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;key&lt;/nowiki&gt;
|----
| 511152338 || 2012-09-07T00:36:21Z || باسم || &lt;nowiki&gt;new ar category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 495251766 || 2012-05-31T06:23:48Z || Rezabot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[ro:Categorie:Cărți după tip]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 493427172 || 2012-05-20T01:38:23Z || ساجد امجد ساجد || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 492910505 || 2012-05-16T19:39:06Z || AvocatoBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[eu:Kategoria:Liburuak generoaren arabera]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 490666277 || 2012-05-04T17:51:04Z || Obiwankenobi || &lt;nowiki&gt;added see also&lt;/nowiki&gt;
|----
| 485380578 || 2012-04-03T19:07:21Z || SuperMarioMan || &lt;nowiki&gt;[[Help:Reverting|Reverted]] edits by [[Special:Contributions/76.121.57.153|76.121.57.153]] ([[User talk:76.121.57.153|talk]]) to last version by Ottawahitech&lt;/nowiki&gt;
|----
| 483877354 || 2012-03-25T18:05:21Z || 76.121.57.153 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 476592533 || 2012-02-13T05:23:57Z || Ottawahitech || &lt;nowiki&gt;wikilink  [[Genre | genres]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 473072230 || 2012-01-25T00:15:22Z || Catalaalatac || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 469545503 || 2012-01-04T17:49:24Z || Reza1615 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 463898294 || 2011-12-03T22:16:29Z || Guyinasuit5517 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 462020980 || 2011-11-22T23:42:45Z || 68.150.236.204 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 448096747 || 2011-09-02T20:18:53Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Media by genre]]; added [[Category:Works by genre]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 437069505 || 2011-06-30T15:56:31Z || Vrenator || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contributions/74.65.213.200|74.65.213.200]] to last version by MerlIwBot ([[User:Ale_jrb/Scripts/igloo|GLOO]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 437069344 || 2011-06-30T15:55:24Z || 74.65.213.200 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 422959904 || 2011-04-08T02:40:55Z || MerlIwBot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[ru:Категория:Книги по жанрам]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 408433221 || 2011-01-17T18:27:13Z || Infovarius || &lt;nowiki&gt;correction&lt;/nowiki&gt;
|----
| 395173214 || 2010-11-06T14:45:50Z || Icairns || &lt;nowiki&gt;[[Help:Reverting|Reverted]] edits by [[Special:Contributions/71.194.69.139|71.194.69.139]] ([[User talk:71.194.69.139|talk]]) to last version by Birczanin&lt;/nowiki&gt;
|----
| 394681139 || 2010-11-03T23:21:01Z || 71.194.69.139 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 394680700 || 2010-11-03T23:18:00Z || 71.194.69.139 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 365649746 || 2010-06-02T14:58:09Z || Birczanin || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 355739946 || 2010-04-13T12:15:29Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[az:Kateqoriya:Ədəbi əsərlər]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 339857981 || 2010-01-25T03:53:30Z || DSisyphBot || &lt;nowiki&gt;robot Removing: [[fr:Catégorie:Livre par genre]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 331388191 || 2009-12-13T06:13:57Z || 209.115.206.124 || &lt;nowiki&gt;io&lt;/nowiki&gt;
|----
| 327324190 || 2009-11-22T18:34:03Z || DHN-bot~enwiki || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[vi:Thể loại:Sách theo thể loại]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 319826021 || 2009-10-14T15:37:14Z || Gonzonoir || &lt;nowiki&gt;[[WP:UNDO|Undid]] revision 319825932 by [[Special:Contributions/90.217.236.161|90.217.236.161]] ([[User talk:90.217.236.161|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 319825932 || 2009-10-14T15:36:42Z || 90.217.236.161 || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Blanked the page&lt;/nowiki&gt;
|----
| 315228835 || 2009-09-21T03:43:53Z || Chobot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ko:분류:장르별 책]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 311854479 || 2009-09-04T16:12:50Z || FoxBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[cy:Categori:Llyfrau yn ôl genre]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 299721374 || 2009-07-01T16:55:55Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[fiu-vro:Katõgooria:Raamaduq teemä perrä]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 296390862 || 2009-06-14T18:13:23Z || Vantey || &lt;nowiki&gt;Modifying: ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 294217338 || 2009-06-03T18:22:02Z || Santi Chuco || &lt;nowiki&gt;[[es:Categoría:Libros por género]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 275838118 || 2009-03-08T17:12:10Z || 24.163.3.237 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 274225030 || 2009-03-01T20:13:34Z || 99.157.73.86 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 267549598 || 2009-01-31T04:31:22Z || 75.168.206.116 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 267549555 || 2009-01-31T04:30:50Z || 75.168.206.116 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 263712302 || 2009-01-13T01:16:42Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;refine category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 260654007 || 2008-12-29T11:05:09Z || Otto4711 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 248714968 || 2008-10-30T23:24:47Z || Bultro || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 247067570 || 2008-10-23T00:12:58Z || Darth Panda || &lt;nowiki&gt;Reverted edits by [[Special:Contributions/74.76.61.9|74.76.61.9]] to last version by THEN WHO WAS PHONE? ([[WP:HG|HG]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 247067541 || 2008-10-23T00:12:51Z || 74.76.61.9 || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Blanked the page&lt;/nowiki&gt;
|----
| 238336532 || 2008-09-14T10:47:28Z || THEN WHO WAS PHONE? || &lt;nowiki&gt;[[WP:UNDO|Undid]] revision 238336062 by [[Special:Contributions/90.209.32.188|90.209.32.188]] ([[User talk:90.209.32.188|talk]]) restore content&lt;/nowiki&gt;
|----
| 238336062 || 2008-09-14T10:43:38Z || 90.209.32.188 || &lt;nowiki&gt;[[WP:AES|←]]Replaced content with '!!'&lt;/nowiki&gt;
|----
| 230734256 || 2008-08-09T02:12:49Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;removed inapt parent Category:Literature by genre&lt;/nowiki&gt;
|----
| 224991382 || 2008-07-11T10:20:31Z || Darev || &lt;nowiki&gt;[[simple:Category:Books by genre]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 217633365 || 2008-06-06T22:35:51Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 207741459 || 2008-04-24T00:44:02Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Adding [[Template:Commons_cat|commons cat]] link to [[Commons:Category:Books by genre]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 203661561 || 2008-04-06T02:57:35Z || CyberSkull || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 201582247 || 2008-03-28T14:36:59Z || 86.147.115.12 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 191351636 || 2008-02-14T04:37:34Z || Eliyak || &lt;nowiki&gt;[[Category:Literature by genre]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 173893523 || 2007-11-26T14:35:21Z || Kevinalewis || &lt;nowiki&gt;resort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 173892830 || 2007-11-26T14:30:24Z || Kevinalewis || &lt;nowiki&gt;resort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 170707422 || 2007-11-11T07:46:35Z || Kelovy || &lt;nowiki&gt;+sk:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 170204110 || 2007-11-08T23:24:31Z || 74.72.193.60 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 167501466 || 2007-10-27T21:17:47Z || RalfX || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 164722296 || 2007-10-15T14:53:16Z || EPO || &lt;nowiki&gt;da:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 154105098 || 2007-08-28T04:42:50Z || Bjankuloski06en~enwiki || &lt;nowiki&gt;+mk&lt;/nowiki&gt;
|----
| 153264809 || 2007-08-24T01:24:01Z || 91.86.28.51 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 135133776 || 2007-06-01T17:43:39Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;adding category.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 132275074 || 2007-05-20T19:32:37Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;refine category.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 132274907 || 2007-05-20T19:31:52Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;refine category.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 132249702 || 2007-05-20T17:24:05Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;adding category.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 131633409 || 2007-05-17T21:17:55Z || Stefanomione || &lt;nowiki&gt;refine category.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 126078497 || 2007-04-26T07:08:01Z || D.h || &lt;nowiki&gt;+ ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 119667953 || 2007-04-02T07:05:53Z || IvanLanin || &lt;nowiki&gt;id:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 119410644 || 2007-04-01T03:34:28Z || 75.34.7.205 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 119410600 || 2007-04-01T03:34:12Z || 75.34.7.205 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 119410434 || 2007-04-01T03:33:21Z || 75.34.7.205 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 83644007 || 2006-10-25T14:45:41Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;not how you do that&lt;/nowiki&gt;
|----
| 83501005 || 2006-10-24T21:09:48Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Modifying: [[ru:Категория:Литературные произведения]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 81606110 || 2006-10-15T15:30:49Z || Wdshu || &lt;nowiki&gt;correcting interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 81603071 || 2006-10-15T15:11:02Z || Wdshu || &lt;nowiki&gt;interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 73426927 || 2006-09-02T17:35:44Z || Arnold Reisman || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 73426832 || 2006-09-02T17:35:04Z || Arnold Reisman || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 73426235 || 2006-09-02T17:30:44Z || Arnold Reisman || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65493410 || 2006-07-24T04:37:49Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ no:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65488226 || 2006-07-24T03:56:13Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ nl:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 65485302 || 2006-07-24T03:34:13Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+ pt:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 62933254 || 2006-07-09T20:44:35Z || Gveret Tered || &lt;nowiki&gt;interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 51124283 || 2006-05-01T23:33:18Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;sortkey&lt;/nowiki&gt;
|----
| 48789838 || 2006-04-17T02:59:05Z || Eras-mus || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 48173713 || 2006-04-12T21:10:59Z || Petr Kopač || &lt;nowiki&gt;interwiki cs&lt;/nowiki&gt;
|----
| 44268205 || 2006-03-17T22:03:25Z || 217.21.40.1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 41181059 || 2006-02-25T16:21:58Z || 87.126.14.13 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 41180614 || 2006-02-25T16:17:37Z || 87.126.14.13 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 27557508 || 2005-11-06T21:02:29Z || Jpbowen || &lt;nowiki&gt;Added category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 21114404 || 2005-08-16T03:45:31Z || Mjb || &lt;nowiki&gt;this is not a subcat of [[Category:Literary genres]]; to refer to it there, put it in the description&lt;/nowiki&gt;
|----
| 17555425 || 2005-05-22T21:46:47Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;Category:Literary genres&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14081466 || 2005-05-22T20:34:00Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;apperance -&gt;appearance&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14078361 || 2005-05-22T20:32:28Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;expl. sent.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14078402 || 2005-05-22T20:32:27Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;-stray quote&lt;/nowiki&gt;
|----
| 14078338 || 2005-05-22T20:16:59Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;create cat.&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>q5tas4fjv4lnabnhyl2r3z5xmrtdeuj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Books by genre</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197017</id>
    <revision>
      <id>800754</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:50:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Books by genre]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Books by genre|history]])</comment>
      <origin>800754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="441" sha1="filciv3lp86v8uraqp4j11zi2x9nsjg" xml:space="preserve">
{{container}}
This is a category for different [[Genre | genres]] of books, as distinct and separate from the [[:Category:Books by type]].  ''Genre'' refers to the content of the writing in the book. ''Types'' of books are defined by the format, method of manufacture, or appearance of the book.
{{cat see also|Literature by genre|Books by topic}}
{{Commons cat|Books by genre}}

[[Category:Books| Genre]]
[[Category:Works by genre| Books]]</text>
      <sha1>filciv3lp86v8uraqp4j11zi2x9nsjg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:American novels by series</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197018</id>
    <revision>
      <id>800761</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:American novels by series]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="q552ww8q2ykvrbmzmka199ywwfjsu5w" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[:ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</text>
      <sha1>q552ww8q2ykvrbmzmka199ywwfjsu5w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800764</id>
      <parentid>800761</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>රොබෝ: යළියොමුව, මෘදු ප්‍රවර්ග යළියොමුවක් බවට හැරවීම</comment>
      <origin>800764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="1e41z12s1aq259zkgw3wnq3z3txnv5x" xml:space="preserve">{{category redirect|කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා}}</text>
      <sha1>1e41z12s1aq259zkgw3wnq3z3txnv5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:American novels by series</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197019</id>
    <redirect title="ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා" />
    <revision>
      <id>800763</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:American novels by series]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="mpr2isj7ny9sc763c8ei4ar9mdkdhzj" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා]]</text>
      <sha1>mpr2isj7ny9sc763c8ei4ar9mdkdhzj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197020</id>
    <revision>
      <id>800766</id>
      <timestamp>2026-10-02T02:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>800766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="1e41z12s1aq259zkgw3wnq3z3txnv5x" xml:space="preserve">{{category redirect|කතා මාලාව අනුව ඇමරිකානු නවකතා}}</text>
      <sha1>1e41z12s1aq259zkgw3wnq3z3txnv5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Children's books by series</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197021</id>
    <revision>
      <id>800770</id>
      <timestamp>2026-10-02T02:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Children's books by series]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130" sha1="ncvk3x7yyn5dlw8l8ze4hf9ggef4lvp" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[:ප්‍රවර්ගය:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්]]</text>
      <sha1>ncvk3x7yyn5dlw8l8ze4hf9ggef4lvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800773</id>
      <parentid>800770</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T02:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>රොබෝ: යළියොමුව, මෘදු ප්‍රවර්ග යළියොමුවක් බවට හැරවීම</comment>
      <origin>800773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="6587aurq2egpnifz3y39gxw9bb4m4py" xml:space="preserve">{{category redirect|කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්}}</text>
      <sha1>6587aurq2egpnifz3y39gxw9bb4m4py</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's books by series</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197022</id>
    <redirect title="ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්" />
    <revision>
      <id>800772</id>
      <timestamp>2026-10-02T02:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Children's books by series]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151" sha1="b3ggl9bjpjdo4yd6xgqgvih6vge6pwp" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:කතා මාලාව අනුව ළමා කතා පොත්]]</text>
      <sha1>b3ggl9bjpjdo4yd6xgqgvih6vge6pwp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Novels by series</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197023</id>
    <revision>
      <id>800780</id>
      <timestamp>2026-10-02T02:59:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Novels by series]]</comment>
      <origin>800780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1167" sha1="nihpwzwjroysb2yzzbpn5qxwzih6hjh" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1341363758 || 2026-03-02T20:38:53Z || Οἶδα || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Books by series]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 848514488 || 2018-07-02T12:09:53Z || Hiddenstranger || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 260553072 || 2008-12-28T21:23:19Z || Eliyak || &lt;nowiki&gt;categories&lt;/nowiki&gt;
|----
| 99269837 || 2007-01-08T06:17:34Z || Paul A || &lt;nowiki&gt;explanatory note&lt;/nowiki&gt;
|----
| 99269609 || 2007-01-08T06:15:42Z || Paul A || &lt;nowiki&gt;remove category [[Category:Series]] - this category is about individual novels; try [[:Category:Novel series]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 98904867 || 2007-01-06T17:37:57Z || Lquilter || &lt;nowiki&gt;replacing cat series (it exists now)&lt;/nowiki&gt;
|----
| 98900567 || 2007-01-06T17:11:49Z || Fethroesforia || &lt;nowiki&gt;Theres no cat series&lt;/nowiki&gt;
|----
| 98900324 || 2007-01-06T17:10:06Z || Lquilter || &lt;nowiki&gt;added cat series&lt;/nowiki&gt;
|----
| 86591568 || 2006-11-08T22:57:47Z || Pegship || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 85790528 || 2006-11-05T04:50:16Z || Ben.c.roberts || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 80967039 || 2006-10-12T07:11:08Z || Paul A || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>nihpwzwjroysb2yzzbpn5qxwzih6hjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Novels by series</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197024</id>
    <revision>
      <id>800781</id>
      <timestamp>2026-10-02T02:59:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Novels by series]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Novels by series|history]])</comment>
      <origin>800781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="251" sha1="5tmrduoevyta5249z2tuh20phxr6l65" xml:space="preserve">{{container}}
Articles about novels, sorted by series.
Not to be confused with [[:Category:Novel series]], which collects articles about the series as a whole.

[[Category:Novels| Series]]
[[Category:Novel series|+Novels]]
[[Category:Books by series]]</text>
      <sha1>5tmrduoevyta5249z2tuh20phxr6l65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:American literature by medium</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197025</id>
    <revision>
      <id>800782</id>
      <timestamp>2026-10-02T02:59:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:American literature by medium]]</comment>
      <origin>800782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="521" sha1="ftu1mkr21zphyps3lvjh4mg5p9kjy2m" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 740634201 || 2016-09-22T08:36:14Z || JarrahTree || &lt;nowiki&gt;add&lt;/nowiki&gt;
|----
| 553846809 || 2013-05-06T21:39:43Z || Funandtrvl || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Literature by medium]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 553846723 || 2013-05-06T21:39:14Z || Funandtrvl || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:American literature]]: &quot; &quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 374509073 || 2010-07-20T15:39:30Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;made cat&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>ftu1mkr21zphyps3lvjh4mg5p9kjy2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:American literature by medium</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197026</id>
    <revision>
      <id>800783</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:American literature by medium]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:American literature by medium|history]])</comment>
      <origin>800783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="njy2jnb4fam6bdzv9erb8we0zczwl9b" xml:space="preserve">[[Category:American literature| ]]
[[Category:Literature by medium| ]]
{{portal|United States|Literature}}</text>
      <sha1>njy2jnb4fam6bdzv9erb8we0zczwl9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Arts in the United States</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197027</id>
    <revision>
      <id>800784</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:00:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Arts in the United States]]</comment>
      <origin>800784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4911" sha1="991nk1u24qnudetyxtwbqeoh7doz8lj" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1318206817 || 2025-10-22T14:56:54Z || 2600:4041:57B1:3E00:A41A:C268:B711:3C17 || &lt;nowiki&gt;Add portals&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1213128847 || 2024-03-11T07:33:03Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:American culture]] to [[:Category:Culture of the United States]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1105562712 || 2022-08-20T20:21:28Z || Dawnseeker2000 || &lt;nowiki&gt;not necessary&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1064148046 || 2022-01-06T20:50:53Z || Funandtrvl || &lt;nowiki&gt;update header&lt;/nowiki&gt;
|----
| 906451533 || 2019-07-15T22:41:46Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;rmv erroneous parent cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 892829080 || 2019-04-17T04:29:20Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;Moving from [[Category:Arts in North America]] to [[Category:Arts in North America by country]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 848677355 || 2018-07-03T15:01:25Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 728663618 || 2016-07-06T20:26:22Z || Funandtrvl || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Works by American people]]: &quot;+&quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 697853306 || 2016-01-02T10:35:33Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 576392147 || 2013-10-09T05:27:02Z || Yamaha5 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 546541392 || 2013-03-23T14:16:21Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 17 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q7317555]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 532916150 || 2013-01-13T20:55:35Z || Robertgreer || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 509618530 || 2012-08-28T15:49:53Z || 98.255.192.118 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 420660904 || 2011-03-25T14:28:32Z || Atlantia || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 348499814 || 2010-03-08T08:57:21Z || Александр Мотин || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 347548246 || 2010-03-03T18:17:55Z || Autoreplay || &lt;nowiki&gt;ro&lt;/nowiki&gt;
|----
| 328647135 || 2009-11-29T20:13:56Z || Abtinb || &lt;nowiki&gt;[[fa:رده:هنرها در آمریکا]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 315619533 || 2009-09-23T00:45:15Z || Rubinbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[qu:Katiguriya:Kapchiy (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 312185208 || 2009-09-06T13:53:41Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[nn:Kategori:USA-amerikansk kultur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 311653668 || 2009-09-03T13:35:49Z || FoxBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[cy:Categori:Celfyddydau yn yr Unol Daleithiau]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 306002902 || 2009-08-04T12:35:32Z || DSisyphBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ro:Categorie:Artă în Statele Unite]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 299798826 || 2009-07-02T00:47:29Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Bot: Adding {{Commons cat|Art of the United States}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 296099864 || 2009-06-13T03:03:22Z || Numbo3-bot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[lv:Kategorija:ASV māksla]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 295535339 || 2009-06-10T07:18:03Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[ko:분류:미국의 미술]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 294257578 || 2009-06-03T21:43:45Z || Elmondo21st || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 293438879 || 2009-05-31T02:47:20Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[oc:Categoria:Art als Estats Units]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 244444254 || 2008-10-10T20:55:17Z || Vikiçizer || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 240815949 || 2008-09-25T02:58:25Z || EugeneZelenko || &lt;nowiki&gt;+ ru:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 222245348 || 2008-06-28T08:50:26Z || Phe-bot || &lt;nowiki&gt;interwiki fr:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 167360719 || 2007-10-27T04:22:06Z || 190.20.119.153 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 149991624 || 2007-08-08T15:50:33Z || 67.142.130.14 || &lt;nowiki&gt;removed spam&lt;/nowiki&gt;
|----
| 141709120 || 2007-07-01T01:05:39Z || Mindhunter89 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 127634646 || 2007-05-02T08:05:09Z || D.h || &lt;nowiki&gt;Modifying: ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 100841975 || 2007-01-15T09:47:23Z || Borgx || &lt;nowiki&gt;+id&lt;/nowiki&gt;
|----
| 91415792 || 2006-12-01T17:47:18Z || Tsiaojian lee || &lt;nowiki&gt;+zh&lt;/nowiki&gt;
|----
| 76929714 || 2006-09-21T04:57:58Z || XP03 || &lt;nowiki&gt;+ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 58782689 || 2006-06-15T16:16:01Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category The arts by country to Arts by country per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for deletion/Log/2006 June 5]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 53127670 || 2006-05-14T09:06:54Z || DHN-bot~enwiki || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: vi&lt;/nowiki&gt;
|----
| 44088996 || 2006-03-16T18:56:39Z || 194.251.240.117 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 36007880 || 2006-01-20T21:43:26Z || Kbdank71 || &lt;nowiki&gt;[[WP:AWB|AWB assisted]] per cfd speedy&lt;/nowiki&gt;
|----
| 33421328 || 2005-12-31T22:40:25Z || Jpbowen || &lt;nowiki&gt;Added category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 33015119 || 2005-12-28T17:38:34Z || TexasAndroid || &lt;nowiki&gt;-cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 32071375 || 2005-12-20T06:29:24Z || Fplay || &lt;nowiki&gt;rename category: &quot;Pop culture&quot; to &quot;Popular Culture&quot;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 28181256 || 2005-11-13T05:19:26Z || CalJW || &lt;nowiki&gt;removed from superfluous parent category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 27126868 || 2005-11-02T02:10:43Z || Jpbowen || &lt;nowiki&gt;New category&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>991nk1u24qnudetyxtwbqeoh7doz8lj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Arts in the United States</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197028</id>
    <revision>
      <id>800785</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:00:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Arts in the United States]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Arts in the United States|history]])</comment>
      <origin>800785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="368" sha1="eiwbof9o2dddgm5ic1y3xzmakavqafp" xml:space="preserve">{{Portal|The arts|United States}}
{{Commons category}}

{{Category explanation |articles related to [[the arts]] in the North American country of the [[United States]]}}
{{Category more |the arts}}

[[Category:Culture of the United States]]
[[Category:Arts by country|United States]]
[[Category:Arts in North America by country|United States]]
[[Category:Western art]]</text>
      <sha1>eiwbof9o2dddgm5ic1y3xzmakavqafp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Publishing by country</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197029</id>
    <revision>
      <id>800786</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Publishing by country]]</comment>
      <origin>800786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1720" sha1="slb5opmk7w3s5bcg8e0qxiby3vf01uj" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 953380537 || 2020-04-27T02:23:00Z || JJMC89 bot III || &lt;nowiki&gt;Moving [[:Category:Media by country]] to [[:Category:Mass media by country]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2020 April 18#Media by location]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 936648384 || 2020-01-20T03:50:05Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Industries by country]]; added [[Category:Service industries by country]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 849331028 || 2018-07-08T07:50:39Z || Hiddenstranger || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 833884687 || 2018-04-02T21:33:02Z || JarBot || &lt;nowiki&gt;Bot:add Commons category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 697655661 || 2015-12-31T23:12:06Z || Giso6150 || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Media by country]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 552079743 || 2013-04-25T06:24:11Z || Funandtrvl || &lt;nowiki&gt;sortky&lt;/nowiki&gt;
|----
| 548054209 || 2013-03-31T22:43:54Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 4 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q8806881]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 431977392 || 2011-06-01T10:28:31Z || Nanahuatl || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 431804073 || 2011-05-31T10:47:29Z || WikitanvirBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[fa:رده:انتشارات بر پایه کشور]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 411873087 || 2011-02-03T23:00:45Z || Icairns || &lt;nowiki&gt;+adj filing&lt;/nowiki&gt;
|----
| 376407226 || 2010-07-31T10:47:51Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[it:Categoria:Editoria per nazione]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 362738998 || 2010-05-18T03:18:48Z || INkubusse || &lt;nowiki&gt;+ mk iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 212267973 || 2008-05-14T02:53:48Z || Cgingold || &lt;nowiki&gt;created new category with 2 parent cats&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>slb5opmk7w3s5bcg8e0qxiby3vf01uj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Publishing by country</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197030</id>
    <revision>
      <id>800787</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:00:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Publishing by country]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Publishing by country|history]])</comment>
      <origin>800787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184" sha1="0om8fd31f885hfi5he4hpnq24y02q0r" xml:space="preserve">{{container}}
{{Commons category|Publishing by country}}
[[Category:Publishing| ]]
[[Category:Service industries by country| Publishing]]
[[Category:Mass media by country| publishing]]</text>
      <sha1>0om8fd31f885hfi5he4hpnq24y02q0r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:American literature</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197031</id>
    <revision>
      <id>800789</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:00:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:American literature]]</comment>
      <origin>800789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12643" sha1="k0bv9o8rd36h4cqpyfu0dvesado3vy7" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1318204532 || 2025-10-22T14:40:40Z || 2600:4041:57B1:3E00:A41A:C268:B711:3C17 || &lt;nowiki&gt;Adjust&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1278334868 || 2025-03-01T20:58:49Z || Inpops || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Entertainment in the United States]]: &quot;Literature &quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 1216439546 || 2024-03-31T00:49:43Z || 70.51.239.166 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 953289791 || 2020-04-26T17:27:20Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;/* top */category refine, sort sequence&lt;/nowiki&gt;
|----
| 944497071 || 2020-03-08T05:43:03Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Works by American people]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 942115394 || 2020-02-22T18:15:15Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:American culture]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 932021000 || 2019-12-22T22:31:14Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:North American literature]]; added [[Category:North American literature by country]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 932020927 || 2019-12-22T22:30:42Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;already diffused&lt;/nowiki&gt;
|----
| 898567900 || 2019-05-24T12:53:18Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:English-language literature]]; added [[Category:English-language literature by country]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 754396580 || 2016-12-12T12:38:10Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Moving category Literature by nationality to [[:Category:Literature by country]] per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2016 October 18]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 740634120 || 2016-09-22T08:35:20Z || JarrahTree || &lt;nowiki&gt;add&lt;/nowiki&gt;
|----
| 726280420 || 2016-06-21T05:47:49Z || Look2See1 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 576152963 || 2013-10-07T15:47:21Z || Corvus Park || &lt;nowiki&gt;American literature&lt;/nowiki&gt;
|----
| 553846513 || 2013-05-06T21:37:47Z || Funandtrvl || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 543798242 || 2013-03-13T08:52:07Z || Addbot || &lt;nowiki&gt;[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 59 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q6501027]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 530743400 || 2013-01-01T11:32:36Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[war:Kaarangay:Literatura Amerikana]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 524971528 || 2012-11-26T16:41:20Z || Cydebot || &lt;nowiki&gt;Robot - Speedily moving category Literature in English to [[:Category:English-language literature]] per [[WP:CFDS|CFDS]].&lt;/nowiki&gt;
|----
| 518577405 || 2012-10-18T20:23:49Z || TjBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2) (Robot: Adding [[jv:Kategori:Sastra Amérika Sarékat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 511848569 || 2012-09-11T13:38:04Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2+) (Robot: Modifying [[szl:Kategoria:Amerikańsko literatura]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 511814911 || 2012-09-11T07:59:02Z || Kasirbot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Modifying [[fa:رده:ادبیات ایالات متحده آمریکا]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 497942457 || 2012-06-16T23:50:13Z || MastiBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.2) (Robot: Adding [[sh:Kategorija:Američka književnost]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 494426885 || 2012-05-26T06:33:37Z || SassoBot || &lt;nowiki&gt;r2.7.3) (Robot: Adding [[simple:Category:American literature]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 490739865 || 2012-05-05T04:17:13Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (Robot: Adding [[zh-yue:Category:美國文學]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 464186484 || 2011-12-05T09:23:30Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (Robot: Modifying [[szl:Kategoria:Amerikańsko literatura]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 451838205 || 2011-09-22T12:30:15Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (Robot: Adding [[be:Катэгорыя:Літаратура ЗША]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 429924708 || 2011-05-19T18:56:41Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Modifying: [[tt:Төркем:АКШ әдәбияты]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 429891415 || 2011-05-19T14:56:48Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[tt:Төркем:АКШ әдәбияте]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 428965928 || 2011-05-13T19:01:11Z || Averaver || &lt;nowiki&gt;update it: iwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 418609509 || 2011-03-13T13:12:06Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;r2.4.6) (robot Adding: [[ia:Categoria:Litteratura american]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 415465144 || 2011-02-23T06:28:34Z || Aristophanes68 || &lt;nowiki&gt;remove extraneous URL&lt;/nowiki&gt;
|----
| 412786148 || 2011-02-08T21:10:44Z || Luckas-bot || &lt;nowiki&gt;r2.7.1) (robot Adding: [[br:Rummad:Lennegezh SUA]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 404599995 || 2010-12-28T07:22:54Z || EmausBot || &lt;nowiki&gt;r2.6.4) (robot Adding: [[az:Kateqoriya:ABŞ ədəbiyyatı]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 391321915 || 2010-10-17T22:59:12Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;Removed [[:Category:United States in fiction]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 391304654 || 2010-10-17T21:18:16Z || 75.85.185.239 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 390958959 || 2010-10-15T22:24:26Z || Sazaja || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 390039473 || 2010-10-11T10:19:38Z || Tanweer Morshed || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 388907771 || 2010-10-05T15:37:19Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[tr:Kategori:ABD edebiyatı]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 385986046 || 2010-09-20T21:25:57Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[id:Kategori:Sastra Amerika Serikat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 385099760 || 2010-09-16T02:44:08Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;Removed [[:Category:United States in fiction]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 377148993 || 2010-08-04T17:15:40Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;see also&lt;/nowiki&gt;
|----
| 376963773 || 2010-08-03T16:46:18Z || Sadads || &lt;nowiki&gt;added diffuse, stuff has to fit into subcats in most cases&lt;/nowiki&gt;
|----
| 367011237 || 2010-06-09T16:37:28Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[nl:Categorie:Engelse literatuur (Verenigde Staten)]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 349975154 || 2010-03-15T09:32:29Z || ArthurBot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[uk:Категорія:Література США]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 344263563 || 2010-02-15T20:02:51Z || Xqbot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[pt:Categoria:Literatura dos Estados Unidos]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 343534508 || 2010-02-12T12:44:02Z || Alph Bot || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[mwl:Catadorie:Lhiteratura de ls Stados Ounidos de la América]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 343324356 || 2010-02-11T11:08:22Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[eu:Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako literatura]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 337137141 || 2010-01-11T05:13:51Z || 75.85.185.239 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 336490186 || 2010-01-07T22:49:52Z || Hede2000 || &lt;nowiki&gt;+da:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 328047118 || 2009-11-26T14:42:48Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot Adding: [[lt:Kategorija:Amerikiečių literatūra]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 314413487 || 2009-09-16T20:35:40Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot Modifying: [[be-x-old:Катэгорыя:Літаратура ЗША]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 299738372 || 2009-07-01T18:38:07Z || BotMultichill || &lt;nowiki&gt;Bot: Adding {{Commons cat|Literature of the United States}}&lt;/nowiki&gt;
|----
| 286251626 || 2009-04-26T16:28:55Z || Tedickey || &lt;nowiki&gt;[[WP:UNDO|Undid]] revision 284939425 by [[Special:Contributions/66.75.10.163|66.75.10.163]] ([[User talk:66.75.10.163|talk]])&lt;/nowiki&gt;
|----
| 284939425 || 2009-04-20T03:15:27Z || 66.75.10.163 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 275680757 || 2009-03-07T22:02:19Z || VolkovBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[an:Categoría:Literatura d'Estatos Unitos]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 254352679 || 2008-11-27T02:58:57Z || EugeneZelenko || &lt;nowiki&gt;+ sl:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 245616156 || 2008-10-16T07:03:43Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[pms:Categorìa:Literatura american-a]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 245225897 || 2008-10-14T14:28:58Z || 82.73.105.202 || &lt;nowiki&gt;iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 218597259 || 2008-06-11T10:29:26Z || Avjoska || &lt;nowiki&gt;+ et&lt;/nowiki&gt;
|----
| 218177374 || 2008-06-09T14:20:36Z || BodhisattvaBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[szl:Kategoria:Literatura amerikańsko]] [r5543]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 215255678 || 2008-05-27T12:02:39Z || SamatBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[hu:Kategória:Amerikai irodalom]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 210610255 || 2008-05-06T17:31:28Z || Meisam.fa || &lt;nowiki&gt;[[:fa:رده:ادبیات آمریکا]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 207609370 || 2008-04-23T14:17:35Z || Alexbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[no:Kategori:Litteratur i USA]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 207337442 || 2008-04-22T11:40:34Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Removing: [[no:Kategori:Amerikansk litteratur]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 203962247 || 2008-04-07T11:35:05Z || Amire80 || &lt;nowiki&gt;rm literature - it's america the country, not the continent&lt;/nowiki&gt;
|----
| 203080561 || 2008-04-03T17:08:07Z || INkubusse || &lt;nowiki&gt;+ mk interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 202610179 || 2008-04-01T19:08:13Z || Treisijs || &lt;nowiki&gt;Adding [[lv:Kategorija:Amerikāņu literatūra]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 171779995 || 2007-11-16T00:06:06Z || Spaceflower || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 170047107 || 2007-11-08T06:14:56Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[cy:Categori:Llên yr Unol Daleithiau]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 167597904 || 2007-10-28T09:13:34Z || ELLusKa 86 || &lt;nowiki&gt;iw&lt;/nowiki&gt;
|----
| 166715159 || 2007-10-24T10:00:36Z || JAnDbot || &lt;nowiki&gt;robot  Removing: [[cy:Categori:Llên Unol Daleithiau America]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 162914295 || 2007-10-07T18:41:54Z || SieBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[be-x-old:Катэгорыя:Амэрыканская літаратура]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 160866011 || 2007-09-28T06:51:45Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[it:Categoria:Letteratura americana]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 147873534 || 2007-07-29T16:21:58Z || 62.178.100.7 || &lt;nowiki&gt;lb&lt;/nowiki&gt;
|----
| 143274417 || 2007-07-08T10:47:46Z || OKBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ar:تصنيف:أدب أمريكي]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 131001509 || 2007-05-15T10:34:58Z || Wassermann~enwiki || &lt;nowiki&gt;[[Category:Literature by continent]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 129478260 || 2007-05-09T09:47:46Z || Wassermann~enwiki || &lt;nowiki&gt;[[Category:American studies]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 126489754 || 2007-04-27T21:50:50Z || EmxBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[bs:Kategorija:Američka književnost]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 116573930 || 2007-03-20T17:54:14Z || TXiKiBoT || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[sw:Category:Fasihi ya Marekani]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 109089422 || 2007-02-18T16:18:04Z || MalafayaBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[ka:კატეგორია:ამერიკული ლიტერატურა]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 101879143 || 2007-01-19T22:30:00Z || MayaSimFan || &lt;nowiki&gt;[[hr:Kategorija:Američka književnost]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 94669208 || 2006-12-16T07:37:22Z || Kelovy || &lt;nowiki&gt;+sk&lt;/nowiki&gt;
|----
| 93392065 || 2006-12-10T17:24:52Z || Escarbot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[eo:Kategorio:Usona literaturo]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 92262998 || 2006-12-05T17:58:30Z || SashatoBot || &lt;nowiki&gt;robot  Adding: [[cy:Categori:Llên Unol Daleithiau America]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 88568748 || 2006-11-18T04:59:52Z || Hmains || &lt;nowiki&gt;refine cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 81125729 || 2006-10-13T01:27:29Z || Tsiaojian lee || &lt;nowiki&gt;+zh&lt;/nowiki&gt;
|----
| 72052636 || 2006-08-26T19:32:51Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+romanian&lt;/nowiki&gt;
|----
| 70528538 || 2006-08-19T03:34:03Z || SashatoBot || &lt;nowiki&gt;robot&lt;/nowiki&gt;
|----
| 68439004 || 2006-08-08T17:43:27Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+oc:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 67260006 || 2006-08-02T16:17:55Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;update: de&lt;/nowiki&gt;
|----
| 53967704 || 2006-05-19T02:32:25Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+es, no, pt&lt;/nowiki&gt;
|----
| 53967207 || 2006-05-19T02:27:51Z || Gilliam || &lt;nowiki&gt;+de:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 46224253 || 2006-03-30T21:45:44Z || Bluebot || &lt;nowiki&gt;Unicodifying  using [[Wikipedia:AutoWikiBrowser|AWB]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 39984658 || 2006-02-17T07:21:35Z || Mxn || &lt;nowiki&gt;+vi:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 35065357 || 2006-01-13T21:40:02Z || JonHarder || &lt;nowiki&gt;Shouldn't be category of itself!&lt;/nowiki&gt;
|----
| 32366949 || 2005-12-22T15:32:49Z || 81.240.249.46 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 32366826 || 2005-12-22T15:31:26Z || 81.240.249.46 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 31273570 || 2005-12-14T01:55:20Z || 61.98.14.199 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 31273494 || 2005-12-14T01:54:33Z || 61.98.14.199 || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 27126998 || 2005-11-02T02:12:56Z || Jpbowen || &lt;nowiki&gt;Added category&lt;/nowiki&gt;
|----
| 26996678 || 2005-10-31T19:15:30Z || Kbdank71 || &lt;nowiki&gt;recat as per [[WP:CFD]] [[Wikipedia:Categories for deletion/Log/2005 October 17|Oct 17]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 21745436 || 2005-08-24T19:11:40Z || 213.244.205.42 || &lt;nowiki&gt;interwiki&lt;/nowiki&gt;
|----
| 19979197 || 2005-07-31T12:23:46Z || Rachel1 || &lt;nowiki&gt;he:&lt;/nowiki&gt;
|----
| 16528857 || 2005-03-10T04:32:34Z || Pcpcpc || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 10980390 || 2005-02-18T04:40:33Z || Mintleaf~enwiki || &lt;nowiki&gt;+ja&lt;/nowiki&gt;
|----
| 10380248 || 2005-01-10T15:41:53Z || Filiocht || &lt;nowiki&gt;cat&lt;/nowiki&gt;
|----
| 9257812 || 2004-12-16T23:25:18Z || MakeRocketGoNow || &lt;nowiki&gt;Category:Literature by country&lt;/nowiki&gt;
|----
| 8502323 || 2004-06-10T20:02:40Z || TUF-KAT || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>k0bv9o8rd36h4cqpyfu0dvesado3vy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:American literature</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197032</id>
    <revision>
      <id>800790</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:American literature]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:American literature|history]])</comment>
      <origin>800790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="519" sha1="bzmuv67us55sfzcfh5rrnx8s30l69q2" xml:space="preserve">{{portal|Literature|United States}}
{{Commons category|Literature of the United States}}

{{Category explanation |articles related to the [[literature]] of the North American country of the [[United States]]}}
{{Category main article}}
{{CatAutoTOC}}

[[Category:Arts in the United States|literature]]
[[Category:Literature by country]]
[[Category:North American literature by country]]
[[Category:English-language literature by country]]
[[Category:American studies|literature]]
[[Category:Works by American people|*]]</text>
      <sha1>bzmuv67us55sfzcfh5rrnx8s30l69q2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Categories by work</title>
    <ns>15</ns>
    <id>197033</id>
    <revision>
      <id>800791</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Categories by work]]</comment>
      <origin>800791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1483" sha1="jf2ve0yqg5c59s0pq4qggat1jaymjvg" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
! oldid || date/time || username || edit summary
|----
| 1144999952 || 2023-03-16T18:34:12Z || Allforrous || &lt;nowiki&gt;Commonscat template.&lt;/nowiki&gt;
|----
| 937391888 || 2020-01-24T18:51:34Z || Marcocapelle || &lt;nowiki&gt;category merged per [[Wikipedia:Categories_for_discussion/Log/2019_November_6#Categories_by_parameter]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 935176559 || 2020-01-11T00:14:47Z || JJMC89 || &lt;nowiki&gt;[[WP:BADNAC]] was reverted&lt;/nowiki&gt;
|----
| 934726725 || 2020-01-08T03:13:00Z || Sm8900 || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Categories by category]]; added [[Category:Categories by parameter]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 929528622 || 2019-12-06T11:46:27Z || Anomalous+0 || &lt;nowiki&gt;sort&lt;/nowiki&gt;
|----
| 924916382 || 2019-11-06T18:36:27Z || Lmatt || &lt;nowiki&gt;removed [[Category:Categories by noun categorization]]; added [[Category:Categories by category]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 924842487 || 2019-11-06T08:02:49Z || Fayenatic london || &lt;nowiki&gt;new key for [[Category:Categories by noun categorization]]: &quot;Work&quot; using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 924779801 || 2019-11-05T22:08:22Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 924779778 || 2019-11-05T22:08:11Z || Dimadick || &lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;
|----
| 924778617 || 2019-11-05T21:59:40Z || Lmatt || &lt;nowiki&gt;+[[Template:Category explanation]]&lt;/nowiki&gt;
|----
| 924778096 || 2019-11-05T21:56:22Z || Lmatt || &lt;nowiki&gt;added [[Category:Categories by noun categorization]] using [[WP:HC|HotCat]]&lt;/nowiki&gt;
|}</text>
      <sha1>jf2ve0yqg5c59s0pq4qggat1jaymjvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Categories by work</title>
    <ns>14</ns>
    <id>197034</id>
    <revision>
      <id>800793</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pinthura</username>
        <id>45635</id>
      </contributor>
      <comment>Moved page from [[en:Category:Categories by work]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Categories by work|history]])</comment>
      <origin>800793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163" sha1="ckjecp3wfsc5nrqam1o0py6dorl8u8e" xml:space="preserve">{{Commonscat|Categories by work}}
{{Category explanation|categories by [[creative work]]}}

[[Category:Categories by parameter|Work]]
[[Category:Creative works|.]]</text>
      <sha1>ckjecp3wfsc5nrqam1o0py6dorl8u8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගොනුව:Signature of Karagoda Uyangoda Maithri Murthy Supreme Mahanayake Thero.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>197035</id>
    <revision>
      <id>800797</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:40:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>== විස්තරය ==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමිගේ  නිල  ලාංඡනමය අත්සන වේ . මෙයින් නිරූපණය වන්නේ සත්‍ය අත්සන නොවන අතර එහි ලාංඡනමය ස්වරූපයකි.[[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති  හිමි]] විකිපීඩියා පිටුවට පමණක් භාවිතා වේ.වෙනත් කටයුතු සඳහා භාවිතා කිරීමට අවසර නොමැත.

== මූලාශ්‍රය ==
https://www.gossiplankanews.com/2025/12/special-letter-from-the-mahanayake-theros-to-the-president-regarding-the-determination-of-the-date-of-the-vesak-full-moon-poya-in-2026.html

== බලපත්‍රය ==
{{Non-free image}}</comment>
      <origin>800797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1014" sha1="gkcohzy0x2ezostlgm5k05whvoqbic2" xml:space="preserve">== සාරාංශය ==
== විස්තරය ==
කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමිගේ  නිල  ලාංඡනමය අත්සන වේ . මෙයින් නිරූපණය වන්නේ සත්‍ය අත්සන නොවන අතර එහි ලාංඡනමය ස්වරූපයකි.[[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති  හිමි]] විකිපීඩියා පිටුවට පමණක් භාවිතා වේ.වෙනත් කටයුතු සඳහා භාවිතා කිරීමට අවසර නොමැත.

== මූලාශ්‍රය ==
https://www.gossiplankanews.com/2025/12/special-letter-from-the-mahanayake-theros-to-the-president-regarding-the-determination-of-the-date-of-the-vesak-full-moon-poya-in-2026.html

== බලපත්‍රය ==
{{Non-free image}}
== බලපත්‍රීකරණය ==
{{Non-free logo}}</text>
      <sha1>gkcohzy0x2ezostlgm5k05whvoqbic2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>197036</id>
    <redirect title="කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි" />
    <revision>
      <id>800824</id>
      <timestamp>2026-10-02T06:22:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>KSLwiki24 විසින් [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී හිමි]] සිට [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120" sha1="0lafq6d1nzmcun8ootx60ps4fcmqj65" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]]</text>
      <sha1>0lafq6d1nzmcun8ootx60ps4fcmqj65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී හිමි</title>
    <ns>1</ns>
    <id>197037</id>
    <redirect title="සාකච්ඡාව:කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි" />
    <revision>
      <id>800826</id>
      <timestamp>2026-10-02T06:22:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>KSLwiki24 විසින් [[සාකච්ඡාව:කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්තී හිමි]] සිට [[සාකච්ඡාව:කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී</comment>
      <origin>800826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145" sha1="btf8egphl6jxy0vl7dqw04blpsjpgek" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සාකච්ඡාව:කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති හිමි]]</text>
      <sha1>btf8egphl6jxy0vl7dqw04blpsjpgek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:රාමායණය සංචාරක මංපෙත</title>
    <ns>1</ns>
    <id>197038</id>
    <revision>
      <id>800840</id>
      <timestamp>2026-10-02T08:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ප්‍රස්ථාර සම්බන්ධව */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>800840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="553" sha1="m931h2xyqajro4caxt1lwbjyscns9lo" xml:space="preserve">== ප්‍රස්ථාර සම්බන්ධව ==
ප්‍රස්ථාර සම්බන්ධ කේතයන් යොදන විට තාක්ෂණික දෝෂයක් ලෙස පෙන්වන්නේ ඇයි...?


[[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 08:03, 2 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>m931h2xyqajro4caxt1lwbjyscns9lo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800841</id>
      <parentid>800840</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ප්‍රස්ථාර සම්බන්ධව */ Reply</comment>
      <origin>800841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="895" sha1="fftyjs39baguu1j7g63bn42rz9iu0yx" xml:space="preserve">== ප්‍රස්ථාර සම්බන්ධව ==
ප්‍රස්ථාර සම්බන්ධ කේතයන් යොදන විට තාක්ෂණික දෝෂයක් ලෙස පෙන්වන්නේ ඇයි...?


[[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 08:03, 2 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 08:04, 2 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>fftyjs39baguu1j7g63bn42rz9iu0yx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800849</id>
      <parentid>800841</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>/* ප්‍රස්ථාර සම්බන්ධව */ Reply</comment>
      <origin>800849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1163" sha1="k3fzmnjk5jprv499lvg7cium6pr89f2" xml:space="preserve">== ප්‍රස්ථාර සම්බන්ධව ==
ප්‍රස්ථාර සම්බන්ධ කේතයන් යොදන විට තාක්ෂණික දෝෂයක් ලෙස පෙන්වන්නේ ඇයි...?


[[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 08:03, 2 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී)

:@[[පරිශීලක:Lee|Lee]] [[User:KSLwiki24|&lt;span style=&quot;font-family:monospace;font-weight:700;text-transform:uppercase;letter-spacing:1px;color:#ff0033&quot;&gt;KSL&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#00ccff&quot;&gt;wiki&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#ffcc00&quot;&gt;24&lt;/span&gt;]] [[User talk:KSLwiki24|💬]] 08:04, 2 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී)
::මට මතක හැටියට security issue එකක් නිසා මේ functionality එක අවහිර කර තිබෙනවා නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 10:44, 2 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>k3fzmnjk5jprv499lvg7cium6pr89f2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>එස්.ඩී. බණ්ඩාරනායක</title>
    <ns>0</ns>
    <id>197039</id>
    <revision>
      <id>800848</id>
      <timestamp>2026-10-02T10:10:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sathiamanai</username>
        <id>81252</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1348310778|S. D. Bandaranayake]]&quot;</comment>
      <origin>800848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3435" sha1="1um6l279iqeb3fxgm9ik78caxe0ge2w" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි|honorific_prefix=[[The Honourable|Hon.]]|name=එස්. ඩී. බණ්ඩාරනායක|honorific_suffix=|image=|office=|order=|president=|constituency_MP=[[ගම්පහ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය (1947–1989)|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]]|parliament=Ceylon|predecessor=[[P. P. Jayawardena]]|successor=ඒ. ටී. බස්නායක|term_start=1952|term_end=1970|office2=[[ගම්පහ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය (1947–1989)|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය]]|order2=|majority2=|parliament2=ශ්‍රී ලංකා|predecessor2=ඒ. ටී. බස්නායක|successor2=seat abolished|term_start2=1977|term_end2=1989|office3=|order3=|predecessor3=|successor3=|term_start3=|term_end3=|constituency_MP4=|parliament4=Sri Lanka|majority4=|predecessor4=|successor4=|term_start4=|term_end4=|constituency_MP5=|parliament5=|majority5=|predecessor5=|successor5=|term_start5=|term_end5=|birth_date={{birth date|df=yes|1917|12|1}}|birth_place=Matara, Ceylon|death_date={{death date and age|df=yes|2014|6|3|1917|12|1}}|death_place=|spouse=Dorin Dias Bandaranaike|party=[[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]]|relations=|children=3, ඇතුළුව [[පණ්ඩු බණ්ඩාරනායක]]|alma_mater=|occupation=|profession=|signature=|website=|footnotes=}}

'''සැමුවෙල් ඩයස් බණ්ඩාරනායක''' (1 දෙසැම්බර් 1917 - 3 ජූනි 2014) [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] [[සමාජවාදය|සමාජවාදී]] දේශපාලනඥයෙකු සහ ගම්පහ නියෝජනය කරන [[ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව|පාර්ලිමේන්තු]] මන්ත්‍රීවරයෙකු විය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Hon. Bandaranayake, Samuel Dias, M.P. |url=https://www.parliament.lk/members-of-parliament/directory-of-members/viewMember/2103/ |access-date=16 September 2020 |website=Directory of Past members |publisher=[[Parliament of Sri Lanka]]}}&lt;/ref&gt;

== පවුල ==


ඔහුගේ පුත් [[පාන්දු බණ්ඩාරනායක]], 1994 සහ 2009 අතර කාලය තුළ [[ගම්පහ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ]] නියෝජනය කළ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jeyaraj |first1=D.B.S. |date=14 June 2014 |title=Former Gampaha MP S.D. Bandaranayake the Colourful Maverick Known as &quot;Imbulgoda Veeraya&quot; Passes Away at 97 Years of Age |url=http://dbsjeyaraj.com/dbsj/archives/30424 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027175649/http://dbsjeyaraj.com/dbsj/archives/30424 |archive-date=27 October 2020 |access-date=15 September 2020}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:2014 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1917 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෝ]]</text>
      <sha1>1um6l279iqeb3fxgm9ik78caxe0ge2w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>800850</id>
      <parentid>800848</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T11:13:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sathiamanai</username>
        <id>81252</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Updated</comment>
      <origin>800850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21781" sha1="pwrrbfi6xx6nvl0u1ij0969unmg0q5j" xml:space="preserve">{{Short description|ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක් (1917–2014)}}

{{Infobox officeholder
| honorific_prefix   = [[ගරු]]
| name               = එස්. ඩී. බණ්ඩාරනායක
| honorific_suffix   = පා.ම.
| image              = 
| office             = [[ගම්පහ මැතිවරණ කොට්ඨාසය (1947–1989)|ගම්පහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී]]
| parliament         = ලංකා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය
| predecessor        = [[පී. පී. ජයවර්ධන]]
| successor          = ඒ. ටී. බස්නායක
| term_start         = 1952
| term_end           = 1970
| office2            = [[ගම්පහ මැතිවරණ කොට්ඨාසය (1947–1989)|ගම්පහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී]]
| parliament2        = ශ්‍රී ලංකා ජාතික රාජ්‍ය සභාව / පාර්ලිමේන්තුව
| predecessor2       = ඒ. ටී. බස්නායක
| successor2         = ආසනය අහෝසි කරන ලදී
| term_start2        = 1977
| term_end2          = 1989
| birth_date         = {{birth date|df=yes|1917|12|1}}
| birth_place        = [[මාතර]], ලංකාව
| death_date         = {{death date and age|df=yes|2014|6|3|1917|12|1}}
| death_place        = [[කොළඹ]], ශ්‍රී ලංකාව
| spouse             = ඩොරින් ඩයස් බණ්ඩාරනායක
| party              = [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]]
| otherparty         = [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (පීකිං පිල)]] (තථ්‍ය වශයෙන්; 1965–1970)&lt;br&gt;ස්වාධීන (1970)

| children           = [[පණ්ඩු බණ්ඩාරනායක]] ඇතුළු 3 දෙනෙක්
| alma_mater         = [[ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය, ගල්කිස්ස]]&lt;br&gt;ට්‍රැවන්කෝර් විශ්වවිද්‍යාලය (ඉන්දියාව)
| occupation         = දේශපාලනඥ, කෘෂිකාර්මික
}}

'''සැමුවෙල් ඩයස් බණ්ඩාරනායක''' (1917 දෙසැම්බර් 1 – 2014 ජුනි 3), හෙවත් '''එස්. ඩී. බණ්ඩාරනායක''' (ජනප්‍රිය නාමය: ''ඉඹුල්ගොඩ වීරයා''), යනු ප්‍රකට සමාජවාදී දේශපාලනඥයෙකු සහ [[ගම්පහ මැතිවරණ කොට්ඨාසය (1947–1989)|ගම්පහ ආසනය]] දිගු කලක් නියෝජනය කළ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.parliament.lk/si/members-of-parliament/directory-of-members/viewMember/2103/ |title=ගරු බණ්ඩාරනායක, සැමුවෙල් ඩයස්, පා.ම. |work=මන්ත්‍රීවරුන් පිළිබඳ නාමාවලිය |publisher=[[ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව]] |access-date=16 සැප්තැම්බර් 2020}}&lt;/ref&gt;

මුලදී [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය|ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙන්]] (ශ්‍රීලනිප) පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ හෙතෙම, දැඩි අධිරාජ්‍ය-විරෝධී ස්ථාවරයක සිටි වාමාංශිකයෙකි. 1960 දශකයේ අගභාගයේදී [[නාගලිංගම් ෂන්මුගදාසන්]] ප්‍රමුඛ [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (පීකිං පිල)]] පාර්ලිමේන්තු හඬ බවට පත් වූ ඔහු, 1966 යාපනයේ ඓතිහාසික කුල-විරෝධී ජනතා අරගලයට සෘජුවම සහාය පළ කළේය. පසුව [[1971 ජවිපෙ කැරැල්ල|1971 අප්‍රේල් කැරැල්ලට]] සම්බන්ධ වීම හේතුවෙන් සිරදඬුවම් විඳි අතර, 1977 සිට 1989 දක්වා නැවතත් ගම්පහ මන්ත්‍රීවරයා ලෙස කටයුතු කළේය.

== මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය ==
සැමුවෙල් ඩයස් බණ්ඩාරනායක උපන්නේ සියනෑ කෝරළයේ ප්‍රභූ පවුලකය. ඔහුගේ පියා කොන්රඩ් පීටර් ඩයස් බණ්ඩාරනායක මුහන්දිරම්වරයා වූ අතර, මව මාතර ඒකනායක මුදලිවරයාගේ දියණිය වූවාය. ඔහුගේ සීයා වූයේ කොන්රඩ් (පීටර්) පේත්‍රස් ඩයස් විජයවර්ධන බණ්ඩාරනායක මහා මුදලිවරයාය. ඔහු හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය [[එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක]] මහතාගේ ඥාති සහෝදරයෙකි.

හෙතෙම [[ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය, ගල්කිස්ස|ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන්]] සහ මාතර ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබීය. පසුව ඉන්දියාවේ ට්‍රැවන්කෝර් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් කෘෂිකර්මය හැදෑරීය. ඉන්දියාවේ සිටියදී ඉන්දීය නිදහස් සටනින් පෙළඹුණු ඔහු [[සුභාෂ් චන්ද්‍ර බෝස්]] සහ [[රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර්]] වැනි නායකයන් හමුවිය. දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී ලංකාවට පැමිණි ඔහු, ලංකා කෘෂිකාර්මික බලකායේ කොමදෝරුවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය.&lt;ref name=&quot;dbsj&quot;&gt;{{cite web |last=Jeyaraj |first=D. B. S. |title=Former Gampaha MP S.D. Bandaranayake the Colourful Maverick Known as &quot;Imbulgoda Veeraya&quot; Passes Away at 97 Years of Age |url=http://dbsjeyaraj.com/dbsj/archives/30424 |date=14 ජුනි 2014 |access-date=21 මැයි 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027175649/http://dbsjeyaraj.com/dbsj/archives/30424 |archive-date=27 ඔක්තෝබර් 2020 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== දේශපාලන දිවිය ==

=== මුල් කාලීන පාර්ලිමේන්තු දිවිය සහ ඉඹුල්ගොඩ සිදුවීම (1952–1965) ===
1951 දී ආරම්භ වූ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයට එක්වූ බණ්ඩාරනායක මහතා [[1952 ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1952 මහා මැතිවරණයේදී]] ගම්පහ ආසනයෙන් ප්‍රථම වරට පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය. ඉන්පසු [[1956 ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1956]], [[1960 මාර්තු ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1960 මාර්තු]], [[1960 ජූලි ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1960 ජූලි]] සහ [[1965 ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1965]] යන මැතිවරණවලදී ද අඛණ්ඩව එම ආසනය ජයග්‍රහණය කළේය.&lt;ref name=&quot;dbsj&quot; /&gt;

1957 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී බණ්ඩාරනායක-චෙල්වනායගම් ගිවිසුමට එරෙහිව [[එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] විසින් [[ජේ. ආර්. ජයවර්ධන]] මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් නුවර බලා ආරම්භ කළ පාගමන කොළඹ-නුවර පාරේ ඉඹුල්ගොඩදී පාර හරහා වාඩිවී අවහිර කිරීමට ඔහු කටයුතු කළේය. මෙම සිදුවීම නිසා ඔහු ජනතාව අතර &quot;ඉඹුල්ගොඩ වීරයා&quot; ලෙස ප්‍රකට විය.&lt;ref&gt;{{cite news |title=JR's Kandy march against B-C Pact |url=https://www.ft.lk/columns/JR-s-Kandy-march-against-B-C-Pact/4-724979 |newspaper=Daily FT |date=23 ඔක්තෝබර් 2021 |access-date=27 මැයි 2022}}&lt;/ref&gt;

අධිරාජ්‍ය-විරෝධී ස්ථාවරයක සිටි ඔහු සමාජවාදී රටවල් සමඟ දැඩි සබඳතා පැවැත්වීය. 1963 දෙසැම්බරයේදී [[උතුරු කොරියාව|ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මහජන කොරියානු ජනරජයේ]] නිල වෙළඳ නියෝජිත පිරිස ලංකාවට පැමිණි අවස්ථාවේදී, තේජා ගුණවර්ධන ඇතුළු පිරිස සමඟ එම දූත පිරිස පිළිගැනීමට සහභාගී වූ ප්‍රධාන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා වූයේ ඔහුය.&lt;ref&gt;{{cite news 
|title=ලංකාවට පැමිණි මහජන කොරියානු වෙළඳ ඇමති
|newspaper=තොලිලාලි
|date=14 දෙසැම්බර් 1963 
|page=7
|url= https://noolaham.net/project/280/27946/27946.pdf
|location=කොළඹ 
|language=ta
}}&lt;/ref&gt;

=== ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (පීකිං පිල) පාර්ලිමේන්තු හඬ (1965–1970) ===
[[1965 ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1965 මැතිවරණයෙන්]] පසු, ඩඩ්ලි සේනානායක රජය හමුවේ ශ්‍රීලනිප නායකත්වය ගත් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳව කලකිරුණු බණ්ඩාරනායක මහතා, [[නාගලිංගම් ෂන්මුගදාසන්]] ප්‍රමුඛ මාඕවාදී [[ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාඕවාදී)|ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (පීකිං පිල)]] සමඟ සමීප සබඳතාවක් ගොඩනඟා ගත්තේය. 1965 සිට 1970 දක්වා කාලය තුළ එම පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු නියෝජිතයා ලෙස කටයුතු කළේ ඔහුය.

==== 1966 යාපනයේ කුල-විරෝධී අරගලයට සහාය දැක්වීම ====
1966 ඔක්තෝබර් 21 වන දින පීකිං කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ නායකත්වයෙන් යාපනය අර්ධද්වීපයේ ඓතිහාසික කුල-විරෝධී මහා ජනතා නැගිටීම ආරම්භ විය. ඩඩ්ලි සේනානායක රජය සහ පොලිසිය ඉඩම් හිමි ප්‍රභූන්ට පක්ෂපාතීව මර්දනය දියත් කළ අවස්ථාවේදී, එස්. ඩී. බණ්ඩාරනායක මහතා සෘජුවම යාපනයට පැමිණියේය.&lt;ref name=&quot;valliammai&quot;&gt;{{cite book |last=Subramaniam |first=Valliammai |title=Oru Communist Inaiyar Valvin Santhippukal [කොමියුනිස්ට් යුවළකගේ ජීවිත හමුවීම්] |year=2023|url=https://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%92%E0%AE%B0%E0%AF%81_%E0%AE%95%E0%AE%AE%E0%AF%8D%E0%AE%AF%E0%AF%82%E0%AE%A9%E0%AE%BF%E0%AE%B8%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AF%8D_%E0%AE%87%E0%AE%A3%E0%AF%88%E0%AE%AF%E0%AE%B0%E0%AF%8D_%E0%AE%B5%E0%AE%BE%E0%AE%B4%E0%AF%8D%E0%AE%B5%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D_%E0%AE%9A%E0%AE%A8%E0%AF%8D%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AA%E0%AF%8D%E0%AE%AA%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%8D |location=[[කේ.ඒ. එස් සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය]] |language=ta}}&lt;/ref&gt; 

පක්ෂයේ උතුරු පළාත් ලේකම් [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] සමඟ එක්ව ගම්මාන වෙත ගිය ඔහු, කුල පීඩිත ජනයාට භාවිතය තහනම් කර කම්බි ගසා තිබූ ළිං සහ කෝවිල් පරීක්ෂා කළ අතර, චුන්නාකම් සහ සංගානෙයි ප්‍රදේශවල පොලිස් පහරකෑමට ලක්වූ විපතට පත් පවුල් හමුවිය.&lt;ref name=&quot;valliammai&quot; /&gt; ඉන්පසු පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණි ඔහු, උතුරේ වැඩවසම් කුල ක්‍රමයට එරෙහිව සහ රජයේ පොලිස් මර්දනය හෙළා දකිමින් ආන්දෝලනාත්මක කතා පැවැත්වීය.&lt;ref name=&quot;valliammai&quot; /&gt; 

1969 මැයි 1 දින කොළඹදී පැවති මැයි දින පෙළපාලි තහනම නොතකා, පීකිං කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සහ ලංකා වෘත්තීය සමිති සම්මේලනය (CTUF) මෙහෙයවූ උද්ඝෝෂණයට නායකත්වය දීම හේතුවෙන් ඔහු අත්අඩංගුවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;dbsj&quot; /&gt;

=== 1970 මැතිවරණය සහ 1971 ජවිපෙ කැරැල්ල ===
[[1970 ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1970 මැතිවරණයේදී]] ධනපති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ වර්ජනය කිරීමට පීකිං කොමියුනිස්ට් පක්ෂය තීරණය කළ නමුත්, බණ්ඩාරනායක ඊට එකඟ නොවී විනය කඩකරමින් ගම්පහ ආසනයට ස්වාධීන අපේක්ෂකයෙකු ලෙස තරඟ කළේය. එහිදී ඡන්ද 1,061ක් පමණක් ලබා ගනිමින් ඔහු පරාජයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.slelections.gov.lk/pdf/Results_1970%20GENERAL%20ELECTION.pdf |title=Results of the Parliamentary General Election - 1970 |publisher=මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව |access-date=1 ඔක්තෝබර් 2020}}&lt;/ref&gt;

පක්ෂයෙන් ඉවත්වීමෙන් පසු ඔහු [[රෝහණ විජේවීර]] ප්‍රමුඛ [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ|ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ]] (ජවිපෙ) තරුණ ව්‍යාපාරයට සමීප විය. ඔහු ජවිපෙ &quot;පන්ති පහ&quot; දේශපාලන පන්තිවලට සහභාගී විය.&lt;ref name=&quot;island&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.island.lk/2007/03/27/opinion1.html |title=The 1971 Insurrection and the Criminal Justice Commission |newspaper=The Island |date=27 මාර්තු 2007 |access-date=21 මැයි 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304110954/http://www.island.lk/2007/03/27/opinion1.html |archive-date=4 මාර්තු 2016 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[1971 ජවිපෙ කැරැල්ල|1971 අප්‍රේල් කැරැල්ලෙන්]] පසු සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක රජය විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය කොමිසම (CJC) මගින් විභාග කළ ප්‍රධාන නඩුවේදී (Inquiry No. 1) ඔහු වරදකරු කරනු ලැබූ අතර, වසර දෙකක අත්හිටවූ සිරදඬුවමක් නියම විය.&lt;ref name=&quot;island&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news 
|title=Death of senior SLFP politician S. D. Bandaranayake 
|newspaper=Daily News 
|date=4 ජුනි 2014 
|url=http://www.dailynews.lk/?q=local/death-senior-slfp-politician-s-d-bandaranayake 
|archive-url=https://web.archive.org/web/20140813132728/http://www.dailynews.lk/?q=local%2Fdeath-senior-slfp-politician-s-d-bandaranayake 
|archive-date=13 අගෝස්තු 2014 
|access-date=21 මැයි 2015 
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

=== නැවත පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීම (1977–1989) ===
[[1977 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය|1977 මහා මැතිවරණයේදී]] ශ්‍රීලනිපය රට පුරා දැවැන්ත පරාජයක් ලැබූ අවස්ථාවේදී පවා, බණ්ඩාරනායක මහතා ඡන්ද 28,141ක් ලබා ගනිමින් ගම්පහ ආසනය විශිෂ්ට ලෙස ජයග්‍රහණය කළේය. මුළු රටෙන්ම ශ්‍රීලනිපයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ මන්ත්‍රීවරුන් අටදෙනා අතරින් එක් අයෙකු වූයේ ඔහුය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.slelections.gov.lk/pdf/Results_1977%20GENERAL%20ELECTION.pdf |title=Results of the Parliamentary General Election - 1977 |publisher=මැතිවරණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව |access-date=1 ඔක්තෝබර් 2020}}&lt;/ref&gt;

1978 දී පීකිං කොමියුනිස්ට් පක්ෂය තුළ මතවාදී භේදයක් හටගත් විට, [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්]], සමල් ද සිල්වා සහ [[එස්.කේ. සෙන්තිවේල්]] ප්‍රමුඛ බහුතර කණ්ඩායම පිහිටවූ [[නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පක්ෂය|නව-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මාක්ස්-ලෙනින්වාදී පක්ෂයේ (NDMLP)]] නායකයන් සමඟද ඔහු සමීප සබඳතාවක් පැවැත්වීය.&lt;ref&gt;{{cite book |title=The New-Democratic Marxist-Leninist Party in its 35th Year |publisher=NDMLP |date=2013 |url=https://www.marxists.org/history/erol/sri-lanka/new-democracy/ND49.pdf|location=කොළඹ}}&lt;/ref&gt; 1989 දී සමානුපාතික නියෝජන ක්‍රමය හඳුන්වා දෙන තෙක්ම ඔහු ගම්පහ ආසනයේ මන්ත්‍රීවරයා ලෙස කටයුතු කළේය.&lt;ref name=&quot;dbsj&quot; /&gt;

== පවුල ==
ඔහු විවාහ වී සිටියේ ඩොරින් ඩයස් බණ්ඩාරනායක මහත්මිය සමඟය. ඔහුගේ පුත් [[පණ්ඩු බණ්ඩාරනායක]], 1994 සහ 2010 අතර කාලය තුළ [[ගම්පහ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ]] නියෝජනය කළ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු හා නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයෙකු විය.&lt;ref name=&quot;dbsj&quot; /&gt;

එස්. ඩී. බණ්ඩාරනායක මහතා 2014 ජුනි 3 වන දින කොළඹදී අභාවප්‍රාප්ත විය. මියයන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 96 කි.&lt;ref name=&quot;dbsj&quot; /&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist}}


== ආශ්රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:2014 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1917 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෝ]]</text>
      <sha1>pwrrbfi6xx6nvl0u1ij0969unmg0q5j</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>