විකිපීඩියා siwiki https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter මාධ්‍යය විශේෂ සාකච්ඡාව පරිශීලක පරිශීලක සාකච්ඡාව විකිපීඩියා විකිපීඩියා සාකච්ඡාව ගොනුව ගොනුව සාකච්ඡාව මාධ්‍යවිකි මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව සැකිල්ල සැකිලි සාකච්ඡාව උදවු උදවු සාකච්ඡාව ප්‍රවර්ගය ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව ද්වාරය ද්වාරය සාකච්ඡාව MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි 0 7022 801335 801110 2026-10-11T12:10:39Z KSLwiki24 70498 /* ධර්ම අධ්‍යයනය හා ආරණ්‍යගත ජීවිතය */ 801335 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}} {{තොරතුරුකොටුව ආගමික චරිතාපදානය | background = #FFD202 | name = <small>අතිපූජ්‍ය</small> <br>කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද<br><small>අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ</small> | image = [[Image:Ven Kiribathgoda Gnananda Thero.jpg|220px|කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] | caption = කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි | religion = [[බෞද්ධ]] | school = [[ථේරවාද]] | sect = [[අමරපුර නිකාය]] | order = ශ්‍රී කල්යාණිවංශ නිකාය | title = {{bulleted list|අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ නිකායේ හිටපු අනුනායක හිමි|මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ ප්‍රධාන අනුශාසක සහ නිර්මාතෘ}} | birth_date = {{bda|1961|07|01|df=y}} | birth_place = ඊරියවැටිය, [[කිරිබත්ගොඩ]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | nationality = [[සිංහල]] | teacher = [[දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර හිමි|අතිපූජ්‍ය දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර මහා නාහිමි]] සහ පූජ්‍ය. දික්වැල්ලේ පණ්නානන්ද හිමි | initiation = [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] | website = [https://www.mahamevnawa.lk mahamevnawa.lk] }} {{Infobox officeholder | office1 = අතිපූජ්‍ය අනුනායක ස්ථවිර<br>[[අමරපුර නිකාය| අමරපුර ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]] | term_start1 = 2019 අගෝස්තු | term_end1 = 2022 අගෝස්තු | office2 = නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන අනුශාසක<br>[[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය|අමරපුර ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ නිකායික<br> මහමෙව්නාව සංඝ සභාව<br>සහ<br>මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]] | term_start2 = මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය : 1999 - අද දක්වා<br>මහමෙව්නාව සංඝ සභාව : 2006 | term_end2 = අද දක්වා | office3 = නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන අනුශාසක<br>[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] | term_start3 = 2012 සැප්තැම්බර් | term_end3 = අද දක්වා | office4 = බුද්ධගයා ජාත්‍යන්තර ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන සමුළුවෙහි ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම් ප්‍රධානී | term_start4 = 2008 | term_end4 = 2010 }} '''කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි''' (උපත 1961 ජූලි 1) ශ්‍රී ලාංකික [[ථේරවාද බුද්ධාගම|ථේරවාදී බෞද්ධ]] භික්ෂුවක් වන අතර [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ]] නිර්මාතෘවරයා වේ.එසේම උන්වහන්සේ [[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ]] අනුනායක හිමියන් ලෙස ද කලක් කටයුතු කළ හිමිනමකි. උන්වහන්සේ බුද්ධ දේශනා සිංහල භාෂාවෙන් සරලව ඉදිරිපත් කිරීම, [[පාලි]] [[ත්‍රිපිටකය|ත්‍රිපිටකයේ]] සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහලට පරිවර්තනය කිරීම, ධර්ම ග්‍රන්ථ රචනා කිරීම සහ භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වීම ඇතුළු ආගමික කටයුතුවල නිරත වී ඇත.<ref>{{cite web |title=අප ගැන |url=https://mahamevnawa.lk/about-us/ |website=මහමෙව්නාව භාවනා අසපු |access-date=2026-10-03}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://mahamevnawa.org/founder/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> 1999 අගෝස්තු මාසයේදී [[පොල්ගහවෙල]] වඩුවාව ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]] ආරම්භ කිරීමෙන් පසුව, දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සහ ධර්ම වැඩසටහන් පැවැත්වීමට උන්වහන්සේ කටයුතු කර ඇත. මහමෙව්නාව ආශ්‍රිතව ශ්‍රී ලංකාවේ මෙන්ම විදේශයන්හිද භික්ෂු ආරාම හා ධර්ම මධ්‍යස්ථාන ව්‍යාප්ත වී ඇති අතර, එමගින් බෞද්ධ ධර්මය පිළිබඳ අධ්‍යයනය සහ භාවනා පුහුණුව සඳහා අවස්ථා සපයනු ලැබේ.උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය භික්ෂු 1000 කට ආසන්න වන අතර එය දකුණු ආසියාවේ ඕනෑම ථේරවාද බෞද්ධ භික්ෂුවක් යටතේ සිටින වැඩිම ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව ද වේ.<ref>{{cite web |title=Starting of the Monastery |url=https://mahamevnawa.org/about-us/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> උන්වහන්සේගේ ධර්ම සේවයේ ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස සරල සිංහල භාෂාවට [[සුත්‍ර පිටකය|සුත්‍ර පිටකයේ]] දේශනා පරිවර්තනය කිරීම සහ ඒවා සාමාන්‍ය පාඨකයන්ට පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැකි ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කිරීම දැක්විය හැකිය. එමෙන්ම බුද්ධ දේශනා පදනම් කරගත් ග්‍රන්ථ රැසක් රචනා කර ඇති අතර, ධර්ම දේශනා, වන්දනා වැඩසටහන් සහ වෙනත් මාධ්‍ය ඔස්සේ බුද්ධ ධර්මය ප්‍රචාරය කිරීමට ද විශාල ලෙස දායක වී ඇත.<ref>{{cite web |title=Propagation of Dhamma |url=https://mahamevnawa.org/about-us/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref><ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://mahamevnawa.org/founder/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> ==මුල් ජීවිතය== කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි 1961 ජූලි 1 දින [[කිරිබත්ගොඩ]] ඉරියවැටිය ප්‍රදේශයේදී ක්‍රිස්ටි කබ්රාල් සහ වයලට් පෙරේරා යන දෙපළට දාව උපත ලැබීය. උන්වහන්සේ උපත ලබන විට පවුල [[රෝමානු කතෝලික]] ආගමට අයත්ව සිටි අතර, උන්වහන්සේ උපත ලබා මාස හයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු පවුලේ සාමාජිකයන් [[බුද්ධාගම]] වැළඳගෙන ඇත. එතැන් සිට උන්වහන්සේ බෞද්ධ පරිසරයක හැදී වැඩුණු අතර, කුඩා අවධියේ සිටම බෞද්ධ ආගමික ඉගැන්වීම් හා වත්පිළිවෙත් ඇසුරට පත්විය.<ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://www.mahamevnawa.us/home/about/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref><ref>{{cite web |title=The Spiritual Journey of Most Ven. Kiribathgoda Gnānānanda Thero |url=https://dhammawoodmeditation.org/the-spiritual-journey/ |website=Dhammawood Meditation Center |access-date=2026-10-03}}</ref> උන්වහන්සේගේ පවුලේ ආගමික පසුබිම වෙනස් වීමත් සමඟ බෞද්ධ ජීවන රටාව කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වූ අතර, පවුලේ ජීවනෝපායද බෞද්ධ ආචාරධර්මවලට අනුකූල වන පරිදි වෙනස් කළ බව සඳහන් වේ. කුඩා අවධියේ සිට ලැබුණු මෙම බෞද්ධ පරිසරය පසුකාලීනව උන්වහන්සේගේ ආගමික ජීවිතයට බලපෑ පසුබිමක් ලෙස දැක්වේ.<ref>{{cite web |title=Most Venerable Kiribathgoda Gnānānanda Thero |url=https://mahamevnawaimc.org/founder_dev.html |website=Mahamevnawa International Meditation Centre |access-date=2026-10-03}}</ref> ==පැවිදි දිවිය== වයස අවුරුදු 17 දී, 1979 මාර්තු 26 දින [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේදී]] කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූහ. එවකට [[අමරපුර ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය|ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ මහා නිකායේ]] මහානායක සහ සේරුවිල මංගල රාජමහා විහාරයේ විහාරාධිපතිව වැඩ සිටි අතිපූජ්‍ය දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර හිමියන්ගේ ආචාර්යත්වය යටතේ පැවිදි වූ අතර, දීක්වැල්ලේ පඤ්ඤානන්ද හිමියන්ද උන්වහන්සේගේ පැවිදි දිවියේ ආචාර්යවරයෙකු ලෙස සඳහන් වේ.<ref>{{cite web |title=මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘවරයාණෝ |url=https://mahamevnawa.lk/founder-of-mahamevnawa/ |website=මහමෙව්නාව භාවනා අසපු |access-date=2026-10-03 }}</ref><ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://www.mahamevnawa.ca/our-founder.html |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03 }}</ref> පැවිදි වීමෙන් අනතුරුව උන්වහන්සේ සාම්ප්‍රදායික ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂු අධ්‍යාපනය ලබාගත් අතර, බෞද්ධ ධර්මය, විනය සහ පාලි භාෂාව ඇතුළු විෂයයන් පිළිබඳ අධ්‍යයනයෙහි නිරත වූහ. ඉන් අනතුරුව [[ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය|ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයට]] ඇතුළත්ව සිංහල ගෞරව උපාධිය හැදෑරීමට කටයුතු කළහ.<ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://www.mahamevnawa.ca/our-founder.html |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03 }}</ref> ===ධර්ම අධ්‍යයනය හා ආරණ්‍යගත ජීවිතය=== විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටියදී පාලි ත්‍රිපිටකයේ අන්තර්ගත බුද්ධ දේශනා සමඟ වැඩි වශයෙන් සම්බන්ධ වීමට අවස්ථාව ලැබීමෙන් පසු, ධර්මය පිළිබඳ ගැඹුරු අධ්‍යයනයක් සහ ප්‍රායෝගික භාවනාවක් කෙරෙහි උන්වහන්සේගේ අවධානය යොමු විය. විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයෙන් තමන් අපේක්ෂා කළ අරමුණු සාක්ෂාත් කරගත නොහැකි බව අවබෝධ කරගැනීමෙන් පසු එම අධ්‍යාපන කටයුතු අත්හැර ධර්මය ප්‍රායෝගිකව අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා භාවනා මධ්‍යස්ථාන සහ ආරණ්‍ය සේනාසන ආශ්‍රය කිරීමට යොමු වූහ.<ref>{{cite web |title=Home Page – Our Founder / About Mahamevnawa |url=https://www.mahamevnawa.us/home/about/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03 }}</ref><ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://www.mahamevnawa.ca/our-founder.html |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03 }}</ref> පසුව වසර ගණනාවක් පුරා ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ආරණ්‍ය හා භාවනා මධ්‍යස්ථාන ආශ්‍රය කරමින් භාවනා පුහුණුවේ සහ ධර්ම අධ්‍යයනයේ නිරත වූහ. පාලි ත්‍රිපිටකය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයනය කරමින් බුද්ධ දේශනා ගැඹුරින් අවබෝධ කරගැනීමට උත්සාහ කළ උන්වහන්සේගේ මෙම කාලපරිච්ඡේදය ධර්මය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනය හා භාවනා පුහුණුව එකට සම්බන්ධ වූ අවධියක් විය.<ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://www.mahamevnawa.us/home/about/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03 }}</ref> ධර්ම අධ්‍යයනයේදී පාලි ත්‍රිපිටකයට විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ උන්වහන්සේ, එහි අන්තර්ගත බුද්ධ දේශනා සාමාන්‍ය ජනතාවට අවබෝධ කරගත හැකි ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමේ අවශ්‍යතාව පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළහ. මෙම කාලය තුළ පාලි ත්‍රිපිටකය අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ලද දැනුම සහ විවිධ භාවනා මධ්‍යස්ථාන හා ආරණ්‍යවල ගත කළ ජීවිතයෙන් ලද අත්දැකීම් පසුකාලීනව උන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනා සහ ධර්ම ප්‍රචාරණ කටයුතු සඳහා පදනමක් විය.<ref>{{cite web |title=Most Venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero |url=https://mahamevnawaimc.org/founder_dev.html |website=Mahamevnawa International Meditation Centre |access-date=2026-10-03 }}</ref> උන්වහන්සේගේ ආරණ්‍යගත ජීවිතය ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් සීමා නොවූ අතර, [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] [[හිමාලය]] ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවලද වැඩ වාසය කරමින් භාවනා පුහුණුවේ හා ධර්ම අධ්‍යයනයේ නිරත වූහ. එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ [[ශ්‍රී පාදය|ශ්‍රී පාද]] ප්‍රදේශයේ වනාන්තර ආශ්‍රිතවද කාලයක් ගත කරමින් ආරණ්‍යගත ජීවිතය සහ භාවනා පුහුණුව අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන ගියහ.<ref>{{cite web |title=Home Page – Our Founder / About Mahamevnawa |url=https://www.mahamevnawa.us/home/about/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03 }}</ref><ref>{{cite web |title=Most Ven. Kiribathgoda Gnānānanda Thero |url=https://dhammawoodmeditation.org/most-ven-kiribathgoda-gnanananda-thero/ |website=Dhammawood Meditation Center |access-date=2026-10-03 }}</ref> පාලි ත්‍රිපිටකය පිළිබඳ දීර්ඝකාලීන අධ්‍යයනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආරණ්‍යගත ජීවිතය තුළින් ලද අත්දැකීම් සමඟ උන්වහන්සේ පසුව ධර්ම දේශනා කිරීම හා බුද්ධ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාව අතරට ගෙන යාමට වැඩි වශයෙන් යොමු වූහ. එම කටයුතු ක්‍රමයෙන් සංවිධානාත්මක ධර්ම සේවාවක් බවට පත්වෙමින්, 1999 වසරේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ආරම්භ කිරීමට පසුබිම සකස් විය.<ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://www.mahamevnawa.ca/our-founder.html |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03 }}</ref> ===වකුගඩු පරිත්‍යාගය=== මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය ආරම්භ කිරීමට පෙර කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් වකුගඩු රෝගයකින් පෙළුණු කාන්තාවකට සිය වකුගඩුවක් පරිත්‍යාග කර තිබේ.පසුකාලීනව උන්වහන්සේව හමු වීමට පැමිණි ලෝක ප්‍රසිද්ධ BBC ඉංග්‍රීසී මාධ්‍ය ජාලය ද මෙම සිදුවීම වාර්තා කර තිබූ අතර එහිදී උන්වහන්සේ BBC වෙත අදහස් දක්වා තිබුණේ පරිත්‍යාගය බෞද්ධ ඉගැන්වීම්වල එන දාන සංකල්පය හා සම්බන්ධ වන බවත්,බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පෙර ආත්මයන් පිළිබඳ ජාතක කථාවල ඇතුළත් ශරීර අවයව පවා පරිත්‍යාග කිරීමේ ආදර්ශ, අන්‍යයන් වෙනුවෙන් පරිත්‍යාග කිරීමට බෞද්ධයන් තුළ පෙළඹවීමක් ඇති කරන බවයි.<ref>{{cite web |title=Would you donate a kidney to a stranger? |url=https://www.bbc.com/news/magazine-35410148 |website=BBC News}}</ref> ==මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු ඇරඹීම== ===මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය ආරම්භ කිරීම=== 1999 අගෝස්තු මාසයේදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් [[පොල්ගහවෙල]] වඩුවාව ප්‍රදේශයේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ආරම්භ කරන ලදී. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනා පාලි ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් අධ්‍යයනය කිරීම, ඒවා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කිරීම සහ භාවනා පුහුණුව සඳහා අවස්ථා සැලසීම එහි ප්‍රධාන අරමුණු අතර විය. මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් පසුව උන්වහන්සේ දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සහ භාවනා වැඩසටහන් පවත්වමින් එම ධර්ම සේවාව පුළුල් කළහ.<ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://mahamevnawa.org/founder/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> මහමෙව්නාව ආරම්භයේදී ධර්මය අධ්‍යයනය කිරීම සහ භාවනා කිරීම සඳහා භික්ෂූන් වහන්සේලාට හා ගිහි පිරිස්වලට සුදුසු පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමටද කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් අවධානය යොමු කළහ. පසුව උන්වහන්සේගේ මූලිකත්වයෙන් මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භික්ෂු සංවිධාන ව්‍යුහයක් වර්ධනය වූ අතර, මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව සහ මහමෙව්නාව බෞද්ධ භික්ෂු සංවිධානය ඒ ආශ්‍රිතව ගොඩනැගුණි.<ref>{{cite web |title=Most Venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero |url=https://mahamevnawaimc.org/founder_dev.html |website=Mahamevnawa International Meditation Centre |access-date=2026-10-03}}</ref> ===මුල් කාලයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු=== මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් පසු කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට වැඩම කරමින් බුද්ධ දේශනා පිළිබඳ ධර්ම දේශනා සහ භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වූහ. උන්වහන්සේගේ දේශනාවලදී පාලි ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර දේශනා සිංහල භාෂාවෙන් සරලව පැහැදිලි කිරීම කෙරෙහි විශේෂ අවධානය යොමු කළ අතර, එමඟින් බුද්ධ දේශනා සාමාන්‍ය ජනතාව අතරට ගෙන යාමට කටයුතු කළහ.<ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://mahamevnawa.org/founder/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භාවනා මධ්‍යස්ථාන සහ අසපු සංචිතයද වර්ධනය විය. භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම, ගිහි පිරිස් සඳහා භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වීම සහ දිවයිනේ විවිධ ස්ථානවල ධර්ම වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීම එම ව්‍යාප්තියේ කොටස් බවට පත්විය.<ref>{{cite web |title=About Mahamevnawa |url=https://mahamevnawa.org/about-us/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> ===මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව=== මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ එයට අනුබද්ධ භික්ෂු පිරිස සංවිධානය කිරීම සඳහා මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව ගොඩනැගීමට කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් මූලිකත්වය ගත්හ. එම සංවිධාන ව්‍යුහය යටතේ මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භික්ෂූන් වහන්සේලා ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා සම්බන්ධ වූහ.<ref>{{cite web |title=Most Venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero |url=https://mahamevnawaimc.org/founder_dev.html |website=Mahamevnawa International Meditation Centre |access-date=2026-10-03}}</ref> කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භික්ෂූන් වහන්සේලා දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සහ භාවනා වැඩසටහන් පැවැත්වීමට යොමු වූහ. පසුව එම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටතද ව්‍යාප්ත වූ අතර, විදේශ රටවල මහමෙව්නාව භාවනා මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම හරහා ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු ජාත්‍යන්තර මට්ටමටද ගෙන යන ලදී.<ref>{{cite web |title=About Mahamevnawa |url=https://mahamevnawa.org/about-us/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> ===මුද්‍රිත මාධ්‍ය හා ග්‍රන්ථ රචනය=== කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතුවල ප්‍රධාන අංගයක් වූයේ බුද්ධ දේශනා ඇසුරින් ග්‍රන්ථ රචනා කිරීම සහ පාලි ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ඉදිරිපත් කිරීමයි. උන්වහන්සේ විසින් බුද්ධ දේශනා පදනම් කරගත් ග්‍රන්ථ විශාල සංඛ්‍යාවක් රචනා කර ඇති අතර, මහමෙව්නාව මගින් ඒවා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. උන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනා ඇසුරින්ද ග්‍රන්ථ විශාල සංඛ්‍යාවක් පසුව ප්‍රකාශයට පත් විය.<ref>{{cite web |title=About Mahamevnawa |url=https://mahamevnawa.org/about-us/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> පාලි සූත්‍ර පිටකයේ දේශනා සිංහල පාඨකයන්ට පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැකි ආකාරයෙන් පරිවර්තනය කිරීමද උන්වහන්සේගේ ධර්ම සේවාවේ ප්‍රධාන අංගයක් විය. මෙම කටයුතු සමඟ ධර්ම දේශනා අඩංගු ශ්‍රව්‍ය පටි, සීඩී සහ වෙනත් ප්‍රකාශනද ජනතාව අතරට ගෙන යන ලදී. මහමෙව්නාවට සම්බන්ධ ''මහාමේඝ'' ප්‍රකාශනයද ධර්ම කරුණු පුළුල් පාඨක පිරිසක් වෙත ගෙන යාම සඳහා භාවිත විය.<ref>{{cite web |title=Information Practices of the Buddhist Temple Mahamewnawa Asapuwa |url=https://opus.lib.uts.edu.au/bitstream/10453/159784/2/02whole.pdf |website=University of Technology Sydney |access-date=2026-10-03}}</ref> ===රූපවාහිනී හා විද්‍යුත් මාධ්‍ය ධර්ම ප්‍රචාරය=== කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් ධර්ම ප්‍රචාරය මුද්‍රිත ග්‍රන්ථවලට පමණක් සීමා නොකර රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය වෙතද ව්‍යාප්ත කළහ. 2012 ජනවාරි 19 දින සිට ''නමෝ බුද්ධාය'' ධර්ම සාකච්ඡා මාලාව TNL රූපවාහිනිය ඔස්සේ විකාශය වීම ආරම්භ වූ අතර, එහිදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් බෞද්ධ ධර්මය සම්බන්ධ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ලබාදෙමින් ධර්ම කරුණු සාකච්ඡා කළහ. එම වැඩසටහන් මාලාවේ සාකච්ඡා 54ක් විකාශය වූ අතර අවසාන සාකච්ඡා 18 මහමෙව්නාවට අයත් ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ඔස්සේ විකාශය විය.<ref>{{cite web |title=නමෝ බුද්ධාය |url=https://mahamevnawa.lk/namo-buddhaya-dhamma-discussion/ |website=මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව |access-date=2026-10-03}}</ref> ===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය=== 2012 වසරේදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරමින් බුද්ධ ධර්මය රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය ඔස්සේ ජනතාව වෙත ගෙන යාම තවදුරටත් පුළුල් කරන ලදී. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය මගින් ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, භාවනා වැඩසටහන් සහ වෙනත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කිරීම සිදු කෙරේ. එම මාධ්‍ය ජාලය හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ පමණක් නොව විදේශගත ශ්‍රී ලාංකිකයන් වෙතද ධර්ම වැඩසටහන් ලබාදීමට කටයුතු කර ඇත.<ref>{{cite web |title=About us |url=https://www.shraddha.lk/about-us/ |website=ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය |access-date=2026-10-03}}</ref> ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය සමඟ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සජීවී ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් ප්‍රචාරය කිරීමද සිදු විය. මේ ආකාරයෙන් කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් ආරම්භ කළ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදය සාම්ප්‍රදායික විහාරස්ථාන හා ධර්ම ශාලාවලින් ඔබ්බට රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ ඩිජිටල් මාධ්‍ය වෙතද ව්‍යාප්ත කරන ලදී.<ref>{{cite web |title=About us |url=https://www.shraddha.lk/about-us/ |website=ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය |access-date=2026-10-03}}</ref> ===විශාල පිරිසක් සහභාගී වූ ධර්ම හා වන්දනා වැඩසටහන්=== කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් සංවිධානය කළ සහ මෙහෙයවූ ධර්ම දේශනා, ශීල-භාවනා වැඩසටහන් සහ වන්දනා වැඩසටහන් සඳහා විශාල ජන සහභාගීත්වයක් ඇති විය. අනුරාධපුර [[ශ්‍රී රුවන්වැලි මහා සෑය|රුවන්වැලි මහා සෑය]] ආශ්‍රිතව පැවැත්වූ වන්දනා හා ධර්ම වැඩසටහන්, සෝමාවතී මහා සෑය ආශ්‍රිත වැඩසටහන් සහ [[පොළොන්නරුව]] රන්කොත් වෙහෙර ආශ්‍රිත වන්දනා වැඩසටහන් ඒ අතරට ඇතුළත් වේ.<ref>{{cite web |title=Who We Are - Great Worshiping Ceremonies |url=https://mahamevnawaadelaide.org/who-we-are/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery of Adelaide |access-date=2026-10-03}}</ref> 2008 වසරේ අනුරාධපුර ස්වර්ණමාලි මහා සෑය ආශ්‍රිතව කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් මෙහෙයවන ලද විශේෂ වන්දනා හා ධර්ම දේශනා වැඩසටහනකට විශාල බැතිමතුන් පිරිසක් සහභාගී වූ බව මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත වාර්තා සඳහන් කරයි. එම වැඩසටහන් මාලාවෙන් පසුවද සෝමාවතී මහා සෑය සහ රන්කොත් වෙහෙර ආශ්‍රිතව විශාල පිරිසක් සහභාගී වූ වන්දනා වැඩසටහන් පැවැත්විණි.<ref>{{cite web |title=Who We Are - Great Worshiping Ceremonies |url=https://mahamevnawaadelaide.org/who-we-are/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery of Adelaide |access-date=2026-10-03}}</ref> ===මහමෙව්නාවේ පළමු උපසම්පදා උත්සවය=== මහමෙව්නාව ආශ්‍රිතව භික්ෂු සංඝයාගේ සංවිධානය වර්ධනය වීමෙන් පසු, භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා උපසම්පදා ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළක්ද ක්‍රියාත්මක විය. මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පළමු උපසම්පදා උත්සවය 2004 වසරේ [[ගෝතම තපෝවනය]] ආශ්‍රිතව පැවැත්වූ අතර, එම අවස්ථාවට කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් සහභාගී වූහ.<ref>{{cite news |title=Ven. Ajahn Sumedho Dhamma sermon on December 12 in Kaduwela |url=https://www.dailymirror.lk/news-features/Ven-Ajahn-Sumedho-Dhamma-sermon-on-December-in-Kaduwela/131-141911 |work=Daily Mirror |date=2017-12-11 |access-date=2026-10-03}}</ref> එම පළමු උපසම්පදා උත්සවයට [[අජාන් සුමේධෝ]] හිමියන් ද සහභාගී වූහ. ථේරවාදී භාවනා සම්ප්‍රදායේ ප්‍රකට භික්ෂුවක වූ අජාන් සුමේධෝ හිමියන් සහ කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් අතර පැවති සම්බන්ධතාවය මෙම අවස්ථාවෙන්ද පැහැදිලි වේ. පසුව අජාන් සුමේධෝ හිමියන් මහමෙව්නාව කඩුවෙල භාවනා අසපුවේදී ධර්ම දේශනයක් සහ ධර්ම සාකච්ඡාවක්ද පවත්වා ඇත.<ref>{{cite news |title=Ven. Ajahn Sumedho Dhamma sermon on December 12 in Kaduwela |url=https://www.dailymirror.lk/news-features/Ven-Monk-firmly-extolls-the-virtues-of-the-dhamma/131-141911 |work=Daily Mirror |date=2017-12-11 |access-date=2026-10-03}}</ref> ===ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතුවල ව්‍යාප්තිය=== කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ආරම්භ වූ මහමෙව්නාව ධර්ම සේවාව කාලයත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ප්‍රදේශවලටත් විදේශ රටවලටත් ව්‍යාප්ත විය. මහමෙව්නාව ආශ්‍රිත භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් විවිධ ප්‍රදේශවල භාවනා වැඩසටහන් සහ ධර්ම දේශනා පවත්වාගෙන යාමට කටයුතු කළ අතර, විදේශ රටවලද මහමෙව්නාව මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම සිදු විය.<ref>{{cite web |title=About Mahamevnawa |url=https://mahamevnawa.org/about-us/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> මෙලෙස මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය, මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව, ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන, ධර්ම දේශනා, වන්දනා හා භාවනා වැඩසටහන් සහ ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය යන විවිධ මාධ්‍ය ඔස්සේ කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු ව්‍යාප්ත විය. පාලි ත්‍රිපිටකයේ දේශනා සරල සිංහලෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කිරීම එම කටයුතුවල මූලික ලක්ෂණයක් විය.<ref>{{cite web |title=Our Founder |url=https://mahamevnawa.org/founder/ |website=Mahamevnawa Buddhist Monastery |access-date=2026-10-03}}</ref> ===අනුනායක පදවිය=== 2019 වසරේදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් [[අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී අමරපුර මහා නිකායේ]] විසින් සිදු කරන ලද දේශීය විදේශීය ධර්ම ප්‍රචාරය සහ ථේරවාද බුදුදහමට සිදු කළ අමිල මෙහෙවර හේතුවෙන් උන්වහන්සේ අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ අනුනායක පදවියට පත් කරන ලදී. එම පදවිය [[මහානායක]] පදවියට පසුව එම නිකායේ ඇති ප්‍රධාන තනතුරක් ලෙස සැලකේ.<ref>{{cite web |title=Kiribathgoda Gnanananda Thera |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kiribathgoda_Gnanananda_Thera |website=Wikipedia |access-date=2026-10-03 }}</ref> 2022 මැයි මාසයේදී උන්වහන්සේ එම අනුනායක පදවියෙන් ඉවත් වූ අතර, ඉන් අනතුරුවද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය හා සම්බන්ධ ධර්ම ප්‍රචාරක සහ ශාසනික කටයුතු අඛණ්ඩව සිදු කළහ.<ref>{{cite web |title=Kiribathgoda Gnanananda Thera |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Kiribathgoda_Gnanananda_Thera |website=Wikipedia |access-date=2026-10-03 }}</ref> ==අගය කිරීම් හා ප්‍රතිචාර== කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ආගමික හා ශාසනික කටයුතු සම්බන්ධයෙන් විවිධ භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන් ඇතුළු පුද්ගලයන් විසින් අවස්ථා කිහිපයකදී ප්‍රශංසාත්මක අදහස් පළ කර ඇත. විශේෂයෙන් සිරි ගෞතම සම්බුද්ධ රාජ මාළිගාව ඉදිකිරීම හා ඒ ආශ්‍රිත ආගමික කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ මහානායක හිමිවරුන් කිහිප නමක් උන්වහන්සේගේ මූලිකත්වය සහ සංවිධාන කටයුතු අගය කර ඇත.<ref>{{cite web |title=Sacred Commendations |url=https://sambuddharajamaligawa.lk/testimonials |website=Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa |access-date=2026-10-03 }}</ref> ===මහානායක හිමිවරුන්ගේ ඇගයීම්=== [[රාමඤ්ඤ මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ මහා නිකායේ]] මහානායක අතිපූජ්‍ය වේවැල්දෙණියේ මේධාලංකාර හිමියන්, සිරි ගෞතම සම්බුද්ධ රාජ මාළිගාව ඉදිකිරීම කෙටි කාලයක් තුළ සම්පූර්ණ කිරීම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින්, එය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ සංවිධාන හැකියාව සහ මෙරට හා විදේශයන්හි බැතිමතුන්ගේ කැපවීම පිළිබිඹු කරන බව සඳහන් කළහ.<ref>{{cite web |title=Sacred Commendations |url=https://sambuddharajamaligawa.lk/testimonials |website=Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa |access-date=2026-10-03 }}</ref> {{blockquote|text=“The completion of this incomparable temple, which is bound to provide joy to all devotees, in such a short time is in itself a marvel and a demonstration of the amazing acumen of the venerable Kiribathgoda Gnanananda thero and the greatness of the devotion of devotees here and abroad.” <br> සිංහල පරිවර්තනය: “සියලු බැතිමතුන්ට සතුට ගෙන දීමට නියමිත මෙම අසමසම විහාරය මෙතරම් කෙටි කාලයක් තුළ නිම කිරීමම විස්මයජනක කරුණක් වන අතර, එය අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ විශිෂ්ට සංවිධාන හැකියාවත්, මෙරට සහ විදේශයන්හි බැතිමතුන්ගේ ශ්‍රද්ධාවේ විශාලත්වයත් පෙන්නුම් කරයි.” |author=අතිපූජ්‍ය වේවැල්දෙණියේ මේධාලංකාර හිමි<br>රාමඤ්ඤ නිකායේ 18 වන ශ්‍රීමත් මහානායක<ref>{{cite web |title=Sacred Commendations |url=https://sambuddharajamaligawa.lk/testimonials |website=Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa |access-date=2026-10-03 }}</ref>}} [[අමරපුර මහා සංඝ සභාව|අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ]] තුන්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]යන් වූ කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහානායක හිමියන්, කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ආගමික කටයුතු සහ සිරි ගෞතම සම්බුද්ධ රාජ මාළිගාව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශංසාත්මක අදහස් පළ කර ඇත.<ref>{{cite web |title=Sacred Commendations |url=https://sambuddharajamaligawa.lk/testimonials |website=Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa |access-date=2026-10-03 }}</ref> {{blockquote|text=“In this land of Buddhism his way is an example to others who also aspire to serve.” <br> '''සිංහල පරිවර්තනය:''' “මෙම බෞද්ධ දේශයේ ශාසනයට සේවය කිරීමට අපේක්ෂා කරන අනෙකුත් අයටද උන්වහන්සේගේ ක්‍රියාමාර්ගය ආදර්ශයකි.|author=අතිපූජ්‍ය [[කොටුගොඩ ධම්මාවාස හිමි]] <br>ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ තුන්වන උත්තරීතර මහානායක හිමි}}”<ref>{{cite web |title=Sacred Commendations |url=https://sambuddharajamaligawa.lk/testimonials |website=Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa |access-date=2026-10-03 }}</ref>}} [[අමරපුර මහා සංඝ සභාව|අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]]යන් වූ අතිපූජ්‍ය [[දොඩම්පහළ චන්ද්‍රසිරි හිමි]]යන්, සිරි ගෞතම සම්බුද්ධ රාජ මාළිගාව ඉදිකිරීමේදී කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දැක්වූ මූලිකත්වය සහ දායකත්වය අගය කරමින් අදහස් පළ කර ඇත.එසේම උන්වහන්සේ සමස්ත මහමෙව්නාව සංඝවෙහිම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය ද හොබවනු ලැබීය. <ref>{{cite web |title=Sacred Commendations |url=https://sambuddharajamaligawa.lk/testimonials |website=Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa |access-date=2026-10-03 }}</ref> {{blockquote|text=“Most venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero is the shining light that serves as a beacon to guide and encourage the disciple to realize the dream of constructing the magnificent Gauthama Buddha Palace to celebrate 2600 years since enlightenment.” <br> සිංහල පරිවර්තනය: “2600 වසරක සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය සැමරීම සඳහා අතිවිශිෂ්ට ගෞතම බුද්ධ රාජ මාළිගාව ඉදිකිරීමේ සිහිනය සාක්ෂාත් කරගැනීමට ශ්‍රාවකයන්ට මඟපෙන්වමින් හා දිරිගන්වමින් ආලෝකයක් මෙන් කටයුතු කරන තැනැත්තා අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියෝ වෙති.”|author=අතිපූජ්‍ය [[දොඩම්පහළ චන්ද්‍රසිරි හිමි]]<br>ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සිව්වන උත්තරීතර මහානායක}}<ref>{{cite web |title=Sacred Commendations |url=https://sambuddharajamaligawa.lk/testimonials |website=Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa |access-date=2026-10-03 }}</ref>}} ===රාජ්‍ය නායකයන්ගේ ඇගයීම්=== 2012 වසරේ ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයාව සිටි [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] මහතාද කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ ආගමික හා ශාසනික සේවාව පිළිබඳ ප්‍රශංසාත්මක අදහස් පළ කර ඇත. එහිදී උන්වහන්සේගේ ආගමික සේවාව බුද්ධ ශාසනයේ පැවැත්ම, ආරක්ෂාව සහ පෝෂණය සඳහා යොමු වී ඇති බව සඳහන් කරමින්, සාධාරණ සහ ජනහිතකාමී සමාජයක් ගොඩනැගීම සඳහා උන්වහන්සේ දරන උත්සාහය අගය කර ඇත.<ref>{{cite web |title=Sacred Commendations |url=https://sambuddharajamaligawa.lk/testimonials |website=Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa |access-date=2026-10-03 }}</ref> {{blockquote|text=“The Venerable Kiribathgoda Gnanananda Thero conducts his religious services for the continued sustenance, protection and nurturing of the Sambuddha Sasana with the serene intent of attaining Nibbana. I value very much the Venerable Thero's untiring efforts to build a just and people friendly society.” <br> '''සිංහල පරිවර්තනය:''' “කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් නිර්වාණය සාක්ෂාත් කරගැනීමේ සන්සුන් අරමුණින් සම්බුද්ධ ශාසනයේ අඛණ්ඩ පැවැත්ම, ආරක්ෂාව සහ පෝෂණය සඳහා සිය ආගමික සේවාව සිදු කරයි. සාධාරණ සහ ජනහිතකාමී සමාජයක් ගොඩනැගීම සඳහා උන්වහන්සේ දරන වෙහෙස නොබලා සිදුකරන උත්සාහය මම ඉතා අගය කරමි.”|author=[[මහින්ද රාජපක්ෂ]] මහතා, ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති (2012)}}<ref>{{cite web |title=Sacred Commendations |url=https://sambuddharajamaligawa.lk/testimonials |website=Siri Gautama Sambuddha Raja Maligawa |access-date=2026-10-03 }}</ref> ===පාලි ත්‍රිපිටක සජ්ඣායනා හා ධර්ම අධ්‍යයනය පිළිබඳ ඇගයීම=== 2006 වසරේ [[බුද්ධගයා]]වේ පැවැත්වූ ජාත්‍යන්තර ත්‍රිපිටක සජ්ඣායනා වැඩසටහන සඳහා කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් පාලි සජ්ඣායනා පුහුණුකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර, ශ්‍රී ලංකා, බංග්ලාදේශ, ඉන්දියා සහ නේපාල භික්ෂූන් වහන්සේලාගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක් මෙහෙයවූහ. මාස තුනක වස් කාලයක් තුළ භික්ෂූන් වහන්සේලාට පාලි සජ්ඣායනා පුහුණුව ලබාදුන් බව එම වැඩසටහන පිළිබඳ වාර්තාවේ සඳහන් වේ.<ref>{{cite web |title=Pali Tipitaka Chanting: Oral Tradition of Theravada Buddhism |url=https://ignca.gov.in/PDF_data/IGNCA_buddhagaya_report.pdf |website=Indira Gandhi National Centre for the Arts |access-date=2026-10-03 }}</ref> එම වාර්තාවේ කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් පාලි පිළිබඳ දැනුමක් ඇති භික්ෂුවක ලෙසත්, ජනප්‍රිය හා වැදගත් පාලි සූත්‍ර කිහිපයක් සිංහලට පරිවර්තනය කළ අයෙකු ලෙසත් සඳහන් කර ඇත. එම කටයුතු හේතුවෙන් පාලි සජ්ඣායනා සම්ප්‍රදාය තුළ නව ප්‍රවණතාවක් ඇති වූ බවද එහි සඳහන් වේ.<ref>{{cite web |title=Pali Tipitaka Chanting: Oral Tradition of Theravada Buddhism |url=https://ignca.gov.in/PDF_data/IGNCA_buddhagaya_report.pdf |website=Indira Gandhi National Centre for the Arts |access-date=2026-10-03 }}</ref> {{blockquote|text=“Venerable K. Gnanananda is a Pali scholar of his own credit. He has translated some popular and important Pali suttas into Sinhala. He has composed a few gathas also in Sinhala. Thus he has set a new trend in chanting tradition.” <br> :'''සිංහල පරිවර්තනය:''' “පූජ්‍ය කේ. ඤාණානන්ද හිමියන් ස්වකීය හැකියාවෙන් පාලි පිළිබඳ විද්වතෙකි. උන්වහන්සේ ජනප්‍රිය හා වැදගත් පාලි සූත්‍ර කිහිපයක් සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇත. එමෙන්ම සිංහලෙන් ගාථා කිහිපයක්ද රචනා කර ඇත. ඒ අනුව උන්වහන්සේ සජ්ඣායනා සම්ප්‍රදාය තුළ නව ප්‍රවණතාවක් ඇති කර ඇත.”|author=බුද්ධගයා ත්‍රිපිටක සජ්ඣායනා වැඩසටහන් වාර්තාව<br>ඉන්දිරා ගාන්ධි ජාතික කලා ආයතනය, ඉන්දියාව}}<ref>{{cite web |title=Pali Tipitaka Chanting: Oral Tradition of Theravada Buddhism |url=https://ignca.gov.in/PDF_data/IGNCA_buddhagaya_report.pdf |website=Indira Gandhi National Centre for the Arts |access-date=2026-10-03 }}</ref> ==සුප්‍රසිද්ධ පණිවිඩ== {{cquote|අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ වන, භාග්‍යවත් බුදු රජාණන් වහන්සේ වදාළේ මිනිසත් බව ලැබීම ම ඉතා දුලබ අවස්ථාවක් බවයි. වාසනාවකට, අපි සියලු දෙනා එම දුලබ අවස්ථාව දැන් ලබා සිටිමු. එනමුත්, මිනිසාගේ උසස් බව ඔහුගේ ජාතිය, කුලය, ගෝත්‍රය හෝ වෙනත් එවන් ලක්‍ෂණ මත රඳා නොපවතින බැව්‍ පසක් කළ යුතුය. ඔහුගේ ශ්‍රෙෂ්ටත්වය රඳා පවතින්නේ ඔහු ගේ හැසිරීම මත ම පමණි. මිනිසකු සැප සහ දුක අත්විඳින ආකාරය පවා සබැඳී ඇත්තේ ඔහු මනස, වචනය සහ කය යන තුන් දොරින් ක්‍රියා කරන ආකාරය මත ය. භාග්‍යවත් බුදු රජාණන් වහන්සේ සිය දිවියම කැප කළේ මිනිසාව දුකින් මුදවා ගැනීම උදෙසාම ය. අපි උන් වහන්සේ ගේ අනුගාමිකයෝ වෙමු; අපගේ එකම පැතුම මෙසේ දුකින් අත්මිදුනු මිනිසුන්ගෙන් පිරි ලොවක් දැකීම ය. මිනිස් වර්ගයාගේ අසිරිමත් ප්‍රඥා නිධානය නම් භාග්‍යවත් බුදු රජාණන් වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීමයි. මෙම දහම අපගේ ජීවිත ආලෝකවත් කරන්නේ සතුට ප්‍රමෝදය ළඟා කර දෙමිනි. ඔබම මෙම අසිරිමත් ධර්මය සොයා යන්න; ඒ අනුවම ජීවිතය හසුරුවා ගන්න; සියළු දුකින් අත් මිදෙන්න; උතුම් සැපත (නිවන) පසක් කර ගත් වාසනාවන්ත පිරිසට එක් වන්න|300px|50px| '''පූජ්‍ය ඤාණානන්ද හිමියන්ගෙන් පණිවිඩයක්'''<ref><br/>'''සටහන''': ඤාණානන්ද හිමියන් ගේ ඉංග්‍රීසි බසින් පළ කර තිබූ ප්‍රකාශයක සිංහල අනුවාදයකි. </ref>}} ==අමතර ලිපි== *[[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]] *[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය]] *[[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව]] *[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය]] ==මූලාශ්‍ර== {{Reflist}} ==බාහිර සබැඳි== '''මහමෙව්නාව''' * [https://mahamevnawa.lk/news/ බ්ලොග් අඩවිය] * [https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය] [[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]] [[ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ]] [[ප්‍රවර්ගය:හිමිවරුන්]] [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] lu47d9h3ei99nqyqmagi6dibmpelmgs විවික්ත ගණිතය 0 10278 801372 472626 2026-10-12T06:27:03Z Lee 85 801372 wikitext text/x-wiki පරිමිත ගණිතය , නැතහොත් නිශ්චය ගණිතය ලෙස ද හැඳින්වෙන විවික්ත ගණිතය සාන්තත්‍යතා මතිය අනවශ්‍ය වන , නැතහොත් එයට ආධාර නොවන හෙයින් මූලිකව විවික්ත වන ගණිතමය ව්‍යුහ පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. නිශ්චය ගණිතයේ දී අධ්‍යයනයට ලක්වන වස්තූන් බොහෝ විට ගණ්‍ය කුලක ලෙස ගත හැකි නිඛිල , පරිමිත ප්‍රස්ථාර සහ විධිමත් භාෂා ආදිය වේ. පරිගණක විද්‍යා යෙදුම් හේතුවෙන් මෑත දශකවලදී විවික්ත ගණිතය වඩාත් බහුලව භාවිතා වීම සිදුව ඇත. විවික්ත ගණිතයේ සංකල්ප හා අංකන පරිගණක ඇල්ගොරිතම සහ ප්‍රකමණ භාෂාවල වස්තූන් ‍සහ ගැටළු අධ්‍යයනයට සහ විස්තර කිරීමට ප්‍රයෝජනවත් වේ. සමහරක් ගණිත නිර්දේශයන්හි දී වෙළඳාම සඳහා වන විවික්ත ගණිත සංක්ලප පරිමිත ගණිත පාඨමාලාව යටතේ ඉගැන්වෙන අතර ප්‍රධාන විෂයය ලෙස පරිගණක විද්‍යාව හදාරන සිසුන්ට අවශ්‍ය සංකල්ප විවික්ත ගණිතය යටතේ ඉගැන්වේ. වෙනස්කම් පැහැදිලි කර ගැනීම සඳහා සන්තානය ස්ථල විද්‍යාව සහ ගණිතමය විශ්ලේෂණය බලන්න. පහත මාතෘකා විවික්ත ගණිතයට අයත් වේ. * තර්ක ශාස්ත්‍රය - හේතු දැක්වීම් පිළිබඳ අධ්‍යයනය * කුලක වාදය - අවයව සමූහ පිළිබඳ අධ්‍යයනය * සංඛ්‍යාවාදය * සමායෝජනවාදය - එයට පහත කොටස් අයත්ය. සැලසුම් වාදය ගණ්‍ය සමායෝජන වාදය ප්‍රස්ථාරවාදය * ඇල්ගොරිතම විද්‍යාව - ගණනය කිරීම් ක්‍රමවේද පිළිබඳ අධ්‍යයනය * තොරතුරු වාදය * සංඛ්‍යාක ජ්‍යාමිතිය * ආගණ්‍ය භාවය හා සංකීර්ණතාව පිළිබඳ වාද - ඇල්ගොරිතමවල සෛද්ධාන්තික හා ප්‍රායෝගික සීමා සමඟ බැඳේ. * ආංශික වශයෙන් පටිපාටිගත කුලක * සාධක * ගණන් කිරීම් සහ සම්බන්ධයන් විවික්ත =තනි තනි වශයෙන් == References == http://en.wikipedia.org/wiki/Discrete_mathematics [[ප්‍රවර්ගය:ගණිතය]] f6cm1owcwsidtqjyg6t18jv1h80er3g 801373 801372 2026-10-12T06:28:39Z Lee 85 801373 wikitext text/x-wiki පරිමිත ගණිතය , නැතහොත් නිශ්චය ගණිතය ලෙස ද හැඳින්වෙන විවික්ත ගණිතය සාන්තත්‍යතා මතිය අනවශ්‍ය වන , නැතහොත් එයට ආධාර නොවන හෙයින් මූලිකව විවික්ත වන ගණිතමය ව්‍යුහ පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. නිශ්චය ගණිතයේ දී අධ්‍යයනයට ලක්වන වස්තූන් බොහෝ විට ගණ්‍ය කුලක ලෙස ගත හැකි නිඛිල , පරිමිත ප්‍රස්ථාර සහ විධිමත් භාෂා ආදිය වේ. පරිගණක විද්‍යා යෙදුම් හේතුවෙන් මෑත දශකවලදී විවික්ත ගණිතය වඩාත් බහුලව භාවිතා වීම සිදුව ඇත. විවික්ත ගණිතයේ සංකල්ප හා අංකන පරිගණක ඇල්ගොරිතම සහ ප්‍රකමණ භාෂාවල වස්තූන් ‍සහ ගැටළු අධ්‍යයනයට සහ විස්තර කිරීමට ප්‍රයෝජනවත් වේ. සමහරක් ගණිත නිර්දේශයන්හි දී වෙළඳාම සඳහා වන විවික්ත ගණිත සංක්ලප පරිමිත ගණිත පාඨමාලාව යටතේ ඉගැන්වෙන අතර ප්‍රධාන විෂයය ලෙස පරිගණක විද්‍යාව හදාරන සිසුන්ට අවශ්‍ය සංකල්ප විවික්ත ගණිතය යටතේ ඉගැන්වේ. වෙනස්කම් පැහැදිලි කර ගැනීම සඳහා සන්තානය ස්ථල විද්‍යාව සහ ගණිතමය විශ්ලේෂණය බලන්න. පහත මාතෘකා විවික්ත ගණිතයට අයත් වේ. * තර්ක ශාස්ත්‍රය - හේතු දැක්වීම් පිළිබඳ අධ්‍යයනය * කුලක වාදය - අවයව සමූහ පිළිබඳ අධ්‍යයනය * සංඛ්‍යාවාදය * සමායෝජනවාදය - එයට පහත කොටස් අයත්ය. සැලසුම් වාදය ගණ්‍ය සමායෝජන වාදය ප්‍රස්ථාරවාදය * ඇල්ගොරිතම විද්‍යාව - ගණනය කිරීම් ක්‍රමවේද පිළිබඳ අධ්‍යයනය * තොරතුරු වාදය * සංඛ්‍යාක ජ්‍යාමිතිය * ආගණ්‍ය භාවය හා සංකීර්ණතාව පිළිබඳ වාද - ඇල්ගොරිතමවල සෛද්ධාන්තික හා ප්‍රායෝගික සීමා සමඟ බැඳේ. * ආංශික වශයෙන් පටිපාටිගත කුලක * සාධක * ගණන් කිරීම් සහ සම්බන්ධයන් විවික්ත =තනි තනි වශයෙන් == References == http://en.wikipedia.org/wiki/Discrete_mathematics {{Discrete mathematics topics}} {{Areas of mathematics}} {{Industrial and applied mathematics}} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:ගණිතය]] ftvgahlhdts450atuujxdpprbvanv31 ජේතවනාරාමය ස්ථූපය 0 15817 801353 242305 2026-10-11T16:22:16Z Xqbot 1966 Fixing double redirect from [[ජේතවනාරාමය, අනුරාධපුර]] to [[ජේතවනාරාමය ආරාම සංකීර්ණය]] 801353 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ජේතවනාරාමය ආරාම සංකීර්ණය]] qm3hthpdka89imaocpakv5mf4qvrnkf ජේතවනාරාමය (අනුරාධපුර) 0 37367 801354 192536 2026-10-11T16:22:21Z Xqbot 1966 Fixing double redirect from [[ජේතවනාරාමය, අනුරාධපුර]] to [[ජේතවනාරාමය ආරාම සංකීර්ණය]] 801354 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ජේතවනාරාමය ආරාම සංකීර්ණය]] qm3hthpdka89imaocpakv5mf4qvrnkf නවනීදම් පිල්ලේ 0 39066 801352 801294 2026-10-11T16:09:51Z Shwetha 6574 සංස්කරණය 801352 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි | honorific-prefix = | name = නවනීදම් පිල්ලේ | honorific-suffix = | image = Navanethem Pillay.jpg | caption = | office = මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ කොමසාරිස් | term_start = 1 සැප්තැම්බර් 2008 | term_end = 31 අගෝස්තු 2014 | nominator = [[බැං කි-මූන්]] | appointer = | predecessor = ලුවිස් ආබර් | successor =Prince Zeid bin Ra'ad | office2 = අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණයේ විනිසුරු |International Criminal Court judge | term_start2 = 11 මාර්තු 2003 | term_end2 = 31 අගෝස්තු 2008 | nominator2 = | appointer2 = | predecessor2 = | successor2 = | order3 = | office3 = President of the International Criminal Tribunal for Rwanda | term_start3 = 1999 | term_end3 = 2003 | nominator3 = | appointer3 = | predecessor3 = Laity Kama | successor3 = Erik Møse | office4 = International Criminal Tribunal for Rwanda judge | term_start4 = 1995 | term_end4 = 2003 | nominator4 = | appointer4 = | predecessor4 = | successor4 = | order5 = | office5 = Judge of the High Court of South Africa | term_start5 = 1995 | term_end5 = 1995 | nominator5 = [[නෙල්සන් මැන්ඩෙලා]] | predecessor5 = | successor5 = | birth_date = 1941.09.23 | birth_place = | death_date = | death_place = | birth_name = Navanethem Pillay | ethnicity = [[Tamil South Africans|Tamil]] | nationality = {{ධජය|දකුණු අප්‍රිකාව}} | spouse = ගැබී පිල්ලේ | party = | relations = | children = | residence = ජිනීවා, [[ස්විට්සර්ලන්තය]] | alma_mater = {{Unbulleted list| Natal University| Harvard Law School}} | profession = Jurist | religion = | signature = | website = | footnotes = }} '''නවනීදම්''' '''පිල්ලේ''' ({{langx|ta|நவநீதம் பிள்ளை}}; උපත, 23 සැප්තැම්බර් 1941) යනු, 2008 වසරෙහි සිට 2014 වසර දක්වා [[එක්සත් ජාතීන්|එක්සත් ජාතීන්ගේ]] [[මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහා කොමසාරිස්]] ලෙසින් සේවය කල දකුණු අප්‍රිකානු නීතිවේදිනියකි. දකුණු අප්‍රිකානු [[දෙමළ]] සම්භවයක් සහිත වූ පිල්ලේ මහත්මිය, [[දකුණු අප්‍රිකානු උපරිමාධිකරණය|දකුණු අප්‍රිකානු උපරිමාධිකරණයෙහි]] පළමුවන සුදු ජාතික නොවන කාන්තා විනිශ්චයකාරවරිය වූවාය. [[ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයෙහි විනිශ්චයකාරවරු| ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයෙහි විනිශ්චයකාරවරියක]] ලෙසින්ද [[රුවන්ඩාව පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර අපරාධ විනිශ්චය සභාව | රුවන්ඩාව පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර අපරාධ විනිශ්චය සභාවෙහි]] සභාපතිවරිය ලෙසින්ද ඇය කටයුතු කලාය. [[2026 වසරෙහි නොබෙල් සාම ත්‍යාගය | 2026 වසරෙහිදී]] [[නොබෙල් සාම ත්‍යාගය]] ඇය වෙත ප්‍රදානය කෙරුණේ සාමය හා ජාත්‍යන්තර නීතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට ඇය දැරූ ප්‍රයත්නයන් වෙනුවෙනි. ==පසුබිම== [[දකුණු අප්‍රිකාව]] තුල [[ඩර්බන්]] හි නටල් ප්‍රදේශයේ දී උපන් ඇයගේ පියා දෙමළ සම්භවයක් සහිත බස් රියදුරෙකු විය.<ref name="reuters-factbox">''[[Reuters]]'' (28 July 2008). “[http://uk.reuters.com/article/latestCrisis/idUKL843084620080728]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200320125248/http://uk.reuters.com/article/latestCrisis/idUKL843084620080728 |date=2020-03-20 }} [FACTBOX-South Africa's Pillay is new human rights chief {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200320125248/http://uk.reuters.com/article/latestCrisis/idUKL843084620080728 |date=2020-03-20 }}”. Retrieved on 30 July 2008.</ref><ref name=reuters-factbox/> 1965 ජනවාරියේදී ඇය නීතිඥයෙකු වූ ගැබී පිල්ලේ සමග විවාහ වූවාය.<ref name=reddy>[http://scnc.ukzn.ac.za/doc/Audio/VOR/PillayNavi/PillayNavi%20transcript.htm Interview with Vino Reddy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123110554/http://scnc.ukzn.ac.za/doc/Audio/VOR/PillayNavi/PillayNavi%20transcript.htm |date=2021-01-23 }} (11 August 2002). ''Voices of Resistance''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> ප්‍රදේශයේ ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත ජනතාවගේ ආධාර උපකාර සහිතව,<ref name=BBC-profile/><ref name="smh">Maggie Farley (26 July 2008). "[http://www.smh.com.au/news/world/human-rights-commissioner-fought-a-long-battle-for-her-own-rights/2008/07/25/1216492734171.html Human rights commissioner fought a long battle for her own rights]". ''[[The Sydney Morning Herald]]''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> ඇය නටල් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් 1963 දී BA උපාධියක් සහ 1965 දී LLB උපාධියක් ලැබුවාය.<ref name=rhodes>Paul Walters (1 April 2005). [http://www.ru.ac.za/academic/graduation/addresses_and_citations/2005/Judge_Pillay_citation.doc Citation for honorary doctorate, Rhodes University]. Retrieved on 30 July 2008.</ref> පසුව 1982 දී හාර්වඩ් නීති විද්‍යාලයෙන් LLM උපාධියක් හා 1988 දී Doctor of Juridical Science පිළිබඳ උපාධියක්ද නාවි මහත්මිය හිමිකර ගත්තාය. හාර්වඩ් නීති විද්‍යාලයෙන් නීති උපාධිය හිමි කරගත් පලමු දකුණු අප්‍රිකානුවා වූවේද ඇයයි..<ref name="books.google.com">[http://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC&lpg=PA265&dq=navi%20OR%20Navanethem%20pillay%20first%20%22black%20woman%20to%20start%22&pg=PA265#v=onepage&q=navi%20OR%20Navanethem%20pillay%20first%20%22black%20woman%20to%20start%22&f=false]</ref><ref name=HLB>Emily Newburger (Spring 2006). "[http://www.law.harvard.edu/news/bulletin/2006/spring/feature_3.php The bus driver's daughter]". ''Harvard Law Bulletin''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> ==නෛතික දිවිය== 1967 දී, නටල් පෙදෙසේ සිටි එකම සුදු ජාතික නොවන <ref name="books.google.com"/> නීතිඥවරිය ඇය වූවාය.<ref name=reuters-factbox/> එබැවින් ඇයට අනෙක් සුදු ජාතිකයන් මෙන් පහසුවෙන් නීති සමාගමක රැකියාවක් ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ බව පැවසේ. විකල්පයක් නොවූ තැන ඇය ස්වකීයව වැඩකටයුතු කර ගත් බවද සඳහන්ය.<ref name=BBC-profile>Jonah Fisher (28 July 2008). "[http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/7529821.stm Profile: New UN human rights chief]". ''[[BBC News]]''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> දකුණු අප්‍රිකානු වර්ණභේද සමය පැවැති එම කාලයේදී සුදු ජාතික නොවූ කාන්තාවක් වූ ඇයට විනිසුරු කුටියට පවා යාමට අවසර නොතිබිණි.<ref name=BBC-profile/> වයස 28 දී නීතිඥවරියක ලෙස දකුණු අප්‍රිකානු වර්ණභේදවාදයට එරෙහිව හඬ නැගූ නාවි මහත්මිය එකල දේශපාලන සිරකරුවන් විඳි අඩන්තේට්ටම් හා හිරිහැර පිළිබඳවද හෙලිදරවු කලාය.<ref name=BBC-profile/><ref name=charbonneau/><ref name=charbonneau/> වර්ණභේද නීති යටතේ ඇගේ සැමියා අත්අඩංගුවට පත්වූ අවස්ථාවේදී ඊට එරෙහිව නඩු පවරා ඔහුව අනීතික ලෙස ප්‍රශ්ණකිරීම් වලට ලක්වීම වැලැක්වූවාය.<ref name=reddy/> 1973 දී, [[නෙල්සන් මැන්ඩෙලා]] ඇතුළු රොබින් දිවයිනේ රඳවා සිටි දේශපාලන සිරකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් සාර්ථක නීතිඥවරියක ලෙස නාවි මහත්මියද පෙනී සිටියාය.<ref name=smh/> ගෘහාශ්‍රිත හිංසනය නිසා අතවරයන්ට ලක්වූ අය වෙනුවෙන් ඇතිකල Advice Desk නම් උපදේශන සේවාවේද නාවි මහත්මිය සම නිර්මාතෘ වරියක වූවාය. කාන්තාවන්ගේ ජාතික සංධානයේ සාමාජිකාවක් වූ නාවි මහත්මිය ආගමික සහ ලිංගික වශයෙන් තිබූ සමාජයීය විශමතා දුරුකරනු වස් දකුණු අප්‍රිකානු ව්‍යවස්ථාවට සමානාත්මතාවය පිළිබඳ වගන්ති එකතු කිරීමටද දායක වූවාය. ඇය 1992 දී, ඇතිකරගත් Equality Now සංවිධානයේ සම නිර්මාතෘවරියකද වූවාය. 1995 දී, දකුණු අප්‍රිකාවේ බලයට පත්වූ අප්‍රිකානු ජාතික කොන්ග්‍රසයේ, නෙල්සන් මැන්ඩෙලා විසින් එරට ප්‍රථම සුදු ජාතික නොවන මහාධිකරණ නිලදාරිනියක් ලෙස නාවි මහත්මියව නිර්දේශ කලේය.<ref name=reuters-factbox/><ref name=BBC-profile/> එහිදී ඇය ප්‍රකාශ කර සිටියේ තමන්ට මුල් වරට විනිසුරුවරුන්ගේ කුටියට යාමට අවස්ථාවක් හිමිවූ බවයි.<ref name=smh/> නමුත් එරට ඇගේ මහාධිකරණ සේවා කාලය ඉතා කෙටි වූවත්, එක්සත් ජාතීනගේ සංවිධානය විසින් රුවන්ඩාව වෙනුවෙන් පත්කල ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ (ICTR) විනිසුරු තනතුරක් ඇයට හිමිවිය.<ref name=BBC-profile/><ref name=icc-profile/> එහි 8 වසරක සේවා කාලය තුල එම මඩුල්ලේ සභාපතිවරිය වශයෙන් සිව් වසරක් ඇය කටයුතු කලාය.<ref name="icc-profile">[[International Criminal Court]]. "[https://web.archive.org/web/20060509233542/http://www.icc-cpi.int/chambers/judges/Pillay_Navanethem.html Judge Navanethem Pillay]". Retrieved on 30 July 2008.</ref> පලමු වසර 4 තුල එම මඩුල්ලේ සිටි එකම විනිසුරුවරිය වූවේද ඇයයි.<ref name="iwpr">Katy Glassborow (26 July 2006). "[http://iwpr.net/report-news/apartheid-legacy-haunts-icc-appeals-judge Apartheid Legacy Haunts ICC Appeals Judge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200811064618/https://iwpr.net/global-voices/apartheid-legacy-haunts-icc-appeals-judge |date=2020-08-11 }}". [[Institute for War and Peace Reporting]]. Retrieved on 30 July 2008.</ref> 2003 පෙබරවාරියේදී, පලමු ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ අභියාචනා කොට්ඨාශයේ 6 වසරක ධූරකාලය සහිත තනතුරක් ඇයට හිමිවිය.<ref name=icc-profile/> නමුත් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් ඇයට තනතුරක් පිරිනැමීම නිසා 2008 අගෝතුවේදී එම තනතුරින් නාවී මහත්මිය ඉල්ලා අස් වූවාය.<ref name=icc-resignation>International Criminal Court (30 July 2008). [https://web.archive.org/web/20080809210127/http://www.icc-cpi.int/press/pressreleases/411.html ''Resignation of Judge Navanethem Pillay '']. Retrieved on 30 July 2008.</ref> ==මානව හිමිකම් මහකොමසාරිස්වරිය== 2008 ජූලි 24 දිනදී, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මහ ලේකම් [[බැං කි-මූන්]] මහතා විසින් ලුවිස් ආබර් ගෙන් පසු මානව හිමිකම් මහකොමසාරිස් ලෙස නාවී පිල්ලේ මහත්මිය පත්විය යුතු බවට නිර්දේශ කලේය.<ref name="hailprin">John Heilprin (24 July 2008). "[http://ap.google.com/article/ALeqM5gsse47Om_2ZPgxj1OTNDk6WLZshAD924O5TG0 South Africa lawyer nominated as UN rights chief]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}". The [[Associated Press]]. Retrieved on 30 July 2008.{{dead link|date=November 2012|bot=Legobot}}</ref> නමුත් නාවී මහත්මියගේ යම් යම් අදහස් නිසා [[එක්සත් ජනපදය]] ඊට මුලදී විරුද්ධත්වයක් පල කලද පසුව ඔවුන් විසින් එය හකුලාගන්නා ලදී.<ref name="charbonneau">Louis Charbonneau (28 July 2008). "[http://www.reuters.com/article/newsOne/idUSN2826663320080728 U.N. assembly confirms S.African as human rights chief]". ''[[Reuters]]''. Retrieved on 20 April 2009.</ref><!-- <ref name=irish-times>Jason Michael (29 July 2008). "[http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2008/0729/breaking40.htm Martin welcomes new UN rights commissioner]". ''[[The Irish Times]]''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> --> 2008 ජූලි මස 28 දින, පැවැති සාකච්චාවකදී ඇති කර ගත් පොදු එකඟත්වයකින් අනතුරුව නාවි මහත්මිය එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ කොමසාරිස් වරිය ලෙස පත්විය.<ref name="ohchr">[[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights]] (2008). "[http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/NewHC.aspx Navanethem Pillay confirmed as new High Commissioner for Human Rights]". Retrieved on 30 July 2008.</ref> ඇගේ වසර 4 ක පලමු ධූරකාලය 2008 සැප්තැම්බර් 1 වනදා ඇරඹිණි.<ref name=ohchr/> එහිදී නාවි මහත්මිය පවසා සිටියේ මහ කොමසාරිස්වරයා යනු "ලොව ඕනෑම තැනක අගතියට පත්වූ අයගේ කටහඬ" බවයි.<ref name=BBC-profile/> 2012 දී, ඇයට එම තනතුරේ තවත් වසර 2 ක ධූර කාලයක් හිමි විය.<ref>http://www.ohchr.org/EN/AboutUs/Pages/HighCommissioner.aspx.</ref> නාවි මහත්මිය "BORN FREE AND EQUAL" නම්, ලිංග භේදය සහ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් නීතිය පිළිබඳ සම්මුතියකටද මහ කොමසාරිස්වරිය ලෙස අත්සන් කලාය.<ref>[http://www.ohchr.org/Documents/Publications/BornFreeAndEqualLowRes.pdf BORN FREE AND EQUAL - Sexual orientation and gender identity in internattional human rights law] (2012)</ref> 2011 දී නාවී මහත්මිය සම ලිංගික අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් සැසියට ඉදිරිපත් කල යෝජනාවකටද සහය පල කලාය. නවනීදම් පිල්ලේ මහත්මිය [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්ථ සංවිධානය හා ශ්‍රී ලංකා රජය අතර පැවැති සිවිල් යුද්ධයේ අවසන් භාගයේදී සිදුවූවා යැයි කියන මානව හිමිකම් කඩවීම් සම්බන්ඳයෙන් සොයා බලන එක්සත් ජාතීන්ගේ නියෝජිතවරියක් ලෙසද කටයුතු කරයි. ==ඇගයීම්== 2003 දී, කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් වූ පලමු Gruber ත්‍යාගයෙන් ඇය පිදුම් ලැබුවාය. ඩර්හැම් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඇයට ආචාර්ය උපාධියක්ද පිරිනැමිණ.<ref name=rhodes/><ref name=durham>Durham University (15 May 2007). "[http://www1.hero.ac.uk/sites/hero/media_relations/16194.cfm Honorary degrees for remarkable achievement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081003013740/http://www1.hero.ac.uk/sites/hero/media_relations/16194.cfm |date=2008-10-03 }}." Retrieved on 30 July 2008.</ref><ref name="cuny">[[CUNY]] Newswire (25 May 2006). "[http://www1.cuny.edu/forum/?p=653 CUNY Commencement 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090328184742/http://www1.cuny.edu/forum/?p=653 |date=2009-03-28 }}". Retrieved on 30 July 2008.</ref> 2009 වසරේදී, ෆෝබ්ස් සඟරාව විසින් ඇය ලොව 64 වන බලවත්ම කාන්තාව ලෙස නම් කරනු ලැබීය.<ref>{{cite web | url = http://www.forbes.com/lists/2009/11/power-women-09_The-100-Most-Powerful-Women_Rank_3.html | title = The 100 Most Powerful Women | publisher = Forbes.com}}</ref> 2026 වසරේ අප්‍රේල් මස [[නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටුව]] ඇගේ නම [[නොබෙල් සාම ත්‍යාගය]] ලැබීමට සුදුසු පුද්ගලයින් ගේ ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කර ප්‍රසිද්ධ කරන ලද අතර, එම ලැයිස්තුවේ අපේක්ෂකයින් 287කින් ඇය 2026 නොබෙල් සාම ත්‍යාගය ලබා ගන්නට සුදුසුම අපේක්ෂකයා ලෙස එම කමිටුව 2026 ඔක්තෝබර් 9 නිල වශයෙන් නිවේදනය කරන ලදි.<ref>https://www.nobelpeaceprize.org/press/press-releases/nominations-for-the-nobel-peace-prize-2026</ref> ඒ [[නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටුව|නෝර්වේජියානු නොබෙල් කමිටුව]] විසින් නවනීදම් පිල්ලේ ගේ "ලෝක සාමය සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ඇය දැරූ ව්‍යාප්තිය" අගයමින් 2026 [[නොබෙල් සාම ත්‍යාගය]] ඇයට නිල වශයෙන් 2026 ඔක්තෝබර් 10 දින ප්‍රදානය කරන ලදි.<ref name=":1" /> ==විවේචන== නිදහස් ලෙස හැඟීම් ප්‍රකාශනය සහ සාමකාමී ශිෂ්‍ය විරෝධතාවලට සිදුවූ යම් යම් බාධා නිසා 2012 ජුනි 8 දින කථාවකදී, පිල්ලේ මහත්මිය [[කැනඩාවේ]] ක්‍යුබෙක් (Quebec) හී ප්‍රාදේශිය රජය අපලේඛනගත කොට හැඳින්වීම නිසා ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූ ක්්‍යුබෙක් නිලදාරීන් පිල්ලේ මහත්මියව විවේචනය කරමින් පවසා සිටියේ ක්්‍යුබෙක් ප්‍රදේශය වෙනත් අපකීර්තිමත් ප්‍රදේශ සමග සංසංදනය කිරීම නොකල යුතු බවයි.<ref>{{cite web |url=http://www.theinternational.org/articles/212-quebec-under-fire-for-human-rights-record |title=Quebec Under Fire For Human Rights Record |author=Stephanie Pedersen |publisher=The International |date=June 24, 2012 |accessdate=November 1, 2012}}</ref> ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවූ බවට එල්ලවන යුද අපරාධ ගැන පරීක්‍ෂණ කොමිසමක්‌ පත් කිරීමට මානව හිමිකම් කොමසාරිස්‌ ලෙස නවි පිල්ලේ දැඩි උත්සාහයක යෙදේ. නමුත් මානව හිමිකම් කොමසාරිස්‌ ඒ සඳහා කිසිදු බලයක්‌ නැතැයි රුසියාව සහ චීනය ප්‍රමුඛ රටවල් හතරක්‌ ක්‍රි.ව. 2014 මානව හිමිකම් සමුළුවේදී ප්‍රකාශ කරන ලදී. රටක් සම්බන්ධව එවැනි විමර්ශනයක්‌ පැවැත්වීම සඳහා මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට බලතල ඇත්නම් එය තහවුරුකරන ලෙස එකී රටවල් නවි පිල්ලේට අභියෝග කර තිබේ.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.divaina.com/2014/03/13/news01.html |access-date=2014-03-12 |archive-date=2014-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140315082836/http://www.divaina.com/2014/03/13/news01.html }}</ref> ==මූලාශ්‍ර== {{Reflist|2}} {{commons category|Navanethem Pillay}} {{Authority control|VIAF=122765965}} {{DEFAULTSORT:පිල්ලේ, නවනීදම්}} [[ප්‍රවර්ගය:1941 උපත්]] r6nmu2q645hyl0koh9cv0ng2us91rza 801366 801352 2026-10-12T04:33:55Z Shwetha 6574 සංස්කරණය 801366 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව තනතුරුධාරි | honorific-prefix = | name = නවනීදම් පිල්ලේ | honorific-suffix = | image = Navanethem Pillay.jpg | caption = | office = මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ කොමසාරිස් | term_start = 1 සැප්තැම්බර් 2008 | term_end = 31 අගෝස්තු 2014 | nominator = [[බැං කි-මූන්]] | appointer = | predecessor = ලුවිස් ආබර් | successor =Prince Zeid bin Ra'ad | office2 = අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණයේ විනිසුරු |International Criminal Court judge | term_start2 = 11 මාර්තු 2003 | term_end2 = 31 අගෝස්තු 2008 | nominator2 = | appointer2 = | predecessor2 = | successor2 = | order3 = | office3 = President of the International Criminal Tribunal for Rwanda | term_start3 = 1999 | term_end3 = 2003 | nominator3 = | appointer3 = | predecessor3 = Laity Kama | successor3 = Erik Møse | office4 = International Criminal Tribunal for Rwanda judge | term_start4 = 1995 | term_end4 = 2003 | nominator4 = | appointer4 = | predecessor4 = | successor4 = | order5 = | office5 = Judge of the High Court of South Africa | term_start5 = 1995 | term_end5 = 1995 | nominator5 = [[නෙල්සන් මැන්ඩෙලා]] | predecessor5 = | successor5 = | birth_date = 1941.09.23 | birth_place = | death_date = | death_place = | birth_name = Navanethem Pillay | ethnicity = [[Tamil South Africans|Tamil]] | nationality = {{ධජය|දකුණු අප්‍රිකාව}} | spouse = ගැබී පිල්ලේ | party = | relations = | children = | residence = ජිනීවා, [[ස්විට්සර්ලන්තය]] | alma_mater = {{Unbulleted list| Natal University| Harvard Law School}} | profession = Jurist | religion = | signature = | website = | footnotes = }} '''නවනීදම්''' '''පිල්ලේ''' ({{langx|ta|நவநீதம் பிள்ளை}}; උපත, 23 සැප්තැම්බර් 1941) යනු, 2008 වසරෙහි සිට 2014 වසර දක්වා [[එක්සත් ජාතීන්|එක්සත් ජාතීන්ගේ]] [[මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහා කොමසාරිස්]] ලෙසින් සේවය කල දකුණු අප්‍රිකානු නීතිවේදිනියකි. දකුණු අප්‍රිකානු [[දෙමළ]] සම්භවයක් සහිත වූ පිල්ලේ මහත්මිය, [[දකුණු අප්‍රිකානු උපරිමාධිකරණය|දකුණු අප්‍රිකානු උපරිමාධිකරණයෙහි]] පළමුවන සුදු ජාතික නොවන කාන්තා විනිශ්චයකාරවරිය වූවාය. [[ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයෙහි විනිශ්චයකාරවරු| ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයෙහි විනිශ්චයකාරවරියක]] ලෙසින්ද [[රුවන්ඩාව පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර අපරාධ විනිශ්චය සභාව | රුවන්ඩාව පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර අපරාධ විනිශ්චය සභාවෙහි]] සභාපතිවරිය ලෙසින්ද ඇය කටයුතු කලාය. [[2026 වසරෙහි නොබෙල් සාම ත්‍යාගය | 2026 වසරෙහිදී]] [[නොබෙල් සාම ත්‍යාගය]] ඇය වෙත ප්‍රදානය කෙරුණේ සාමය හා ජාත්‍යන්තර නීතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට ඇය දැරූ ප්‍රයත්නයන් වෙනුවෙනි. [[ඩර්බන්]] නගරයෙහි උපත ලබා ඇතිදැඩිවූ පිල්ලේ මහත්මිය, පසුකලෙක [[නටාල් විශ්වවිද්‍යාලයය]] වෙත ඇතුලත්වී, 1963 වසරෙහිදී ඇයගේ [[ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිය]] සහ 1965 වසරෙහිදී ඇයගේ [[නීතිවේදී උපාධිය]] ලබාගත්තාය. විශ්වවිද්‍යාලයයෙන් නික්මුණු පිල්ලේ මහත්මිය, නීතිඥ වෘත්තියෙහි නියැලීම ඇරඹූ අතර, [[වර්ණභේදවාදය| වර්ණභේදවාදයට]] එරෙහිව නීති උපදේශන සැපයීම හා සම්බන්ධ වූවාය. 1967 වසරෙහිදී පිල්ලේ මහත්මිය ඇයගේම නීතිඥ ව්‍යාපාරික ආයතනය ස්ථාපනය කල අතර ඇයගේ උපන් [[නටාල් (පළාත)|නටාල්]] පළාතෙහි එසේ සිදු කල පළමුවන කාන්තාව වූවාය. 1981 වසරෙහිදී පිල්ලේ මහත්මිය [[හාවාඩ් විශ්වවිද්‍යාලයය]] වෙත ඇතුළත්වී ඇයගේ [[නීතිපති උපාධිය]] ලබා ගත්තාය. 1988 වසරෙහිදී, ඇය සිය නිබන්ධනය සම්පූර්ණ කොට [[හාවාඩ් නීති ශාස්ත්‍රාලය]] වෙතින් නීති විද්‍යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිය උපයා ගත්තාය. ==පසුබිම== [[දකුණු අප්‍රිකාව]] තුල [[ඩර්බන්]] හි නටල් ප්‍රදේශයේ දී උපන් ඇයගේ පියා දෙමළ සම්භවයක් සහිත බස් රියදුරෙකු විය.<ref name="reuters-factbox">''[[Reuters]]'' (28 July 2008). “[http://uk.reuters.com/article/latestCrisis/idUKL843084620080728]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200320125248/http://uk.reuters.com/article/latestCrisis/idUKL843084620080728 |date=2020-03-20 }} [FACTBOX-South Africa's Pillay is new human rights chief {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200320125248/http://uk.reuters.com/article/latestCrisis/idUKL843084620080728 |date=2020-03-20 }}”. Retrieved on 30 July 2008.</ref><ref name=reuters-factbox/> 1965 ජනවාරියේදී ඇය නීතිඥයෙකු වූ ගැබී පිල්ලේ සමග විවාහ වූවාය.<ref name=reddy>[http://scnc.ukzn.ac.za/doc/Audio/VOR/PillayNavi/PillayNavi%20transcript.htm Interview with Vino Reddy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123110554/http://scnc.ukzn.ac.za/doc/Audio/VOR/PillayNavi/PillayNavi%20transcript.htm |date=2021-01-23 }} (11 August 2002). ''Voices of Resistance''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> ප්‍රදේශයේ ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත ජනතාවගේ ආධාර උපකාර සහිතව,<ref name=BBC-profile/><ref name="smh">Maggie Farley (26 July 2008). "[http://www.smh.com.au/news/world/human-rights-commissioner-fought-a-long-battle-for-her-own-rights/2008/07/25/1216492734171.html Human rights commissioner fought a long battle for her own rights]". ''[[The Sydney Morning Herald]]''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> ඇය නටල් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් 1963 දී BA උපාධියක් සහ 1965 දී LLB උපාධියක් ලැබුවාය.<ref name=rhodes>Paul Walters (1 April 2005). [http://www.ru.ac.za/academic/graduation/addresses_and_citations/2005/Judge_Pillay_citation.doc Citation for honorary doctorate, Rhodes University]. Retrieved on 30 July 2008.</ref> පසුව 1982 දී හාර්වඩ් නීති විද්‍යාලයෙන් LLM උපාධියක් හා 1988 දී Doctor of Juridical Science පිළිබඳ උපාධියක්ද නාවි මහත්මිය හිමිකර ගත්තාය. හාර්වඩ් නීති විද්‍යාලයෙන් නීති උපාධිය හිමි කරගත් පලමු දකුණු අප්‍රිකානුවා වූවේද ඇයයි..<ref name="books.google.com">[http://books.google.com/books?id=YgzGqNhLY1UC&lpg=PA265&dq=navi%20OR%20Navanethem%20pillay%20first%20%22black%20woman%20to%20start%22&pg=PA265#v=onepage&q=navi%20OR%20Navanethem%20pillay%20first%20%22black%20woman%20to%20start%22&f=false]</ref><ref name=HLB>Emily Newburger (Spring 2006). "[http://www.law.harvard.edu/news/bulletin/2006/spring/feature_3.php The bus driver's daughter]". ''Harvard Law Bulletin''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> ==නෛතික දිවිය== 1967 දී, නටල් පෙදෙසේ සිටි එකම සුදු ජාතික නොවන <ref name="books.google.com"/> නීතිඥවරිය ඇය වූවාය.<ref name=reuters-factbox/> එබැවින් ඇයට අනෙක් සුදු ජාතිකයන් මෙන් පහසුවෙන් නීති සමාගමක රැකියාවක් ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ බව පැවසේ. විකල්පයක් නොවූ තැන ඇය ස්වකීයව වැඩකටයුතු කර ගත් බවද සඳහන්ය.<ref name=BBC-profile>Jonah Fisher (28 July 2008). "[http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/7529821.stm Profile: New UN human rights chief]". ''[[BBC News]]''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> දකුණු අප්‍රිකානු වර්ණභේද සමය පැවැති එම කාලයේදී සුදු ජාතික නොවූ කාන්තාවක් වූ ඇයට විනිසුරු කුටියට පවා යාමට අවසර නොතිබිණි.<ref name=BBC-profile/> වයස 28 දී නීතිඥවරියක ලෙස දකුණු අප්‍රිකානු වර්ණභේදවාදයට එරෙහිව හඬ නැගූ නාවි මහත්මිය එකල දේශපාලන සිරකරුවන් විඳි අඩන්තේට්ටම් හා හිරිහැර පිළිබඳවද හෙලිදරවු කලාය.<ref name=BBC-profile/><ref name=charbonneau/><ref name=charbonneau/> වර්ණභේද නීති යටතේ ඇගේ සැමියා අත්අඩංගුවට පත්වූ අවස්ථාවේදී ඊට එරෙහිව නඩු පවරා ඔහුව අනීතික ලෙස ප්‍රශ්ණකිරීම් වලට ලක්වීම වැලැක්වූවාය.<ref name=reddy/> 1973 දී, [[නෙල්සන් මැන්ඩෙලා]] ඇතුළු රොබින් දිවයිනේ රඳවා සිටි දේශපාලන සිරකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් සාර්ථක නීතිඥවරියක ලෙස නාවි මහත්මියද පෙනී සිටියාය.<ref name=smh/> ගෘහාශ්‍රිත හිංසනය නිසා අතවරයන්ට ලක්වූ අය වෙනුවෙන් ඇතිකල Advice Desk නම් උපදේශන සේවාවේද නාවි මහත්මිය සම නිර්මාතෘ වරියක වූවාය. කාන්තාවන්ගේ ජාතික සංධානයේ සාමාජිකාවක් වූ නාවි මහත්මිය ආගමික සහ ලිංගික වශයෙන් තිබූ සමාජයීය විශමතා දුරුකරනු වස් දකුණු අප්‍රිකානු ව්‍යවස්ථාවට සමානාත්මතාවය පිළිබඳ වගන්ති එකතු කිරීමටද දායක වූවාය. ඇය 1992 දී, ඇතිකරගත් Equality Now සංවිධානයේ සම නිර්මාතෘවරියකද වූවාය. 1995 දී, දකුණු අප්‍රිකාවේ බලයට පත්වූ අප්‍රිකානු ජාතික කොන්ග්‍රසයේ, නෙල්සන් මැන්ඩෙලා විසින් එරට ප්‍රථම සුදු ජාතික නොවන මහාධිකරණ නිලදාරිනියක් ලෙස නාවි මහත්මියව නිර්දේශ කලේය.<ref name=reuters-factbox/><ref name=BBC-profile/> එහිදී ඇය ප්‍රකාශ කර සිටියේ තමන්ට මුල් වරට විනිසුරුවරුන්ගේ කුටියට යාමට අවස්ථාවක් හිමිවූ බවයි.<ref name=smh/> නමුත් එරට ඇගේ මහාධිකරණ සේවා කාලය ඉතා කෙටි වූවත්, එක්සත් ජාතීනගේ සංවිධානය විසින් රුවන්ඩාව වෙනුවෙන් පත්කල ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ (ICTR) විනිසුරු තනතුරක් ඇයට හිමිවිය.<ref name=BBC-profile/><ref name=icc-profile/> එහි 8 වසරක සේවා කාලය තුල එම මඩුල්ලේ සභාපතිවරිය වශයෙන් සිව් වසරක් ඇය කටයුතු කලාය.<ref name="icc-profile">[[International Criminal Court]]. "[https://web.archive.org/web/20060509233542/http://www.icc-cpi.int/chambers/judges/Pillay_Navanethem.html Judge Navanethem Pillay]". Retrieved on 30 July 2008.</ref> පලමු වසර 4 තුල එම මඩුල්ලේ සිටි එකම විනිසුරුවරිය වූවේද ඇයයි.<ref name="iwpr">Katy Glassborow (26 July 2006). "[http://iwpr.net/report-news/apartheid-legacy-haunts-icc-appeals-judge Apartheid Legacy Haunts ICC Appeals Judge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200811064618/https://iwpr.net/global-voices/apartheid-legacy-haunts-icc-appeals-judge |date=2020-08-11 }}". [[Institute for War and Peace Reporting]]. Retrieved on 30 July 2008.</ref> 2003 පෙබරවාරියේදී, පලමු ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ අභියාචනා කොට්ඨාශයේ 6 වසරක ධූරකාලය සහිත තනතුරක් ඇයට හිමිවිය.<ref name=icc-profile/> නමුත් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් ඇයට තනතුරක් පිරිනැමීම නිසා 2008 අගෝතුවේදී එම තනතුරින් නාවී මහත්මිය ඉල්ලා අස් වූවාය.<ref name=icc-resignation>International Criminal Court (30 July 2008). [https://web.archive.org/web/20080809210127/http://www.icc-cpi.int/press/pressreleases/411.html ''Resignation of Judge Navanethem Pillay '']. Retrieved on 30 July 2008.</ref> ==මානව හිමිකම් මහකොමසාරිස්වරිය== 2008 ජූලි 24 දිනදී, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මහ ලේකම් [[බැං කි-මූන්]] මහතා විසින් ලුවිස් ආබර් ගෙන් පසු මානව හිමිකම් මහකොමසාරිස් ලෙස නාවී පිල්ලේ මහත්මිය පත්විය යුතු බවට නිර්දේශ කලේය.<ref name="hailprin">John Heilprin (24 July 2008). "[http://ap.google.com/article/ALeqM5gsse47Om_2ZPgxj1OTNDk6WLZshAD924O5TG0 South Africa lawyer nominated as UN rights chief]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}". The [[Associated Press]]. Retrieved on 30 July 2008.{{dead link|date=November 2012|bot=Legobot}}</ref> නමුත් නාවී මහත්මියගේ යම් යම් අදහස් නිසා [[එක්සත් ජනපදය]] ඊට මුලදී විරුද්ධත්වයක් පල කලද පසුව ඔවුන් විසින් එය හකුලාගන්නා ලදී.<ref name="charbonneau">Louis Charbonneau (28 July 2008). "[http://www.reuters.com/article/newsOne/idUSN2826663320080728 U.N. assembly confirms S.African as human rights chief]". ''[[Reuters]]''. Retrieved on 20 April 2009.</ref><!-- <ref name=irish-times>Jason Michael (29 July 2008). "[http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2008/0729/breaking40.htm Martin welcomes new UN rights commissioner]". ''[[The Irish Times]]''. Retrieved on 30 July 2008.</ref> --> 2008 ජූලි මස 28 දින, පැවැති සාකච්චාවකදී ඇති කර ගත් පොදු එකඟත්වයකින් අනතුරුව නාවි මහත්මිය එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ කොමසාරිස් වරිය ලෙස පත්විය.<ref name="ohchr">[[Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights]] (2008). "[http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/NewHC.aspx Navanethem Pillay confirmed as new High Commissioner for Human Rights]". Retrieved on 30 July 2008.</ref> ඇගේ වසර 4 ක පලමු ධූරකාලය 2008 සැප්තැම්බර් 1 වනදා ඇරඹිණි.<ref name=ohchr/> එහිදී නාවි මහත්මිය පවසා සිටියේ මහ කොමසාරිස්වරයා යනු "ලොව ඕනෑම තැනක අගතියට පත්වූ අයගේ කටහඬ" බවයි.<ref name=BBC-profile/> 2012 දී, ඇයට එම තනතුරේ තවත් වසර 2 ක ධූර කාලයක් හිමි විය.<ref>http://www.ohchr.org/EN/AboutUs/Pages/HighCommissioner.aspx.</ref> නාවි මහත්මිය "BORN FREE AND EQUAL" නම්, ලිංග භේදය සහ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් නීතිය පිළිබඳ සම්මුතියකටද මහ කොමසාරිස්වරිය ලෙස අත්සන් කලාය.<ref>[http://www.ohchr.org/Documents/Publications/BornFreeAndEqualLowRes.pdf BORN FREE AND EQUAL - Sexual orientation and gender identity in internattional human rights law] (2012)</ref> 2011 දී නාවී මහත්මිය සම ලිංගික අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් සැසියට ඉදිරිපත් කල යෝජනාවකටද සහය පල කලාය. නවනීදම් පිල්ලේ මහත්මිය [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්ථ සංවිධානය හා ශ්‍රී ලංකා රජය අතර පැවැති සිවිල් යුද්ධයේ අවසන් භාගයේදී සිදුවූවා යැයි කියන මානව හිමිකම් කඩවීම් සම්බන්ඳයෙන් සොයා බලන එක්සත් ජාතීන්ගේ නියෝජිතවරියක් ලෙසද කටයුතු කරයි. ==ඇගයීම්== 2003 දී, කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් වූ පලමු Gruber ත්‍යාගයෙන් ඇය පිදුම් ලැබුවාය. ඩර්හැම් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඇයට ආචාර්ය උපාධියක්ද පිරිනැමිණ.<ref name=rhodes/><ref name=durham>Durham University (15 May 2007). "[http://www1.hero.ac.uk/sites/hero/media_relations/16194.cfm Honorary degrees for remarkable achievement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081003013740/http://www1.hero.ac.uk/sites/hero/media_relations/16194.cfm |date=2008-10-03 }}." Retrieved on 30 July 2008.</ref><ref name="cuny">[[CUNY]] Newswire (25 May 2006). "[http://www1.cuny.edu/forum/?p=653 CUNY Commencement 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090328184742/http://www1.cuny.edu/forum/?p=653 |date=2009-03-28 }}". Retrieved on 30 July 2008.</ref> 2009 වසරේදී, ෆෝබ්ස් සඟරාව විසින් ඇය ලොව 64 වන බලවත්ම කාන්තාව ලෙස නම් කරනු ලැබීය.<ref>{{cite web | url = http://www.forbes.com/lists/2009/11/power-women-09_The-100-Most-Powerful-Women_Rank_3.html | title = The 100 Most Powerful Women | publisher = Forbes.com}}</ref> 2026 වසරේ අප්‍රේල් මස [[නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටුව]] ඇගේ නම [[නොබෙල් සාම ත්‍යාගය]] ලැබීමට සුදුසු පුද්ගලයින් ගේ ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කර ප්‍රසිද්ධ කරන ලද අතර, එම ලැයිස්තුවේ අපේක්ෂකයින් 287කින් ඇය 2026 නොබෙල් සාම ත්‍යාගය ලබා ගන්නට සුදුසුම අපේක්ෂකයා ලෙස එම කමිටුව 2026 ඔක්තෝබර් 9 නිල වශයෙන් නිවේදනය කරන ලදි.<ref>https://www.nobelpeaceprize.org/press/press-releases/nominations-for-the-nobel-peace-prize-2026</ref> ඒ [[නෝර්වීජියානු නොබෙල් කමිටුව|නෝර්වේජියානු නොබෙල් කමිටුව]] විසින් නවනීදම් පිල්ලේ ගේ "ලෝක සාමය සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ඇය දැරූ ව්‍යාප්තිය" අගයමින් 2026 [[නොබෙල් සාම ත්‍යාගය]] ඇයට නිල වශයෙන් 2026 ඔක්තෝබර් 10 දින ප්‍රදානය කරන ලදි.<ref name=":1" /> ==විවේචන== නිදහස් ලෙස හැඟීම් ප්‍රකාශනය සහ සාමකාමී ශිෂ්‍ය විරෝධතාවලට සිදුවූ යම් යම් බාධා නිසා 2012 ජුනි 8 දින කථාවකදී, පිල්ලේ මහත්මිය [[කැනඩාවේ]] ක්‍යුබෙක් (Quebec) හී ප්‍රාදේශිය රජය අපලේඛනගත කොට හැඳින්වීම නිසා ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූ ක්්‍යුබෙක් නිලදාරීන් පිල්ලේ මහත්මියව විවේචනය කරමින් පවසා සිටියේ ක්්‍යුබෙක් ප්‍රදේශය වෙනත් අපකීර්තිමත් ප්‍රදේශ සමග සංසංදනය කිරීම නොකල යුතු බවයි.<ref>{{cite web |url=http://www.theinternational.org/articles/212-quebec-under-fire-for-human-rights-record |title=Quebec Under Fire For Human Rights Record |author=Stephanie Pedersen |publisher=The International |date=June 24, 2012 |accessdate=November 1, 2012}}</ref> ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවූ බවට එල්ලවන යුද අපරාධ ගැන පරීක්‍ෂණ කොමිසමක්‌ පත් කිරීමට මානව හිමිකම් කොමසාරිස්‌ ලෙස නවි පිල්ලේ දැඩි උත්සාහයක යෙදේ. නමුත් මානව හිමිකම් කොමසාරිස්‌ ඒ සඳහා කිසිදු බලයක්‌ නැතැයි රුසියාව සහ චීනය ප්‍රමුඛ රටවල් හතරක්‌ ක්‍රි.ව. 2014 මානව හිමිකම් සමුළුවේදී ප්‍රකාශ කරන ලදී. රටක් සම්බන්ධව එවැනි විමර්ශනයක්‌ පැවැත්වීම සඳහා මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට බලතල ඇත්නම් එය තහවුරුකරන ලෙස එකී රටවල් නවි පිල්ලේට අභියෝග කර තිබේ.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.divaina.com/2014/03/13/news01.html |access-date=2014-03-12 |archive-date=2014-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140315082836/http://www.divaina.com/2014/03/13/news01.html }}</ref> ==මූලාශ්‍ර== {{Reflist|2}} {{commons category|Navanethem Pillay}} {{Authority control|VIAF=122765965}} {{DEFAULTSORT:පිල්ලේ, නවනීදම්}} [[ප්‍රවර්ගය:1941 උපත්]] 5hgqvbo3x200lwf0aozdf8p02ghodm7 බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ 0 48653 801336 789458 2026-10-11T12:12:06Z Janeesh 22 66858 801336 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|කොළඹ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ, රත්මලාන}} {{Infobox airport | name = බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ <br> Bandaranaike International Airport | image = 22 boeing 772 app cmb.jpg | IATA = CMB | ICAO = VCBI <center>{{Location map|Sri Lanka|width=200|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=CMB|position=right |lat_deg=07|lat_min=10|lat_sec=52|lat_dir=N |lon_deg=79|lon_min=53|lon_sec=01|lon_dir=E }}<small>Location of airport in Sri Lanka</small></center> | type = පොදු / යුධමය | owner = [[ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව]] | operator = ගුවන්තොටුපළ හා ගුවන් සේවා (ශ්‍රී ලංකා) පුද්. සමාගම | city-served = [[කොළඹ]] | location = [[කටුනායක]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | hub = <div> *[[සිනමන් එයාර්]] *[[ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය]] *[[ෆිට්ස් එයාර්]] </div> | elevation-f = 26 | elevation-m = 8 | coordinates = {{Coord|07|10|52|N|79|53|01|E|type:airport|display=inline,title}} | website = {{url|http://www.airport.lk}} | metric-elev = | metric-rwy = | r1-number = 04/22 | r1-length-f = 11,290 | r1-length-m = 3,441 | r1-surface = [[Asphalt]] | r2-number = 04L/22R (Planned) | r2-length-f = 13,125 | r2-length-m = 4,000 | r2-surface = began Construction in 2018 | stat-year = 2018| stat1-header = Aircraft Movements| stat1-data = 66843| stat2-header = Passengers| stat2-data = 10,796,411| stat3-header = Cargo movements(MT)| stat3-data = 268,317| stat4-header = 3,445| footnotes = Statistics from Airport & Aviation Services Sri Lanka<ref name="stats">{{cite web|url=http://www.airport.lk/tenders/2012_annual_rpt.pdf |title=Bandaranaike International Airport - Annual Report |publisher=Airport.lk |date= |accessdate=2013-08-13}}</ref>}} '''බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ''' (BIA) (කටුනායක ගුවන්තොටුපළ) [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළවල් [[ශ්‍රී ලංකාවේ ගුවන්තොටුපළ ලැයිස්තුව|පහෙන්]] ප්‍රධානතම ගුවන්තොටුපළවේ. හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය [[S.W.R.D. බණ්ඩාරණායක]] මහතා නමින් නම් කර ඇති මෙම ගුවන් තොටුපළ [[කොළඹ]] සිට කිලෝමීටර 32.5 ක් දුරින් [[බස්නාහිර පළාත|බස්නාහිර පළාතේ]] [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කටුනායක]] හි පිහිටා ඇත. මෙම ගුවන්තොටුපළ [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගුවන් සේවය]] වන [[ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය|ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවයේ ( ශ්‍රී ලංකන් එයාර්ලයින්ස් )]] සහ අභ්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සපයන සිනමන් එයාර් ගුවන් සේවයෙහි මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි. ==ඉතිහාසය== 1944දී රාජකීය ගුවන් හමුදාවට අයත් ගුවන් පථයක් ලෙසින් ඇරඹුණු මෙම ගුවන් තොටුපල RAF Station Negombo යනුවෙන් හඳුන්වන ලදී. 1957 දී S. W. R. D. බණ්ඩාරණායක මහතා විසින් ලංකාව තුළ වූ සියළුම බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ගුවන් පථ ඉවත් කරන ලද අතර මෙම ගුවන් පථය රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාව යටතට පත් කර කටුනායක ගුවන් පථය ලෙස නම් කරන ලදී. කටුනායක ගුවන් පථයේ සමහර කොටස් තවමත් ගුවන් හමුදාව සතුව පවතී. 1964 දී සන්නීවේදන කටයුතු අමාත්‍ය අනිල් මුණසිංහ මහතා විසින් කැනඩා ආධාර ඇතිව රත්මලාන අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපල වෙනුවට නව අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපලක් තැනීම ආරම්භ කරන ලදී. 1967 දී වැඩ කටයුතු නිමවූ ගුවන් තොටුපල මෙහෙයුම් කටයුතු එයා සිලෝන් (Air Ceylon) විසින් ආරම්භ කරන ලදී. හෝකර් සිඩ්ලි ට්‍රයිඩන්ට් ([[:en:Hawker Siddeley Trident]]) යානයක් හා බද්දට ගන්නා ලද වයිකර්ස් VC-10 (Vickers VC-10) වර්ගයේ යානයක් භාවිතා කරමින් ගුවන් සේවා පවත්වාගෙන යන ලදි. 1970 දී ගුවන් තොටුපල S.W.R.D. බණ්ඩාරණායක මහතා නමින් නම් කරන ලදි. 1977 දී එය කටුනායක අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපල වශයෙන් නම් කරන ලද අතර නැවත 1995 දී බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපල වශයෙන් නම් කරන ලදි. 1971 නොවැම්බර් මස 07 වන දින පළමු බෝයිං 747 ([[:en:Boeing 747]]) ගුවන් යානා ගොඩබැස්ම සිදු කෙරුණ අතර එය කොන්ඩෝර් ([[:en:Condor]]) ගුවන් සමාගමට අයත් වූවක් වන අතර ජර්මනියේ ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් සිට සංචාරකයින් පිරිසක් රැගෙන ආවක් විය. 1990 මුල භාගයේ දී ගුවන් පථය මදක් උතුරු දිශාවට ගෙන යන ලද අතර මුලින් තිබූ ගුවන් පථය (04/22) taxiway එකකට පරිවර්තනය කරන ලදී. ගුවන්තොටුපල සංවර්ධන සැලැස්මක් ක්‍රියාවට නැඟුණු අතර එහි පළමු අදියර ලෙස ගුවන් යානා වලට කෙළින්ම ඇතුළු වීමට පහසුකම් සලසන මගී පාලම් 8ක් සහිත ජැටියක් (pier) ඉදි වූ අතර එය 2005දී විවෘත කෙරුණි. මෙහි දෙවන අදියර ලෙස තවත් මෙවැනිම පර්යන්තයක් ගොඩනැගීමට යෝජනා වී තිබේ. එහි ඉදිකිරීම් 2017 වසර තුළ ඇරඹීමට නියමිත අතර 2020දී වැඩ අවසන් වීමට නියමිතයි. 2007 මැයි මස 07 වන දින ශ්‍රී ලංකා රජයේ තීරණයක් අනුව සිවිල් ගුවන් සේවා වලට වැඩි ඉඩක් ලබා දෙමින් ගුවන් හමුදාමට ක්‍රියාකාරකම් සමහරක් හිඟුරක්ගොඩ ගුවන් හමුදා පරිශ්‍රයට ගෙන යන ලදී. ගුවන් තොටුපල සංවර්ධන සැලැස්මේ කොටසක් ලෙසින් කොළඹ මහ ලේකම් කාර්යාල දුම්රිය නැවතුම්පළ හා ගුවන්තොටපල අතර නව දුම්රිය සේවයක් 2010 ජූනි මසදී ආරම්භ කෙරුණි. එම දුම්රිය සේවය [[රත්මලාන අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපල]] දක්වා දීර්ඝ කිරීමට සැලසුම් ඇති බව එහිදී අනාවරණය කෙරුණි. බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපල එමිරේට්ස් ගුවන් සේවයේ AirBus A380 ගුවන් යානා හදිසි නැවතුම් සඳහා කිහිපවිටක් භාවිතා කරන ලදී. 2012 ජනවාරි 08 වන දින ඩුබායි සිට සිඩ්නි දක්වා EK 413 අංක දරණ ගුවන් ගමනේ යෙදී සිටිය දී ඉන්ධන නැවත පිරවීමක් සඳහා කටුනායකට ගොඩබස්වන ලද අතර එය ලෝකයේ විශාලතම මගී ගුවන් යානය මෙහි ගොඩබස්වන ලද පළමු අවස්ථාව විය. ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවය මෙහි ප්‍රධාන මෙහෙයුම්කරුවා වන අතර ගුවන් යානා 29ක ඇණියක් සහිතව යුරෝපයේ ලන්ඩන්, මැදපෙරදිග, ඉන්දියානු උප මහද්වීපය, ගිණිකොණ දිග ආසියාව සහ ඈත පෙරදිග දක්වා වූ රටවල් 48ක් පමණ ගමනාන්ත 114කට පමණ ගුවන් ගමන් පවත්වයි. == පහසුකම් == === පර්යන්ත === කටුනායක බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපල (කේතය CMB) [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] අගනුවර වන [[කොළඹ]] සිට කිලෝමීටර 32.5ක් දුරින් පිහිටා ඇත. ගුවන් සමාගම් 37ක් පමණ ගුවන්තොටුපල වෙත සේවා සපයනු ලබන අතර ගුවන් තොටුපල වසරකට ගුවන් මගීන් මිලියන 10.79කට පමණ සේවා සපයයි. ගුවන් තොටුපල මගී පර්යන්ත තුනකින් සමන්විත අතර පර්යන්ත අංක එක (1) 1967දී විවෘත විය. පර්යන්ත අංක ‍දෙක (2) 2020 වසරේ දී ඉදිකිරීම් නම වීමට අපේක්ෂිත අතර පර්යන්ත අංක තුන (3) 2012 වසරේ නොවැම්බර් මාසයේදී විවෘත කරන ලදී. ==== පර්යන්ත අංක 1 ==== පැරණිම හා විශාලතම පර්යන්තය වන මෙය 1967 වසරේදී විවෘත කරන ලදී. දොරටු 12කින් සමන්විත මෙහි පැමිණීම් හා පිටත්වීම් තිරස්ව වෙන් කර ඇත. පර්යන්ත අංක 2 විවෘත වන තුරු සියලුම අන්තර්ජාතික ගුවන් ගමන් මෙම පර්යන්තය භාවිතා කරනු ලබයි. මෙම පර්යන්තය ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ලට කෙළින්ම සම්බන්ධ වන අතර එක් මගී ප්‍රවේශ ශාලාවකින් සියලුම දොරටු වලට ගමන් කළ හැකියි. ආරක්ෂක පරීක්ෂාවෙන් අනතුරුව එල් හැඩැති ප්‍රවේශ ශාලාවට ඇතුල් වන මගියාට ඉහළ මාලයේ දොරටු අංක 6 සිට 14 දක්වා වන දොරටු වලට ප්‍රවේශ විය හැකි අතර අනෙක් දොරටු සඳහා පහළ මාලයෙන් ප්‍රවේශ විය හැකියි. ඉහළ මාලයේ මගී විවේකාගාර (lounges) කිහිපයක් ඇති අතර ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවයට අයත් සෙරෙන්ඩිබ් (Serendib) සහ පාම් ස්පිරිට් ( Palm Spirit) විවේකාගාර එයින් විශේෂයි. ==== පර්යන්ත අංක 2 ==== මෙය වසර 2020දී විවෘත කිරීමට නියමිත අතර එහි දොරටු 8ක් සිරස්ව බෙදා වෙන් කළ පිටත්වීම් හා පැමිණීම් සහිතව ගොඩ නැංවීමට නියමිත වේ. මෙය ගුවන්තොටුපල පුළුල් කිරීමේ ව්‍යාපෘතියේ දෙවන කොටසේ දෙවන අදියරේ ප්‍රධාන අරමුණ වෙයි. ඉදිකිරීම් කටයුතු 2017 අප්‍රේල් මස ආරම්භ වීමට නියමිතව තිබූ අතර ඉදිකිරීම් 2020 වසරේ නිම වීමට නියමිතයි. අලුත් පර්යන්තය මගී දොරටු 8ක් හා මගී ගුවන් පාලම් 14කින් සමන්විත වීමට නියමිතයි. මෙම දොරටු 8න් දෙකක් ලොව විශාලතම මගී ගුවන් යානය වන A380 ගුවන් යානා සඳහා සේවා සැපයීමට පහසුකම් ඇති දොරටු වනු ඇත. ==== පර්යන්ත අංක 3 ==== 2012 නොවැම්බර් මස විවෘත කෙරුණු මෙය දේශීය ගුවන් ගමන් සඳහා පහසුකම් සපයනු ලබයි. මෙහි පැමිණීම් හා පිටත් වීම් තිරස් ලෙස වෙන් කර ඇත. ==== භාණ්ඩ පර්යන්තය ==== 2009 ඔක්තෝම්බර් මස ඇරඹුණු මෙම පර්යන්තය සියලුම ගුවන් භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සඳහා පහසුකම් සපයයි. මෙහි පැමිනීම් හා පිටත්වීම් තිරස්ව වෙන් කර ඇත. === ගුවන් යානා නැවතුම් පථ (Aprons) === ==== Apron Alpha ==== දැනට පවතින පැරණිතම ගුවන් යානා නැවතුම් පථයයි. මෙහි නැවතුම් ස්ථාන නවය (9)ක් ඇති අතර ඉන් පහ (5)ක් දුරස්ථ නැවතුම් වන අතර අනෙක් හතර (4) මගී ගුවන් පාලම් මගින් ගුවන් යානයට කෙළින්ම මගීන් නංවා ගත හැකි (aerobridges) පාලම් වලින් සමන්විතයි. මෙහි බොයින් 747 (Boeing 747) යානා 4ක් හා එයාබස් A330-200 යානා 5ක් එකවර නවතා තැබිය හැකියි. අවස්ථානුකූලව Alpha 9 දරණ දොරටුව A380-800 වර්ගයේ යානා නැවැත්වීමට පහසුකම් සලසා ඇත. ==== Apron Bravo ==== මෙහි නැවතුම් ස්ථාන 8ක් ඇති අතර ඉන් 4ක් දුරස්ථ එවා වන අතර ඉතිරි 4 මගී පාලම් සහිත නැවතුම් ස්ථාන වෙයි. මෙහි එකවර ඕනෑම පුළුල් බඳ ගුවන් යානා 8ක් (A380 හැර) නවතා තැබිය හැකියි. මෙහි මගී පාලම් 4ක් A380 යානා සඳහා පහසුකම් ඇති ස්ථාන බවට පරිවර්තනය කර ඇත. <!-- Citation needed --> ==== Apron Charlie ==== මෙහි නැවතුම් ස්ථාන 8ක් ඇති අතර මේ වන විට ඒවා සියල්ල දුරස්ථ නැවතුම් ස්ථාන වෙයි. මෙහි එක වර ඕනෑම පුළුල් බඳ ගුවන් යානා 8ක් නවතා තැබීමට හැකි අතර මින් Charlie 22 සහ Charlie 26 යන නැවතුම් ස්ථාන A380 ගුවන් යානා නැවැත්වීම සඳහා පහසුකම් සලසා ඇත.<!-- AIRAC AIP SUPPLEMENT 02/17 07 JUN 17 --> ==== Apron Delta ==== මෙහි කුඩා බඳ සහිත ගුවන් යානා 4ක් නවතා තැබීමට පහසුකම් ඇත. ==== Apron Echo ==== මෙය ඉදිරියේදී විවෘත වීමට නියමිත වන අතර එහි වැඩ නිමවූ පසු නැවතුම් ස්ථාන 17ක් තිබෙනු ඇත. === ධාවන පථය === බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපල එක් ධාවන පථයකින් (04/22) පමණක් සමන්විත වන අතර එය ඇස්ෆල්ට් ආවරණිත ගුවන් පථයකි. ගුවන් යානා ගුවන් ගත වීම සඳහා මීටර 3441ක දුරකුත් ගොඩබැස්වීම සඳහා මීටර 3350ක දුරකුත් සපයා ඇත. මීට අමතරව A380 යානා සඳහා පහසුකම් සැපයීමට දෙවන ධාවන පථයක් හා taxiway එකක් ඉදිකිරීම කෙරෙහිත් රජයේ අවධානය යොමු වී ඇති බව ප්‍රකාශ වී ඇත.[[File:Srilankan airlines hub bia.jpg|thumb|The airport is the main hub for [[SriLankan Airlines]]]] ==පුළුල් කිරිම හා සංවර්ධනය== ===ව්‍යපෘතියේ අදියර=== 2017 වර්ෂයේ ජනවාරි සිට අප්‍රේල් දක්වා දිනකට පැය 8ක් ධාවන පථය වසා තබමින් ධාවන පථ අලුත්වැඩියාවක් සිදු කෙරුණු අතර ඉදිරියේදී කෙරෙන සංවර්ධන වැඩසටහන් හරහා ලොව විශාලතම ගුවන් යානය සඳහා දෛනික සේවා සැපයිය හැකි මට්ටමට වැඩි දියුණු කෙරෙනු ඇති. බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපල සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියේ දෙවන අදියරේ දෙවන කොටසේදී පර්යන්ත අංක දෙක නමින් පැමිණීම් හා පිටත්වීම් සිරස්ව වෙන් කෙරෙන නව මගී පර්යන්තයක්, නව මගී දොරටු අටක් (8), මගී පාලම් දාහතරක් (14)ක්, A380 යානා සඳහා වෙන් වූ දොරටුවක්, මහල් පහකින් සමන්විත රථගාලක් හා තරු පහේ හෝටලයක් ස්ථාපිත කිරීමට නියමිතයි. මෙම ව්‍යාපෘතිය 2017 වර්ෂයේ අරඹා 2020 වර්ෂයේ වැඩ අවසන් කිරීමට නියමිතය. මෙහි වැඩ අවසන් වූ පසු පැරණි පර්යන්තය දේශීය හා කලාපීය ගුවන් ගමන් සඳහා වෙන් කෙරෙනු ඇත. ක්ෂණිකව ගුවන්තොටුපල අධිවේගී මාර්ගයට ප්‍රවේශ විය හැකි පිටවීම් මාර්ගයක්ද ඇතුළත්වනු ඇත. මීට අමතරව තදබදය අවම කිරීම සඳහා නැවතුම් ස්ථාන නවයකින් (9) සමන්විත දුරස්ථ නැවතුම් අංගනයක්ද ඉදිකිරීමට නියමිතය. තවද ව්‍යාපාරිකයන් ආකර්ෂණය කරගැනීම සඳහා බදු රහිත සාප්පු සංකීර්ණයක් කටුනායක වෙළඳ කලාපය තුල ස්ථාපිත කිරීමද යෝජනා වී ඇත. මෙය පැමිණීම් පර්යන්තයට යාබදව තැනෙන අතර ගුවන් පාලමක් හරහා සම්බන්ධ වනු ඇත. දෙවන අදියරට හෙකටයාර 600ක ඉඩම් ප්‍රමාණයක් පවරාගැනීඹට නියමිත අතර නව පරපුරේ ගුවන් යානා ගොඩබැස්වීමට හැකි ආකාරයේ ධාවන පථයක් ඉදි කිරීමට නියමිතය. මීට අමතරව ගුවන් යානා අලුත්වැඩියා සහ නඩත්තු සේවා මධ්‍යස්ථානයක්, තවත් මගී පර්යන්තයක්, වාහන නැවතුම් අංගනයක් හා සාප්පු සංකීර්ණයක් ගොඩනැංවීමට අපේක්ෂිතය. ===ව්‍යාපෘති අදියර හා ඉදිකිරීම්=== වර්ෂ 2020දී අවසන් වීමට නියමිත දෙවන අදියර සඳහා ජපන් රජයේ ආධාර හිමි වෙයි. 2007 නොවැම්බර් - 2017 අගෝස්තු - සංවර්ධන අදියර (දෙවන අදියර) 2014 ජූලි මාසයේ දී නව පරිසර හිතකාමී පර්යන්තයේ සැලැස්ම ඉදිරිපත් කරන ලදි. 2014 සැප්තැම්බර් 7 වන දා ජපාන අගමැතිතුමන් අතින් ව්‍යාපෘතියේ දෙවන අදියරේ දෙනව කොටසේ ඉදිකිරීම් ඇරඹුණි 2017-2020 නව මගී පර්යන්තය ඉදිකිරීම් 2017 අප්‍රේල් මස සිට 2020 වර්ෂය දක්වා සිදු කිරීමට නියමිතය.[[File:Air India and SriLankan aircraft at colomobo airport terminal.jpg|thumb|Aircraft at the main international terminal (Terminal 1).]] ==ගුවන් සේවා සහ ගමනාන්ත== ===Passenger flights=== [[File:Bandaranaike International Airport.JPG|thumb| Aircraft in ramp area of Bandaranaike International Airport, after the renovatons.]] [[File:SriLankan Airlines Airbus A320-231 Sim.jpg|thumb| A [[Sri Lankan Airlines]] [[Airbus A320-200]] (4R-ABB) at the ramp area before the renovations.]] [[File:Srilankanairlines.jpeg|thumb| A [[Sri Lankan Airlines]] [[Airbus A340-300]] on the tarmac at Bandaranaike International Airport, Colombo.]] [[File:Mihin Lanka airplane at Bandaranaike International Airport.JPG|thumb|An [[Airbus A320-200]] (4R-MRB) operated by [[Mihin Lanka]] being serviced by a [[Jetway|boarding bridge]].]] {{Airport-dest-list |3rdcoltitle = Terminal / Hall |[[Air Arabia]]| [[Sharjah International Airport|Sharjah]]|1 |[[AirAsia X]]| [[Kuala Lumpur International Airport|Kuala Lumpur]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]] |1 |[[Air India]]| [[Chennai International Airport|Chennai]]|1 |[[Air India Express]]| [[Chennai International Airport|Chennai]]|1 |[[British Airways]]| [[Gatwick Airport|London-Gatwick]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]] |1 |[[Cathay Pacific]]| [[Bangkok Suvarnabhumi|Bangkok-Suvarnabhumi]], [[Hong Kong International Airport|Hong Kong]], [[Singapore Changi Airport|Singapore]]|1 |[[China Eastern Airlines]]|[[Kunming Changshui International Airport|Kunming]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]]|1 |[[Cinnamon Air]]| [[Batticaloa Airport|Batticaloa]], [[Mawella Lagoon Airport|Dickwella]], [[Polgolla Reservoir|Kandy]], [[Koggala Airport|Koggala]], [[Sigiriya Airport|Sigiriya]], [[China Bay Airport|Trincomalee]], [[Waters Edge (Sri Lanka)|Sri Jayawardenepura Kotte-Waters Edge]] <br />'''Charter:''' [[Mattala Rajapaksa International Airport|Hambantota]], [[Jaffna Airport|Jaffna]]|3 |[[Emirates (airline)|Emirates]]| [[Dubai International Airport|Dubai]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]], [[Singapore Changi Airport|Singapore]]|1 |[[Enter Air]]{{note|fn_1}}| '''Seasonal Charter:''' [[Warsaw Chopin Airport|Warsaw-Chopin]]|1 |[[Etihad Airways]]| [[Abu Dhabi International Airport|Abu Dhabi]]|1 |[[Flydubai]]{{note|fn_1}}| [[Dubai International Airport|Dubai]]|1 |[[Jet Airways]]| [[Chennai International Airport|Chennai]], [[Chhatrapati Shivaji International Airport|Mumbai]]|1 |[[Korean Air]]| [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]], [[Incheon International Airport|Seoul-Incheon]]|1 |[[Kuwait Airways]]| [[Kuwait International Airport|Kuwait]], [[Muscat International Airport|Muscat]]|1 |[[LOT Polish Airlines]]| '''Seasonal Charter:''' [[Warsaw Chopin Airport|Warsaw-Chopin]] (begins 6 November 2013)|1 |[[Malaysia Airlines]]| [[Kuala Lumpur International Airport|Kuala Lumpur]]|1 |[[Maldivian (airline)|Maldivian]]| [[Gan International Airport|Gan]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]]|1 |[[Mihin Lanka]]| [[Bahrain International Airport|Bahrain]], [[Indira Gandhi International Airport|Delhi]], [[Dhaka Airport|Dhaka]], [[Dubai International Airport|Dubai]], [[Mattala Rajapaksa International Airport|Hambantota]], [[Soekarno–Hatta International Airport|Jakarta-Soekarno–Hatta]], [[Madurai Airport|Madurai]], [[Kuala Namu International Airport|Medan]], [[Seychelles International Airport|Mahé]] (begins 16 November 2013),<ref>{{cite web|author=by JL |url=http://airlineroute.net/2013/10/05/mj-sez-w13/ |title=Mihin Lanka to Start Seychelles Service from mid-November 2013; Airline Route – Worldwide Airline Route Updates |publisher=Airlineroute.net |date=October 5, 2013 |accessdate=October 5, 2013}}</ref> [[Sharjah International Airport|Sharjah]] <br />'''Seasonal:''' [[Gaya Airport|Gaya]], [[Varanasi Airport|Varanasi]]|1 |[[Millennium Airlines]]|'''Charter:''' [[Anuradhapura Airport|Anuradhapura]], [[Jaffna Airport|Jaffna]], [[Katukurunda Airport|Kalutara]], [[Koggala Airport|Koggala]], [[Minneriya Air Base|Minneriya]], [[Sigiriya Airport|Sigiriya]], [[China Bay Airport|Trincomalee]]|3 |[[Oman Air]]| [[Muscat International Airport|Muscat]]|1 |[[Qatar Airways]]| [[Doha International Airport|Doha]]|1 |[[Royal Jordanian]]| [[Queen Alia International Airport|Amman-Queen Alia]]|1 |[[Saudia]]| [[King Abdulaziz International Airport|Jeddah]], [[King Khalid International Airport|Riyadh]]|1 |[[Singapore Airlines]]| [[Singapore Changi Airport|Singapore]]|1 |[[Spicejet]]| [[Chennai International Airport|Chennai]], [[Madurai Airport|Madurai]]|1 |{{nowrap|[[SriLankan Airlines]]}}| [[Abu Dhabi International Airport|Abu Dhabi]], [[Suvarnabhumi Airport|Bangkok-Suvarnabhumi]], [[Beijing Capital International Airport|Beijing-Capital]], [[Bengaluru International Airport|Bangalore]], [[Chennai International Airport|Chennai]], [[Dammam Airport|Dammam]], [[Indira Gandhi International Airport|Delhi]], [[Doha International Airport|Doha]], [[Dubai International Airport|Dubai]], [[Frankfurt am Main Airport|Frankfurt]], [[Guangzhou Baiyun International Airport|Guangzhou]], [[Mattala Rajapaksa International Airport|Hambantota]], [[Hong Kong International Airport|Hong Kong]], [[King Abdulaziz International Airport|Jeddah]], [[Jinnah International Airport|Karachi]], [[Kochi International Airport|Kochi]], [[Kuala Lumpur International Airport|Kuala Lumpur]], [[Kuwait International Airport|Kuwait]], [[London Heathrow Airport|London-Heathrow]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]], [[Moscow Domodedovo Airport|Moscow-Domodedovo]], [[Chhatrapati Shivaji International Airport|Mumbai]], [[Muscat International Airport|Muscat]], [[Charles de Gaulle Airport|Paris-Charles de Gaulle]], [[Riyadh international airport|Riyadh]], [[Fiumicino Airport|Rome-Fiumicino]],[[Shanghai Pudong International Airport|Shanghai-Pudong]], [[Singapore Changi Airport|Singapore]], [[Thiruvananthapuram International Airport|Thiruvananthapuram]], [[Tiruchirappalli International Airport|Tiruchirappalli]], [[Narita International Airport|Tokyo-Narita]]|1 |[[Thai Smile]]| [[Bangkok-Suvarnabhumi]]|1 |[[Turkish Airlines]]{{note|fn_1}}| [[Istanbul Atatürk Airport|Istanbul-Atatürk]]<!-- Do not add Male as TK does not have traffic rights from CMB to MLE. -->|1 |[[Windrose Airlines]]| '''Seasonal Charter:''' [[Boryspil International Airport|Kiev-Boryspil]]|1 }} <small>'''Note 1:''' {{note|fn_1}} Although some of these flights make an intermediate stop en route to their listed destination, they do not have rights to carry traffic solely between Colombo and the intermediate city.</small> ===Cargo flights=== {{Airport-dest-list | 3rdcoltitle = Terminal |[[Cathay Pacific]]|[[Chennai International Airport|Chennai]], [[Hong Kong International Airport|Hong Kong]] | Cargo |[[FitsAir]]|[[Bengaluru International Airport|Bangalore]], [[Dubai International Airport|Dubai]], [[Gan International Airport|Gan Island]], [[Allama Iqbal International Airport|Lahore]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]], [[Chhatrapati Shivaji International Airport|Mumbai]], [[Trivandrum International Airport|Thiruvanathapuram]]| Cargo |[[MASkargo]]|[[Chennai International Airport|Chennai]], [[Kuala Lumpur International Airport|Kuala Lumpur]]|Cargo |[[Midex Airlines]] | [[Al Ain International Airport|Al Ain]] | Cargo |[[Qatar Airways Cargo]] | [[Doha International Airport|Doha]], [[Jinnah International Airport|Karachi]], [[Allama Iqbal International Airport|Lahore]], [[Thiruvananthapuram International Airport|Thiruvananthapuram]] | Cargo |[[SriLankan Cargo]]|[[Bengaluru International Airport|Bangalore]], [[Chennai International Airport|Chennai]], [[Trivandrum International Airport|Thiruvanathapuram]]| Cargo }} ==බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ හා එ ආශ්‍රිත සිද්ධින්== ===1970 දශකය=== ===1980 දශකය=== ===2000 දශකය=== ===2010 දශකය=== ====ප්‍රථම වරට A380 ගුවන් යානයක් ගොඩබෑම==== [[ගොනුව:First-A380.jpg|thumbnail|දකුණ|කටුනායක ගුවන්ඦතාටුපලට ගොඩබෑ පළමු Airbus A380 ගුවන්යානය]] *එමිරේට්ස් ගුවන්ඦ්ස්ේවයට අයත් EK 413 යානය 9 ජනවාරි 2012 දින අළුයම් කාළඦය් කටුනායක ගුවන්ඦතාටුපලට ගොඩබස්වා තිබෙනවා.ඦමම යානය ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිට ඩුබායි දක්වා ගමන් කරන අතරේ ඉන්ධන ලබා ගැනීම සඳහා මෙසේ ගොඩබස්වා තිබෙනවා .<br /> කෙසේ නමුත් ගුවන් ධාවන පථඦය්් දිග අඩු නිසා (යානයට ගැලපෙන පරිදි) සාමාන්‍ය තත්වයන්ට වඩා තිරිංග යෙදීමට සිදුවූ අතර ඉන්පසුව නැවැත්වීම සඳහා ගෙන ඒමේදී පිටත එන්ජින් ක්‍රියා විරහිත කිරීමට සිදු වී තිබෙනවා. ඒ වගේම වැඩිපුර තිරිංග යෙදීම නිසා රත්වු ටයර සිසිලනය කිරීමද සිදු කර තිබෙනවා. '''විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු දෙය වන්නෙ මේ සියළු ක්‍රියාකාරකම් සාමාන්‍ය දේවල් බවයි.''' <ref name="අපේ අහස">[http://apeahasa.blogspot.com/2012/01/a380-worlds-largest-passenger-a380.html], අපේ අහස.</ref> ==ආශ්‍රිත ලිපි== * [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළවල්]] * [[ශ්‍රී ලංකාවේ ගුවන්තොටුපළවල්]] ==මූලාශ්‍ර== {{reflist|35em}} ==බාහිර සබැදි== * [http://www.airport.lk/ Airport Authority homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121206070618/http://www.airport.lk/ |date=2012-12-06 }} * [http://www.airsrilanka.org/ Sri Lanka Airports Flight Information and Aviation Forum] * [http://atcsl.tripod.com/Airport.htm Airport Technical data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928181243/http://atcsl.tripod.com/Airport.htm |date=2011-09-28 }} * [http://www.esrilankans.com/page.do?id=157 Tourist Information Kiosks at Airport] {{ශ්‍රී ලංකාවේ ගුවන්තොටුපළවල්}} {{authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළවල්]] ecseotf0t0b7hbph8cxtmei4ue4a17x 801337 801336 2026-10-11T12:16:20Z Janeesh 22 66858 Fixed grammar 801337 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|කොළඹ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ, රත්මලාන}} {{Infobox airport | name = බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ <br> Bandaranaike International Airport | image = 22 boeing 772 app cmb.jpg | IATA = CMB | ICAO = VCBI <center>{{Location map|Sri Lanka|width=200|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=CMB|position=right |lat_deg=07|lat_min=10|lat_sec=52|lat_dir=N |lon_deg=79|lon_min=53|lon_sec=01|lon_dir=E }}<small>Location of airport in Sri Lanka</small></center> | type = පොදු / යුධමය | owner = [[ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව]] | operator = ගුවන්තොටුපළ හා ගුවන් සේවා (ශ්‍රී ලංකා) පුද්. සමාගම | city-served = [[කොළඹ]] | location = [[කටුනායක]], [[ශ්‍රී ලංකාව]] | hub = <div> *[[සිනමන් එයාර්]] *[[ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය]] *[[ෆිට්ස් එයාර්]] </div> | elevation-f = 26 | elevation-m = 8 | coordinates = {{Coord|07|10|52|N|79|53|01|E|type:airport|display=inline,title}} | website = {{url|http://www.airport.lk}} | metric-elev = | metric-rwy = | r1-number = 04/22 | r1-length-f = 11,290 | r1-length-m = 3,441 | r1-surface = [[Asphalt]] | r2-number = 04L/22R (Planned) | r2-length-f = 13,125 | r2-length-m = 4,000 | r2-surface = began Construction in 2018 | stat-year = 2018| stat1-header = Aircraft Movements| stat1-data = 66843| stat2-header = Passengers| stat2-data = 10,796,411| stat3-header = Cargo movements(MT)| stat3-data = 268,317| stat4-header = 3,445| footnotes = Statistics from Airport & Aviation Services Sri Lanka<ref name="stats">{{cite web|url=http://www.airport.lk/tenders/2012_annual_rpt.pdf |title=Bandaranaike International Airport - Annual Report |publisher=Airport.lk |date= |accessdate=2013-08-13}}</ref>}} '''බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ''' (BIA) (කටුනායක ගුවන්තොටුපළ) [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළවල් [[ශ්‍රී ලංකාවේ ගුවන්තොටුපළ ලැයිස්තුව|පහෙන්]] ප්‍රධානතම ගුවන්තොටුපළ වේ. හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය [[එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක]] මහතා නමින් නම් කර ඇති මෙම ගුවන් තොටුපළ [[කොළඹ]] සිට කිලෝමීටර 32.5 ක් දුරින් [[බස්නාහිර පළාත|බස්නාහිර පළාතේ]] [[ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය|ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[කටුනායක]] හි පිහිටා ඇත. මෙම ගුවන්තොටුපළ [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගුවන් සේවය]] වන [[ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය|ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවයෙහි]], අඩු මිල ගුවන් සේවයක් වන ෆිට්ස් එයාර් ගුවන් සේවයෙහි සහ අභ්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සේවා සපයන සිනමන් එයාර් ගුවන් සේවයෙහි මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි. ==ඉතිහාසය== 1944දී රාජකීය ගුවන් හමුදාවට අයත් ගුවන් පථයක් ලෙසින් ඇරඹුණු මෙම ගුවන් තොටුපල RAF Station Negombo යනුවෙන් හඳුන්වන ලදී. 1957 දී S. W. R. D. බණ්ඩාරණායක මහතා විසින් ලංකාව තුළ වූ සියළුම බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ගුවන් පථ ඉවත් කරන ලද අතර මෙම ගුවන් පථය රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාව යටතට පත් කර කටුනායක ගුවන් පථය ලෙස නම් කරන ලදී. කටුනායක ගුවන් පථයේ සමහර කොටස් තවමත් ගුවන් හමුදාව සතුව පවතී. 1964 දී සන්නීවේදන කටයුතු අමාත්‍ය අනිල් මුණසිංහ මහතා විසින් කැනඩා ආධාර ඇතිව රත්මලාන අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපල වෙනුවට නව අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපලක් තැනීම ආරම්භ කරන ලදී. 1967 දී වැඩ කටයුතු නිමවූ ගුවන් තොටුපල මෙහෙයුම් කටයුතු එයා සිලෝන් (Air Ceylon) විසින් ආරම්භ කරන ලදී. හෝකර් සිඩ්ලි ට්‍රයිඩන්ට් ([[:en:Hawker Siddeley Trident]]) යානයක් හා බද්දට ගන්නා ලද වයිකර්ස් VC-10 (Vickers VC-10) වර්ගයේ යානයක් භාවිතා කරමින් ගුවන් සේවා පවත්වාගෙන යන ලදි. 1970 දී ගුවන් තොටුපල S.W.R.D. බණ්ඩාරණායක මහතා නමින් නම් කරන ලදි. 1977 දී එය කටුනායක අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපල වශයෙන් නම් කරන ලද අතර නැවත 1995 දී බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපල වශයෙන් නම් කරන ලදි. 1971 නොවැම්බර් මස 07 වන දින පළමු බෝයිං 747 ([[:en:Boeing 747]]) ගුවන් යානා ගොඩබැස්ම සිදු කෙරුණ අතර එය කොන්ඩෝර් ([[:en:Condor]]) ගුවන් සමාගමට අයත් වූවක් වන අතර ජර්මනියේ ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් සිට සංචාරකයින් පිරිසක් රැගෙන ආවක් විය. 1990 මුල භාගයේ දී ගුවන් පථය මදක් උතුරු දිශාවට ගෙන යන ලද අතර මුලින් තිබූ ගුවන් පථය (04/22) taxiway එකකට පරිවර්තනය කරන ලදී. ගුවන්තොටුපල සංවර්ධන සැලැස්මක් ක්‍රියාවට නැඟුණු අතර එහි පළමු අදියර ලෙස ගුවන් යානා වලට කෙළින්ම ඇතුළු වීමට පහසුකම් සලසන මගී පාලම් 8ක් සහිත ජැටියක් (pier) ඉදි වූ අතර එය 2005දී විවෘත කෙරුණි. මෙහි දෙවන අදියර ලෙස තවත් මෙවැනිම පර්යන්තයක් ගොඩනැගීමට යෝජනා වී තිබේ. එහි ඉදිකිරීම් 2017 වසර තුළ ඇරඹීමට නියමිත අතර 2020දී වැඩ අවසන් වීමට නියමිතයි. 2007 මැයි මස 07 වන දින ශ්‍රී ලංකා රජයේ තීරණයක් අනුව සිවිල් ගුවන් සේවා වලට වැඩි ඉඩක් ලබා දෙමින් ගුවන් හමුදාමට ක්‍රියාකාරකම් සමහරක් හිඟුරක්ගොඩ ගුවන් හමුදා පරිශ්‍රයට ගෙන යන ලදී. ගුවන් තොටුපල සංවර්ධන සැලැස්මේ කොටසක් ලෙසින් කොළඹ මහ ලේකම් කාර්යාල දුම්රිය නැවතුම්පළ හා ගුවන්තොටපල අතර නව දුම්රිය සේවයක් 2010 ජූනි මසදී ආරම්භ කෙරුණි. එම දුම්රිය සේවය [[රත්මලාන අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපල]] දක්වා දීර්ඝ කිරීමට සැලසුම් ඇති බව එහිදී අනාවරණය කෙරුණි. බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපල එමිරේට්ස් ගුවන් සේවයේ AirBus A380 ගුවන් යානා හදිසි නැවතුම් සඳහා කිහිපවිටක් භාවිතා කරන ලදී. 2012 ජනවාරි 08 වන දින ඩුබායි සිට සිඩ්නි දක්වා EK 413 අංක දරණ ගුවන් ගමනේ යෙදී සිටිය දී ඉන්ධන නැවත පිරවීමක් සඳහා කටුනායකට ගොඩබස්වන ලද අතර එය ලෝකයේ විශාලතම මගී ගුවන් යානය මෙහි ගොඩබස්වන ලද පළමු අවස්ථාව විය. ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවය මෙහි ප්‍රධාන මෙහෙයුම්කරුවා වන අතර ගුවන් යානා 29ක ඇණියක් සහිතව යුරෝපයේ ලන්ඩන්, මැදපෙරදිග, ඉන්දියානු උප මහද්වීපය, ගිණිකොණ දිග ආසියාව සහ ඈත පෙරදිග දක්වා වූ රටවල් 48ක් පමණ ගමනාන්ත 114කට පමණ ගුවන් ගමන් පවත්වයි. == පහසුකම් == === පර්යන්ත === කටුනායක බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපල (කේතය CMB) [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] අගනුවර වන [[කොළඹ]] සිට කිලෝමීටර 32.5ක් දුරින් පිහිටා ඇත. ගුවන් සමාගම් 37ක් පමණ ගුවන්තොටුපල වෙත සේවා සපයනු ලබන අතර ගුවන් තොටුපල වසරකට ගුවන් මගීන් මිලියන 10.79කට පමණ සේවා සපයයි. ගුවන් තොටුපල මගී පර්යන්ත තුනකින් සමන්විත අතර පර්යන්ත අංක එක (1) 1967දී විවෘත විය. පර්යන්ත අංක ‍දෙක (2) 2020 වසරේ දී ඉදිකිරීම් නම වීමට අපේක්ෂිත අතර පර්යන්ත අංක තුන (3) 2012 වසරේ නොවැම්බර් මාසයේදී විවෘත කරන ලදී. ==== පර්යන්ත අංක 1 ==== පැරණිම හා විශාලතම පර්යන්තය වන මෙය 1967 වසරේදී විවෘත කරන ලදී. දොරටු 12කින් සමන්විත මෙහි පැමිණීම් හා පිටත්වීම් තිරස්ව වෙන් කර ඇත. පර්යන්ත අංක 2 විවෘත වන තුරු සියලුම අන්තර්ජාතික ගුවන් ගමන් මෙම පර්යන්තය භාවිතා කරනු ලබයි. මෙම පර්යන්තය ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ලට කෙළින්ම සම්බන්ධ වන අතර එක් මගී ප්‍රවේශ ශාලාවකින් සියලුම දොරටු වලට ගමන් කළ හැකියි. ආරක්ෂක පරීක්ෂාවෙන් අනතුරුව එල් හැඩැති ප්‍රවේශ ශාලාවට ඇතුල් වන මගියාට ඉහළ මාලයේ දොරටු අංක 6 සිට 14 දක්වා වන දොරටු වලට ප්‍රවේශ විය හැකි අතර අනෙක් දොරටු සඳහා පහළ මාලයෙන් ප්‍රවේශ විය හැකියි. ඉහළ මාලයේ මගී විවේකාගාර (lounges) කිහිපයක් ඇති අතර ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවයට අයත් සෙරෙන්ඩිබ් (Serendib) සහ පාම් ස්පිරිට් ( Palm Spirit) විවේකාගාර එයින් විශේෂයි. ==== පර්යන්ත අංක 2 ==== මෙය වසර 2020දී විවෘත කිරීමට නියමිත අතර එහි දොරටු 8ක් සිරස්ව බෙදා වෙන් කළ පිටත්වීම් හා පැමිණීම් සහිතව ගොඩ නැංවීමට නියමිත වේ. මෙය ගුවන්තොටුපල පුළුල් කිරීමේ ව්‍යාපෘතියේ දෙවන කොටසේ දෙවන අදියරේ ප්‍රධාන අරමුණ වෙයි. ඉදිකිරීම් කටයුතු 2017 අප්‍රේල් මස ආරම්භ වීමට නියමිතව තිබූ අතර ඉදිකිරීම් 2020 වසරේ නිම වීමට නියමිතයි. අලුත් පර්යන්තය මගී දොරටු 8ක් හා මගී ගුවන් පාලම් 14කින් සමන්විත වීමට නියමිතයි. මෙම දොරටු 8න් දෙකක් ලොව විශාලතම මගී ගුවන් යානය වන A380 ගුවන් යානා සඳහා සේවා සැපයීමට පහසුකම් ඇති දොරටු වනු ඇත. ==== පර්යන්ත අංක 3 ==== 2012 නොවැම්බර් මස විවෘත කෙරුණු මෙය දේශීය ගුවන් ගමන් සඳහා පහසුකම් සපයනු ලබයි. මෙහි පැමිණීම් හා පිටත් වීම් තිරස් ලෙස වෙන් කර ඇත. ==== භාණ්ඩ පර්යන්තය ==== 2009 ඔක්තෝම්බර් මස ඇරඹුණු මෙම පර්යන්තය සියලුම ගුවන් භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සඳහා පහසුකම් සපයයි. මෙහි පැමිනීම් හා පිටත්වීම් තිරස්ව වෙන් කර ඇත. === ගුවන් යානා නැවතුම් පථ (Aprons) === ==== Apron Alpha ==== දැනට පවතින පැරණිතම ගුවන් යානා නැවතුම් පථයයි. මෙහි නැවතුම් ස්ථාන නවය (9)ක් ඇති අතර ඉන් පහ (5)ක් දුරස්ථ නැවතුම් වන අතර අනෙක් හතර (4) මගී ගුවන් පාලම් මගින් ගුවන් යානයට කෙළින්ම මගීන් නංවා ගත හැකි (aerobridges) පාලම් වලින් සමන්විතයි. මෙහි බොයින් 747 (Boeing 747) යානා 4ක් හා එයාබස් A330-200 යානා 5ක් එකවර නවතා තැබිය හැකියි. අවස්ථානුකූලව Alpha 9 දරණ දොරටුව A380-800 වර්ගයේ යානා නැවැත්වීමට පහසුකම් සලසා ඇත. ==== Apron Bravo ==== මෙහි නැවතුම් ස්ථාන 8ක් ඇති අතර ඉන් 4ක් දුරස්ථ එවා වන අතර ඉතිරි 4 මගී පාලම් සහිත නැවතුම් ස්ථාන වෙයි. මෙහි එකවර ඕනෑම පුළුල් බඳ ගුවන් යානා 8ක් (A380 හැර) නවතා තැබිය හැකියි. මෙහි මගී පාලම් 4ක් A380 යානා සඳහා පහසුකම් ඇති ස්ථාන බවට පරිවර්තනය කර ඇත. <!-- Citation needed --> ==== Apron Charlie ==== මෙහි නැවතුම් ස්ථාන 8ක් ඇති අතර මේ වන විට ඒවා සියල්ල දුරස්ථ නැවතුම් ස්ථාන වෙයි. මෙහි එක වර ඕනෑම පුළුල් බඳ ගුවන් යානා 8ක් නවතා තැබීමට හැකි අතර මින් Charlie 22 සහ Charlie 26 යන නැවතුම් ස්ථාන A380 ගුවන් යානා නැවැත්වීම සඳහා පහසුකම් සලසා ඇත.<!-- AIRAC AIP SUPPLEMENT 02/17 07 JUN 17 --> ==== Apron Delta ==== මෙහි කුඩා බඳ සහිත ගුවන් යානා 4ක් නවතා තැබීමට පහසුකම් ඇත. ==== Apron Echo ==== මෙය ඉදිරියේදී විවෘත වීමට නියමිත වන අතර එහි වැඩ නිමවූ පසු නැවතුම් ස්ථාන 17ක් තිබෙනු ඇත. === ධාවන පථය === බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන් තොටුපල එක් ධාවන පථයකින් (04/22) පමණක් සමන්විත වන අතර එය ඇස්ෆල්ට් ආවරණිත ගුවන් පථයකි. ගුවන් යානා ගුවන් ගත වීම සඳහා මීටර 3441ක දුරකුත් ගොඩබැස්වීම සඳහා මීටර 3350ක දුරකුත් සපයා ඇත. මීට අමතරව A380 යානා සඳහා පහසුකම් සැපයීමට දෙවන ධාවන පථයක් හා taxiway එකක් ඉදිකිරීම කෙරෙහිත් රජයේ අවධානය යොමු වී ඇති බව ප්‍රකාශ වී ඇත.[[File:Srilankan airlines hub bia.jpg|thumb|The airport is the main hub for [[SriLankan Airlines]]]] ==පුළුල් කිරිම හා සංවර්ධනය== ===ව්‍යපෘතියේ අදියර=== 2017 වර්ෂයේ ජනවාරි සිට අප්‍රේල් දක්වා දිනකට පැය 8ක් ධාවන පථය වසා තබමින් ධාවන පථ අලුත්වැඩියාවක් සිදු කෙරුණු අතර ඉදිරියේදී කෙරෙන සංවර්ධන වැඩසටහන් හරහා ලොව විශාලතම ගුවන් යානය සඳහා දෛනික සේවා සැපයිය හැකි මට්ටමට වැඩි දියුණු කෙරෙනු ඇති. බණ්ඩාරනායක අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපල සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියේ දෙවන අදියරේ දෙවන කොටසේදී පර්යන්ත අංක දෙක නමින් පැමිණීම් හා පිටත්වීම් සිරස්ව වෙන් කෙරෙන නව මගී පර්යන්තයක්, නව මගී දොරටු අටක් (8), මගී පාලම් දාහතරක් (14)ක්, A380 යානා සඳහා වෙන් වූ දොරටුවක්, මහල් පහකින් සමන්විත රථගාලක් හා තරු පහේ හෝටලයක් ස්ථාපිත කිරීමට නියමිතයි. මෙම ව්‍යාපෘතිය 2017 වර්ෂයේ අරඹා 2020 වර්ෂයේ වැඩ අවසන් කිරීමට නියමිතය. මෙහි වැඩ අවසන් වූ පසු පැරණි පර්යන්තය දේශීය හා කලාපීය ගුවන් ගමන් සඳහා වෙන් කෙරෙනු ඇත. ක්ෂණිකව ගුවන්තොටුපල අධිවේගී මාර්ගයට ප්‍රවේශ විය හැකි පිටවීම් මාර්ගයක්ද ඇතුළත්වනු ඇත. මීට අමතරව තදබදය අවම කිරීම සඳහා නැවතුම් ස්ථාන නවයකින් (9) සමන්විත දුරස්ථ නැවතුම් අංගනයක්ද ඉදිකිරීමට නියමිතය. තවද ව්‍යාපාරිකයන් ආකර්ෂණය කරගැනීම සඳහා බදු රහිත සාප්පු සංකීර්ණයක් කටුනායක වෙළඳ කලාපය තුල ස්ථාපිත කිරීමද යෝජනා වී ඇත. මෙය පැමිණීම් පර්යන්තයට යාබදව තැනෙන අතර ගුවන් පාලමක් හරහා සම්බන්ධ වනු ඇත. දෙවන අදියරට හෙකටයාර 600ක ඉඩම් ප්‍රමාණයක් පවරාගැනීඹට නියමිත අතර නව පරපුරේ ගුවන් යානා ගොඩබැස්වීමට හැකි ආකාරයේ ධාවන පථයක් ඉදි කිරීමට නියමිතය. මීට අමතරව ගුවන් යානා අලුත්වැඩියා සහ නඩත්තු සේවා මධ්‍යස්ථානයක්, තවත් මගී පර්යන්තයක්, වාහන නැවතුම් අංගනයක් හා සාප්පු සංකීර්ණයක් ගොඩනැංවීමට අපේක්ෂිතය. ===ව්‍යාපෘති අදියර හා ඉදිකිරීම්=== වර්ෂ 2020දී අවසන් වීමට නියමිත දෙවන අදියර සඳහා ජපන් රජයේ ආධාර හිමි වෙයි. 2007 නොවැම්බර් - 2017 අගෝස්තු - සංවර්ධන අදියර (දෙවන අදියර) 2014 ජූලි මාසයේ දී නව පරිසර හිතකාමී පර්යන්තයේ සැලැස්ම ඉදිරිපත් කරන ලදි. 2014 සැප්තැම්බර් 7 වන දා ජපාන අගමැතිතුමන් අතින් ව්‍යාපෘතියේ දෙවන අදියරේ දෙනව කොටසේ ඉදිකිරීම් ඇරඹුණි 2017-2020 නව මගී පර්යන්තය ඉදිකිරීම් 2017 අප්‍රේල් මස සිට 2020 වර්ෂය දක්වා සිදු කිරීමට නියමිතය.[[File:Air India and SriLankan aircraft at colomobo airport terminal.jpg|thumb|Aircraft at the main international terminal (Terminal 1).]] ==ගුවන් සේවා සහ ගමනාන්ත== ===Passenger flights=== [[File:Bandaranaike International Airport.JPG|thumb| Aircraft in ramp area of Bandaranaike International Airport, after the renovatons.]] [[File:SriLankan Airlines Airbus A320-231 Sim.jpg|thumb| A [[Sri Lankan Airlines]] [[Airbus A320-200]] (4R-ABB) at the ramp area before the renovations.]] [[File:Srilankanairlines.jpeg|thumb| A [[Sri Lankan Airlines]] [[Airbus A340-300]] on the tarmac at Bandaranaike International Airport, Colombo.]] [[File:Mihin Lanka airplane at Bandaranaike International Airport.JPG|thumb|An [[Airbus A320-200]] (4R-MRB) operated by [[Mihin Lanka]] being serviced by a [[Jetway|boarding bridge]].]] {{Airport-dest-list |3rdcoltitle = Terminal / Hall |[[Air Arabia]]| [[Sharjah International Airport|Sharjah]]|1 |[[AirAsia X]]| [[Kuala Lumpur International Airport|Kuala Lumpur]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]] |1 |[[Air India]]| [[Chennai International Airport|Chennai]]|1 |[[Air India Express]]| [[Chennai International Airport|Chennai]]|1 |[[British Airways]]| [[Gatwick Airport|London-Gatwick]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]] |1 |[[Cathay Pacific]]| [[Bangkok Suvarnabhumi|Bangkok-Suvarnabhumi]], [[Hong Kong International Airport|Hong Kong]], [[Singapore Changi Airport|Singapore]]|1 |[[China Eastern Airlines]]|[[Kunming Changshui International Airport|Kunming]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]]|1 |[[Cinnamon Air]]| [[Batticaloa Airport|Batticaloa]], [[Mawella Lagoon Airport|Dickwella]], [[Polgolla Reservoir|Kandy]], [[Koggala Airport|Koggala]], [[Sigiriya Airport|Sigiriya]], [[China Bay Airport|Trincomalee]], [[Waters Edge (Sri Lanka)|Sri Jayawardenepura Kotte-Waters Edge]] <br />'''Charter:''' [[Mattala Rajapaksa International Airport|Hambantota]], [[Jaffna Airport|Jaffna]]|3 |[[Emirates (airline)|Emirates]]| [[Dubai International Airport|Dubai]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]], [[Singapore Changi Airport|Singapore]]|1 |[[Enter Air]]{{note|fn_1}}| '''Seasonal Charter:''' [[Warsaw Chopin Airport|Warsaw-Chopin]]|1 |[[Etihad Airways]]| [[Abu Dhabi International Airport|Abu Dhabi]]|1 |[[Flydubai]]{{note|fn_1}}| [[Dubai International Airport|Dubai]]|1 |[[Jet Airways]]| [[Chennai International Airport|Chennai]], [[Chhatrapati Shivaji International Airport|Mumbai]]|1 |[[Korean Air]]| [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]], [[Incheon International Airport|Seoul-Incheon]]|1 |[[Kuwait Airways]]| [[Kuwait International Airport|Kuwait]], [[Muscat International Airport|Muscat]]|1 |[[LOT Polish Airlines]]| '''Seasonal Charter:''' [[Warsaw Chopin Airport|Warsaw-Chopin]] (begins 6 November 2013)|1 |[[Malaysia Airlines]]| [[Kuala Lumpur International Airport|Kuala Lumpur]]|1 |[[Maldivian (airline)|Maldivian]]| [[Gan International Airport|Gan]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]]|1 |[[Mihin Lanka]]| [[Bahrain International Airport|Bahrain]], [[Indira Gandhi International Airport|Delhi]], [[Dhaka Airport|Dhaka]], [[Dubai International Airport|Dubai]], [[Mattala Rajapaksa International Airport|Hambantota]], [[Soekarno–Hatta International Airport|Jakarta-Soekarno–Hatta]], [[Madurai Airport|Madurai]], [[Kuala Namu International Airport|Medan]], [[Seychelles International Airport|Mahé]] (begins 16 November 2013),<ref>{{cite web|author=by JL |url=http://airlineroute.net/2013/10/05/mj-sez-w13/ |title=Mihin Lanka to Start Seychelles Service from mid-November 2013; Airline Route – Worldwide Airline Route Updates |publisher=Airlineroute.net |date=October 5, 2013 |accessdate=October 5, 2013}}</ref> [[Sharjah International Airport|Sharjah]] <br />'''Seasonal:''' [[Gaya Airport|Gaya]], [[Varanasi Airport|Varanasi]]|1 |[[Millennium Airlines]]|'''Charter:''' [[Anuradhapura Airport|Anuradhapura]], [[Jaffna Airport|Jaffna]], [[Katukurunda Airport|Kalutara]], [[Koggala Airport|Koggala]], [[Minneriya Air Base|Minneriya]], [[Sigiriya Airport|Sigiriya]], [[China Bay Airport|Trincomalee]]|3 |[[Oman Air]]| [[Muscat International Airport|Muscat]]|1 |[[Qatar Airways]]| [[Doha International Airport|Doha]]|1 |[[Royal Jordanian]]| [[Queen Alia International Airport|Amman-Queen Alia]]|1 |[[Saudia]]| [[King Abdulaziz International Airport|Jeddah]], [[King Khalid International Airport|Riyadh]]|1 |[[Singapore Airlines]]| [[Singapore Changi Airport|Singapore]]|1 |[[Spicejet]]| [[Chennai International Airport|Chennai]], [[Madurai Airport|Madurai]]|1 |{{nowrap|[[SriLankan Airlines]]}}| [[Abu Dhabi International Airport|Abu Dhabi]], [[Suvarnabhumi Airport|Bangkok-Suvarnabhumi]], [[Beijing Capital International Airport|Beijing-Capital]], [[Bengaluru International Airport|Bangalore]], [[Chennai International Airport|Chennai]], [[Dammam Airport|Dammam]], [[Indira Gandhi International Airport|Delhi]], [[Doha International Airport|Doha]], [[Dubai International Airport|Dubai]], [[Frankfurt am Main Airport|Frankfurt]], [[Guangzhou Baiyun International Airport|Guangzhou]], [[Mattala Rajapaksa International Airport|Hambantota]], [[Hong Kong International Airport|Hong Kong]], [[King Abdulaziz International Airport|Jeddah]], [[Jinnah International Airport|Karachi]], [[Kochi International Airport|Kochi]], [[Kuala Lumpur International Airport|Kuala Lumpur]], [[Kuwait International Airport|Kuwait]], [[London Heathrow Airport|London-Heathrow]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]], [[Moscow Domodedovo Airport|Moscow-Domodedovo]], [[Chhatrapati Shivaji International Airport|Mumbai]], [[Muscat International Airport|Muscat]], [[Charles de Gaulle Airport|Paris-Charles de Gaulle]], [[Riyadh international airport|Riyadh]], [[Fiumicino Airport|Rome-Fiumicino]],[[Shanghai Pudong International Airport|Shanghai-Pudong]], [[Singapore Changi Airport|Singapore]], [[Thiruvananthapuram International Airport|Thiruvananthapuram]], [[Tiruchirappalli International Airport|Tiruchirappalli]], [[Narita International Airport|Tokyo-Narita]]|1 |[[Thai Smile]]| [[Bangkok-Suvarnabhumi]]|1 |[[Turkish Airlines]]{{note|fn_1}}| [[Istanbul Atatürk Airport|Istanbul-Atatürk]]<!-- Do not add Male as TK does not have traffic rights from CMB to MLE. -->|1 |[[Windrose Airlines]]| '''Seasonal Charter:''' [[Boryspil International Airport|Kiev-Boryspil]]|1 }} <small>'''Note 1:''' {{note|fn_1}} Although some of these flights make an intermediate stop en route to their listed destination, they do not have rights to carry traffic solely between Colombo and the intermediate city.</small> ===Cargo flights=== {{Airport-dest-list | 3rdcoltitle = Terminal |[[Cathay Pacific]]|[[Chennai International Airport|Chennai]], [[Hong Kong International Airport|Hong Kong]] | Cargo |[[FitsAir]]|[[Bengaluru International Airport|Bangalore]], [[Dubai International Airport|Dubai]], [[Gan International Airport|Gan Island]], [[Allama Iqbal International Airport|Lahore]], [[Ibrahim Nasir International Airport|Malé]], [[Chhatrapati Shivaji International Airport|Mumbai]], [[Trivandrum International Airport|Thiruvanathapuram]]| Cargo |[[MASkargo]]|[[Chennai International Airport|Chennai]], [[Kuala Lumpur International Airport|Kuala Lumpur]]|Cargo |[[Midex Airlines]] | [[Al Ain International Airport|Al Ain]] | Cargo |[[Qatar Airways Cargo]] | [[Doha International Airport|Doha]], [[Jinnah International Airport|Karachi]], [[Allama Iqbal International Airport|Lahore]], [[Thiruvananthapuram International Airport|Thiruvananthapuram]] | Cargo |[[SriLankan Cargo]]|[[Bengaluru International Airport|Bangalore]], [[Chennai International Airport|Chennai]], [[Trivandrum International Airport|Thiruvanathapuram]]| Cargo }} ==බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ හා එ ආශ්‍රිත සිද්ධින්== ===1970 දශකය=== ===1980 දශකය=== ===2000 දශකය=== ===2010 දශකය=== ====ප්‍රථම වරට A380 ගුවන් යානයක් ගොඩබෑම==== [[ගොනුව:First-A380.jpg|thumbnail|දකුණ|කටුනායක ගුවන්ඦතාටුපලට ගොඩබෑ පළමු Airbus A380 ගුවන්යානය]] *එමිරේට්ස් ගුවන්ඦ්ස්ේවයට අයත් EK 413 යානය 9 ජනවාරි 2012 දින අළුයම් කාළඦය් කටුනායක ගුවන්ඦතාටුපලට ගොඩබස්වා තිබෙනවා.ඦමම යානය ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිට ඩුබායි දක්වා ගමන් කරන අතරේ ඉන්ධන ලබා ගැනීම සඳහා මෙසේ ගොඩබස්වා තිබෙනවා .<br /> කෙසේ නමුත් ගුවන් ධාවන පථඦය්් දිග අඩු නිසා (යානයට ගැලපෙන පරිදි) සාමාන්‍ය තත්වයන්ට වඩා තිරිංග යෙදීමට සිදුවූ අතර ඉන්පසුව නැවැත්වීම සඳහා ගෙන ඒමේදී පිටත එන්ජින් ක්‍රියා විරහිත කිරීමට සිදු වී තිබෙනවා. ඒ වගේම වැඩිපුර තිරිංග යෙදීම නිසා රත්වු ටයර සිසිලනය කිරීමද සිදු කර තිබෙනවා. '''විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු දෙය වන්නෙ මේ සියළු ක්‍රියාකාරකම් සාමාන්‍ය දේවල් බවයි.''' <ref name="අපේ අහස">[http://apeahasa.blogspot.com/2012/01/a380-worlds-largest-passenger-a380.html], අපේ අහස.</ref> ==ආශ්‍රිත ලිපි== * [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළවල්]] * [[ශ්‍රී ලංකාවේ ගුවන්තොටුපළවල්]] ==මූලාශ්‍ර== {{reflist|35em}} ==බාහිර සබැදි== * [http://www.airport.lk/ Airport Authority homepage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121206070618/http://www.airport.lk/ |date=2012-12-06 }} * [http://www.airsrilanka.org/ Sri Lanka Airports Flight Information and Aviation Forum] * [http://atcsl.tripod.com/Airport.htm Airport Technical data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928181243/http://atcsl.tripod.com/Airport.htm |date=2011-09-28 }} * [http://www.esrilankans.com/page.do?id=157 Tourist Information Kiosks at Airport] {{ශ්‍රී ලංකාවේ ගුවන්තොටුපළවල්}} {{authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළවල්]] 5tryhnrq4r5sgwl97rgobbafsjtkdon ලී මින්-හෝ 0 52271 801355 743435 2026-10-11T17:29:32Z ~2026-54456-90 81527 /* */ 801355 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ලී මින්-හෝ | image = Lee Min-ho in June 2026.png | birth_name = ලී මින්-හෝ | birth_date = {{birth date and age|1987|6|22|43}} | birth_place = [[සෝල්]], [[දකුණු කොරියාව]] | residence = | nationality = [[දකුණු කොරියානු]] | other names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | education = B.A. ෆිල්ම් ඇන්ඩ් ආර්ට්ස් | alma_mater = Konkuk University | occupation = [[නළුවා|රංගන ශිල්පී]], [[ගායකයා|ගායක]] | years_active = 2003–වර්තමානය තෙක් | agent = Starhaus Entertainment (කොරියාව) <br/> IMX Inc. (ජපානය)<br>Huayi Brothers (චීනය)<br> W Talent Management (පිලිපීනය) | notable_works = ''[[බෝයිස් ඕව ෆ්ලව'ස්|බෝයිස් ඕවර් ෆ්ලවර්ස්]]'' (2009) <br/> ''[[පර්සනල් ටේස්ට් (මාලා නාටකය)|පර්සනල් ටේස්ට්]]'' (2010) <br/> ''[[සිටි හන්ටර් (මාලා නාටකය)|සිටි හන්ටර්]]'' (2011) <br/> ''[[ෆේත් (2012 මාලා නාටකය)|ෆේත්]]'' (2012) <br/>''[[දි එයස් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|දි එයස්]]'' (2013) <br/> ''[[ගංග්නම් බ්ලූස්]]'' (2015)<br/>"[[ලේජන් ඔෆ් ද බ්ලුසී ]]"(2016)<br/>"[[ද කිං: එටර්නල් මොනක්]]"(2020) | awards = 39 | website = *{{URL|www.leeminho.kr/}} | module = {{Infobox Korean name|child=yes | hangul = 이민호 | hanja = {{linktext|李|敏|鎬}} | rr = I Minho | mr = Yi Min-ho }} }} ලි මින් හො යනු කොරියානු නලුවෙකි. ඔහු ගායකයෙකු , නිරූපන ශිල්පියෙකු සහ නලුවෙකු වන අතර ඔහු පිලිබඳ ගොඩාක් ප්‍රේක්ශකයන්ගෙ අවධානය යොමුවන්නේ [[බෝයිස් ඕවර් ෆ්ලවර්ස්]] [2009] ටෙලි නාටකයෙනි. ඔහු එම නාටකයේ රගපානු ලබන්නෙ ගු ජුන් ප්යෝ ලෙසයි එ් එම නාටකයෙ ෆ්ලොවෙර්ස් 4(F4) හි නායකයා ලෙසයි. තවද ඔහු රඟපානු ලබන සිටි හන්ටර් [2011] , රොමැන්ටික් කොමෙඩි සහ ද එයර්ස් [2013] ඔහුගෙ ඉතා වැදගත් නාටකයන් ගණයට අයත් වෙනු ලබයි. ඔහු උපත ලබන්නෙ 1987 ජුනි 22 වෙනිදා දකුණු කොරියාවේ සෝල් නුවරය. ඔහුගෙ උස මිටර් 1.87 ක් වන අතර බර කිලො 70 ක් වෙයි. ඔහු සම්මාන 26 කට වඩා ලබාගනිමට සමත් ව තිබෙයි. [[File:Leeminhoposingwithfans.jpg|300px|right]] jqocmwm052g1ocdqtyp4bixsntyfr9y සැකිල්ල:Math topics sidebar 10 116075 801371 594023 2026-10-12T06:23:41Z Lee 85 801371 wikitext text/x-wiki {{sidebar | name = Math topics sidebar | width = | title = [[ගණිතය]] | bodyclass = hlist |content1 = {{Sidebar with collapsible lists |child = yes | wraplinks = true | headingstyle = | titlestyle = | listtitlestyle = border-top:1px solid #aaa;background:#ddddff;text-align:center; | listclass = hlist | expanded = {{{expanded|{{{1|all}}}}}} | list1name = Areas | list1title = [[Areas of mathematics|ක්ෂේත්‍ර]] | list1 = * [[Number theory]] * [[ජ්‍යාමිතිය]] * [[වීජ ගණිතය]] * [[කලනය]] සහ [[ගණිතමය විශ්ලේෂණය|විශ්ලේෂණය]] * [[විවික්ත ගණිතය]] * [[ගණිතමය තර්කණය|තර්කණය]] සහ [[කුලක වාදය]] * [[Probability]] * [[සංඛ්‍යානය]] සහ [[Decision theory|decision science]]s | list2name = Relations | list2title = Relationship with sciences | list2 = * [[Mathematical physics|Physics]] * [[Mathematical chemistry|Chemistry]] * [[Geomathematics|Geosciences]] * [[Computational mathematics|Computation]] * [[Mathematical and theoretical biology|Biology]] * [[Computational linguistics|Linguistics]] * [[Mathematical economics|Economics]] * [[Philosophy of mathematics|Philosophy]] * [[Mathematics education|Education]] }} | heading2 = [[ද්වාරය:ගණිතය|ද්වාරය]] }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> iif55h7kxba8a7qe4t8x87lpkir771t ඩියෝරි හමානි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ ප්‍රහාරය 0 190035 801334 778864 2026-10-11T12:03:38Z WrdSrchSi 55524 Fixed. (grammar) 801334 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව හමුදාමය ගැටුම | conflict = ඩියෝරි හමානි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ ප්‍රහාරය | place = ගුවන් කඳවුර 101, [[ඩියෝරි හමානි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ]], [[නියමේ]], [[නයිජර්]] | partof = [[නයිජර්හි ඉස්ලාමීය කැරැල්ල]] සහ [[ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයේ කාලරේඛාව (2026)|2026 දී ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයට සම්බන්ධ ප්‍රහාර]] | combatant1 = {{flagicon|ISIS}} [[ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය]] | combatant2 = {{flag|නයිජර්}}<br/>{{flag|රුසියාව}} | casualties1 = 20ක් මරුට<br/>11ක් අත්අඩංගුවට | casualties2 = 4කට තුවාල | result = නයිජීරියානු ජයග්‍රහණය * නයිජීරියානු සහ රුසියානු හමුදා විසින් ප්‍රහාරය ව්‍යර්ථ කරන ලදී. | territory = * [[ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය]] ගුවන් තොටුපළේ කොටසක් කෙටියෙන් අත්පත් කර ගනී. | date = 2026 ජනවාරි 29 | commander1 = {{flagicon|Islamic State}} නොදන්නා | commander2 = {{flagicon|Niger}} ජෙනරාල් [[අබ්දුරහමනේ ටියානි]]<br/>{{flagicon|Niger}} ආරක්ෂක ඇමති [[සාලිෆෝ මෝදි]] | image = Niameyairport_2005_crop.JPG | caption = 2005 නොවැම්බර් මාසයේදී ඩියෝරි හමානි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ }} 2026 ජනවාරි 29 වන දින, ඉස්ලාමීය රාජ්‍ය - සහෙල් පළාත (ISSP)<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Niamey Airport Attack: Islamic State Claims Responsibility {{!}} African Security Analysis|url=https://www.africansecurityanalysis.org/updates/niamey-airport-attack-islamic-state-claims-responsibility|website=www.africansecurityanalysis.org|access-date=2026-02-01}}</ref> [[නියාමි දිස්ත්‍රික්කය (නයිජර්)|නයිජර්හි නියාමි]] [[නයිජර්|හි]] [[ඩියෝරි හමානි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ|ඩියෝරි හමානි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළට]] මහා පරිමාණ ප්‍රහාරයක් දියත් කළේය.<ref name=":1">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=ISIL claims responsibility for Niger airport attack|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/30/isil-claims-deadly-attack-on-air-base-near-niger|website=Al Jazeera|access-date=2026-01-30|language=en|first=Al Jazeera|last=Staff}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|date=29 January 2026|title=Gunfire and explosions heard near airport in Niger's capital, residents say|url=https://www.france24.com/en/africa/20260129-gunfire-explosions-heard-near-airport-niger-capital-residents-say|access-date=29 January 2026|website=France 24|language=en|archive-date=30 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260130083403/https://www.france24.com/en/africa/20260129-gunfire-explosions-heard-near-airport-niger-capital-residents-say|url-status=live}}</ref><ref name=":0">{{උපන්‍යාස වෙබ්|last=Fides|first=Agenzia|title=AFRICA/NIGER – Attack on Niamey Airport, where there are a thousand tons of uranium – Agenzia Fides|url=https://www.fides.org/en/news/77299-AFRICA_NIGER_Attack_on_Niamey_Airport_where_there_are_a_thousand_tons_of_uranium|access-date=29 January 2026|website=www.fides.org|archive-date=30 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260130083411/https://www.fides.org/en/news/77299-AFRICA_NIGER_Attack_on_Niamey_Airport_where_there_are_a_thousand_tons_of_uranium|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What We Know About Niger Airport Attack|url=https://www.barrons.com/news/what-we-know-about-niger-airport-attack-9b3f7281|website=barrons|access-date=2026-01-30|language=en-us|first=AFP-Agence France|last=Presse}}</ref> ප්‍රහාරයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ISSP සටන්කරුවන් විසි දෙනෙකු මිය ගිය අතර තවත් එකොළොස් දෙනෙක් අල්ලා ගැනුණ හ.<ref name=":3">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Attack on Niamey Airport Sparks Regional Diplomatic Crisis as Niger Accuses Neighbors and France|url=https://africanperceptions.org/en/2026/01/attack-on-niamey-airport-sparks-regional-diplomatic-crisis-as-niger-accuses-neighbors-and-france/|website=African Percentions|date=2026-01-30|access-date=2026-01-30|language=en-US|first=african|last=perceptions}}</ref> == පසුබිම == 2025 දී, [[අල්-කයිඩා]] සහ [[ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය|ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයට]] අනුබද්ධ සටන්කාමීන් සහෙල් හරහා ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාර වේගවත් කළ අතර, කලාපයේ දැනටමත් බිඳෙනසුලු ආරක්ෂක පරිසරයට එය අමතර පීඩනයක් ඇති කළේය. මෙම උත්සන්න වීම 2023 දී හමුදා කුමන්ත්‍රණය සිදුවන තෙක් බටහිර රටවල ප්‍රධාන ආරක්ෂක හවුල්කරුවෙකු වූ නයිජර්හි ස්ථාවරත්වය තවදුරටත් දුර්වල කළේය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Niamey Airport Attack: Islamic State Claims Responsibility {{!}} African Security Analysis|url=https://www.africansecurityanalysis.org/updates/niamey-airport-attack-islamic-state-claims-responsibility|website=www.africansecurityanalysis.org|access-date=2026-02-01}}</ref> == ප්‍රහාරය == 2026 ජනවාරි 29 වන දින අලුයම, ගුවන් තොටුපළ සහ යාබද හමුදා කඳවුර වටා දරුණු වෙඩි තැබීම් සහ පිපිරීම් වාර්තා විය. ඩ්‍රෝන යානා සහ [[මෝටාර්]] භාවිතා කරමින් යතුරුපැදිවලින් පැමිණි බවට වාර්තා වන සටන්කාමීහු පිරිසක් ගුවන් තොටුපළ සංකීර්ණය තුළ පිහිටි 101 ගුවන් කඳවුරට සම්බන්ධීකරණ ප්‍රහාරයක් දියත් කළහ.<ref name=":32">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Attack on Niamey Airport Sparks Regional Diplomatic Crisis as Niger Accuses Neighbors and France|url=https://africanperceptions.org/en/2026/01/attack-on-niamey-airport-sparks-regional-diplomatic-crisis-as-niger-accuses-neighbors-and-france/|website=African Percentions|date=2026-01-30|access-date=2026-01-30|language=en-US|first=african|last=perceptions}}</ref> ආරක්ෂක අමාත්‍ය සාලිෆූ මෝඩිට අනුව, නයිජීරියානු භූමිය සහ ගුවන් හමුදාව, කඳවුරේ ස්ථානගත කර ඇති රුසියානු හමුදා නිලධාරීන්ගේ සහය ඇතිව, එම ස්ථානයේ පාලනය නැවත ලබා ගැනීමට පෙර මිනිත්තු 30 ක් සටන් පැවතිණි.<ref name="auto">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=MSN|url=https://www.msn.com/en-us/news/world/niger-military-gov-t-says-france-benin-ivory-coast-behind-airport-attack/ar-AA1VhfMT?ocid=BingNewsSerp|website=www.msn.com|access-date=2026-01-31}}</ref><ref name=":12">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=ISIL claims responsibility for Niger airport attack|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/30/isil-claims-deadly-attack-on-air-base-near-niger|website=Al Jazeera|access-date=2026-01-30|language=en|first=Al Jazeera|last=Staff}}</ref> [[නයිජර් රජය|නයිජීරියානු රජයට]] අනුව, ප්‍රහාරකයින් 20 දෙනෙකු ([[ප්‍රංශ ජනතාව|ප්‍රංශ ජාතිකයෙකු]] ඇතුළුව<ref name="auto2">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=MSN|url=https://www.msn.com/en-us/news/world/niger-military-gov-t-says-france-benin-ivory-coast-behind-airport-attack/ar-AA1VhfMT?ocid=BingNewsSerp|website=www.msn.com|access-date=2026-01-31}}</ref>) මිය ගොස් 11 දෙනෙක් අල්ලා ගනු ලැබූ හ <ref name=":33">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Attack on Niamey Airport Sparks Regional Diplomatic Crisis as Niger Accuses Neighbors and France|url=https://africanperceptions.org/en/2026/01/attack-on-niamey-airport-sparks-regional-diplomatic-crisis-as-niger-accuses-neighbors-and-france/|website=African Percentions|date=2026-01-30|access-date=2026-01-30|language=en-US|first=african|last=perceptions}}</ref> ; ගැටුම අතරතුර නයිජීරියානු සොල්දාදුවෝ හතර දෙනෙක් තුවාල ලැබූහ. ගුවන් තොටුපළේ තාර පාරේ පිහිටා ඇති එයාර් කෝට් ඩි අයිවෝර් විසින් මෙහෙයවන ලද ගුවන් යානයකට ගැටුම් අතරතුර ප්‍රහාරයක් එල්ල වූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගුවන් යානයේ බඳ කොටසට සහ දකුණු තටුවට හානි සිදුවිය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Niamey Airport Attack: Islamic State Claims Responsibility {{!}} African Security Analysis|url=https://www.africansecurityanalysis.org/updates/niamey-airport-attack-islamic-state-claims-responsibility|website=www.africansecurityanalysis.org|access-date=2026-02-01}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|date=29 January 2026|title=Gunfire and explosions heard near airport in Niger's capital, residents say|url=https://www.france24.com/en/africa/20260129-gunfire-explosions-heard-near-airport-niger-capital-residents-say|access-date=29 January 2026|website=France 24|language=en|archive-date=30 January 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260130083403/https://www.france24.com/en/africa/20260129-gunfire-explosions-heard-near-airport-niger-capital-residents-say|url-status=live}}</ref> ඇස්කි ගුවන් සේවා දෙකකට ද හානි සිදුවිය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Niamey Airport Attack: Islamic State Claims Responsibility {{!}} African Security Analysis|url=https://www.africansecurityanalysis.org/updates/niamey-airport-attack-islamic-state-claims-responsibility|website=www.africansecurityanalysis.org|access-date=2026-02-01}}</ref> === ඉස්ලාමීය රාජ්‍ය මැදිහත්වීම === ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයට සම්බන්ධ අමාක් ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සිය කියා සිටියේ තම සටන්කාමීන් නියාමි ගුවන් තොටුපළට "පුදුම සහ සම්බන්ධීකරණ ප්‍රහාරයක්" එල්ල කළ බවයි. කිසිදු සාක්ෂියක් ලබා නොදී ප්‍රහාරයෙන් "සැලකිය යුතු හානියක්" සිදුවී ඇති බව අයිඑස්පීය පැවසීය.<ref name=":13">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=ISIL claims responsibility for Niger airport attack|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/30/isil-claims-deadly-attack-on-air-base-near-niger|website=Al Jazeera|access-date=2026-01-30|language=en|first=Al Jazeera|last=Staff}}</ref> == ප්‍රතික්‍රියා == නයිජර්හි හමුදා රජය [[ප්‍රංශය]], [[බෙනින්]] සහ [[අයිවරි කෝස්ට්|අයිවරි කෝස්ට් යන රටවල්]] ප්‍රහාරයට අනුග්‍රහය දැක්වූ බවට චෝදනා කළේය. 2023 දී කුමන්ත්‍රණයකින් පසු බලයට පත් ජෙනරාල් අබ්දුරහමානේ ටියානි, රූපවාහිනී දේශනයකදී ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන්, බෙනීනියානු ජනාධිපති පැට්‍රිස් ටැලොන් සහ අයිවෝරියානු ජනාධිපති ඇලසේන් ඕවාටාරා නම් කරමින් චෝදනා එල්ල කළේය. ප්‍රකාශයන්ට සහය දැක්වීමට කිසිදු සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් කර නොමැත.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Niamey Airport Attack: Islamic State Claims Responsibility {{!}} African Security Analysis|url=https://www.africansecurityanalysis.org/updates/niamey-airport-attack-islamic-state-claims-responsibility|website=www.africansecurityanalysis.org|access-date=2026-02-01}}</ref> == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} 5uwo188eu6mboxjyhvovfnf3b85vok4 WHO AWaRe (ප්‍රවේශය, නිරීක්ෂණය, සංචිතය) ප්‍රතිජීවක අත්පොත 0 194198 801347 790503 2026-10-11T14:18:28Z CeylonChingu 44932 801347 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පොත |italic title =<!--(see above)--> |name =WHO AWaRe (ප්‍රවේශය, නිරීක්ෂණය, සංචිතය) ප්‍රතිජීවක අත්පොත |image =WHOAWareCover.png |image_size = |border = |alt = |caption =Book cover |author = |audio_read_by = |title_orig = |orig_lang_code = |title_working = |translators = |illustrators = |cover_artist = |country = |language = |series = |release_number = |subjects = |genre =[[වෛද්‍ය විද්‍යාව]] |set_in = |publisher =[[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] |publisher2 = |pub_date = |english_pub_date = |published =2022 |media_type = |pages = |awards = |isbn = |isbn_note = |oclc = |dewey = |congress = |preceded_by =<!-- for books in a series --> |followed_by =<!-- for books in a series --> |native_wikisource= |wikisource = |notes = |exclude_cover = |website = }} '''''WHO AWaRe (ප්‍රවේශය, නිරීක්ෂණය, සංචිතය) ප්‍රතිජීවක පොත''''' (2022) යනු [[ප්‍රතිජීවක|ප්‍රතිජීවකයක්]] තෝරා ගන්නේ නම්, කවදාද සහ කෙසේද යන්න පිළිබඳව [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] විසින් සපයන ලද මාර්ගෝපදේශයකි.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එය ප්‍රාථමික සත්කාර සහ රෝහල් සැකසුම් යන දෙකෙහිම ළමුන් සහ වැඩිහිටියන් යන දෙපාර්ශවයේම පොදු ආසාදන ආවරණය කරනු ලැබේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ප්‍රතිජීවක ඖෂධය ලබා දෙන ආකාරය, මාත්‍රාවන් සහ කාලසීමාව යනාදිය ද එයට ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ප්‍රතිජීවක ඖෂධ නියම නොකර රෝග ලක්ෂණ සමනය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ උපදෙස් ද එහි අඩංගු වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙම පොත WHO ආදර්ශ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවට, ළමුන් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවට සහ [[WHO AWaRe|WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක වර්ගීකරණය]]ට ආධාරකයකි.<ref name="Zanichelli2023" /> == ආශ්‍රිත == <references /> [[Category:සෞඛ්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] chtyq41ij1gfm47p4p61wp9e6isxqhc 2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය 0 195731 801349 799885 2026-10-11T14:59:59Z WrdSrchSi 55524 Fixed. (grammar, spelling) 801349 wikitext text/x-wiki {{Current event}} {{තොරතුරුකොටුව ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය | tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය | year = 2026 | yearr = | other_titles = [[File:2026 FIFA World Cup emblem.svg|125px]] | image = [[File:Spain World Cup Winners Argentina v Spain 19 July 2026-1.jpg|300px]] | size = 250px | alt = | caption = [[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ අවසාන මහා තරඟය|අවසාන මහා තරඟය]] ජයගෙන ලෝක ශූරයන් වූ [[ස්පාඤ්ඤ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ස්පාඤ්ඤ]] කණ්ඩායම | city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක | country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]</br>{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]</br>{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]] | dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}} | num_teams = | confederations = | sub-confederations = <!-- use only one of these three options --> | associations = <!-- use only one of these three options --> | venues = | cities = | champion = ESP | champion_other = | count = 2 | second = ARG | second_other = | third = ENG | third_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --> | fourth = FRA | fourth_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --> | matches = 104 | goals = 308 | attendance = {{#expr: <!--Group A--> 80824 + 44985 + 67442 + 45522 + 80824 + 51243 <!--Group B-->+ 43002 + 67966 + 70026 + 52497 + 52497 + 66925 <!--Group C-->+ 80663 + 64146 + 64146 + 68324 + 64478 + 68239 <!--Group D-->+ 70492 + 52497 + 66925 + 68827 + 70492 + 68827 <!--Group E-->+ 68021 + 68274 + 43036 + 68598 + 68324 + 80663 <!--Group F-->+ 69285 + 50987 + 68777 + 51243 + 70137 + 68391 <!--Group G-->+ 66775 + 70108 + 70317 + 52497 + 66925 + 52497 <!--Group H-->+ 67640 + 62764 + 68239 + 64003 + 68278 + 45065 <!--Group I-->+ 80545 + 63106 + 68324 + 80663 + 64146 + 43036 <!--Group J-->+ 69045 + 68527 + 70649 + 68371 + 69045 + 70649 <!--Group K-->+ 68777 + 80824 + 68777 + 45358 + 64478 + 68239 <!--Group L-->+ 70389 + 42942 + 63983 + 43036 + 80663 + 68324 <!--Round of 32-->+ 69237 + 68777 + 63945 + 51243 + 69665 + 80663 + 80824 + 68239 + 66925 + 68827 + 70492 + 43036 + 52497 + 70244 + 64478 + 69045 <!--Round of 16-->+ 68777 + 68324 + 80663 + 80824 + 70649 + 66925 + 68239 + 52497 <!--Quarter-finals-->+ 63811 + 70492 + 64478 + 69045 <!--Semi-finals-->+ 70176 + 68239 <!--Third place-->+ 64478 <!--Final-->+ 80663}} | top_scorer = {{flagicon|FRA}} [[කිලියන් ම්බාප්පේ]]<br>(ගෝල 10) | player = | young_player = {{flagicon|ESP}} පාවු කුබාර්සි | goalkeeper = {{flagicon|ESP}} උනායි සිමොන් | prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]] | nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]] }} '''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වුණු 23 වැනි [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]] යි.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}</ref> උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් ඒකාබද්ධව එහි සත්කාරකත්වය දැරූ අතර, [[එක්සත් ජනපදය]] ප්‍රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කළේය. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වූ මෙම ගනයේ පළමු තරඟාවලිය විය.<ref>{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}</ref> ==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම== මෙවර තරගාවලිය සදහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ඡන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී.<ref>{{#invoke:cite|web |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |title=2026 World Cup draw to be held at Kennedy Center in December |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2025-08-23|title=26年北中米W杯抽選会は日本時間12月6日未明に開催!! 共同発表会見ではトランプ大統領が波紋呼ぶ行動に…|language=ja|website=web.gekisaka.jp|url=https://web.gekisaka.jp/news/worldcup/detail/?435535-435535-fl|access-date=2025-08-23|publisher=ゲキサカ}}</ref> එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 134 කින් ජයග්‍රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 65 ක් ලැබුණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නො ලැබිණි.<ref>{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}</ref> [[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්‍රතිඵල: {| |- !ඡන්දය ප්‍රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල් |- |{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල්‍ වේ}} |- |{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}} |- |{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}} |- |{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}} |}]] ==සත්කාරක නගර== සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=WM 2026: Stadien für Finale & Eröffnungsspiel fix |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |website=sport.sky.de |language=de}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |website=fifa.com |language=de}}</ref> 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්‍රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්‍රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&T ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2022-06-16 |title=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |website=rte.ie |language=en}}</ref> තරඟාවලිය අතරතුර, ක්‍රීඩාංගණවලට අනුග්‍රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2026-06-01 |title=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 2026™ |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |language=de}}</ref> ==ක්‍රීඩාංගණ== {| class="wikitable" style="text-align:center" !{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]<ref name="bid_cities">{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}</ref> !{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්‍රදේශය]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]<ref name="bid_cities" /> |- |[[Estadio Azteca]]{{dagger}} |[[MetLife Stadium]]<small>([[East Rutherford, New Jersey]])</small> |[[AT&T Stadium]]{{double-dagger}}<small>([[Arlington, Texas]])</small> |[[Arrowhead Stadium]] |- |ධාරිතාව: '''87,523''' |ධාරිතාව: '''82,500''' <small>(Bid book capacity: 87,157)</small> |ධාරිතාව: '''80,000''' <small>(Bid book capacity: 92,967)</small> <small>(expandable to 105,000)</small> |ධාරිතාව: '''76,416''' <small>(Bid book capacity: 76,640)</small> |- |[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]] |[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]] |[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]] |[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]] |- !{{flagicon|USA}} [[Houston]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}</ref> !{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]<ref name="bid_cities" /> |- |[[NRG Stadium]]{{double-dagger}} |[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}} |[[SoFi Stadium]]<small>([[Inglewood, California]])</small> |[[Lincoln Financial Field]] |- |ධාරිතාව: '''72,220''' <small>(expandable to 80,000)</small> |ධාරිතාව: '''71,000''' <small>(Bid book capacity: 75,000)</small> <small>(expandable to 83,000)</small> |ධාරිතාව: '''70,240''' <small>(expandable to 100,240)</small> |ධාරිතාව: '''69,796''' <small>(Bid book capacity: 69,328)</small> |- |[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]] |[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]] |[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]] |- !{{flagicon|USA}} [[Seattle]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]<ref name="bid_cities" /> |- |[[Lumen Field]] |[[Levi's Stadium]] <small>([[Santa Clara, California]])</small> |[[Gillette Stadium]]<small>([[Foxborough, Massachusetts]])</small> |[[Hard Rock Stadium]]<small>([[Miami Gardens, Florida]])</small> |- |ධාරිතාව: '''69,000''' <small>(72,000ක් දක්වා පුළුල් කල හැක)</small> |ධාරිතාව: '''68,500''' <small>(Bid book capacity: 70,909)</small> <small>(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)</small> |ධාරිතාව: '''65,878''' <small>(Bid book capacity: 70,000)</small> |ධාරිතාව: '''64,767''' <small>(Bid book capacity: 67,518)</small> |- |[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]] |[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]] |[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]] |[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]] |- !{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]] !{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|CAN}} [[ටොරොන්ටෝ|Toronto]]<ref name="bid_cities" /> |- |[[BC Place]]{{double-dagger}} |[[Estadio BBVA]]<small>([[Guadalupe, Nuevo León]])</small> |[[Estadio Akron]]<small>([[Zapopan, Jalisco]])</small> |[[BMO Field]] |- |ධාරිතාව: '''54,500''' |ධාරිතාව: '''53,500''' <small>(Bid book capacity: 53,460)</small> |ධාරිතාව: '''49,850''' <small>(Bid book capacity: 48,071)</small> |ධාරිතාව: '''30,000''' <small>(Expanding to 45,736 for tournament)</small> |- |[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]] |[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]] |[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]] |[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]] |} ==කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය== මෙවර ලෝක කුසලානය සදහා කණ්ඩායම් 48ක් ක්‍රීඩා කරයි. එය පෙර වර්ෂයේ, එනම් 2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ සහභාගී වූ කණ්ඩායම් 32කට සාපේක්ෂව දැවැන්ත වැඩි වීමකි. තවත් පාපන්දු කණ්ඩායම් වලට ලෝක කුසලානයේ ක්‍රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමේ අරමුණින්, ෆිෆාව විසින් මෙම තීරණය ගන්නා ලදි. ).<ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/procedures-final-draw-world-cup-2026-revealed |title=Procedures for the Final Draw for the FIFA World Cup 2026 revealed |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref> තරගාවලියට සහභාගී වන කණ්ඩායම් 48, A සිට L දක්වා එක් කාණ්ඩයකට කණ්ඩායම් 4 බැගින් කාණ්ඩ 12 කට බෙදා ඇත. ඒ කාණ්ඩ පහත වගුවේ පරිදි වේ. <ref>{{Cite web|title=ලෝක කුසලාන ඩ්‍රෝ එක දෙසැම්බර් වලදී කෙනඩි සෙන්ටර් හීදී |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref> {{table alignment}}{{vertical align rows}} {| class="vertical-align-top" |- | {| class="wikitable col1center" |- |+ A කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | A1 || {{flagicon|MEX}} |- | A2 || {{flagicon|RSA}} |- | A3 || {{flagicon|KOR}} |- | A4 || {{flagicon|CZE}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ B කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | B1 || {{flagicon|CAN}} |- | B2 || {{flagicon|BIH}} |- | B3 || {{flagicon|QAT}} |- | B4 || {{flagicon|SUI}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ C කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | C1 || {{flagicon|BRA}} |- | C2 || {{flagicon|MAR}} |- | C3 || {{flagicon|HAI}} |- | C4 || {{flagicon|SCO}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ D කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | D1 || {{flagicon|USA}} |- | D2 || {{flagicon|PAR}} |- | D3 || {{flagicon|AUS}} |- | D4 || {{flagicon|TUR}} |} |- | {| class="wikitable col1center" |- |+ E කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | E1 || {{flagicon|GER}} |- | E2 || {{flagicon|CUW}} |- | E3 || {{flagicon|CIV}} |- | E4 || {{flagicon|ECU}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ F කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | F1 || {{flagiconNED}} |- | F2 || {{flagicon|JPN}} |- | F3 || {{flagicon|SWE}} |- | F4 || {{flagicon|TUN}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ G කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | G1 || {{flagicon|BEL}} |- | G2 || {{flagicon|EGY}} |- | G3 || {{flagicon|IRN}} |- | G4 || {{flagicon|NZL}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ H කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම |- | H1 || {{flagicon|ESP}} |- | H2 || {{flagicon|CPV}} |- | H3 || {{flagicon|KSA}} |- | H4 || {{flagicon|URU}} |} |- | {| class="wikitable col1center" |- |+ I කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | I1 || {{flagicon|FRA}} |- | I2 || {{flagicon|SEN}} |- | I3 || {{flagicon|IRQ}}< |- | I4 || {{flagicon|NOR}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ J කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | J1 || {{flagicon|ARG}} |- | J2 || {{flagicon|ALG}} |- | J3 || {{flagicon|AUT}} |- | J4 || {{flagicon|JOR}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ K කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | K1 || {{flagicon|POR}} |- | K2 || {{flagicon|COD}} |- | K3 || {{flagicon|UZB}} |- | K4 || {{flagicon||COL}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ L කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම |- | L1 || {{flagicon|ENG}} |- | L2 || {{flagicon|CRO}} |- | L3 || {{flagicon|GHA}} |- | L4 || {{flagicon|PAN}} |} |} ===නිල පන්දුව=== [[ගොනුව:Trionda_(cropped).jpg|alt=සත්කාරක රටවල් නියෝජනය කරන පන්දුව|thumb|221x221පික්|නිල පන්දුව]] මෙවර ලෝක කුසලානයේ පන්දුව සදහා ජර්මනියේ [[අඩිඩාස්]] සමාගම අනුග්‍රාහකත්වය ලබා දෙයි. සත්කාරක රටවල් තුන වන එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව නියෝජනය වන අයුරින්, ප්‍රධාන වර්ණ තුනකින් පන්දුව නිර්මාණය කර තිබේ. මෙය "ට්‍රියොන්ඩා" යනුවෙන් නම් කර තිබේ. ==වත්මන් ශූරයන්== 2026 FIFA ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේදී ලෝක පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ ශක්තිමත්ම කණ්ඩායම් වලින් එකක් ලෙස සැලකෙන්නේ මන්දැයි [[ආර්ජන්ටිනාව]] නැවත වරක් පෙන්වා දී ඇත. [[ඇල්ජීරියාව]], [[ඔස්ට්‍රියාව]] සහ [[ජෝර්දානය|ජෝර්දානයට]] එරෙහිව විශ්වාසදායක දස්කම් දක්වමින්, විශිෂ්ට කණ්ඩායම් ක්‍රියාකාරිත්වයක්, ප්‍රහාරක ගුණාත්මකභාවය සහ ආරක්ෂක විනයක් පෙන්නුම් කරමින් ඔවුහු තම කාණ්ඩයේ ඉහළින්ම සිටිය හ. කෙසේ වෙතත්, [[කේප් වර්ඩ්|කේප් වර්ඩ්ට]] එරෙහිව ඔවුන්ගේ 32 වටයේ තරඟය බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා බෙහෙවින් දැඩි බව ඔප්පු විය. අවසානයේ 3-2ක් ලෙස ජයග්‍රහණය කර 16 වටයේ ස්ථානයක් ලබා ගත්තද, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාවේ දුර්වලතා කිහිපයක් හෙළි කළ අධිෂ්ඨානශීලී ප්‍රතිවාදියෙකුට එරෙහිව ආර්ජන්ටිනාවට වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට සිදු විය. [[ගොනුව:Argentina_1-1_Ecuador_-_Copa_América_2024_-_Entonación_del_himno.jpg|thumb|ආජන්ටිනා කණඩායම]] එසේ වුවද, ලියොනෙල් මෙසීගේ නායකත්වය සහ කණ්ඩායමේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අභියෝගය ජය ගැනීමට ඔවුන්ට උපකාරී විය. සමස්තයක් වශයෙන්, ආර්ජන්ටිනාව මේ දක්වා හොඳින් ක්‍රීඩා කර ඇති අතර, අපරාජිතව රැඳී සිටින අතර ලෝක කුසලාන ශූරතාව සාර්ථකව ආරක්ෂා කර ගැනීමේ ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තු ජීවමානව තබා ගනී. ==විශේෂ අවස්ථා== මෙවර තරඟාවලිය, වෙනදා මෙන්ම ඉතාමත් ත්‍රාසජනක එකක් විය. පාපන්දු ලොව පුදුම කරමින් කුඩා කණ්ඩායම් රැසක් ලෝක ශූර කණ්ඩායම්වලට ඉතා හොඳ තරගයක් ලබා දිනි. <ref>{{#invoke:cite|web |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |title=2026 World Cup draw to be held at Kennedy Center in December |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2025-08-23|title=26年北中米W杯抽選会は日本時間12月6日未明に開催!! 共同発表会見ではトランプ大統領が波紋呼ぶ行動に…|language=ja|website=web.gekisaka.jp|url=https://web.gekisaka.jp/news/worldcup/detail/?435535-435535-fl|access-date=2025-08-23|publisher=ゲキサカ}}</ref> උදාහරණයක් ලෙස [[ෆීෆා ලෝක කුසලානය]] සදහා තරග වදින කුඩාම රට වන [[කුරසාඕ]], සිය පළමු ලෝක කුසලාන තරගයේම එක් ගෝලයක් වාර්තා කළේ ය. ඒ ප්‍රබල [[ජර්මනිය]] ට එරෙහිවයි. එමෙන්ම [[කේප් වර්ඩ්]], [[ස්පාඤ්ඤය]]ට එරෙහිව තරගය ගෝල 0-0 වශයෙන් සම තත්වයේ පවත්වා ගත්තේය. [[ගොනුව:Vozinha_Cape_Verde_Goalkeeper.jpg|thumb|කේප් වර්ඩ් හි ගෝල රකින්නා වන වෝසින්‍යා]] මෙහිදී කේප් වර්ඩ් හි ගෝල රකින්නා වන වෝසින්‍යා සමාජ මාධ්‍යයේ ප්‍රකට චරිතයක් විය. තරගයට පෙර ඔහුගේ [[ඉන්ස්ටර්ග්‍රෑම්]] ගිණුමේ ග්‍රාහකයින් 50,000ක් පමණ සිටි අතර, තරගයට පසු ඔහුගේ හැකියාව අගය කරමින් ලොවපුරා රසිකයෝ ඔහුට සහයෝගය දුන්හ. මේ වනවිට ඔහුගේ ඉන්ස්ටර්ග්‍රෑම් ගිණුමේ ග්‍රාහකයින් ගණන මිලියන 13 කට අධිකය. ==සමාරම්භක උත්සව== ===මෙක්සිකෝව (තරඟාවලියේ සමාරම්භය)=== ක්‍රීඩා උළෙලට ආරම්භක උත්සව තුනක් පැවති අතර, එක් එක් සත්කාරක රට සඳහා එකක් බැගින් විය. [[File:The field at Azteca Stadium in Mexico City during the opening ceremony of the 2026 World Cup.jpg|thumb|right|තරඟාවලිය ආරම්භයට පෙර මෙක්සිකෝවේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගණයේ පැවති සමාරම්භක උළෙල]] [[මෙක්සිකෝව|මෙක්සිකෝවේ]] සමාරම්භක උත්සවය 2026 ජුනි 11 වන දින එස්ටැඩියෝ ඇස්ටෙකා හිදී පැවැත්විණි. මෙක්සිකානු ගායක ඇලෙජැන්ඩෙස් මෙක්සිකානු ජාතික ගීය (හිම්නෝ නැෂනල් මෙක්සිකානෝ) ගැයූ අතර, දකුණු අප්‍රිකානු ගායිකා ටයිරා දකුණු අප්‍රිකානු ජාතික ගීය (න්කෝසි සිකෙලෙල් අයිඅෆ්‍රිකා) ගැයී ය. සමාරම්භක උත්සවය වර්ණ ගැන්වීම සදහා සුප්‍රකර කොලොම්බියානු ගායිකා [[ශකිරා]] සහ නයිජීරියානු ගායක "බර්නා බෝය්" එක්ව මෙවර ලෝක කුසලානයේ තේමා ගීතය ඉදිරිපත් කළ හ. <ref>{{Cite web |title=2026 World Cup Opening Ceremonies: How to Watch, Who is Performing, Start Times |url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/2026-world-cup-opening-ceremonies-how-watch-who-performing-start-times |access-date=June 11, 2026 |website=www.foxsports.com |language=en-US |archive-date=June 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260611161711/https://www.foxsports.com/stories/soccer/2026-world-cup-opening-ceremonies-how-watch-who-performing-start-times |url-status=live }}</ref> ඊළඟ දිනයේ, 2026 ජුනි 12 වන දින, [[කැනඩාව|කැනඩාවේ]] සමාරම්භක උත්සවය ටොරොන්ටෝ හි BMO ෆීල්ඩ් හිදී පැවැත්විණි. කැනේඩියානු-ඇමරිකානු සංගීතඥ ඇලනිස් මොරිසෙට් කැනේඩියානු ජාතික ගීය (ඕ කැනඩාව) ගැයූ අතර, සර්බියානු-කැනේඩියානු වයලීන වාදක ඇලෙක්සැන්ඩර් ගයිච් බොස්නියානු ජාතික ගීය (ඩ්‍රාව්නා හිම්නා බොස්නේ අයි හර්සෙගොවින්) ගැයී ය. <ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/more-special-guests-revealed-world-cup-2026-ceremonies-mexico-city|title=More special guests revealed for FIFA World Cup 2026™ ceremonies in Mexico City|website=inside.fifa.com|accessdate=June 13, 2026}}</ref>එදිනම, [[එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සමාරම්භක උත්සවය ලොස් ඇන්ජලීස් හි සෝෆි ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්විණි. ඇමරිකානු කන්ට්‍රි යුගලයක් වන ඩෑන් + ෂේ "ද ස්ටාර්-ස්පැන්ගල්ඩ් බැනරය" ඉදිරිපත් කළ අතර, [[පැරගුවේ]] ගායකයකු වන ප්‍රේ සෝල් "පැරගුවේස්, රිපබ්ලිකා ඕ මුවර්ටේ" (පැරගුවේහි ජාතික ගීය) ඉදිරිපත් කළේය.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c2ly928xz8go|title=World Cup kicks off in Mexico with Shakira, dancing, and protests|date=June 12, 2026|work=BBC News|accessdate=June 13, 2026|archive-date=June 12, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260612165309/https://www.bbc.com/news/articles/c2ly928xz8go|url-status=live}}</ref> ==අවසාන මහා තරඟය== {{Main|2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ අවසාන මහා තරඟය}} [[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ අවසාන මහා තරඟය]] ආජන්ටිනාව සහ ස්පාඤ්ඤය අතර ජූලි මස 20 පැවැත්විණි. <ref>{{cite news |last=Dominski |first=Michael |date=February 4, 2024 |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |work=[[The Athletic]] |url-access=subscription |accessdate=February 4, 2024}}</ref><ref>{{Cite news |title=Coldplay to plan '26 World Cup final halftime show |date=March 5, 2025 |last=Ogden |first=Mark |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/44117914/2026-world-cup-final-host-super-bowl-style-half-show |publisher=ESPN}}</ref><ref name=":0">{{cite news |last=McKenna |first=Lorraine |date=May 14, 2026 |title=Madonna, Shakira & BTS to headline World Cup show |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c5yrl54561do |access-date=May 14, 2026 |website=[[BBC Sport]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260514111629/https://www.bbc.com/sport/football/articles/c5yrl54561do |archive-date=May 14, 2026 |url-status=live}}</ref> {{Infobox football match|title=2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ අවසාන මහා තරඟය|other_titles=|image=File:Metlife stadium (Aerial view).jpg|alt=|event=[[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය]]|caption=[[මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය]], අවසන් තරඟය සඳහා සත්කාරක ස්ථානය|team1=[[ස්පාඤ්ඤ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ස්පාඤ්ඤය]]|team1association={{flagdeco|ESP|size=30px}}|team1score=1|team2=[[ආර්ජන්ටිනා ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ආර්ජන්ටිනාව]]|team2association={{flagdeco|ARG|size=30px}}|team2score=0|details=|date={{Start date|2026|07|19}}|stadium=[[මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය]]|city=[[නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ්, නිව් ජර්සි|නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ්]]|man_of_the_match1a=|referee= ස්ලාව්කෝ විනිචික් ([[ස්ලෝවේනියාව]])|attendance=|weather=|previous=[[2022 FIFA ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරගය|2022]]|next=''2030''}} [[File:Spain World Cup Winners Argentina v Spain 19 July 2026-1.jpg|thumb|ලෝක ශූරයන් ලෙස කිරුළු පැළැඳි [[ස්පාඤ්ඤ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ස්පාඤ්ඤ]] කණ්ඩායම]] එහිදී ස්පාඤ්ඤය වෙනුවෙන් තරඟයේ 104 වන මිනිත්තුවේදී ෆෙරාන් ටොරෙස් ගෝලයක් වාර්තා කරමින්, ස්පාඤ්ඤය තම 2වන ලෝක කුසලානය කරා රැගෙන ගියේය.<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "Spain vs Argentina {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 15, 2026.</ref> == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} == බාහිර සබැඳි == {{Sister project links|wikt=no|c=Category:2026 FIFA World Cup|commonscat=|q=yes|s=no|author=no|b=no|v=no|voy=yes|d=yes|n=yes}} * {{Official website}} FIFA.com හි. * [https://canadasoccer.com/fifa-world-cup-2026/ නිල කැනඩාවේ වෙබ් අඩවිය] * [https://www.fwc26monterrey.com/ මෙක්සිකෝවේ නිල වෙබ් අඩවිය] * [https://www.ussoccer.com/fifa-world-cup-2026 ඇමරිකාවෙ නිල වෙබ් අඩවිය] [[ප්‍රවර්ගය:2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය]] 8n12yo51kw1gtdzgrj6xaugtkxsjict 801356 801349 2026-10-11T18:35:16Z WrdSrchSi 55524 Fixed. (spelling) 801356 wikitext text/x-wiki {{Current event}} {{තොරතුරුකොටුව ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලිය | tourney_name = FIFA ලෝක කුසලානය | year = 2026 | yearr = | other_titles = [[File:2026 FIFA World Cup emblem.svg|125px]] | image = [[File:Spain World Cup Winners Argentina v Spain 19 July 2026-1.jpg|300px]] | size = 250px | alt = | caption = [[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ අවසාන මහා තරඟය|අවසාන මහා තරඟය]] ජයගෙන ලෝක ශූරයන් වූ [[ස්පාඤ්ඤ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ස්පාඤ්ඤ]] කණ්ඩායම | city = එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව හා මෙක්සිකෝවේ නගර 16ක | country = {{flagicon|USA}} [[එක්සත් ජනපදය]]</br>{{flagicon|Mexico}} [[මෙක්සිකෝව]]</br>{{flagicon|Canada}} [[කැනඩාව]] | dates = {{Start date|2026|06|12|df=y}} | num_teams = | confederations = | sub-confederations = <!-- use only one of these three options --> | associations = <!-- use only one of these three options --> | venues = | cities = | champion = ESP | champion_other = | count = 2 | second = ARG | second_other = | third = ENG | third_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --> | fourth = FRA | fourth_other = <!-- use instead if the team is not in {{fb}} (enter your own code) --> | matches = 104 | goals = 308 | attendance = {{#expr: <!--Group A--> 80824 + 44985 + 67442 + 45522 + 80824 + 51243 <!--Group B-->+ 43002 + 67966 + 70026 + 52497 + 52497 + 66925 <!--Group C-->+ 80663 + 64146 + 64146 + 68324 + 64478 + 68239 <!--Group D-->+ 70492 + 52497 + 66925 + 68827 + 70492 + 68827 <!--Group E-->+ 68021 + 68274 + 43036 + 68598 + 68324 + 80663 <!--Group F-->+ 69285 + 50987 + 68777 + 51243 + 70137 + 68391 <!--Group G-->+ 66775 + 70108 + 70317 + 52497 + 66925 + 52497 <!--Group H-->+ 67640 + 62764 + 68239 + 64003 + 68278 + 45065 <!--Group I-->+ 80545 + 63106 + 68324 + 80663 + 64146 + 43036 <!--Group J-->+ 69045 + 68527 + 70649 + 68371 + 69045 + 70649 <!--Group K-->+ 68777 + 80824 + 68777 + 45358 + 64478 + 68239 <!--Group L-->+ 70389 + 42942 + 63983 + 43036 + 80663 + 68324 <!--Round of 32-->+ 69237 + 68777 + 63945 + 51243 + 69665 + 80663 + 80824 + 68239 + 66925 + 68827 + 70492 + 43036 + 52497 + 70244 + 64478 + 69045 <!--Round of 16-->+ 68777 + 68324 + 80663 + 80824 + 70649 + 66925 + 68239 + 52497 <!--Quarter-finals-->+ 63811 + 70492 + 64478 + 69045 <!--Semi-finals-->+ 70176 + 68239 <!--Third place-->+ 64478 <!--Final-->+ 80663}} | top_scorer = {{flagicon|FRA}} [[කිලියන් ම්බාප්පේ]]<br>(ගෝල 10) | player = | young_player = {{flagicon|ESP}} පාවු කුබාර්සි | goalkeeper = {{flagicon|ESP}} උනායි සිමොන් | prevseason = [[2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2022]] | nextseason = [[2030 ෆිෆා ලෝක කුසලානය|2030]] }} '''2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය''' ({{Langx|en|FIFA World Cup 2026}}, {{Langx|es|Copa Mundial de la FIFA 2026}}, {{Langx|fr|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}) යනු 2026 ජුනි 11 සිට ජූලි 19 දක්වා පැවැත්වුණු 23 වැනි [[ෆීෆා ලෝක කුසලාන|ෆිෆා ලෝක කුසලානය]] යි.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-fixtures-results-teams-stadiums|title=තරග කාලසටහන්|language=en|publisher=FIFA|accessdate=2025-12-19}}</ref> උතුරු ඇමරිකානු රටවල් තුනක නගර 16 ක් ඒකාබද්ධව එහි සත්කාරකත්වය දැරූ අතර, [[එක්සත් ජනපදය]] ප්‍රාථමික සත්කාරක රට ලෙසත් [[කැනඩාව]] සහ [[මෙක්සිකෝව]] සම-සත්කාරක රටවල් ලෙසත් කටයුතු කළේය. මෙය ඉතිහාසයේ රටවල් තුනක පැවැත්වූ මෙම ගනයේ පළමු තරඟාවලිය විය.<ref>{{Cite web |date=May 18, 2023 |title=FIFA World Cup 26 official brand unveiled at iconic LA landmark |url=https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |access-date=June 17, 2023 |website=90min.com |language=en-GB |archive-date=June 17, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050339/https://www.90min.com/posts/fifa-world-cup-26-official-brand-unveiled-at-iconic-la-landmark |url-status=live }}</ref> ==සත්කාරක රටවල් තෝරාගැනීම== මෙවර තරගාවලිය සඳහා සත්කාරක තෝරාගනු ලැබුවේ ඡන්ද විමසීමකිනි. 2018 ජුනි 13 වන දින මොස්කව්හි පැවති 68 වන FIFA සම්මේලනයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම සිදු වූ අතර, එය සුදුසුකම් ලත් සියලුම සාමාජිකයින් 203 දෙනාටම විවෘත කරන ලදී.<ref>{{#invoke:cite|web |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |title=2026 World Cup draw to be held at Kennedy Center in December |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2025-08-23|title=26年北中米W杯抽選会は日本時間12月6日未明に開催!! 共同発表会見ではトランプ大統領が波紋呼ぶ行動に…|language=ja|website=web.gekisaka.jp|url=https://web.gekisaka.jp/news/worldcup/detail/?435535-435535-fl|access-date=2025-08-23|publisher=ゲキサカ}}</ref> එක්සත් ලංසුව වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 134 කින් ජයග්‍රහණය කළ අතර මොරොක්කෝ ලංසුවට වලංගු ඡන්ද පත්‍රිකා 65 ක් ලැබිණි. ඉරානය ලංසු දෙකෙන් එකකටවත් ඡන්දය දුන් අතර කියුබාව, ස්ලෝවේනියාව සහ ස්පාඤ්ඤය ඡන්දය දීමෙන් වැළකී සිටියහ. දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඝානාව FIFA විසින් අත්හිටුවන ලද අතර එම නිසා ඡන්දය දීමට සුදුසුකම් නො ලැබිණි.<ref>{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/football/2013/oct/28/michel-platini-40-team-world-cup-russia|title=Michel Platini calls for 40-team World Cup starting with Russia 2018|work=the Guardian|accessdate=24 January 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/24735765|title=BBC Sport - Michel Platini's World Cup expansion plan unlikely - Fifa|work=BBC Sport|accessdate=24 January 2015}}</ref> [[File:2026 world cup bid election.png|thumb|upright=1.6|ඡන්ද ප්‍රතිඵල: {| |- !ඡන්දය ප්‍රකාශ කල හැකි රටවල්!! ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි රටවල් |- |{{legend|#867650|කැනඩාව, මෙක්සිකෝව හෝ එක්සත් ජනපදයට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#FFBD41|එම රටවල් අපේක්ෂිත සත්කාරක රටවල්‍ වේ}} |- |{{legend|#2770AB|මොරොක්කෝවට ජන්දය දුන් රටවල්}}||{{legend|#55208D|මොරොක්කෝව අපේක්ෂිත සත්කාරක රටකි}} |- |{{legend|#008E2A|දෙකටම ජන්දය නොදුන් රටවල්}}||{{legend|#000000|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කර ඇති රටවල්}} |- |{{legend|#B32A2F|ජන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි රටවල්}}||{{legend|#C1C1C1|ජාත්‍යන්තර පාපන්දු සම්මේලනයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවල්}} |}]] ==සත්කාරක නගර== සත්කාරක නගර 16 පිළිබඳ තීරණය 2022 ජුනි 16 වන දින ගන්නා ලදී.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=WM 2026: Stadien für Finale & Eröffnungsspiel fix |url=https://sport.sky.de/fussball/artikel/eroeffnungsspiel-der-wm-2026-in-mexiko-usa-und-kanada-steigt-im-aztekenstadion/13064468/34240 |website=sport.sky.de |language=de}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2024-02-04 |title=Spielplan bekannt gegeben: Finale der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 26™ in New York New Jersey, historisches Eröffnungsspiel in Mexiko-Stadt |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/spielplan-bekannt-gegeben-finale-der-fifa-fussball-weltmeisterschaft-26-tm |website=fifa.com |language=de}}</ref> 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, FIFA විසින් මියාමි හි සජීවී සංදර්ශනයකදී නිවේදනය කරන ලද්දේ ලෝක කුසලානය 2026 ජුනි 11 වන දින මෙක්සිකෝ නගරයේ කොයෝකාන් දිස්ත්‍රික්කයේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගනයේදී මෙක්සිකානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම සමඟ ආරම්භ වන බවයි; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ් හි මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය ජූලි 19 වන දින අවසන් තරඟය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟ 104 න් වැඩි ප්‍රමාණයක්, එනම් නවයක්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හි ආර්ලිංටන් හි AT&T ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2022-06-16 |title=FIFA announces 16 host cities for 2026 World Cup in Canada, Mexico and United States |url=https://www.rte.ie/sport/soccer/2022/0616/1305352-fifa-announces-16-host-cities-for-2026-world-cup/ |website=rte.ie |language=en}}</ref> තරඟාවලිය අතරතුර, ක්‍රීඩාංගණවලට අනුග්‍රාහක අනුබද්ධතාවයකින් තොරව විවිධ නම් ඇත.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2026-06-01 |title=Die Stadien der FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 2026™ |url=https://www.fifa.com/de/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/wm-2026-stadien-mexiko-usa-kanada |language=de}}</ref> ==ක්‍රීඩාංගණ== {| class="wikitable" style="text-align:center" !{{flagicon|MEX}} [[මෙක්සිකෝ සිටි]]<ref name="bid_cities">{{Cite web|title=United 2026 bid book|url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|archive-date=September 15, 2021|access-date=April 30, 2018|publisher=united2026.com}}</ref> !{{flagicon|USA}} [[en:New York metropolitan area|New York/New Jersey|නිව් යෝර්ක් නාගරික ප්‍රදේශය]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Dallas–Fort Worth metroplex|Dallas]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Kansas City, Missouri|Kansas City]]<ref name="bid_cities" /> |- |[[Estadio Azteca]]{{dagger}} |[[MetLife Stadium]]<small>([[East Rutherford, New Jersey]])</small> |[[AT&T Stadium]]{{double-dagger}}<small>([[Arlington, Texas]])</small> |[[Arrowhead Stadium]] |- |ධාරිතාව: '''87,523''' |ධාරිතාව: '''82,500''' <small>(Bid book capacity: 87,157)</small> |ධාරිතාව: '''80,000''' <small>(Bid book capacity: 92,967)</small> <small>(expandable to 105,000)</small> |ධාරිතාව: '''76,416''' <small>(Bid book capacity: 76,640)</small> |- |[[File:Soccer_game_at_the_Azteca_Stadium.JPG|frameless]] |[[File:Copa_America_game_between_Columbia_vs_Peru_at_the_MetLife_Stadium.jpg|frameless]] |[[File:Cowboys_stadium_inside_view_4.JPG|frameless]] |[[File:25_July_2010_Kansas_City_Wizards_vs_Manchester_United_friendly.jpg|frameless]] |- !{{flagicon|USA}} [[Houston]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Atlanta]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Greater Los Angeles|Los Angeles]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{Cite web|title=Los Angeles 2026|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|archive-date=June 29, 2021|access-date=April 18, 2022}}</ref> !{{flagicon|USA}} [[Philadelphia]]<ref name="bid_cities" /> |- |[[NRG Stadium]]{{double-dagger}} |[[Mercedes-Benz Stadium]]{{double-dagger}} |[[SoFi Stadium]]<small>([[Inglewood, California]])</small> |[[Lincoln Financial Field]] |- |ධාරිතාව: '''72,220''' <small>(expandable to 80,000)</small> |ධාරිතාව: '''71,000''' <small>(Bid book capacity: 75,000)</small> <small>(expandable to 83,000)</small> |ධාරිතාව: '''70,240''' <small>(expandable to 100,240)</small> |ධාරිතාව: '''69,796''' <small>(Bid book capacity: 69,328)</small> |- |[[File:USA_vs_Argentina_(Moments_before_Messi_kicked_a_goal_-_color).jpg|frameless]] |[[File:2017_Orlando_City_at_Atlanta_United_MLS_Game.jpg|frameless]] |[[File:SoFi_Stadium_interior_2021.jpg|frameless]] |[[File:United_States_v_Paraguay,_Copa_América_Centenario_(cropped).jpg|frameless]] |- !{{flagicon|USA}} [[Seattle]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[San Francisco Bay Area]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Greater Boston|Boston]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|USA}} [[Miami metropolitan area|Miami]]<ref name="bid_cities" /> |- |[[Lumen Field]] |[[Levi's Stadium]] <small>([[Santa Clara, California]])</small> |[[Gillette Stadium]]<small>([[Foxborough, Massachusetts]])</small> |[[Hard Rock Stadium]]<small>([[Miami Gardens, Florida]])</small> |- |ධාරිතාව: '''69,000''' <small>(72,000ක් දක්වා පුළුල් කළ හැක)</small> |ධාරිතාව: '''68,500''' <small>(Bid book capacity: 70,909)</small> <small>(75,000 දක්වා පුළුල් කළ හැක)</small> |ධාරිතාව: '''65,878''' <small>(Bid book capacity: 70,000)</small> |ධාරිතාව: '''64,767''' <small>(Bid book capacity: 67,518)</small> |- |[[File:2022_CONCACAF_Champions_League_Final_-_View_from_southeast_end.jpg|frameless]] |[[File:Entering_Levi's_Stadium.JPG|frameless]] |[[File:New_England_Revolution_Game;_7.06.2013;_745pm.JPG|frameless|Gillette Stadium]] |[[File:Hard_Rock_Stadium_2017_2.jpg|frameless]] |- !{{flagicon|CAN}} [[Vancouver]] !{{flagicon|MEX}} [[Monterrey metropolitan area|Monterrey]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|MEX}} [[Guadalajara metropolitan area|Guadalajara]]<ref name="bid_cities" /> !{{flagicon|CAN}} [[ටොරොන්ටෝ|Toronto]]<ref name="bid_cities" /> |- |[[BC Place]]{{double-dagger}} |[[Estadio BBVA]]<small>([[Guadalupe, Nuevo León]])</small> |[[Estadio Akron]]<small>([[Zapopan, Jalisco]])</small> |[[BMO Field]] |- |ධාරිතාව: '''54,500''' |ධාරිතාව: '''53,500''' <small>(Bid book capacity: 53,460)</small> |ධාරිතාව: '''49,850''' <small>(Bid book capacity: 48,071)</small> |ධාරිතාව: '''30,000''' <small>(Expanding to 45,736 for tournament)</small> |- |[[File:BC_Place_2015_Women's_FIFA_World_Cup.jpg|frameless]] |[[File:Estadio_BBVA_Bancomer_-_Diciembre_2017.jpg|frameless]] |[[File:Estadio_Akron_02-07-2022_cabecera_sur_lado_derecho.jpg|frameless]] |[[File:Bmo_Field_2016_East_Stand.jpg|frameless]] |} ==කණ්ඩායම් සහ ඒවා අදාළ කාණ්ඩය== මෙවර ලෝක කුසලානය සඳහා කණ්ඩායම් 48ක් ක්‍රීඩා කරයි. එය පෙර වර්ෂයේ, එනම් 2022 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ සහභාගී වූ කණ්ඩායම් 32කට සාපේක්ෂව දැවැන්ත වැඩි වීමකි. තවත් පාපන්දු කණ්ඩායම්වලට ලෝක කුසලානයේ ක්‍රීඩා කිරීමට ඉඩ ලබාදීමේ අරමුණින්, ෆිෆාව විසින් මෙම තීරණය ගන්නා ලදි.<ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/procedures-final-draw-world-cup-2026-revealed |title=Procedures for the Final Draw for the FIFA World Cup 2026 revealed |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/2d1a1ac7bab78995/original/Draw-Procedures-for-the-FIFA-World-Cup-2026.pdf |title=Draw Procedures for the FIFA World Cup 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=November 25, 2025 |access-date=November 25, 2025}}</ref> තරගාවලියට සහභාගී වන කණ්ඩායම් 48, A සිට L දක්වා එක් කාණ්ඩයකට කණ්ඩායම් 4 බැගින් කාණ්ඩ 12 කට බෙදා ඇත. ඒ කාණ්ඩ පහත වගුවේ පරිදි වේ. <ref>{{Cite web|title=ලෝක කුසලාන ඩ්‍රෝ එක දෙසැම්බර් වලදී කෙනඩි සෙන්ටර් හීදී |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref> {{table alignment}}{{vertical align rows}} {| class="vertical-align-top" |- | {| class="wikitable col1center" |- |+ A කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | A1 || {{flagicon|MEX}} |- | A2 || {{flagicon|RSA}} |- | A3 || {{flagicon|KOR}} |- | A4 || {{flagicon|CZE}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ B කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | B1 || {{flagicon|CAN}} |- | B2 || {{flagicon|BIH}} |- | B3 || {{flagicon|QAT}} |- | B4 || {{flagicon|SUI}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ C කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | C1 || {{flagicon|BRA}} |- | C2 || {{flagicon|MAR}} |- | C3 || {{flagicon|HAI}} |- | C4 || {{flagicon|SCO}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ D කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | D1 || {{flagicon|USA}} |- | D2 || {{flagicon|PAR}} |- | D3 || {{flagicon|AUS}} |- | D4 || {{flagicon|TUR}} |} |- | {| class="wikitable col1center" |- |+ E කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | E1 || {{flagicon|GER}} |- | E2 || {{flagicon|CUW}} |- | E3 || {{flagicon|CIV}} |- | E4 || {{flagicon|ECU}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ F කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | F1 || {{flagiconNED}} |- | F2 || {{flagicon|JPN}} |- | F3 || {{flagicon|SWE}} |- | F4 || {{flagicon|TUN}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ G කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | G1 || {{flagicon|BEL}} |- | G2 || {{flagicon|EGY}} |- | G3 || {{flagicon|IRN}} |- | G4 || {{flagicon|NZL}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ H කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම |- | H1 || {{flagicon|ESP}} |- | H2 || {{flagicon|CPV}} |- | H3 || {{flagicon|KSA}} |- | H4 || {{flagicon|URU}} |} |- | {| class="wikitable col1center" |- |+ I කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | I1 || {{flagicon|FRA}} |- | I2 || {{flagicon|SEN}} |- | I3 || {{flagicon|IRQ}}< |- | I4 || {{flagicon|NOR}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ J කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | J1 || {{flagicon|ARG}} |- | J2 || {{flagicon|ALG}} |- | J3 || {{flagicon|AUT}} |- | J4 || {{flagicon|JOR}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ K කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය ||width="220"| කණ්ඩායම |- | K1 || {{flagicon|POR}} |- | K2 || {{flagicon|COD}} |- | K3 || {{flagicon|UZB}} |- | K4 || {{flagicon||COL}} |} | {| class="wikitable col1center" |- |+ L කාණ්ඩය |- ! ස්ථානය||width="220"| කණ්ඩායම |- | L1 || {{flagicon|ENG}} |- | L2 || {{flagicon|CRO}} |- | L3 || {{flagicon|GHA}} |- | L4 || {{flagicon|PAN}} |} |} ===නිල පන්දුව=== [[ගොනුව:Trionda_(cropped).jpg|alt=සත්කාරක රටවල් නියෝජනය කරන පන්දුව|thumb|221x221පික්|නිල පන්දුව]] මෙවර ලෝක කුසලානයේ පන්දුව සඳහා ජර්මනියේ [[අඩිඩාස්]] සමාගම අනුග්‍රාහකත්වය ලබා දෙයි. සත්කාරක රටවල් තුන වන එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව නියෝජනය වන අයුරින්, ප්‍රධාන වර්ණ තුනකින් පන්දුව නිර්මාණය කර තිබේ. මෙය "ට්‍රියොන්ඩා" යනුවෙන් නම් කර තිබේ. ==වත්මන් ශූරයන්== 2026 FIFA ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේදී ලෝක පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ ශක්තිමත්ම කණ්ඩායම්වලින් එකක් ලෙස සැලකෙන්නේ මන්දැයි [[ආර්ජන්ටිනාව]] නැවත වරක් පෙන්වා දී ඇත. [[ඇල්ජීරියාව]], [[ඔස්ට්‍රියාව]] සහ [[ජෝර්දානය|ජෝර්දානයට]] එරෙහිව විශ්වාසදායක දස්කම් දක්වමින්, විශිෂ්ට කණ්ඩායම් ක්‍රියාකාරිත්වයක්, ප්‍රහාරක ගුණාත්මකභාවය සහ ආරක්ෂක විනයක් පෙන්නුම් කරමින් ඔවුහු තම කාණ්ඩයේ ඉහළින්ම සිටිය හ. කෙසේ වෙතත්, [[කේප් වර්ඩ්|කේප් වර්ඩ්ට]] එරෙහිව ඔවුන්ගේ 32 වටයේ තරඟය බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා බෙහෙවින් දැඩි බව ඔප්පු විය. අවසානයේ 3-2ක් ලෙස ජයග්‍රහණය කර 16 වටයේ ස්ථානයක් ලබා ගත්තද, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාවේ දුර්වලතා කිහිපයක් හෙළි කළ අධිෂ්ඨානශීලී ප්‍රතිවාදියෙකුට එරෙහිව ආර්ජන්ටිනාවට වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට සිදු විය. [[ගොනුව:Argentina_1-1_Ecuador_-_Copa_América_2024_-_Entonación_del_himno.jpg|thumb|ආජන්ටිනා කණඩායම]] එසේ වුවද, ලියොනෙල් මෙසීගේ නායකත්වය සහ කණ්ඩායමේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අභියෝගය ජය ගැනීමට ඔවුන්ට උපකාරී විය. සමස්තයක් වශයෙන්, ආර්ජන්ටිනාව මේ දක්වා හොඳින් ක්‍රීඩා කර ඇති අතර, අපරාජිතව රැඳී සිටින අතර ලෝක කුසලාන ශූරතාව සාර්ථකව ආරක්ෂා කර ගැනීමේ ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තු ජීවමානව තබා ගනී. ==විශේෂ අවස්ථා== මෙවර තරඟාවලිය, වෙනදා මෙන්ම ඉතාමත් ත්‍රාසජනක එකක් විය. පාපන්දු ලොව පුදුම කරමින් කුඩා කණ්ඩායම් රැසක් ලෝක ශූර කණ්ඩායම්වලට ඉතා හොඳ තරගයක් ලබා දිනි. <ref>{{#invoke:cite|web |url= https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46050685/2026-world-cup-draw-kennedy-center-washington-dc |title=2026 World Cup draw to be held at Kennedy Center in December |date=August 22, 2025 |website=ESPN.com |access-date=August 22, 2025}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2025-08-23|title=26年北中米W杯抽選会は日本時間12月6日未明に開催!! 共同発表会見ではトランプ大統領が波紋呼ぶ行動に…|language=ja|website=web.gekisaka.jp|url=https://web.gekisaka.jp/news/worldcup/detail/?435535-435535-fl|access-date=2025-08-23|publisher=ゲキサカ}}</ref> උදාහරණයක් ලෙස [[ෆීෆා ලෝක කුසලානය]] සඳහා තරග වදින කුඩාම රට වන [[කුරසාඕ]], සිය පළමු ලෝක කුසලාන තරගයේම එක් ගෝලයක් වාර්තා කළේ ය. ඒ ප්‍රබල [[ජර්මනිය|ජර්මනියට]] එරෙහිවයි. එමෙන්ම [[කේප් වර්ඩ්]], [[ස්පාඤ්ඤය|ස්පාඤ්ඤයට]] එරෙහිව තරගය ගෝල 0-0 වශයෙන් සම තත්වයේ පවත්වා ගත්තේය. [[ගොනුව:Vozinha_Cape_Verde_Goalkeeper.jpg|thumb|කේප් වර්ඩ් හි ගෝල රකින්නා වන වෝසින්‍යා]] මෙහිදී කේප් වර්ඩ් හි ගෝල රකින්නා වන වෝසින්‍යා සමාජ මාධ්‍යයේ ප්‍රකට චරිතයක් විය. තරගයට පෙර ඔහුගේ [[ඉන්ස්ටර්ග්‍රෑම්]] ගිණුමේ ග්‍රාහකයින් 50,000ක් පමණ සිටි අතර, තරගයට පසු ඔහුගේ හැකියාව අගය කරමින් ලොවපුරා රසිකයෝ ඔහුට සහයෝගය දුන්හ. මේ වනවිට ඔහුගේ ඉන්ස්ටර්ග්‍රෑම් ගිණුමේ ග්‍රාහකයින් ගණන මිලියන 13 කට අධිකය. ==සමාරම්භක උත්සව== ===මෙක්සිකෝව (තරඟාවලියේ සමාරම්භය)=== ක්‍රීඩා උළෙලට ආරම්භක උත්සව තුනක් පැවති අතර, එක් එක් සත්කාරක රට සඳහා එකක් බැගින් විය. [[File:The field at Azteca Stadium in Mexico City during the opening ceremony of the 2026 World Cup.jpg|thumb|right|තරඟාවලිය ආරම්භයට පෙර මෙක්සිකෝවේ ඇස්ටෙකා ක්‍රීඩාංගණයේ පැවති සමාරම්භක උළෙල]] [[මෙක්සිකෝව|මෙක්සිකෝවේ]] සමාරම්භක උත්සවය 2026 ජුනි 11 වන දින එස්ටැඩියෝ ඇස්ටෙකා හිදී පැවැත්විණි. මෙක්සිකානු ගායක අලෙහන්ද්රෝ ෆෙර්නාන්දෙස් මෙක්සිකානු ජාතික ගීය (ඉම්නෝ නසිඔනාල් මෙහ්සිකානෝ) ගැයූ අතර, දකුණු අප්‍රිකානු ගායිකා ටයිරා දකුණු අප්‍රිකානු ජාතික ගීය (න්කෝසි සිකෙලෙල් අයිඅෆ්‍රිකා) ගැයී ය. සමාරම්භක උත්සවය වර්ණ ගැන්වීම සඳහා සුප්‍රකට කොලොම්බියානු ගායිකා [[ශකිරා]] සහ නයිජීරියානු ගායක "බර්නා බෝය්" එක්ව මෙවර ලෝක කුසලානයේ තේමා ගීතය ඉදිරිපත් කළ හ. <ref>{{Cite web |title=2026 World Cup Opening Ceremonies: How to Watch, Who is Performing, Start Times |url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/2026-world-cup-opening-ceremonies-how-watch-who-performing-start-times |access-date=June 11, 2026 |website=www.foxsports.com |language=en-US |archive-date=June 11, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260611161711/https://www.foxsports.com/stories/soccer/2026-world-cup-opening-ceremonies-how-watch-who-performing-start-times |url-status=live }}</ref> ඊළඟ දිනයේ, 2026 ජුනි 12 වන දින, [[කැනඩාව|කැනඩාවේ]] සමාරම්භක උත්සවය ටොරොන්ටෝ හි BMO ෆීල්ඩ් හිදී පැවැත්විණි. කැනේඩියානු-ඇමරිකානු සංගීතඥ ඇලනිස් මොරිසෙට් කැනේඩියානු ජාතික ගීය (ඕ කැනඩාව) ගැයූ අතර, සර්බියානු-කැනේඩියානු වයලීන වාදක ඇලෙක්සැන්ඩර් ගයිච් බොස්නියානු ජාතික ගීය (ඩ්‍රාව්නා හිම්නා බොස්නේ අයි හර්සෙගොවින්) ගැයී ය. <ref>{{Cite web|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/more-special-guests-revealed-world-cup-2026-ceremonies-mexico-city|title=More special guests revealed for FIFA World Cup 2026™ ceremonies in Mexico City|website=inside.fifa.com|accessdate=June 13, 2026}}</ref>එදිනම, [[එක්සත් ජනපදය|එක්සත් ජනපදයේ]] සමාරම්භක උත්සවය ලොස් ඇන්ජලීස් හි සෝෆි ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්විණි. ඇමරිකානු කන්ට්‍රි යුගලයක් වන ඩෑන් + ෂේ "ද ස්ටාර්-ස්පැන්ගල්ඩ් බැනරය" ඉදිරිපත් කළ අතර, [[පැරගුවේ]] ගායකයකු වන ප්‍රේ සෝල් "පරාගුආයෝස්, රෙපුබ්ලිකා ඕ මුඑර්තේ" (පැරගුවේහි ජාතික ගීය) ඉදිරිපත් කළේය.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c2ly928xz8go|title=World Cup kicks off in Mexico with Shakira, dancing, and protests|date=June 12, 2026|work=BBC News|accessdate=June 13, 2026|archive-date=June 12, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260612165309/https://www.bbc.com/news/articles/c2ly928xz8go|url-status=live}}</ref> ==අවසාන මහා තරඟය== {{Main|2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ අවසාන මහා තරඟය}} [[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ අවසාන මහා තරඟය]] ආජන්ටිනාව සහ ස්පාඤ්ඤය අතර ජූලි මස 20 පැවැත්විණි. <ref>{{cite news |last=Dominski |first=Michael |date=February 4, 2024 |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |work=[[The Athletic]] |url-access=subscription |accessdate=February 4, 2024}}</ref><ref>{{Cite news |title=Coldplay to plan '26 World Cup final halftime show |date=March 5, 2025 |last=Ogden |first=Mark |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/44117914/2026-world-cup-final-host-super-bowl-style-half-show |publisher=ESPN}}</ref><ref name=":0">{{cite news |last=McKenna |first=Lorraine |date=May 14, 2026 |title=Madonna, Shakira & BTS to headline World Cup show |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c5yrl54561do |access-date=May 14, 2026 |website=[[BBC Sport]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260514111629/https://www.bbc.com/sport/football/articles/c5yrl54561do |archive-date=May 14, 2026 |url-status=live}}</ref> {{Infobox football match|title=2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානයේ අවසාන මහා තරඟය|other_titles=|image=File:Metlife stadium (Aerial view).jpg|alt=|event=[[2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය]]|caption=[[මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය]], අවසන් තරඟය සඳහා සත්කාරක ස්ථානය|team1=[[ස්පාඤ්ඤ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ස්පාඤ්ඤය]]|team1association={{flagdeco|ESP|size=30px}}|team1score=1|team2=[[ආර්ජන්ටිනා ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ආර්ජන්ටිනාව]]|team2association={{flagdeco|ARG|size=30px}}|team2score=0|details=|date={{Start date|2026|07|19}}|stadium=[[මෙට්ලයිෆ් ක්‍රීඩාංගනය]]|city=[[නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ්, නිව් ජර්සි|නැගෙනහිර රදර්ෆර්ඩ්]]|man_of_the_match1a=|referee= ස්ලාව්කෝ විනිචික් ([[ස්ලෝවේනියාව]])|attendance=|weather=|previous=[[2022 FIFA ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරගය|2022]]|next=''2030''}} [[File:Spain World Cup Winners Argentina v Spain 19 July 2026-1.jpg|thumb|ලෝක ශූරයන් ලෙස කිරුළු පැළැඳි [[ස්පාඤ්ඤ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ස්පාඤ්ඤ]] කණ්ඩායම]] එහිදී ස්පාඤ්ඤය වෙනුවෙන් තරඟයේ 104 වන මිනිත්තුවේදී ෆෙරාන් ටොරෙස් ගෝලයක් වාර්තා කරමින්, ස්පාඤ්ඤය තම 2වන ලෝක කුසලානය කරා රැගෙන ගියේය.<ref group="Report">[https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 "Spain vs Argentina {{!}} Final {{!}} FIFA World Cup 2026"]. FIFA. Retrieved July 15, 2026.</ref> == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} == බාහිර සබැඳි == {{Sister project links|wikt=no|c=Category:2026 FIFA World Cup|commonscat=|q=yes|s=no|author=no|b=no|v=no|voy=yes|d=yes|n=yes}} * {{Official website}} FIFA.com හි. * [https://canadasoccer.com/fifa-world-cup-2026/ නිල කැනඩාවේ වෙබ් අඩවිය] * [https://www.fwc26monterrey.com/ මෙක්සිකෝවේ නිල වෙබ් අඩවිය] * [https://www.ussoccer.com/fifa-world-cup-2026 ඇමරිකාවෙ නිල වෙබ් අඩවිය] [[ප්‍රවර්ගය:2026 ෆිෆා ලෝක කුසලානය]] je195k8qcv3vz2vrr2535qeil2qxgvr WHO AWaRe 0 197159 801338 2026-10-11T14:05:20Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456726|WHO_AWaRe]] to:si #mdwikicx 801338 wikitext text/x-wiki '''ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ AWaRe වර්ගීකරණය''' යනු ප්‍රතිජීවක නිසි ලෙස භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, ඒවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ක්‍රමවේදයකි..<ref name="WHO2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=2021 AWaRe classification|url=https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|website=www.who.int|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=3 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803005158/https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|url-status=live}}</ref><ref name="WHO1045">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Expert Committee on Biological Standardization: seventy-sixth report|date=2023|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-007448-4|chapter=2.3.5. WHO model lists of essential medicines|pages=17-18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17|location=Geneva|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119173720/https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය, යම්තාක් දුරකට, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වීමේ අවදානම සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ඒවායේ ඇති වැදගත්කම මත පදනම් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Book2022">{{උපන්‍යාස පොත|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book|date=9 December 2022|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813134739/https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|url-status=live}}</ref> එමගින් ප්‍රතිජීවකයක කාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රබලතාව පිළිබිඹු නොකෙරේ.<ref name="Port2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=WHO Antibiotics Portal|url=https://aware.essentialmeds.org/groups|website=aware.essentialmeds.org|access-date=20 November 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807164017/https://aware.essentialmeds.org/groups|url-status=live}}</ref> මීට අමතරව, පොදු ආසාදන 34ක් සඳහා කුමන ප්‍රතිජීවක සහ ඒවා භාවිතා කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කරන, ''WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක පොතක්'' ද නමින් ග්‍රන්ථයක් ද එළිදක්වා ඇත.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එම කාණ්ඩ තුන නම්, භාවිතය සීමා රහිත විය හැකි බව අරුත් දෙන "ප්‍රවේශ" (" {{green|access}} ") කාණ්ඩය, භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු බව අරුත් දෙන "විමසිලිමත්" (" {{orange|watch}} "), කාණ්ඩය, සහ වෙනත් විකල්ප නොමැති අවස්ථා සඳහා භාවිතය සුරැකිය යුතු බව අරුත් දෙන "සංචිත" (" {{Red|reserve}} " ) කාණ්ඩය යි.<ref name="Book2022" /> නිර්දේශය වන්නේ, රටක් තුළ භාවිතා වන ප්‍රතිජීවකවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයෙන් ලබාගත යුතු බවයි.<ref name="Mudenda2023">{{Cite journal|last=Mudenda|first=Steward|last2=Daka|first2=Victor|last3=Matafwali|first3=Scott K.|title=World Health Organization AWaRe framework for antibiotic stewardship: Where are we now and where do we need to go? An expert viewpoint|journal=Antimicrobial stewardship & healthcare epidemiology: ASHE|date=2023|volume=3|issue=1|pages=e84|doi=10.1017/ash.2023.164|pmid=37179758|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|issn=2732-494X|access-date=2023-11-18|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514213845/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="WHO2023" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවේ එක් අංගයකි.<ref name="Book2022" /> වන විට මෙම වර්ගීකරණයට ඖෂධ වර්ග 258ක් ඇතුළත් විය.<ref name="WHO2023" /> මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග අතරට, දැනුවත්භාවය අඩුකම, දේශපාලන උනන්දුව අල්ප වීම සහ සම්පත් හිඟකම ඇතුළත් වේ.<ref name="Mudenda2023" /> == වර්ගීකරණය == === {{green|Access}} === ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ අවදානමක් සහිත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ආසාදන සඳහා පළමු සහ දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාර ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Mudenda2023" /><ref name="WHO23rd">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}</ref> ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මිලෙන් අඩු සහ ආරක්ෂාකාරී වේ.<ref name="Book2022" /> අවශ්‍ය වූ විට ඒවා පහසුවෙන් ලබාගත හැකි විය යුතු අතර, කොළ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="WHO23rd" /><ref name="Book2022" /> ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක අතරට ඇමිකාසින්, ඇමොක්සිසිලින්, ඇමොක්සිසිලින්/ක්ලවුලානික් අම්ලය, ඇම්පිසිලින්, බෙන්සයිල්පෙනිසිලින්, සෙෆලෙක්සින්, ක්ලෝරම්ෆෙනිකෝල්, ක්ලින්ඩාමයිසින්, [[ඩොක්සිසයික්ලින්|ඩොක්සිසයික්ලයින්]] සහ නයිට්‍රොෆුරැන්ටොයින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{orange|Watch}} === විමසිලිමත් කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සාමාන්‍යයෙන් පුළුල් පරාසයක ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි.<ref name="Mudenda2023" /> ඒවා නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති නම් පමණි.<ref name="Book2022" /> "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සුදුසු නොවන අවස්ථා සඳහා ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සුරැකීමට, මෙම ඖෂධ ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.<ref name="WHO23rd" /> එසේම, මේවායේ මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වන අතර, කහ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට ඇසිත්‍රොමයිසින්, සෙෆලොස්පොරින් වර්ග කිහිපයක්, සිප්‍රොෆ්ලොක්සැසින්, ක්ලැරිට්‍රොමයිසින් සහ වැන්කොමයිසින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 40%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{Red|Reserve}} === සංචිත කාණ්ඩය, සාමාන්‍යයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවෙන් ලබාගත්, අවසාන විකල්පය ලෙස භාවිත කරන ප්‍රතිජීවක වේ. මේවා වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි ආසාදන, එනම් බහු-ඖෂධ-ප්‍රතිරෝධී ජීවීන් සඳහා යොදා ගැනේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ඒවා රතු පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට සෙෆ්ටසයිඩයිම්/අවිබැක්ටෑම්, කොලිස්ටින්, පොලිමයික්සින් බී (මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීමෙන්) සහ ලයින්සොලිඩ් ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Zanichelli2023" /> ෆොස්ෆොමයිසින් ෆොස්ෆොමයිසින් ඖෂධයේ ශිරාගත ආකාරය සංචිත කාණ්ඩයට අයත් වන අතර, මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ආකාරය විමසිලිමත් කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="WHO2023" /> මෙම කාණ්ඩයෙන් 10%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === නිර්දේශ නොකරයි === සමහර අවස්ථාවලදී, භාවිතය නිර්දේශ නොකරන ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් සිව්වන කාණ්ඩයක් ද දක්වා ඇත.<ref name="Book2022" /> == මෙයද බලන්න == * WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක ලැයිස්තුව == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://aware.essentialmeds.org/list WHO විසින් ලැයිස්තුව] 2023-06-14 දින {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230614193726/https://aware.essentialmeds.org/list|date=2023-06-14}} . * [[https://es.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://fr.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://ar.wikipedia.org/wiki/تصنيف منظمة الصحة العالمية للمضادات الحيوية]] en:WHO AWaRe en:WHO AWaRe [[https://ja.wikipedia.org/wiki/世界保健機関AWaRe]] [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] ge5yxbzrfb2s8eocgxizdh89c6ptqu6 801339 801338 2026-10-11T14:06:33Z CeylonChingu 44932 /* {{green|Access}} */ 801339 wikitext text/x-wiki '''ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ AWaRe වර්ගීකරණය''' යනු ප්‍රතිජීවක නිසි ලෙස භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, ඒවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ක්‍රමවේදයකි..<ref name="WHO2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=2021 AWaRe classification|url=https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|website=www.who.int|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=3 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803005158/https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|url-status=live}}</ref><ref name="WHO1045">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Expert Committee on Biological Standardization: seventy-sixth report|date=2023|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-007448-4|chapter=2.3.5. WHO model lists of essential medicines|pages=17-18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17|location=Geneva|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119173720/https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය, යම්තාක් දුරකට, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වීමේ අවදානම සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ඒවායේ ඇති වැදගත්කම මත පදනම් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Book2022">{{උපන්‍යාස පොත|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book|date=9 December 2022|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813134739/https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|url-status=live}}</ref> එමගින් ප්‍රතිජීවකයක කාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රබලතාව පිළිබිඹු නොකෙරේ.<ref name="Port2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=WHO Antibiotics Portal|url=https://aware.essentialmeds.org/groups|website=aware.essentialmeds.org|access-date=20 November 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807164017/https://aware.essentialmeds.org/groups|url-status=live}}</ref> මීට අමතරව, පොදු ආසාදන 34ක් සඳහා කුමන ප්‍රතිජීවක සහ ඒවා භාවිතා කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කරන, ''WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක පොතක්'' ද නමින් ග්‍රන්ථයක් ද එළිදක්වා ඇත.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එම කාණ්ඩ තුන නම්, භාවිතය සීමා රහිත විය හැකි බව අරුත් දෙන "ප්‍රවේශ" (" {{green|access}} ") කාණ්ඩය, භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු බව අරුත් දෙන "විමසිලිමත්" (" {{orange|watch}} "), කාණ්ඩය, සහ වෙනත් විකල්ප නොමැති අවස්ථා සඳහා භාවිතය සුරැකිය යුතු බව අරුත් දෙන "සංචිත" (" {{Red|reserve}} " ) කාණ්ඩය යි.<ref name="Book2022" /> නිර්දේශය වන්නේ, රටක් තුළ භාවිතා වන ප්‍රතිජීවකවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයෙන් ලබාගත යුතු බවයි.<ref name="Mudenda2023">{{Cite journal|last=Mudenda|first=Steward|last2=Daka|first2=Victor|last3=Matafwali|first3=Scott K.|title=World Health Organization AWaRe framework for antibiotic stewardship: Where are we now and where do we need to go? An expert viewpoint|journal=Antimicrobial stewardship & healthcare epidemiology: ASHE|date=2023|volume=3|issue=1|pages=e84|doi=10.1017/ash.2023.164|pmid=37179758|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|issn=2732-494X|access-date=2023-11-18|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514213845/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="WHO2023" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවේ එක් අංගයකි.<ref name="Book2022" /> වන විට මෙම වර්ගීකරණයට ඖෂධ වර්ග 258ක් ඇතුළත් විය.<ref name="WHO2023" /> මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග අතරට, දැනුවත්භාවය අඩුකම, දේශපාලන උනන්දුව අල්ප වීම සහ සම්පත් හිඟකම ඇතුළත් වේ.<ref name="Mudenda2023" /> == වර්ගීකරණය == === {{green|Access}} "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩය === ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ අවදානමක් සහිත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ආසාදන සඳහා පළමු සහ දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාර ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Mudenda2023" /><ref name="WHO23rd">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}</ref> ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මිලෙන් අඩු සහ ආරක්ෂාකාරී වේ.<ref name="Book2022" /> අවශ්‍ය වූ විට ඒවා පහසුවෙන් ලබාගත හැකි විය යුතු අතර, කොළ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="WHO23rd" /><ref name="Book2022" /> ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක අතරට ඇමිකාසින්, ඇමොක්සිසිලින්, ඇමොක්සිසිලින්/ක්ලවුලානික් අම්ලය, ඇම්පිසිලින්, බෙන්සයිල්පෙනිසිලින්, සෙෆලෙක්සින්, ක්ලෝරම්ෆෙනිකෝල්, ක්ලින්ඩාමයිසින්, [[ඩොක්සිසයික්ලින්|ඩොක්සිසයික්ලයින්]] සහ නයිට්‍රොෆුරැන්ටොයින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{orange|Watch}} === විමසිලිමත් කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සාමාන්‍යයෙන් පුළුල් පරාසයක ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි.<ref name="Mudenda2023" /> ඒවා නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති නම් පමණි.<ref name="Book2022" /> "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සුදුසු නොවන අවස්ථා සඳහා ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සුරැකීමට, මෙම ඖෂධ ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.<ref name="WHO23rd" /> එසේම, මේවායේ මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වන අතර, කහ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට ඇසිත්‍රොමයිසින්, සෙෆලොස්පොරින් වර්ග කිහිපයක්, සිප්‍රොෆ්ලොක්සැසින්, ක්ලැරිට්‍රොමයිසින් සහ වැන්කොමයිසින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 40%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{Red|Reserve}} === සංචිත කාණ්ඩය, සාමාන්‍යයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවෙන් ලබාගත්, අවසාන විකල්පය ලෙස භාවිත කරන ප්‍රතිජීවක වේ. මේවා වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි ආසාදන, එනම් බහු-ඖෂධ-ප්‍රතිරෝධී ජීවීන් සඳහා යොදා ගැනේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ඒවා රතු පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට සෙෆ්ටසයිඩයිම්/අවිබැක්ටෑම්, කොලිස්ටින්, පොලිමයික්සින් බී (මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීමෙන්) සහ ලයින්සොලිඩ් ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Zanichelli2023" /> ෆොස්ෆොමයිසින් ෆොස්ෆොමයිසින් ඖෂධයේ ශිරාගත ආකාරය සංචිත කාණ්ඩයට අයත් වන අතර, මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ආකාරය විමසිලිමත් කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="WHO2023" /> මෙම කාණ්ඩයෙන් 10%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === නිර්දේශ නොකරයි === සමහර අවස්ථාවලදී, භාවිතය නිර්දේශ නොකරන ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් සිව්වන කාණ්ඩයක් ද දක්වා ඇත.<ref name="Book2022" /> == මෙයද බලන්න == * WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක ලැයිස්තුව == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://aware.essentialmeds.org/list WHO විසින් ලැයිස්තුව] 2023-06-14 දින {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230614193726/https://aware.essentialmeds.org/list|date=2023-06-14}} . * [[https://es.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://fr.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://ar.wikipedia.org/wiki/تصنيف منظمة الصحة العالمية للمضادات الحيوية]] en:WHO AWaRe en:WHO AWaRe [[https://ja.wikipedia.org/wiki/世界保健機関AWaRe]] [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 86i89u4btprphtos1r7xxc2i6hazxh7 801340 801339 2026-10-11T14:07:17Z CeylonChingu 44932 /* {{orange|Watch}} */ 801340 wikitext text/x-wiki '''ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ AWaRe වර්ගීකරණය''' යනු ප්‍රතිජීවක නිසි ලෙස භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, ඒවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ක්‍රමවේදයකි..<ref name="WHO2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=2021 AWaRe classification|url=https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|website=www.who.int|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=3 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803005158/https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|url-status=live}}</ref><ref name="WHO1045">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Expert Committee on Biological Standardization: seventy-sixth report|date=2023|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-007448-4|chapter=2.3.5. WHO model lists of essential medicines|pages=17-18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17|location=Geneva|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119173720/https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය, යම්තාක් දුරකට, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වීමේ අවදානම සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ඒවායේ ඇති වැදගත්කම මත පදනම් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Book2022">{{උපන්‍යාස පොත|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book|date=9 December 2022|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813134739/https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|url-status=live}}</ref> එමගින් ප්‍රතිජීවකයක කාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රබලතාව පිළිබිඹු නොකෙරේ.<ref name="Port2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=WHO Antibiotics Portal|url=https://aware.essentialmeds.org/groups|website=aware.essentialmeds.org|access-date=20 November 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807164017/https://aware.essentialmeds.org/groups|url-status=live}}</ref> මීට අමතරව, පොදු ආසාදන 34ක් සඳහා කුමන ප්‍රතිජීවක සහ ඒවා භාවිතා කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කරන, ''WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක පොතක්'' ද නමින් ග්‍රන්ථයක් ද එළිදක්වා ඇත.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එම කාණ්ඩ තුන නම්, භාවිතය සීමා රහිත විය හැකි බව අරුත් දෙන "ප්‍රවේශ" (" {{green|access}} ") කාණ්ඩය, භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු බව අරුත් දෙන "විමසිලිමත්" (" {{orange|watch}} "), කාණ්ඩය, සහ වෙනත් විකල්ප නොමැති අවස්ථා සඳහා භාවිතය සුරැකිය යුතු බව අරුත් දෙන "සංචිත" (" {{Red|reserve}} " ) කාණ්ඩය යි.<ref name="Book2022" /> නිර්දේශය වන්නේ, රටක් තුළ භාවිතා වන ප්‍රතිජීවකවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයෙන් ලබාගත යුතු බවයි.<ref name="Mudenda2023">{{Cite journal|last=Mudenda|first=Steward|last2=Daka|first2=Victor|last3=Matafwali|first3=Scott K.|title=World Health Organization AWaRe framework for antibiotic stewardship: Where are we now and where do we need to go? An expert viewpoint|journal=Antimicrobial stewardship & healthcare epidemiology: ASHE|date=2023|volume=3|issue=1|pages=e84|doi=10.1017/ash.2023.164|pmid=37179758|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|issn=2732-494X|access-date=2023-11-18|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514213845/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="WHO2023" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවේ එක් අංගයකි.<ref name="Book2022" /> වන විට මෙම වර්ගීකරණයට ඖෂධ වර්ග 258ක් ඇතුළත් විය.<ref name="WHO2023" /> මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග අතරට, දැනුවත්භාවය අඩුකම, දේශපාලන උනන්දුව අල්ප වීම සහ සම්පත් හිඟකම ඇතුළත් වේ.<ref name="Mudenda2023" /> == වර්ගීකරණය == === {{green|Access}} "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩය === ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ අවදානමක් සහිත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ආසාදන සඳහා පළමු සහ දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාර ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Mudenda2023" /><ref name="WHO23rd">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}</ref> ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මිලෙන් අඩු සහ ආරක්ෂාකාරී වේ.<ref name="Book2022" /> අවශ්‍ය වූ විට ඒවා පහසුවෙන් ලබාගත හැකි විය යුතු අතර, කොළ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="WHO23rd" /><ref name="Book2022" /> ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක අතරට ඇමිකාසින්, ඇමොක්සිසිලින්, ඇමොක්සිසිලින්/ක්ලවුලානික් අම්ලය, ඇම්පිසිලින්, බෙන්සයිල්පෙනිසිලින්, සෙෆලෙක්සින්, ක්ලෝරම්ෆෙනිකෝල්, ක්ලින්ඩාමයිසින්, [[ඩොක්සිසයික්ලින්|ඩොක්සිසයික්ලයින්]] සහ නයිට්‍රොෆුරැන්ටොයින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{orange|Watch}} "විමසිලිමත්" (watch) කාණ්ඩය === විමසිලිමත් කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සාමාන්‍යයෙන් පුළුල් පරාසයක ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි.<ref name="Mudenda2023" /> ඒවා නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති නම් පමණි.<ref name="Book2022" /> "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සුදුසු නොවන අවස්ථා සඳහා ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සුරැකීමට, මෙම ඖෂධ ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.<ref name="WHO23rd" /> එසේම, මේවායේ මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වන අතර, කහ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට ඇසිත්‍රොමයිසින්, සෙෆලොස්පොරින් වර්ග කිහිපයක්, සිප්‍රොෆ්ලොක්සැසින්, ක්ලැරිට්‍රොමයිසින් සහ වැන්කොමයිසින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 40%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{Red|Reserve}} === සංචිත කාණ්ඩය, සාමාන්‍යයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවෙන් ලබාගත්, අවසාන විකල්පය ලෙස භාවිත කරන ප්‍රතිජීවක වේ. මේවා වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි ආසාදන, එනම් බහු-ඖෂධ-ප්‍රතිරෝධී ජීවීන් සඳහා යොදා ගැනේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ඒවා රතු පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට සෙෆ්ටසයිඩයිම්/අවිබැක්ටෑම්, කොලිස්ටින්, පොලිමයික්සින් බී (මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීමෙන්) සහ ලයින්සොලිඩ් ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Zanichelli2023" /> ෆොස්ෆොමයිසින් ෆොස්ෆොමයිසින් ඖෂධයේ ශිරාගත ආකාරය සංචිත කාණ්ඩයට අයත් වන අතර, මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ආකාරය විමසිලිමත් කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="WHO2023" /> මෙම කාණ්ඩයෙන් 10%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === නිර්දේශ නොකරයි === සමහර අවස්ථාවලදී, භාවිතය නිර්දේශ නොකරන ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් සිව්වන කාණ්ඩයක් ද දක්වා ඇත.<ref name="Book2022" /> == මෙයද බලන්න == * WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක ලැයිස්තුව == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://aware.essentialmeds.org/list WHO විසින් ලැයිස්තුව] 2023-06-14 දින {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230614193726/https://aware.essentialmeds.org/list|date=2023-06-14}} . * [[https://es.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://fr.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://ar.wikipedia.org/wiki/تصنيف منظمة الصحة العالمية للمضادات الحيوية]] en:WHO AWaRe en:WHO AWaRe [[https://ja.wikipedia.org/wiki/世界保健機関AWaRe]] [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 24zstnqcdqgosp27rha3jm1073e9nze 801341 801340 2026-10-11T14:07:36Z CeylonChingu 44932 /* {{Red|Reserve}} */ 801341 wikitext text/x-wiki '''ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ AWaRe වර්ගීකරණය''' යනු ප්‍රතිජීවක නිසි ලෙස භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, ඒවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ක්‍රමවේදයකි..<ref name="WHO2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=2021 AWaRe classification|url=https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|website=www.who.int|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=3 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803005158/https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|url-status=live}}</ref><ref name="WHO1045">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Expert Committee on Biological Standardization: seventy-sixth report|date=2023|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-007448-4|chapter=2.3.5. WHO model lists of essential medicines|pages=17-18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17|location=Geneva|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119173720/https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය, යම්තාක් දුරකට, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වීමේ අවදානම සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ඒවායේ ඇති වැදගත්කම මත පදනම් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Book2022">{{උපන්‍යාස පොත|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book|date=9 December 2022|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813134739/https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|url-status=live}}</ref> එමගින් ප්‍රතිජීවකයක කාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රබලතාව පිළිබිඹු නොකෙරේ.<ref name="Port2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=WHO Antibiotics Portal|url=https://aware.essentialmeds.org/groups|website=aware.essentialmeds.org|access-date=20 November 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807164017/https://aware.essentialmeds.org/groups|url-status=live}}</ref> මීට අමතරව, පොදු ආසාදන 34ක් සඳහා කුමන ප්‍රතිජීවක සහ ඒවා භාවිතා කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කරන, ''WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක පොතක්'' ද නමින් ග්‍රන්ථයක් ද එළිදක්වා ඇත.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එම කාණ්ඩ තුන නම්, භාවිතය සීමා රහිත විය හැකි බව අරුත් දෙන "ප්‍රවේශ" (" {{green|access}} ") කාණ්ඩය, භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු බව අරුත් දෙන "විමසිලිමත්" (" {{orange|watch}} "), කාණ්ඩය, සහ වෙනත් විකල්ප නොමැති අවස්ථා සඳහා භාවිතය සුරැකිය යුතු බව අරුත් දෙන "සංචිත" (" {{Red|reserve}} " ) කාණ්ඩය යි.<ref name="Book2022" /> නිර්දේශය වන්නේ, රටක් තුළ භාවිතා වන ප්‍රතිජීවකවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයෙන් ලබාගත යුතු බවයි.<ref name="Mudenda2023">{{Cite journal|last=Mudenda|first=Steward|last2=Daka|first2=Victor|last3=Matafwali|first3=Scott K.|title=World Health Organization AWaRe framework for antibiotic stewardship: Where are we now and where do we need to go? An expert viewpoint|journal=Antimicrobial stewardship & healthcare epidemiology: ASHE|date=2023|volume=3|issue=1|pages=e84|doi=10.1017/ash.2023.164|pmid=37179758|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|issn=2732-494X|access-date=2023-11-18|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514213845/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="WHO2023" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවේ එක් අංගයකි.<ref name="Book2022" /> වන විට මෙම වර්ගීකරණයට ඖෂධ වර්ග 258ක් ඇතුළත් විය.<ref name="WHO2023" /> මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග අතරට, දැනුවත්භාවය අඩුකම, දේශපාලන උනන්දුව අල්ප වීම සහ සම්පත් හිඟකම ඇතුළත් වේ.<ref name="Mudenda2023" /> == වර්ගීකරණය == === {{green|Access}} "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩය === ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ අවදානමක් සහිත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ආසාදන සඳහා පළමු සහ දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාර ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Mudenda2023" /><ref name="WHO23rd">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}</ref> ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මිලෙන් අඩු සහ ආරක්ෂාකාරී වේ.<ref name="Book2022" /> අවශ්‍ය වූ විට ඒවා පහසුවෙන් ලබාගත හැකි විය යුතු අතර, කොළ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="WHO23rd" /><ref name="Book2022" /> ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක අතරට ඇමිකාසින්, ඇමොක්සිසිලින්, ඇමොක්සිසිලින්/ක්ලවුලානික් අම්ලය, ඇම්පිසිලින්, බෙන්සයිල්පෙනිසිලින්, සෙෆලෙක්සින්, ක්ලෝරම්ෆෙනිකෝල්, ක්ලින්ඩාමයිසින්, [[ඩොක්සිසයික්ලින්|ඩොක්සිසයික්ලයින්]] සහ නයිට්‍රොෆුරැන්ටොයින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{orange|Watch}} "විමසිලිමත්" (watch) කාණ්ඩය === විමසිලිමත් කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සාමාන්‍යයෙන් පුළුල් පරාසයක ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි.<ref name="Mudenda2023" /> ඒවා නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති නම් පමණි.<ref name="Book2022" /> "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සුදුසු නොවන අවස්ථා සඳහා ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සුරැකීමට, මෙම ඖෂධ ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.<ref name="WHO23rd" /> එසේම, මේවායේ මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වන අතර, කහ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට ඇසිත්‍රොමයිසින්, සෙෆලොස්පොරින් වර්ග කිහිපයක්, සිප්‍රොෆ්ලොක්සැසින්, ක්ලැරිට්‍රොමයිසින් සහ වැන්කොමයිසින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 40%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{Red|Reserve}} "සංචිත" කාණ්ඩය === සංචිත කාණ්ඩය, සාමාන්‍යයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවෙන් ලබාගත්, අවසාන විකල්පය ලෙස භාවිත කරන ප්‍රතිජීවක වේ. මේවා වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි ආසාදන, එනම් බහු-ඖෂධ-ප්‍රතිරෝධී ජීවීන් සඳහා යොදා ගැනේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ඒවා රතු පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට සෙෆ්ටසයිඩයිම්/අවිබැක්ටෑම්, කොලිස්ටින්, පොලිමයික්සින් බී (මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීමෙන්) සහ ලයින්සොලිඩ් ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Zanichelli2023" /> ෆොස්ෆොමයිසින් ෆොස්ෆොමයිසින් ඖෂධයේ ශිරාගත ආකාරය සංචිත කාණ්ඩයට අයත් වන අතර, මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ආකාරය විමසිලිමත් කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="WHO2023" /> මෙම කාණ්ඩයෙන් 10%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === නිර්දේශ නොකරයි === සමහර අවස්ථාවලදී, භාවිතය නිර්දේශ නොකරන ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් සිව්වන කාණ්ඩයක් ද දක්වා ඇත.<ref name="Book2022" /> == මෙයද බලන්න == * WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක ලැයිස්තුව == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://aware.essentialmeds.org/list WHO විසින් ලැයිස්තුව] 2023-06-14 දින {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230614193726/https://aware.essentialmeds.org/list|date=2023-06-14}} . * [[https://es.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://fr.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://ar.wikipedia.org/wiki/تصنيف منظمة الصحة العالمية للمضادات الحيوية]] en:WHO AWaRe en:WHO AWaRe [[https://ja.wikipedia.org/wiki/世界保健機関AWaRe]] [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] de3f61ubjopurjnocj3n2trmofb0gcy 801342 801341 2026-10-11T14:08:39Z CeylonChingu 44932 801342 wikitext text/x-wiki '''ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ AWaRe වර්ගීකරණය''' යනු ප්‍රතිජීවක නිසි ලෙස භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, ඒවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ක්‍රමවේදයකි.<ref name="WHO2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=2021 AWaRe classification|url=https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|website=www.who.int|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=3 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803005158/https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|url-status=live}}</ref><ref name="WHO1045">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Expert Committee on Biological Standardization: seventy-sixth report|date=2023|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-007448-4|chapter=2.3.5. WHO model lists of essential medicines|pages=17-18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17|location=Geneva|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119173720/https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය, යම්තාක් දුරකට, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වීමේ අවදානම සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ඒවායේ ඇති වැදගත්කම මත පදනම් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Book2022">{{උපන්‍යාස පොත|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book|date=9 December 2022|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813134739/https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|url-status=live}}</ref> එමගින් ප්‍රතිජීවකයක කාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රබලතාව පිළිබිඹු නොකෙරේ.<ref name="Port2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=WHO Antibiotics Portal|url=https://aware.essentialmeds.org/groups|website=aware.essentialmeds.org|access-date=20 November 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807164017/https://aware.essentialmeds.org/groups|url-status=live}}</ref> මීට අමතරව, පොදු ආසාදන 34ක් සඳහා කුමන ප්‍රතිජීවක සහ ඒවා භාවිතා කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කරන, ''WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක පොතක්'' ද නමින් ග්‍රන්ථයක් ද එළිදක්වා ඇත.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එම කාණ්ඩ තුන නම්, භාවිතය සීමා රහිත විය හැකි බව අරුත් දෙන "ප්‍රවේශ" (" {{green|access}} ") කාණ්ඩය, භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු බව අරුත් දෙන "විමසිලිමත්" (watch) " {{orange|watch}} ", කාණ්ඩය, සහ වෙනත් විකල්ප නොමැති අවස්ථා සඳහා භාවිතය සුරැකිය යුතු බව අරුත් දෙන "සංචිත" (" {{Red|reserve}} " ) කාණ්ඩය යි.<ref name="Book2022" /> නිර්දේශය වන්නේ, රටක් තුළ භාවිතා වන ප්‍රතිජීවකවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයෙන් ලබාගත යුතු බවයි.<ref name="Mudenda2023">{{Cite journal|last=Mudenda|first=Steward|last2=Daka|first2=Victor|last3=Matafwali|first3=Scott K.|title=World Health Organization AWaRe framework for antibiotic stewardship: Where are we now and where do we need to go? An expert viewpoint|journal=Antimicrobial stewardship & healthcare epidemiology: ASHE|date=2023|volume=3|issue=1|pages=e84|doi=10.1017/ash.2023.164|pmid=37179758|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|issn=2732-494X|access-date=2023-11-18|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514213845/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="WHO2023" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවේ එක් අංගයකි.<ref name="Book2022" /> වන විට මෙම වර්ගීකරණයට ඖෂධ වර්ග 258ක් ඇතුළත් විය.<ref name="WHO2023" /> මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග අතරට, දැනුවත්භාවය අඩුකම, දේශපාලන උනන්දුව අල්ප වීම සහ සම්පත් හිඟකම ඇතුළත් වේ.<ref name="Mudenda2023" /> == වර්ගීකරණය == === {{green|Access}} "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩය === ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ අවදානමක් සහිත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ආසාදන සඳහා පළමු සහ දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාර ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Mudenda2023" /><ref name="WHO23rd">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}</ref> ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මිලෙන් අඩු සහ ආරක්ෂාකාරී වේ.<ref name="Book2022" /> අවශ්‍ය වූ විට ඒවා පහසුවෙන් ලබාගත හැකි විය යුතු අතර, කොළ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="WHO23rd" /><ref name="Book2022" /> ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක අතරට ඇමිකාසින්, ඇමොක්සිසිලින්, ඇමොක්සිසිලින්/ක්ලවුලානික් අම්ලය, ඇම්පිසිලින්, බෙන්සයිල්පෙනිසිලින්, සෙෆලෙක්සින්, ක්ලෝරම්ෆෙනිකෝල්, ක්ලින්ඩාමයිසින්, [[ඩොක්සිසයික්ලින්|ඩොක්සිසයික්ලයින්]] සහ නයිට්‍රොෆුරැන්ටොයින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{orange|Watch}} "විමසිලිමත්" (watch) කාණ්ඩය === විමසිලිමත් කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සාමාන්‍යයෙන් පුළුල් පරාසයක ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි.<ref name="Mudenda2023" /> ඒවා නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති නම් පමණි.<ref name="Book2022" /> "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සුදුසු නොවන අවස්ථා සඳහා ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සුරැකීමට, මෙම ඖෂධ ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.<ref name="WHO23rd" /> එසේම, මේවායේ මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වන අතර, කහ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට ඇසිත්‍රොමයිසින්, සෙෆලොස්පොරින් වර්ග කිහිපයක්, සිප්‍රොෆ්ලොක්සැසින්, ක්ලැරිට්‍රොමයිසින් සහ වැන්කොමයිසින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 40%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{Red|Reserve}} "සංචිත" කාණ්ඩය === සංචිත කාණ්ඩය, සාමාන්‍යයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවෙන් ලබාගත්, අවසාන විකල්පය ලෙස භාවිත කරන ප්‍රතිජීවක වේ. මේවා වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි ආසාදන, එනම් බහු-ඖෂධ-ප්‍රතිරෝධී ජීවීන් සඳහා යොදා ගැනේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ඒවා රතු පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට සෙෆ්ටසයිඩයිම්/අවිබැක්ටෑම්, කොලිස්ටින්, පොලිමයික්සින් බී (මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීමෙන්) සහ ලයින්සොලිඩ් ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Zanichelli2023" /> ෆොස්ෆොමයිසින් ෆොස්ෆොමයිසින් ඖෂධයේ ශිරාගත ආකාරය සංචිත කාණ්ඩයට අයත් වන අතර, මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ආකාරය විමසිලිමත් කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="WHO2023" /> මෙම කාණ්ඩයෙන් 10%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === නිර්දේශ නොකරයි === සමහර අවස්ථාවලදී, භාවිතය නිර්දේශ නොකරන ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් සිව්වන කාණ්ඩයක් ද දක්වා ඇත.<ref name="Book2022" /> == මෙයද බලන්න == * WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක ලැයිස්තුව == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://aware.essentialmeds.org/list WHO විසින් ලැයිස්තුව] 2023-06-14 දින {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230614193726/https://aware.essentialmeds.org/list|date=2023-06-14}} . * [[https://es.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://fr.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://ar.wikipedia.org/wiki/تصنيف منظمة الصحة العالمية للمضادات الحيوية]] en:WHO AWaRe en:WHO AWaRe [[https://ja.wikipedia.org/wiki/世界保健機関AWaRe]] [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] t9s8wtl4gaj78vo5wa23vedcehodvxu 801343 801342 2026-10-11T14:09:23Z CeylonChingu 44932 /* {{Red|Reserve}} "සංචිත" කාණ්ඩය */ 801343 wikitext text/x-wiki '''ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ AWaRe වර්ගීකරණය''' යනු ප්‍රතිජීවක නිසි ලෙස භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, ඒවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ක්‍රමවේදයකි.<ref name="WHO2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=2021 AWaRe classification|url=https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|website=www.who.int|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=3 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803005158/https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|url-status=live}}</ref><ref name="WHO1045">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Expert Committee on Biological Standardization: seventy-sixth report|date=2023|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-007448-4|chapter=2.3.5. WHO model lists of essential medicines|pages=17-18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17|location=Geneva|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119173720/https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය, යම්තාක් දුරකට, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වීමේ අවදානම සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ඒවායේ ඇති වැදගත්කම මත පදනම් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Book2022">{{උපන්‍යාස පොත|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book|date=9 December 2022|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813134739/https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|url-status=live}}</ref> එමගින් ප්‍රතිජීවකයක කාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රබලතාව පිළිබිඹු නොකෙරේ.<ref name="Port2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=WHO Antibiotics Portal|url=https://aware.essentialmeds.org/groups|website=aware.essentialmeds.org|access-date=20 November 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807164017/https://aware.essentialmeds.org/groups|url-status=live}}</ref> මීට අමතරව, පොදු ආසාදන 34ක් සඳහා කුමන ප්‍රතිජීවක සහ ඒවා භාවිතා කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කරන, ''WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක පොතක්'' ද නමින් ග්‍රන්ථයක් ද එළිදක්වා ඇත.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එම කාණ්ඩ තුන නම්, භාවිතය සීමා රහිත විය හැකි බව අරුත් දෙන "ප්‍රවේශ" (" {{green|access}} ") කාණ්ඩය, භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු බව අරුත් දෙන "විමසිලිමත්" (watch) " {{orange|watch}} ", කාණ්ඩය, සහ වෙනත් විකල්ප නොමැති අවස්ථා සඳහා භාවිතය සුරැකිය යුතු බව අරුත් දෙන "සංචිත" (" {{Red|reserve}} " ) කාණ්ඩය යි.<ref name="Book2022" /> නිර්දේශය වන්නේ, රටක් තුළ භාවිතා වන ප්‍රතිජීවකවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයෙන් ලබාගත යුතු බවයි.<ref name="Mudenda2023">{{Cite journal|last=Mudenda|first=Steward|last2=Daka|first2=Victor|last3=Matafwali|first3=Scott K.|title=World Health Organization AWaRe framework for antibiotic stewardship: Where are we now and where do we need to go? An expert viewpoint|journal=Antimicrobial stewardship & healthcare epidemiology: ASHE|date=2023|volume=3|issue=1|pages=e84|doi=10.1017/ash.2023.164|pmid=37179758|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|issn=2732-494X|access-date=2023-11-18|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514213845/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="WHO2023" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවේ එක් අංගයකි.<ref name="Book2022" /> වන විට මෙම වර්ගීකරණයට ඖෂධ වර්ග 258ක් ඇතුළත් විය.<ref name="WHO2023" /> මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග අතරට, දැනුවත්භාවය අඩුකම, දේශපාලන උනන්දුව අල්ප වීම සහ සම්පත් හිඟකම ඇතුළත් වේ.<ref name="Mudenda2023" /> == වර්ගීකරණය == === {{green|Access}} "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩය === ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ අවදානමක් සහිත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ආසාදන සඳහා පළමු සහ දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාර ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Mudenda2023" /><ref name="WHO23rd">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}</ref> ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මිලෙන් අඩු සහ ආරක්ෂාකාරී වේ.<ref name="Book2022" /> අවශ්‍ය වූ විට ඒවා පහසුවෙන් ලබාගත හැකි විය යුතු අතර, කොළ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="WHO23rd" /><ref name="Book2022" /> ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක අතරට ඇමිකාසින්, ඇමොක්සිසිලින්, ඇමොක්සිසිලින්/ක්ලවුලානික් අම්ලය, ඇම්පිසිලින්, බෙන්සයිල්පෙනිසිලින්, සෙෆලෙක්සින්, ක්ලෝරම්ෆෙනිකෝල්, ක්ලින්ඩාමයිසින්, [[ඩොක්සිසයික්ලින්|ඩොක්සිසයික්ලයින්]] සහ නයිට්‍රොෆුරැන්ටොයින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{orange|Watch}} "විමසිලිමත්" (watch) කාණ්ඩය === විමසිලිමත් කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සාමාන්‍යයෙන් පුළුල් පරාසයක ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි.<ref name="Mudenda2023" /> ඒවා නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති නම් පමණි.<ref name="Book2022" /> "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සුදුසු නොවන අවස්ථා සඳහා ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සුරැකීමට, මෙම ඖෂධ ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.<ref name="WHO23rd" /> එසේම, මේවායේ මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වන අතර, කහ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට ඇසිත්‍රොමයිසින්, සෙෆලොස්පොරින් වර්ග කිහිපයක්, සිප්‍රොෆ්ලොක්සැසින්, ක්ලැරිට්‍රොමයිසින් සහ වැන්කොමයිසින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 40%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{Red|Reserve}} "සංචිත" කාණ්ඩය === සංචිත කාණ්ඩය, සාමාන්‍යයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවෙන් ලබාගත්, අවසාන විකල්පය ලෙස භාවිත කරන ප්‍රතිජීවක වේ. මේවා වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි ආසාදන, එනම් බහු-ඖෂධ-ප්‍රතිරෝධී ජීවීන් සඳහා යොදා ගැනේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ඒවා රතු පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට සෙෆ්ටසයිඩයිම්/අවිබැක්ටෑම්, කොලිස්ටින්, පොලිමයික්සින් බී (මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීමෙන්) සහ ලයින්සොලිඩ් ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Zanichelli2023" /> ෆොස්ෆොමයිසින් ඖෂධයේ ශිරාගත ආකාරය සංචිත කාණ්ඩයට අයත් වන අතර, මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ආකාරය විමසිලිමත් කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="WHO2023" /> මෙම කාණ්ඩයෙන් 10%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === නිර්දේශ නොකරයි === සමහර අවස්ථාවලදී, භාවිතය නිර්දේශ නොකරන ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් සිව්වන කාණ්ඩයක් ද දක්වා ඇත.<ref name="Book2022" /> == මෙයද බලන්න == * WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක ලැයිස්තුව == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://aware.essentialmeds.org/list WHO විසින් ලැයිස්තුව] 2023-06-14 දින {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230614193726/https://aware.essentialmeds.org/list|date=2023-06-14}} . * [[https://es.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://fr.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://ar.wikipedia.org/wiki/تصنيف منظمة الصحة العالمية للمضادات الحيوية]] en:WHO AWaRe en:WHO AWaRe [[https://ja.wikipedia.org/wiki/世界保健機関AWaRe]] [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 1a69aobaxcj78q6salxgd3gqs9c1pgt 801344 801343 2026-10-11T14:09:53Z CeylonChingu 44932 /* නිර්දේශ නොකරයි */ 801344 wikitext text/x-wiki '''ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ AWaRe වර්ගීකරණය''' යනු ප්‍රතිජීවක නිසි ලෙස භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, ඒවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ක්‍රමවේදයකි.<ref name="WHO2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=2021 AWaRe classification|url=https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|website=www.who.int|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=3 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803005158/https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|url-status=live}}</ref><ref name="WHO1045">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Expert Committee on Biological Standardization: seventy-sixth report|date=2023|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-007448-4|chapter=2.3.5. WHO model lists of essential medicines|pages=17-18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17|location=Geneva|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119173720/https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය, යම්තාක් දුරකට, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වීමේ අවදානම සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ඒවායේ ඇති වැදගත්කම මත පදනම් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Book2022">{{උපන්‍යාස පොත|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book|date=9 December 2022|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813134739/https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|url-status=live}}</ref> එමගින් ප්‍රතිජීවකයක කාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රබලතාව පිළිබිඹු නොකෙරේ.<ref name="Port2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=WHO Antibiotics Portal|url=https://aware.essentialmeds.org/groups|website=aware.essentialmeds.org|access-date=20 November 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807164017/https://aware.essentialmeds.org/groups|url-status=live}}</ref> මීට අමතරව, පොදු ආසාදන 34ක් සඳහා කුමන ප්‍රතිජීවක සහ ඒවා භාවිතා කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කරන, ''WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක පොතක්'' ද නමින් ග්‍රන්ථයක් ද එළිදක්වා ඇත.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එම කාණ්ඩ තුන නම්, භාවිතය සීමා රහිත විය හැකි බව අරුත් දෙන "ප්‍රවේශ" (" {{green|access}} ") කාණ්ඩය, භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු බව අරුත් දෙන "විමසිලිමත්" (watch) " {{orange|watch}} ", කාණ්ඩය, සහ වෙනත් විකල්ප නොමැති අවස්ථා සඳහා භාවිතය සුරැකිය යුතු බව අරුත් දෙන "සංචිත" (" {{Red|reserve}} " ) කාණ්ඩය යි.<ref name="Book2022" /> නිර්දේශය වන්නේ, රටක් තුළ භාවිතා වන ප්‍රතිජීවකවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයෙන් ලබාගත යුතු බවයි.<ref name="Mudenda2023">{{Cite journal|last=Mudenda|first=Steward|last2=Daka|first2=Victor|last3=Matafwali|first3=Scott K.|title=World Health Organization AWaRe framework for antibiotic stewardship: Where are we now and where do we need to go? An expert viewpoint|journal=Antimicrobial stewardship & healthcare epidemiology: ASHE|date=2023|volume=3|issue=1|pages=e84|doi=10.1017/ash.2023.164|pmid=37179758|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|issn=2732-494X|access-date=2023-11-18|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514213845/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="WHO2023" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවේ එක් අංගයකි.<ref name="Book2022" /> වන විට මෙම වර්ගීකරණයට ඖෂධ වර්ග 258ක් ඇතුළත් විය.<ref name="WHO2023" /> මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග අතරට, දැනුවත්භාවය අඩුකම, දේශපාලන උනන්දුව අල්ප වීම සහ සම්පත් හිඟකම ඇතුළත් වේ.<ref name="Mudenda2023" /> == වර්ගීකරණය == === {{green|Access}} "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩය === ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ අවදානමක් සහිත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ආසාදන සඳහා පළමු සහ දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාර ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Mudenda2023" /><ref name="WHO23rd">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}</ref> ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මිලෙන් අඩු සහ ආරක්ෂාකාරී වේ.<ref name="Book2022" /> අවශ්‍ය වූ විට ඒවා පහසුවෙන් ලබාගත හැකි විය යුතු අතර, කොළ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="WHO23rd" /><ref name="Book2022" /> ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක අතරට ඇමිකාසින්, ඇමොක්සිසිලින්, ඇමොක්සිසිලින්/ක්ලවුලානික් අම්ලය, ඇම්පිසිලින්, බෙන්සයිල්පෙනිසිලින්, සෙෆලෙක්සින්, ක්ලෝරම්ෆෙනිකෝල්, ක්ලින්ඩාමයිසින්, [[ඩොක්සිසයික්ලින්|ඩොක්සිසයික්ලයින්]] සහ නයිට්‍රොෆුරැන්ටොයින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{orange|Watch}} "විමසිලිමත්" (watch) කාණ්ඩය === විමසිලිමත් කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සාමාන්‍යයෙන් පුළුල් පරාසයක ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි.<ref name="Mudenda2023" /> ඒවා නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති නම් පමණි.<ref name="Book2022" /> "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සුදුසු නොවන අවස්ථා සඳහා ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සුරැකීමට, මෙම ඖෂධ ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.<ref name="WHO23rd" /> එසේම, මේවායේ මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වන අතර, කහ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට ඇසිත්‍රොමයිසින්, සෙෆලොස්පොරින් වර්ග කිහිපයක්, සිප්‍රොෆ්ලොක්සැසින්, ක්ලැරිට්‍රොමයිසින් සහ වැන්කොමයිසින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 40%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{Red|Reserve}} "සංචිත" කාණ්ඩය === සංචිත කාණ්ඩය, සාමාන්‍යයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවෙන් ලබාගත්, අවසාන විකල්පය ලෙස භාවිත කරන ප්‍රතිජීවක වේ. මේවා වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි ආසාදන, එනම් බහු-ඖෂධ-ප්‍රතිරෝධී ජීවීන් සඳහා යොදා ගැනේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ඒවා රතු පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට සෙෆ්ටසයිඩයිම්/අවිබැක්ටෑම්, කොලිස්ටින්, පොලිමයික්සින් බී (මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීමෙන්) සහ ලයින්සොලිඩ් ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Zanichelli2023" /> ෆොස්ෆොමයිසින් ඖෂධයේ ශිරාගත ආකාරය සංචිත කාණ්ඩයට අයත් වන අතර, මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ආකාරය විමසිලිමත් කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="WHO2023" /> මෙම කාණ්ඩයෙන් 10%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === නිර්දේශ නොකරන කාණ්ඩය === සමහර අවස්ථාවලදී, භාවිතය නිර්දේශ නොකරන ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් සිව්වන කාණ්ඩයක් ද දක්වා ඇත.<ref name="Book2022" /> == මෙයද බලන්න == * WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක ලැයිස්තුව == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://aware.essentialmeds.org/list WHO විසින් ලැයිස්තුව] 2023-06-14 දින {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230614193726/https://aware.essentialmeds.org/list|date=2023-06-14}} . * [[https://es.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://fr.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://ar.wikipedia.org/wiki/تصنيف منظمة الصحة العالمية للمضادات الحيوية]] en:WHO AWaRe en:WHO AWaRe [[https://ja.wikipedia.org/wiki/世界保健機関AWaRe]] [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] lzn0edu7afy8gyv6p0e01ld0lkbnui7 801345 801344 2026-10-11T14:12:46Z CeylonChingu 44932 801345 wikitext text/x-wiki '''ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ AWaRe වර්ගීකරණය''' යනු ප්‍රතිජීවක නිසි ලෙස භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, ඒවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ක්‍රමවේදයකි.<ref name="WHO2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=2021 AWaRe classification|url=https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|website=www.who.int|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=3 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803005158/https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|url-status=live}}</ref><ref name="WHO1045">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Expert Committee on Biological Standardization: seventy-sixth report|date=2023|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-007448-4|chapter=2.3.5. WHO model lists of essential medicines|pages=17-18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17|location=Geneva|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119173720/https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය, යම්තාක් දුරකට, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වීමේ අවදානම සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ඒවායේ ඇති වැදගත්කම මත පදනම් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Book2022">{{උපන්‍යාස පොත|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book|date=9 December 2022|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813134739/https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|url-status=live}}</ref> එමගින් ප්‍රතිජීවකයක කාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රබලතාව පිළිබිඹු නොකෙරේ.<ref name="Port2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=WHO Antibiotics Portal|url=https://aware.essentialmeds.org/groups|website=aware.essentialmeds.org|access-date=20 November 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807164017/https://aware.essentialmeds.org/groups|url-status=live}}</ref> මීට අමතරව, පොදු ආසාදන 34ක් සඳහා කුමන ප්‍රතිජීවක සහ ඒවා භාවිතා කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කරන, ''WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක පොතක්'' ද නමින් ග්‍රන්ථයක් ද එළිදක්වා ඇත.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එම කාණ්ඩ තුන නම්, භාවිතය සීමා රහිත විය හැකි බව අරුත් දෙන "ප්‍රවේශ" (" {{green|access}} ") කාණ්ඩය, භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු බව අරුත් දෙන "නිරීක්ෂණ" (watch) " {{orange|watch}} ", කාණ්ඩය, සහ වෙනත් විකල්ප නොමැති අවස්ථා සඳහා භාවිතය සුරැකිය යුතු බව අරුත් දෙන "සංචිත" (" {{Red|reserve}} " ) කාණ්ඩය යි.<ref name="Book2022" /> නිර්දේශය වන්නේ, රටක් තුළ භාවිතා වන ප්‍රතිජීවකවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයෙන් ලබාගත යුතු බවයි.<ref name="Mudenda2023">{{Cite journal|last=Mudenda|first=Steward|last2=Daka|first2=Victor|last3=Matafwali|first3=Scott K.|title=World Health Organization AWaRe framework for antibiotic stewardship: Where are we now and where do we need to go? An expert viewpoint|journal=Antimicrobial stewardship & healthcare epidemiology: ASHE|date=2023|volume=3|issue=1|pages=e84|doi=10.1017/ash.2023.164|pmid=37179758|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|issn=2732-494X|access-date=2023-11-18|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514213845/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="WHO2023" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවේ එක් අංගයකි.<ref name="Book2022" /> වන විට මෙම වර්ගීකරණයට ඖෂධ වර්ග 258ක් ඇතුළත් විය.<ref name="WHO2023" /> මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග අතරට, දැනුවත්භාවය අඩුකම, දේශපාලන උනන්දුව අල්ප වීම සහ සම්පත් හිඟකම ඇතුළත් වේ.<ref name="Mudenda2023" /> == වර්ගීකරණය == === {{green|Access}} "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩය === ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ අවදානමක් සහිත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ආසාදන සඳහා පළමු සහ දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාර ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Mudenda2023" /><ref name="WHO23rd">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}</ref> ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මිලෙන් අඩු සහ ආරක්ෂාකාරී වේ.<ref name="Book2022" /> අවශ්‍ය වූ විට ඒවා පහසුවෙන් ලබාගත හැකි විය යුතු අතර, කොළ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="WHO23rd" /><ref name="Book2022" /> ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක අතරට ඇමිකාසින්, ඇමොක්සිසිලින්, ඇමොක්සිසිලින්/ක්ලවුලානික් අම්ලය, ඇම්පිසිලින්, බෙන්සයිල්පෙනිසිලින්, සෙෆලෙක්සින්, ක්ලෝරම්ෆෙනිකෝල්, ක්ලින්ඩාමයිසින්, [[ඩොක්සිසයික්ලින්|ඩොක්සිසයික්ලයින්]] සහ නයිට්‍රොෆුරැන්ටොයින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{orange|Watch}} "නිරීක්ෂණ" (watch) කාණ්ඩය === නිරීක්ෂණ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සාමාන්‍යයෙන් පුළුල් පරාසයක ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි.<ref name="Mudenda2023" /> ඒවා නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති නම් පමණි.<ref name="Book2022" /> "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සුදුසු නොවන අවස්ථා සඳහා ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සුරැකීමට, මෙම ඖෂධ ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.<ref name="WHO23rd" /> එසේම, මේවායේ මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වන අතර, කහ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට ඇසිත්‍රොමයිසින්, සෙෆලොස්පොරින් වර්ග කිහිපයක්, සිප්‍රොෆ්ලොක්සැසින්, ක්ලැරිට්‍රොමයිසින් සහ වැන්කොමයිසින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 40%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{Red|Reserve}} "සංචිත" කාණ්ඩය === සංචිත කාණ්ඩය, සාමාන්‍යයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවෙන් ලබාගත්, අවසාන විකල්පය ලෙස භාවිත කරන ප්‍රතිජීවක වේ. මේවා වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි ආසාදන, එනම් බහු-ඖෂධ-ප්‍රතිරෝධී ජීවීන් සඳහා යොදා ගැනේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ඒවා රතු පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට සෙෆ්ටසයිඩයිම්/අවිබැක්ටෑම්, කොලිස්ටින්, පොලිමයික්සින් බී (මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීමෙන්) සහ ලයින්සොලිඩ් ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Zanichelli2023" /> ෆොස්ෆොමයිසින් ඖෂධයේ ශිරාගත ආකාරය සංචිත කාණ්ඩයට අයත් වන අතර, මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ආකාරය විමසිලිමත් කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="WHO2023" /> මෙම කාණ්ඩයෙන් 10%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === නිර්දේශ නොකරන කාණ්ඩය === සමහර අවස්ථාවලදී, භාවිතය නිර්දේශ නොකරන ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් සිව්වන කාණ්ඩයක් ද දක්වා ඇත.<ref name="Book2022" /> == මෙයද බලන්න == * WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක ලැයිස්තුව == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://aware.essentialmeds.org/list WHO විසින් ලැයිස්තුව] 2023-06-14 දින {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230614193726/https://aware.essentialmeds.org/list|date=2023-06-14}} . * [[https://es.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://fr.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://ar.wikipedia.org/wiki/تصنيف منظمة الصحة العالمية للمضادات الحيوية]] en:WHO AWaRe en:WHO AWaRe [[https://ja.wikipedia.org/wiki/世界保健機関AWaRe]] [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] ss8xrrr6ke2rcebippf73knp5425efp 801346 801345 2026-10-11T14:13:47Z CeylonChingu 44932 /* මෙයද බලන්න */ 801346 wikitext text/x-wiki '''ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ AWaRe වර්ගීකරණය''' යනු ප්‍රතිජීවක නිසි ලෙස භාවිතය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, ඒවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ක්‍රමවේදයකි.<ref name="WHO2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=2021 AWaRe classification|url=https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|website=www.who.int|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=3 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803005158/https://www.who.int/publications/i/item/2021-aware-classification|url-status=live}}</ref><ref name="WHO1045">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Expert Committee on Biological Standardization: seventy-sixth report|date=2023|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-4-007448-4|chapter=2.3.5. WHO model lists of essential medicines|pages=17-18|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17|location=Geneva|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231119173720/https://books.google.com/books?id=NV_BEAAAQBAJ&pg=PA17#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය, යම්තාක් දුරකට, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය වර්ධනය වීමේ අවදානම සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවට ඒවායේ ඇති වැදගත්කම මත පදනම් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Book2022">{{උපන්‍යාස පොත|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book|date=9 December 2022|url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|access-date=16 August 2023|language=en|archive-date=13 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813134739/https://www.who.int/publications/i/item/9789240062382|url-status=live}}</ref> එමගින් ප්‍රතිජීවකයක කාර්යක්ෂමතාව හෝ ප්‍රබලතාව පිළිබිඹු නොකෙරේ.<ref name="Port2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=WHO Antibiotics Portal|url=https://aware.essentialmeds.org/groups|website=aware.essentialmeds.org|access-date=20 November 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807164017/https://aware.essentialmeds.org/groups|url-status=live}}</ref> මීට අමතරව, පොදු ආසාදන 34ක් සඳහා කුමන ප්‍රතිජීවක සහ ඒවා භාවිතා කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කරන, ''WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක පොතක්'' ද නමින් ග්‍රන්ථයක් ද එළිදක්වා ඇත.<ref name="Zanichelli2023">{{Cite journal|last=Zanichelli|first=Veronica|last2=Sharland|first2=Michael|last3=Cappello|first3=Bernadette|last4=Moja|first4=Lorenzo|last5=Getahun|first5=Haileyesus|last6=Pessoa-Silva|first6=Carmem|last7=Sati|first7=Hatim|last8=van Weezenbeek|first8=Catharina|last9=Balkhy|first9=Hanan|last10=Simão|first10=Mariângela|last11=Gandra|first11=Sumanth|title=The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic book and prevention of antimicrobial resistance|journal=Bulletin of the World Health Organization|date=1 April 2023|volume=101|issue=4|pages=290–296|doi=10.2471/BLT.22.288614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|access-date=17 November 2023|issn=0042-9686|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507152504/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10042089/|url-status=live}}</ref> එම කාණ්ඩ තුන නම්, භාවිතය සීමා රහිත විය හැකි බව අරුත් දෙන "ප්‍රවේශ" (" {{green|access}} ") කාණ්ඩය, භාවිතයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු බව අරුත් දෙන "නිරීක්ෂණ" (watch) " {{orange|watch}} ", කාණ්ඩය, සහ වෙනත් විකල්ප නොමැති අවස්ථා සඳහා භාවිතය සුරැකිය යුතු බව අරුත් දෙන "සංචිත" (" {{Red|reserve}} " ) කාණ්ඩය යි.<ref name="Book2022" /> නිර්දේශය වන්නේ, රටක් තුළ භාවිතා වන ප්‍රතිජීවකවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයෙන් ලබාගත යුතු බවයි.<ref name="Mudenda2023">{{Cite journal|last=Mudenda|first=Steward|last2=Daka|first2=Victor|last3=Matafwali|first3=Scott K.|title=World Health Organization AWaRe framework for antibiotic stewardship: Where are we now and where do we need to go? An expert viewpoint|journal=Antimicrobial stewardship & healthcare epidemiology: ASHE|date=2023|volume=3|issue=1|pages=e84|doi=10.1017/ash.2023.164|pmid=37179758|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|issn=2732-494X|access-date=2023-11-18|archive-date=2023-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230514213845/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37179758/|url-status=live}}</ref> මෙම වර්ගීකරණය [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලදී.<ref name="WHO2023" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවේ එක් අංගයකි.<ref name="Book2022" /> වන විට මෙම වර්ගීකරණයට ඖෂධ වර්ග 258ක් ඇතුළත් විය.<ref name="WHO2023" /> මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී ඇති අභියෝග අතරට, දැනුවත්භාවය අඩුකම, දේශපාලන උනන්දුව අල්ප වීම සහ සම්පත් හිඟකම ඇතුළත් වේ.<ref name="Mudenda2023" /> == වර්ගීකරණය == === {{green|Access}} "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩය === ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක, ප්‍රතිජීවක ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ අවදානමක් සහිත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ආසාදන සඳහා පළමු සහ දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාර ලෙස නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Mudenda2023" /><ref name="WHO23rd">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}</ref> ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මිලෙන් අඩු සහ ආරක්ෂාකාරී වේ.<ref name="Book2022" /> අවශ්‍ය වූ විට ඒවා පහසුවෙන් ලබාගත හැකි විය යුතු අතර, කොළ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="WHO23rd" /><ref name="Book2022" /> ප්‍රවේශ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක අතරට ඇමිකාසින්, ඇමොක්සිසිලින්, ඇමොක්සිසිලින්/ක්ලවුලානික් අම්ලය, ඇම්පිසිලින්, බෙන්සයිල්පෙනිසිලින්, සෙෆලෙක්සින්, ක්ලෝරම්ෆෙනිකෝල්, ක්ලින්ඩාමයිසින්, [[ඩොක්සිසයික්ලින්|ඩොක්සිසයික්ලයින්]] සහ නයිට්‍රොෆුරැන්ටොයින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 60%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{orange|Watch}} "නිරීක්ෂණ" (watch) කාණ්ඩය === නිරීක්ෂණ කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සාමාන්‍යයෙන් පුළුල් පරාසයක ක්‍රියාකාරී වන අතර ප්‍රතිරෝධය ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි.<ref name="Mudenda2023" /> ඒවා නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති නම් පමණි.<ref name="Book2022" /> "ප්‍රවේශ" කාණ්ඩයේ ප්‍රතිජීවක සුදුසු නොවන අවස්ථා සඳහා ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සුරැකීමට, මෙම ඖෂධ ප්‍රවේශමෙන් භාවිතා කළ යුතුය.<ref name="WHO23rd" /> එසේම, මේවායේ මිල සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වන අතර, කහ පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට ඇසිත්‍රොමයිසින්, සෙෆලොස්පොරින් වර්ග කිහිපයක්, සිප්‍රොෆ්ලොක්සැසින්, ක්ලැරිට්‍රොමයිසින් සහ වැන්කොමයිසින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Zanichelli2023" /> මෙයින් 40%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === {{Red|Reserve}} "සංචිත" කාණ්ඩය === සංචිත කාණ්ඩය, සාමාන්‍යයෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ආදර්ශ ලැයිස්තුවෙන් ලබාගත්, අවසාන විකල්පය ලෙස භාවිත කරන ප්‍රතිජීවක වේ. මේවා වෙනත් ප්‍රතිජීවක මගින් ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි ආසාදන, එනම් බහු-ඖෂධ-ප්‍රතිරෝධී ජීවීන් සඳහා යොදා ගැනේ.<ref name="Zanichelli2023" /> ඒවා රතු පැහැයෙන් ඉස්මතු කර දක්වයි.<ref name="Book2022" /> මෙම කාණ්ඩයට සෙෆ්ටසයිඩයිම්/අවිබැක්ටෑම්, කොලිස්ටින්, පොලිමයික්සින් බී (මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීමෙන්) සහ ලයින්සොලිඩ් ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2023" /><ref name="Zanichelli2023" /> ෆොස්ෆොමයිසින් ඖෂධයේ ශිරාගත ආකාරය සංචිත කාණ්ඩයට අයත් වන අතර, මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාදෙන ආකාරය විමසිලිමත් කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="WHO2023" /> මෙම කාණ්ඩයෙන් 10%ක් පමණ මුඛ මාර්ගයෙන් ලබාගත හැකිය.<ref name="Port2023" /> === නිර්දේශ නොකරන කාණ්ඩය === සමහර අවස්ථාවලදී, භාවිතය නිර්දේශ නොකරන ප්‍රතිජීවක ඇතුළත් සිව්වන කාණ්ඩයක් ද දක්වා ඇත.<ref name="Book2022" /> == මෙයද බලන්න == * [[WHO AWaRe (ප්‍රවේශය, නිරීක්ෂණය, සංචිතය) ප්‍රතිජීවක අත්පොත|WHO AWaRe ප්‍රතිජීවක අත්පොත]] == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://aware.essentialmeds.org/list WHO විසින් ලැයිස්තුව] 2023-06-14 දින {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230614193726/https://aware.essentialmeds.org/list|date=2023-06-14}} . * [[https://es.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://fr.wikipedia.org/wiki/WHO AWaRe]] [[https://ar.wikipedia.org/wiki/تصنيف منظمة الصحة العالمية للمضادات الحيوية]] en:WHO AWaRe en:WHO AWaRe [[https://ja.wikipedia.org/wiki/世界保健機関AWaRe]] [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] cu21yfmwr91l3m1ji8owodqq39xynqa දෙවන සේන රජ 0 197160 801348 2026-10-11T14:55:46Z ~2026-54646-63 81526 ''''දෙවන සේන රජතුමා''' (ක්‍රි.ව. 853–887) යනු අනුරාධපුර රාජධානියේ Late Anuradhapura Period ශ්‍රී විභූතිය සහ යුධ බලය උපරිමයටම ඔසවා තැබූ, ලංකා ඉතිහාසයේ '''"මහා සේන"''' නාමයෙන් ද හඳුන්වන අතිශය ක...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 801348 wikitext text/x-wiki '''දෙවන සේන රජතුමා''' (ක්‍රි.ව. 853–887) යනු අනුරාධපුර රාජධානියේ Late Anuradhapura Period ශ්‍රී විභූතිය සහ යුධ බලය උපරිමයටම ඔසවා තැබූ, ලංකා ඉතිහාසයේ '''"මහා සේන"''' නාමයෙන් ද හඳුන්වන අතිශය කීර්තිමත් පාලකයෙකි. පළමුවන සේන රජුගේ ඇවෑමෙන් සිහසුනට පත් වූ ඔහු, වසර 34ක් පුරා රට පාලනය කළේය. [1, 2, 3, 4] ඔහුගේ පාලන සමයේ වැදගත්ම තොරතුරු පහත පරිදි සාරාංශ කළ හැකිය: == 1. දකුණු ඉන්දියානු පාණ්ඩ්‍ය ආක්‍රමණය සහ පළිගැනීම == * * '''පසුබිම:''' දෙවන සේන රජුගේ මාමණ්ඩිය වූ පළමුවන සේන රජුගේ සමයේදී දකුණු ඉන්දියාවේ පාණ්ඩ්‍යයන් ලංකාව ආක්‍රමණය කර, අනුරාධපුරය කොල්ලකා විශාල වස්තුවක් රැගෙන ගොස් තිබුණි. [1, 5, 6] * '''පළිගැනීමේ මෙහෙයුම:''' පාණ්ඩ්‍ය දේශයේ ඇති වූ අභ්‍යන්තර බල අරගලයකදී, එරට කුමාරයෙකු ලංකාවේ සහය පැතීය. මෙයින් ප්‍රයෝජන ගත් දෙවන සේන රජු, '''කුත්ථක සෙනෙවියා''' යටතේ මහා සිංහල සේනාවක් දකුණු ඉන්දියාවට යැවීය. [1, 7] * '''ජයග්‍රහණය:''' සිංහල සේනාව පාණ්ඩ්‍ය අගනුවර වූ '''මදුරාසිය (මදුරෙයි)''' වටලා, එහි රජු මරා දමා, ලංකාවට හිතවත් වරගුණවර්මන් II කුමරු පාලකයා ලෙස පත් කළේය. පෙරදී පාණ්ඩ්‍යයන් කොල්ලකාගෙන ගිය සියලුම සිංහල රාජකීය වස්තුව සහ නිධානයන් නැවත ලංකාවට රැගෙන ඒමට රජු සමත් විය. මෙය ඉතිහාසයේ ලංකාවෙන් එල්ල වූ සාර්ථකම විදේශීය යුධ මෙහෙයුමකි. [1, 7, 8] * == 2. ජාතික ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීම == පාණ්ඩ්‍ය ජයග්‍රහණයෙන් පසු නැවතත් දකුණු ඉන්දියාවෙන් (චෝල හෝ පාණ්ඩ්‍ය) එල්ල විය හැකි ආක්‍රමණ වළක්වාලීම සඳහා රජු '''දේශීය වෙරළ තීරයන්හි ආරක්ෂක මුරපොළවල්''' පිහිටුවා, නාවික සහ වෙරළබඩ ආරක්ෂාව උපරිමයෙන්ම සංවිධානය කළේය. මේ නිසා ඔහුගේ පාලන කාලය පුරාම රට තුළ සාමකාමී පරිසරයක් පැවතුණි. [4, 9, 10] == 3. ආගමික සහ ශාසනික සේවාවන් == * * පාණ්ඩ්‍ය ආක්‍රමණයෙන් විනාශ වී තිබූ වෙහෙර විහාර රාශියක් ප්‍රතිසංස්කරණය කළේය. * සතුරන් විසින් කොල්ලකන ලද '''ලෝවාමහාප්‍රාසාදය (ලෝවාමහාපාය)''' සම්පූර්ණයෙන්ම පිළිසකර කර, එහි රන් බුදු පිළිමයක් තැන්පත් කළේය. * මීට අමතරව මහියංගනය, මණ්ඩලගිරි (මැදිරිගිරිය) වැනි විහාරස්ථාන රැසකට ද රාජ්‍ය අනුග්‍රහය දැක්වීය. [5, 6] * == 4. වාරි කර්මාන්තය සහ කෘෂිකර්මය == රට සහලින් ස්වයංපෝෂිත කිරීම සඳහා වාරි තාක්ෂණය දියුණු කිරීමට රජු පියවර ගත්තේය: [9] * * '''මිනිපේ ඇළ දීර්ඝ කර''', මහවැලි ගඟේ ජලය මහ කනදරා වැව දක්වා ගෙන යාමට කටයුතු කළේය. * '''මින්නේරිය වැවට''' නව ජල මුදාහැරීමේ සොරොව්වක් ඉදිකරන ලදී. * මණිමේඛලා වේල්ල වැනි තවත් වාරි ව්‍යාපෘති රැසක් නිම කළේය. [6, 9, 10] * == 5. සමාජ සුභසාධනය == මහජන සෞඛ්‍යය වෙනුවෙන් සුවිශේෂී සේවාවක් කළ දෙවන සේන රජු, '''මිහින්තලා ආරාම භූමියේ අංගසම්පූර්ණ රෝහලක්''' (ගිලාන් ශාලාවක්) ඉදි කළේය. මෙහි නටබුන් සහ බෙහෙත් ඔරු අදටත් මිහින්තලයෙන් දැකගත හැකිය. [9, 10] දෙවන සේන රජුගෙන් පසු ඔහුගේ සහෝදරයෙකු වූ '''උදය II (උදයතිස්ස)''' කුමරු අනුරාධපුරයේ රජකමට පත් විය. [3, 7] ඔබට දෙවන සේන රජුගේ රාජ්‍ය සමයට අදාළ විශේෂිත සෙල්ලිපි (උදා: කොංගොල්ලෑව ටැම් ලිපිය) හෝ වෙනත් යම් කරුණක් පිළිබඳව දැන ගැනීමට අවශ්‍ය ද? [3] [1] <nowiki>https://en.wikipedia.org</nowiki> [2] [[පළමුවන සේන රජ|https://si.wikipedia.org]] [3] <nowiki>https://www.lankapradeepa.com</nowiki> [4] <nowiki>https://www.facebook.com</nowiki> [5] <nowiki>https://archive.roar.media</nowiki> [6] <nowiki>https://www.palikanon.com</nowiki> [7] <nowiki>https://lankapicturespage.blogspot.com</nowiki> [8] <nowiki>https://ceylonhistory.com</nowiki> [9] <nowiki>https://www.facebook.com</nowiki> [10] <nowiki>https://amazinglanka.com</nowiki> q6elmjng8pb1btv48t777xkaz9bqc9n ලුලිකොනසෝල් 0 197161 801350 2026-10-11T15:52:00Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1478881|Luliconazole]] to:si #mdwikicx 801350 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්}} '''ලුලිකොනසෝල්''' (Luliconazole) යනු '''ලූසු''' (Luzu) ඇතුළු වෙළඳ නාම යටතේ අලෙවි කරන ඖෂධයකි. මෙය පාදවල ඇඟිලි අතර ඇතිවන දිලීර ආසාදනය (athlete's foot), ඉකිලි ප්‍රදේශයේ ඇතිවන දිලීර ආසාදනය (jock itch) සහ මුදු හැඩැති ලප ඇති කරන සමේ දිලීර ආසාදනය (ringworm) සඳහා සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිත කරයි.<ref name="PI2021">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=DailyMed - LULICONAZOLE cream|url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7ccda3ba-9c98-468d-83c6-7f0cc7c88c33|website=dailymed.nlm.nih.gov|access-date=24 November 2021|archive-date=11 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211211121221/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7ccda3ba-9c98-468d-83c6-7f0cc7c88c33|url-status=live}}</ref> මෙම ඖෂධය ආසාදනයට ලක් වූ ප්‍රදේශයේ ආලේප කරයි.<ref name="PI2021" /> මෙම ඖෂධයේ සුලභ අතුරු ආබාධ අතර කැසීම සහ වේදනාව ඇතුළත් වේ.<ref name="AHFS2021">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Luliconazole Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/luliconazole.html|website=Drugs.com|access-date=24 November 2021|language=en|archive-date=27 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027014501/https://www.drugs.com/monograph/luliconazole.html|url-status=live}}</ref> අනෙකුත් අතුරු ආබාධ අතර ස්පර්ශ සමේ රෝග ද ඇතුළත් වේ.<ref name="AHFS2021" /> ගර්භණී සමයේදී සහ මව්කිරි දෙන කාලයේදී මෙම ඖෂධය භාවිත කිරීමේ ආරක්ෂිතභාවය පිළිබඳව පැහැදිලි තොරතුරු නොමැත.<ref name="PI2021" /> එය ඉමිඩසෝල් නම් ඖෂධ කාණ්ඩයට අයත් වේ.<ref name="AHFS2021" /> ලුලිකොනසෝල් ඖෂධය 2013 වසරේදී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.<ref name="PI2021" /> 2021 වසර වන විට, එක්සත් ජනපදයේ මෙම ඖෂධය අඩංගු ග්‍රෑම් 60ක ක්‍රීම් ටියුබයක මිල ඇමරිකානු ඩොලර් 490ක් පමණ විය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Luzu Prices, Coupons & Savings Tips - GoodRx|url=https://www.goodrx.com/luzu|website=GoodRx|access-date=24 November 2021|archive-date=29 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160929192453/http://www.goodrx.com/luzu|url-status=live}}</ref> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 4t3pjs90yn0izvvc13ontzzooio5ipj ලුමටෙපෙරෝන් 0 197162 801351 2026-10-11T15:58:05Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1457978|Lumateperone]] to:si #mdwikicx 801351 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්}}'''කැප්ලයිටා යන''' වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරන '''ලුමේටපෙරෝන්''', [[භින්නෝන්මාදය|භින්නෝන්මාදයට]] ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධයකි.<ref name="AHFS2021">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lumateperone Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/lumateperone.html|website=Drugs.com|access-date=24 November 2021|language=en|archive-date=19 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210119220320/https://www.drugs.com/monograph/lumateperone.html|url-status=live}}</ref> මෙම ඖෂධය මුඛයෙන් ගනු ලැබේ.<ref name="PI2021">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Caplyta- lumateperone capsule|website=DailyMed|date=27 December 2019|url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=db730b06-6351-47fd-8183-e61e61bbead5|access-date=3 July 2020|publisher=Intra-Cellular Therapies, Inc.|archive-date=4 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704195854/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=db730b06-6351-47fd-8183-e61e61bbead5|url-status=live}}</ref> මෙම ඖෂධයේ පොදු අතුරු ආබාධ අතරට නිදිමත ගතිය සහ මුඛය වියළීම දැක්විය හැකිය.<ref name="AHFS2021" /> අනෙකුත් අතුරු ආබාධ අතර නියුරොලෙප්ටික් මැලිග්නන්ට් සින්ඩ්‍රෝමය, ප්‍රමාද වී ඇතිවන චලන ආබාධ (tardive dyskinesia), [[දියවැඩියාව]], බර වැඩිවීම, සුදු රුධිරාණු ප්‍රමාණය අඩු වීම, වලිප්පුව සහ ශරීරයේ චලන සම්බන්ධීකරණය දුර්වල වීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="PI2021" /> ඩිමෙන්ශියා රෝගයෙන් පෙළෙන වැඩිහිටි පුද්ගලයන්ට මෙම ඖෂධය භාවිත කිරීමෙන් මරණ අවදානම වැඩි වේ.<ref name="PI2021" /> ලුමටෙපෙරෝන් යනු අසාමාන්‍ය ප්‍රතිමනෝවිකාරක ඖෂධ (atypical antipsychotic) කාණ්ඩයට අයත් ඖෂධයකි.<ref name="PI2021" /> ලුමටෙපෙරෝන් ඖෂධය 2019 වසරේදී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.<ref name="AHFS2021" /> 2021 වසර වන විට, එක්සත් ජනපදයේ මෙම ඖෂධය සඳහා මාසයකට ඇමරිකානු ඩොලර් 1,400ක් පමණ වැය විය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lumateperone Prices, Coupons & Savings Tips - GoodRx|url=https://www.goodrx.com/lumateperone|website=GoodRx|access-date=24 November 2021|archive-date=18 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240118154705/https://www.goodrx.com/lumateperone|url-status=live}}</ref> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 16d2uie1vjj0niphm5mkksy835i71dw අධ්‍යාපන තාක්ෂණය 0 197163 801357 2026-10-11T21:05:19Z Sachith Dilshan Kaluwitharana 41675 ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ Educational technology ලිපිය පදනම් කරගෙන, අමතර මූලාශ්‍ර යොමු සහ සිංහල ශීර්ෂපාඨ සහිත රූප 15ක් ඇතුළත් අධ්‍යාපන තාක්ෂණය පිළිබඳ සිංහල ලිපියක් සකස් කරන ලදී. 801357 wikitext text/x-wiki <!-- රූප සහ ශීර්ෂපාඨ සඳහා පදනම: https://en.wikipedia.org/wiki/Educational_technology (2026-10-12 දින පරීක්ෂා කරන ලදී). රූපවල කර්තෘත්ව හා බලපත්‍ර තොරතුරු අදාළ Wikimedia Commons ගොනු පිටුවල ඇත. --> [[File:Interactive whiteboard at CeBIT 2007.jpg|thumb|අන්තර්ක්‍රියාකාරී සුදු පුවරුවක් භාවිත කරන සිසුවෙක්.]] '''අධ්‍යාපන තාක්ෂණය''' (ඉංග්‍රීසි: ''Educational technology''; කෙටි යෙදුම: ''EdTech'') යනු ඉගෙනීම සහ ඉගැන්වීම සඳහා යෝග්‍ය ක්‍රියාවලි, සම්පත් හා තාක්ෂණික මෙවලම් සැලසුම් කිරීම, සංවර්ධනය කිරීම, භාවිත කිරීම සහ ඇගයීම හා සම්බන්ධ අධ්‍යයන හා වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රයකි. එයට ඉගෙනුම් අත්දැකීම් සහ පරිසර සැලසුම් කිරීම මෙන්ම ඒවා කළමනාකරණය කිරීම ද ඇතුළත් වේ.<ref name="AECT">{{cite web |title=AECT Definition for Educational Technology |url=https://aect.org/aect/about/aect-definition |publisher=Association for Educational Communications and Technology |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> මෙම ක්ෂේත්‍රය පරිගණක හෝ අන්තර්ජාලය පන්ති කාමරයක භාවිත කිරීමකට පමණක් සීමා නොවේ. මුද්‍රිත පාඨ, රූප, ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය මාධ්‍ය සහ පරිගණක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම් අධ්‍යාපනික අරමුණුවලට ගැළපෙන ලෙස යොදාගැනීම ද එයට අයත් වේ.<ref name="BatesMedia">{{cite web |last=Bates |first=Tony |title=The foundations of educational technologies: a brief overview |url=https://www.tonybates.ca/2015/01/02/the-foundations-of-educational-technologies-a-brief-overview/ |date=2015-01-02 |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> == නිර්වචනය සහ විෂය පථය == අධ්‍යාපනික සන්නිවේදනය හා තාක්ෂණය පිළිබඳ සංගමයේ (AECT) නිර්වචනය අනුව, අධ්‍යාපන තාක්ෂණය තුළ දැනුම වර්ධනය කිරීම, ඉගෙනීම හා කාර්ය සාධනය වැඩිදියුණු කිරීම සහ ඉගෙනුම්කරුවන් සවිබලගැන්වීම සඳහා න්‍යාය, පර්යේෂණ සහ භාවිතයන් ආචාරධාර්මිකව අධ්‍යයනය කිරීම හා යෙදවීම අවධාරණය කෙරේ.<ref name="AECT" /> අධ්‍යාපන තාක්ෂණය තෝරාගැනීමේදී ඉගෙනුම් අරමුණු, ඉගෙනුම්කරුවන්ගේ අවශ්‍යතා සහ මාධ්‍යයක විශේෂ හැකියාවන් සැලකිල්ලට ගනු ලැබේ. එකම තාක්ෂණය විවිධ ඉගැන්වීම් ක්‍රම සඳහා භාවිත කළ හැකි බැවින්, මෙවලමට අමතරව එය යොදාගන්නා ආකාරය ද වැදගත් වේ.<ref name="BatesMedia" /> == ඉතිහාසය == අධ්‍යාපනය සඳහා තාක්ෂණය යොදාගැනීම ඩිජිටල් පරිගණක බිහිවීමට පෙර සිට පැවතුණි. ලිඛිත සන්නිවේදනය, මුද්‍රිත පොත් සහ කළු ලෑලි දැනුම ඉදිරිපත් කිරීමේ හා බෙදාහැරීමේ ක්‍රම ලෙස භාවිත විය. මුද්‍රණයේ ව්‍යාප්තිය සහ තැපැල් සේවා දියුණුව, මුද්‍රිත පාඩම් යොදාගත් දුරස්ථ අධ්‍යාපනයට පහසුකම් සැලසීය.<ref name="History">{{cite web |last=Bates |first=A. W. (Tony) |title=6.2 A short history of educational technology |work=Teaching in a Digital Age |url=https://opentextbc.ca/teachinginadigitalage/chapter/section-8-1-a-short-history-of-educational-technology/ |publisher=BCcampus |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> විසිවන සියවසේදී ගුවන්විදුලිය, රූපවාහිනිය සහ පටිගත කළ ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය වැඩසටහන් අධ්‍යාපනය සඳහා භාවිතයට ගැනිණි. පසුව පරිගණක ආධාරක ඉගැන්වීම් පද්ධති සංවර්ධනය විය. ඉලිනොයි විශ්වවිද්‍යාලයේ සංවර්ධනය කළ PLATO පද්ධතිය පරිගණක මගින් පාඩම්, පරීක්ෂණ සහ සන්නිවේදන පහසුකම් සැපයූ මුල්කාලීන උදාහරණයකි.<ref name="History" /> 1990 දශකයේ වෙබ් තාක්ෂණයේ ව්‍යාප්තිය සමඟ වෙබ් පාදක ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධති වර්ධනය විය. ඉන් අනතුරුව පටිගත කළ දේශන, මාර්ගගත සාකච්ඡා සහ විශාල පිරිසකට සහභාගි විය හැකි විවෘත මාර්ගගත පාඨමාලා අධ්‍යාපනයේ භාවිතයට එක් විය.<ref name="History" /> <gallery widths="220" heights="160"> File:Kugleramme.jpg|විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේ ඩෙන්මාර්කයේ ප්‍රාථමික පාසලක භාවිත කළ ඇබකසයක්. File:19th century classroom, Auckland - 0795.jpg|ඕක්ලන්ඩ්හි දහනවවන සියවසේ පන්ති කාමරයක්. File:Cuisenaire zotzak.jpg|ගණිත ඉගැන්වීම සඳහා භාවිත කරන කියුසනෙයාර් දඬු. File:Teaching sliderule comparison.jpg|මීටර් 2.5ක් දිග ඉගැන්වීම් ස්ලයිඩ් රූලයක් සහ සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ ස්ලයිඩ් රූලයක්. </gallery> == ඉගෙනුම් ක්‍රම == === සමකාලීන ඉගෙනීම === '''සමකාලීන ඉගෙනීම''' (''synchronous learning'') යනු ඉගෙනුම්කරුවන් සහ ගුරුවරුන් එකම වේලාවක ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකමකට සහභාගි වන ක්‍රමයකි. වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණයක් හෝ සජීවී මාර්ගගත පාඩමක් මෙයට උදාහරණ වේ. සහභාගිවන්නන් එකම භෞතික ස්ථානයක සිටීම අවශ්‍ය නොවේ.<ref name="Time">{{cite web |last=Bates |first=Tony |title=Using time and space in online learning |url=https://www.tonybates.ca/2014/12/16/using-time-and-space-in-online-learning/ |date=2014-12-16 |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> === අසමකාලීන ඉගෙනීම === '''අසමකාලීන ඉගෙනීම''' (''asynchronous learning'') තුළ සියලු සහභාගිවන්නන් එකම වේලාවක සම්බන්ධ වීම අවශ්‍ය නොවේ. පටිගත කළ දේශන, කියවීම් ද්‍රව්‍ය සහ මාර්ගගත සාකච්ඡා මණ්ඩප මෙයට අයත් වේ. ඉගෙනුම්කරුවකුට තමන්ට පහසු වේලාවක අන්තර්ගතයට ප්‍රවේශ වී අවශ්‍ය කොටස් නැවත අධ්‍යයනය කළ හැකිය.<ref name="Time" /> === මිශ්‍ර ඉගෙනීම === '''මිශ්‍ර ඉගෙනීම''' (''blended learning'') යනු මුහුණට මුහුණ ඉගැන්වීම සහ මාර්ගගත ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් ඒකාබද්ධ කිරීමයි. එහිදී පන්ති කාමරයේ අන්තර්ක්‍රියා සමඟ ඩිජිටල් පාඩම් හා සාකච්ඡා යොදාගත හැකිය.<ref name="History" /> == මෙවලම් සහ පද්ධති == අධ්‍යාපන තාක්ෂණය සඳහා භාවිත වන මාධ්‍ය අතර පාඨ, නිශ්චල රූප, ශ්‍රව්‍ය, වීඩියෝ, සජීවීකරණ සහ පරිගණක අනුකරණ ඇතුළත් වේ. ඒවා තනිව හෝ ඒකාබද්ධව ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් සඳහා යොදාගැනේ.<ref name="BatesMedia" /> '''ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතියක්''' (''Learning Management System'', LMS) මගින් පාඩම් අන්තර්ගතය සංවිධානය කිරීම, ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් ඉදිරිපත් කිරීම සහ පැවරුම් හා සාකච්ඡා සඳහා මාර්ගගත අවකාශ සැපයීම සිදු කළ හැකිය.<ref name="History" /> භාෂා ඉගෙනුම් යෙදුම්, ඩිජිටල් ඇගයීම් මෙවලම්, අතථ්‍ය යථාර්ථය සහ වර්ධිත යථාර්ථය ද අධ්‍යාපන තාක්ෂණයේ භාවිතයන් අතර වේ.<ref name="GEM">{{cite web |title=Technology in education: A tool on whose terms? |url=https://gem-report-2023.unesco.org/technology-in-education/ |publisher=UNESCO |year=2023 |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> <gallery widths="220" heights="160"> File:Students working on class assignment in computer lab.jpg|පරිගණක විද්‍යාගාරයක පැවරුමක් කරන සිසුන්. File:Combo whiteboard and bulletin board.JPG|සුදු පුවරුවක් සහ දැන්වීම් පුවරුවක් ඒකාබද්ධ කළ පුවරුවක්. File:Learning Management System.jpg|ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතියක්. </gallery> == අධ්‍යාපනයේ භාවිතය පිළිබඳ රූප == ''පෙරපාසල්, පාසල්, උසස් අධ්‍යාපන සහ දුරස්ථ ඉගෙනුම් පරිසරවල උදාහරණ.'' <gallery widths="220" heights="160"> File:Preschool activity 130523-Z-WA217-031.jpg|පෙරපාසල් ක්‍රියාකාරකමක්. File:03212012Matitec entrega dispositivos santafe083.jpg|මෙක්සිකෝ නගරයේ සැන්ටා ෆේ ප්‍රාථමික පාසලක ගුරුවරයකු සිසුන්ට පරිගණක වැඩසටහනක් භාවිත කරන ආකාරය පෙන්වමින්. File:World Vision Higher Secondary College.- Wikipedia Education Program 06.JPG|World Vision Higher Secondary College හි සිසුන්. File:Student attending online class in Kerala.jpg|COVID-19 වසංගතය අතරතුර ඉන්දියාවේ කේරළයේ මාර්ගගත පන්තියකට සහභාගි වන සිසුවෙක්. File:Wikimedia Taiwan 10 Anniversary Conference Combining the Education and Wikimedia in Taiwan Taking the Higher Education as an Example 03.jpg|උසස් අධ්‍යාපනයේදී ලැප්ටොප් පරිගණක භාවිත කරන සිසුන්. File:OLPC Haiti.jpg|හයිටිහි දරුවන්ට OLPC ලැප්ටොප් පරිගණකයක් හඳුන්වාදීම. </gallery> == ප්‍රතිලාභ සහ කාර්යක්ෂමතාව == යෝග්‍ය පරිසරයක භාවිත කරන විට අධ්‍යාපන තාක්ෂණය මගින් ඉගෙනුම් අවස්ථා පුළුල් කිරීම, ඉගෙනුම්කරුවන්ගේ අවශ්‍යතාවලට ගැළපෙන ඉගැන්වීම සහ සහයෝගී ක්‍රියාකාරකම් සඳහා පහසුකම් සැපයිය හැකිය. එහෙත් එහි ප්‍රතිඵල තාක්ෂණය යොදාගන්නා සන්දර්භය සහ ඉගැන්වීමේ සැලසුම අනුව වෙනස් වේ.<ref name="Evidence">{{cite web |title=Why technology in education must be on our terms |url=https://www.unesco.org/gem-report/en/articles/why-technology-education-must-be-our-terms |publisher=UNESCO |date=2023-09-05 |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> UNESCO හි 2023 ගෝලීය අධ්‍යාපන අධීක්ෂණ වාර්තාව අනුව, උපකරණ සැපයීම පමණක් ඉගෙනුම් ප්‍රතිඵල වැඩිදියුණු වීම සහතික නොකරයි. තාක්ෂණයේ සාර්ථකත්වය ඇගයීමේදී උපකරණ භාවිතයේ ප්‍රමාණයට වඩා ඉගෙනුම් ප්‍රතිඵල සලකා බැලීම වැදගත් වේ. තාක්ෂණය පිළිබඳ සාක්ෂිවල ගුණාත්මකභාවය සහ ඒවා වෙනත් අධ්‍යාපනික පරිසරවලට අදාළ කළ හැකිද යන්න ද සලකා බැලිය යුතුය.<ref name="Evidence" /> == සීමා සහ අභියෝග == '''ඩිජිටල් පරතරය''' අධ්‍යාපන තාක්ෂණයේ ප්‍රධාන අභියෝගයකි. උපකරණ, විදුලිය සහ දැරිය හැකි අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා වෙත ඇති ප්‍රවේශයේ වෙනස්කම් නිසා ඩිජිටල් අධ්‍යාපනයේ අවස්ථා සියලු ඉගෙනුම්කරුවන්ට සමානව නොලැබිය හැකිය.<ref name="Recommendations">{{cite web |title=Recommendations – 2023 GEM Report |url=https://gem-report-2023.unesco.org/recommendations/ |publisher=UNESCO |year=2023 |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> අන්තර්ගතයේ භාෂාව, සංස්කෘතික ගැළපීම සහ ආබාධ සහිත ඉගෙනුම්කරුවන්ට ප්‍රවේශ විය හැකි ආකාරයෙන් එය සකස් කිරීම ද වැදගත් වේ. පද්ධති නඩත්තුව, දායකත්ව ගාස්තු සහ උපකරණවල පාරිසරික බලපෑම් දිගුකාලීන සැලසුම් කිරීමේදී සැලකිල්ලට ගනු ලැබේ.<ref name="Recommendations" /> ඉගෙනුම්කරුවන්ගේ දත්ත රැස් කිරීම සහ විශ්ලේෂණය කිරීම පෞද්ගලිකත්වය හා දත්ත ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැටලු ඇති කරයි. UNESCO නිර්දේශවල ශිෂ්‍ය හා ගුරු අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ අධ්‍යාපනික පරිසරවල වාණිජ නිරීක්ෂණය සීමා කිරීම අවධාරණය කෙරේ.<ref name="Recommendations" /> == ගුරුවරුන්ගේ භූමිකාව == [[File:Teacher training in Naura.jpg|thumb|නෞරාහි ගුරු පුහුණු වැඩසටහනක්.]] අධ්‍යාපන තාක්ෂණය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ගුරුවරුන්ට උපකරණ ක්‍රියාකරවීමේ දැනුමට අමතරව, ඒවා ඉගෙනීම සඳහා යොදාගන්නා ආකාරය පිළිබඳ පුහුණුව ද අවශ්‍ය වේ. තාක්ෂණික වැඩසටහන් සැලසුම් කිරීම හා ඇගයීම සඳහා ගුරුවරුන්ගේ සහ ඉගෙනුම්කරුවන්ගේ අත්දැකීම් සලකා බැලීම UNESCO විසින් නිර්දේශ කර ඇත. එම නිර්දේශ අනුව ඩිජිටල් මෙවලම් ගුරු–ශිෂ්‍ය අන්තර්ක්‍රියාවට සහාය විය යුතුය.<ref name="Recommendations" /> == කෘත්‍රිම බුද්ධිය == කෘත්‍රිම බුද්ධිය ආශ්‍රිත මෙවලම් පුද්ගල අවශ්‍යතාවලට ගැළපෙන ඉගැන්වීම සහ ඇගයීම වැනි අධ්‍යාපනික කාර්යයන් සඳහා යොදාගැනේ.<ref name="GEM" /> ජනක කෘත්‍රිම බුද්ධිය සම්බන්ධයෙන් UNESCO විසින් 2023 දී නිකුත් කළ මාර්ගෝපදේශ, විෂයමාලා සැලසුම් කිරීම, ඉගැන්වීම, ඉගෙනීම සහ පර්යේෂණ සඳහා එහි භාවිතයන් සලකා බලයි. එම මාර්ගෝපදේශවල දත්ත පෞද්ගලිකත්වය, වයසට ගැළපෙන භාවිතය, මෙවලම්වල අධ්‍යාපනික යෝග්‍යතාව පරීක්ෂා කිරීම සහ මානව කේන්ද්‍රීය ප්‍රවේශයක් පවත්වාගැනීම අවධාරණය කෙරේ.<ref name="AI">{{cite web |last1=Miao |first1=Fengchun |last2=Holmes |first2=Wayne |title=Guidance for generative AI in education and research |url=https://www.unesco.org/en/articles/guidance-generative-ai-education-and-research |publisher=UNESCO |year=2023 |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> <div style="clear:both;"></div> == මේවාත් බලන්න == * [[අධ්‍යාපනය]] * [[දුරස්ථ අධ්‍යාපනය]] * [[තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය]] * [[කෘත්‍රිම බුද්ධිය]] * [[SCORM]] == මූලාශ්‍ර == <references /> == බාහිර සබැඳි == * [https://aect.org/ Association for Educational Communications and Technology] * [https://gem-report-2023.unesco.org/ UNESCO 2023 ගෝලීය අධ්‍යාපන අධීක්ෂණ වාර්තාව] [[ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපනය]] [[ප්‍රවර්ගය:තාක්ෂණය]] hc7rys23btjbv1qh1h636csgsfpfxyz සාකච්ඡාව:අධ්‍යාපන තාක්ෂණය 1 197164 801358 2026-10-11T21:07:47Z Sachith Dilshan Kaluwitharana 41675 සාකච්ඡාව:අධ්‍යාපන තාක්ෂණය 801358 wikitext text/x-wiki == ලිපියේ පදනම සහ විෂය පථය == මෙම ලිපිය ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ [[:en:Educational technology|Educational technology]] ලිපිය පදනම් කරගෙන සිංහලෙන් සකස් කරන ලදී. මෙය එම ලිපියේ සම්පූර්ණ වචනානුසාරී පරිවර්තනයක් නොවන අතර, විෂයයෙහි ප්‍රධාන කරුණු ආවරණය කරන සංක්ෂිප්ත අනුවර්තනයකි. ලිපියෙහි අධ්‍යාපන තාක්ෂණයේ නිර්වචනය, ඉතිහාසය, ඉගෙනුම් ක්‍රම, මෙවලම් සහ පද්ධති, ප්‍රතිලාභ, සීමා, ගුරුවරුන්ගේ භූමිකාව සහ කෘත්‍රිම බුද්ධියේ භාවිතය සාකච්ඡා කෙරේ. AECT නිර්වචනය, UNESCO ප්‍රකාශන සහ ටෝනි බේට්ස්ගේ අධ්‍යාපන තාක්ෂණය පිළිබඳ ලේඛන මූලාශ්‍ර ලෙස භාවිත කර ඇත. ඉංග්‍රීසි ලිපියේ අන්තර්ගතයට අදාළ රූප 15ක් සිංහල ශීර්ෂපාඨ සමඟ ඇතුළත් කර ඇත. ඒවායේ කර්තෘත්වය සහ බලපත්‍ර පිළිබඳ තොරතුරු අදාළ Wikimedia Commons ගොනු පිටුවල සඳහන් වේ. == පාරිභාෂික වචන සහ වැඩිදියුණු කිරීම් == ''Educational technology'' සඳහා ලිපි නාමය ලෙස '''අධ්‍යාපන තාක්ෂණය''' යන්න භාවිත කර ඇත. මෙහිදී තාක්ෂණය විෂයයක් ලෙස ඉගැන්වීම වෙනුවට, ඉගෙනීම සහ ඉගැන්වීම සඳහා තාක්ෂණික සම්පත් හා ක්‍රියාවලි යොදාගැනීම අදහස් කෙරේ. සමකාලීන ඉගෙනීම, අසමකාලීන ඉගෙනීම, මිශ්‍ර ඉගෙනීම සහ ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිය වැනි පාරිභාෂික වචන සඳහා වඩාත් සුදුසු සිංහල යෙදුම් තිබේ නම්, විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සමඟ යෝජනා කිරීම සාදරයෙන් පිළිගනිමි. භාෂා සංශෝධන, අමතර මූලාශ්‍ර සහ විෂය පථය පුළුල් කිරීම සඳහා යෝජනා ද මෙහි සාකච්ඡා කළ හැකිය. [[User:Sachith Dilshan Kaluwitharana|Sachith Dilshan Kaluwitharana]] ([[User talk:Sachith Dilshan Kaluwitharana|talk]]) 21:07, 11 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී) oam02oy85sssid5hjo01i7jyjm75o81 විද්‍යුත් ඉගෙනුම 0 197165 801359 2026-10-11T21:19:21Z Sachith Dilshan Kaluwitharana 41675 Simple English Wikipedia හි [[simple:E-learning]] ලිපියේ https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=E-learning&oldid=10565749 සංස්කරණය ඇසුරින් සිංහල අනුවර්තනයක් සකස් කර, අමතර මූලාශ්‍ර එක් කරන ලදී. 801359 wikitext text/x-wiki '''විද්‍යුත් ඉගෙනුම''' හෙවත් '''ඊ-ඉගෙනුම''' (ඉංග්‍රීසි: E-learning) යනු ඉගෙනීම හා ඉගැන්වීම සඳහා පරිගණක සහ අන්තර්ජාල තාක්ෂණය ඇතුළු විද්‍යුත් තාක්ෂණික මෙවලම් භාවිත කිරීමයි. එමඟින් ඉගෙනුම් අන්තර්ගතය ලබාදීම, ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් සිදු කිරීම සහ ඉගෙනුම්කරුවන්ගේ දැනුම හා කුසලතා වර්ධනය කිරීම සඳහා පහසුකම් සැලසේ.<ref name="FAO-definition">{{cite web |url=https://aims.fao.org/node/119862 |title=Online Courses |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> විද්‍යුත් ඉගෙනුම පාසල් අධ්‍යාපනය, උසස් අධ්‍යාපනය සහ වෘත්තීය පුහුණුව වැනි ක්ෂේත්‍රවල භාවිත වේ. එය සම්පූර්ණයෙන් මාර්ගගතව හෝ මුහුණට මුහුණ ඉගැන්වීම සමඟ ඒකාබද්ධව ක්‍රියාත්මක කළ හැකිය.<ref name="FAO-practice">{{cite web |url=https://elearning.fao.org/mod/page/view.php?id=4550&lang=en |title=FAO elearning Academy: What we do |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> == ඓතිහාසික පසුබිම == අධ්‍යාපනය සඳහා පරිගණක භාවිත කිරීමේ ඉතිහාසය නූතන අන්තර්ජාලය පදනම් කරගත් ඉගෙනුම් සේවාවලට පෙර කාලය දක්වා දිව යයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඉලිනොයි විශ්වවිද්‍යාලයේ සංවර්ධනය කළ '''PLATO''' පද්ධතිය පරිගණක ආධාරක අධ්‍යාපනයේ මුල්කාලීන පද්ධතියකි. එහි සංවර්ධනය පිළිබඳ ඓතිහාසික පර්යේෂණ 1959 සිට 1976 දක්වා කාලය ආවරණය කරයි.<ref name="PLATO">{{cite web |url=https://experts.illinois.edu/en/publications/a-little-history-of-e-learning-finding-new-ways-to-learn-in-the-p/ |title=A little history of e-learning: finding new ways to learn in the PLATO computer education system |website=Illinois Experts |publisher=University of Illinois Urbana-Champaign |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> == ප්‍රධාන ආකාර == ඉගෙනුම්කරුවන් සහ ගුරුවරුන් ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම්වලට සහභාගි වන කාලය අනුව, මාර්ගගත විද්‍යුත් ඉගෙනුම සමකාලීන හා අසමකාලීන යන ප්‍රධාන ආකාර දෙකකින් විස්තර කළ හැකිය.<ref name="Hrastinski">{{cite web |last=Hrastinski |first=Stefan |title=Asynchronous and Synchronous E-Learning |url=https://er.educause.edu/articles/2008/11/asynchronous-and-synchronous-elearning |website=EDUCAUSE Review |date=2008-11-17 |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> === සමකාලීන ඉගෙනුම === '''සමකාලීන ඉගෙනුමේදී''' (Synchronous learning) ගුරුවරයා සහ ඉගෙනුම්කරුවෝ එකම වේලාවක ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම්වලට සහභාගි වෙති. සජීවී වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණ සහ මාර්ගගත සංවාද මෙයට උදාහරණ වේ. මෙම ක්‍රමය මඟින් ප්‍රශ්න ඇසීම, පිළිතුරු ලබාදීම සහ කණ්ඩායම් කටයුතු සැලසුම් කිරීම තත්කාලීනව සිදු කළ හැකිය.<ref name="Hrastinski" /> === අසමකාලීන ඉගෙනුම === '''අසමකාලීන ඉගෙනුමේදී''' (Asynchronous learning) සියලු සහභාගිවන්නන් එකම වේලාවක මාර්ගගතව සිටීම අවශ්‍ය නොවේ. විද්‍යුත් තැපෑල, සාකච්ඡා මණ්ඩප සහ බ්ලොග් වැනි මාධ්‍ය ඔස්සේ අදහස් හුවමාරු කරගත හැකිය. ඉගෙනුම්කරුවන්ට තමන්ට පහසු වේලාවක ඉගෙනුම් සම්පත් වෙත පිවිසීමටත්, ප්‍රතිචාර දැක්වීමට පෙර අන්තර්ගතය සලකා බැලීමටත් අවස්ථාව ලැබේ.<ref name="Hrastinski" /> මෙම ආකාර දෙක එකම පාඨමාලාවක ඒකාබද්ධව භාවිත කළ හැකිය. භාවිත කරන ක්‍රමය තෝරාගැනීමේදී ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකමේ අරමුණ සහ සහභාගිවන්නන්ගේ අවශ්‍යතා සැලකිල්ලට ගනු ලැබේ.<ref name="Hrastinski" /> == ඉගෙනුම් ක්‍රම හා භාවිත == විද්‍යුත් ඉගෙනුම ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා විවිධ ප්‍රවේශ භාවිත වේ. එක් පාඨමාලාවක් තුළ ප්‍රවේශ කිහිපයක් ඒකාබද්ධ කළ හැකිය. * '''පරිගණක ආධාරක ඉගැන්වීම''' – පරිගණක වැඩසටහන් මඟින් අභ්‍යාස, උපදේශන පාඩම් සහ අනුකරණ ක්‍රියාකාරකම් ලබාදීමයි.<ref name="CAI">{{cite web |url=https://educationnorthwest.org/sites/default/files/Computer-AssistedInstruction.pdf |title=Computer-Assisted Instruction |series=School Improvement Research Series |publisher=Education Northwest |format=PDF |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> * '''මිශ්‍ර ඉගෙනුම''' – මුහුණට මුහුණ ඉගැන්වීම සහ විද්‍යුත් ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් ඒකාබද්ධ කිරීමයි.<ref name="PLATO" /> * '''ජංගම ඉගෙනුම''' – ජංගම උපාංග ඔස්සේ ඉගෙනුම් කටයුතුවලට ප්‍රවේශ වීමයි. මෙය විද්‍යුත් ඉගෙනුම් වැඩසටහන්වල භාවිත වන ක්‍රමයකි.<ref name="FAO-practice" /> * '''ස්වයං වේගී ඉගෙනුම''' – ඉගෙනුම්කරුවාට තම ඉගෙනීමේ වේගය අනුව පාඨමාලා අන්තර්ගතය අධ්‍යයනය කිරීමට අවස්ථාව සැලසීමයි.<ref name="FAO-guide">{{cite web |url=https://elearning.fao.org/course/view.php?id=819 |title=E-learning methodologies and good practices |website=FAO elearning Academy |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> * '''සහයෝගී ඉගෙනුම''' – ඉගෙනුම්කරුවන් කණ්ඩායම් වශයෙන් අදහස් හුවමාරු කරගනිමින්, කාර්යයන් සැලසුම් කරමින් සහ එකිනෙකාගේ කටයුතු සමාලෝචනය කරමින් ඉගෙනීමයි. මේ සඳහා මාර්ගගත සාකච්ඡා මණ්ඩප සහ ක්ෂණික පණිවිඩ සේවා භාවිත කළ හැකිය.<ref name="Hrastinski" /> == පාඨමාලා සැලසුම් කිරීම == විද්‍යුත් ඉගෙනුම් පාඨමාලාවක් සැලසුම් කිරීමේදී ඉගෙනුම් අවශ්‍යතා හඳුනාගැනීම, ඉගෙනුම් අරමුණු නිර්වචනය කිරීම, විෂයමාලා සැලැස්ම සකස් කිරීම සහ සුදුසු ඉගැන්වීමේ ක්‍රම හා අන්තර්ගතය ලබාදීමේ ආකාර තෝරාගැනීම සිදු කෙරේ. මේ සඳහා ඉගැන්වීම් සැලසුම් ආකෘති සහ ඉගෙනුම් න්‍යායන් භාවිත වේ.<ref name="FAO-guide" /> == වාසි සහ සීමා == අසමකාලීන විද්‍යුත් ඉගෙනුම මඟින් රැකියාව, පවුලේ වගකීම් සහ අධ්‍යාපනය එකට පවත්වාගෙන යෑම සඳහා කාලමය නම්‍යශීලීභාවයක් ලැබිය හැකිය. එහෙත් ගුරුවරුන් හා අනෙකුත් ඉගෙනුම්කරුවන් සමඟ ප්‍රමාණවත් සම්බන්ධතාවක් නොමැති විට හුදෙකලා බවක් දැනිය හැකිය. සමකාලීන සංවාද මඟින් ක්ෂණික ප්‍රතිචාර සහ සමාජ සම්බන්ධතා සඳහා අවස්ථාව සැලසේ. එබැවින් මෙම ක්‍රමවල ප්‍රයෝජන ඒවා භාවිත කරන අධ්‍යාපනික සන්දර්භය අනුව වෙනස් වේ.<ref name="Hrastinski" /> == මේවාත් බලන්න == * [[අධ්‍යාපන තාක්ෂණය]] * [[දුරස්ථ අධ්‍යාපනය]] * [[ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිය]] * [[අන්තර්ජාලය]] == ආශ්‍රිත මූලාශ්‍ර == <references /> == බාහිර සබැඳි == * [https://elearning.fao.org/ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ විද්‍යුත් ඉගෙනුම් ඇකඩමිය] [[ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපනය]] [[ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපන තාක්ෂණය]] jva4otmc8o5vlgi1jd1tpqw91up1012 සාකච්ඡාව:විද්‍යුත් ඉගෙනුම 1 197166 801360 2026-10-11T21:23:45Z Sachith Dilshan Kaluwitharana 41675 සාකච්ඡාව:විද්‍යුත් ඉගෙනුම 801360 wikitext text/x-wiki '''විද්‍යුත් ඉගෙනුම''' හෙවත් '''ඊ-ඉගෙනුම''' (ඉංග්‍රීසි: E-learning) යනු ඉගෙනීම හා ඉගැන්වීම සඳහා පරිගණක සහ අන්තර්ජාල තාක්ෂණය ඇතුළු විද්‍යුත් තාක්ෂණික මෙවලම් භාවිත කිරීමයි. එමඟින් ඉගෙනුම් අන්තර්ගතය ලබාදීම, ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් සිදු කිරීම සහ ඉගෙනුම්කරුවන්ගේ දැනුම හා කුසලතා වර්ධනය කිරීම සඳහා පහසුකම් සැලසේ.<ref name="FAO-definition">{{cite web |url=https://aims.fao.org/node/119862 |title=Online Courses |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> විද්‍යුත් ඉගෙනුම පාසල් අධ්‍යාපනය, උසස් අධ්‍යාපනය සහ වෘත්තීය පුහුණුව වැනි ක්ෂේත්‍රවල භාවිත වේ. එය සම්පූර්ණයෙන් මාර්ගගතව හෝ මුහුණට මුහුණ ඉගැන්වීම සමඟ ඒකාබද්ධව ක්‍රියාත්මක කළ හැකිය.<ref name="FAO-practice">{{cite web |url=https://elearning.fao.org/mod/page/view.php?id=4550&lang=en |title=FAO elearning Academy: What we do |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> == ඓතිහාසික පසුබිම == අධ්‍යාපනය සඳහා පරිගණක භාවිත කිරීමේ ඉතිහාසය නූතන අන්තර්ජාලය පදනම් කරගත් ඉගෙනුම් සේවාවලට පෙර කාලය දක්වා දිව යයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඉලිනොයි විශ්වවිද්‍යාලයේ සංවර්ධනය කළ '''PLATO''' පද්ධතිය පරිගණක ආධාරක අධ්‍යාපනයේ මුල්කාලීන පද්ධතියකි. එහි සංවර්ධනය පිළිබඳ ඓතිහාසික පර්යේෂණ 1959 සිට 1976 දක්වා කාලය ආවරණය කරයි.<ref name="PLATO">{{cite web |url=https://experts.illinois.edu/en/publications/a-little-history-of-e-learning-finding-new-ways-to-learn-in-the-p/ |title=A little history of e-learning: finding new ways to learn in the PLATO computer education system |website=Illinois Experts |publisher=University of Illinois Urbana-Champaign |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> == ප්‍රධාන ආකාර == ඉගෙනුම්කරුවන් සහ ගුරුවරුන් ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම්වලට සහභාගි වන කාලය අනුව, මාර්ගගත විද්‍යුත් ඉගෙනුම සමකාලීන හා අසමකාලීන යන ප්‍රධාන ආකාර දෙකකින් විස්තර කළ හැකිය.<ref name="Hrastinski">{{cite web |last=Hrastinski |first=Stefan |title=Asynchronous and Synchronous E-Learning |url=https://er.educause.edu/articles/2008/11/asynchronous-and-synchronous-elearning |website=EDUCAUSE Review |date=2008-11-17 |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> === සමකාලීන ඉගෙනුම === '''සමකාලීන ඉගෙනුමේදී''' (Synchronous learning) ගුරුවරයා සහ ඉගෙනුම්කරුවෝ එකම වේලාවක ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම්වලට සහභාගි වෙති. සජීවී වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණ සහ මාර්ගගත සංවාද මෙයට උදාහරණ වේ. මෙම ක්‍රමය මඟින් ප්‍රශ්න ඇසීම, පිළිතුරු ලබාදීම සහ කණ්ඩායම් කටයුතු සැලසුම් කිරීම තත්කාලීනව සිදු කළ හැකිය.<ref name="Hrastinski" /> === අසමකාලීන ඉගෙනුම === '''අසමකාලීන ඉගෙනුමේදී''' (Asynchronous learning) සියලු සහභාගිවන්නන් එකම වේලාවක මාර්ගගතව සිටීම අවශ්‍ය නොවේ. විද්‍යුත් තැපෑල, සාකච්ඡා මණ්ඩප සහ බ්ලොග් වැනි මාධ්‍ය ඔස්සේ අදහස් හුවමාරු කරගත හැකිය. ඉගෙනුම්කරුවන්ට තමන්ට පහසු වේලාවක ඉගෙනුම් සම්පත් වෙත පිවිසීමටත්, ප්‍රතිචාර දැක්වීමට පෙර අන්තර්ගතය සලකා බැලීමටත් අවස්ථාව ලැබේ.<ref name="Hrastinski" /> මෙම ආකාර දෙක එකම පාඨමාලාවක ඒකාබද්ධව භාවිත කළ හැකිය. භාවිත කරන ක්‍රමය තෝරාගැනීමේදී ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකමේ අරමුණ සහ සහභාගිවන්නන්ගේ අවශ්‍යතා සැලකිල්ලට ගනු ලැබේ.<ref name="Hrastinski" /> == ඉගෙනුම් ක්‍රම හා භාවිත == විද්‍යුත් ඉගෙනුම ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා විවිධ ප්‍රවේශ භාවිත වේ. එක් පාඨමාලාවක් තුළ ප්‍රවේශ කිහිපයක් ඒකාබද්ධ කළ හැකිය. * '''පරිගණක ආධාරක ඉගැන්වීම''' – පරිගණක වැඩසටහන් මඟින් අභ්‍යාස, උපදේශන පාඩම් සහ අනුකරණ ක්‍රියාකාරකම් ලබාදීමයි.<ref name="CAI">{{cite web |url=https://educationnorthwest.org/sites/default/files/Computer-AssistedInstruction.pdf |title=Computer-Assisted Instruction |series=School Improvement Research Series |publisher=Education Northwest |format=PDF |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> * '''මිශ්‍ර ඉගෙනුම''' – මුහුණට මුහුණ ඉගැන්වීම සහ විද්‍යුත් ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් ඒකාබද්ධ කිරීමයි.<ref name="PLATO" /> * '''ජංගම ඉගෙනුම''' – ජංගම උපාංග ඔස්සේ ඉගෙනුම් කටයුතුවලට ප්‍රවේශ වීමයි. මෙය විද්‍යුත් ඉගෙනුම් වැඩසටහන්වල භාවිත වන ක්‍රමයකි.<ref name="FAO-practice" /> * '''ස්වයං වේගී ඉගෙනුම''' – ඉගෙනුම්කරුවාට තම ඉගෙනීමේ වේගය අනුව පාඨමාලා අන්තර්ගතය අධ්‍යයනය කිරීමට අවස්ථාව සැලසීමයි.<ref name="FAO-guide">{{cite web |url=https://elearning.fao.org/course/view.php?id=819 |title=E-learning methodologies and good practices |website=FAO elearning Academy |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |language=en |access-date=2026-10-12}}</ref> * '''සහයෝගී ඉගෙනුම''' – ඉගෙනුම්කරුවන් කණ්ඩායම් වශයෙන් අදහස් හුවමාරු කරගනිමින්, කාර්යයන් සැලසුම් කරමින් සහ එකිනෙකාගේ කටයුතු සමාලෝචනය කරමින් ඉගෙනීමයි. මේ සඳහා මාර්ගගත සාකච්ඡා මණ්ඩප සහ ක්ෂණික පණිවිඩ සේවා භාවිත කළ හැකිය.<ref name="Hrastinski" /> == පාඨමාලා සැලසුම් කිරීම == විද්‍යුත් ඉගෙනුම් පාඨමාලාවක් සැලසුම් කිරීමේදී ඉගෙනුම් අවශ්‍යතා හඳුනාගැනීම, ඉගෙනුම් අරමුණු නිර්වචනය කිරීම, විෂයමාලා සැලැස්ම සකස් කිරීම සහ සුදුසු ඉගැන්වීමේ ක්‍රම හා අන්තර්ගතය ලබාදීමේ ආකාර තෝරාගැනීම සිදු කෙරේ. මේ සඳහා ඉගැන්වීම් සැලසුම් ආකෘති සහ ඉගෙනුම් න්‍යායන් භාවිත වේ.<ref name="FAO-guide" /> == වාසි සහ සීමා == අසමකාලීන විද්‍යුත් ඉගෙනුම මඟින් රැකියාව, පවුලේ වගකීම් සහ අධ්‍යාපනය එකට පවත්වාගෙන යෑම සඳහා කාලමය නම්‍යශීලීභාවයක් ලැබිය හැකිය. එහෙත් ගුරුවරුන් හා අනෙකුත් ඉගෙනුම්කරුවන් සමඟ ප්‍රමාණවත් සම්බන්ධතාවක් නොමැති විට හුදෙකලා බවක් දැනිය හැකිය. සමකාලීන සංවාද මඟින් ක්ෂණික ප්‍රතිචාර සහ සමාජ සම්බන්ධතා සඳහා අවස්ථාව සැලසේ. එබැවින් මෙම ක්‍රමවල ප්‍රයෝජන ඒවා භාවිත කරන අධ්‍යාපනික සන්දර්භය අනුව වෙනස් වේ.<ref name="Hrastinski" /> == මේවාත් බලන්න == * [[අධ්‍යාපන තාක්ෂණය]] * [[දුරස්ථ අධ්‍යාපනය]] * [[ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිය]] * [[අන්තර්ජාලය]] == ආශ්‍රිත මූලාශ්‍ර == <references /> == බාහිර සබැඳි == * [https://elearning.fao.org/ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ විද්‍යුත් ඉගෙනුම් ඇකඩමිය] [[ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපනය]] [[ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපන තාක්ෂණය]] jva4otmc8o5vlgi1jd1tpqw91up1012 801361 801360 2026-10-11T21:24:22Z Sachith Dilshan Kaluwitharana 41675 සාකච්ඡාව:විද්‍යුත් ඉගෙනුම 801361 wikitext text/x-wiki == ලිපියේ මූලාශ්‍රය සහ අනුවර්තනය == මෙම ලිපිය සරල ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ [[simple:E-learning|E-learning]] ලිපිය ඇසුරින් සිංහලට අනුවර්තනය කර, අමතර මූලාශ්‍ර සමඟ සකස් කරන ලදී. * මුල් සංස්කරණය: https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=E-learning&oldid=10565749 * මුල් ලිපියේ දායකයන්: https://simple.wikipedia.org/w/index.php?title=E-learning&action=history මෙය මුල් ලිපියේ වචනානුසාරී පරිවර්තනයක් නොවේ. කරුණු පැහැදිලි කිරීම සහ මූලාශ්‍රගත කිරීම සඳහා ලිපියේ ව්‍යුහය හා අන්තර්ගතය සංශෝධනය කර ඇත. මුල් ලිපියේ “e-learning” යන පදයේ ආරම්භය සම්බන්ධයෙන් එකිනෙකට නොගැළපෙන විස්තර තිබූ බැවින්, එම ප්‍රකාශ මෙම අනුවර්තනයට ඇතුළත් කර නොමැත. == ලිපියේ නාමය සහ පාරිභාෂික පද == “E-learning” යන සංකල්පය සඳහා මෙම ලිපියේ '''විද්‍යුත් ඉගෙනුම''' යන නාමයත්, විකල්ප නාමයක් ලෙස '''ඊ-ඉගෙනුම''' යන්නත් භාවිත කර ඇත. සිංහල අධ්‍යාපනික හෝ ශාස්ත්‍රීය මූලාශ්‍රවල භාවිත වන වෙනත් සුදුසු යෙදුම් තිබේ නම්, ඒවා මූලාශ්‍ර සමඟ යෝජනා කරන්න. ලිපියේ පහත පාරිභාෂික පද භාවිත කර ඇත: * Synchronous learning — සමකාලීන ඉගෙනුම * Asynchronous learning — අසමකාලීන ඉගෙනුම * Blended learning — මිශ්‍ර ඉගෙනුම * Computer-assisted instruction — පරිගණක ආධාරක ඉගැන්වීම * Collaborative learning — සහයෝගී ඉගෙනුම == වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා යෝජනා == ලිපිය වැඩිදියුණු කිරීමේදී පහත කරුණු සලකා බැලිය හැකිය: * විද්‍යුත් ඉගෙනුම, මාර්ගගත ඉගෙනුම සහ දුරස්ථ අධ්‍යාපනය අතර සම්බන්ධතා හා වෙනස්කම් විශ්වාසදායක මූලාශ්‍ර ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම. * ප්‍රවේශ පහසුකම්, ඩිජිටල් විෂමතාව සහ ඉගෙනුම් ප්‍රතිඵල පිළිබඳ පර්යේෂණ ඇතුළත් කිරීම. * ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතය පිළිබඳ විශ්වාසදායක මූලාශ්‍ර තිබේ නම් අදාළ තොරතුරු එක් කිරීම. * සිංහල පාරිභාෂික පද, අභ්‍යන්තර සබැඳි සහ ප්‍රවර්ග සමාලෝචනය කිරීම. ලිපියේ නිරවද්‍යතාව, මධ්‍යස්ථභාවය සහ භාෂා භාවිතය පිළිබඳ අදහස් හා මූලාශ්‍ර සහිත සංශෝධන යෝජනා මෙහි ඉදිරිපත් කරන්න. [[User:Sachith Dilshan Kaluwitharana|Sachith Dilshan Kaluwitharana]] ([[User talk:Sachith Dilshan Kaluwitharana|talk]]) 21:24, 11 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී) htfa87wslde38rb3b3kn05uzzbs6znc ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිය 0 197167 801362 2026-10-11T21:36:54Z Sachith Dilshan Kaluwitharana 41675 ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ [[en:Learning management system]] ලිපිය ඇසුරින් සිංහල අනුවර්තනයක් සකස් කර, අර්ථ දැක්වීම, ඉතිහාසය, කාර්යයන් සහ සීමාවන් මූලාශ්‍ර සමඟ එක් කළෙමි. මුල් සංස්කරණය: https://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=1377846485 801362 wikitext text/x-wiki '''ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතියක්''' (ඉංග්‍රීසි: Learning management system; කෙටියෙන් '''LMS''') යනු අධ්‍යාපනික පාඨමාලා සහ පුහුණු වැඩසටහන් සංවිධානය කිරීම, ඉගෙනුම් අන්තර්ගතය සැපයීම, ඉගෙනුම්කරුවන් ලියාපදිංචි කිරීම, ඔවුන්ගේ ප්‍රගතිය නිරීක්ෂණය කිරීම සහ වාර්තා සකස් කිරීම සඳහා භාවිත කරන මෘදුකාංග පද්ධතියකි. එය පුද්ගලයන්ගේ හෝ ආයතනවල ඉගෙනුම් අරමුණු සපුරා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය පරිපාලන හා අධ්‍යාපනික කාර්යයන් ඒකාබද්ධ කරයි.<ref name="watson">Watson, William R.; Watson, Sunnie Lee (2007). [https://web.ics.purdue.edu/~brwatson/publications/Watson_Argument_Clarity_Techtrends_2007-4.pdf “An Argument for Clarity: What are Learning Management Systems, What are They Not, and What Should They Become?”]. ''TechTrends''. 51 (2): 28–34. doi:10.1007/s11528-007-0023-y.</ref> මෙවැනි පද්ධති සම්පූර්ණයෙන් මාර්ගගත ඉගෙනීම සඳහා මෙන්ම මුහුණට මුහුණ ඉගැන්වීම සහ මාර්ගගත ක්‍රියාකාරකම් ඒකාබද්ධ කරන මිශ්‍ර ඉගෙනීම සඳහාද භාවිත කළ හැකිය. ගුරුවරයෙකු විසින් මෙහෙයවනු ලබන පාඨමාලා සහ ඉගෙනුම්කරුවාට තම වේගය අනුව හැදෑරිය හැකි පාඨමාලා යන දෙවර්ගයටම ඒවා සහාය සැපයිය හැකිය.<ref name="moodle">Moodle. [https://docs.moodle.org/en/Features “Features”]. ''MoodleDocs''. සම්ප්‍රවේශය 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> == ඉතිහාසය == අධ්‍යාපනය සඳහා පරිගණක භාවිතය 1950 දශකය දක්වා දිව යයි. පරිගණක ආධාරක ඉගැන්වීම සහ පරිගණක ආධාරක ඉගෙනීම වැනි ප්‍රවේශයන්ගෙන් පසුව, පාඩම් සැපයීමට අමතරව පරිපාලනය, ප්‍රගතිය නිරීක්ෂණය සහ පුද්ගල අවශ්‍යතා අනුව ඉගෙනීම සකස් කිරීම ඇතුළත් ඒකාබද්ධ ඉගෙනුම් පද්ධති වර්ධනය විය. ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධති සංකල්පය මෙම වර්ධනය සමඟ සම්බන්ධ වේ.<ref name="watson" /> [[කොවිඩ්-19 ව්‍යාප්ත වසංගතය]] හේතුවෙන් අධ්‍යාපන ආයතන වසා දැමීම සහ මාර්ගගත ඉගැන්වීමට මාරුවීමත් සමඟ ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධති භාවිතයට වැඩි අවධානයක් යොමු විය. මෙම කාලයේදී පද්ධති අඛණ්ඩව භාවිත කිරීම සහ ඒවා පිළිබඳ සිසුන්ගේ තෘප්තිය කෙරෙහි බලපාන සාධක පිළිබඳවද පර්යේෂණ සිදු කෙරිණි.<ref name="alzahrani">Alzahrani, Latifa; Seth, Kavita Panwar (2021). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8023780/ “Factors influencing students’ satisfaction with continuous use of learning management systems during the COVID-19 pandemic: An empirical study”]. ''Education and Information Technologies''. 26: 6787–6805. doi:10.1007/s10639-021-10492-5.</ref> == ප්‍රධාන කාර්යයන් == පද්ධතියේ සැලසුම සහ භාවිත අරමුණ අනුව ලබා දෙන පහසුකම් වෙනස් වේ. Moodle වැනි පද්ධතිවල පහත සඳහන් කාර්යයන් දැකිය හැකිය.<ref name="moodle" /> === පාඨමාලා සහ අන්තර්ගතය කළමනාකරණය === පාඨමාලා නිර්මාණය කිරීම, පාඩම් සංවිධානය කිරීම සහ ලේඛන, ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය අන්තර්ගතය එක් කිරීම මෙයට ඇතුළත් වේ. ගුරුවරුන්ට පාඨමාලා පිටපත් කිරීම, උපස්ථ සෑදීම සහ නැවත භාවිත කිරීමද කළ හැකිය. === පරිශීලකයන් සහ ප්‍රවේශ අවසර === සිසුන් පාඨමාලාවලට ඇතුළත් කිරීම සහ පරිශීලක භූමිකා අනුව අවසර නියම කිරීම මෙම පද්ධතිවල කාර්යයන් අතර වේ. උදාහරණයක් ලෙස, ගුරුවරයෙකුට පාඨමාලා අන්තර්ගතය සංස්කරණය කිරීමටත්, සිසුවෙකුට අදාළ ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම්වලට සහභාගී වීමටත් අවසර ලබා දිය හැකිය. === ඇගයීම සහ ප්‍රතිපෝෂණය === පැවරුම් භාර ගැනීම, ලකුණු සටහන් කිරීම සහ ප්‍රතිපෝෂණ ලබා දීම සඳහා මෙවලම් තිබිය හැකිය. ඇතැම් පද්ධති ස්වයං ඇගයීම සහ අනෙකුත් සිසුන්ගේ කාර්යයන් ඇගයීම සඳහාද පහසුකම් සපයයි. === සන්නිවේදනය සහ ප්‍රගතිය නිරීක්ෂණය === සාකච්ඡා මණ්ඩප, පෞද්ගලික පණිවිඩ සහ දැනුම්දීම් මඟින් සන්නිවේදනයට සහාය සැපයේ. ක්‍රියාකාරකම් සහ පාඨමාලා සම්පූර්ණ කිරීම පිළිබඳ තොරතුරු ගුරුවරුන්ට හා සිසුන්ට නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.<ref name="moodle" /> == වෙනත් පද්ධති සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීම == ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතියක් තුළ වෙනත් මෘදුකාංගවලින් සකස් කළ ඉගෙනුම් අන්තර්ගතය භාවිත කිරීමට අන්තර්ක්‍රියාකාරීත්ව ප්‍රමිති උපකාරී වේ. [[SCORM]] සහ AICC වැනි ප්‍රමිතිවලට අනුකූල පාඨමාලා අන්තර්ගතය ආනයනය කිරීම මෙයට උදාහරණයකි.<ref name="watson" /> '''Learning Tools Interoperability''' හෙවත් '''LTI''' යනු බාහිර ඉගෙනුම් මෙවලම් සහ අන්තර්ගතය ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතියකට සම්මත ක්‍රමයකින් සම්බන්ධ කිරීම සඳහා 1EdTech සංවිධානය විසින් සකස් කරන ලද තාක්ෂණික ප්‍රමිතියකි. එය වෙනම මෘදුකාංග නිෂ්පාදනයක් නොවේ.<ref name="lti">1EdTech Consortium. [https://www.1edtech.org/standards/lti “Learning Tools Interoperability”]. සම්ප්‍රවේශය 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> LTI මඟින් සම්බන්ධ කරන මෙවලම් සඳහා පරිශීලකයන්ගේ භූමිකා සහ පාඨමාලා ලියාපදිංචිය පිළිබඳ තොරතුරු හුවමාරු කළ හැකිය. අදාළ සේවා ක්‍රියාත්මක කර ඇති විට, බාහිර මෙවලමකින් ලබා දෙන ලකුණු ප්‍රධාන පද්ධතියේ ලකුණු ලේඛනය වෙත යැවීමටද හැකියාව ඇත.<ref name="lti" /> == ප්‍රයෝජන සහ සීමාවන් == ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් සහ ඒවායේ ප්‍රතිඵල එකම පද්ධතියක් තුළ කළමනාකරණය කිරීමෙන් ආයතනයක ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ තොරතුරු රැස් කිරීමට සහ අධීක්ෂණය කිරීමට පහසුකම් සැලසේ.<ref name="watson" /> කෙසේ වෙතත්, පද්ධතියක් සාර්ථකව භාවිත කිරීමේදී තාක්ෂණික පහසුකම් පමණක් නොව පරිශීලක අත්දැකීමද වැදගත් වේ. කොවිඩ්-19 වසංගත සමයේ එක්සත් රාජධානියේ සිසුන් 181 දෙනෙකු සම්බන්ධයෙන් සිදු කළ අධ්‍යයනයකදී, තොරතුරුවල ගුණාත්මකභාවය සහ පද්ධතිය භාවිත කිරීමට තමන්ට ඇති හැකියාව පිළිබඳ විශ්වාසය සිසුන්ගේ තෘප්තිය සමඟ සැලකිය යුතු සම්බන්ධයක් දැක්වීය.<ref name="alzahrani" /> මෙම පර්යේෂණ ප්‍රතිඵල නිශ්චිත අධ්‍යාපනික හා සමාජීය පසුබිමකට අදාළ බැවින්, ඒවා සියලු ආයතන සහ ඉගෙනුම්කරුවන් සඳහා එකසේ අදාළ වන බව සැලකිය නොහැකිය. == මේවාත් බලන්න == * [[අධ්‍යාපනික තාක්ෂණය]] * [[දුරස්ථ අධ්‍යාපනය]] * [[විද්‍යුත් ඉගෙනුම]] * [[SCORM]] * [[Moodle]] == ආශ්‍රිත == <references /> == බාහිර සබැඳි == * [https://docs.moodle.org/en/Features Moodle පද්ධතියේ විශේෂාංග] * [https://www.1edtech.org/standards/lti 1EdTech හි LTI ප්‍රමිතිය] 5dljls83zce93j0o69xjt9nhdasjlim සාකච්ඡාව:ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිය 1 197168 801363 2026-10-11T21:37:22Z Sachith Dilshan Kaluwitharana 41675 සාකච්ඡාව:ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිය 801363 wikitext text/x-wiki == ලිපියේ ආරම්භය සහ මූලාශ්‍ර == මෙම ලිපිය ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ [[en:Learning management system]] ලිපිය ඇසුරින් සිංහලට අනුවර්තනය කර ඇත. එය මුල් ලිපියේ සම්පූර්ණ වචනානුසාරී පරිවර්තනයක් නොවේ. අර්ථ දැක්වීම, ඉතිහාසය, ප්‍රධාන කාර්යයන්, පද්ධති ඒකාබද්ධ කිරීම සහ සීමාවන් පිළිබඳ කරුණු තෝරාගෙන සකස් කර ඇත. අනුවර්තනය සඳහා භාවිත කළ ඉංග්‍රීසි ලිපියේ සංස්කරණය: [https://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=1377846485 Learning management system — ස්ථිර සබැඳිය]. මුල් ලිපියේ දායකයන්ගේ විස්තර එහි [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Learning_management_system&action=history සංස්කරණ ඉතිහාසයෙන්] ලබාගත හැකිය. ලිපියේ කරුණු සඳහා Watson සහ Watsonගේ ශාස්ත්‍රීය ලිපිය, Moodle නිල ලේඛන, 1EdTech නිල ලේඛන සහ ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධති පිළිබඳ පර්යේෂණයක් ආශ්‍රිත ලෙස ඇතුළත් කර ඇත. [[User:Sachith Dilshan Kaluwitharana|Sachith Dilshan Kaluwitharana]] ([[User talk:Sachith Dilshan Kaluwitharana|talk]]) 21:37, 11 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී) == ලිපියේ නාමය සහ පාරිභාෂික වචන == “Learning management system” සඳහා “ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිය” යන නාමය භාවිත කර ඇත. ජාත්‍යන්තරව භාවිත වන LMS යන කෙටි යෙදුම හැඳින්වීමේ දක්වා ඇත. විශ්වාසදායක සිංහල අධ්‍යාපනික හෝ තාක්ෂණික මූලාශ්‍රවල වෙනත් පදයක් භාවිත වේ නම්, එම මූලාශ්‍ර සමඟ මෙහි සාකච්ඡා කිරීමට ආරාධනා කරමි. [[User:Sachith Dilshan Kaluwitharana|Sachith Dilshan Kaluwitharana]] ([[User talk:Sachith Dilshan Kaluwitharana|talk]]) 21:37, 11 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී) == ලිපිය වැඩිදියුණු කිරීම == පහත අංශ විශ්වාසදායක මූලාශ්‍ර සමඟ තවදුරටත් පුළුල් කළ හැකිය: * ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිවල ඓතිහාසික වර්ධනය. * ආබාධ සහිත ඉගෙනුම්කරුවන් සඳහා ප්‍රවේශ්‍යතාව. * පෞද්ගලිකත්වය සහ ඉගෙනුම් දත්ත ආරක්ෂාව. * ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතනවල භාවිතය. නිශ්චිත මෘදුකාංගයක ප්‍රචාරණ තොරතුරු හෝ මූලාශ්‍ර රහිත ශ්‍රේණිගත කිරීම් වෙනුවට, විෂයට අදාළ මධ්‍යස්ථ හා සනාථ කළ හැකි කරුණු එක් කිරීම යෝග්‍ය වේ. [[User:Sachith Dilshan Kaluwitharana|Sachith Dilshan Kaluwitharana]] ([[User talk:Sachith Dilshan Kaluwitharana|talk]]) 21:37, 11 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී) 8xzkx10qymm9b22ck7z304tgfa00uc8 දුරස්ථ අධ්‍යාපනය 0 197169 801364 2026-10-11T22:10:43Z Sachith Dilshan Kaluwitharana 41675 ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ [[en:Distance education]] ලිපිය ඇසුරින් සිංහල ලිපිය සකස් කළෙමි; නිර්වචනය, ඉතිහාසය, ඉගෙනුම් ක්‍රම, සීමා සහ ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතය පිළිබඳ මූලාශ්‍ර එක් කළෙමි. මුල් දායකයන් සඳහා එම ලිපියේ ඉතිහාසය බලන්න. 801364 wikitext text/x-wiki '''දුරස්ථ අධ්‍යාපනය''' (ඉංග්‍රීසි: Distance education) යනු ගුරුවරයා සහ ඉගෙනුම්කරු එකම ස්ථානයක නොසිටින අතර, ඇතැම් අවස්ථාවල එකම වේලාවක ද සහභාගී නොවන ආකාරයෙන් ඉගැන්වීම හා ඉගෙනීම සංවිධානය කරන අධ්‍යාපන ක්‍රමයකි. මෙහිදී ඉගෙනුම් ද්‍රව්‍ය සැපයීම, මඟපෙන්වීම සහ සන්නිවේදනය සඳහා විවිධ මාධ්‍ය භාවිත කෙරේ. ඉගෙනුම්කරුවන්, ගුරුවරුන් සහ අධ්‍යාපන ආයතනය අතර ද්විමාර්ග සන්නිවේදනය එහි වැදගත් ලක්ෂණයකි.<ref name="COL-definition">Commonwealth of Learning. [https://pacificopencourses.col.org/modfl/learning-challenges/unit-two-understanding-odl/what-is-odl/ “What is ODL?”]. ''Mainstreaming Open Distance and Flexible Learning''. ප්‍රවේශය: 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> දුරස්ථ අධ්‍යාපනය සඳහා තැපැල් මඟින් බෙදාහරින මුද්‍රිත පාඩම්, ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය පටිගත කිරීම්, ගුවන්විදුලිය, රූපවාහිනිය සහ [[අන්තර්ජාලය]] භාවිත කළ හැකිය. මාර්ගගත ඉගෙනීම එහි එක් ආකාරයක් වන නමුත් සියලුම දුරස්ථ අධ්‍යාපන වැඩසටහන් අන්තර්ජාලය මත පදනම් නොවේ.<ref name="Mishra">Mishra, Sanjaya (2021 මැයි 11). [https://www.col.org/news/revisiting-the-definition-of-distance-education/ “Revisiting the definition of distance education”]. ''Commonwealth of Learning''. ප්‍රවේශය: 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> == මූලික ලක්ෂණ == දුරස්ථ අධ්‍යාපනයේදී ඉගෙනුම්කරුට ස්වාධීනව අධ්‍යයනය කිරීමේ අවස්ථාව ලැබුණ ද, එය හුදෙක් තනිවම පොත් කියවීම හෝ අධ්‍යාපනික වීඩියෝ නැරඹීම පමණක් නොවේ. අධ්‍යාපන ආයතනයක් විසින් සැලසුම් කරන ලද විෂයමාලාවක්, අපේක්ෂිත ඉගෙනුම් ප්‍රතිඵල, ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් සහ ශිෂ්‍ය සහාය එයට ඇතුළත් වේ.<ref name="COL-definition"/> මෙම ක්‍රමයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ අතර පහත කරුණු දැක්විය හැකිය: * ඉගැන්වීමේ හා ඉගෙනීමේ ක්‍රියාවලියේ සැලකිය යුතු කොටසක් ගුරුවරයා සහ ඉගෙනුම්කරු භෞතිකව වෙන්ව සිටියදී සිදුවීම. * ඉගෙනුම් ද්‍රව්‍ය සැලසුම් කිරීම හා සැපයීම සඳහා ආයතනික මැදිහත්වීමක් පැවතීම. * පාඩම් අන්තර්ගතය බෙදාහැරීමට සන්නිවේදන මාධ්‍ය භාවිත කිරීම. * ප්‍රශ්න විමසීම, ප්‍රතිචාර ලබාදීම සහ මඟපෙන්වීම සඳහා ද්විමාර්ග සන්නිවේදනයක් පැවතීම.<ref name="Mishra"/> == ඉතිහාසය == === ලිපි හුවමාරු අධ්‍යාපනය === දුරස්ථ අධ්‍යාපනයේ මුල් ආකාරයක් වූයේ තැපෑල මඟින් පාඩම් හා අභ්‍යාස හුවමාරු කරගත් ලිපි හුවමාරු අධ්‍යාපනයයි. මුද්‍රණ තාක්ෂණයේ සහ තැපැල් සේවාවල ව්‍යාප්තිය නිසා ඉගෙනුම්කරුවන්ගේ නිවෙස් වෙත අධ්‍යයන ද්‍රව්‍ය යැවීමට හැකි විය. ඉගෙනුම්කරුවන් සම්පූර්ණ කළ පැවරුම් ආපසු යැවූ අතර, ඒවා පිළිබඳ ගුරුවරුන්ගේ ප්‍රතිචාර ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලියේ කොටසක් විය.<ref name="COL-history">Commonwealth of Learning. [https://pacificopencourses.col.org/modfl/learning-challenges/unit-two-understanding-odl/the-history-of-distance-education/ “The history of distance education”]. ''Mainstreaming Open Distance and Flexible Learning''. ප්‍රවේශය: 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> විසිවන සියවසේදී මුද්‍රිත ද්‍රව්‍ය සමඟ ශ්‍රව්‍ය, දෘශ්‍ය සහ විදුලි සංදේශ තාක්ෂණ භාවිත කිරීම වර්ධනය විය. පසුව පරිගණක ජාල සහ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ අන්තර්ක්‍රියාකාරී ඉගෙනුම් ක්‍රම බිහි විය.<ref name="COL-history"/> <gallery widths="240" heights="180"> File:SomersetHousebyAnonpublAckermann&Co1836.jpg|1837 සිට 1870 දක්වා ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලය පිහිටා තිබූ සමර්සෙට් හවුස් ගොඩනැගිල්ල. File:Portrait_of_William_Rainey_Harper.jpg|බාහිර විශ්වවිද්‍යාල පාඨමාලා ව්‍යාප්ත කිරීමට සහාය දැක්වූ විලියම් රේනි හාපර්, 1905 දී. </gallery> === විවෘත විශ්වවිද්‍යාල === [[File:Walton_Hall_Pen&Ink.jpg|thumb|එක්සත් රාජධානියේ විවෘත විශ්වවිද්‍යාලයේ මූලස්ථානය ලෙස භාවිත කිරීමට 1970 දී ප්‍රතිසංස්කරණය කළ වෝල්ටන් හෝල් ගොඩනැගිල්ල. චිත්‍රය: හිලරි ෆ්‍රෙන්ච්.]] විවෘත විශ්වවිද්‍යාල දුරස්ථ උසස් අධ්‍යාපනය ව්‍යාප්ත කිරීමේදී වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. එක්සත් රාජධානියේ විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය 1969 දී පිහිටුවන ලද අතර එහි පළමු ශිෂ්‍ය කණ්ඩායම 1971 දී අධ්‍යයන කටයුතු ආරම්භ කළේය.<ref>The Open University. [https://about.open.ac.uk/policies-and-reports/facts-and-figures “Facts and figures”]. ප්‍රවේශය: 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> එහි මුල් ඉගැන්වීම් ක්‍රම අතර මුද්‍රිත අධ්‍යයන ද්‍රව්‍ය සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් ඇතුළත් විය. විවෘත විශ්වවිද්‍යාලයේ ''Open Forum'' නම් පළමු නිල රූපවාහිනී වැඩසටහන 1971 ජනවාරි 3 දින BBC2 නාලිකාව ඔස්සේ විකාශනය විය.<ref>The Open University. [https://www.open.ac.uk/library/digital-archive/exhibition/53/theme/2/page/4 “The OU Story: The first 10 years 1969–1979”]. ''Open University Digital Archive''. ප්‍රවේශය: 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> == ඉගෙනුම් ආකාර == === සමකාලීන ඉගෙනීම === '''සමකාලීන ඉගෙනීම''' (synchronous learning) යනු ගුරුවරයා සහ ඉගෙනුම්කරුවන් එකම වේලාවක ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකමකට සහභාගී වීමයි. දුරස්ථ අධ්‍යාපනයේදී මෙය සජීවී වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණ, ශ්‍රව්‍ය සම්මන්ත්‍රණ හෝ තත්කාලීන මාර්ගගත සංවාද මඟින් සිදු කළ හැකිය. එමඟින් වහාම ප්‍රශ්න විමසීමට සහ ප්‍රතිචාර ලබාගැනීමට අවස්ථාව ලැබේ.<ref name="COL-activities">Commonwealth of Learning. [https://openbooks.col.org/blendedlearning/chapter_chapter-7-synchronous-and-asynchronous-activities.html “Chapter 7: Synchronous and Asynchronous Activities”]. ''Guide to Blended Learning''. ප්‍රවේශය: 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> === අසමකාලීන ඉගෙනීම === '''අසමකාලීන ඉගෙනීම''' (asynchronous learning) යනු සහභාගීවන්නන් එකම වේලාවක සම්බන්ධ වීම අවශ්‍ය නොවන ඉගෙනුම් ක්‍රමයකි. ඉගෙනුම්කරුවන්ට තමන්ට පහසු වේලාවක අධ්‍යයන ද්‍රව්‍ය පරිශීලනය කිරීමට සහ සාකච්ඡා මණ්ඩප හෝ විද්‍යුත් තැපෑල මඟින් අදහස් හුවමාරු කරගැනීමට හැකිය. එහෙත් පැවරුම් සහ සාකච්ඡා සඳහා නියමිත අවසන් දින පැවතිය හැකිය.<ref name="COL-activities"/> === මිශ්‍ර ඉගෙනීම === '''මිශ්‍ර ඉගෙනීම''' (blended learning) යනු මුහුණට මුහුණ ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් සහ මාර්ගගත ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම් සැලසුම් සහගතව ඒකාබද්ධ කිරීමයි. එබැවින් දුරස්ථ ක්‍රම භාවිත කරන පාඨමාලාවක ද ඇතැම් අවස්ථාවල භෞතිකව සහභාගී විය යුතු සැසි ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="Mishra"/> == භාවිත වන මාධ්‍ය හා තාක්ෂණ == දුරස්ථ අධ්‍යාපනයේදී භාවිත වන මාධ්‍ය අතර මුද්‍රිත ස්වයං අධ්‍යයන ද්‍රව්‍ය, ගුවන්විදුලි හා රූපවාහිනී පාඩම්, ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය පටිගත කිරීම් සහ අන්තර්ජාලය මත පදනම් වූ පාඨමාලා ඇතුළත් වේ. පාඨමාලාවකදී මෙම මාධ්‍ය කිහිපයක් ඒකාබද්ධව භාවිත කළ හැකිය.<ref name="Mishra"/> <gallery widths="260" heights="180"> File:High_School_on_TV_in_Little_Rock,_Arkansas.tif|ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ආකන්සා ප්‍රාන්තයේ ලිට්ල් රොක්හි පාසල් වසා තිබූ සමයක, රූපවාහිනිය ඔස්සේ පාසල් පාඩම් නරඹන සිසුවියක්. File:Digital_carrel_classroom.webp|පරිගණක භාවිතයෙන් අධ්‍යාපනය සඳහා වෙන් කළ අධ්‍යයන කුටි සහිත පන්ති කාමරයක ත්‍රිමාණ සැලසුමක්. </gallery> [[ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිය|ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධති]] මඟින් අධ්‍යයන ද්‍රව්‍ය ලබාගැනීම, ප්‍රශ්න ඉදිරිපත් කිරීම, සාකච්ඡාවලට සහභාගී වීම සහ පැවරුම් භාරදීම සඳහා පොදු මාර්ගගත අවකාශයක් සැපයිය හැකිය.<ref name="COL-activities"/> == අවස්ථා සහ සීමා == දුරස්ථ අධ්‍යාපනය මඟින් අධ්‍යාපන ආයතනයකට නිතිපතා පැමිණීමට නොහැකි පුද්ගලයන්ට ඉගෙනුම් අවස්ථා සැලසිය හැකිය. රැකියා හෝ ගෘහස්ථ වගකීම් සමඟ අධ්‍යාපනය කරගෙන යන පුද්ගලයන් සඳහා ස්ථානය හා වේලාව සම්බන්ධ නම්‍යශීලීභාවය වැදගත් වේ.<ref name="OUSL">The Open University of Sri Lanka. [https://ou.ac.lk/about/ “About”]. ප්‍රවේශය: 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> කෙසේ වෙතත්, සෑම දුරස්ථ පාඨමාලාවක්ම එකම මට්ටමේ නම්‍යශීලීභාවයක් ලබා නොදේ. ඇතැම් වැඩසටහන්වල පොදු විභාග දින, නියමිත අධ්‍යයන වේගයක් හෝ අනිවාර්ය සහභාගීත්ව සැසි පවතී. අධ්‍යයන කාලය කළමනාකරණය කිරීම, ප්‍රමාණවත් ඉගෙනුම් ද්‍රව්‍ය ලබාගැනීම සහ ආයතනය සමඟ සන්නිවේදනය පවත්වාගැනීම ද අභියෝග විය හැකිය.<ref name="COL-history"/> මාර්ගගත ක්‍රමවලදී අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාව සහ තාක්ෂණික පහසුකම් සීමා වීම බාධාවක් විය හැකිය. අසමකාලීන ඉගෙනීමේදී හුදකලා බවක් දැනීම සහ වැඩි ස්වයං කළමනාකරණයක් අවශ්‍ය වීම ද සලකා බැලිය යුතු කරුණු වේ.<ref name="COL-activities"/> == විවෘත අධ්‍යාපනය සමඟ සම්බන්ධතාව == '''විවෘත අධ්‍යාපනය''' සහ දුරස්ථ අධ්‍යාපනය එකම සංකල්පයක් නොවේ. දුරස්ථ අධ්‍යාපනය ඉගැන්වීම හා ඉගෙනීම සිදු කරන ආකාරයට සම්බන්ධ වන අතර, විවෘත අධ්‍යාපනය අධ්‍යාපනයට ප්‍රවේශ වීමේ බාධා අවම කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. මෙම ප්‍රවේශ දෙක ඒකාබද්ධව භාවිත කිරීම '''විවෘත හා දුරස්ථ ඉගෙනීම''' (Open and Distance Learning; ODL) ලෙස හැඳින්වේ. සියලුම දුරස්ථ අධ්‍යාපන වැඩසටහන් විවෘත ප්‍රවේශයක් ලබාදෙන්නේ නැත.<ref name="COL-history"/> == කොවිඩ්-19 වසංගතය == [[කොවිඩ්-19 වසංගතය]] හේතුවෙන් පාසල් වසා දැමීමත් සමඟ බොහෝ රටවල් මාර්ගගත පාඩම්, රූපවාහිනී හා ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් සහ නිවෙස් වෙත ලබාදුන් අධ්‍යයන ද්‍රව්‍ය භාවිත කළේය. එහෙත් මෙම පහසුකම් සියලුම දරුවන්ට සමානව ලබාගත නොහැකි විය.<ref name="UNICEF">UNICEF (2020 අගෝස්තු 27). [https://www.unicef.org/press-releases/covid-19-least-third-worlds-schoolchildren-unable-access-remote-learning-during “COVID-19: At least a third of the world’s schoolchildren unable to access remote learning during school closures, new report says”]. ප්‍රවේශය: 2026 ඔක්තෝබර් 12.</ref> <gallery widths="230" heights="180"> File:Урок_математики_во_время_пандемии_COVID-19_(cropped_squared).png|කොවිඩ්-19 වසංගත සමයේ රුසියාවේ වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණයක් ඔස්සේ පැවැත්වෙන ගණිත පාඩමක්. File:A_chemistry_distance_lesson_during_the_COVID-19_pandemic_in_Italy_(cropped_squared).jpg|කොවිඩ්-19 වසංගත සමයේ ඉතාලියේ දුරස්ථව පැවැත්වෙන රසායන විද්‍යා පාඩමක්. File:8938Filipino_homeschooling_students_01.jpg|2020 කොවිඩ්-19 වසංගත සමයේ පිලිපීනයේ බුලකන් පළාතේ සැන් මිගෙල්හි මුද්‍රිත හා ඩිජිටල් ස්වයං අධ්‍යයන ද්‍රව්‍ය භාවිත කරන සිසුන්. </gallery> 2020 දී ප්‍රකාශිත යුනිසෙෆ් ඇස්තමේන්තුවකට අනුව, පාසල් වසා තිබූ කාලයේ ලොව පාසල් දරුවන්ගෙන් අවම වශයෙන් මිලියන 463කට දුරස්ථ ඉගෙනුම් පහසුකම් වෙත ප්‍රවේශ විය නොහැකි විය.<ref name="UNICEF"/> අර්බුදයකට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඉගැන්වීම තාවකාලිකව වෙනත් මාධ්‍යයකට මාරු කිරීම, ආරම්භයේ සිටම සැලසුම් කරන ලද දුරස්ථ අධ්‍යාපන වැඩසටහනකින් වෙන්කර හඳුනාගනු ලැබේ. එවැනි තාවකාලික මාරුවීම් සඳහා ''හදිසි දුරස්ථ ඉගැන්වීම'' (emergency remote teaching) යන පදය භාවිත වේ.<ref name="Mishra"/> == ශ්‍රී ලංකාවේ දුරස්ථ අධ්‍යාපනය == [[ශ්‍රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය]] 1980 දී පිහිටුවන ලද අතර විවෘත හා දුරස්ථ ඉගෙනුම් ක්‍රමය ඔස්සේ උසස් අධ්‍යාපන වැඩසටහන් පවත්වයි. එහි ඉගැන්වීම සඳහා මුද්‍රිත හා ඩිජිටල් අධ්‍යයන ද්‍රව්‍ය, මාර්ගගත ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධති සහ ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය සන්නිවේදන ක්‍රම භාවිත කෙරේ. ප්‍රාදේශීය හා අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථාන ජාලයක් ද එහි අධ්‍යාපන කටයුතුවලට සහාය සපයයි.<ref name="OUSL"/> == මේවාත් බලන්න == * [[අධ්‍යාපන තාක්ෂණය]] * [[විද්‍යුත් ඉගෙනීම]] * [[ඉගෙනුම් කළමනාකරණ පද්ධතිය]] * [[ශ්‍රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය]] == ආශ්‍රිත මූලාශ්‍ර == <references/> == බාහිර සබැඳි == * [https://www.col.org/ Commonwealth of Learning] * [https://ou.ac.lk/ ශ්‍රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Distance_education දුරස්ථ අධ්‍යාපනය පිළිබඳ Wikimedia Commons මාධ්‍ය එකතුව] [[ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපනය]] 5yenn63t6nzi9s4xrf2xqq3598eedqe සාකච්ඡාව:දුරස්ථ අධ්‍යාපනය 1 197170 801365 2026-10-11T22:11:37Z Sachith Dilshan Kaluwitharana 41675 සාකච්ඡාව:දුරස්ථ අධ්‍යාපනය 801365 wikitext text/x-wiki == ලිපියේ පදනම සහ විෂය පථය == මෙම ලිපිය ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාවේ [[en:Distance education]] ලිපියේ ප්‍රධාන කරුණු ඇසුරින් සිංහලෙන් සකස් කර ඇත. මෙය එම ලිපියේ සම්පූර්ණ වචනානුසාරී පරිවර්තනයක් නොවේ. මුල් දායකයන් පිළිබඳ තොරතුරු [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Distance_education&action=history ඉංග්‍රීසි ලිපියේ සංස්කරණ ඉතිහාසයෙන්] ලබාගත හැකිය. ලිපිය සඳහා Commonwealth of Learning, UNICEF, එක්සත් රාජධානියේ විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය සහ ශ්‍රී ලංකා විවෘත විශ්වවිද්‍යාලය පළ කළ මූලාශ්‍ර ද භාවිත කර ඇත. මෙහි විෂය පථය අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ඉගෙනීමට පමණක් සීමා නොවේ. ලිපි හුවමාරු අධ්‍යාපනය, මුද්‍රිත අධ්‍යයන ද්‍රව්‍ය, විකාශන මාධ්‍ය සහ මාර්ගගත ඉගෙනුම් ක්‍රම ද එයට අයත් වේ. == පාරිභාෂික පද == ලිපියේ පහත පද භාවිත කර ඇත: * Distance education — දුරස්ථ අධ්‍යාපනය * Synchronous learning — සමකාලීන ඉගෙනීම * Asynchronous learning — අසමකාලීන ඉගෙනීම * Blended learning — මිශ්‍ර ඉගෙනීම * Open and Distance Learning — විවෘත හා දුරස්ථ ඉගෙනීම * Emergency remote teaching — හදිසි දුරස්ථ ඉගැන්වීම මෙම පද සඳහා පිළිගත් සිංහල අධ්‍යාපනික මූලාශ්‍රවල වෙනත් යෙදුම් තිබේ නම්, අදාළ මූලාශ්‍ර සමඟ යෝජනා ඉදිරිපත් කළ හැකිය. == ඉදිරි වැඩිදියුණු කිරීම් == ලිපිය තවදුරටත් දියුණු කිරීම සඳහා පහත කරුණු පිළිබඳ මූලාශ්‍ර සහිත තොරතුරු එක් කළ හැකිය: * ලිපි හුවමාරු අධ්‍යාපනයේ සහ දුරස්ථ විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයේ ඉතිහාසය. * ඉගෙනුම් ප්‍රතිඵල, ඇගයීම් සහ ශිෂ්‍ය සහාය පිළිබඳ පර්යේෂණ. * ආබාධ සහිත ඉගෙනුම්කරුවන් සඳහා ප්‍රවේශ පහසුකම්. * ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් හා උසස් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රවල දුරස්ථ අධ්‍යාපන භාවිතය. විශේෂිත පාඨමාලා හෝ ආයතන ප්‍රවර්ධනය කිරීමෙන් වැළකී, විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර මත පදනම් වූ මධ්‍යස්ථ විස්තර පවත්වාගැනීම සුදුසුය. [[User:Sachith Dilshan Kaluwitharana|Sachith Dilshan Kaluwitharana]] ([[User talk:Sachith Dilshan Kaluwitharana|talk]]) 22:11, 11 ඔක්තෝබර් 2026 (යූටීසී) 2y1nerm24h1xiiaxrbnxpkewym8swl9 නටේසන් රවීන්ද්‍රන් 0 197171 801367 2026-10-12T04:43:19Z Sathiamanai 81252 Created by translating the page "[[:ta:Special:Redirect/revision/4662696|ந. இரவீந்திரன்]]" 801367 wikitext text/x-wiki ''නඩේසන් රවීන්ද්‍රන් (ඉංග්‍රීසි: Nadesan Raveendran; උපත: 20 අප්‍රේල් 1955), ප්‍රචලිතව එන්. රවීන්ද්‍රන් (හෝ න. රවීන්ද්‍රන්) ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ඊළාම් දෙමළ සාහිත්‍ය හා දේශපාලන පර්යේෂකයෙකි. භාරතීගේ බහුවිධ දැක්ම පිළිබඳ පර්යේෂණ ලිපි මාලාවක් හරහා විද්වතෙකු ලෙස ප්‍රකට වූ මොහු, දෙමළ ලෝකයට විවිධ පර්යේෂණ කෘති දායක කර ඇත. 'භාරතීගේ මෙයිඥානම්' (பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம்) ඔහුගේ ප්‍රථම පර්යේෂණ කෘතියයි.'' <ref name="பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம்">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம் |url=http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%AA%E0%AE%BE%E0%AE%B0%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D_%E0%AE%AE%E0%AF%86%E0%AE%AF%E0%AF%8D%E0%AE%9E%E0%AF%8D%E0%AE%9E%E0%AE%BE%E0%AE%A9%E0%AE%AE%E0%AF%8D}}</ref> <ref name="Caste and its struggles in Sri Lanka">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Caste and its struggles in Sri Lanka |url=http://www.noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%87%E0%AE%B2%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%88%E0%AE%AF%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AF%8D_%E0%AE%9A%E0%AE%BE%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%8D_%E0%AE%85%E0%AE%A4%E0%AE%B1%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%86%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B0%E0%AE%BE%E0%AE%A9_%E0%AE%AA%E0%AF%8B%E0%AE%B0%E0%AE%BE%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%8D}}</ref> == ජීවිත සාරාංශය == නඩේසන් 1955 දී පණ්ඩත්තරිප්පු හි කාලෙයඩි ගම්මානයේ නඩේසන් සහ සිවයෝගම් යුවළගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහු ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය පන්නාගම් උතුරු ඒ.එම්.ටී. කලවන් පාසලෙන්ද, ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සුළිපුරම් වික්ටෝරියා විද්‍යාලයෙන්ද ලබා ගත්තේය. අනතුරුව චුන්නාකම් ස්කන්ධවරෝදය විද්‍යාලයෙන් උසස් අධ්‍යාපනය හදාරා ගුරු සේවයට එක්විය. කඳුකර ප්‍රදේශයේ සහ පසුව සුළිපුරම් ආරුමුග විද්‍යාලයේ පුහුණු විද්‍යා ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් බාහිර උපාධියක් ලෙස ශාස්ත්‍රවේදී (BA) උපාධිය ලබාගත් ඔහු, පසුව ශාස්ත්‍රපති (MA) උපාධිය සම්පූර්ණ කළ අතර කොට්ටගල, වවුනියාව සහ දර්ගා නගරය (Dharga Town) යන ජාතික අධ්‍යාපන විද්‍යාපීඨවල කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. පසුව ඉන්දියාවේ චෙන්නායි විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ආචාර්ය (Ph.D.) උපාධිය ලබා ගත්තේය. වයස අවුරුදු හැටේදී රාජ්‍ය සේවයෙන් විශ්‍රාම ගත් ඔහු, 2023 වසරේ සිට කේ. ඒ. එස් සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය]] මඟින් පළකරනු ලබන 'සිරුපොරි' (சிறுபொறி) ත්‍රෛමාසික ශිෂ්‍ය සඟරාවේ ප්‍රධාන කර්තෘ ලෙස කටයුතු කරයි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=பகுப்பு:சிறுபொறி |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/பகுப்பு:சிறுபொறி |access-date=2026-07-23 |website=நூலகம் மின்னூலகம்}}</ref> == කලාත්මක හා සාහිත්‍යමය ප්‍රකාශන == 1968 දී කාලෙයඩි මුරුගන් ක්‍රීඩා සමාජය පිහිටුවීමට එක්වූ ඔහු, ග්‍රාමීය මට්ටමින් විද්‍යා ප්‍රදර්ශනයක් සංවිධානය කරමින් සිය කුසලතාව ප්‍රකට කළේය. පසුව 1972 දී දේවගෝපාල ක්‍රිෂ්ණා නාට්‍ය සමාජය හා සම්බන්ධ කාලෙයඩි පුනරුද සමාජය (කාලෙයඩි මරුමලර්ච්චි මන්ඩ්‍රම්) ආරම්භ කිරීමේ හවුල්කරුවෙකු වූ ඔහු, 'නට්පු' (මිතුදම), 'අලය්යුම් නෙඤ්ජම්' සහ 'වාල්වින් වළි' වැනි නාට්‍යවල රඟපෑවේය. තවද ඒ. චන්ද්‍රහාසන් විසින් රචිත 'නාලෙය උලගම්' (හෙට ලෝකය) නාට්‍යය ළමා නාට්‍යයක් ලෙස අධ්‍යක්ෂණය කළේය. එම සංගමයේ කලා හා සාහිත්‍ය වෘත්තමය හමුවලදී කෙටිකතා ලියා ඉදිරිපත් කළ ඔහු, සංගම් රැස්වීම් සහ උත්සවවලදී ගැඹුරු අදහස් සහිත ප්‍රබල දේශන හා සංවාද පවත්වමින් අවධානය දිනාගත්තේය. 'කාලෙයික් කදිර්' අත්පිටපත් සඟරාවටද ලිපි ලිවීය. ජාතික කලා හා සාහිත්‍ය මණ්ඩලයට (දේසීය කලෙයි ඉලක්කියප් පේරවෙයි) එක්වූ ඔහු, කලක් 'තායගම්' සඟරාවේ සම-කර්තෘවරයෙකු ලෙස සේවය කරමින් එය රටපුරා බෙදාහැර ප්‍රචලිත කිරීමට පුරෝගාමී විය. 1982 දී ජාතික කලා හා සාහිත්‍ය මණ්ඩලය විසින් සංවිධානය කරන ලද භාරතී ශතසංවත්සර පර්යේෂණ සම්මන්ත්‍රණයේදී පර්යේෂණ පත්‍රිකාවක් ඉදිරිපත් කළේය.[1] ඒ ඔස්සේ මහාචාර්ය කේ. කෛලාසපතිගේ මඟපෙන්වීම යටතේ සිය මාක්ස්වාදී පර්යේෂණ දෘෂ්ටිය පුළුල් කරගත් ඔහු, 1986 දී චෙන්නායි හිදී 'භාරතීගේ මෙයිඥානම්' (பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம்) නම් කෘතිය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. මෙම කෘතිය පිළිබඳ විචාරක සම්මන්ත්‍රණ කිහිපයක්ම චෙන්නායි නුවරදී පැවැත්විණි. == දේශපාලන හා සමාජීය ලේඛන == ''ශ්‍රී ලංකාවේ කුලවාදය සහ එයට එරෙහි අරගලයන්'' යනු ඔහු විසින් රාවණා යන අන්වර්ථ නාමයෙන් මස්සානු ( [[එස්.කේ. සෙන්තිවේල්|සී. කා. සෙන්තිවේල්]] ) සමඟ රචනා කරන ලද පොතකි. මෙම පොතේ පළමු සංස්කරණය 1989 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර දෙවන සංස්කරණය 2007 දී චෙන්නායි හි සවුත් විෂන් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. <ref name="Caste and its struggles in Sri Lanka" /> ඔහු [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්|කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] සහ වල්ලිඅම්මයි සුබ්‍රමනියම්ගේ දියණිය වන සත්‍යමලර් සමඟ විවාහ විය. 1986 නොවැම්බර් මාසයේදී සත්‍යමනෙයි හිදී ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද ලියාපදිංචි විවාහයක් ලෙස මෙම විවාහය සිදු වූ අතර, එහි ප්‍රධානත්වය දැරුවේ යාපනය විශ්ව විද්‍යාලයේ ලේඛකාධිකාරී කවියෙකු වන ඊ. මුරුගයන් විසිනි. <ref>{{උපන්‍යාස පොත |url=https://noolaham.net/project/1139/113811/113811.pdf |title=வள்ளியம்மை சுப்பிரமணியம் நினைவுக் குறிப்புகள் |page=187 |language=ta}}</ref> == ප්‍රකාශිත පොත් == * ''භාරතීයින් මෙයිඥානම් (பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம் - භාරතීගේ පාරභෞතික දැක්ම) – 1986, 1992'' ''ඒන්? (ஏன்? - ඇයි?) (කෙටිකතා සංග්‍රහය) – 1991'' ''පින්නූතනත්වමුම් අළගියලුම් (பின்நவீனத்துவமும் அழகியலும் - පශ්චාත් නූතනවාදය සහ සෞන්දර්යය) – 1997, 2002'' ''කලාසාරම්, එදිර්කලාසාරම්, පුදිය කලාසාරම් (கலாசாரம், எதிர்கலாசாரம், புதிய கலாசாரம் - සංස්කෘතිය, ප්‍රති-සංස්කෘතිය, නව සංස්කෘතිය) – 1998'' ''*ඉන්දුත්තුorigin, இந்துத்துவமும் இந்து விடுதலை நெறியும் - හින්දුත්වය සහ හින්දු විමුක්ති මාර්ගය) – 2001'' ''ඉන්දුத்துவක් කාලච් සූළලින් මරුවාසිප්පිල් භාරතීයින් මෙයිඥානම් (இந்துத்துவக் காலச் சூழலின் மறுவாசிப்பில் பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம் - හින්දුත්ව වටපිටාවක නැවත කියවීම තුළ භාරතීගේ පාරභෞතික දැක්ම) – 2003'' ''සාදියමුම් සමූග මාට්ට්‍රමුම් (சாதியமும் சமூக மாற்றமும் - කුලය සහ සමාජ වෙනස) – 2003, 2017'' ''ඉන්දුத்துவம், ඉන්දු සමයම්, සමූග මාට්ට්‍රංගල් (இந்துத்துவம் இந்து சமயம் சமூக மாற்றங்கள் - හින්දුත්වය, හින්දු ආගම සහ සමාජ පරිවර්තනය) – 2003'' ''මදමුම් මාක්සියමුම් (மதமும் மார்க்சியமும் - ආගම සහ මාක්ස්වාදය) – 2006'' ''තිරුක්කුරලින් කල්විච් චින්දනෛ (திருக்குறளின் கல்விச் சிந்தனை - තිරුක්කුරල් හි අධ්‍යාපනික චින්තනය) – 2009'' ''මුට්පෝක්කු ඉලක්කිය එළිච්චි (முற்போக்கு இலக்கிய எழுச்சி - ප්‍රගතිශීලී සාහිත්‍ය පිබිදීම) – 2011'' ''මුට්පෝක්කු ඉලක්කියත්තුක්කු කෛලාසපදියින් පංගලිප්පු (முற்போக்கு இலக்கியத்துக்கு கைலாசபதியின் பங்களிப்பு - ප්‍රගතිශීලී සාහිත්‍යයට කෛලාසපතිගේ දායකත්වය) – 2012'' ''සාදි, දේශම්, පණ්පාඩු (சாதி தேசம் பண்பாடு - කුලය, ජාතිය සහ සංස්කෘතිය) – 2014'' ''ඉරට්ටෛත් දේශියමුම් පණ්පාට්ටුප් පුරට්සියුම් (இரட்டைத் தேசியமும் பண்பாட்டுப் புரட்சியும் - ද්විත්ව ජාතිකවාදය සහ සංස්කෘතික විප්ලවය) – 2014'' ''සාදිච් සමූග වරලාට්ට්‍රිල් වර්ක්කප් පෝරාට්ටම් (சாதிச் சமூக வரலாற்றில் வர்க்கப் போராட்டம் - කුල සමාජ ඉතිහාසයේ පන්ති අරගලය) – 2016'' ''උළෛප්පු, මොළි, කල්වි (உழைப்பு மொழி கல்வி - ශ්‍රමය, භාෂාව සහ අධ්‍යාපනය) – 2017'' ''ඉලංගෛත් තිණෛ අරසියලිල් වර්ක්කප් පෝරාට්ටම් (இலங்கைத் திணை அரசியலில் வர்க்கப் போராட்டம் - ශ්‍රී ලාංකේය ප්‍රාදේශීය/භෞමික දේශපාලනයේ පන්ති අරගලය) – 2019'' ''ඒකාදිපත්තියම්, සුයනිර්ණය උරිමෛ, මක්කල් ඉලක්කියම් (ஏகாதிபத்தியம் சுயநிර්ணய உரிமை மக்கள் இலக்கியம் - අධිරාජ්‍යවාදය, ස්වයං-තීරණ අයිතිය සහ ජනතා සාහිත්‍යය) – 2024'' == ලැබුණු සම්මාන == තමිල්නාඩු ප්‍රගතිශීලී ලේඛකයින්ගේ සහ කලාකරුවන්ගේ සංගමයේ සභාපති. චින්නපභාරතී පදනමේ සම්මානය 2017. <ref>{{Cite news|url=https://theekkathir.in/|title=தீக்கதிர்|date=18 December 2017|work=epaper [[தீக்கதிர்]]}}</ref> == උපුටා දැක්වීම් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1956 උපත්]] nz1u8co79fqoql73bmk61fn67kqyzc1 801368 801367 2026-10-12T04:48:57Z Sathiamanai 81252 /* ජීවිත සාරාංශය */ Linked 801368 wikitext text/x-wiki ''නඩේසන් රවීන්ද්‍රන් (ඉංග්‍රීසි: Nadesan Raveendran; උපත: 20 අප්‍රේල් 1955), ප්‍රචලිතව එන්. රවීන්ද්‍රන් (හෝ න. රවීන්ද්‍රන්) ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ඊළාම් දෙමළ සාහිත්‍ය හා දේශපාලන පර්යේෂකයෙකි. භාරතීගේ බහුවිධ දැක්ම පිළිබඳ පර්යේෂණ ලිපි මාලාවක් හරහා විද්වතෙකු ලෙස ප්‍රකට වූ මොහු, දෙමළ ලෝකයට විවිධ පර්යේෂණ කෘති දායක කර ඇත. 'භාරතීගේ මෙයිඥානම්' (பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம்) ඔහුගේ ප්‍රථම පර්යේෂණ කෘතියයි.'' <ref name="பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம்">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம் |url=http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%AA%E0%AE%BE%E0%AE%B0%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D_%E0%AE%AE%E0%AF%86%E0%AE%AF%E0%AF%8D%E0%AE%9E%E0%AF%8D%E0%AE%9E%E0%AE%BE%E0%AE%A9%E0%AE%AE%E0%AF%8D}}</ref> <ref name="Caste and its struggles in Sri Lanka">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Caste and its struggles in Sri Lanka |url=http://www.noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%87%E0%AE%B2%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%88%E0%AE%AF%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AF%8D_%E0%AE%9A%E0%AE%BE%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%8D_%E0%AE%85%E0%AE%A4%E0%AE%B1%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%86%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B0%E0%AE%BE%E0%AE%A9_%E0%AE%AA%E0%AF%8B%E0%AE%B0%E0%AE%BE%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%8D}}</ref> == ජීවිත සාරාංශය == නඩේසන් 1955 දී පණ්ඩත්තරිප්පු හි කාලෙයඩි ගම්මානයේ නඩේසන් සහ සිවයෝගම් යුවළගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහු ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය පන්නාගම් උතුරු ඒ.එම්.ටී. කලවන් පාසලෙන්ද, ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සුළිපුරම් වික්ටෝරියා විද්‍යාලයෙන්ද ලබා ගත්තේය. අනතුරුව චුන්නාකම් ස්කන්ධවරෝදය විද්‍යාලයෙන් උසස් අධ්‍යාපනය හදාරා ගුරු සේවයට එක්විය. කඳුකර ප්‍රදේශයේ සහ පසුව සුළිපුරම් ආරුමුග විද්‍යාලයේ පුහුණු විද්‍යා ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] බාහිර උපාධියක් ලෙස ශාස්ත්‍රවේදී (BA) උපාධිය ලබාගත් ඔහු, පසුව ශාස්ත්‍රපති (MA) උපාධිය සම්පූර්ණ කළ අතර කොට්ටගල, වවුනියාව සහ දර්ගා නගරය (Dharga Town) යන ජාතික අධ්‍යාපන විද්‍යාපීඨවල කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. පසුව ඉන්දියාවේ [[මැඩ්‍රාස් විශ්වවිද්‍යාලය|චෙන්නායි විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] ආචාර්ය (Ph.D.) උපාධිය ලබා ගත්තේය. වයස අවුරුදු හැටේදී රාජ්‍ය සේවයෙන් විශ්‍රාම ගත් ඔහු, 2023 වසරේ සිට [[කේ.ඒ. එස් සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය]] මඟින් පළකරනු ලබන 'සිරුපොරි' (சிறுபொறி) ත්‍රෛමාසික ශිෂ්‍ය සඟරාවේ ප්‍රධාන කර්තෘ ලෙස කටයුතු කරයි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=பகுப்பு:சிறுபொறி |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/பகுப்பு:சிறுபொறி |access-date=2026-07-23 |website=நூலகம் மின்னூலகம்}}</ref> == කලාත්මක හා සාහිත්‍යමය ප්‍රකාශන == 1968 දී කාලෙයඩි මුරුගන් ක්‍රීඩා සමාජය පිහිටුවීමට එක්වූ ඔහු, ග්‍රාමීය මට්ටමින් විද්‍යා ප්‍රදර්ශනයක් සංවිධානය කරමින් සිය කුසලතාව ප්‍රකට කළේය. පසුව 1972 දී දේවගෝපාල ක්‍රිෂ්ණා නාට්‍ය සමාජය හා සම්බන්ධ කාලෙයඩි පුනරුද සමාජය (කාලෙයඩි මරුමලර්ච්චි මන්ඩ්‍රම්) ආරම්භ කිරීමේ හවුල්කරුවෙකු වූ ඔහු, 'නට්පු' (මිතුදම), 'අලය්යුම් නෙඤ්ජම්' සහ 'වාල්වින් වළි' වැනි නාට්‍යවල රඟපෑවේය. තවද ඒ. චන්ද්‍රහාසන් විසින් රචිත 'නාලෙය උලගම්' (හෙට ලෝකය) නාට්‍යය ළමා නාට්‍යයක් ලෙස අධ්‍යක්ෂණය කළේය. එම සංගමයේ කලා හා සාහිත්‍ය වෘත්තමය හමුවලදී කෙටිකතා ලියා ඉදිරිපත් කළ ඔහු, සංගම් රැස්වීම් සහ උත්සවවලදී ගැඹුරු අදහස් සහිත ප්‍රබල දේශන හා සංවාද පවත්වමින් අවධානය දිනාගත්තේය. 'කාලෙයික් කදිර්' අත්පිටපත් සඟරාවටද ලිපි ලිවීය. ජාතික කලා හා සාහිත්‍ය මණ්ඩලයට (දේසීය කලෙයි ඉලක්කියප් පේරවෙයි) එක්වූ ඔහු, කලක් 'තායගම්' සඟරාවේ සම-කර්තෘවරයෙකු ලෙස සේවය කරමින් එය රටපුරා බෙදාහැර ප්‍රචලිත කිරීමට පුරෝගාමී විය. 1982 දී ජාතික කලා හා සාහිත්‍ය මණ්ඩලය විසින් සංවිධානය කරන ලද භාරතී ශතසංවත්සර පර්යේෂණ සම්මන්ත්‍රණයේදී පර්යේෂණ පත්‍රිකාවක් ඉදිරිපත් කළේය.[1] ඒ ඔස්සේ මහාචාර්ය කේ. කෛලාසපතිගේ මඟපෙන්වීම යටතේ සිය මාක්ස්වාදී පර්යේෂණ දෘෂ්ටිය පුළුල් කරගත් ඔහු, 1986 දී චෙන්නායි හිදී 'භාරතීගේ මෙයිඥානම්' (பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம்) නම් කෘතිය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. මෙම කෘතිය පිළිබඳ විචාරක සම්මන්ත්‍රණ කිහිපයක්ම චෙන්නායි නුවරදී පැවැත්විණි. == දේශපාලන හා සමාජීය ලේඛන == ''ශ්‍රී ලංකාවේ කුලවාදය සහ එයට එරෙහි අරගලයන්'' යනු ඔහු විසින් රාවණා යන අන්වර්ථ නාමයෙන් මස්සානු ( [[එස්.කේ. සෙන්තිවේල්|සී. කා. සෙන්තිවේල්]] ) සමඟ රචනා කරන ලද පොතකි. මෙම පොතේ පළමු සංස්කරණය 1989 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර දෙවන සංස්කරණය 2007 දී චෙන්නායි හි සවුත් විෂන් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. <ref name="Caste and its struggles in Sri Lanka" /> ඔහු [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්|කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] සහ වල්ලිඅම්මයි සුබ්‍රමනියම්ගේ දියණිය වන සත්‍යමලර් සමඟ විවාහ විය. 1986 නොවැම්බර් මාසයේදී සත්‍යමනෙයි හිදී ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද ලියාපදිංචි විවාහයක් ලෙස මෙම විවාහය සිදු වූ අතර, එහි ප්‍රධානත්වය දැරුවේ යාපනය විශ්ව විද්‍යාලයේ ලේඛකාධිකාරී කවියෙකු වන ඊ. මුරුගයන් විසිනි. <ref>{{උපන්‍යාස පොත |url=https://noolaham.net/project/1139/113811/113811.pdf |title=வள்ளியம்மை சுப்பிரமணியம் நினைவுக் குறிப்புகள் |page=187 |language=ta}}</ref> == ප්‍රකාශිත පොත් == * ''භාරතීයින් මෙයිඥානම් (பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம் - භාරතීගේ පාරභෞතික දැක්ම) – 1986, 1992'' ''ඒන්? (ஏன்? - ඇයි?) (කෙටිකතා සංග්‍රහය) – 1991'' ''පින්නූතනත්වමුම් අළගියලුම් (பின்நவீனத்துவமும் அழகியலும் - පශ්චාත් නූතනවාදය සහ සෞන්දර්යය) – 1997, 2002'' ''කලාසාරම්, එදිර්කලාසාරම්, පුදිය කලාසාරම් (கலாசாரம், எதிர்கலாசாரம், புதிய கலாசாரம் - සංස්කෘතිය, ප්‍රති-සංස්කෘතිය, නව සංස්කෘතිය) – 1998'' ''*ඉන්දුත්තුorigin, இந்துத்துவமும் இந்து விடுதலை நெறியும் - හින්දුත්වය සහ හින්දු විමුක්ති මාර්ගය) – 2001'' ''ඉන්දුத்துவක් කාලච් සූළලින් මරුවාසිප්පිල් භාරතීයින් මෙයිඥානම් (இந்துத்துவக் காலச் சூழலின் மறுவாசிப்பில் பாரதியின் மெய்ஞ்ஞானம் - හින්දුත්ව වටපිටාවක නැවත කියවීම තුළ භාරතීගේ පාරභෞතික දැක්ම) – 2003'' ''සාදියමුම් සමූග මාට්ට්‍රමුම් (சாதியமும் சமூக மாற்றமும் - කුලය සහ සමාජ වෙනස) – 2003, 2017'' ''ඉන්දුத்துவம், ඉන්දු සමයම්, සමූග මාට්ට්‍රංගල් (இந்துத்துவம் இந்து சமயம் சமூக மாற்றங்கள் - හින්දුත්වය, හින්දු ආගම සහ සමාජ පරිවර්තනය) – 2003'' ''මදමුම් මාක්සියමුම් (மதமும் மார்க்சியமும் - ආගම සහ මාක්ස්වාදය) – 2006'' ''තිරුක්කුරලින් කල්විච් චින්දනෛ (திருக்குறளின் கல்விச் சிந்தனை - තිරුක්කුරල් හි අධ්‍යාපනික චින්තනය) – 2009'' ''මුට්පෝක්කු ඉලක්කිය එළිච්චි (முற்போக்கு இலக்கிய எழுச்சி - ප්‍රගතිශීලී සාහිත්‍ය පිබිදීම) – 2011'' ''මුට්පෝක්කු ඉලක්කියත්තුක්කු කෛලාසපදියින් පංගලිප්පු (முற்போக்கு இலக்கியத்துக்கு கைலாசபதியின் பங்களிப்பு - ප්‍රගතිශීලී සාහිත්‍යයට කෛලාසපතිගේ දායකත්වය) – 2012'' ''සාදි, දේශම්, පණ්පාඩු (சாதி தேசம் பண்பாடு - කුලය, ජාතිය සහ සංස්කෘතිය) – 2014'' ''ඉරට්ටෛත් දේශියමුම් පණ්පාට්ටුප් පුරට්සියුම් (இரட்டைத் தேசியமும் பண்பாட்டுப் புரட்சியும் - ද්විත්ව ජාතිකවාදය සහ සංස්කෘතික විප්ලවය) – 2014'' ''සාදිච් සමූග වරලාට්ට්‍රිල් වර්ක්කප් පෝරාට්ටම් (சாதிச் சமூக வரலாற்றில் வர்க்கப் போராட்டம் - කුල සමාජ ඉතිහාසයේ පන්ති අරගලය) – 2016'' ''උළෛප්පු, මොළි, කල්වි (உழைப்பு மொழி கல்வி - ශ්‍රමය, භාෂාව සහ අධ්‍යාපනය) – 2017'' ''ඉලංගෛත් තිණෛ අරසියලිල් වර්ක්කප් පෝරාට්ටම් (இலங்கைத் திணை அரசியலில் வர்க்கப் போராட்டம் - ශ්‍රී ලාංකේය ප්‍රාදේශීය/භෞමික දේශපාලනයේ පන්ති අරගලය) – 2019'' ''ඒකාදිපත්තියම්, සුයනිර්ණය උරිමෛ, මක්කල් ඉලක්කියම් (ஏகாதிபத்தியம் சுயநிර්ணய உரிமை மக்கள் இலக்கியம் - අධිරාජ්‍යවාදය, ස්වයං-තීරණ අයිතිය සහ ජනතා සාහිත්‍යය) – 2024'' == ලැබුණු සම්මාන == තමිල්නාඩු ප්‍රගතිශීලී ලේඛකයින්ගේ සහ කලාකරුවන්ගේ සංගමයේ සභාපති. චින්නපභාරතී පදනමේ සම්මානය 2017. <ref>{{Cite news|url=https://theekkathir.in/|title=தீக்கதிர்|date=18 December 2017|work=epaper [[தீக்கதிர்]]}}</ref> == උපුටා දැක්වීම් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1956 උපත්]] jzlm9u7kcw8tulpq69lm89uibuu34qw 801378 801368 2026-10-12T07:16:03Z Sathiamanai 81252 Added Infobox 801378 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව ලේඛකයා | name = නඩේසන් රවීන්ද්‍රන් | image = கலாநிதி ந. ரவீந்திரன்.jpg | caption = Nadesan Raveendran | pseudonym = ඉරාවණා | birth_date = {{birth date and age|1955|4|20}} | birth_place = කාලෙයඩි, පණ්ඩත්තරිප්පු, යාපනය, ශ්‍රී ලංකාව | nationality = ශ්‍රී ලාංකික | education = MPhil, PhD | alma_mater = [[චෙන්නායි විශ්වවිද්‍යාලය]], [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය]] | occupation = ලේඛක, සාහිත්‍ය හා දේශපාලන පර්යේෂක, ගුරු, කථිකාචාර්ය | notableworks = ''භාරතීගේ පාරභෞතික දැක්ම'', ''ශ්‍රී ලංකාවේ කුල ක්‍රමය සහ ඊට එරෙහි අරගල'' | awards = කේ. චින්නප්පභාරතී පදනමේ සම්මානය (2017) | parents = නඩේසන්, සිවයෝගම් | spouse = සත්‍යමලර් }}''නඩේසන් රවීන්ද්‍රන් (ඉංග්‍රීසි: Nadesan Raveendran; උපත: 20 අප්‍රේල් 1955), ප්‍රචලිතව එන්. රවීන්ද්‍රන් (හෝ න. රවීන්ද්‍රන්) ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ඊළාම් දෙමළ සාහිත්‍ය හා දේශපාලන පර්යේෂකයෙකි. භාරතීගේ බහුවිධ දැක්ම පිළිබඳ පර්යේෂණ ලිපි මාලාවක් හරහා විද්වතෙකු ලෙස ප්‍රකට වූ මොහු, දෙමළ ලෝකයට විවිධ පර්යේෂණ කෘති දායක කර ඇත. 'භාරතීගේ මෙයිඥානම්' (Bharathiyin Meignanam) ඔහුගේ ප්‍රථම පර්යේෂණ කෘතියයි.'' <ref name="Bharathiyin Meignanam">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Bharathiyin Meignanam |url=http://noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%AA%E0%AE%BE%E0%AE%B0%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%BF%E0%AE%A9%E0%AF%8D_%E0%AE%AE%E0%AF%86%E0%AE%AF%E0%AF%8D%E0%AE%9E%E0%AF%8D%E0%AE%9E%E0%AE%BE%E0%AE%A9%E0%AE%AE%E0%AF%8D}}</ref> <ref name="Caste and its struggles in Sri Lanka">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Caste and its struggles in Sri Lanka |url=http://www.noolaham.org/wiki/index.php/%E0%AE%87%E0%AE%B2%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%88%E0%AE%AF%E0%AE%BF%E0%AE%B2%E0%AF%8D_%E0%AE%9A%E0%AE%BE%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%AF%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%8D_%E0%AE%85%E0%AE%A4%E0%AE%B1%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%86%E0%AE%A4%E0%AE%BF%E0%AE%B0%E0%AE%BE%E0%AE%A9_%E0%AE%AA%E0%AF%8B%E0%AE%B0%E0%AE%BE%E0%AE%9F%E0%AF%8D%E0%AE%9F%E0%AE%99%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%8D}}</ref> == ජීවිත සාරාංශය == නඩේසන් 1955 දී පණ්ඩත්තරිප්පු හි කාලෙයඩි ගම්මානයේ නඩේසන් සහ සිවයෝගම් යුවළගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහු ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය පන්නාගම් උතුරු ඒ.එම්.ටී. කලවන් පාසලෙන්ද, ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සුළිපුරම් වික්ටෝරියා විද්‍යාලයෙන්ද ලබා ගත්තේය. අනතුරුව චුන්නාකම් ස්කන්ධවරෝදය විද්‍යාලයෙන් උසස් අධ්‍යාපනය හදාරා ගුරු සේවයට එක්විය. කඳුකර ප්‍රදේශයේ සහ පසුව සුළිපුරම් ආරුමුග විද්‍යාලයේ පුහුණු විද්‍යා ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. [[පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය|පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] බාහිර උපාධියක් ලෙස ශාස්ත්‍රවේදී (BA) උපාධිය ලබාගත් ඔහු, පසුව දර්ශනපති (MPhil) උපාධිය සම්පූර්ණ කළ අතර කොට්ටගල, [[වවුනියාව]] සහ දර්ගා නගරය (Dharga Town) යන ජාතික අධ්‍යාපන විද්‍යාපීඨවල කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. පසුව ඉන්දියාවේ [[මැඩ්‍රාස් විශ්වවිද්‍යාලය|චෙන්නායි විශ්වවිද්‍යාලයෙන්]] ආචාර්ය (Ph.D.) උපාධිය ලබා ගත්තේය. වයස අවුරුදු හැටේදී රාජ්‍ය සේවයෙන් විශ්‍රාම ගත් ඔහු, 2023 වසරේ සිට [[කේ.ඒ. එස් සත්‍යමනෛ පුස්තකාලය]] මඟින් පළකරනු ලබන 'සිරුපොරි' (சிறுபொறி) ත්‍රෛමාසික ශිෂ්‍ය සඟරාවේ ප්‍රධාන කර්තෘ ලෙස කටයුතු කරයි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=සිරුපොරි |url=https://noolaham.org/wiki/index.php/பகுப்பு:சிறுபொறி |access-date=2026-07-23 |website=நூலகம் மின்னூலகம்}}</ref> == කලාත්මක හා සාහිත්‍යමය ප්‍රකාශන == 1968 දී කාලෙයඩි මුරුගන් ක්‍රීඩා සමාජය පිහිටුවීමට එක්වූ ඔහු, ග්‍රාමීය මට්ටමින් විද්‍යා ප්‍රදර්ශනයක් සංවිධානය කරමින් සිය කුසලතාව ප්‍රකට කළේය. පසුව 1972 දී දේවගෝපාල ක්‍රිෂ්ණා නාට්‍ය සමාජය හා සම්බන්ධ කාලෙයඩි පුනරුද සමාජය (කාලෙයඩි මරුමලර්ච්චි මන්ඩ්‍රම්) ආරම්භ කිරීමේ හවුල්කරුවෙකු වූ ඔහු, 'නට්පු' (මිතුදම), 'අලය්යුම් නෙඤ්ජම්' සහ 'වාල්වින් වළි' වැනි නාට්‍යවල රඟපෑවේය. තවද ඒ. චන්ද්‍රහාසන් විසින් රචිත 'නාලෙය උලගම්' (හෙට ලෝකය) නාට්‍යය ළමා නාට්‍යයක් ලෙස අධ්‍යක්ෂණය කළේය. එම සංගමයේ කලා හා සාහිත්‍ය වෘත්තමය හමුවලදී කෙටිකතා ලියා ඉදිරිපත් කළ ඔහු, සංගම් රැස්වීම් සහ උත්සවවලදී ගැඹුරු අදහස් සහිත ප්‍රබල දේශන හා සංවාද පවත්වමින් අවධානය දිනාගත්තේය. 'කාලෙයික් කදිර්' අත්පිටපත් සඟරාවටද ලිපි ලිවීය. ජාතික කලා හා සාහිත්‍ය මණ්ඩලයට (දේසීය කලෙයි ඉලක්කියප් පේරවෙයි) එක්වූ ඔහු, කලක් 'තායගම්' සඟරාවේ සම-කර්තෘවරයෙකු ලෙස සේවය කරමින් එය රටපුරා බෙදාහැර ප්‍රචලිත කිරීමට පුරෝගාමී විය. 1982 දී ජාතික කලා හා සාහිත්‍ය මණ්ඩලය විසින් සංවිධානය කරන ලද භාරතී ශතසංවත්සර පර්යේෂණ සම්මන්ත්‍රණයේදී පර්යේෂණ පත්‍රිකාවක් ඉදිරිපත් කළේය.[1] ඒ ඔස්සේ මහාචාර්ය කේ. කෛලාසපතිගේ මඟපෙන්වීම යටතේ සිය මාක්ස්වාදී පර්යේෂණ දෘෂ්ටිය පුළුල් කරගත් ඔහු, 1986 දී චෙන්නායි හිදී 'භාරතීගේ මෙයිඥානම්' (Bharathiyin Meignanam) නම් කෘතිය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. මෙම කෘතිය පිළිබඳ විචාරක සම්මන්ත්‍රණ කිහිපයක්ම චෙන්නායි නුවරදී පැවැත්විණි. == දේශපාලන හා සමාජීය ලේඛන == ''ශ්‍රී ලංකාවේ කුලවාදය සහ එයට එරෙහි අරගලයන්'' යනු ඔහු විසින් රාවණා යන අන්වර්ථ නාමයෙන් මස්සානු ( [[එස්.කේ. සෙන්තිවේල්|සී. කා. සෙන්තිවේල්]] ) සමඟ රචනා කරන ලද පොතකි. මෙම පොතේ පළමු සංස්කරණය 1989 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර දෙවන සංස්කරණය 2007 දී චෙන්නායි හි සවුත් විෂන් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. <ref name="Caste and its struggles in Sri Lanka" /> ඔහු [[කේ.ඒ. සුබ්‍රමනියම්|කේ. ඒ. සුබ්‍රමනියම්]] සහ වල්ලිඅම්මයි සුබ්‍රමනියම්ගේ දියණිය වන සත්‍යමලර් සමඟ විවාහ විය. 1986 නොවැම්බර් මාසයේදී සත්‍යමනෙයි හිදී ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද ලියාපදිංචි විවාහයක් ලෙස මෙම විවාහය සිදු වූ අතර, එහි ප්‍රධානත්වය දැරුවේ [[යාපනය විශ්වවිද්‍යාලය|යාපනය විශ්ව විද්‍යාලයේ]] ලේඛකාධිකාරී කවියෙකු වන ඊ. මුරුගයන් විසිනි. <ref>{{උපන්‍යාස පොත |url=https://noolaham.net/project/1139/113811/113811.pdf |title=වල්ලිඅම්මයි සුබ්‍රමනියම් நினைவுக் குறிப்புகள் |page=187 |language=ta}}</ref> == ප්‍රකාශිත පොත් == * '''භාරතීගේ පාරභෞතික දැක්ම''' (''Bharathiyin Meignanam'') – 1986, 1992 * '''ඇයි?''' (''Yen?'') [කෙටිකතා සංග්‍රහය] – 1991 * '''පශ්චාත් නූතනවාදය සහ සෞන්දර්යය''' (''Pin-naveenathuvamum Azhagiyalum'') – 1997, 2002 * '''සංස්කෘතිය, ප්‍රති-සංස්කෘතිය, නව සංස්කෘතිය''' (''Kalasaram, Ethirkalasaram, Puthiya Kalasaram'') – 1998 * '''හින්දුත්වය සහ හින්දු විමුක්ති මාර්ගය''' (''Hinduthuvamum Hindu Viduthalai Neriyum'') – 2001 * '''හින්දුත්ව සන්දර්භය නැවත කියවීම තුළ භාරතීගේ පාරභෞතික දැක්ම''' (''Hinduthuva Kaalach Choozhalin Maruvaasippil Bharathiyin Meignanam'') – 2003 * '''කුලය සහ සමාජ පරිවර්තනය''' (''Saathiyamum Samooga Maatramum'') – 2003, 2017 * '''හින්දුත්වය, හින්දු ආගම සහ සමාජ පරිවර්තනය''' (''Hinduthuvam, Hindu Samayam, Samooga Maatrangal'') – 2003 * '''ආගම සහ මාක්ස්වාදය''' (''Mathamum Marxiyamum'') – 2006 * '''තිරුක්කුරල් හි අධ්‍යාපනික චින්තනය''' (''Thirukkuralin Kalvich Chinthanaikal'') – 2009 * '''ප්‍රගතිශීලී සාහිත්‍ය පිබිදීම''' (''Mutpokku Ilakkiya Ezhuchi'') – 2011 * '''ප්‍රගතිශීලී සාහිත්‍යයට කෛලාසපතිගේ දායකත්වය''' (''Mutpokku Ilakkiyathukku Kailasapathiyin Pangalippu'') – 2012 * '''කුලය, ජාතිය සහ සංස්කෘතිය''' (''Saathi, Desam, Panpaadu'') – 2014 * '''ද්විත්ව ජාතිකවාදය සහ සංස්කෘතික විප්ලවය''' (''Irattai Dhesiyamum Panpaattup Puratchiyum'') – 2014 * '''කුල සමාජ ඉතිහාසයේ පන්ති අරගලය''' (''Saathi-ch Samooga Varalaattril Varkkap Poraattam'') – 2016 * '''ශ්‍රමය, භාෂාව සහ අධ්‍යාපනය''' (''Uzhaippu, Mozhi, Kalvi'') – 2017 * '''ශ්‍රී ලාංකේය ප්‍රාදේශීය දේශපාලනයේ පන්ති අරගලය''' (''Ilangaith Thinai Arasiyalil Varkkap Poraattam'') – 2019 * '''අධිරාජ්‍යවාදය, ස්වයං-තීරණ අයිතිය සහ ජනතා සාහිත්‍යය''' (''Egadhipathiyam, Suya-nirnaya Urimai, Makkal Ilakkiyam'') – 2024 == ලැබුණු සම්මාන == තමිල්නාඩු ප්‍රගතිශීලී ලේඛකයින්ගේ සහ කලාකරුවන්ගේ සංගමයේ සභාපති. චින්නපභාරතී පදනමේ සම්මානය 2017. <ref>{{Cite news|url=https://theekkathir.in/|title=தீக்கதிர்|date=18 December 2017|work=epaper Theekathir}}</ref> == උපුටා දැක්වීම් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1956 උපත්]] 6idrzcwdee1ji9jqjpyah64liyps72a සාකච්ඡාව:ගණිතමය තර්කණය 1 197172 801370 2026-10-12T06:20:55Z Lee 85 නිර්මාණය 801370 wikitext text/x-wiki {{Talk header}} 6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb සැකිල්ල:Discrete mathematics topics 10 197173 801374 2026-01-08T00:18:42Z en>Jonesey95 0 no dab links here; removing template 801374 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Discrete mathematics topics | title = [[Discrete mathematics]] | state = autocollapse | above = [[Outline of discrete mathematics]] • [[Mathematics portal]] | group1 = Core disciplines | list1 = [[Set theory]] • [[Number theory]] • [[Combinatorics]] • [[Graph theory]] • [[Mathematical logic]] • [[Discrete geometry]] • [[Information theory]] • [[Game theory]] • [[Automata theory]] • [[Coding theory]] • [[Computational geometry]] • [[Discrete optimization]] | group2 = Concepts | list2 = Functions • [[Relations (mathematics)|Relations]] • [[Binary relation]] • [[Equivalence relation]] • [[Order theory]] • [[Partially ordered set]] • Proofs ([[Mathematical induction]] • [[Contradiction]] • [[Counterexample]]) • [[Algorithmics]] • [[Computability theory]] • [[Computational complexity theory]] | group3 = Sets | list3 = [[Set (mathematics)]] • [[Empty set]] • [[Subset]] • [[Union (set theory)|Union]] • [[Intersection (set theory)|Intersection]] • [[Complement (set theory)|Complement]] • [[Symmetric difference]] • [[Cartesian product]] • [[Power set]] • [[Multiset]] | group4 = Arithmetic & Algebra | list4 = [[Modular arithmetic]] • [[Fundamental theorem of arithmetic]] • [[Euclidean algorithm]] • [[Elementary algebra]] • [[Linear equation]] • [[Quadratic equation]] • [[Recurrence relation]] • [[Finite difference]] • Groups • [[Cryptography]] | group5 = Combinatorics & Probability | list5 = [[Permutation]] • [[Combination]] • [[Factorial]] • [[Pascal's triangle]] • [[Combinatorial proof]] • [[Probability]] • [[Random variable]] • [[Sample space]] • [[Event (probability theory)|Event]] • [[Conditional probability]] • [[Independence (probability theory)|Independence]] • [[Markov chain]] | group6 = Logic | list6 = [[Propositional logic]] • [[Logical operator]] • [[Truth table]] • [[De Morgan's laws]] • [[Modal logic]] • [[If and only if]] • [[Necessary and sufficient condition]] • [[Contrapositive]] • [[Vacuous truth]] | group7 = Associated mathematicians | list7 = [[Leonhard Euler]] • [[Paul Erdős]] • [[Claude Shannon]] • [[Donald Knuth]] • [[Aristotle]] | below = [[List of discrete mathematics topics]] • [[Outline of discrete mathematics]] }}<noinclude> {{Navbox documentation}} [[Category:Discrete Mathematics navigational boxes| ]] </noinclude> rejp8deydpf4qste5tpfxraggkmmhte 801375 801374 2026-10-12T06:29:47Z Lee 85 [[:en:Template:Discrete_mathematics_topics]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක් 801374 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Discrete mathematics topics | title = [[Discrete mathematics]] | state = autocollapse | above = [[Outline of discrete mathematics]] • [[Mathematics portal]] | group1 = Core disciplines | list1 = [[Set theory]] • [[Number theory]] • [[Combinatorics]] • [[Graph theory]] • [[Mathematical logic]] • [[Discrete geometry]] • [[Information theory]] • [[Game theory]] • [[Automata theory]] • [[Coding theory]] • [[Computational geometry]] • [[Discrete optimization]] | group2 = Concepts | list2 = Functions • [[Relations (mathematics)|Relations]] • [[Binary relation]] • [[Equivalence relation]] • [[Order theory]] • [[Partially ordered set]] • Proofs ([[Mathematical induction]] • [[Contradiction]] • [[Counterexample]]) • [[Algorithmics]] • [[Computability theory]] • [[Computational complexity theory]] | group3 = Sets | list3 = [[Set (mathematics)]] • [[Empty set]] • [[Subset]] • [[Union (set theory)|Union]] • [[Intersection (set theory)|Intersection]] • [[Complement (set theory)|Complement]] • [[Symmetric difference]] • [[Cartesian product]] • [[Power set]] • [[Multiset]] | group4 = Arithmetic & Algebra | list4 = [[Modular arithmetic]] • [[Fundamental theorem of arithmetic]] • [[Euclidean algorithm]] • [[Elementary algebra]] • [[Linear equation]] • [[Quadratic equation]] • [[Recurrence relation]] • [[Finite difference]] • Groups • [[Cryptography]] | group5 = Combinatorics & Probability | list5 = [[Permutation]] • [[Combination]] • [[Factorial]] • [[Pascal's triangle]] • [[Combinatorial proof]] • [[Probability]] • [[Random variable]] • [[Sample space]] • [[Event (probability theory)|Event]] • [[Conditional probability]] • [[Independence (probability theory)|Independence]] • [[Markov chain]] | group6 = Logic | list6 = [[Propositional logic]] • [[Logical operator]] • [[Truth table]] • [[De Morgan's laws]] • [[Modal logic]] • [[If and only if]] • [[Necessary and sufficient condition]] • [[Contrapositive]] • [[Vacuous truth]] | group7 = Associated mathematicians | list7 = [[Leonhard Euler]] • [[Paul Erdős]] • [[Claude Shannon]] • [[Donald Knuth]] • [[Aristotle]] | below = [[List of discrete mathematics topics]] • [[Outline of discrete mathematics]] }}<noinclude> {{Navbox documentation}} [[Category:Discrete Mathematics navigational boxes| ]] </noinclude> rejp8deydpf4qste5tpfxraggkmmhte සැකිල්ල:Industrial and applied mathematics 10 197174 801376 2026-07-06T23:49:57Z en>Jarble 0 link to the [[list of proof assistants]] 801376 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Industrial and applied mathematics | state = <includeonly>collapsed</includeonly> | bodyclass = hlist | title = [[Applied mathematics|Industrial and applied mathematics]] | group1 = [[Computational mathematics|Computational]] | list1 = * [[Algorithm]]s ** [[Algorithm design|design]] ** [[Analysis of algorithms|analysis]] * [[Automata theory]] * [[Automated theorem proving]] * [[Coding theory]] * [[Computational geometry]] * [[Constraint satisfaction problem|Constraint satisfaction]] ** [[Constraint programming]] * [[Logic in computer science|Computational logic]] * [[Cryptography]] * [[Computational group theory]] * [[Information theory]] * [[Computational statistics|Statistics]] {{Navbox|child | group1 = [[Mathematical software|Mathematical<br/>software]] | list1 = * [[List of arbitrary-precision arithmetic software|Arbitrary-precision arithmetic]] * [[List of finite element software packages|Finite element analysis]] * [[Tensor software]] * [[List of interactive geometry software|Interactive geometry software]] * [[List of optimization software|Optimization software]] * [[List of statistical software|Statistical software]] * [[List of numerical-analysis software|Numerical-analysis software]] * [[List of numerical libraries|Numerical libraries]] * [[Proof assistant]]s * [[Solver]]s }} | group2 = [[Discrete mathematics|Discrete]] | list2 = * [[Computer algebra]] * [[Computational number theory]] * [[Combinatorics]] * [[Graph theory]] * [[Discrete geometry]] | group3 = [[Mathematical analysis|Analysis]] | list3 = * [[Approximation theory]] * [[Clifford analysis]] ** [[Clifford algebra]] * [[Differential equation|Differential equations]] ** [[Ordinary differential equation|Ordinary differential equations]] ** [[Partial differential equation|Partial differential equations]] ** [[Stochastic differential equation|Stochastic differential equations]] * [[Differential geometry]] ** [[Differential form|Differential forms]] ** [[Gauge theory (mathematics)|Gauge theory]] ** [[Geometric analysis]] * [[Dynamical system|Dynamical systems]] ** [[Chaos theory]] ** [[Control theory]] * [[Functional analysis]] ** [[Operator algebra]] ** [[Operator theory]] * [[Harmonic analysis (mathematics)|Harmonic analysis]] ** [[Fourier analysis]] * [[Multilinear algebra]] ** [[Exterior algebra|Exterior]] ** [[Geometric algebra|Geometric]] ** [[Tensor]] ** [[Vector calculus#Vector algebra|Vector]] * [[Multivariable calculus]] ** [[Exterior calculus|Exterior]] ** [[Geometric calculus|Geometric]] ** [[Tensor calculus|Tensor]] ** [[Vector calculus|Vector]] * [[Numerical analysis]] ** [[Numerical linear algebra]] ** [[Numerical methods for ordinary differential equations]] ** [[Numerical methods for partial differential equations]] ** [[Validated numerics]] * [[Calculus of variations|Variational calculus]] | group4 = [[Probability theory]] | list4 = * [[Probability distribution|Distribution]]s&nbsp;([[random variable]]s) * [[Stochastic process]]es{{\}}[[Stochastic calculus|analysis]] * [[Functional integration|Path integral]] * [[Malliavin calculus|Stochastic variational calculus]] | group6 = [[Mathematical physics|Mathematical<br/>physics]] | list6 = <section begin=Mathematical physics /> * [[Analytical mechanics]] ** [[Lagrangian mechanics|Lagrangian]] ** [[Hamiltonian mechanics|Hamiltonian]] * [[Field theory (physics)|Field theory]] ** [[Classical field theory|Classical]] ** [[Conformal field theory|Conformal]] ** [[Effective field theory|Effective]] ** [[Gauge theory|Gauge]] ** [[Quantum field theory|Quantum]] ** [[Statistical field theory|Statistical]] ** [[Topological field theory|Topological]] * [[Perturbation theory]] ** [[Perturbation theory (quantum mechanics)|in quantum mechanics]] * [[Potential theory]] * [[String theory]] ** [[Bosonic string theory|Bosonic]] ** [[Topological string theory|Topological]] * [[Supersymmetry]] ** [[Supersymmetric quantum mechanics]] ** [[Supersymmetric theory of stochastic dynamics]] {{Navbox|child | group1 = [[Algebraic structure|Algebraic<br/>structures]] | list1 = * [[Algebra of physical space]] * [[Particle physics and representation theory]] * [[Path integral formulation|Feynman integral]] * [[Poisson algebra]] * [[Quantum group]] * [[Renormalization group]] * [[Spacetime algebra]] * [[Superalgebra]] * [[Supersymmetry algebra]] <section end=Mathematical physics /> }} | group7 = [[Decision theory|Decision science]]s | list7 = * [[Game theory]] * [[Operations research]] * [[Mathematical optimization|Optimization]] * [[Social choice theory]] * [[Statistics]] * [[Mathematical economics]] * [[Mathematical finance]] | group8 = Other applications | list8 = * [[Mathematical and theoretical biology|Biology]] * [[Mathematical chemistry|Chemistry]] * [[Mathematical psychology|Psychology]] * [[Mathematical sociology|Sociology]] * "[[The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences]]" | group9 = Related | list9 = * [[Mathematics]] | group10 = Organizations | list10 = * [[Society for Industrial and Applied Mathematics]] ** [[Japan Society for Industrial and Applied Mathematics]] * [[Société de Mathématiques Appliquées et Industrielles]] * [[International Council for Industrial and Applied Mathematics]] * [[European Community on Computational Methods in Applied Sciences]] | below = * '''[[:Category:Applied mathematics|Category]]''' * [[Portal:Mathematics|Mathematics portal]]{{\}}<!-- -->[[Topic outline of mathematics|outline]]{{\}}<!-- -->[[List of mathematics topics|topics list]] }}<noinclude> {{Navbox documentation}} [[Category:Applied Mathematics navigational boxes]] </noinclude> 3qondzgevxjnsv3b64aiycrxfv9p7rr 801377 801376 2026-10-12T06:30:20Z Lee 85 [[:en:Template:Industrial_and_applied_mathematics]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක් 801376 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Industrial and applied mathematics | state = <includeonly>collapsed</includeonly> | bodyclass = hlist | title = [[Applied mathematics|Industrial and applied mathematics]] | group1 = [[Computational mathematics|Computational]] | list1 = * [[Algorithm]]s ** [[Algorithm design|design]] ** [[Analysis of algorithms|analysis]] * [[Automata theory]] * [[Automated theorem proving]] * [[Coding theory]] * [[Computational geometry]] * [[Constraint satisfaction problem|Constraint satisfaction]] ** [[Constraint programming]] * [[Logic in computer science|Computational logic]] * [[Cryptography]] * [[Computational group theory]] * [[Information theory]] * [[Computational statistics|Statistics]] {{Navbox|child | group1 = [[Mathematical software|Mathematical<br/>software]] | list1 = * [[List of arbitrary-precision arithmetic software|Arbitrary-precision arithmetic]] * [[List of finite element software packages|Finite element analysis]] * [[Tensor software]] * [[List of interactive geometry software|Interactive geometry software]] * [[List of optimization software|Optimization software]] * [[List of statistical software|Statistical software]] * [[List of numerical-analysis software|Numerical-analysis software]] * [[List of numerical libraries|Numerical libraries]] * [[Proof assistant]]s * [[Solver]]s }} | group2 = [[Discrete mathematics|Discrete]] | list2 = * [[Computer algebra]] * [[Computational number theory]] * [[Combinatorics]] * [[Graph theory]] * [[Discrete geometry]] | group3 = [[Mathematical analysis|Analysis]] | list3 = * [[Approximation theory]] * [[Clifford analysis]] ** [[Clifford algebra]] * [[Differential equation|Differential equations]] ** [[Ordinary differential equation|Ordinary differential equations]] ** [[Partial differential equation|Partial differential equations]] ** [[Stochastic differential equation|Stochastic differential equations]] * [[Differential geometry]] ** [[Differential form|Differential forms]] ** [[Gauge theory (mathematics)|Gauge theory]] ** [[Geometric analysis]] * [[Dynamical system|Dynamical systems]] ** [[Chaos theory]] ** [[Control theory]] * [[Functional analysis]] ** [[Operator algebra]] ** [[Operator theory]] * [[Harmonic analysis (mathematics)|Harmonic analysis]] ** [[Fourier analysis]] * [[Multilinear algebra]] ** [[Exterior algebra|Exterior]] ** [[Geometric algebra|Geometric]] ** [[Tensor]] ** [[Vector calculus#Vector algebra|Vector]] * [[Multivariable calculus]] ** [[Exterior calculus|Exterior]] ** [[Geometric calculus|Geometric]] ** [[Tensor calculus|Tensor]] ** [[Vector calculus|Vector]] * [[Numerical analysis]] ** [[Numerical linear algebra]] ** [[Numerical methods for ordinary differential equations]] ** [[Numerical methods for partial differential equations]] ** [[Validated numerics]] * [[Calculus of variations|Variational calculus]] | group4 = [[Probability theory]] | list4 = * [[Probability distribution|Distribution]]s&nbsp;([[random variable]]s) * [[Stochastic process]]es{{\}}[[Stochastic calculus|analysis]] * [[Functional integration|Path integral]] * [[Malliavin calculus|Stochastic variational calculus]] | group6 = [[Mathematical physics|Mathematical<br/>physics]] | list6 = <section begin=Mathematical physics /> * [[Analytical mechanics]] ** [[Lagrangian mechanics|Lagrangian]] ** [[Hamiltonian mechanics|Hamiltonian]] * [[Field theory (physics)|Field theory]] ** [[Classical field theory|Classical]] ** [[Conformal field theory|Conformal]] ** [[Effective field theory|Effective]] ** [[Gauge theory|Gauge]] ** [[Quantum field theory|Quantum]] ** [[Statistical field theory|Statistical]] ** [[Topological field theory|Topological]] * [[Perturbation theory]] ** [[Perturbation theory (quantum mechanics)|in quantum mechanics]] * [[Potential theory]] * [[String theory]] ** [[Bosonic string theory|Bosonic]] ** [[Topological string theory|Topological]] * [[Supersymmetry]] ** [[Supersymmetric quantum mechanics]] ** [[Supersymmetric theory of stochastic dynamics]] {{Navbox|child | group1 = [[Algebraic structure|Algebraic<br/>structures]] | list1 = * [[Algebra of physical space]] * [[Particle physics and representation theory]] * [[Path integral formulation|Feynman integral]] * [[Poisson algebra]] * [[Quantum group]] * [[Renormalization group]] * [[Spacetime algebra]] * [[Superalgebra]] * [[Supersymmetry algebra]] <section end=Mathematical physics /> }} | group7 = [[Decision theory|Decision science]]s | list7 = * [[Game theory]] * [[Operations research]] * [[Mathematical optimization|Optimization]] * [[Social choice theory]] * [[Statistics]] * [[Mathematical economics]] * [[Mathematical finance]] | group8 = Other applications | list8 = * [[Mathematical and theoretical biology|Biology]] * [[Mathematical chemistry|Chemistry]] * [[Mathematical psychology|Psychology]] * [[Mathematical sociology|Sociology]] * "[[The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences]]" | group9 = Related | list9 = * [[Mathematics]] | group10 = Organizations | list10 = * [[Society for Industrial and Applied Mathematics]] ** [[Japan Society for Industrial and Applied Mathematics]] * [[Société de Mathématiques Appliquées et Industrielles]] * [[International Council for Industrial and Applied Mathematics]] * [[European Community on Computational Methods in Applied Sciences]] | below = * '''[[:Category:Applied mathematics|Category]]''' * [[Portal:Mathematics|Mathematics portal]]{{\}}<!-- -->[[Topic outline of mathematics|outline]]{{\}}<!-- -->[[List of mathematics topics|topics list]] }}<noinclude> {{Navbox documentation}} [[Category:Applied Mathematics navigational boxes]] </noinclude> 3qondzgevxjnsv3b64aiycrxfv9p7rr