وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 806 72381 19373 2026-09-04T08:46:58Z Sraiki 12 Sraiki نے [[اکبر ملکاݨی]] کوں [[اکبر خان ملکاݨی]] آلے پاسے ریڈائرکٹ کیتے ٻاجھ منتقل کیتے 19373 wikitext text/x-wiki اکبر ملکاݨی، ڈیرہ غازی خان نال تعلق رکھݨ والے [[سرائیکی]] قومیتی [[سیاستدان]] ہن تے عوامی [[سرائیکی]] پارٹی دے بانی تے سربراہ ہن تے [[سرائیکستان]] قومی موومنٹ دے سابقہ سرگرم رہنما وی ہن. اکبر ملکاݨی، [[سرائیکی]] قومیتی [[سیاست]] وچ مزاحمتی [[سیاست]] تے یقین رکھدن تے جہدِ مسلسل کوں انہاں نے اپݨا شعار بݨایا اے. انہاں مزاحمتی [[سرائیکی]] قومیتی [[سیاست]] تے منفرد انداز دی کامیابی دا ثبوت ٢٠١٨ء دے انتخابات وچ ڈیرہ غازی خان وچوں شہباز شریف تے اویس لغاری دی ناکامی اے جنہاں دا منشور [[سرائیکی]] قومیتی حقوق تے شناخت دا انکار ہئی. مگر ملکاݨی ہوراں دی انہاں دے [[سرائیکی]] مخالف افکار دے خلاف پرچار دے کارݨ اے ݙوہیں عبرت ناک شکست نال دوچار تھئے. ہک جگہ لکھدن: "اساں [[سرائیکی]] پارٹیاں یا[[سرائیکی]] لوک ایں پوزیشن اچ ھئیں جو بالا دست طبقےنال مذاکرات یا مطالبات دی پوزیشن اچ ھئیں جواو ساڈی گال کوں غور نال سنڑن عزت اے ماب یاجناب اے اعلی اکھنڑ نال تیں گال نئیں بنڑدی مشورہ ڈیو ول کیا کروں مزاحمت یامجال جواب وی ضرور ڈیو ڈیو وی انہیں ڈولوظیں دے وچو چنڑ کیں ہک لوظ لکھو مزاحمت یامجال جیرھالوظ کثرت اے رائے نال اکھیا ویسی ھوندے اتیں عمل کریسوں ول مزاحمت تیں مزاحمت دے طریقہ اے کار بارے سوچیسوں اگر مجال اے تیں ول مجال دا ہکو رستہ اے پیریں ڈھڑیں اوندے تیں انویں ہیلک ھئیں مہربانی کریسو مشورہ جواب ضرور ڈیسو. " ==سیاسی افکار تے نظریات== درج ذیل اکبر ملکاݨی دے اقوال توں انہاں دے اندازِ [[سیاست]] تے روشنی پوندی اے کہ کس طریقے نال [[سرائیکی]] قومیتی [[سیاست]] وچ اپݨی جدوجہد کوں جاری رکھے ہوئے ہن. اپݨے [[سرائیکی]] قومیتی نظریے دی وضاحت کریندے ہوئے لکھدن: "[[پاکستان]] اچ رہندیں ھوئیں اساں [[سرائیکی]] اوھے حقوق منگدوں جیرھے تساں سندہیں کوں ڈتن بلوچیں کوں ڈتن پختونیں تیں پنجابیں کوں ڈتن اگر اپڑیں حقوق منگنڑ جرم اے تیں پچہیں اے جرم اساں ول ول کریندے رھے ویسوں." <ref>https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=925413764317763&id=100005474436249</ref> ٢٠١٨ء دے ضمنی الیکشن دے بارے تبصرہ کریندن جتھوں انہاں دے قومیتی ویژن دا اندازہ تھیندے: "ضمنی الیکشن چوٹی الی سیٹ تیں اے جیرھے امیدوارن اے سارے سرائیکیں دے سخت خلاف ان پتہ نئیں [[سرائیکی]] ووٹ ڈیونڑ واسطے اتلا سیریس کیوں تھئے ودن اگر ایہو حال ایویں رہ گیا تاں میڈے خیال اچ صوبے دی منزل بہوں دور لگدی اے سوچنڑ سرائیکیں دا حق تیں ھے." <ref>https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=924950151030791&id=100005474436249</ref> [[سرائیکی]] [[وسیب]] دے غداراں دے بارے وچ نشاندہی کریندے ہوئے آہدن: "وسطی فوجہ اچ اج رات کوں ہک سیاسی [[سرائیکی]] مشاعرہ تھیندا پئے مشاعرہ ضرور سنڑو لیکن کوڑ کہانیں دا خیال کرنڑیں کہیں دے تقریریں کنوں متائثر نئیں تھیونڑاں کیوں جو جیرھے لوک اے مشاعرہ رکھائی پئین او کوئی توھاڈی تفریح سانگے نئیں رکھائی پئے انیندے وچ انہین دا اپڑاں الیکشن دا مفاد شامل اے میڈا توھاکوں ڈسنڑ فرض اے اگو توھاڈی اپڑیں مرضی اے کیوں جو ہک امیدوار ن لیگ دا اے ڈو امیدوار تحریک اے انصاف دے ان ہک جماعت منڈھو سرائیکیں دی دشمن اے ڈوجھی جماعت مکمل [[نسل]] پرست اے جیرھی افغان مہاجرین کوں اتھاں شناختی کارڈ بنڑوا کیں ڈیونڑ چاہندی اے پہلے اباد کار ائین ہنڑ اے پٹھانڑیں کوں انیندن سن اف سائلیں کوں اے پتہ نئیں کتھاں بھجویندن سرائیکیو سوچو ایہو وقت ھوے نہ تاں [[نسل]] در [[نسل]] تباہ تھی ویسو." <ref>https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=922616237930849&id=100005474436249</ref> مزید لکھدن کہ: "سوچو سمجھو چوٹی الی سیٹ تیں الیکشن اچ ترائے امیدوار سردار مقصود احمد خاں لغاری سردار اویس احمد خاں لغاری ڈاکٹر س[[عید]] احمد بزدار انہیں اچ کوئی ہک امیدوار ھے جیرھا اکھے میں [[سرائیکی]] اں اگر کوئی [[سرائیکی]] ھووے ھا تیں او [[سرائیکی]] دے ناں تیں الیکشن لڑے ھا ایندا مقصد اے انہیں اچ کوئی ہک ای [[سرائیکی]] کئینی ول تساں اساں ووٹ ڈیونڑاچ کیوں پریشان تھئے ودوں مطمئن تھیوو [[گھر]] بہو جڈاں صندوقڑیاں خالی نکلسن پچہیں انہیں کوں توھاڈی طاقت دا پتہ لگسی ول اے پچہیں توھاڈی عزت ای کریسن توھاڈا [[سرائیکی]] [[صوبہ]] ای بنڑویسن اے اپ کوں [[سرائیکی]] ای سڈویسن کم ای کرویسن اگو توھاڈی مرضی میں توھاکوں توھاڈے بھلے گال کیتی اے." <ref>https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=922208234638316&id=100005474436249</ref> اکتوبر ٢٠١٨ء دے ضمنی انتخابات دے بارے مزید لکھدن: "وت میڈا خیال اے چوڈاں اکتوبر کوں چوٹی الی سیٹ تیں ضمنی الیکشن تھیندا پئے پتہ نئین وت کیرھا امیدوار سرائیکیں کوں ووٹ ٹھگنڑ کیتے وستی فوجے اچ [[سرائیکی]] مشاعرہ تیں محفل اے موسیقی ستری کھڑے بے شک تساں [[سرائیکی]] لوک جیکوں ووٹ ڈیو او توھاڈی اپڑیں مرضی اے تساں [[سرائیکی]] ہک گال خیال ضرور رکھائے اے اساں سرائیکیں دا کوئی الیکشن نئیں نہ ای اساں اے ووٹ منیسوں کیونکہ کجھ ساڈے وکیئے وئے دانشور توھاڈے کولھو انہیں واسطے ووٹ منگسن مگر اے سارا کوڑ ھوسی باقی تساں [[سرائیکی]] مشاعرہ اے ضرور سنڑو اساں توھاکوں نسے ہٹکیندے [[سرائیکی]] امیدوار کوئی کئینی ووٹ جیکوں ڈیوو ھے ضائع کرنڑ الی گال اخر اے لوک ساڈا [[سرائیکی]] [[صوبہ]] کیوں نئیں بنڑیندے انہیں دی کیا مجبوری اے ڈسیندے کیوں نئیں اخر ووٹ ڈیندےاو ساڈے کولھو نوھے وی جھلیندے ساکوں انہیں کنوں پچھ ضرور ڈیووو توھاکوں [[صوبہ]] بنڑانونڑاچ نانگ کھندے کوئی توھاڈے اتے اسمان ترٹدے موت اندی اے یاکوئی بلا کھندی اے اے گال خدا دے واسطے پچھو ضرور." <ref>https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=921767271349079&id=100005474436249</ref> اکبر ملکاݨی ہوراں دی [[سرائیکی]] قومیتی [[سیاست]] تے جدوجہد، باقی سارے سرائیکیاں واسطے مشعلِ راہ اے. (اسماعیل بھٹہ) ==حوالے== [[ونکی:اکبر ملکاݨی]] lin7ptc1agkv9j6rjtmv3f0kmbk7r7j 0 1571 72379 72375 2026-09-03T17:56:36Z Sraiki 12 /* سرائیکستان دیاں زباناں */ 72379 wikitext text/x-wiki [[سرائیکستان]] دی آبادی چار کروڑ پنجاہ لکھ ہے ۔ سرائیکستان وچ تقریباً چار کروڑ سرائیکی، پنجاب بلوچستان  تے سندھ وچ پنجاہ لکھ سرائیکی، پاکستان وچ کل چار کروڑ کنوں ودھ سرائیکی ہن۔ مردم شماری دے مطابق سرائیکی دی آبادی ترائے کروڑ ہے۔ سرائیکستان ستارھاں ضلعیاں دا جغرافیائی تے ثقافتی خطہ ہے. ایندے وچ ملتان ڈویژن(ٻورے والا بغیر) ، دیرہ غازی خان ڈویژن ، بہاولپور، رحیم یار خان، بکھر، میانوالی، دیرہ اسماعیل خان، پہاڑپور، ٹانک شامل ہن۔ [[سرائیکستان]] دا کل رقبہ ہک لکھ تیرھاں ہزار چار سو سولھاں (١١٣٤١٦) مربع کلومیٹر ہے۔ == سرائیکستان دے بنیادی حقائق == ضلعیں دی تعداد: ایہ خطہ ١٧ (ستارھاں) ضلعیاں تے مشتمل ہک تاریخی تے جغرافیائی خطہ ہے۔ کل رقبہ: ایں خطے دا کل رقبہ ١١٣،٤١٦ مربع کلومیٹر ہے۔ آبادی: سرائیکستان دی آبادی چار کروڑ پنجاہ لکھ (45 ملین) ہے۔ 2023ء دی مردم شماری دے مطابق سرائیکستان دے انہاں ستارھاں ضلعیاں دی آبادی 41.5 ملین ہے۔ 2026ء دے اندازے مطابق سرائیکستان دی آبادی 45 ملین یعنی چارکروڑ پنجاہ لکھ ہے۔ سرائیکستان دی آبادی پاکستان دی آبادی دا ١٧٪ جݨیں چھیواں حصہ ہے۔ قومی اسمبلی دے حلقے 47 ہن۔ == سرائیکستان دیاں زباناں == سرائیکی علاقے وچ راہوݨ آلا ہر ہر بندہ قومی سنڄاݨ دے طور تے سرائیکی ہے، سرائیکی اوندی قومی زبان ہے، بھان٘ویں گھر وچ کوئی وی زبان الاوے۔ سرائیکستان وچ گھراں وچ ٻولیاں ون٘ڄݨ آلیاں زباناں دی آبادی کجھ ایں طرحاں ہے۔ کل آبادی چار کروڑ پنجاہ لکھ # سرائیکی ترائے کروڑ پینتالیہ لکھ # [[پنجابی]] چالیہ لکھ # اردو ویہ لکھ # جاٹکی ویہ لکھ (وہاڑی خانیوال) # سلیمانی بلوچی، ݙاہ لکھ # [[پشتو]] ، ݙاہ لکھ (لکی لہجہ) تے # [[مارواڑی]]/ میواتی ، پنج لکھ سرائیکستان وچ وسݨ آلے چار کروڑ پنجاہ لکھ لوک سرائیکی قوم ہن۔ == آبادی دی ریاضی == پاکستان دی کل آبادی: تقریباً 24 کروڑ 15 لاکھ سرائیکستان دے 17 اضلاع دی مجموعی آبادی: تقریباً 4 کروڑ توں سوا 4 کروڑ دے لگ بھگ ہے۔ تناسب: ایں حساب نال ایہ آبادی پاکستان دی کل آبادی دا 17% فیصد ہی بݨدی ہے۔ === اہم نکتہ === پاکستان وچ سرائیکی ٻولݨ آلے ٻارھاں فیصد ین۔ سرائیکستان دے ستارھاں ضلعیاں وچ راہوݨ آلے پنجابی اردو پشتو بلوچی رلا تے  17 فیصد بݨدے ہن۔ 5s6u3e12xy6ehyd4mj4p8u0g1a6rod2 72380 72379 2026-09-04T01:53:09Z Sraiki 12 72380 wikitext text/x-wiki [[سرائیکستان]] دی آبادی چار کروڑ پنجاہ لکھ ہے ۔ سرائیکستان وچ تقریباً ساڈھے ترائے کروڑ سرائیکی، پنجاب بلوچستان  تے سندھ وچ پنجاہ لکھ سرائیکی، پاکستان وچ کل چار کروڑ کنوں ودھ سرائیکی ہن۔ مردم شماری دے مطابق سرائیکی دی آبادی ترائے کروڑ ہے۔ سرائیکستان ستارھاں ضلعیاں دا جغرافیائی تے ثقافتی خطہ ہے. ایندے وچ ملتان ڈویژن(ٻورے والا بغیر) ، دیرہ غازی خان ڈویژن ، بہاولپور، رحیم یار خان، بکھر، میانوالی، دیرہ اسماعیل خان، پہاڑپور، ٹانک شامل ہن۔ [[سرائیکستان]] دا کل رقبہ ہک لکھ تیرھاں ہزار چار سو سولھاں (١١٣٤١٦) مربع کلومیٹر ہے۔ == سرائیکستان دے بنیادی حقائق == ضلعیں دی تعداد: ایہ خطہ ١٧ (ستارھاں) ضلعیاں تے مشتمل ہک تاریخی تے جغرافیائی خطہ ہے۔ کل رقبہ: ایں خطے دا کل رقبہ ١١٣،٤١٦ مربع کلومیٹر ہے۔ آبادی: سرائیکستان دی آبادی چار کروڑ پنجاہ لکھ (45 ملین) ہے۔ 2023ء دی مردم شماری دے مطابق سرائیکستان دے انہاں ستارھاں ضلعیاں دی آبادی 41.5 ملین ہے۔ 2026ء دے اندازے مطابق سرائیکستان دی آبادی 45 ملین یعنی چارکروڑ پنجاہ لکھ ہے۔ سرائیکستان دی آبادی پاکستان دی آبادی دا ١٧٪ جݨیں چھیواں حصہ ہے۔ قومی اسمبلی دے حلقے 47 ہن۔ == سرائیکستان دیاں زباناں == سرائیکی علاقے وچ راہوݨ آلا ہر ہر بندہ قومی سنڄاݨ دے طور تے سرائیکی ہے، سرائیکی اوندی قومی زبان ہے، بھان٘ویں گھر وچ کوئی وی زبان الاوے۔ سرائیکستان وچ گھراں وچ ٻولیاں ون٘ڄݨ آلیاں زباناں دی آبادی کجھ ایں طرحاں ہے۔ کل آبادی چار کروڑ پنجاہ لکھ # سرائیکی ترائے کروڑ پینتالیہ لکھ # [[پنجابی]] چالیہ لکھ # اردو ویہ لکھ # جاٹکی ویہ لکھ (وہاڑی خانیوال) # سلیمانی بلوچی، ݙاہ لکھ # [[پشتو]] ، ݙاہ لکھ (لکی لہجہ) تے # [[مارواڑی]]/ میواتی ، پنج لکھ سرائیکستان وچ وسݨ آلے چار کروڑ پنجاہ لکھ لوک سرائیکی قوم ہن۔ == آبادی دی ریاضی == پاکستان دی کل آبادی: تقریباً 24 کروڑ 15 لاکھ سرائیکستان دے 17 اضلاع دی مجموعی آبادی: تقریباً 4 کروڑ توں سوا 4 کروڑ دے لگ بھگ ہے۔ تناسب: ایں حساب نال ایہ آبادی پاکستان دی کل آبادی دا 17% فیصد ہی بݨدی ہے۔ === اہم نکتہ === پاکستان وچ سرائیکی ٻولݨ آلے ٻارھاں فیصد ین۔ سرائیکستان دے ستارھاں ضلعیاں وچ راہوݨ آلے پنجابی اردو پشتو بلوچی رلا تے  17 فیصد بݨدے ہن۔ slb5g9zcqfa10sn4ji384ipocnnus1p