وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 3420 72720 38507 2026-10-10T09:08:55Z Pro.D Syed Jubair bin Muhammad Hussain Hissarwi 4693 /* */ 72720 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="5" cellspacing=0 style="border: 1px solid #cccccc; float: left; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; background: #fcfcfc; width: 305px" | style="background:#FFFF00" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<span style="font-size:large;"> یزید بن معاویہ (امیر المومنین)''' Yazid bin Mua'wiya (A disputed Caliph) </span>''' |- |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #D3D3D3;" | |-|- align="center" |- | '''ڄم پل''': || 646ء ، دمشق |- | '''وفات''': || 11 نومبر 683ء (36–37 سال) ، دمشق |- |'''دور حکومت''' : || 27 اپریل 680ء – 11 نومبر 683ء |- |} یزید بن معاویہ (دور حکومت، 680ء توں 683ء) 📚 '''فضائل امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ بارے بندۂ احقر تے خاکسار سلفی ولوں علمی تے تحقیقی مقالہ''' ┄┄┅═✧❁ '''﷽''' ❁✧═┅┄┄ == 📖 ابتدائیہ == اج جدوں تحقیق کردیاں کردیاں ساڈے سامنے امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ دی اک اجیہی شخصیت سامنے آ چکی اے کہ کدے اوہ میدانِ جہاد وچ سپہ سالاری کردے نظر آؤندے نیں، کدے انہاں دے ہتھ اُتے سینکڑیاں صحابہ، اہلیبیت تے تابعین دی بیعت نظر آؤندی اے، کدے جلیل القدر صحابہ کرامؓ انہاں دی معیت وچ نبی کریم ﷺ دی بشارت والے جہاد وچ شامل ہوندے نظر آؤندے نیں، تے کدے اہلیبیت اپنی دھیواں دا نکاح انہاں دے نال کر رہے ہوندے نیں، تاں فیر ساڈے لئی وی چاہیدا اے کہ اساں انہاں نال محبت کریے، جیویں نیک تے صالح مسلمان پراواں نال محبت کرن دا سبق سانوں کتاب و سنت توں ملیا اے۔ اللہ تعالیٰ فرماندے نیں کہ: مہاجرین تے انصار آکھدے نیں کہ اے ساڈے رب! ساڈی وی مغفرت فرما تے ساڈے اوہناں پراواں دی وی مغفرت فرما جیہڑے ساڈے توں پہلاں ایمان لے آئے سن، تے ساڈے دلاں وچ ایمان لیاؤن والیاں لئی کوئی بغض نہ رکھیں۔ اے ساڈے رب! بے شک تُوں بڑا شفقت کرن والا تے بڑا مہربان ایں۔ '''[الحشر: 10]''' اللہ تعالیٰ تاں فرما رہے نیں کہ جیہڑے سلف صالحین گزر چکے نیں، بعد وچ آؤن والے مسلماناں دا کم اے کہ اوہناں لئی دعائے مغفرت کرن تے اوہناں نال محبت رکھن۔ امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ تاں قطعی جنتی نیں تے انہاں دے جنتی ہون وچ کسے قسم دا شک نہیں، ایس لئی سانوں چاہیدا اے کہ اساں انہاں نال محبت رکھئیے تے انہاں دے دشمنواں توں اعلانِ براءت کریے۔ قارئینِ کرام! ایس بحث نوں اگے ودھاؤن توں پہلاں ایہ دسنا ضروری سمجھدا ہاں کہ سیدنا یزیدؒ دی مذمت وچ غلیظ روایات اُتے یقین کرن توں پہلاں بندے دا انتہائی احمق، جاہل، مطلق العنان، بے شرم تے بدکردار ہونا ضروری اے۔ اللہ دی قسم! کوئی ایہ نہ سمجھے کہ اجیہیاں روایات صرف سیدنا معاویہؓ تے سیدنا یزید بن معاویہؓ دی توہین دی خاطر گھڑیاں گئیاں نیں، بلکہ انہاں نوں گھڑن دا مقصد ایہ سی کہ شخصیاتِ صحابہ کرامؓ نوں اینا مجروح کر دتا جاوے کہ اوہناں نوں اپنا امام تے خلیفہ منتخب کرن والے وی مطعون ہو کے رہ جان۔ جدوں وی کوئی رافضی امیر المؤمنین سیدنا یزید بن معاویہؓ اُتے کسے مجہول، موضوع یا ضعیف سند نوں لے کے طعن کرے گا تے اوہناں اُتے باطل الزام لائے گا، تاں اوہ ضرور کسے نہ کسے طریقے نال امیر المؤمنین سیدنا معاویہؓ تک وی پہنچے گا۔ فیر سیدنا معاویہؓ نوں سیاست وچ لیاؤن والے امیر المؤمنین سیدنا عمر فاروقؓ دے بارے بدکلامی کرے گا، تے فیر سیدنا عمر فاروقؓ نوں خلافت دی کرسی اُتے بٹھاؤن والے سیدنا ابوبکر صدیقؓ اُتے حملہ کرکے سقیفۂ بنی ساعدہ اُتے وی حملہ آور ہو جاوے گا۔ اج دی دنیا وچ میں اجیہیاں کئی مثالاں ویکھ چکیا ہاں کہ سیدنا یزید بن معاویہؓ اُتے طعن تے تشنیع کرن والا اک دن سقیفۂ بنی ساعدہ دے باغاں وچ ہوئے اجتماع اُتے وی حملہ آور ہویا اے۔ کس کس صحابی نے امیر المؤمنین سیدنا یزید بن معاویہؓ دی بیعت کیتی سی؟ ایہ اک وکھرا موضوع اے، جس اُتے کسے ہور مقالے وچ تفصیلی بحث کیتی جاوے گی۔ فی الحال مدعا صرف ایہ اے کہ امیر المؤمنین سیدنا یزید بن معاویہؓ دی بیعت دا اجماع سیدنا معاویہؓ نے قائم کرکے انہاں نوں خلافت دی کرسی اُتے بٹھایا سی، تے اصحابِ رسول ﷺ وچوں کسے اک دی نیت اُتے شک کرنا گویا اپنے ایمان اُتے حملہ کرن دے برابر اے۔ سیدنا معاویہؓ صحابیِ رسول نیں، عترتِ رسول نیں، کاتبِ قرآن، فقیہ تے مجتہد نیں۔ جے انہاں نے امیر المؤمنین سیدنا یزید بن معاویہؓ نوں خلیفہ نامزد کیتا سی، تاں اوہ انہاں نوں جتنا جان دے سن، اوہناں دی بیعت کرن والا کوئی ہور صحابی اوہناں نوں نہیں جان سکدا سی۔ اوہ سیدنا یزیدؒ دے شب و روز توں وی واقف سن تے ایہ وی جان دے سن کہ جس مسند دے حوالے اوہ انہاں نوں کر رہے نیں، اوہدی کی حیثیت تے کی مرتبہ اے۔ اللہ تعالیٰ فرماندے نیں کہ اساں صحابہ کرامؓ دے دل وچ ایمان نوں محبوب بنا دتا، اوہناں دے دلاں وچ ایمان نوں سجایا تے کفر، فسق تے نافرمانی نوں اوہناں لئی ناپسندیدہ بنا دتا، تے ایہی لوک ہدایت یافتہ نیں۔ '''[الحجرات: 7]''' سیدنا معاویہؓ دے ایمان تے انہاں دی باطنی نیت دی گواہی اللہ رب العالمین اپنی لاریب کتاب قرآن مجید وچ آیاتِ بینات دے ذریعے دے رہے نیں، جس دی تفسیر بیان کردیاں اوہ مقدس زبان گویا ہوئی جس توں سچ توں علاوہ کدے کوئی ہور گل ادا نہیں ہوئی۔ آمنہ دے در دا یتیم، جگاں دا پیر، امام الانبیاء، نبی الثقلین تے ہادیِ دو جہاں ﷺ فرماندے نیں کہ میری امت دا سب توں بہترین زمانہ صحابہ کرامؓ دا زمانہ اے۔ '''[صحیح البخاری: 3649]''' ہن کوئی رافضی ہووے، خارجی ہووے، ناصبی ہووے، مدخلی ہووے، ظنی ہووے، باطنی ہووے یا سہولت کار، تسی سارے سن لو تے اپنے دماغاں وچ ایہ گل بٹھا لو کہ جس نے سیدنا یزیدؒ نوں نامزد کیتا، اوہ وی پاک تے مطہر سن، تے جنہاں نے یزیدؒ دی بیعت کیتی، اوہ وی پاک تے مطہر سن۔ ہن رہ گئے تیرے نقوی، مودودی، جہالوی تے جہلمی سمیت جتنے وی مولوی، ذاکر تے سہولت کار نیں، مصنف دے بقول ایہ سارے غلیظ، پلید تے بدکردار نیں، جیہڑے شراب تے شباب دیاں محفلاں سجاؤن والے نیں۔ جدوں صحابہ کرامؓ دے دور اُتے مہر آمنہ دے در دے یتیم ﷺ نے لا دتی، دس دتا تے سمجھا دتا، تاں فیر تیری ایہ تاریخی غلاظت تے خساست کس کم دی؟ میں تیری اجیہی تاریخ نوں اگ لاواں، جس دا رخ اسلام دے غازیاں تے شہیداں دیاں سیرتاں نوں داغدار کرن ول ہووے۔ فلاں نے ایہ فتویٰ دتا، فلاں امام ایہ کہہ گیا، اوہ کہہ گیا۔۔۔ خاموش! آواز نیویں رکھ۔ تیرے اوہناں اکابر، سعودی ریالاں اُتے پلن والے ملاں یا درباراں دیاں ناچ گانے دیاں محفلاں توں کمائی کھان والے درباری تے سعودی ملاں پنڈتاں دی اصحابِ رسول ﷺ تے اہلیبیتِ اطہار دی بیعت تے اوہدے بارے خاموشی اختیار کرن دے مقابلے وچ کی حیثیت تے کی وقعت اے؟ ملاں! تیرا قصور ایہ اے کہ تُوں اپنے پیٹ تے اپنے دو تین بچیاں دے بہتر مستقبل دی خاطر حسینی یزیدی گورکھ دھندے وچ امتِ اسلامیہ نوں الجھائی تے پھسائی رکھیا۔ کدے فلاں دا قول، کدے فلاں دا قول، پر جدوں اوہی امام دا قول تیرے مسلک، منہج یا فرقے دے خلاف آ جاوے، تاں تُوں ایہ کہہ کے راہِ فرار اختیار کر لیندا ایں کہ میں اس امام دا مقلد نہیں، نہ ہی اوہدا فتویٰ میرے لئی قابلِ عمل اے۔ پر جدوں پیٹ دی آگ بجھانی ہووے، اپنے بچیاں نوں حرام دی کمائی کھلانی ہووے یا لمیاں لمیاں مہنگیاں گاڑیاں وچ بیٹھنا ہووے، تاں تینوں صرف کردارِ یزیدؒ ہی کیوں نظر آؤندا اے؟ فیر ایہ سارے امام تیرے لئی معتبر تے قولِ رسول ﷺ توں وی اگے کیوں ہو جاندے نیں؟ ملاں! سب کجھ چھڈ، آ تینوں تقریر لئی میں بلاندا ہاں۔ تُوں وی آ جا تے اپنے باقی ملاں نوں وی نال لے آ۔ موضوع رکھدے آں: '''واقعۂ کربلا دا حقیقی پس منظر!''' جے تیرے دس مولوی ایس موضوع اُتے اک گل اُتے متفق ہو گئے، تاں میں ابومعاویہ سلفی ایہ اعلان کردا ہاں کہ میں دفاعِ صحابہ کرامؓ اُتے کم کرنا چھڈ دِواں گا تے نبی کریم ﷺ دا منبر چھڈ کے خلوت نشینی اختیار کر لاواں گا۔ آؤ میدان وچ! جس نے کردارِ یزیدؒ اُتے میرے نال مناظرہ، مباحثہ تے مجادلہ کرنا اے، میں حاضر آں۔ آؤ میدان وچ! میں تیری صفاں وچوں قاتلینِ حسینؓ، کوفی شیعیاں دے حامی سامنے لیاواں گا تے تیری جانے انجانے وچ موجود ناصبیت نوں تیرے سامنے واضح کراں گا۔ میں ایہ ثابت کراں گا کہ جنہاں دے گھر بنو ہاشم دے سادات اپنی دھیواں دے نکاح کردے ہون، اوہ گھرانہ وی پاک، اوہ خاندان وی پاک تے اوہ آشیانہ وی پاک، کیونکہ اللہ نے قرآن وچ اہلیبیتِ اطہار نوں ہر قسم دی نجاست توں دور کر دتا اے۔ ملاں! تاریخِ دمشق کھول۔ آ تینوں علم الانساب دے ذریعے ثابت کردا ہاں کہ ساداتِ بنو ہاشم دیاں دو دھیواں ساداتِ بنو امیہ وچ بیاہیاں گئیاں سن۔ سیدہ زینب بنت علیؓ دی منہ بولی دھی سیدہ ام محمدؒ دا نکاح پاک امیر المؤمنین، خلیفہ راشد سیدنا یزید بن معاویہؓ نال ہویا۔ '''[تاریخ دمشق لابن عساکر: 70/261، رقم 9481]''' سیدنا یزید بن معاویہؓ دے پوتے سیدنا عبداللہ بن خالد بن یزید بن معاویہؓ دا نکاح بنو ہاشم دی دھی سیدہ نفیسہ بنت عبیداللہ بن عباسؓ نال ہویا۔ '''[تاریخ دمشق لابن عساکر: 70/261، رقم 9436]''' یعنی ملاں! جدوں تُوں اپنی دھی دا نکاح کردا ایں، تاں لڑکے دا کردار وی ویکھدا ایں، اوہدی سیرت وی ویکھدا ایں، اوہدے ماں پیو دا شجرہ وی ویکھدا ایں تے اوہناں دی سیرت وی ویکھدا ایں۔ پر کی عترتِ رسول تے اہلیبیتِ اطہار نوں کردارِ یزیدؒ نظر نہ آیا؟ کی انہاں نوں ایہ تیریاں گھڑیاں ہوئیاں کہانیاں نظر نہ آئیاں؟ ہن ہور کجھ ہووے یا نہ ہووے، انہاں دو نکاحاں نال ملاں تیرے سارے فاسد قیاساں دا جنازہ دھوم دھام نال ضرور نکلدا اے، البتہ تیری طرفوں کوئی ٹھوس ثبوت وی پیش نہیں ہو سکیا۔ ملاں! تینوں شرم نہیں آؤندی؟ بے غیرت ہو چکیا ایں؟ بدکردار ہو چکیا ایں؟ جس حسینؓ دے لبّاں نوں محمد عربی ﷺ چومدے سن، تُوں ریالاں، ڈالرز تے مقتدرہ دے بیانیے دے سامنے بے بس ہو کے، اوہی نواسۂ رسول، گوشۂ بتول تے عترتِ رسول دے قاتلاں، کوفی شیعیاں دا دفاع کردا پھردا ایں؟ حالانکہ مصنف دے مطابق اصحاب تے اہلیبیت دا موقف ایہ اے کہ قافلۂ حسینؓ نوں کوفیاں نے لوٹیا۔ اوہی لوک جنہاں نے اس توں پہلاں انہاں دے بھائی سیدنا حسن بن علیؓ نوں لوٹیا تے شہید کیتا، انہاں دے والد سیدنا علیؓ نوں شہید کیتا۔ ایہی اوہ لوک سن جنہاں نے مظلومِ کائنات سیدنا عثمانؓ نوں بھکھ تے پیاس دی حالت وچ بے لباس کرکے شہید کیتا۔ ملاں اینا بے غیرت ہو گیا ایں کہ تینوں اپنی عاقبت وی بھل گئی؟ تُوں اپنے اکابر دی اندھی عقیدت وچ حقائق نوں مسخ کر دتا؟ او ملاں! تُوں اینا گھٹیا ہو گیا ایں کہ تیرے توں تاں یہود و نصاریٰ دے راہب وی پناہ منگدے ہون گے۔ بلکہ میں کہندا ہاں کہ ملاں! تیری شاگردی تاں ابلیس وی کردا ہووے گا، کیونکہ اوہ جنت توں کڈھے جان توں بعد وی اینا غلیظ نہ بن سکیا، جتنا اج دا فرقہ پرست تے ڈالر خور مولوی بن چکیا اے۔ ہن ایہ چاہے محراب تے منبر اُتے بکواساں دے انبار لاؤن والا کوئی صوفی، سلفی یا مقلد کہلوان والا ملاں ہووے، یا جہلم دے بند کمرے دا کوئی مداری، مصنف دے بقول تسی سارے اکko جیہے او۔ عزیزانو! کردارِ یزید بن معاویہؓ ہمیشہ اقوال دے گورکھ دھندے دا شکار ہوندا آیا اے، پر کوئی رافضی یا سہولت کار نیم خارجی اج تک اوہ دور، یعنی 50 توں 64 ہجری دے موجود صحابہ کرام تے اہلیبیت نال جڑی ہوئی صحیح سند پیش نہیں کر سکیا، جس توں ایہ ثابت ہووے کہ واقعۂ کربلا دے ذمہ دار امیر المؤمنین سیدنا یزید بن معاویہؓ سن، واقعۂ حرہ دے مجرم سیدنا یزیدؒ سن، صحابہ کرامؓ دے قاتل سیدنا یزید بن معاویہؓ سن یا کعبہ نوں اگ لاؤن والے سیدنا یزید بن معاویہؓ سن۔ کیوں؟ مصنف دے مطابق اس لئی کہ اوہ جان دے نیں کہ جیہڑا اس اصل تک پہنچ گیا، اوہ حقائق توں پردہ چک دیوے گا تے سچ جان کے قاتلینِ عثمان تے حسینؓ، یعنی کوفی شیعیانِ علی اُتے لعنت بھیجے گا۔ اوہناں نوں چوکاں، چوراہیاں تے سرِ بازار کافر آکھے گا تے اپنے نیڑے وی نہیں پھٹکن دیوے گا۔ آؤ اہل سنت والجماعت دے نوجوانو! جس نے نبی کریم ﷺ دے یاراں دا دفاع کرنا اے، آؤ حقائق اپنے عزیزاں، رشتے داراں، دوستاں تے بزرگاں تک پہنچائیے۔ انہاں نوں دسیے کہ قرونِ اولیٰ دے انہاں فتنےآں دا اصل ماسٹر مائنڈ کون سی؟ آؤ مل کے دسیے کہ مدینے وچ مظلوم بوڑھا خلیفہ کس نے شہید کیتا؟ مسجدِ کوفہ وچ منبرِ کوفہ دے کول امیر المؤمنین سیدنا علیؓ نوں کس نے شہید کیتا؟ عشرہ مبشرہ دے صحابہ سیدنا طلحہٰ تے زبیرؓ نوں کس نے شہید کیتا؟ آؤ دسیے کہ جنہاں دیاں کتاباں گواہ نیں، دلیل نیں تے جنہاں دے خلاف ایف آئی آر نیں، اوہی اوہ لوک سن جنہاں نے قافلۂ حسینؓ نوں لوٹیا تے بے دردی نال شہید کروایا۔ مصنف دے بقول کتاب و سنت انہاں دے خلاف چارج شیٹ نیں۔ جسم وی انہاں دا تے خنجر وی انہاں دا، تے اوہ مار کھا کھا کے وی مار کھا رہے نیں۔ اوہناں دا ایہ جسمانی ریمانڈ قیامت دے دن تک جاری رہے گا، ان شاء اللہ۔ دوجے پاسے قیامت دے دن تک عرب تے عجم وچ اسلام دے پرچم دی سربلندی دا سہرا امیر المؤمنین سیدنا معاویہؓ، انہاں دے پتر سیدنا یزید بن معاویہؓ، اموی صحابہ تے تابعین سمیت باقی صحابہ کرامؓ دے سر سجدا رہے گا۔ '''أقول قولي هذا وأستغفر الله لي ولكم۔''' ---- == ❁ فضائلِ امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ، سلف صالحین دی زبانی == '''➊''' امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ اوہ پہلے لشکر دے امیر سن جس بارے نبی کریم ﷺ نے فرمایا سی کہ میری امت دا پہلا لشکر جیہڑا قیصرِ روم دے شہر قسطنطنیہ اُتے حملہ کرے گا، اوہدے لئی جنت واجب ہو جاوے گی۔ '''[صحیح البخاری: 2924]''' اس لشکر دے امیر سیدنا یزیدؒ سن۔ '''[صحیح البخاری: 1186]''' امام ابن حجر عسقلانیؒ اس حدیث دی شرح کردے ہوئے فرماندے نیں کہ محدثینِ عظام دا اس گل اُتے اجماع اے کہ امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ اس پہلے لشکر دے سپہ سالار سن۔ '''[فتح الباری شرح صحیح البخاری، تحت الحدیث: 2924]''' '''➋''' اہلیبیت وچوں سیدنا محمد بن حنفیہؒ نے فسادی لوکاں نال مباحثہ کردیاں امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ دا دفاع کیتا تے انہاں نوں نماز روزے دا پابند تے خیر دا متلاشی قرار دتا۔ '''[البدایہ والنہایہ لابن کثیر: 8/233]''' انہاں نے امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ اُتے لگن والے باطل تے لغو الزامات دا رد کیتا۔ مصنف دے مطابق انہاں نے قیامت تک اہلیبیت نال محبت کرن والے مسلماناں لئی ایہ سنت چھڈی کہ جدوں وی سیدنا یزیدؒ اُتے کوئی رافضی یا سہولت کار کوئی الزام لائے، تاں جامع ترمذی دی حدیث دے مطابق اوہدا دفاع کیتا جاوے۔ '''[جامع الترمذی: 1931]''' '''➌''' سیدنا زین العابدینؒ فرماندے نیں کہ جدوں شہادتِ حسینؓ توں بعد اساں امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ کول پہنچے، تاں سانوں ویکھ کے انہاں دیاں اکھاں وچ ہنجو آ گئے تے اساں جو وی منگیا، انہاں ساڈی ہر منگ پوری کیتی۔ '''[تاریخ الاسلام للذہبی: 2/583، سند صحیح اے]''' '''➍''' اوہ ملاں جیہڑے سیدنا حسینؓ دے ناں اُتے مذہبی چورن ویچدے نیں، انہاں بارے مصنف لکھدا اے کہ سیدنا حسینؓ نے فرمایا کہ مینوں امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ کول لے چلو، تاں جو میں انہاں دے ہتھ وچ اپنا ہتھ دے سکاں۔ '''[تاریخ الطبری: 3/299، سند قوی اے]''' '''➎''' امام لیث بن سعدؒ نے وی سیدنا یزید بن معاویہؓ نوں امیر المؤمنین آکھیا اے۔ امام لیث بن سعدؒ فرماندے نیں کہ امیر المؤمنین سیدنا یزید بن معاویہؓ 64 ہجری وچ فوت ہوئے۔ '''[تاریخ خلیفہ بن خیاط، صفحہ 253، سند صحیح اے]''' ایس گل نوں امام قاضی ابن العربیؒ نے وی حجت تے دلیل بنایا اے۔ '''[العواصم من القواصم، صفحہ 228]''' '''➏''' امام ابن کثیرؒ وی سیدنا یزید بن معاویہؓ بارے لکھدے نیں کہ ایہ یزید بن معاویہ بن ابوسفیانؓ بن صخر بن حرب بن امیہ بن عبد شمس، امیر المؤمنین ابو خالد اموی دا تعارف اے۔ '''[البدایہ والنہایہ لابن کثیر: 8/226]''' '''➐''' امام احمد بن حنبلؒ نے امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ نوں اس حدیث دا مصداق قرار دتا اے کہ میرے زمانے دے لوک سب توں بہترین نیں، فیر اوہ جیہڑے انہاں دے بعد آؤن گے، فیر اوہ جیہڑے انہاں دے بعد آؤن گے۔ '''[صحیح البخاری: 3650؛ کتاب السنہ للخلال، رقم 846، سند صحیح اے]''' '''➑''' سیدنا عبداللہ بن عباسؓ کول جدوں امیر المؤمنین سیدنا معاویہؓ دی وفات دی خبر آئی، تاں انہاں نے فرمایا: اے اللہ! سیدنا معاویہؓ اُتے اپنی رحمت وسیع فرما۔ بے شک تسی اوہناں لوکاں ورگے نہیں سن جیہڑے تہاڈے توں پہلاں گزر چکے، البتہ تہاڈے بعد وی تہاڈے ورگا کوئی نظر نہیں آوے گا۔ تہاڈے صاحبزادے سیدنا یزیدؒ نیک تے صالح انسان نیں، ایس لئی تسی سارے اطمینان رکھو تے انہاں دی اطاعت تے بیعت کر لو۔ '''[انساب الاشراف للبلاذری: 5/303]''' '''➒''' واقعۂ حرہ دے دوران جدوں اہلِ مدینہ دے شرپسند عناصر امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ دی بیعت توڑ رہے سن، تاں سیدنا عبداللہ بن عمرؓ نے اس عہد دا دفاع کردیاں فرمایا کہ جیہڑے عہد شکنی کرن گے، میرا اوہناں نال کوئی تعلق نہیں ہووے گا۔ اساں اللہ تے رسول دے ناں اُتے بیعت کیتی اے۔ '''[صحیح البخاری: 7111]''' '''➓''' سیدنا ابوہریرہؓ مدینے دے بازاراں وچ ٹردیاں ہوئیاں آکھیا کردے سن کہ لوکو! سیدنا معاویہؓ دیاں کنپٹیاں نوں مضبوطی نال پھڑ لو۔ مصنف نے کنپٹیاں توں مراد سیاسی حکمتِ عملی لی اے۔ '''[دلائل النبوۃ للبیہقی: 2801، سند صحیح اے]''' '''⓫''' امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ، امیر المؤمنین سیدنا معاویہؓ دیاں سیاسی حکمتِ عملیواں دے تناظر وچ امیر المؤمنین دے مرتبے اُتے فائز ہوئے، جنہاں نے اسلامی سلطنت نوں 67 لاکھ مربع میل تک وسیع کیتا۔ جے محدثِ اعظم سیدنا ابوہریرہؓ امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ دا دور ویکھدے، تاں اوہ وی انہاں لفظاں وچ اس دی وضاحت کردے۔ '''⓬''' سادات دی ملکہ سیدہ زینب بنت علیؓ نے اپنی دھی ام محمدؒ دا نکاح امیر المؤمنین سیدنا یزید بن معاویہؓ نال کیتا۔ '''[تاریخ دمشق لابن عساکر، جلد 70، رقم 9431]''' سیدہ نفیسہ بنت عبیداللہ بن عباسؓ دا نکاح وی واقعۂ کربلا توں بعد امیر المؤمنین سیدنا یزید بن معاویہؓ دے پوتے سیدنا عبداللہ بن خالد بن یزیدؒ نال ہویا۔ '''[تاریخ دمشق لابن عساکر، جلد 70، رقم 9436]''' '''⓭''' امام ابن تیمیہؒ دے خاص شاگرد امام ابن قیمؒ بیان کردے نیں کہ سیدنا معاویہؓ تے سیدنا یزیدؒ دی مذمت وچ موجود تمام روایات جھوٹیاں نیں۔ '''[المنار المنیف فی الصحیح والضعیف، صفحہ 79]''' '''⓮''' امام غزالیؒ نے فرمایا کہ سیدنا یزیدؒ مسلمان سن، مکمل مسلمان سن، صحیح عقیدے اُتے سن تے شریعت وچ انہاں اُتے لعنت ملامت کرن دی اجازت نہیں۔ '''[احیاء علوم الدین، امام غزالی: 3/108]''' '''⓯''' امام قاضی ابن العربیؒ فرماندے نیں کہ اوہ تاریخ دان کتھے نیں جنہاں نے سیدنا یزیدؒ اُتے فسق تے شرابی ہون دا الزام لایا؟ کی انہاں وچ شرم نہیں؟ '''[العواصم من القواصم لابن العربی، صفحہ 222]''' '''⓰''' امام ابن کثیرؒ بیان کردے نیں کہ امام ابن عساکرؒ نے امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ دی مذمت وچ کئی روایات ذکر کیتیاں نیں، اوہ ساریاں موضوع تے من گھڑت نیں، جنہاں دی کوئی اصل نہیں۔ '''[البدایہ والنہایہ لابن کثیر: 8/231]''' '''⓱''' سیدنا عبداللہ بن عمرؓ، سیدنا انس بن مالکؓ، سیدنا نعمان بن بشیرؓ، سیدنا زید بن ارقمؓ، سیدنا مسور بن مخرمہؓ، سیدنا مروانؓ، سیدنا زید بن خالد الجہنیؓ، سیدنا عرباض بن ساریہؓ، سیدنا سہل بن حنیفؓ، سیدنا سہل بن سعد الساعدیؓ، سیدنا عبداللہ بن عباسؓ، سیدنا عامر بن واثلہؓ تے سیدنا ابوبرزہ اسلمیؓ ورگے جلیل القدر صحابہ رسول ﷺ نے امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ دی بیعت کیتی ہوئی سی۔ '''⓲''' اہلِ مدینہ دے شرپسند عناصر نوں ایامِ حرہ دوران صحیح مسلم دیاں احادیث 4796 تے 4798 دے تحت امیر المؤمنین سیدنا یزیدؒ نے واصلِ جہنم کیتا۔ '''⓳''' نبی کریم ﷺ نے فرمایا کہ مسلسل بارہ خلفاء دے دور تک ایہ دین غالب تے محفوظ رہے گا۔ '''[صحیح مسلم: 4705–4710]''' نبی کریم ﷺ نے ایہ وی فرمایا کہ تہاڈے وچوں جیہڑا میرے توں بعد زندہ رہے گا، اوہ بہت اختلاف ویکھے گا۔ ایس لئی تسی میری سنت تے میرے خلفائے راشدین دی سنت نوں مضبوطی نال اپنائی رکھنا۔ '''[سنن ابی داؤد: 4607، سند صحیح اے]''' امام ابن تیمیہؒ نے ایس حدیث دے تناظر وچ سیدنا یزید بن معاویہؓ نوں مسلماناں دا چھٹا خلیفہ قرار دتا اے، کیونکہ سیدنا حسنؓ پچھلی حکومت ہی دا اک دور سن۔ ایس حدیث نوں دلیل بنا کے امام ابن حجر عسقلانیؒ نے وی امیر المؤمنین نوں چھٹا خلیفہ قرار دتا اے۔ ایس طرح ملا علی قاریؒ نے وی امیر المؤمنین سیدنا یزید بن معاویہؓ نوں چھٹا خلیفہ قرار دتا اے۔ '''[منہاج السنہ لابن تیمیہ: 8/238؛ فتح الباری، تحت الحدیث 7222؛ شرح فقہ الاکبر، صفحہ 206]''' '''⓴''' سیدنا یزیدؒ نے 51، 52 تے 53 ہجری وچ امیرِ حج دے طور اُتے فرائض سرانجام دتے تے صحابہ کرامؓ دی امامت کیتی۔ '''[البدایہ والنہایہ: 8/229]''' '''㉑''' قسطنطنیہ دے بشارت یافتہ لشکر وچ امیر یزیدؒ دی امارت ہیٹھاں سیدنا عبداللہ بن عباسؓ، سیدنا عبداللہ بن زبیرؓ، سیدنا عبداللہ بن عمرؓ، سیدنا حسینؓ تے سیدنا ابو ایوب انصاریؓ ورگے جلیل القدر صحابہ شامل سن۔ '''[ارشاد الساری، تحت الحدیث للبخاری: 2924؛ البدایہ والنہایہ لابن کثیر: 8/151]''' سیدنا ابو ایوب انصاریؓ نے وصیت کیتی سی کہ انہاں دا جنازہ امیر یزیدؒ ہی پڑھاؤن۔ '''[البدایہ والنہایہ لابن کثیر: 8/58؛ الطبقات الکبریٰ لابن سعد: 3/484]''' ----🖋️ '''بندۂ احقر تے خاکسار ابومعاویہ سلفی''' '''خادمِ کتاب و سنت تے وکیلِ صحابہ کرامؓ''' ▪️ ۸ شعبان المعظم ۱۴۴۶ ہجری، ۷ فروری ۲۰۲۵ء، بروز جمعہ ▪️ '''السلام علیکم ورحمۃ اللہ وبرکاتہ''' ==حوالے== 4voio27ro3x728ms8al58ysymaxe123