وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 26241 72654 58949 2026-10-02T12:18:14Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 72654 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |مریم غنی |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[فائل:Arts_Practicum_-_Artist_Mariam_Ghani_in_her_Brooklyn_studio_(48379882472)_(cropped).jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Arts_Practicum_-_Artist_Mariam_Ghani_in_her_Brooklyn_studio_(48379882472)_(cropped).jpg|center|330x330px]] |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائش | style=" " |سنہ 1978ء (عمر 46&#x2013;47 سال)<ref name="df2ef1b6f44425912bf76460a55e786f03ed87bb">جی این ڈی آئی ڈی: https://d-nb.info/gnd/1014590256 — اخذ شدہ بتاریخ: 17 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: CC0</ref><ref name="bc901bc67db92e835e85dbff146395ce4f3ecfd7">مصنف: CC0 — مدیر: CC0 — عنوان : CC0 — ناشر: CC0 — خالق: CC0 — اشاعت: CC0 — باب: CC0 — جلد: CC0 — صفحہ: CC0 — شمارہ: CC0 — CC0 — CC0 — CC0 — ISBN CC0 — DACS ID (former): https://web.archive.org/web/20210630075411/https://www.dacs.org.uk/licensing-works/artist-search/artist-details?ArtistId=ca28cead-13e6-e711-8b59-000c29e811b2 — اخذ شدہ بتاریخ: 4 جولا‎ئی 2020 — اقتباس: CC0 — اجازت نامہ: CC0</ref><ref name="85e38d62a53ac32b30468ab101d1de58f894051d">بنام: Mariam Ghani — DACS ID (former): https://web.archive.org/web/20210630075411/https://www.dacs.org.uk/licensing-works/artist-search/artist-details?ArtistId=ca28cead-13e6-e711-8b59-000c29e811b2</ref><ref name="8095139f44b14d548974d5ce6152a6f0827b81bc">DACS ID (former): https://web.archive.org/web/20210630075411/https://www.dacs.org.uk/licensing-works/artist-search/artist-details?ArtistId=ca28cead-13e6-e711-8b59-000c29e811b2 — اخذ شدہ بتاریخ: 4 جولا‎ئی 2020</ref><ref name="a728360d9ca5c55b59562b6806d7f9006461f3e6">آسٹریلیا شخصی آئی ڈی: https://trove.nla.gov.au/people/1522689 — بنام: Mariam Ghani — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="88dceb0be87f2b59e5e289655603708e3b6468b7">جی این ڈی آئی ڈی: https://d-nb.info/gnd/1014590256 — اجازت نامہ: CC0</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:بروکلن،_نیویارک|بروکلن]] ، &nbsp;[[:ur:نیویارک_شہر|نیویارک شہر]] <ref name="88dceb0be87f2b59e5e289655603708e3b6468b7" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_United_States_(1795-1818).svg|20x20px]] [[:ur:ریاستہائے_متحدہ_امریکا|ریاستہائے متحدہ امریکا]] <ref name="11825b453d4f56fcd4e4796968fb5f6d2ade607d">بنام: American — DACS ID (former): https://web.archive.org/web/20210630075411/https://www.dacs.org.uk/licensing-works/artist-search/artist-details?ArtistId=ca28cead-13e6-e711-8b59-000c29e811b2 — اخذ شدہ بتاریخ: 4 جولا‎ئی 2020</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:والد|والد]] | style=" " |[[:ur:اشرف_غنی|اشرف غنی احمد زئی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P22|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P22) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:والدہ|والدہ]] | style=" " |[[:ur:رولا_غنی|رولا غنی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P25|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P25) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:مادر_علمی|مادر علمی]] | style=" " |[[:ur:نیو_یارک_یونیورسٹی|جامعہ نیور یارک]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |تعلیمی اسناد | style=" " |[[:ur:بی_اے|بی اے]] <ref name="4a147a0c609cd3ef06eb6bad5ff2aed930860411">https://www.mariamghani.com/cv — اخذ شدہ بتاریخ: 28 جولا‎ئی 2023</ref>، &nbsp;ماسٹر آف فائن آرٹس <ref name="4a147a0c609cd3ef06eb6bad5ff2aed930860411" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P512|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P512) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |[[:ur:فن_کار|فن کار]] <ref name="97de6ce96088332971cbee0c330b78ba4d6f3e04">ربط: https://d-nb.info/gnd/1014590256 — اخذ شدہ بتاریخ: 10 مارچ 2015 — اجازت نامہ: CC0</ref>، &nbsp;استاد جامعہ ، &nbsp;فلم ساز &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ ورانہ زبان | style=" " |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] ، &nbsp;[[:ur:اطالوی_زبان|اطالوی]] <ref name="4a147a0c609cd3ef06eb6bad5ff2aed930860411" />، &nbsp;[[:ur:فرانسیسی_زبان|فرانسیسی]] <ref name="4a147a0c609cd3ef06eb6bad5ff2aed930860411" />، &nbsp;[[:ur:جرمن_زبان|جرمن]] <ref name="4a147a0c609cd3ef06eb6bad5ff2aed930860411" />، &nbsp;[[:ur:ہسپانوی_زبان|ہسپانوی]] <ref name="4a147a0c609cd3ef06eb6bad5ff2aed930860411" />، &nbsp;[[:ur:عربی_زبان|عربی]] <ref name="4a147a0c609cd3ef06eb6bad5ff2aed930860411" />، &nbsp;[[:ur:دری|دری فارسی]] <ref name="4a147a0c609cd3ef06eb6bad5ff2aed930860411" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |نوکریاں | style=" " |[[:ur:نیو_یارک_یونیورسٹی|جامعہ نیور یارک]] ، &nbsp;[[:ur:بینینگٹن_کالج|بینینگٹن کالج]] <ref name="4a147a0c609cd3ef06eb6bad5ff2aed930860411" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P108|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P108) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اعزازات |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">جان سائمن گوگین ہیم میموریل فاؤنڈیشن فیلوشپ <small> (2023)</small><ref name="ec54a32f89bfc23c87842d4349cdd5e86a6044fe">https://www.gf.org/announcements/ — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اپریل 2023</ref><ref name="06943762ce61209100931434af0c2dedb47e1f23">https://www.gf.org/news/foundation-news/announcing-the-2023-guggenheim-fellows/ — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اپریل 2023</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span></div> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |ویب سائٹ |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ویب سائٹ | style=" " |[https://www.mariamghani.com/ باضابطہ ویب سائٹ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]] | style=" " |[http://www.imdb.com/name/nm3575935/ IMDB پر صفحہ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q1896600#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%BA%D9%86%DB%8C&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%BA%D9%86%DB%8C&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} '''مریم غنی''' (پیدائش 1978ء) ہک [[افغانستان|افغان]]-[[امریکہ|امریکی]] بصری فنکارہ، فوٹوگرافر، فلم ساز تے سماجی کارکن ہن۔ == ابتدائی حیاتی == مریم غنی 1978ء وِچ [[بروکلین]]، [[نیویارک]] وِچ پیدا تھئیاں۔ اُن٘ہاں دے والد [[محمد اشرف غنی]] [[افغانستان]] دے صدر ہن تے والدہ [[رولا سعد]] لبنانی شہری ہن۔ غنی جلاوطنی وِچ پلیاں وڳیاں تے 24 سال دی عُمر تئیں 2002ء وِچ افغانستان دا سفر کرݨ توں قاصر رہیاں۔ اُن٘ہاں دا خاندان [[میری لینڈ]] دے مضافات وِچ رہندا ہئی۔ غنی نے تقابلی ادب تے ویڈیو فوٹو گرافی وِچ [[نیویارک یونیورسٹی]] تے [[اسکول برائے ویژول آرٹس]] توں ڈگریاں حاصل کیتیاں۔ اوہ [[بینینگٹن کالج]] وِچ بصری آرٹس فیکلٹی دی رکن ہن۔<ref name="exhibits">{{حوالہ ویب|title=Mariam Ghani|url=http://www.hr-online.de/website/specials/documenta13/index.jsp?rubrik=74684&key=standard_document_44942618|archiveurl=https://archive.today/20141009190235/http://www.hr-online.de/website/specials/documenta13/index.jsp?rubrik=74684&key=standard_document_44942618|archivedate=9 October 2014|website=Documenta HR Online|publisher=Hessian Broadcasting|accessdate=1 August 2015|location=Frankfurt, Germany|language=de|date=26 June 2012}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=Mariam Ghani {{!}} eyebeam.org|url=http://eyebeam.org/people/mariam-ghani|website=eyebeam.org|accessdate=2016-01-28|تاريخ-الأرشيف=2016-02-06|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160206044617/http://eyebeam.org/people/mariam-ghani|url-status=dead}}</ref> <ref>{{حوالہ ویب|title=Mariam Ghani {{!}} P.S.1 Studio Visit|url=http://momaps1.org/studio-visit/artist/mariam-ghani|website=momaps1.org|accessdate=2016-02-01}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=Mariam Ghani|url=https://www.bennington.edu/academics/faculty/mariam-ghani}}</ref> == کَم کار == 2004ء توں، غنی اپݨی ساتھی [[چترا گنیش]] دے نال "غائب افراد دا اشاریہ" منصوبے تے کم کریندی پئیاں۔ ایہ منصوبہ 9/11 دے بعد تارکین وطن دے نال سلوک تے عوامی رد عمل دا ریکارڈ ہئی۔ ایں منصوبے دے نتیجے وِچ ہک مختصر فلم "تُساں کین٘ویں غائب تھی ڳئے؟" تے ہک ویب منصوبہ بݨائے ڳئے<ref>{{حوالہ کتاب |title=One Story, Thirty Stories: An Anthology of Contemporary Afghan American Literature |publisher=University of Arkansas Press |year=2010 |isbn=9781610752909 |editor-last=Saed |editor-first=Zohra |pages=10–12 |editor-last2=Muradi |editor-first2=Sahar}}</ref>۔ غنی نے متعدد بین الاقوامی نمائشاں وِچ اپݨے کم پیش کیتے، جنہاں وِچ شامل ہن: * [[ٹیٹ ماڈرن]]، لندن (2007) * [[قومی گیلری]]، واشنگٹن (2008) * [[شارجہ]] (2009، 2011) == فلمی کم == غنی دے قابل ذکر فلمی منصوبیاں وِچ شامل ہن: * "لائک واٹر فرام اے سٹون" (2013) - ناروے وِچ تیل دی دریافت دے اثرات تے * "فرگوسن" (2014) - [[امریکہ]] وِچ سماجی عدم مساوات تے * "تجاوز کرݨ والے" (2014) - ترجمے دے مسائل تے == سماجی کم == غنی ہک صحافی، لیکچرار تے آرکائیوسٹ دے طور تے وی کم کریندیے پئیاں۔ اُن٘ہاں نے: * افغان ریاستی فلم سازاں دے 1978-1991 دے دور دے کم کوں ڈیجیٹائز کیتا * [[ریڈیو ٹیلی ویژن افغانستان]] دے آرکائیوز دی بحالی تے کم کیتا * [[گلف لیبر ورکنگ گروپ]] دی رکن دے طور تے مزدور حقوق دی وکالت کیتی اُن٘ہاں دا کم سیاسی تے سماجی مسائل، خاص کر نظامی عدم مساوات تے مرکوز ہئی۔ غنی ہک حقوق نسواں تے انسانی حقوق دی کارکن وی ہن۔ == نمایاں کم == اُن٘ہاں دی فیچر فلم "جو اساں ادھورا چھوڑ ݙتا" (2021) افغانستان دے کمیونسٹ دور دی نامکمل فلماں تے دستاویزی فلم ہئی۔ غنی دے مطابق، ایہ فلم نامکمل فن پاریاں توں گھن تے نامکمل سیاسی تحریکاں تئیں افغانستان دی تریخ دی عکاسی کریندی ہئی۔<ref>{{حوالہ ویب|title=Mariam Ghani on Afghanistan’s unfinished histories|url=https://www.artforum.com/interviews/mariam-ghani-on-afghanistan-s-unfinished-histories-86692|accessdate=2021-09-28|website=www.artforum.com|language=en-US}}</ref> == حوالے == <references /> [[ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں]] [[ونکی:امریکی مصنف زنانیاں]] [[ونکی:پشتون شخصیتاں]] [[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]] [[ونکی:زنانیت پسند امریکی]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]] [[ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ]] 87ysb79qfohsxc2nwp8dhnupcg6s2us 3 29617 72656 66651 2026-10-03T06:04:24Z EmausBot 187 Fixing double redirect from [[ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ:Lhoussine Bentayfaste]] to [[ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ:Lhoussine BENTAYFASTE]] 72656 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ:Lhoussine BENTAYFASTE]] joh547f9ga8qjvaxihjbtiieiuxlm0s 0 29693 72655 72630 2026-10-03T04:05:21Z Sraiki 12 /* 1۔ ہزاراں سال پراݨی زبان: */ 72655 wikitext text/x-wiki مہر ڳڑھ تہذیب تے [[وادی سندھ دی تہذیب|سندھ وادی]] تہذیب دی زبان کوں پروٹو سرائیکی آہدے ہن۔ کچھی دے میدان تے سِرو دی قدیم ترین زبان دے بارے ہک علمی تے تاریخی بحث موجود ہے، جیندے کجھ اہم نکتے تلے ݙتے ڳن: == کچھی دا میدان تے قدیم تہذیب == کچھی دا میدان (جینکوں اڄ کل سبی تے کچھی دا علاقہ آکھیا ویندے) انسانی تاریخ وچ ٻہوں اہمیت رکھدے۔ ماہرینِ لسانیات تے محققین دا خیال ہے جو مہر ڳڑھ دی قدیم تہذیب دا براہِ راست تعلق ایں خطے دی قدیم زبان نال ہئی۔ == پروٹو سرائیکی دا تصور == محققین دے مطابق، وادی سندھ دی قدیم زبان جینکوں '''"پروٹو سرائیکی"''' آکھیا ونڄ سڳدے، ایں پورے علاقے دی ماں زبان ہئی۔ ایں ٻارے کجھ خاص ڳالھیں ایہ ہن: * '''قدامت:''' سرائیکی زبان دے لفظیں دی بݨت تے گرامر ݙسیدی ہے جو ایہ دراوڑی تے آریائی دور توں وی پہلے دی بݨی ہوئی ہے۔ * '''سِرو دی اہمیت:''' "سِرو" (سندھ دا اتلا حصہ) تے کچھی دے میدان جغرافیائی طور تے ہک ٻئے نال جڑے ہوئے ہن۔ اتھوں دی قدیم زبان نے ہی اڳوں تے ودھ تے موجودہ سرائیکی دی شکل اختیار کیتی۔ * '''لسانی تسلسل:''' کچھی دے علاقے وچ ٻولے ون٘ڄݨ والے قدیم لہجے اڄ وی سرائیکی دے کجھ خاص حروف (جیویں جو '''ٻ، ڄ، ݙ، ڳ''') نال مالا مال ہن، جیہڑے ایندی قدامت دی وݙی نشانی ہن۔ سرائیکی زبان دی تاریخ ٻہوں قدیم تے عظیم ہے۔ <nowiki>*</nowiki>سرائیکی زبان دی قدیم تاریخ* سرائیکی زبان صرف زبان نئیں، ہک مکمل تہذیب ہے۔ == 1۔ ہزاراں سال پراݨی زبان: == سرائیکی دی جڑاں ہڑپہ تے موہنجوداڑو دی تہذیب نال وی جڑیاں ہوئیاں ہن۔ ایہ وادی سندھ دی اصل زباناں وچوں ہک ہے۔ لسانی ماہر آہدن جو سرائیکی پراکرت تے سنسکرت توں وی پہلے دی بولی ہے۔ 1200 ق م وچ لکھی ہوئی رگ وید وچ سرائیکی زبان تے الفاظ تے جملے موجود ہن۔ رام جی دے بھرا بھرت دے پتراں سرائیکستان تے کئی سال حکومت کیتی ہے۔ سری کرشن دا پتر راجہ سامبا کئی سال ملتان ریہا ہائی ایں سانڳے راجہ سامبا کوں پروٹو سرائیکی آندی ہائی۔ === پرہلاد دا دور === پرہلاد دے دور وچ وی ملتان آباد ہائی تے پروٹو سرائیکی الائی ویندی ہائی ۔ === سو ویڑھا سلطنت === سو ویڑھا سلطنت دی نسبت نال زبان دا ناں سرائیکی بݨیا === بائبل وچ سرائیکستان دی زبان دا ذکر === بائبل دے عہد نامہِ عتیق (پرانا عہد نامہ) دی کتاب **آستر** دا باب ١ دی آیت ١ (آستر ١:١) ایویں ہے: > "ایہ واقعہ احشویروش دے عہد وچ پیش آیا۔ احشویروش اوہے بادشاہ ہن جئیں ہند توں گھن کے حبشہ تائین ١٢٧ صوبیاں تے حکومت کیتی ہئی۔" --- تفصیلی ڳاڑھا نکتہ: احشویروش (Xerxes I):ایہ ایران (فارس) دا مشہور بادشاہ ہئی جئیں چوتھی صدی قبل مسیح (یا پنجم صدی قبل مسیح دے شروع) وچ تخت سنمبھالیا ہئی۔ حدود: ایں بادشاہ دی سلطنت ہندوستان توں گھن کے حبشہ (ایتھوپیا) تئیں پھیلی ہوئی ہئی، جیندے وچ کل ١٢٧ صوبے شامل ہن۔ آستر دی کتاب باب 8 آیت 9: > "تہوں بادشاہ دے کاتب اوں ویلے یعنی تریجھے مہینے یعنی سیوان دے ترہویہہ تاریخ کوں سݙائے گئے اتے جیویں مردوخائی حکم ݙتا ہئی تیویں یہودیاں دے ناں اتے ہند توں گھن کے حبشہ تائین انہاں ہک سو ستاویہ (۱۲۷) صوبیاں دے حاکماں اتے صوبیداراں اتے امراء دے ناں تے خط لکھے ڳئے جیہڑے ہر صوبے کوں اوندے خط اتے ہر قوم کوں اوندے ٻولی دے مطابق اتے یہودیاں کوں وی انہاں دے خط اتے ٻولی دے موافق لکھے ڳئے۔" == 2۔ ملتانی زبان == قدیم زمانے وچ ایں کوں ملتانی آکھیا ویندا ہا۔ ملتان صدیاں توں علم و ادب دا مرکز رہ ڳے۔ ابن بطوطہ تے البیرونی جہے سیاحیں وی ملتانی زبان دا ذکر کیتے۔ === امارت ملتان === امارت ملتان دے دور وچ سرائیکی زبان دا فروغ تھیا۔ ملتان دے عمری علوی حکمران (جنہاں کوں "علوی" یا "سادات" وی آکھا ویندے) 10ویں تے 11ویں صدی عیسوی دے دوران ملتان تے حکومت کیتی ہئی۔ ایہ علوی سلسلہ اسماعیلی شیعہ عقیدے نال منسلک ہئی تے اینہاں نے ملتان کوں ہک علمی تے ثقافتی مرکز بݨایا ہئی۔ تاریخی روایات دے مطابق، ایہ حکمران مقامی زباناں تے ثقافت نال گہرا تعلق رکھدے ہن۔ سرائیکی زبان، جیہڑی ملتان تے وسیب دی اصلی بولی ہے، ایں دور وچ مقامی عوام دی رابطے دی زبان ہئی۔ عمری علوی حکمراناں نے انتظامی تے سماجی کم کیتے سرائیکی کوں ترجیح ݙتی ہائی ، تاں جو عوام نال رابطہ مضبوط تھیوے۔   ابو الحسن علی بن محمد العمری (1051ء) دے دور وچ وی سرائیکی زبان دی اہمیت برقرار رہی ہوسی، کیوں جو ایہ زبان علاقائی شناخت تے روزمرہ زندگی دا حصہ ہئی۔ تاریخی دستاویزات تے شاعری دے نمونے (جیویں کہ ملتان دے صوفیا تے شاعراں دیاں تصنیفاں) ایں ڳالھ دی گواہی ݙیندن جو سرائیکی کوں ایں خطے دی ثقافتی تے ادبی زبان دے طور تے پذیرائی حاصل ہئی۔   عمری علوی حکمران ملتان دے عوامی کلچر تے زبان نال جُڑے ہوئے ہن۔ سرائیکی اینہاں دے دور وچ مقبول ہئی، کیوں جو ایہ عوامی رابطے تے ثقافتی اظہار دا ذریعہ ہئی۔ تاریخی طور تے، ملتان دے صوفیا تے شاعر وی سرائیکی وچ ڳالھ مُہاڑ تے شعر کہیندے ہن، جیہڑے ایں زبان دے قدیم ورثے کوں ظاہر کریندن۔ (نوٹ: عمری علوی حکمراناں دے بارے تفصیلی تاریخی ماخذ گھٹ ہن، پر مقامی روایات اِنہاں دے سرائیکی نال تعلق دی تصدیق کریندین۔) == 3۔ صوفیا دی زبان: == حضرت بابا فرید الدین گنج شکر، خواجہ غلام فرید، سچل سرمست — سارے صوفیاں سرائیکی کوں اپݨی محبت تے معرفت دی زبان بݨایا۔ خواجہ صاحب دا کلام تاں سرائیکی دی روح ہے۔ > سانول موڑ مہاراں > ساکوں اپݨی یاد وچوں نہ وساریں == 4۔ وسیع علاقہ: == سرائیکی صرف ملتان یا بہاولپور دی زبان نئیں، ایہ میانوالی، ڈیرہ اسماعیل خان، ڈیرہ غازی خان، جیکب آباد، سکھر توں گھن کے بلوچستان دے کچھ علاقیاں تک ٻولی ویندی ہے۔ چھی کروڑ توں ودھ لوک ایں کوں ٻولیندن۔ == 5۔ اپݨے خاص اکھر: == سرائیکی دے پنج خاص اکھر ہن — ٻ، ڄ، ݙ، ڳ، ݨ — جیہڑے دنیا دی کہیں ٻئی زبان وچ کائنی۔ ایہ ایں دی قدامت تے انفرادیت دا ثبوت ہن۔ 1849ء وچ اوبرائن سرائیکی گرائمر دی کتاب وچ سرائیکی دے پنج خاص حروف دا ذکر کیتے۔ سئیں، جیہڑی زبان دے اپݨے اکھر ہوون، اپݨا ادب ہووے، اپݨے صوفی شاعر ہوون، او کݙاہیں علاقائی نئیں تھی سڳدی، او قومی تے تاریخی زبان ہوندی ہے۔ صوبہ سرائیکستان مرکز ملتان دا مطالبہ ایں واسطے تاں ہے جو ایں عظیم زبان تے ثقافت کوں اوندا حق ملے۔ == تاریخی اکھاݨ == سرائیکی وچ ہک اکھاݨ مشہور ہے جو ایہ زبان دریاواں دی زبان ہے، پر ایندیاں جڑاں کچھی دے پہاڑاں تے میداناں توں شروع تھیندن۔ ایں سانگے اینکوں سندھ وادی دی '''"بنیادی بولی"''' منیا ویندے۔ == ٻیا ݙیکھو == * [[سرائیکی زبان دا تاریخی پس منظر]] gg47ry2462j6ubgaowdpqmvudnq0fhd 0 34183 72657 2026-10-03T11:48:58Z Ayanch123 4547 "'''اسما ڈول''' (پیدائش: 6 جنوری 2000) پاکستان دی سوشل میڈیا شخصیت تے ٹک ٹاک مواد تخلیق کار اے۔ اوہ بہاولپور، پنجاب نال تعلق رکھدی اے۔ اوہ خوبصورتی، میک اپ تے لائف اسٹائل نال متعلق ویڈیوز دی وجہ نال جانی ویندی اے۔ {{cite web |title=Asma Doll |url=https://www.famousbirthdays.com/people/asma-doll.html..." نال ورقہ تخلیق تھیا 72657 wikitext text/x-wiki '''اسما ڈول''' (پیدائش: 6 جنوری 2000) پاکستان دی سوشل میڈیا شخصیت تے ٹک ٹاک مواد تخلیق کار اے۔ اوہ بہاولپور، پنجاب نال تعلق رکھدی اے۔ اوہ خوبصورتی، میک اپ تے لائف اسٹائل نال متعلق ویڈیوز دی وجہ نال جانی ویندی اے۔ {{cite web |title=Asma Doll |url=https://www.famousbirthdays.com/people/asma-doll.html |website=Famous Birthdays}} == کیریئر == اسما ڈول ٹک ٹاک اُتے خوبصورتی، میک اپ تے لائف اسٹائل نال متعلق ویڈیوز شیئر کردی اے۔ اوہ دے ٹک ٹاک اکاؤنٹ ''@asmadoll123'' اُتے 6 ملین توں ودھ فالوور ہن۔ {{cite web |title=Asma Doll |url=https://www.famousbirthdays.com/people/asma-doll.html |website=Famous Birthdays}} 2026 وچ اسما ڈول نے بیوٹی کاروبار وچ کم شروع کیتا۔ Daily Pakistan دی رپورٹ مطابق، اوہ نے سوشل میڈیا مواد تخلیق کرݨ دے نال بیوٹی کاروبار نوں وی اپنے کم وچ شامل کیتا۔ {{cite web |title=Asma Doll and the Changing Role of Social Media Creators |url=https://en.dailypakistan.com.pk/05-Aug-2026/asma-doll-and-the-changing-role-of-social-media-creators |website=Daily Pakistan}} SUCH TV دی رپورٹ وچ اسما ڈول دے ٹک ٹاک کم تے بیوٹی کاروبار بارے وی ذکر کیتا ڳیا اے۔ {{cite web |title=Asma Doll Takes Her TikTok Career Into Beauty Business |url=https://www.suchtv.pk/weird/item/136925-asma-doll-takes-her-tiktok-career-into-beauty-business.html |website=SUCH TV}} == ٹیلی وژن == اگست 2026 وچ 24 نیوز ایچ ڈی دی رپورٹ وچ اسما ڈول نے ٹیلی وژن ڈرامیاں وچ کم کرݨ دی خواہش دا اظہار کیتا۔ رپورٹ وچ اوہ دے سوشل میڈیا اُتے ملݨ والے ردعمل دا وی ذکر اے۔ {{cite web |title=Asma Doll says plan to perform TV dramas, getting lots love on social media |url=https://www.24newshd.tv/29-Aug-2026/asma-doll-says-plan-perform-tv-dramas-getting-lots-love-social-media |website=24 News HD}} == حوالہ جات == {{reflist}} itd09v2lp8c5hj043hmtwqm759zgukf