وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 4403 71343 23813 2026-05-20T18:04:52Z ~2026-30243-40 4337 71343 wikitext text/x-wiki [[سولنگی]]، اگنی ونشی راجپوتاں وچوں ہک نسلی سرائیکی قبیلہ ہے۔ سولنگی قبیلہ ہک تاریخی [[قبیلہ]] ہے جیہڑا [[پاکستان]] دے سرائیکی وسیب، [[سندھ]] دے اتلے علاقے وچ اور  [[بلوچستان]] وچ کثیر تعداد اچ موجود اے۔ سولنگی قبیلے دا تعلق سرائیکى تے سندهى قوم نال ہے۔ پاکستان وچ ایں قبیلے کوں ماچهى وی آہدن۔ انڈیا دے تاریخ دان لکهدن کہ سولنگى قوم دى انڈیا دے کجھ علاقیاں تے 300 سال توں زائد حکومت رهى اے۔ عرب ممالک وچ اے سولانجی دے ناں نال ڄاݨے ویندن۔ سولنگی قبیلے دے لوگ زیادہ تر سرائیکى تے کجھ سندھی تے بلوچی زبان ٻولیندے ہن۔ سندھ دے نچلے شہراں تھرپارکر، بدین، سجاول تے ٹھٹھہ وچ وى سولنگى پائے ویندن، لیکن پسماندہ حالت وچ ہن۔ تھر پارکر دے ھندو وی سولنگى قوم دا تعلق پاکستان انڈیا دى راجھستانى پٹى نال تے انڈیا دے ہک راجپوت سولنگى نال ملیندن۔ <ref>تاریخ سولنگى قوم</ref> سولنگی کوں مچلک یا چلوک وی آہدن تے اے اگنی بنس خاندان توں ہن۔ سولنگی دے کئی پتر ہن مگر انہاں وچ ݙو بہت مشہور تھئے۔ ہک دا ناں معیدݨ ہئی تے ݙوجھے دا ناں ماچھی ہئی، ماچھی دا معنی ہے وݙے قد تے جسامت والا۔ اینہی ماچھی دی نسل توں میر، سرکی، رق، تے ایندے علاوہ کئی قبیلے ہن۔ سندھ وچ سولنگی قبیلے دے علاقیاں دے ناں اکثر ماچھیاں دے ناں نال مشهور ہن کیونکہ اصل وچ ماچھی ہی سولنگی ہن۔ ہݨ اگر کوئی ماچھی خود کوں سولنگی آہدے تاں اوہ سو فیصد ٹھیک ہے کیونکہ سولنگی تاں ماچھی دا باپ ہئی۔ == اسٹیٹ آف ماچھکہ == سولنگى قوم دے سردار سرائیکی وسیب دے ضلعے رحیم یار خان دے آخرى قصبے [[ماچھکہ]] وچ پائے ویندن۔ اے قصبہ کہ "اسٹیٹ آف ماچھکہ" دے ناں نال مشہور ہے، ماچھکہ سردار بہت بہادر، انا پرست، ضدى تے دلیر منے ویندن، ماچھکہ وچ سولنگى قوم دى حکومت منى ویندى ہے۔ ماچھکہ ہک قدیم ریاست تے سولنگى/ماچھی قوم دا ڳڑھ تے اکثریت والا علاقہ ہے۔ماچھکہ اپݨے وجود توں گھن کے ون یونٹ تک سندھ دا حصہ ہئی جیہڑا ول [[1970ء]] وچ سندھ توں الڳ کر کے پنجاب وچ شامل کیتا ڳیا- جتھاں 98% [[سرائیکى]] ٻولى ویندى ہے۔ ماضى وچ ماچھکہ، سولنگى/ماچھی ذات دى ہک نیم ریاست ہئى، اڄ وى ماچھکہ دے وݙیرے تے سردار سولنگى قوم دے ہن۔ ماچھکہ ریاست بابت حافظ عبدالستار کوریجو لکھدن کہ "ریاست مانکتارہ، منکارہ یا مانک ڳڑھ دا حاکم "جیسلراءِ ولد ججو سولنگى" ہئی، ریاست ماٹھیلو توں گھن کے اوٻاڑو تے صادق آباد تک پھیلى ہوئى ہئى۔ حافظ صاحب نے ماچھکہ کوں سندھ دى ہک قدیم ریاست تے سولنگى ذات دا مرکز تاں ݙسے پر ایہ نی لکھا کہ ماچھکہ دى اصل جیوگرافى محل وقوع کتنى ہئى؟ وسیب دے ایں قدیم علاقے بارے ڄاموٹ حاجى خان چاچڑ لکھدن کہ "ماچھکہ کوں پاکستان بݨݨ دے بعد سندھ توں الڳ کرکے پنجاب وچ شامل کیتا ڳیا۔ علاقے وچ ماچھى/سولنگى قبیلے دى اکثریت دى وجہ نال ماچھکہ سݙیا ڳیا۔ سندھ تے سرائیکی وسیب دا ایہ حصہ پاکستان بݨݨ دے بعد تقسیم تھیا۔ ماچھکہ بارت ایاز بھاڳت لکھدے کہ " ایہ ریاست موجودہ ماچھکہ والے علاقے تے قائم تھئى ہئى جتھاں سولنگى ذات والے اکثریت نال رہندے ہن، جیہڑے بنیادى طور تے بہت بہادر تے لڑاکو ہن۔ انہاں دے سردار دے کول 66 ہزار دى فوج ہئى، 500 جنگى گاݙیاں تے 6 ہزار گھڑ سوار ہن۔ سولنگى قوم دا شمار سرائیکی وسیب تے شمالی سندھ دے جنگجو قبائل وچ تھیندے۔  سولنگی مالدار تے زمیندار ہن۔ انہاں دا کلچر و لباس خالص سرائیکی ہے۔ سولنگی قبیلے دے عورتاں زیادہ پردہ کریندن۔<ref> اردو وکیپیڈیا توں تلخیص تے ترجمہ، اسماعیل بھٹہ</ref> ==ٻیا ݙیکھو== *[[ریاست ماچھکہ]] ==حوالے== cwvgffnbsi65nrfs7bx8czbsd31gmdb 0 4414 71342 27994 2026-05-20T17:23:14Z ~2026-30243-40 4337 71342 wikitext text/x-wiki چوہان خود کوں اگنی ونشی (بھاہ توں پیدا) [[چوہان|راجپوت]] ڳوت اے۔ کج راجپوت وی اپنے آپ نوں چوہان آکھ نے۔ چوہان قوم بھارت تے پاکستان وچ پائی وی ہے۔ تاریخ میں انکو پرتھوی راج چوہان دی سلطنت دی وجہ نال خاص طور تے یاد کیتا ویندے۔ تاریخی، ثقافتی تے تعداد دے لحاظ نال انہاں کوں بھارت تے پاکستان وچ (لیکن خاص طور تے بھارتی ریاست راجستھان وچ ) بہت اہمیت ݙتی ویندی ہے۔ گجر وڈی تعداد وچ رہندے تے اے لوگ قدیم دور کولوں سرائیکی وسیب وچ وی آباد ہن جیہڑے سرائیکی راجپوتاں وچ شمار تھیندن۔ == تاریخ == ہندو کتب ویداں (Vedas) وچ چوہاناں دا خاص ذکر موجود ہے۔ آکھا ویندے کہ ایہ [[اگنی ونشی]] ہن یعنی کہ انہاں کوں بھاہ نال منسوب کیتا ڳیا اے۔ انہاں کوں پیدا ایں کیتے کیتا ڳیا تاکہ ایہ اسوراں یعنی بری بلاواں نال لڑ کے انہاں کوں ختم کر ݙیون۔ انہاں دی ابتدا اوں بھاہ نال تھئی ہئی جیہڑی کوہ ابو توں نکلی ہئی۔ چوہاناں دے علاوہ دیگر خانداناں کوں جنہاں وچ سوریہ " چندرا " یادو ونشی وچ گجرارا پرتی ہار، پرمار تے سولنکی شامل ہن دے بارے وچ وی معلوم نی تھی سڳا کہ کݙݨ انہاں دے حکومتاں وجود وچ آئے کیونکہ اے قدیم لوگ ہن۔ چوہان [[پنڈی گھیب]]، گُجرات، راول پنڈی، جہلم دے ڈھوکاں، ہری پور ہزارہ تے چکوال وچ موجود ہن۔<ref>[https://www.express.pk/story/111494/ پوٹھوہار: جہاں زندگی نے اپنا اوّلیں گیت گایا - ایکسپریس اردو<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> ==حوالے== 0qbp2qvbw18x8z38xvs45wphhcykzav 0 29466 71344 66388 2026-05-21T05:20:25Z Sraiki 12 /* خلاصہ */ 71344 wikitext text/x-wiki پاکستان دے قومی ترانے وچ ہے " قوم ملک سلطنت" قوم تے ملک فرق ہے۔ == قوم == ہکو ایہو جیہے علاقے وچ وسݨ آلے جیندی زبان تے ثقافت ہکا ہووے، او لوک ہک قوم ہوندے ہن۔ انتظامی بنیاداں تے حکومت چلاوݨ کیتے علاقیاں دی ونڈ ہک ملک ہوندے۔ ہک ملک چھوٹا وی تھی سگدے، تے ٻہوں وݙا وی تھی سگدے۔ جہڑے علاقے وچ او قوم وسدی ہے، او علاقہ اوندا وطن ہوندے۔ وسیب دا مطلب زیادہ تر لوک ہن، سرائیکستان بھوئیں ہے۔ وطن وچ لوک وی شامل ہن تے دھرتی وی شامل ہے تے لوکاں دا دھرتی نال پیار وی۔ == ملک تے قوم وچ فرق == ملک تے قوم وچ فرق ہوندے. پنجابی ہک قوم ہے۔ ایہہ ݙو ملکاں وچ وسدے ہن۔ عربی ہک قوم ہے. عربی قوم دے درجناں ملک ہن. [[پاکستان]] ہک ملک ہے. پاکستان وچ پنج قوماں ہن. سرائیکی ہک قوم ہے. سرائیکی زیادہ تر ملک پاکستان وچ وسدے ہن۔ == وطن == وطن دا مطلب ہے او خاص جاء، علاقہ، خطہ، یا پیدائشی زمین جتھاں آدمی مستقل / دیر پا سکونت اختیار کریندے۔ == وطن تے وسیب وچ فرق == عام طور تے لوک انہاں کوں ہکو جیہا سمجھدن، پر سرائیکی دانشوری تے ثقافت وچ '''وطن''' تے '''وسیب''' دے درمیان ہک واضح فرق ہے۔ آؤ ایندی تفصیل کوں کجھ ایں طرح سمجھدے ہیں: == 1. وطن - سیاسی تے جغرافیائی جُڑیت == وطن دا تعلق زیادہ تر ہک ریاست، نقشے، تے قانونی شناخت نال ہوندے۔ * '''سیاسی حدود:''' وطن ہک ایجھا قطعہ زمین ہے جیندے وچ تساں پیدا تھیندے ہو یا جتھاں دی شہریت رکھدے ہو (جیویں ساڈا وطن پاکستان ہے)۔ * '''قانون تے جھنڈا:''' وطن دا اپݨا ہک جھنڈا، آئین، تے قانون ہوندے۔ ایہ ہک وسیع اصطلاح ہے جیندے وچ مختلف زباناں تے ثقافتاں والے لوک کٹھے رہ سڳدن۔ * '''حفاظت:''' وطن دی حفاظت کرݨ فرض سمجھیا ویندے تے ایندے کیتے سرحداں دی لوڑ ہوندی ہے۔ وطن کیتے محبت دے جذبات ہوندے ہن۔ == 2. وسیب - ثقافتی تے جذباتی سُن٘ڄاݨ == وسیب دا تعلق زمین دے ٹکڑے توں ودھ کے اتھاں وسݨ والے لوکاں، انہاں دی ٻولی، رہت بہت، تے سانجھ نال ہے۔ * '''روحانی رشتہ:''' وسیب صرف زمین نئیں، بلکہ ہک '''احساس''' ہے۔ ایہ او رشتہ ہے جیڑھا تہاکوں اپݨے پیؤ دادے دی دھرتی، اتھاں دی خوشبو، تے ریتاں نال جوڑیندے۔ * '''زبان تے ثقافت:''' وسیب دی بنیاد ٻولی (سرائیکی)، موسیقی، میلے، جھمّر، تے صوفیانہ مزاج تے ہوندی ہے۔ جیویں سرائیکی وسیب وچ روہی، تھل، تے دامان دے اپݨے اپݨے رنگ ہن۔ * '''سانجھ (Social Bond):''' وسیب وچ لوک ہک ٻئے دے دکھ سکھ دے ساتھی ہوندن۔ اتھاں "میرا" یا "تیرا" نئیں، بلکہ "ساڈا" دا تصور پایا ویندے۔ پاکستان دا آئین وفاقی طرز دا ہے۔ قائداعظم دے چوݙاں نکات وچ وی ایہو ہے جو آئین وفاقی طرز دا ہووے۔ وفاقی طرز وچ صوبے خود مختیار ہوندے ہن۔ صوبیاں دی اسمبلی ہوندی ہے۔ صوبائی قومیت دا وجود ہوندے. صوبائی وطن دا وجود ہوندے۔ مادری دھرتی، ثقافت، یا جاوݨ دی جاء (Birthplace) دے حوالے نال اپنے صوبے یا وسیب کوں "وطن" اکھیسو، تاں ایہ بالکل ٹھیک ہے۔ شاعری تے ادب وچ "وطن" توں مراد اکثر انسان دا آپݨاں  علاقہ، شہر یا خطہ ہوندا ہے۔ وطن تے وسیب متبادل سمجھے ویندے ہن۔ ݙونہیں جغرافیائی علاقے ہن۔ وطن تے وسیب ݙونہاں وچ محبت تے پیار دا تصور ہے۔ حب الوطنی ہک فطری جذبہ ہے۔ قابض لوک جتھ قبضہ کر تے آ وسدے ہن۔ او اوں نویں علاقے کوں آپݨاں وطن کائنی سمجھدے۔ == وطن تے وسیب وچ بنیادی فرق == {| class="wikitable" |'''خصوصیت''' |'''وطن (Watan)''' |'''وسیب (Waseeb)''' |- |'''بݨیاد''' |جغرافیہ تے قانون |ثقافت، ٻولی تے جذبات |- |'''سُن٘ڄاݨ''' |پاسپورٹ، ڈومیسائل، شناختی کارڈ تے مستقل شہریت |لباس، زبان، تے ریت و رواج |- |'''دائرہ''' |ایہ ہک ملک/ریاست ہوندے (جیویں پاکستان، وطن کشمیر) |ایہ ہک خاص تہذیبی خطہ ہوندے (جیویں سرائیکی وسیب وچ سندھ تے بلوچستان دے علاقے وی شامل ہن) |- |'''احساس''' |ایندا تعلق ذمہ داری نال ہے |ایندا تعلق محبت تے "اپݨت" نال ہے |} === خلاصہ === سوکھے لفظاں وچ آکھیا ونڄے تاں '''"وطن" ہک گھر دی دیواراں جیہا ہے''' جیڑھا تہاکوں چھاں تے تحفظ ݙیندے، پر '''"وسیب" اس گھر وچ رہݨ والے جی ہن'''، جنہاں دے ہاسے، ٻولی، تے پیار نال او گھر سچی مُچی "گھر" بݨدے۔ وسیب دے بغیر وطن بے جان ہے، تے وطن دے بغیر وسیب کوں اپݨی سُنڄاݨ بچاوݨ اوکھا تھی ویندے۔ 5tkq0swicuyh2pt0dlsjw4ri4kgxszr 0 33758 71345 2026-05-21T05:34:37Z جام صدیق مڑل 3104 ودھارا 71345 wikitext text/x-wiki فالودہ 88r5oscwk3ik7zwfcp4lp3twqahrk0b 71346 71345 2026-05-21T05:36:29Z جام صدیق مڑل 3104 ودھارا 71346 wikitext text/x-wiki فالودہ اڄ کلھ پاکستان وچ گرمیں دی شام فالودے دے بغیر ادھوری محسوس تھیندی ہے۔ بازاریں وچ فالودہ ویچݨ والیں دیاں دکاناں صرف کاروبار کائنی بلکہ میل ملاپ دے مرکز لڳدے ہِن جتھاں یار دوست ٻہندن، ٹٻر جمع تھیندن تے تھکیڑے کنوں چُور مزدور وی ہک گلاس فالودے وچ سکون ڳولیندن۔ فالودے دی خشبو تے کشش وچ ہک ویلھے تائیں رُوح کیوڑہ دا وݙا کردار ریہے۔ پراݨے فالودے آلے چند تریڑے رُوح کیوڑہ پیندے ہن تاں سارا تھاں مہک ویندا ہا۔ کیوڑے دی خشبو صرف ذائقہ نیں ودھیندی  بلکہ گرمی دے ماسم وچ طبیعت کوں تازگی تے فرحت وی ݙیندی ہے۔ دیسی حکمت وچ اینکوں ٹھڈکار  تے دِل تے دماخ کوں سکون ݙیوݨ آلا عرق سمجھیا ویندے۔ شادیں، عُرسیں تے وݙیں میلیں وچ فالودے تے شربتیں وچ رُوح کیوڑہ دی خوشبو مہمان نوازی دی علامت سمجھی ویندی ہے۔ سرائیکی وسیب دے پراݨیاں بازاریں وچ اڄ وی کجھ وݙیرے فالودے والے اے دعویٰ کریندن جو اصلی فالودہ اوہو ہے جیندے وچ کیوڑے دی ہلکی جہی مہک شامل ہووے۔ پر ویلھے نال رُوح کیوڑہ دا استعمال گھٹ تھیندا ڳیا۔ ایندی ہک وجہ مصنوعی ذائقے تے سستے کیمیکل ایسنس دی بھرمار ہے جئیں روایتی ذائقیں دی جھا گھن گھدی ہے۔ ݙوجھی وجہ نویں نسل دی بدلدی پسند ہے جیڑھی تیز خوشبو دی بجائے آئس کریم، چاکلیٹ تے فروٹ فلور کوں ترجیح ݙیندی ہے۔ کجھ لوک اے وی سمجھدن جو زیادہ کیوڑہ فالودے دے اصلی ذائقے کوں دٻا ݙیندے، ایں سانگوں جدید دکاندار احتیاط کریندن یا اینکوں گھٹ ورتیندن ۔ اوندے باوجود روایتی ذوق رکھݨ آلے اڄ وی رُوح کیوڑہ کوں فالودے دی رُوح آکھدن کیوں جو ایندے بغیر پراݨے ویلھے دی او خاص خشبو محسوس کائنی تھیندی جیرھی گلیں، بازاریں تے ٹھیلیں توں اُٹھدی ہئی۔ فالودے دی مقبولیت دی سب توں وݙی وجہ ایندا ٹھڈک بخش اثر ہے۔ سخت گرمی وچ جݙاں جسم پاݨی تے توانائی گھٹا ݙیندے تاں کھیر، برف تے مٹھے شربت دا امتزاج فوری سکون ݙیندے۔ تخمِ ملنگا جسم کوں ٹھڈا رکھݨ وچ مدد ݙیندے جݙاں جو کھیر توانائی ݙیندے۔ کجھ لوک اینکوں افطاری وچ استعمال کریندن کیوں جو اے فوری طاقت بحال کریندے۔ نوجوان اینکوں ذائقے کیتے پسند کریندن، ٻال ایندے وچ شامل جیلی تے آئس کریم دے دیوانے ہوندن جݙاں جو وݙیرے اینکوں پراݨیاں یاداں نال جڑیندن۔ اے وجہ ہے جو فالودہ عُمر دی قید توں آزاد ہک ایجھی سوغات بݨ ڳئے جیرھا ہر نسل دے دِل وچ جاہ رکھدے۔ دِلچسپ حقیقت اے وی ہے جو پاکستان دے ہر علاقے فالودے کوں آپݨا انج رنگ ݙتے۔ کتھائیں کشمیری فالودہ مشہور ہے، کتھائیں رَبڑی فالودہ، کتھائیں گُلاب فالودہ تے کتھائیں بادام پِستے آلا فالودہ لوکیں کوں آپݨے پاسے چھکیندے۔ کراچی دیاں راتیں فالودے بغیر ادھوریاں سمجھیاں ویندین جݙاں جو لاہور وچ پراݨیں بازاریں دے فالودے اڄ وی روایت دی خوشبو ݙیندن۔ سرائیکی وسیب وچ وی گرمیں دے ماسم وچ فالودہ صرف مشروب کائنی بلکہ مہمان نوازی دی علامت سمجھا ویندے۔ ٻہوں سارے لوک اے سوال کریندن جو فالودہ مشروب ہے یا کھاݨا؟ حقیقت اے ہے جو اے ݙوہیں دے درمیان ہک حسین امتزاج ہے۔ اینکوں پیتا ویندے تے چمچے نال کھادا ویندے۔ اے انفرادیت اینکوں عام مشروبات توں انج بݨیندی ہے۔ دنیا بھر وچ ٻہوں گھٹ کھاݨے ایجھے ہن جنہیں کوں لوک بیک وقت ڈرنک تے ڈیزرٹ ݙوہیں آکھن۔ فالودہ انھیں منفرد چیزیں وچ شامل ہے۔ ایندے اجزاء وچ جے احتیاط رکھی ونڄے تاں اے جسم کیتے فائدہ مند وی تھی سڳدے، پر ضرورت توں زیادہ مٹھے دا استعمال نقصان ڋے سڳدے۔ شوگر دے مریضیں تے ٻہوں وزن رکھݨ والیں کوں ایندے استعمال وچ اعتدال ضروری ہے۔ ماہرین دے مطابق ݙوپہر یا شام دے ویلھے فالودہ ٻہوں بہتر رہندے کیوں جو سخت گرمی وچ اے جسمانی حرارت گھٹاوݨ وچ مدد کریندے۔ فالودہ صرف ذائقہ کائنی بلکہ تہذیب دا حصہ وی ہے۔ پراݨے ویلھے وچ شادیں، عُرسیں، میلیں تے مذہبی تقریبات وچ فالودہ پیش کرݨ عزت تے محبت دی علامت سمجھا ویندا ہا۔ اڄ کلھ جدید کیفے تے فوڈ چینز اینکوں نویں نویں انداز ݙتے ہن پر ایندی اصل کشش اڄ وی اوہا روایتی مٹھاس ہے جیڑھی مٹی دے برتن، برف دے ٹھڈے ٹکڑیں تے دیسی شربت وچ محسوس تھیندی ہے۔ شیئت ایہا وجہ ہے جو ویلھا لنگھݨ دے باوجود فالودہ اڄ وی لوکیں دے دلیں وچ زندہ ہے تے آنوݨ آلے ویلھے وچ وی اے برصغیر دی ثقافت، ذائقے تے سرگرمیں دا لازمی حصہ رہسی۔ 43xin3pcv59tzfm734qnxa89gz8hlvc 0 33759 71347 2026-05-21T05:41:26Z جام صدیق مڑل 3104 ودھارا 71347 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 71348 71347 2026-05-21T05:45:09Z جام صدیق مڑل 3104 مضمون وچ ودھارا 71348 wikitext text/x-wiki سینڈوچ (((سینڈ وچ  وانگوں پسا ہویا طبقہ))) 🍔🥪 ہک مڈل کلاس فیملی دا قصہ 🥪🍔 💠🖊️ ترتیب و تدوین: ڄام محمد صدیق مڑل پاکستان وچ ݙو بندے ٻہوں سکون نال نظر امدے ہن‌۔ یعنی ہک غریب تے ݙوجھا امیر… اے جیرھے وچلے ”مڈل کلاسیئے“ ہن، سہی بیڑا غرق انہیں دا تھیندے۔ اے لوک رکھ رکھاؤ وچ تاں قریب قریب امیریں وانگوں لڳدن پر انہیں دی حالت ایجھی ہوندی ہے جو گھر وچ اکثرا ایں وجہ توں لڑائیاں تھیندین جو گھیو ، تیل اِتلی جلدی کیویں مُک ڳے۔ اساݙے پاسے قابل رحم تے قابل نفرت وی ݙوہیں طبقے ہن‌۔ امیر تے غریب۔ امیر قابل نفرت ہے کیوں جو اوں  کنیں پیسہ دولت ہے تے غریب قابل رحم ہے کیوں جو  اوں کنیں پیسہ کائینی۔ پاکستان دا بجٹ وی انہیں ݙوہیں طبقیں کوں مدِنظر رکھ تے بݨایا ویندے، گورنمنٹ وی انہیں ݙوہیں طبقیں تے نظر رکھیندی ہے۔ وچکار جیرھا سینڈوچ بݨدے، او وچارا مڈل کلاس ہے۔ امیر لوک اونکوں غریب سمجھدن تے غریب لوک اونکوں امیر۔ اے مڈل کلاسیا کون ہوندے؟ اے او ہوندے جیں کنیں بظاہر امیریں آلی ہر شئے تاں موجود ہوندی ہے پر سیکنڈ ہینڈ ۔ اوں کنیں نسبتاً چنڳا گھر ہوندے پر کرائے دا ۔ گاݙی ہوندی ہے پر ویہہ سال پراݨی۔ گھر وچ اے سی ہوندے پر عموماً چلدا ایئر کولر ای ہے۔ کپڑے صاف ہوندن پر چلدے کئی کئی سال ہن ۔ گھر وچ UPS وی ہوندا ہے پر اوندی بیٹری عموماً اَدھ گھنٹہ ای مسئیں چلدی ہے۔ اوں کنیں چنڳا موبائل وی ہوندے پر ورتیا ہویا سیکنڈ ہینڈ ۔ اوندے گھر وچ ہر ہفتے ہک واری پتلے شورے آلی مُرغی بݨدی ہے، باقی ݙینہیں وچ آلو مختلف انداز وچ، مختلف طریقے نال، یا دال تے کوئی سستی سوزی وغیرہ۔ اے آپݨے ٻالیں کوں پارک وچ سیر تفریح کیتے گھن ویندے تاں عموماً گھروں چنڳی طرح ٹُکر کھوا تے نکلدے۔ اوں کنیں اے ٹی ایم کارڈ تاں ہوندے پر کݙاہیں پنج سو یا ہزار توں ودھیک کڈھاوݨ دی ناں ہمت ہوندی ہے ناں لوڑھ۔ اے ݙینھ رات کوئی ایجھا بزنس کرݨ دے منصوبے بݨیندے جیندے وچ کجھ خرچ ناں کرݨا پووے۔ ایندی گاݙی صرف سردیں وچ ٻہوں کمال دی کولنگ کریندی ہے۔ اے جݙاں وی آپݨی ذال ٻالیں کوں گھن تے کہیں فاسٹ فوڈ ریسٹورنٹ ویندے، چھی بندیں دی ساری فیملی ݙو برگر وچ ای بُھڳتیج ویندی ہے۔ اے جیکر ظاہر کرے جو میں کنیں ٻہوں پیسہ ہے تاں رشتے دار اُدھار منڳݨ آ ویندن، ناں ݙساوے تاں کوئی مونہہ نی لیندا۔ اے آپݨی اوقات توں صرف ویہہ فیصد اُچی زندگی گزارݨ دی کوشت وچ پِسیندا ریندے۔ اصل وچ اے غریبیں توں وی بدتر زندگی گزریندے۔ ایندی ساری زندگی کمیٹیں پاوݨ تے بھرݨ وچ گزر ویندی ہے۔ پاکستان وچ امیریں تے غریبیں توں وی ٻہوں ودھ تعداد انہیں مڈل کلاسیں دی ہے پر اے لوک کہیں کھاتے وچ شمار نی تھیندے۔ اساݙے پاسے ہر او بندہ مزے وچ ہے جیں کنیں ٻہوں سارا پیسہ ہے یا بالکل کائینی۔ جیں کنیں پیسہ ہے او اے سی وچ سمدے۔ جیں کنیں کائینی او کہیں فٹ پاتھ تے نن٘در پوری کر گھندے۔ پیسے والا کہیں توں کجھ نی منگدا تے غریب ہر کہیں دے اڳوں ہتھ پھیلا تے کھڑا تھی ویندے۔ رڳڑا اونکوں لڳدے جیں کنیں پیسہ تاں ہے پر صرف گزارے لائق۔ غریبیں دی اکثریت کوں اے مڈل کلاسیے ای پلیندے پِن۔ کݙاہیں کݙاہیں تاں میں سمجھداں جو سب توں ودھ خوف خدا وی ایں مڈل کلاس وچ ای پایا ویندے۔ ایہا کلاس سب توں ودھ خیرات کریندی ہے۔ بعض واری تاں انہیں دی آپݨی زندگی غریب توں وی بدتر گزردی پی ہوندی ہے پر انا دے مارے اے وچارے کہیں کوں ݙسیندے کائینی۔ تساں کݙاہیں لوئر ایلیٹ کلاس یا اپر ایلیٹ کلاس دی ٹرم کیناں سُݨی ہوسی۔ لوئر غریب یا اپر غریب وی کائینی ہوندا، صرف لوئر مڈل کلاس یا اپر مڈل کلاس دے لفظ سُݨݨ کوں ملدن۔ لوئر تے اپر وچ کجھ خاص فرق کائینی ہوندا۔ لوئر کلاس والے کنیں موٹر سائیکل ہوندی ہے تے اپر والے کنیں پراݨے ماڈل دی کار۔ پر نن٘دراں ݙوہیں دیاں اُݙریاں رہندن۔ اے وݙی عید تے قربانی دی استطاعت نہ رکھݨ دے باوجود وی کہیں اُٹھ یا ڳئوں وچ حصہ پا گھندن۔ انہیں دی ساری زندگی گھر دی فالتو لائٹیں بجھاوݨ تے بل گھٹ کرݨ دے منصوبے بݨیندے گزر ویندی ہے۔ اے موبائل وچ سو روپے آلا کارڈ وی پوری احتیاط نال  کریندن تے گھر آلیں کوں ݙسیا ہوندے جو ہک مس کال ݙیواں تاں اوندا مطلب ہے میں آمدا پیاں۔ ݙو مس کال ݙیواں تاں مطلب ہے میں ذرا لیٹ ہاں۔ اے ہک ݙینھ دے استری کیتے ہوئے کپڑے ݙو ترائے ݙینھ چلیندن۔ اے ہر ݙو گھنٹے بعد شک دور کرݨ کیتے بجلی دے میٹر دی ریڈنگ ضرور چیک کریندے راہندن۔ ایہ کݙاہیں وی ایں قابل نی تھی سڳدے جو ہک ای مہینے وچ بجلی، گیس تے پاݨی دے سارے بل کٹھے ادا کر سڳن، ایں کیتے بجلی دا بل ادا کر ݙیون تاں گیس دا بل اڳلے مہینے تے پا ݙیندن۔ انہیں دی اکثریت کیوں جو پڑھی لکھی وی ہوندی ہے، ایں کیتے کہیں دے اڳوں ہتھ کائینی اݙیندے۔ انہیں کنیں دھیریں دی شادی کرݨ دے پیسے کائینی ہوندے، اولاد کیتے چنڳی نوکری دی سفارش کائینی ہوندی، ایندے باوجود اے کہیں کوں ݙکھ وچ ݙیکھدن تاں آپ وی ݙُکھارے تھی ویندن۔ انہیں دے گھر کم کرݨ آلی غریب ماسی کیوں جو ٻے مختلف گھریں وچ کم کریندی ہے، ایں کیتے رمضان وچ ہر گھروں راشن دے ناں تے قریب قریب پنجاہ کلو اٹے سمیت چار پنج مہینیں دا راشن کٹھا کرݨ وچ کامیاب رہندی ہے۔ پر مڈل کلاسیئے پریشان راہندن جو آپݨے گھر کیتے جیڑھا پندھراں ݙینھیں دا راشن گھن آئے ہن، او مُکݨ دے نیڑے ہے تے تنخواہ ملݨ دا پرے پرے تئیں کوئی امکان کائینی۔ زکوٰۃ غریبیں کوں ویندی ہے۔ بِھیک دے پیسے وی کوئی غریب ای گھندے۔ فطراݨہ وی غریب دا نصیب بݨدے۔ پر غریب اے سب کجھ گھن تے وی کوئی کم کرݨ تے تیار کائینی تھیندا کیوں جو اوندا طے تھی ڳئے جو  او غریب ہے ایں کیتے اوندے اتے کہیں قسم دی کوئی محنت فرض کائینی، تے باقی سبھ کوں چاہیدے جو او اونکوں مِل تے پالن۔ بِھکاری او واحد طبقہ ہے جیرھا کݙاہیں کہیں کوں بِھیک کائینی ݙیندا۔ تساں کہیں بِھکاری کوں ذرا کہیں کم تے لاوݨ دی آفر کرو، اڳوں تہاکوں جیرھا سُݨݨ کوں ملسے او تساں چنڳی طرح ڄاݨدے او۔ پر مڈل کلاسیہ کیا کرے؟ اے نہ زکوٰۃ منگدے، نہ فطرہ، نہ بِھیک۔ اے صرف جُھردا راہندے، سسکدا راہندے تے مردا رہندے۔ اے پڑھ تے ہُݨ تساݙی کیا رائے ہے تے کیا تساں وی کتھائیں ایجھی سینڈوچ زندگی دا حصہ تاں کائینی؟ تساݙا تجربہ ایندے بارے وچ کیا آکھدے؟؟؟ pdq6io73tlzl9o1bquj9rk1bmtg8bqv 0 33760 71349 2026-05-21T05:50:20Z محمد شان مغل 2127 "==سرائیکی ادب دا مہاندرا ستون== [[علامہ نسیم طالوت]] سرائیکی ادب، تحقیق تے تنقید دے اوہ مہاندرے ستون ہن جنہاں دا ناں سرائیکی ادبی تاریخ وچ ہمیشہ سنہرے اکھراں نال لکھیا ویسی۔ سرائیکی تنقیدی ادب وچ انہاں دا کردار بنیادی تے موہری (ابتدائی) حیثیت رکھدا ہے. ==ت..." نال ورقہ تخلیق تھیا 71349 wikitext text/x-wiki ==سرائیکی ادب دا مہاندرا ستون== [[علامہ نسیم طالوت]] سرائیکی ادب، تحقیق تے تنقید دے اوہ مہاندرے ستون ہن جنہاں دا ناں سرائیکی ادبی تاریخ وچ ہمیشہ سنہرے اکھراں نال لکھیا ویسی۔ سرائیکی تنقیدی ادب وچ انہاں دا کردار بنیادی تے موہری (ابتدائی) حیثیت رکھدا ہے. ==تعلق اتے سادہ انداز بیان== علامہ نسیم طالوت دا تعلق [[ملتان]] دی دھرتی دے نال ہا جنہاں اپݨے مدلل تقریراں سادہ انداز بیان اتے عوامی و دینی مسائل دے پاسے توجہ ݙیندے ہن جنہاں دی لکھت ای قسم دی ہوندی ہئ کہ عام آدمی وی اونکوں آسانی دے نال سمجھ سڳدا ہا. ==دینی خدمات تے اصلاحی معاشرہ== علامہ نسیم طالوت مختلف مساجد دے اندر درس و تدریس اتے خطابت دے کم سر انجان ݙیندے رہ ڳے. جیندے اندر دینی موضوعات اتے اسلامی تقریراں شامل ہن معاشرتی بُرائیاں دے خلاف آگاہی ݙیوݨ انہاں دا مقصد ہا ==مضامین اتے تنقیدی بصیرت== علامہ نسیم طالوت دے مضامین دے اندار زیادہ تر معاشرتی مسائل ، اخلاقیات اتے کردار سازی بنیاد ہن. اے ڳالھ اہم ہے جو علامہ نسیم طالوت باقاعدہ طور تے ادبی نقاد نہ ہن بلکہ انہاں دے تنقیدی علمی اتے ادبی کم تے تجربہ دی صورت موجود ہئ. انہاں دی تنقید بیانات تے تقریراں وچ سامݨے آندی ہے کیوں کہ سرائیکی زبان وچ ابتدائی تنقید تجرباتی حوالے نال سامݨے اندی رہ ڳی ہے. [[ونکی:تنقید]] bgo434iec6kgbe6au6kan6lr9hhe9ce 0 33761 71350 2026-05-21T05:53:00Z محمد شان مغل 2127 "صدیق طاہر سرائیکی زبان و ادب دے اندر ہک اہم نقاد دے طور تے سامݨے آندن جنہاں سرائیکی زبان دے تنقیدی نظریات کوں مضبوط کیتا بلکہ فکری ، سائنسی اتے نظریاتی بنیادیں دے اوتے اینکوں استوار کرݨ دی کوشش کیتی. انہاں دی تنقید دے اندر فکر دی گہرائی کافی مضبوط ہے. ==ت..." نال ورقہ تخلیق تھیا 71350 wikitext text/x-wiki صدیق طاہر سرائیکی زبان و ادب دے اندر ہک اہم نقاد دے طور تے سامݨے آندن جنہاں سرائیکی زبان دے تنقیدی نظریات کوں مضبوط کیتا بلکہ فکری ، سائنسی اتے نظریاتی بنیادیں دے اوتے اینکوں استوار کرݨ دی کوشش کیتی. انہاں دی تنقید دے اندر فکر دی گہرائی کافی مضبوط ہے. ==تاثراتی تنقید تو اصولی تنقید تئیں دا سفر== صدیق طاہر دی تنقید تاثراتی تنقید دے طور تے سامݨے آندی ہے. ول وی انہاں تنقید دے اصول اتے نظریات پیش کیتے. انہاں ادب کوں جزباتی اظہار دی بجائے فکری اتے سماجی بنیادیں دے اوتے پرکھݨ کوں ترجع ݙتی. صدیق طاہر مغربی اتے اُردو تنقید کوں سرائیکی ادب وچ گھن آوݨ دا اہر کیتے. جیوے جو ساختیاتی تنقید ، مارکسی تنقید انہاں تنقید کوں پروان چڑھیا تاکے سرائیکی زبان و ادب وچ مضبوط تھیوے. ==جدید نظریات دا نفاذ== صدیق طاہر سرائیکی ادب دا ہک نواں روپ ہے جہڑا ادب کوں سماج کنوں انجھ کریندے انہاں دا اکھݨ ہے جو ادب معاشرتی حالاتِ ثقافت اتے تاریخ کیتے ہک شیشہ دا کردار ادا کریندے. صدیق طاہر ای ڳالھ تے زور ݙیندے جو مقامی لکھاریں کوں دنیائے ادب دے مختلف ادیباں دا مطالعہ کر تے اپݨے ادب کو ترویج ݙتی ویندی ہے تاکہ سرائیکی زبان و ادب دنیا دے ادیباں دے مقابلے وچ کھڑا تھی سڳے. ==روائتی تنقید دا اختتام== اساں اکھ سڳدو جو سرائیکی زبان و ادب دے اندر تنقید دے میدان وچ صدیق طاہر ہک نواں وجود ظاہر کیتے جیندی وجہ کنوں روائتی تنقید دا پندھ اختتام کو پجے اتے تنقید تفریظ تے تنقیص توں نکل تے اپݨا باضابطہ اصولیں دے اوتے قائم تھی. شان مغل [[ونکی:تنقید]] eh3kt43daubz66x7a4frmmzoxi3ryzs 71351 71350 2026-05-21T05:54:03Z محمد شان مغل 2127 71351 wikitext text/x-wiki [[صدیق طاہر]] سرائیکی زبان و ادب دے اندر ہک اہم نقاد دے طور تے سامݨے آندن جنہاں سرائیکی زبان دے تنقیدی نظریات کوں مضبوط کیتا بلکہ فکری ، سائنسی اتے نظریاتی بنیادیں دے اوتے اینکوں استوار کرݨ دی کوشش کیتی. انہاں دی تنقید دے اندر فکر دی گہرائی کافی مضبوط ہے. ==تاثراتی تنقید تو اصولی تنقید تئیں دا سفر== صدیق طاہر دی تنقید تاثراتی تنقید دے طور تے سامݨے آندی ہے. ول وی انہاں تنقید دے اصول اتے نظریات پیش کیتے. انہاں ادب کوں جزباتی اظہار دی بجائے فکری اتے سماجی بنیادیں دے اوتے پرکھݨ کوں ترجع ݙتی. صدیق طاہر مغربی اتے اُردو تنقید کوں سرائیکی ادب وچ گھن آوݨ دا اہر کیتے. جیوے جو ساختیاتی تنقید ، مارکسی تنقید انہاں تنقید کوں پروان چڑھیا تاکے سرائیکی زبان و ادب وچ مضبوط تھیوے. ==جدید نظریات دا نفاذ== صدیق طاہر سرائیکی ادب دا ہک نواں روپ ہے جہڑا ادب کوں سماج کنوں انجھ کریندے انہاں دا اکھݨ ہے جو ادب معاشرتی حالاتِ [[ثقافت]] اتے تاریخ کیتے ہک شیشہ دا کردار ادا کریندے. صدیق طاہر ای ڳالھ تے زور ݙیندے جو مقامی لکھاریں کوں دنیائے ادب دے مختلف ادیباں دا مطالعہ کر تے اپݨے ادب کو ترویج ݙتی ویندی ہے تاکہ سرائیکی زبان و ادب دنیا دے ادیباں دے مقابلے وچ کھڑا تھی سڳے. ==روائتی تنقید دا اختتام== اساں اکھ سڳدو جو سرائیکی زبان و ادب دے اندر تنقید دے میدان وچ صدیق طاہر ہک نواں وجود ظاہر کیتے جیندی وجہ کنوں روائتی تنقید دا پندھ اختتام کو پجے اتے تنقید تفریظ تے تنقیص توں نکل تے اپݨا باضابطہ اصولیں دے اوتے قائم تھی. شان مغل [[ونکی:تنقید]] nrummtlj3kio6ti95z566wuzgba44sg