وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 18044 72705 49347 2026-10-06T08:44:42Z CommonsDelinker 48 Removing [[:c:File:Mumtaj.jpg|Mumtaj.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Túrelio|Túrelio]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: The YT video that these are taken from is CC, but it is clearly composed of film and video clips which w 72705 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |مُمتاج |- | colspan="2" align="center" |<div> </div> |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ڄم | style=" " |<span style="display:none"> (<span class="bday">1980-07-05</span>) </span>5 جولائی 1980<span class="noprint ForceAgeToShow"> (عمر&nbsp;44 برس)</span> [[ممبئی]]، [[مہاراشٹر]]، بھارت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |رہائش | style=" " |[[چینئی]]،[[تمل ناڈو]]، بھارت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_India.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_India.svg|20x20px]] [[بھارت]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6935496#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |اداکارہ، ماڈل |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ ورانہ زبان | style=" " |[[تمل]] ، &nbsp;[[ملیالم]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6935496#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]] | style=" " |[http://www.imdb.com/name/nm1024919/ IMDB پر صفحہ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q6935496#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%B2_%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%D8%A7%D8%AF%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%81)&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%B2_%D8%AE%D8%A7%D9%86_(%D8%A7%D8%AF%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%81)&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} '''ممتاز خان''' [[بھارت]] دی ہک مشہور ماڈل تے تمل فلمیں دی اداکارہ ہے۔ == فلموں دی تندیر == {| class="wikitable" !سال !فلم !کردار !زبان !مزید |- | rowspan="5" |1999 |''[[مونشا این مونالسا]]'' |مونِشا |تمل | |- |''[[ملبار پولیس]]'' |جُولی |تمل | |- |''[[چالا بگنڈی]]'' |آئٹم گرل |تیلگو |خصوصی ظہور |- |''جنا نایکن '' |نانسی پریرا |ملیالم | |- |''اُناکاگا ایلام اناکاگا'' |آئٹم گرل |تمل | |- | rowspan="2" |2000 |''بجٹ پدمنابھن'' |اومَنا |تمل | |- |''خوشی'' |انیتا |تمل | |- | rowspan="10" |2001 |''بوند'' |نیلم ہندستانی | |- |''خوشی'' |انیتا |تیلگو | |- |''لُوٹی'' | |تمل | |- |''سونّال تان کادَلا'' | |تمل | |- |''اسٹار'' | |تمل |خصوصی ظہور |- |''ویدم'' |پوجا |تمل | |- |''چوکلیٹ'' | |تمل | |- |''مِٹا مِراسو'' |وِجیا |تمل | |- |''[[یہ تیرا گھر یہ میرا گھر]]'' |انوپم ورما |ہندوستانی | |- |''اژگانا ناٹگل'' | |تمل | |- | rowspan="4" |2002 |''وِورَمانا آلُو'' | |تمل | |- |''روجا کُوٹم'' | |تمل |آئٹم نمبر |- |''ایژُومَلئی'' |سندھیا |تمل | |- |''تانڈاوم'' | |ملیالم | |- | rowspan="2" |2003 |''تھری روسز'' |روما |تمل | |- |''تتی تاودُو منَسو'' |آرتی |تمل |علاوہ ازین بطورِ فلمساز |- | rowspan="5" |2004 |''مہا نڈِگن'' |نندنی |تمل | |- |''کُتُّو'' |رقاصہ |تمل |آئٹم نمبر |- |''کنتی'' | |کنڑا |آئٹم نمبر |- |''آئی'' | |تمل |آئٹم نمبر |- |''چیلّمّے'' |اپنے آپ |تمل |خصوصی ظہور |- | rowspan="2" |2005 |''دیوتّائیئی کنڈین'' | |تمل |آئٹم نمبر |- |''لندن'' |ایشوریہ |تمل | |- |2006 |''جیری'' |جننی |تمل | |- |2007 |''ویراسامی'' |سرَسُو |تمل | |- |2009 |''راجادھی راجا'' |شائلہ |تمل | |- | rowspan="1" |2012 |''پرویو'' | |ملیالم |تاخیر شد |- | rowspan="1" |2013 |''اتارنتکی داراڈی'' | |تیلگو |خصوصی ظہور |- | rowspan="1" |2014 |''آگڈو'' |سُکنیا |تیلگو | |- |} == حوالہ == {{حوالے}} [[ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل]] [[ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں]] [[ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ]] [[ونکی:ممبئی دیاں اداکار زنانیاں]] [[ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں]] [[ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں]] [[ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:بھارتی ماڈل زنانیاں]] [[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]] [[ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] gpjpror6y1i9qvg6963nfbuiuyim9xd 0 34196 72682 2026-10-05T11:59:23Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72682 wikitext text/x-wiki '''جھمر''' پنجاب تے سرائیکی وسیب دا مشہور روایتی لوک ناچ ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Jhumar جھمر — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> "جھمر" دا لفظ "جھوم" توں نکلیا ہے، جیندا مطلب ہے جھومݨ یا لہرانا۔ سرائیکی علاقے وچ اینکوں "گھمٻر" وی آکھیا ویندے۔ [[File:A group of dancers from Punjab performing "Jhoomer" dance at the Republic Day Folk Dance Festival 2004 in New Delhi on January 20.jpg|thumb|جھمر لوک ناچ]] == انداز == جھمر وچ ناچݨ والے ہولے ہولے تال تے چکر وچ گھمدے ہن۔ عام طور تے مرد کرتا تے دھوتی پا کے نچدن۔ ہک ہتھ پسلیاں دے ہیٹھ رکھ کے تے ݙوجھے ہتھ نال اشارے کریندے ہن۔ ایں ناچ دی سنگت ڈھول تے شہنائی نال تھیندی ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Jhumar جھمر — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == موقعے == جھمر زیادہ تر شادیاں، خوشیاں تے میلے وچ پیش کیتا ویندے۔ اے خوشی تے جذبے دا اظہار ہے۔ سرائیکی ثقافتی تقریبات وچ جھمر مرکزی حیثیت رکھدے — ملتان آرٹس کونسل دیاں تقریبات وچ روایتی جھمر پیش کیتا ڳیا ہئی۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Saraiki+Culture+Day+celebrations+begin-a0529933428 سرائیکی ثقافتی تقریبات]</ref> ایں ناچ دی موسیقی اکثر خواجہ غلام فرید دے کافیاں توں متاثر ہوندی ہے۔ == ناں دی وجہ == "جھمر" دا لفظ پنجابی لفظ "جھوم" توں ہے، جیندا مطلب ہے جھومݨ۔ سینڈل بار دے علاقے وچ اینکوں "گھمٻر" آکھیا ویندے۔ کجھ لوک اینکوں "جھنگ سیالاں دا جنگل ڈانس" وی آہدن، کیوں جو ایندی تھاپ وچ فی چکر وچ ڈھول تے سولہ ماتراواں ہوندن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Jhumar جھمر — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == علاقائی ونڈ == جھمر دی اصل سندل بار تے چج دوآب دے علاقے توں ہے، پر اج اے پورے سرائیکی وسیب — ملتان، ڈیرہ غازی خان تے بہاولپور — وچ مقبول ہے۔ ڈیرہ غازی خان وچ بلوچ قبائل وچ وی جھمر دا رواج ہے تے اونکوں اپݨی ثقافتی پہچاݨ سمجھیا ویندے۔ شادیاں تے تہواراں تے جھمر دے مقابلے وی تھیندن۔ == حوالے == <references /> t6uijuhleaklrvwmpeo633jppt9h8jm 0 34197 72683 2026-10-05T12:00:09Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72683 wikitext text/x-wiki '''اسماعیل احمدانی''' (1930ء – 6 جون 2007ء) سرائیکی زبان دے مشہور ناول نگار تے افسانہ نگار ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ismail_Ahmedani اسماعیل احمدانی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> اونکوں جدید سرائیکی ادب وچ ناول نگاری دی بنیاد رکھݨ والیاں وچوں ڳݨیا ویندے۔ == زندگی == محمد اسماعیل احمدانی 1930ء وچ ضلع راجن پور دے پنڈ رسول پور دے نیڑے ڄمیے۔ اونہاں ڈیرہ غازی خان توں بی اے کیتا تے سندھ یونیورسٹی توں ایل ایل بی دی ڈگری حاصل کیتی۔ کجھ عرصہ استاد رہیے، ول سانگھڑ (سندھ) وچ وکالت شروع کیتی۔ شروع وچ اردو وچ لکھدے ہن، پر بعد وچ اپݨی مادری زبان سرائیکی وچ نثر لکھݨ دا فیصلہ کیتا۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ismail_Ahmedani اسماعیل احمدانی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == ادبی کم == اونہاں دے مشہور ناول 'چھولیاں' تے 'امر کہانی' ہن۔ اوندا سفرنامہ 'پیت دے پندھ' وی مشہور ہے۔ اونہاں خواجہ غلام فرید تے سرائیکی زبان و لسانیات تے کئی مضمون وی لکھے۔ اونہاں دی خودنوشت "یادین دے کاک محل" تے 2011ء وچ خواجہ غلام فرید ایوارڈ ملیا۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ismail_Ahmedani اسماعیل احمدانی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == زندگی دا سفر == اسماعیل احمدانی اپݨی جوانی وچ بہاولپور تے خانپور وچ استاد رہیے۔ وکالت دی ڈگری گھنݨ توں بعد اونہاں سانگھڑ (سندھ) وچ پریکٹس شروع کیتی تے اتھاں پینتری سال گزاریے۔ بعد وچ او اپݨے پنڈ رسول پور واپس آ ڳئے۔ اونہاں دے ݙو پتر تے چھ دھیاں ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ismail_Ahmedani اسماعیل احمدانی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == اعزاز تے وفات == حکومت پاکستان اونکوں 1981ء، 1983ء تے 2011ء وچ خواجہ غلام فرید ایوارڈ نال نوازیا۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/PUNJAB+NOTES%3A+Ahmadani%27s+narrative+and+Sabir%27s+story+of+human+society-a0533528636 احمدانی دی نثر نگاری — پنجاب نوٹس]</ref> اسماعیل احمدانی 6 جون 2007ء کوں کراچی وچ وفات پا ڳئے تے اپݨے پنڈ رسول پور وچ دفن ہن۔ == حوالے == <references /> ojch1iagwajitcukwbae1q246bif05e 0 34198 72684 2026-10-05T12:00:53Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72684 wikitext text/x-wiki '''چوبارہ''' ضلع لیہ، ڈیرہ غازی خان ڈویژن، صوبہ پنجاب، پاکستان دی ہک تحصیل تے قصبہ ہے۔ چوبارہ تحصیل ضلع لیہ دی سب توں وݙی تحصیل ہے — ایندا رقبہ 2,754 مربع کلومیٹر ہے۔ 2023ء دی مردم شماری دے مطابق تحصیل دی آبادی 299,082 تے قصبے دی آبادی 57,002 ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chaubara_Tehsil چوبارہ تحصیل — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == جغرافیہ == چوبارہ تھل دے صحرائی علاقے وچ واقع ہے۔ اتھوں دی زمین ریتلی ہے تے موسم گرمیاں وچ شدید گرم راہندے۔ آبادی دا وݙا حصہ دیہاتاں وچ راہندے — تقریباً 81 فیصد لوک دیہی علاقیاں نال تعلق رکھدن۔ مردم شماری دے مطابق تحصیل وچ سب توں ودھ ٻولی ونڄݨ والی زبان سرائیکی ہے۔<ref>[http://www.citypopulation.de/en/pakistan/punjab/layyah/7170303__chaub%C4%81ra/ چوبارہ دی آبادی — سٹی پاپولیشن]</ref> == تعلیم == چوبارہ وچ جون 1998ء وچ گورنمنٹ ڈگری کالج دا قیام عمل وچ آیا، جیہڑا ہݨ گورنمنٹ ایسوسی ایٹ کالج چوبارہ دے ناں نال ڄاݨیا ویندے۔ کالج نے علاقے وچ اعلیٰ تعلیم دے فروغ وچ اہم کردار ادا کیتا ہے تے اتھاں بی ایس پروگرام وی کرائے ویندن۔<ref>[https://gcchoubara.edu.pk گورنمنٹ ایسوسی ایٹ کالج چوبارہ]</ref> == انتظامیہ == چوبارہ تحصیل 14 یونین کونسلاں تے مشتمل ہے۔ 1982ء وچ جݙاں لیہ کوں ضلع دا درجہ ملیا تاں چوبارہ اینہہ دیاں ترے تحصیلاں وچوں ہک بݨی۔ قصبہ چوبارہ تحصیل دا انتظامی صدر مقام ہے تے اتھاں دی منڈی نیڑلے دیہاتاں واسطے تجارتی مرکز ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chaubara_Tehsil چوبارہ تحصیل — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == معیشت == چوبارہ دی معیشت زراعت تے مال مویشی تے مبنی ہے۔ تھل دے صحرائی علاقے وچ بارانی تے نہری ݙو ئیں طرز دی کاشت تھیندی ہے — چݨا، کݨک تے جوار اتھوں دیاں اہم فصلاں ہن۔ اونٹھ، ٻکریاں تے ݙاند مقامی لوکاں دے روزگار دا اہم ذریعہ ہن تے تھل دا اونٹھ پورے پنجاب وچ مشہور ہے۔ قصبے دی منڈی وچ نیڑلے دیہاتاں توں اجناس تے مویشی دی خرید و فروخت تھیندی ہے، جیہڑی ہفتہ وار منڈی دی صورت وچ لڳدی ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chaubara_Tehsil چوبارہ تحصیل — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> تھل دے علاقے وچ چنے دی فصل خاص طور تے مشہور ہے تے اتھوں دا چݨا پورے پنجاب وچ ویچا ویندے۔ مویشی منڈی وچ اونٹھاں، ݙانداں تے ٻکریاں دی خرید و فروخت تھیندی ہے۔ صحرائی موسم دی وجہ توں بارش تے انحصار وی ہے، ایس واسطے خشک سالی وچ کاشتکاراں کوں مشکل پیش آندی ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chaubara_Tehsil چوبارہ تحصیل — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == حوالے == <references /> 0lcqxc8vefojc8y8e0eyfprn3g79vf3 0 34199 72685 2026-10-05T12:01:38Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72685 wikitext text/x-wiki '''کمالیہ''' ضلع ٹوبہ ٹیک سنگھ، صوبہ پنجاب، پاکستان دا ہک قدیم شہر ہے۔ اے کمالیہ تحصیل دا صدر مقام ہے تے دریائے راوی دے کنارے واقع ہے۔ مورخ الیگزینڈر کننگھم دے مطابق کمالیہ 325 قبل مسیح توں وی پہلے موجود ہئی تے سکندر اعظم دی ملّی قوم دے خلاف مہم وچ ایں علاقے دا ذکر ملدے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Kamalia کمالیہ — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == تاریخ == موجودہ کمالیہ شہر دی بنیاد چودھویں صدی وچ کھرل قبیلے دے سردار کمال خاں رکھی۔ کھرلاں دے بعد اتھاں جھنگ دے سیالاں دی حکومت آئی — ولیداد خاں 1747ء وچ وفات تک اتھوں دا حکمران رہیا۔ 1768ء وچ نکئی مثل دے سردار نہر سنگھ دی کمالیہ وچ کھرلاں نال جنگ وچ موت توں بعد اے علاقہ سکھاں دے قبضے وچ آیا۔ 1803ء وچ رنجیت سنگھ نے کمالیہ کوں سکھ سلطنت وچ شامل کر گھدا۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Kamalia کمالیہ — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == کھدر تے ثقافت == کمالیہ قومی سطح تے اپنے کھدر تے ہتھ نال بݨے قالیناں دی وجہ توں مشہور ہے۔ اتھوں دا کھدر صدیاں توں پنجاب دی پہچاݨ رہیا ہے تے اج وی ہتھ کھݙیاں تے بݨیا ویندے۔ شہر وچ جہانگیری دور دی قدیم مسجد، حضرت بابا فاضل دیوان دا مزار تے ٻئے تاریخی مقامات وی ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Kamalia کمالیہ — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == معیشت == تحصیل دی زمین ٻہوں زرخیز ہے تے کݨک، کماد، چاول تے کپاہ اہم فصلاں ہن۔ علاقے دے لوکاں دا وݙا حصہ زراعت نال جُڑیا ہویا ہے، جݙاں جو مرغی پالݨ دے فارم وی پنجاب بھر وچ مشہور ہن۔ 1982ء وچ ٹوبہ ٹیک سنگھ کوں ضلع بݨایا ڳیا تاں کمالیہ ایندی تحصیل بݨی۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Toba_Tek_Singh_District ٹوبہ ٹیک سنگھ ضلع — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == جغرافیہ == کمالیہ دریائے راوی دے کنارے آباد ہے تے جھنگ شہر توں تقریباً 60 کلومیٹر دے فاصلے تے واقع ہے۔ اتھوں دی زمین میدانی تے ٻہوں زرخیز ہے۔ راوی دے پاݨی نال نیڑلے علاقے دی آبپاشی تھیندی ہے تے نہری نظام وی موجود ہے۔ شہر ریلوے لائن نال ڄڑیا ہویا ہے، جیہڑی اینکوں ٹوبہ ٹیک سنگھ تے شورکوٹ نال مل دی ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Kamalia کمالیہ — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> شہر وچ تحصیل ہیڈکوارٹر ہسپتال، کالج تے وݙا تجارتی مرکز وی موجود ہن۔ ٹوبہ ٹیک سنگھ روڈ تے کاروباری سرگرمیاں ودھدیاں پئیاں ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Kamalia کمالیہ — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == حوالے == <references /> g2uvgguaky2gnvhtd1ao3glv7k5j30x 0 34200 72686 2026-10-05T12:02:23Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72686 wikitext text/x-wiki '''دائرہ دین پناہ''' ضلع کوٹ ادو، صوبہ پنجاب، پاکستان دا ہک قدیم قصبہ ہے۔ اے دریائے سندھ دے مشرق وچ واقع ہے تے مقامی طور تے اینکوں "ڈی ڈی پناہ" وی آکھیا ویندے۔ 2023ء دی مردم شماری دے مطابق اتھوں دی آبادی تقریباً 37,644 ہے۔<ref>[http://www.citypopulation.de/en/pakistan/punjab/muzaffargarh/7220404__daira_din_panah/ دائرہ دین پناہ دی آبادی — سٹی پاپولیشن]</ref> == تاریخ تے مزار == دائرہ دین پناہ زیادہ تر حضرت دین پناہ دے مزار دی وجہ توں مشہور ہے۔ روایت دے مطابق بزرگ دا اصل ناں سید عبدالوہاب شاہ بخاری ہئی تے اے مغل دور دے صوفی بزرگ ہن۔ مزار ہک گنبد والی عمارت ہے جیہڑی نیلے تے چٹے رنگ دیاں ٹائلاں نال سجی ہوئی ہے۔ مظفرڳڑھ گزٹ دے مطابق اے مزار ہندوواں تے مسلماناں ݙوہاں وچ برابر مقبول ہئی تے 1908ء وچ اتھاں سالانہ نذرانہ تقریباً 8,000 روپے ہوندا ہئی۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Din+Panah+shrine+requires+offerings+to+be+spent+on+it-a0571480019 دین پناہ دے مزار بارے — روزنامہ ڈان]</ref> روایت ہے جو مغل بادشاہ اکبر وی ہک وار سنیاسی بݨ کے بزرگ دی خدمت وچ حاضر تھیا تے مرید تھیوݨ دی خواہش ظاہر کیتی، پر بزرگ انکار کر ݙتا۔ اج وی ہر سال ہزاراں عقیدت مند اتھاں حاضری ݙیوݨ آندن، خاص طور تے زنانیاں جنات کڈھواوݨ واسطے آندیاں ہن۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Din+Panah+shrine+requires+offerings+to+be+spent+on+it-a0571480019 دین پناہ دے مزار بارے — روزنامہ ڈان]</ref> == جغرافیہ تے آمدورفت == دائرہ دین پناہ کوٹ ادو تحصیل دا حصہ ہے تے اتھاں ریلوے اسٹیشن وی موجود ہے۔ اے شیرشاہ کندیاں ریلوے سیکشن تے واقع ہے، جتھوں روزانہ کئی مسافر ٹریناں گزردیاں ہن۔ شہر دا ڈاک کوڈ 34010 ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Daira_Din_Panah دائرہ دین پناہ — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == معیشت == دائرہ دین پناہ دی معیشت دا وݙا حصہ زراعت تے مزار نال جُڑے کاروبار تے ہے۔ نیڑلی زمین وچ کݨک، کپاہ، چݨا تے دالاں دی کاشت تھیندی ہے۔ مزار تے آوݨ والے ہزاراں زائرین دی وجہ توں دکاناں، ہوٹل، لنگر خانے تے ٹرانسپورٹ دا کم وی چلدا ہے۔ ریلوے اسٹیشن ہووݨ دی وجہ توں مال تے مسافراں دی آمدورفت اسان ہے، جیہڑی مقامی تجارت واسطے فائدہ مند ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Daira_Din_Panah دائرہ دین پناہ — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> قصبے وچ ڈاک خانہ، بینک دی شاخ تے دیہی صحت مرکز وی موجود ہن۔ نیڑلے دیہاتاں دے لوک خریداری تے علاج واسطے دائرہ دین پناہ آندن، جیہڑی اینکوں علاقے دا چھوٹا جیہاں تجارتی مرکز بݨیندا ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Daira_Din_Panah دائرہ دین پناہ — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == حوالے == <references /> jq189wiu50m9glmtwv3lg2q82kbmooz 0 34201 72687 2026-10-05T12:03:14Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72687 wikitext text/x-wiki '''ظاہر پیر''' ضلع رحیم یار خان، صوبہ پنجاب، پاکستان دا ہک وݙا شہر ہے۔ اے تحصیل خانپور دا حصہ ہے تے قومی شاہراہ این 5 تے واقع ہے۔ اتھاں موٹروے ایم 5 دا انٹرچینج وی موجود ہے، جیہڑی اینکوں ملتان تے سکھر ݙوہاں پاسے نال ڄوڑیندی ہے۔ 2023ء دی مردم شماری دے مطابق شہر دی آبادی 76,979 ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Zahir_Peer ظاہر پیر — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == جغرافیہ تے رابطے == ظاہر پیر رحیم یار خان شہر توں تقریباً 65 کلومیٹر، خانپور توں 25 کلومیٹر تے دریائے سندھ دے کنارے واقع چاچڑاں شریف توں 11 کلومیٹر دے فاصلے تے ہے۔ ہک پل دے ذریعے اے کوٹ مٹھن نال وی ڄڑیا ہویا ہے۔ شہر دا ڈاک کوڈ 64130 ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Zahir_Peer ظاہر پیر — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == آبادی وچ وادھا == ظاہر پیر جنوبی پنجاب دے تیزی نال ودھدے ہوئے شہراں وچوں ہک ہے۔ 1998ء وچ اتھوں دی آبادی تقریباً 29,557 ہئی، جیہڑی 2017ء وچ 48,493 تے 2023ء وچ 76,979 تھی ڳئی۔ آبادی وچ ایں تیز وادھے دی وجہ شہر دی اہم جغرافیائی حیثیت تے بہتر رابطے ہن۔<ref>[https://citypopulation.de/en/pakistan/punjab/rahim_yar_khan/7260411__z%C4%81hir_p%C4%ABr/ ظاہر پیر دی آبادی — سٹی پاپولیشن]</ref> == معیشت == شہر دی معیشت وچ زراعت، تجارت تے ٹرانسپورٹ دا اہم کردار ہے۔ قومی شاہراہ تے ہووݨ دی وجہ توں اتھاں ہوٹل، ورکشاپاں تے کاروباری مراکز قائم ہن۔ نیڑلے علاقے وچ کپاہ، کݨک تے کماد دی کاشت تھیندی ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Zahir_Peer ظاہر پیر — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == ترقی تے مستقبل == موٹروے ایم 5 دا انٹرچینج بݨݨ توں بعد ظاہر پیر دی اہمیت ٻہوں ودھ ڳئی ہے۔ شہر وچ نویں رہائشی سکیماں، تجارتی پلازے تے تعلیمی ادارے بݨدے پئے ہن۔ قومی شاہراہ تے ہووݨ دی وجہ توں اتھاں سرمایہ کاری ودھدی پئی ہے۔ صحت دیاں سہولتاں وچ وی بہتری آئی ہے تے نیڑلے قصبےآں دے لوک علاج واسطے اتھاں آندن۔ آن والے ویلے وچ ظاہر پیر دے جنوبی پنجاب دا اہم تجارتی تے سفری مرکز بݨݨ دی توقع ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Zahir_Peer ظاہر پیر — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> شہر وچ نجی سکول تے کالج وی کھلدے پئے ہن تے تعلیمی معیار بہتر تھیندا پیا ہے۔ نیڑلے قصبےآں دے طالب علم وی اتھاں پڑھݨ آندن۔ ٹرانسپورٹ دی سہولت ہووݨ دی وجہ توں کاروباری لوکاں واسطے اے شہر رہݨ تے کم کرݨ دی چنگی جاہ ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Zahir_Peer ظاہر پیر — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == حوالے == <references /> p30skoe1ylz2lpnv35i7akendo54dz2 0 34202 72688 2026-10-05T12:04:32Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72688 wikitext text/x-wiki '''چیچہ وطنی''' ضلع ساہیوال، صوبہ پنجاب، پاکستان دا ہک اہم شہر ہے۔ اے چیچہ وطنی تحصیل دا صدر مقام ہے تے گرینڈ ٹرنک روڈ دے نیڑے، ساہیوال شہر توں تقریباً 45 کلومیٹر دے فاصلے تے واقع ہے۔ 2017ء دی مردم شماری دے مطابق شہر دی آبادی 94,733 ہئی۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chichawatni چیچہ وطنی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == تاریخ == چیچہ وطنی دے علاقے تے ستویں صدی توں راجپوت بھٹی راجیاں دی حکومت رہی۔ 1005ء وچ سلطان محمود غزنوی نے اتھوں دے علاقے فتح کیتے، بعد وچ دلی سلطنت تے مغلاں دا دور آیا۔ مغلاں دے زوال توں بعد سکھاں نے ساہیوال تے قبضہ کیتا۔ برطانوی دور وچ، پہلی جنگ عظیم توں بعد، انگریزاں نے منصوبہ بندی نال ایں نکی جئی وستی کوں ہک جدید شہر وچ بدل ݙتا۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chichawatni چیچہ وطنی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> 1857ء دی جنگ آزادی وچ رائے احمد خاں کھرل دی قیادت وچ مجاہداں چیچہ وطنی وچ انگریز افسر کرافورڈ چیمبرلین دا محاصرہ کیتا، جیہڑا ترے ݙینہہ تک ہک سرائے وچ محصور رہیا۔ 1947ء وچ پاکستان بݨݨ تے لدھیانہ، جالندھر تے امرتسر توں آئے مسلمان خاندان اتھاں آباد تھئے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chichawatni چیچہ وطنی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == چیچہ وطنی دا جنگل == چیچہ وطنی وچ پاکستان دا ݙوجھا سب توں وݙا مصنوعی جنگل ہے۔ 1923ء وچ لائی ڳئی ایں شجرکاری دا رقبہ تقریباً 3,600 ہیکٹر ہے۔ ایں جنگل وچ شہد دی مکھیاں پالیاں ویندیاں ہن تے اتھاں کئی نایاب پرندے وی پائے ویندن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chichawatni چیچہ وطنی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == نیڑلے تاریخی مقامات == چیچہ وطنی قدیم وادی سندھ دی تہذیب دے مشہور شہر ہڑپہ توں صرف 20 کلومیٹر دے فاصلے تے ہے، جیہڑا یونیسکو دی عالمی ثقافتی ورثے دی فہرست وچ شامل ہے۔ ایں وجہ توں ٻاہرلے سیاح وی اتھوں گزردے ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Old_Chichawatni پرانی چیچہ وطنی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == تعلیم == چیچہ وطنی نیڑلے دیہاتاں واسطے تعلیمی مرکز دی حیثیت رکھدا ہے۔ شہر وچ کئی سرکاری تے نجی کالج، ہائی سکول تے پیشہ ورانہ تربیتی ادارے موجود ہن۔ دیہاتاں دے طالب علم اعلیٰ تعلیم واسطے اتھاں آندن۔ شہر وچ لائبریری تے امتحانی مراکز دی سہولت وی موجود ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chichawatni چیچہ وطنی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> شہر وچ تحصیل کمپلیکس، تھانہ تے ریسکیو 1122 دا دفتر وی موجود ہے۔ ضلعی انتظامیہ دے دفاتر ہووݨ دی وجہ توں نیڑلے دیہاتاں دے لوک سرکاری کماں واسطے اتھاں آندن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chichawatni چیچہ وطنی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == حوالے == <references /> fbjbztc80awy8l54xguqc8ymqunw6nq 0 34203 72689 2026-10-05T12:05:18Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72689 wikitext text/x-wiki '''چشمہ بیراج''' دریائے سندھ تے ضلع میانوالی، صوبہ پنجاب، پاکستان وچ واقع ہک وݙا بیراج ہے۔ اے لاہور توں تقریباً 304 کلومیٹر شمال مغرب وچ تے جناح بیراج توں 56 کلومیٹر نشیب وچ ہے۔ چشمہ بیراج آبپاشی، سیلاب کنٹرول تے بجلی پیدا کرݨ واسطے استعمال تھیندے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chashma_Barrage چشمہ بیراج — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == تاریخ == چشمہ بیراج دی تعمیر دا ٹھیکہ 10 فروری 1967ء کوں فرانسیسی کمپنیاں سوسائٹی ڈومیز تے سوسائٹی بوری دے مشترکہ گروپ کوں ݙتا ڳیا تے 25 مارچ 1971ء کوں مکمل تھیا۔ ایندی کل لاڳت 399 ملین روپے آئی۔ شروع وچ اے صرف آبپاشی تے سیلاب کنٹرول واسطے بݨایا ڳیا ہئی، پر بعد وچ اتھاں بجلی گھر وی لایا ڳیا۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chashma_Barrage چشمہ بیراج — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == بجلی گھر == چشمہ بیراج دے بجلی گھر دی پیداواری صلاحیت 184 میگاواٹ ہے۔ اتھاں 8 کپلان طرز دیاں بلب ٹربائناں لڳیاں ہوئیاں ہن، ہر ہک 23 میگاواٹ دی۔ اے ٹربائناں جاپان دی کمپنی فوجی نے بݨائیاں ہن تے پاکستان وچ پہلی وار ایں طرز دیاں ٹربائناں نصب تھیاں۔ بجلی دی پیداوار جنوری 2001ء وچ شروع تھئی تے جولائی 2001ء تک ساریاں یونٹاں چالو تھی ڳیاں۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chashma_Barrage چشمہ بیراج — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == ماحولیات تے جنگلی حیات == چشمہ بیراج دے نیڑے ہک رامسر سائیٹ وی موجود ہے، جیہڑی 22 مارچ 1996ء کوں عالمی اہمیت دی نم زمین قرار ݙتی ڳئی۔ اتھاں ہر سال ہزاراں آبی پرندے سردیاں وچ آندن تے ایہہ علاقہ جنگلی حیات دی پناہ گاہ ہے۔ دریائے سندھ دی مشہور اندھی ڈولفن وی چشمہ دے نیڑلے حصیاں وچ پائی ویندی ہے۔<ref>[https://paktourismportal.com/chashma-barrage/ چشمہ بیراج — پاکستان ٹورازم پورٹل]</ref> == نہری نظام == چشمہ بیراج توں کئی نہراں نکلدیاں ہن، جیہناں وچ چشمہ جہلم لنک نہر وی شامل ہے — اے نہر دریائے سندھ دا پاݨی دریائے جہلم ول گھن ویندی ہے تے بین طاس پاݨی دی منتقلی دا اہم ذریعہ ہے۔ بیراج وچ کل 52 دروازے ہن: 41 عام تے 11 انڈر سلوس، جیہڑے پاݨی دے بہاؤ کوں قابو کریندن۔ ایں نظام نال میانوالی تے نیڑلے ضلعیاں دی لکھاں ایکڑ زمین سیراب تھیندی ہے تے مون سون دے موسم وچ سیلابی ریلے کوں وی قابو کیتا ویندے۔<ref>[https://paktourismportal.com/chashma-barrage/ چشمہ بیراج — پاکستان ٹورازم پورٹل]</ref> == حوالے == <references /> rrmaxny2vuohkxr1kgv8lvtxqeg8p1t 0 34204 72690 2026-10-05T12:05:36Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72690 wikitext text/x-wiki '''کروڑ لعل عیسن''' ضلع لیہ، صوبہ پنجاب، پاکستان دا ہک تاریخی شہر ہے۔ اے کروڑ لعل عیسن تحصیل دا صدر مقام ہے تے دریائے سندھ دے مشرقی کنارے تے کوہ سلیمان دے نیڑے واقع ہے۔ 2023ء دی مردم شماری دے مطابق شہر دی آبادی 38,374 ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Karor_Lal_Esan کروڑ لعل عیسن — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> [[File:Shrine of Lal esan At Karor Layyah.jpg|thumb|حضرت لعل عیسن دا مزار، کروڑ لعل عیسن]] == ناں دی وجہ == شہر دا پرانا ناں دیپال پور ہئی۔ اے ناں حضرت لعل عیسن دے ناں تے رکھیڳیا، جیہڑے ملتان دے مشہور صوفی بزرگ بہاؤالدین زکریا دے ݙاݙا ہن۔ روایت ہے جو حضرت لعل عیسن نے دریائے سندھ وچ کھڑے تھی کے سورۃ یٰسین ݙاہ ملین (ہک کروڑ) وار پڑھی، ایں واسطے شہر دا ناں "کروڑ لعل عیسن" پیا۔<ref>[http://www.travelmypakistan.com/karor-lal-esan/ کروڑ لعل عیسن — ٹریول مائی پاکستان]</ref> == تحصیل == کروڑ لعل عیسن تحصیل ضلع لیہ دیاں ترے تحصیلاں وچوں ہک ہے۔ ایندا رقبہ 1,823 مربع کلومیٹر ہے تے 2023ء وچ اتھوں دی آبادی 684,729 ہئی۔ تحصیل وچ 14 یونین کونسلاں ہن۔ مردم شماری دے مطابق اتھاں 58.6 فیصد لوک سرائیکی، 36.7 فیصد پنجابی ٻولیندن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Karor_Lal_Esan_Tehsil کروڑ لعل عیسن تحصیل — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == ثقافت تے میلہ == کروڑ لعل عیسن وچ ہر سال ستمبر وچ "میلہ چودھویں" لڳدے، جیہڑا حضرت لعل عیسن دی یاد وچ منایا ویندے۔ میلے وچ قوالیاں، نیزہ بازی، گھوڑ دوڑ، کبڈی تے پہلوانی جیہے مقابلے تھیندن۔ شہر وچ حضرت راجن شاہ تے ٻئے بزرگان دے مزار وی ہن۔<ref>[http://www.travelmypakistan.com/karor-lal-esan/ کروڑ لعل عیسن — ٹریول مائی پاکستان]</ref> == زراعت == دریائے سندھ دے نیڑے ہووݨ دی وجہ توں کروڑ لعل عیسن دی زمین ٻہوں زرخیز ہے۔ دریا دے نیڑلی زمین وچ کݨک تے چاول دی فصل خاص طور تے چنگی تھیندی ہے، جݙاں جو کپاہ وی وݙے پیمانے تے کاشت تھیندی ہے۔ آبپاشی دا نظام دریائی پاݨی، نہراں تے ٹیوب ویلاں تے مبنی ہے۔ علاقے وچ خواندگی دی شرح جنوبی پنجاب دیاں ٻیاں تحصیلاں نالوں بہتر ہے تے اتھوں کئی ڈاکٹر، انجینئر تے شاعر وی پیدا تھئے ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Karor_Lal_Esan کروڑ لعل عیسن — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> میلے دے علاوہ عیداں تے شادیاں دے موقعے تے وی ثقافتی پروگرام تھیندن۔ سرائیکی اتھوں دی مادری زبان ہے تے ایں زبان دے لوک گیت میلے وچ گائے ویندن۔ شہر وچ لڑکے تے لڑکیاں واسطے انج انج ہائی سکول وی موجود ہن۔<ref>[http://www.travelmypakistan.com/karor-lal-esan/ کروڑ لعل عیسن — ٹریول مائی پاکستان]</ref> == حوالے == <references /> cm3dcfknslr6xs3j6k6q1tsexehuevd 0 34205 72691 2026-10-05T12:06:01Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72691 wikitext text/x-wiki '''جلالپور پیروالا''' ضلع ملتان، صوبہ پنجاب، پاکستان دا ہک تاریخی شہر ہے۔ اے جلالپور پیروالا تحصیل دا صدر مقام ہے تے ملتان شہر توں تقریباً 90 کلومیٹر جنوب وچ واقع ہے۔ شہر دا ناں مشہور صوفی بزرگ جلال الدین سرخ پوش بخاری دے ناں تے رکھیا ڳیا ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Jalalpur_Pirwala جلالپور پیروالا — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == آبادی تے انتظامیہ == 2023ء دی مردم شماری دے مطابق شہر دی آبادی تقریباً 89,679 ہے، جݙاں جو پوری تحصیل دی آبادی ݙاہ لکھ توں ودھ ہے۔ تحصیل وچ 15 یونین کونسلاں ہن۔ شہر دا ڈاک کوڈ 59250 ہے۔<ref>[https://www.citypopulation.de/en/pakistan/punjab/multan/7210404__jal%C4%81lpur_p%C4%ABrw%C4%81la/ جلالپور پیروالا دی آبادی — سٹی پاپولیشن]</ref> == معیشت == جلالپور پیروالا دی معیشت دا وݙا حصہ زراعت تے ہے۔ اتھوں دی زمین زرخیز ہے تے کپاہ، کݨک تے کماد اہم فصلاں ہن۔ شہر دے ٻہوں سارے نوجوان سعودی عرب، متحدہ عرب امارات، قطر تے ٻئے ملکاں وچ روزگار کریندن، جیہناں دی بھیجی ہوئی رقم مقامی معیشت دا اہم سہارا ہے۔ لاہور کراچی موٹروے (ایم 5) وی ایں شہر دے نیڑ توں گزردی ہے، جیہڑی چین پاکستان اقتصادی راہداری دا حصہ ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Jalalpur_Pirwala جلالپور پیروالا — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == مذہبی مقامات == شہر کوں "پیر قتال دا شہر" وی آکھیا ویندے کیوں جو اتھاں حضرت سلطان احمد قتال دا مشہور مزار ہے۔ ایندے علاوہ دربار سخی سلطان تے دربار عالیہ قادریہ فتیحیہ وی اتھوں دے معروف روحانی مراکز ہن۔ ہر سال عرس دے موقعے تے ہزاراں عقیدت مند اتھاں جمع تھیندن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Jalalpur_Pirwala جلالپور پیروالا — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == تعلیم تے سہولتاں == تحصیل دے صدر مقام ہووݨ دی وجہ توں جلالپور پیروالا وچ سرکاری ہائی سکول، کالج تے تحصیل ہیڈکوارٹر ہسپتال موجود ہن۔ نیڑلے دیہاتاں دے لوک تعلیم تے علاج واسطے اتھاں آندن۔ شہر وچ بینکاں دیاں شاخاں، ڈاک خانہ، تھانہ تے تجارتی مرکز وی ہن۔ موٹروے دے نیڑے ہووݨ دی وجہ توں شہر دی رابطہ کاری ٻہوں بہتر ہے تے کاروباری سرگرمیاں ودھدیاں پئیاں ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Jalalpur_Pirwala جلالپور پیروالا — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> شہر وچ جامع مسجد تے عیدگاہ وی ہن۔ محرم تے ربیع الاول وچ مذہبی جلوس تے محفلاں دا اہتمام کیتا ویندے۔ نیڑلے دیہاتاں دے لوک خریداری واسطے شہر دے بازار آندن، جتھاں ہر ضرورت دی چیز مل ویندی ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Jalalpur_Pirwala جلالپور پیروالا — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == حوالے == <references /> p94mgcyxm8wan8en46v4zw1hdf0ddol 0 34206 72692 2026-10-05T12:06:20Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72692 wikitext text/x-wiki '''ملتانی کاشی کاری''' ملتان دی صدیاں پراݨی مشہور دستکاری ہے۔ ایندے وچ مٹی دیاں ٹائلاں تے برتناں تے رنگ برنگے نقش بݨا کے شیشے وانگوں چمکدار تہہ چڑھائی ویندی ہے۔ نیلے رنگ دی نمایاں استعمال دی وجہ توں ایں فن کوں "ملتانی نیلی کاشی" وی آکھیا ویندے۔ اے فن ملتان دی ثقافتی پہچاݨ دا اہم حصہ ہے۔ == تاریخ == کاشی کاری دا فن وسطی ایشیا تے ایران توں برصغیر آیا۔<ref>[https://ipripak.org/preserving-multani-ceramics-and-handicrafts-pakistans-cultural-heritage-and-craft-economy/ Preserving Multani Ceramics and Handicrafts — IPRI]</ref> ملتان وچ ایں فن کوں صدیاں توں فروغ حاصل ہے۔ ملتان دے قدیم مزاراں تے مسجداں دیاں عمارتاں ایں فن دیاں شاندار مثالاں ہن۔ حضرت شاہ رکن عالم تے حضرت بہاؤالدین زکریا دے مزاراں تے لڳیاں نیلیاں کاشیاں دنیا بھر وچ مشہور ہن۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Blue+pottery--+centuries+old+unique+art+faces+extinction%2C+needs...-a0590910208 Blue pottery — centuries old unique art faces extinction — The Free Library]</ref> == بناوٹ دا طریقہ == کاشی کاری وچ پہلے مٹی کوں گوندھ کے ٹائل یا برتن دی شکل ݙتی ویندی ہے۔ اونکوں دھپ وچ سکھا کے پہلی واری بھٹی وچ پکایا ویندے۔ بعد وچ اوندے تے قدرتی رنگاں نال نقش بݨائے ویندن، جیندے وچ نیلا، سفید تے فیروزی رنگ نمایاں ہوندن۔ آخر وچ شیشے دی چمکدار تہہ چڑھا کے ݙوجھی وار بھٹی وچ پکایا ویندے۔ اے کم وݙی مہارت تے تجربہ منگدے۔ == استعمال تے معیشت == اڄ کل کاشی کاری صرف عمارتاں دی سجاوٹ تک محدود کائنی، بلکہ برتن، پلیٹاں، گلدان تے ٻئیاں سجاوٹی چیزاں وی بݨائیاں ویندیاں ہن۔ ملتان دے کاریگر ایں فن نال اپݨا روزگار کمیندن۔ سیاح ملتان توں کاشی کاری دیاں چیزاں بطور تحفہ خرید کے لیندے ہن۔ حکومت تے نجی ادارے ایں قدیم فن دے تحفظ کیتے کوششاں کریندے پئے ہن۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Blue+pottery--+centuries+old+unique+art+faces+extinction%2C+needs...-a0590910208 Blue pottery — centuries old unique art faces extinction — The Free Library]</ref> ملتان وچ انسٹیٹیوٹ آف بلیو پوٹری ڈویلپمنٹ (IBPD) ایں فن کوں زندہ رکھݨ کیتے تربیت ݙیندے۔<ref>[https://ipripak.org/preserving-multani-ceramics-and-handicrafts-pakistans-cultural-heritage-and-craft-economy/ Preserving Multani Ceramics and Handicrafts — IPRI]</ref> == کاریگر == ملتان وچ کاشی کاری دا ہنر زیادہ تر خاندانی پیشے دے طور تے چلدا آیا ہے۔ استاد کاریگر اپݨے شاگرداں کوں ایں فن دی تربیت ݙیندن۔ ہک کاریگر کوں مکمل مہارت حاصل کرݨ وچ کئی سال لڳ ویندن۔ حالیہ دور وچ کجھ ادارے نوجواناں کوں ایں فن دی باقاعدہ تربیت وی ݙیندے پئے ہن تاں جو اے ورثہ زندہ رہوے۔ == حوالے == <references /> 1bjnuh4qthh9xtzk5uhdcr9ndvmluu7 0 34207 72693 2026-10-05T12:07:10Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72693 wikitext text/x-wiki '''عطاء اللہ خان عیسی خیلوی''' (ڄمݨ 19 اگست 1951ء) پاکستان دے مشہور لوک گلوکار، موسیقار تے شاعر ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Attaullah_Khan_Esakhelvi عطاء اللہ خان عیسی خیلوی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> او ضلع میانوالی دے قصبے عیسی خیل وچ ڄمیے تے سرائیکی، پنجابی تے اردو وچ ہزاراں گیت ڳائے ہن۔ اونکوں چاہوݨ والے پیار نال "لالا" آہدن۔ == ابتدائی زندگی == عطاء اللہ خان ہک سرائیکی ٻولیندے نیازی پٹھاݨ ٹٻر وچ ڄمیے۔ اونہاں دے گھر وچ موسیقی دی سخت مخالفت ہئی، پر او لک چھپ کے ڳاوݨ دی مشق کریندے رہیے۔ اٹھارہ سال دی عمر وچ او گھر چھوڑ کے نکل ڳئے تے پاکستان بھر وچ پھر کے محنت مزدوری نال گزارا کریندے رہیے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Attaullah_Khan_Esakhelvi عطاء اللہ خان عیسی خیلوی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == فنی سفر == 1972ء وچ اونکوں ریڈیو پاکستان بہاولپور توں ڳاوݨ دی دعوت ملی، جیہڑا اونہاں دے فنی سفر دا پہلا وݙا موقع ہئی۔ 1973ء وچ او ٹیلی ویژن دے پروگرام "نیلام گھر" وچ آئے۔ اونہاں دے کیسٹاں دے البم 1977ء وچ ریلیز تھئے تے پورے ملک وچ دھوم مچا ڳئی۔ آکھیا ویندے جو او پنجاہ ہزار توں ودھ گیت ریکارڈ کر چکے ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Attaullah_Khan_Esakhelvi عطاء اللہ خان عیسی خیلوی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == اعزاز == حکومت پاکستان اونکوں 1991ء وچ صدارتی تمغہ برائے حسن کارکردگی ݙتا۔ 2011ء وچ او کوک سٹوڈیو سیزن 4 وچ آئے تے "نی اوٹھاں والے" تے "پیار نال" ڳا کے نویں نسل وچ وی مقبول تھئے۔ 2017ء وچ کوک سٹوڈیو سیزن 10 وچ "سب مایا ہے" پیش کیتا۔<ref>[https://mozaart.com/en/a/attaullah-khan-esakhelvi عطاء اللہ خان عیسی خیلوی — جیون]</ref> == ورثہ == عطاء اللہ خان عیسی خیلوی سرائیکی لوک موسیقی دی پہچاݨ ہن۔ اونہاں دی دھیمی تے دردناک آواز دیہی پنجاب دے ہر گھر وچ سݨی ویندی ہے۔ صوفی شاعراں دے کلام، کافی تے غزل کوں اونہاں نویں زندگی ݙتی ہے۔ == حوالے == <references /> 1zv4uzdzkvqmvjeao70wylm6x3u2j1i 0 34208 72694 2026-10-05T12:08:23Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72694 wikitext text/x-wiki '''سرائیکی ٹوپی''' سرائیکی وسیب دی ثقافتی پہچاݨ ہے۔ اے ہک روایتی کشیدہ کاری والی ٹوپی ہے جیہڑی سرائیکی علاقے دے لوک فخر نال پیندن۔<ref>[https://hamariweb.com/articles/111357 پاکستان کی بہترین ثقافتوں میں سے ایک سرائیکی ثقافت — HamariWeb]</ref> سرائیکی ٹوپی اپݨے رنگ برنگے ڈیزائناں تے شیشہ کاری دی وجہ توں ٻئیاں علاقائی ٹوپیاں توں منفرد ہے۔ اے سرائیکی قومی شعور تے ثقافتی ورثے دی علامت بݨ چکی ہے۔ == بناوٹ == سرائیکی ٹوپی عام طور تے کالے یا گہرے رنگ دے کپڑے تے بݨائی ویندی ہے۔ ایندے تے رنگین دھاگے نال پھلاں، بیل بوٹیاں تے جیومیٹری دے نقش کڈھے ویندن۔ شیشے دے چھوٹے ٹکڑے وی ٹوپی وچ ٹانکے ویندن جیہڑے اونکوں چمکدار بݨیندن تے دھپ وچ چمکدن۔ ٹوپی دی بناوٹ وچ علاقے دیاں عورتاں ماہر ہن تے اے ہنر نسل در نسل منتقل تھیندا آیا ہے۔ == ثقافتی اہمیت == سرائیکی ٹوپی کوں ثقافتی تقریباں، میلےآں، شادی بیاہ تے قومی تہواراں تے پہننا فخر سمجھیا ویندے۔ سرائیکی ثقافتی ݙیہاڑ تے لوک وݙی تعداد وچ ایں ٹوپی کوں پا کے اپݨی ثقافت نال محبت دا اظہار کریندن۔<ref>[https://hamariweb.com/articles/111357 پاکستان کی بہترین ثقافتوں میں سے ایک سرائیکی ثقافت — HamariWeb]</ref> ثقافتی ݙیہاڑ دیاں تقریباں وچ سرائیکی ثقافت دے رنگ نمایاں ہوندن۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Saraiki+Cultural+day+celebrations+held+at+NPC-a0577353107 Saraiki Cultural day celebrations held at NPC — The Free Library]</ref> بزرگاں وچ اے ٹوپی روزمرہ پہناوے دا حصہ وی ہے تے نوجوان وی اینکوں شوق نال پیندن۔ == علاقائی پھیلاؤ == سرائیکی ٹوپی ملتان، ڈیرہ غازی خان، بہاولپور، راجن پور تے مظفرڳڑھ سمیت پورے سرائیکی وسیب وچ پہنی ویندی ہے۔ ہر علاقے دی ٹوپی دے ڈیزائن وچ معمولی فرق ہوندے، پر بنیادی طرز ہکو جیہا ہے۔ اڄ کل اے ٹوپی آن لائن وی ویچی ویندی ہے تے بیرون ملک وسݨ والے سرائیکی وی ایں کوں منگوا کے فخر نال پیندن۔ == بݨاوݨ والیاں == سرائیکی ٹوپی دی کشیدہ کاری زیادہ تر گھریلو عورتاں کریندیاں ہن۔ اے ہنر ماواں توں دھیاں کوں منتقل تھیندے۔ ہک ٹوپی بݨاوݨ وچ کئی ݙینہہ لڳ ویندن۔ کجھ عورتاں ایں کم نال گھر بیٹھے چنگی آمدنی وی حاصل کریندیاں ہن تے اپݨے خاندان دی کفالت وچ ہتھ ونڈیندیاں ہن۔ بازار وچ تیار ٹوپیاں وی ملدیاں ہن پر ہتھ دی بݨی ٹوپی کوں زیادہ پسند کیتا ویندے۔ == حوالے == <references /> stb7lda4znj6j0a76v2t3b5di4zksxy 0 34209 72695 2026-10-05T12:08:45Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72695 wikitext text/x-wiki '''پٹھانے خان''' (1926ء – 9 مارچ 2000ء) پاکستان دے عظیم سرائیکی لوک تے صوفی گلوکار ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Pathanay_Khan پٹھانے خان — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> اونہاں دا اصل ناں غلام محمد ہئی۔ او زیادہ تر خواجہ غلام فرید تے شاہ حسین دے کافیاں کوں اپݨی منفرد تے پرجوش آواز وچ ڳاندے ہن۔ == ابتدائی زندگی == پٹھانے خان 1926ء وچ کوٹ ادو دے نیڑے وسوں "بستی ٹٻو والی" وچ ڄمیے، جیہڑی تھل دے صحرا دے وچکار واقع ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Pathanay_Khan پٹھانے خان — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> نکی عمر وچ سخت بیمار تھیوݨ تے اونہاں دی اماں اونکوں ہک سید دے گھر گھن ڳئی، جتھاں اونہاں دا ناں غلام محمد توں بدل کے "پٹھانے خان" رکھ ݙتا ڳیا۔ او ستویں جماعت توں بعد سکول چھوڑ ڳئے تے کوٹ مٹھݨ وچ خواجہ غلام فرید دے مزار تے حاضری ݙیندے رہیے۔ موسیقی دی تعلیم اونہاں بابا میر خان توں حاصل کیتی۔ == فنی سفر == پٹھانے خان ریڈیو پاکستان ملتان توں مشہور تھئے۔ اونہاں دی خام تے روح پرور آواز سنݨ والیاں کوں مسحور کر ݙیندی ہئی۔ اونہاں دے مشہور کافیاں وچ "میڈا عشق وی توں"، "چناں ایئیں چرھیندا یار" تے "گھوم چرخڑا" شامل ہن۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Pathaney+Khan%27s+death+anniversary+observed.-a0577904777 پٹھانے خان دی برسی]</ref> ذوالفقار علی بھٹو اونہاں دی گائیکی توں متاثر تھی کے اونکوں 1979ء وچ صدارتی تمغہ برائے حسن کارکردگی ݙتا۔<ref>[https://abbtakk.tv/death-anniversary-of-lok-singer-pathanay-khan-today/ پٹھانے خان دی برسی — اب تک نیوز]</ref> == مشہور کافی == پٹھانے خان دیاں مشہور کافیاں وچ "میڈا عشق وی توں"، "چناں ایئیں چرھیندا یار"، "گھوم چرخڑا" تے "میرا رانجھن ہݨ کوئی ہور" شامل ہن۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Pathaney+Khan%27s+death+anniversary+observed.-a0577904777 پٹھانے خان دی برسی]</ref> اونہاں دی وفات دی انوی دی برسی ہر سال منائی ویندی ہے تے لوک گلوکار اونکوں خراج عقیدت پیش کریندن۔ == وفات تے ورثہ == پٹھانے خان 9 مارچ 2000ء کوں کوٹ ادو وچ وفات پا ڳئے۔ اونکوں لوک موسیقی دا "لیجنڈ" آکھیا ویندے۔ اونہاں خواجہ فرید دی شاعری کوں اپݨے انداز وچ نویں معنی ݙتے تے سرائیکی کافی کوں گھر گھر پہنچایا۔ == حوالے == <references /> 1aeb7xiqr7zry4mqfp5i77qvqf5o5u6 0 34210 72696 2026-10-05T12:08:46Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72696 wikitext text/x-wiki '''سرائیکی لوک گیت''' سرائیکی وسیب دی صدیاں پراݨی موسیقی روایت ہن۔<ref>[https://journalppw.com/index.php/jpsp/article/download/14751/9552/18004 سرائیکی ثقافت دی ابتدا تے ارتقا — تحقیقی مقالہ]</ref> ایں گیتاں وچ کافی، دوہڑا، ماہیا تے سی حرفی جیہیاں صنفاں شامل ہن، جیہڑیاں عام لوکاں دیاں خوشیاں، ݙکھاں تے محبت کوں بیان کریندن۔ [[File:Folk singers in multan.JPG|thumb|ملتان وچ لوک گائیک]] == کافی == کافی سرائیکی لوک گیت دی سب توں مشہور صنف ہے۔ خواجہ غلام فرید دے کافی صدیاں توں لوکاں دی زبان تے ہن تے عام لوک اونکوں بلند آواز وچ ڳاندن۔ پٹھانے خان جیہے گلوکاراں انہاں کافیاں کوں گھر گھر پہنچایا۔<ref>[https://journalppw.com/index.php/jpsp/article/download/14751/9552/18004 سرائیکی ثقافت دی ابتدا تے ارتقا — تحقیقی مقالہ]</ref> == دوہڑا تے ماہیا == دوہڑا ݙو مصرعیاں دا مختصر گیت ہے جیہڑا محبت تے فراق دے موضوع تے ہوندے۔ ماہیا وی لوکاں وچ ٻہوں مقبول ہے تے شادیاں تے میلے وچ ڳایا ویندے۔ ایں گیتاں دی زبان سادہ تے دل کوں چھووݨ والی ہوندی ہے۔ == سی حرفی تے ٻیاں صنفاں == سی حرفی او گیت ہے جیہڑا فارسی حروف تہجی دی ترتیب تے بݨیا ہوندے۔ ایندے علاوہ "ٹپے" وی لوکاں وچ مقبول ہن۔ شادیاں تے خوشی دے موقعے تے عورتاں ڈھولک تے ایں گیت ڳاندیاں ہن۔ ایں ساریاں صنفاں وچ سرائیکی وسیب دی رہتل، ریتاں تے روزمرہ زندگی دی جھلک ملدی ہے۔ == تحقیق == ڈاکٹر مہر عبد الحق اپݨی کتاب "سرائیکی لوک گیت" وچ ایں صنف تے تحقیقی کم کیتا۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Mehr_Abdul_Haq ڈاکٹر مہر عبد الحق — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> اج کل سرائیکی لوک گیت ریڈیو، ٹیلی ویژن تے سوشل میڈیا تے وی مقبول ہن تے نویں گلوکار انہاں کوں نویں انداز وچ پیش کریندے پئے ہن۔ == حوالے == <references /> 03wnh7j1e1bbdkzljb85t2d4vlwzuft 0 34211 72697 2026-10-05T12:09:02Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72697 wikitext text/x-wiki '''سرائیکی ثقافتی ڈیہاڑا''' ہر سال 6 مارچ کوں منایا ویندے۔<ref>[http://saqqafat.com/saraiki-culture-day/ سرائیکی ثقافتی ڈیہاڑا — 6 مارچ]</ref> ایں ݙیہاڑے دا مقصد سرائیکی زبان، ادب، موسیقی تے ثقافت کوں ودھاوݨ تے نویں نسل کوں اپݨی پہچاݨ نال جوڑݨ ہے۔ == تقریبات == ملتان، ڈیرہ غازی خان، بہاولپور تے ٻئے شہراں وچ ایں ݙیہاڑے تے ثقافتی میلے سجدن۔ ملتان آرٹس کونسل تے ملتان ٹی ہاؤس وچ جھمر (لوک ناچ)، سرائیکی گیت، مشاعرے تے کتاباں دے سٹال لڳدن۔ شرکاء نیلی سرائیکی اجرک اوڑھ کے شریک تھیندن۔<ref>[https://abbtakk.tv/saraiki-culture-day-being-observed-today/ سرائیکی ثقافتی ڈیہاڑا منایا ڳیا — اب تک نیوز]</ref> == پس منظر == 2018ء وچ ملتان آرٹس کونسل وچ ݙو ݙیہاڑے سرائیکی ثقافتی تقریبات تھیاں، جنہاں دا افتتاح سابق وزیراعظم سید یوسف رضا گیلانی کیتا۔ اونہاں تقریبات وچ روایتی جھمر، ݙاچی ڈانس، صدیاں پراݨی نقش نگاری تے اونٹھ آرٹ دی نمائش تھئی۔<ref>[https://www.thefreelibrary.com/Saraiki+Culture+Day+celebrations+begin-a0529933428 سرائیکی ثقافتی تقریبات دا آغاز]</ref> == سرائیکی اجرک == ایں ݙیہاڑے دی خاص پہچاݨ نیلی سرائیکی اجرک ہے، جیہڑی سرائیکی ثقافت دی علامت بݨ ڳئی ہے۔ شرکاء اجرک اوڑھ کے، سرائیکی ٹوپی پا کے شریک تھیندن۔ اجرک دی نمائش تے اوندی تاریخ تے وی ڳالھ مہاڑ تھیندی ہے۔ نیلی اجرک کوں سرائیکی قوم پرستاں، سیاسی جماعتاں تے سول سوسائٹی دے لوک فخر نال اوڑھدن۔<ref>[http://saqqafat.com/saraiki-culture-day/ سرائیکی ثقافتی ڈیہاڑا — 6 مارچ]</ref> == اہمیت == وزیراعظم پاکستان وی ایں موقعے تے مبارکباد ݙیندے ہوئے آکھ چکے ہن جو سرائیکی ٻہوں مٹھی زبان ہے تے سرائیکی ثقافت دی تاریخ ہزاراں سال پراݨی ہے۔ ایں ݙیہاڑے تے مقررین محبت، برداشت تے امن دا پیغام ݙیندن۔<ref>[https://abbtakk.tv/saraiki-culture-day-being-observed-today/ سرائیکی ثقافتی ڈیہاڑا منایا ڳیا — اب تک نیوز]</ref> == حوالے == <references /> n929446jjqnvx618lofiytqa3vuhg00 0 34212 72698 2026-10-05T12:09:37Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72698 wikitext text/x-wiki '''ڈاکٹر مہر عبد الحق''' (1 جون 1915ء – 23 فروری 1995ء) پاکستان دے مشہور ماہر لسانیات، محقق تے سرائیکی زبان دے خادم ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Mehr_Abdul_Haq ڈاکٹر مہر عبد الحق — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> اونہاں سرائیکی زبان دی تاریخ، گرامر تے ادب تے اہم تحقیقی کم کیتا۔ == تعلیم تے ملازمت == مہر عبد الحق 1915ء وچ لیہ (پنجاب) وچ ڄمیے۔ اونہاں پنجاب یونیورسٹی لاہور توں "ملتانی زبان دا اردو نال تعلق" دے موضوع تے پی ایچ ڈی کیتی۔ تعلیم مکمل کرݨ توں بعد او محکمہ تعلیم وچ مختلف عہدیاں تے کم کریندے رہیے تے 1970ء وچ ریٹائر تھئے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Mehr_Abdul_Haq ڈاکٹر مہر عبد الحق — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == تحقیقی کم == ڈاکٹر مہر عبد الحق خواجہ غلام فرید دی شخصیت تے شاعری (فریدیات) دے ماہر ہن۔ اونہاں دیاں مشہور کتاباں وچ 'ملتانی زبان دا اردو نال تعلق' (1967ء)، 'لغت فریدی'، 'سرائیکی لوک گیت'، 'لالڑیاں' شامل ہن۔<ref>[https://En-Academic.com/dic.nsf/enwiki/6588603 ڈاکٹر مہر عبد الحق — تعارف]</ref> اونہاں سرائیکی زبان دے قاعدے قنون تے ہمسایہ زباناں نال اوندے تعلق تے وی لکھیا۔ == فریدیات == ڈاکٹر مہر عبد الحق خواجہ غلام فرید دی حیاتی تے شاعری دے وݙے ماہر ہن۔ اونہاں "لغت فریدی" مرتب کیتی، جیہڑی خواجہ فرید دی شاعری دی لغت ہے، تے "خواجہ فرید — ماضی تے حال" دے ناں نال وی لکھیا۔ اونہاں دی تحقیق سرائیکی ادب دے طالب علماں واسطے بنیادی حوالہ ہے۔<ref>[https://En-Academic.com/dic.nsf/enwiki/6588603 ڈاکٹر مہر عبد الحق — تعارف]</ref> == اعزاز == 1994ء وچ حکومت پاکستان اونکوں صدارتی تمغہ برائے حسن کارکردگی ݙتا۔ پاکستان اکادمی ادبیات سرائیکی نثر نگاری تے اونہاں دے ناں نال "مہر عبد الحق ایوارڈ" وی ݙیندی ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Mehr_Abdul_Haq ڈاکٹر مہر عبد الحق — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> او 23 فروری 1995ء کوں ملتان وچ وفات پا ڳئے۔ == حوالے == <references /> mvow62xqp2s8lxrjurocd8pd6qus062 0 34213 72699 2026-10-05T12:09:43Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72699 wikitext text/x-wiki '''خیرپور ٹامیوالی''' ضلع بہاولپور، صوبہ پنجاب، پاکستان دا ہک تاریخی شہر ہے۔ اے خیرپور ٹامیوالی تحصیل دا صدر مقام ہے۔ 2023ء دی مردم شماری دے مطابق شہر دی آبادی 47,284 تے پوری تحصیل دی آبادی 290,582 ہے۔ تحصیل دا رقبہ 993 مربع کلومیٹر تے ایندے وچ 8 یونین کونسلاں ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Khairpur_Tamiwali_Tehsil خیرپور ٹامیوالی تحصیل — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> [[File:Khairpur tamewali lake joint.jpg|thumb|خیرپور ٹامیوالی تحصیل دی جھیل]] == تاریخ == خیرپور ٹامیوالی دی تاریخ ٻہوں پرانی ہے۔ 1750ء تک اتھاں جادوبنسی راجپوت راجہ لکھی رائے جادھون دی حکومت ہئی، جیہنوں احمد شاہ ابدالی ختم کیتا۔ اٹھارہویں صدی دے شروع وچ اینکوں صرف "خیرپور" آکھیا ویندا ہئی۔ بعد وچ انگریز دور وچ ناں دے نال "ٹامیوالی" دا اضافہ تھیا تے اے خیرپور ٹامیوالی بݨ ڳیا۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Khairpur_Tamiwali خیرپور ٹامیوالی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == مزار تے ثقافت == شہر وچ کئی مشہور مزار ہن۔ صوفی بزرگ سید غلام محی الدین گیلانی (سید چھپ شاہ سرکار) دا مزار تھانے دے نیڑے واقع ہے — او سید عبدالقادر جیلانی دی اولاد وچوں ہن۔ ایندے علاوہ 200 سال پرانا سید بدر شاہ گیلانی دا مزار تے خواجہ خدا بخش دا مزار وی اتھاں ہن، جتھاں ہر سال عرس دے موقعے تے میلہ لڳدے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Khairpur_Tamiwali خیرپور ٹامیوالی — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == جغرافیہ == خیرپور ٹامیوالی بہاولپور شہر دے مشرق وچ واقع ہے۔ شہر دا ڈاک کوڈ 63060 ہے۔ اتھوں دی معیشت زراعت تے مبنی ہے تے نیڑے دریائے ستلج واہندا ہے۔<ref>[https://citypopulation.de/en/pakistan/punjab/bahawalpur/7030203__khairpur_tamew%C4%81li/ خیرپور ٹامیوالی دی آبادی — سٹی پاپولیشن]</ref> == معیشت == خیرپور ٹامیوالی دی معیشت دا دارومدار زراعت تے ہے۔ اتھوں دی نہری زمین وچ کپاہ، کݨک تے کماد وݙے پیمانے تے کاشت تھیندے۔ دریائے ستلج دے نیڑے ہووݨ دی وجہ توں پاݨی دی فراہمی چنگی ہے۔ شہر دی غلہ منڈی وچ نیڑلے دیہاتاں دیاں فصلاں دی خرید و فروخت تھیندی ہے۔ عرس دے موقعے تے لڳݨ والے میلے وچ وی کاروباری سرگرمیاں ودھ ویندیاں ہن تے دکانداراں کوں چنگا روزگار ملدے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Khairpur_Tamiwali_Tehsil خیرپور ٹامیوالی تحصیل — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> نیڑلے دیہاتاں توں مزدور وی موسمی کم کرݨ اتھاں آندن، خاص طور تے کپاہ چُݨݨ دے موسم وچ۔ شہر وچ زرعی آلات، کھاد تے بیج دیاں دکاناں وی ہن جیہڑیاں کاشتکاراں دیاں ضرورتاں پوریاں کریندیاں ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Khairpur_Tamiwali_Tehsil خیرپور ٹامیوالی تحصیل — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == حوالے == <references /> 95mj0ex0wypdfuox1gtfco3jmco0mgj 0 34214 72700 2026-10-05T12:10:47Z Tauqeerkhansurani 1465 نواں مضمون 72700 wikitext text/x-wiki '''سئیں ظہور''' (ڄمݨ 1936ء) پاکستان دے مشہور صوفی گلوکار ہن، جیہڑے اک تارے تے بلند آواز وچ بلھے شاہ تے ٻئے صوفی شاعراں دے کلام ڳاوݨ دی وجہ توں دنیا بھر وچ ڄاݨے ویندن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Saieen_Zahoor سئیں ظہور — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> "سئیں" اونہاں دا ناں نئیں بلکہ روحانی بزرگی دا خطاب ہے۔ == زندگی == سئیں ظہور پنجاب دے ضلع اوکاڑہ دے نیڑے ہک غریب کسان ٹٻر وچ ڄمیے۔ آکھیا ویندے جو پنج سال دی عمر توں او ڳاوݨ لڳے تے تیرہ سال دی عمر وچ گھر چھوڑ کے سندھ، پنجاب تے کشمیر دے مزاراں تے درگاہواں تے پھردے رہیے۔ اونہاں بابا بلھے شاہ دے مزار تے استاد سئیں رونق علی توں صوفی کلام دی تعلیم حاصل کیتی۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Saieen_Zahoor سئیں ظہور — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == موسیقی == سئیں ظہور پڑھے لکھے نئیں، پر اونکوں سینکڑوں صوفی کلام زبانی یاد ہن۔ او اپݨا مخصوص ساز 'اک تارا' وجیندن تے ڳاندے ویلے مست تھی کے نچدن۔ کئی ݙہاکیاں تئیں او صرف مزاراں تے میلے وچ ڳاندے رہیے۔ 2006ء وچ اونکوں بی بی سی ورلڈ میوزک ایوارڈ وچ "سال دی بہترین آواز" دا خطاب ملیا، جیہڑا اونہاں کوں عالمی شہرت ݙے ڳیا۔<ref>[https://worldmusiccentral.org/sain-zahoor-a-sufi-musical-virtuoso-from-pakistan/ سئیں ظہور — ورلڈ میوزک سینٹرل]</ref> == عالمی شہرت == 1989ء وچ سئیں ظہور کوں آل پاکستان میوزک کانفرنس وچ پہلی وار سٹیج تے ڳاوݨ دی دعوت ملی، جتھاں ݙو ہزار سامعین اونہاں دی آواز توں متاثر تھئے۔ ایندے بعد او دنیا بھر دے میوزک میلے وچ پرفارم کریندے پئے ہن۔ اونہاں فلمی گیتاں وچ وی حصہ ڳھدا ہے تے اونہاں دیاں ریکارڈنگز بین الاقوامی سطح تے دستیاب ہن۔<ref>[https://worldmusiccentral.org/sain-zahoor-a-sufi-musical-virtuoso-from-pakistan/ سئیں ظہور — ورلڈ میوزک سینٹرل]</ref> == اعزاز == 2020ء وچ حکومت پاکستان اونکوں صدارتی تمغہ برائے حسن کارکردگی نال نوازیا۔ او کوک سٹوڈیو وچ وی جلوہ گر تھئے تے اج وی دنیا بھر دے میوزک میلے وچ پاکستان دی نمائندگی کریندن۔ == حوالے == <references /> 0q3k9ac1x8z58ba8tee4jy307gdrj9x 0 34215 72701 2026-10-05T17:01:36Z Tauqeerkhansurani 1465 "'''ملتانی مٹی''' (انگریزی: Fuller's earth) ہک قدرتی مٹی ہے جیہڑی ملتان دے ناں تے مشہور ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Fuller%27s_earth Fuller's earth — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> اے صدیاں توں برصغیر وچ خوبصورتی تے صفائی واسطے ورتی ویندی پئی ہے تے ملتان دی پہچاݨ دا حصہ بݨ چکی ہے۔ == بناوٹ تے..." نال ورقہ تخلیق تھیا 72701 wikitext text/x-wiki '''ملتانی مٹی''' (انگریزی: Fuller's earth) ہک قدرتی مٹی ہے جیہڑی ملتان دے ناں تے مشہور ہے۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Fuller%27s_earth Fuller's earth — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> اے صدیاں توں برصغیر وچ خوبصورتی تے صفائی واسطے ورتی ویندی پئی ہے تے ملتان دی پہچاݨ دا حصہ بݨ چکی ہے۔ == بناوٹ تے خصوصیات == ملتانی مٹی بنیادی طور تے ہائیڈریٹڈ ایلومینیم سلیکیٹ تے مشتمل ہوندی ہے، جیندے وچ میگنیشیم، کیلشیم، سلیکا تے آئرن آکسائیڈ وی شامل ہوندن۔<ref>[https://www.indiamart.com/proddetail/multani-mitti-fuller-earth-calcium-bentonite-clay-powder-21551224891.html ملتانی مٹی — تکنیکی تعارف]</ref> ایندی سب توں وݙی خاصیت تیل تے میل جذب کرݨ دی صلاحیت ہے — اے جلد دے مساماں وچوں میل کڈھدی ہے تے جلد کوں ٹھنڈک ݙیندی ہے۔<ref>[https://www.indiamart.com/proddetail/multani-mitti-fuller-earth-calcium-bentonite-clay-powder-21551224891.html ملتانی مٹی — تکنیکی تعارف]</ref> == ورتوں == ملتانی مٹی دا سب توں مشہور ورتوں چہرے دے ماسک دے طور تے ہے، خاص طور تے چکنی تے دانے والی جلد واسطے۔ ایں نال مہاسے گھٹدن، مسام صاف تھیندن تے رنگ نکھردے۔<ref>[https://ikigai-accessories.com/multani-mitti/ ملتانی مٹی دے فائدے]</ref> والاں تے سر دی جلد دی صفائی واسطے وی ایندا ماسک ورتیا ویندے۔ پرانے ویلے وچ شاہی گھرانیاں دیاں عورتاں ایں کوں صندل تے بیسن نال ملا تے خوبصورتی واسطے ورتیندیاں ہن۔<ref>[https://ikigai-accessories.com/multani-mitti/ ملتانی مٹی دے فائدے]</ref> == ناں دی وجہ == ایندا ناں ملتان شہر دے ناں تے پیا۔ کجھ ذرائع دے مطابق ملتان ایں مٹی دی خرید و فروخت دی مشہور منڈی ہئی، ایں واسطے ایندا ناں "ملتانی مٹی" مشہور تھی ڳیا، بھانویں ایں طرح دی مٹی ٻئے علاقیاں وچ وی ملدی ہے۔<ref>[https://multanfarms.com/does-multani-mitti-really-come-from-multan/ کیا ملتانی مٹی واقعی ملتان توں آندی ہے؟]</ref> انگریزی وچ ایں کوں "فلرز ارتھ" آکھیا ویندے، کیوں جو پرانے ویلے وچ کپڑے دھووݨ والے کاریگر (فلر) اون دے کپڑیاں دی صفائی واسطے ایں مٹی کوں ورتیندے ہن۔<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Fuller%27s_earth Fuller's earth — انگریزی ویکیپیڈیا]</ref> == حوالے == <references /> nw5s5ukyw1piiev6miu66vg94moz2ud 0 34216 72702 2026-10-05T21:07:23Z Mrayan123 4673 " **راشد علی** پاکستانی کاروباری تے سرمایہ کار ہِن۔ اوہ مالیاتی تعلیم، سرمایہ کاری، ٹریڈنگ تے ڈیجیٹل اثاثیاں بارے آن لائن مواد پیش کریندن ہِن۔ اوہ متحدہ عرب امارات وچ رہندے ہِن تے مالیاتی موضوعات بارے اردو وچ ویڈیوز تے ہور مواد شائع کریندن ہِن۔ ([Daily Pakistan](..." نال ورقہ تخلیق تھیا 72702 wikitext text/x-wiki **راشد علی** پاکستانی کاروباری تے سرمایہ کار ہِن۔ اوہ مالیاتی تعلیم، سرمایہ کاری، ٹریڈنگ تے ڈیجیٹل اثاثیاں بارے آن لائن مواد پیش کریندن ہِن۔ اوہ متحدہ عرب امارات وچ رہندے ہِن تے مالیاتی موضوعات بارے اردو وچ ویڈیوز تے ہور مواد شائع کریندن ہِن۔ ([Daily Pakistan](https://en.dailypakistan.com.pk/10-Sep-2026/rashid-ali-builds-an-online-presence-around-financial-education)) ## مالیاتی تعلیم راشد علی یوٹیوب تے ہور سوشل میڈیا پلیٹ فارماں اُتے مالیاتی موضوعات بارے مواد شیئر کریندن ہِن۔ انہاں دے مواد وچ سرمایہ کاری، ٹریڈنگ، مارکیٹ تجزیہ تے ڈیجیٹل اثاثیاں نال متعلق موضوع شامل ہِن۔ Daily Pakistan دی ستمبر 2026 دی رپورٹ مطابق اوہ مالیاتی اصطلاحاں تے تصورات نوں اردو زبان وچ سمجھاوݨ اُتے کم کریندن ہِن۔ ([Daily Pakistan](https://en.dailypakistan.com.pk/10-Sep-2026/rashid-ali-builds-an-online-presence-around-financial-education)) 24 نیوز ایچ ڈی دی 19 ستمبر 2026 دی رپورٹ وچ راشد علی دے مالیاتی تعلیم نال متعلق کم دا ذکر کیتا ڳیا ہے۔ رپورٹ دے مطابق اوہ سرمایہ کاری، مالیات تے ڈیجیٹل اثاثیاں بارے معلومات شیئر کریندن ہِن تے کاروباری افراد لئی مالیاتی معلومات دی اہمیت اُتے گل کریندن ہِن۔ ([24 News HD](https://www.24newshd.tv/19-Sep-2026/financial-education-must-entrepreneurs-businesses-says-rashid-ali)) Samaa TV دی اک رپورٹ وچ راشد علی ولوں مفت ٹریڈنگ کورساں تے مارکیٹ تجزیے نال متعلق مواد دا ذکر کیتا ڳیا ہے۔ ([Samaa TV](https://www.samaa.tv/2087355650-rashid-ali-offering-free-trading-courses-market-analysis-online)) ## سوشل میڈیا راشد علی یوٹیوب تے ٹک ٹاک اُتے وی سرگرم ہِن۔ انہاں دا ٹک ٹاک اکاؤنٹ **@earnwithrashid** دے ناں نال ہے۔ SUCH TV دی رپورٹ مطابق 2026 وچ انہاں دے یوٹیوب چینل اُتے تقریباً 344,000 سبسکرائبر تے ٹک ٹاک اُتے 500,000 توں ودھ فالوور سن۔ ([SUCH TV](https://www.suchtv.pk/weird/item/136944-rashid-ali-gains-attention-through-online-financial-education.html)) BOL نیوز دی رپورٹ مطابق راشد علی سوشل میڈیا پلیٹ فارماں نوں مالیاتی تعلیم نال متعلق مواد پیش کرݨ لئی استعمال کریندن ہِن۔ رپورٹ وچ انہاں دے یوٹیوب تے ٹک ٹاک اکاؤنٹس دا وی ذکر موجود ہے۔ ([BOL News](https://www.bolnews.com/technology/rashid-ali-promotes-financial-education-through-digital-platforms)) Daily Pakistan دے مطابق راشد علی ٹیلیگرام اُتے وی مالیاتی موضوعات نال متعلق مواد شیئر کریندن ہِن۔ ([Daily Pakistan](https://en.dailypakistan.com.pk/10-Sep-2026/rashid-ali-builds-an-online-presence-around-financial-education)) ## حوالہ جات 1. **Daily Pakistan English**، "Rashid Ali Builds an Online Presence Around Financial Education"، 10 ستمبر 2026۔ 2. **24 News HD**، "Financial education must for entrepreneurs, businesses, says Rashid Ali"، 19 ستمبر 2026۔ 3. **Samaa TV**، "Rashid Ali Offering Free Trading Courses, Market Analysis Online"۔ 4. **SUCH TV**، "Rashid Ali Gains Attention Through Online Financial Education"۔ 5. **BOL News**، "Rashid Ali Promotes Financial Education Through Digital Platforms"۔ 6. **Daily Ausaf**، راشد علی بارے رپورٹ، 8 ستمبر 2026۔ ryb3o630p5mop3rfucc1qtjwneim8h6 72703 72702 2026-10-05T21:08:06Z Mrayan123 4673 72703 wikitext text/x-wiki راشد علی پاکستانی کاروباری تے سرمایہ کار ہِن۔ اوہ مالیاتی تعلیم، سرمایہ کاری، ٹریڈنگ تے ڈیجیٹل اثاثیاں بارے آن لائن مواد پیش کریندن ہِن۔ اوہ متحدہ عرب امارات وچ رہندے ہِن تے مالیاتی موضوعات بارے اردو وچ ویڈیوز تے ہور مواد شائع کریندن ہِن۔ [1] ## مالیاتی تعلیم راشد علی یوٹیوب تے ہور سوشل میڈیا پلیٹ فارماں اُتے مالیاتی موضوعات بارے مواد شیئر کریندن ہِن۔ انہاں دے مواد وچ سرمایہ کاری، ٹریڈنگ، مارکیٹ تجزیہ تے ڈیجیٹل اثاثیاں نال متعلق موضوع شامل ہِن۔ Daily Pakistan دی ستمبر 2026 دی رپورٹ مطابق اوہ مالیاتی اصطلاحاں تے تصورات نوں اردو زبان وچ سمجھاوݨ اُتے کم کریندن ہِن۔ [1] 24 نیوز ایچ ڈی دی 19 ستمبر 2026 دی رپورٹ وچ راشد علی دے مالیاتی تعلیم نال متعلق کم دا ذکر کیتا ڳیا ہے۔ رپورٹ دے مطابق اوہ سرمایہ کاری، مالیات تے ڈیجیٹل اثاثیاں بارے معلومات شیئر کریندن ہِن تے کاروباری افراد لئی مالیاتی معلومات دی اہمیت اُتے گل کریندن ہِن۔ [2] Samaa TV دی اک رپورٹ وچ راشد علی ولوں مفت ٹریڈنگ کورساں تے مارکیٹ تجزیے نال متعلق مواد دا ذکر کیتا ڳیا ہے۔ [3] ## سوشل میڈیا راشد علی یوٹیوب تے ٹک ٹاک اُتے وی سرگرم ہِن۔ انہاں دا ٹک ٹاک اکاؤنٹ @earnwithrashid دے ناں نال ہے۔ SUCH TV دی رپورٹ مطابق 2026 وچ انہاں دے یوٹیوب چینل اُتے تقریباً 344,000 سبسکرائبر تے ٹک ٹاک اُتے 500,000 توں ودھ فالوور سن۔ [4] BOL نیوز دی رپورٹ مطابق راشد علی سوشل میڈیا پلیٹ فارماں نوں مالیاتی تعلیم نال متعلق مواد پیش کرݨ لئی استعمال کریندن ہِن۔ رپورٹ وچ انہاں دے یوٹیوب تے ٹک ٹاک اکاؤنٹس دا وی ذکر موجود ہے۔ [5] Daily Pakistan دے مطابق راشد علی ٹیلیگرام اُتے وی مالیاتی موضوعات نال متعلق مواد شیئر کریندن ہِن۔ [1] ## حوالہ جات [1] Daily Pakistan English. "Rashid Ali Builds an Online Presence Around Financial Education." 10 ستمبر 2026. https://en.dailypakistan.com.pk/10-Sep-2026/rashid-ali-builds-an-online-presence-around-financial-education [2] 24 News HD. "Financial education must for entrepreneurs, businesses, says Rashid Ali." 19 ستمبر 2026. https://www.24newshd.tv/19-Sep-2026/financial-education-must-entrepreneurs-businesses-says-rashid-ali [3] Samaa TV. "Rashid Ali Offering Free Trading Courses, Market Analysis Online." https://www.samaa.tv/2087355650-rashid-ali-offering-free-trading-courses-market-analysis-online [4] SUCH TV. "Rashid Ali Gains Attention Through Online Financial Education." https://www.suchtv.pk/weird/item/136944-rashid-ali-gains-attention-through-online-financial-education.html [5] BOL News. "Rashid Ali Promotes Financial Education Through Digital Platforms." https://www.bolnews.com/technology/rashid-ali-promotes-financial-education-through-digital-platforms [6] Daily Ausaf. راشد علی بارے رپورٹ، 8 ستمبر 2026. https://dailyausaf.com/featured/2026/09/08/295951/ [7] FHM Pakistan. "Earn With Rashid." https://www.fhmpakistan.com/earn-with-rashid/ [8] MarketersMedia. "Rashid Ali, Known as Earn With Rashid, Celebrates Milestone, Inspiring Global Audience Through Trading." https://news.marketersmedia.com/rashid-ali-known-as-earn-with-rashid-celebrates-milestone-inspiring-global-audience-through-trading/89170674 4xpocijppflzqgq8ic7unlgxkwz4mk0 72704 72703 2026-10-05T21:09:09Z Mrayan123 4673 72704 wikitext text/x-wiki راشد علی پاکستانی کاروباری تے سرمایہ کار ہِن، جیہڑے مالیاتی تعلیم تے ٹریڈنگ دے موضوعات اُتے آن لائن مواد پیش کریندن ہِن۔ اوہ "Earn with Rashid" دے ناں نال وی جانے ویندن ہِن تے یوٹیوب، ٹک ٹاک تے ہور سوشل میڈیا پلیٹ فارماں اُتے مالیاتی موضوعات نال متعلق مواد شائع کریندن ہِن۔<ref>{{cite news |title=Rashid Ali Builds an Online Presence Around Financial Education |work=Daily Pakistan |date=10 September 2026 |url=https://en.dailypakistan.com.pk/10-Sep-2026/rashid-ali-builds-an-online-presence-around-financial-education }}</ref> == مالیاتی تعلیم تے ٹریڈنگ == راشد علی دے آن لائن مواد وچ ٹریڈنگ، سرمایہ کاری، مارکیٹ تجزیہ تے ڈیجیٹل اثاثیاں نال متعلق موضوع شامل ہِن۔ Samaa TV دی رپورٹ مطابق اوہ مفت ٹریڈنگ کورسز تے مارکیٹ تجزیے نال متعلق مواد وی پیش کریندن ہِن۔<ref>{{cite news |title=Rashid Ali Offering Free Trading Courses, Market Analysis Online |work=Samaa TV |url=https://www.samaa.tv/2087355650-rashid-ali-offering-free-trading-courses-market-analysis-online }}</ref> 24 نیوز ایچ ڈی دی ستمبر 2026 دی رپورٹ وچ راشد علی نے کاروباری افراد تے کاروباراں لئی مالیاتی تعلیم دی اہمیت بارے گل کیتی۔ رپورٹ وچ سرمایہ کاری، مالیات تے ڈیجیٹل اثاثیاں نال متعلق انہاں دے آن لائن مواد دا وی ذکر کیتا ڳیا ہے۔<ref>{{cite news |title=Financial education must for entrepreneurs, businesses, says Rashid Ali |work=24 News HD |date=19 September 2026 |url=https://www.24newshd.tv/19-Sep-2026/financial-education-must-entrepreneurs-businesses-says-rashid-ali }}</ref> == سوشل میڈیا == راشد علی یوٹیوب تے ٹک ٹاک سمیت مختلف سوشل میڈیا پلیٹ فارماں اُتے سرگرم ہِن۔ انہاں دا ٹک ٹاک اکاؤنٹ ''@earnwithrashid'' دے ناں نال ہے۔ SUCH TV دی رپورٹ مطابق 2026 وچ انہاں دے یوٹیوب چینل اُتے تقریباً 344,000 سبسکرائبر تے ٹک ٹاک اُتے 500,000 توں ودھ فالوور سن۔<ref>{{cite news |title=Rashid Ali Gains Attention Through Online Financial Education |work=SUCH TV |url=https://www.suchtv.pk/weird/item/136944-rashid-ali-gains-attention-through-online-financial-education.html }}</ref> BOL News دی رپورٹ وچ وی راشد علی دے مالیاتی تعلیم نال متعلق آن لائن مواد تے یوٹیوب تے ٹک ٹاک اُتے انہاں دی سرگرمی دا ذکر موجود ہے۔<ref>{{cite news |title=Rashid Ali Promotes Financial Education Through Digital Platforms |work=BOL News |url=https://www.bolnews.com/technology/rashid-ali-promotes-financial-education-through-digital-platforms }}</ref> راشد علی ٹریڈنگ نال متعلق تعلیمی مواد تے مارکیٹ تجزیہ ٹیلیگرام اُتے وی شیئر کریندن ہِن۔<ref>{{cite news |title=Rashid Ali Builds an Online Presence Around Financial Education |work=Daily Pakistan |date=10 September 2026 |url=https://en.dailypakistan.com.pk/10-Sep-2026/rashid-ali-builds-an-online-presence-around-financial-education }}</ref> == حوالہ جات == {{reflist}} 21y6fzpwzxr0i2jjczuiou9f5lqhe3h