وکیپیڈیا skrwiki https://skr.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D9%BE%D8%B1%D8%AA MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter میڈیا خاص ڳالھ مہاڑ ورتݨ آلا ورتݨ آلے نال ڳالھ مہاڑ وکیپیڈیا وکیپیڈیا ڳالھ مہاڑ فائل فائل ڳالھ مہاڑ میڈیا وکی میڈیا وکی ڳالھ مہاڑ سانچہ سانچہ ڳالھ مہاڑ مدد مدد ڳالھ مہاڑ ونکی ونکی ڳالھ مہاڑ TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول ڳالھ مہاڑ Event Event talk 0 4870 73197 63878 2026-10-20T05:20:05Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 73197 wikitext text/x-wiki [[فائل:Annie_Kenney_and_Christabel_Pankhurst.jpg|thumb|زنانیاں چوݨ دے اپݨے حق کِیتے انگریزی چارٹ چاتی کھڑِن۔ ]] [[فائل:Pink Venus symbol.svg|thumb|زنانیاں دا نشان]] زنانیاں دا چوݨ دا حق ([[اردو]]: خواتین کا حق رائے دہی) ہِک بین مُلخی طور تے مَنّیا ڳیا وِچار ہِے۔ اِیں وِچار دی رو نال ہر [[زنانی]] / [[تِریمت]] کُوں ہِک مرد دے برابر کہِیں وی قومی یا مقامی چوݨاں وِچ چوݨ کرݨ اَتے اپݨی مرضی دے مطابق چوݨ پاوݨ دا حق ہِے۔ [[یورپ]] اَتے [[بر اعظم امریکا]] دے علاقیاں وِچ بھان٘ویں جو اِیہ حق جدید طور تے حاصل ہِے، جاں جو اِین٘دے کِیتے اِنّھاں کُوں ٻہوں پورھیے تُوں لنگھݨاں پون٘دا ہئی۔ [[عرب]] مُلخاں وِچ وی زنانیاں دے حقوق دے پورھیے دی اپݨی تاریخ رئی ہِے۔ [[کویت]] وِچ ہِک لَمّے عرصے دے بعد زنانیاں کُوں چوݨ دا حق ݙِتّا ڳیا ہئی۔ [[سعودی عرب]] وِچ مقامی چوݨاں کِیتے اِیہ حق ٢٠١٥ء وِچ ݙِتّا ڳیا ہئی۔ بعد وِچ [[یورپ]] وِچ [[ہسپانیہ]] نے ١٩٣٣ء وِچ، [[فرانس]] نے ١٩٤٤ء وِچ، [[اطالیہ]] نے ١٩٤٦ء وِچ، [[یونان]] نے ١٩٥٢ء<ref>http://www.db-decision.de/CoRe/Greece.htm</ref>، [[سان مارینو]] نے ١٩٥٩ء، [[موناکو]] نے ١٩٦٢ء<ref>{{Cite web |url=http://www.idea.int/publications/voter_turnout_weurope/upload/chapter%204.pdf |title=Archive copy |access-date=2022-03-01 |archive-date=2006-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061101183909/http://www.idea.int/publications/voter_turnout_weurope/upload/chapter%204.pdf |url-status=dead }}</ref>، [[انڈورا]] نے ١٩٧٠ء<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/3406417.stm</ref>، [[سوئٹزر لینڈ]] نے ١٩٧١ء، وِچ وفاقی سطح تے اَتے مقامی [[کینٹن وو]] اَتے [[کینٹن نوشاتل]] وِچ ١٩٥٩ء وِچ اَتے ١٩٩١ء وِچ [[اپینسیل انیررودن]] وِچ اَتے [[لیختینستائن]] وِچ ١٩٨٤ء وِچ، اِین٘دے تُوں اَنج، بھان٘ویں جو [[پرتگال]] نے ١٩٣١ء وِچ زنانیاں کُوں چوݨ دا حق ݙے ݙِتّا ہئی، مرداں دی نسبت زنانیاں اُتے کئی پابندیاں ہَن۔ چوݨاں وِچ مکمل چوݨ دا حق، ١٩٧٦ء وِچ ݙِتّا ڳیا ہئی۔ == برطانیہ == ٦ فروری ١٩١٨ء کُوں [[برطانیہ]] وِچ ریپریزنٹیشن آف دا پیپل قَنُون منظور تِھیا جین٘دے تحت تِرِیہہ ورھیاں تُوں وَدھ عُمر دی زنانیاں کُوں چوݨ دا مشروع حق مِل ڳیا۔ اِین٘دے تقریباً ݙاہ ورھیاں بعد ١٩٢٨ء وِچ اِیہ حق غیر مشروط تِھی ڳیا۔ == ترقی پذیر مُلخاں دی صورتِ حال == ٻہوں سارے ترقی پذیر مُلخاں وِچ زنانیاں کُوں چوݨ دا حق قنُونی طور تے حاصل ہِے۔ اِیکُوں ہِک دستوری حق اَتے قنُونی سوکھ دے طور تے مَنیا وین٘دا ہِے۔ == ٻِیا ݙیکھو == * [[زنانیاں دے حقوق]] * [[زنانیاں دی تاریخ]] * [[زنانیت]] * [[نسائیت دی تَرِیخ]] == حوالہ جات == <references /> == مآخذ == * Baker, Jean H. ''Sisters: The Lives of America's Suffragists.'' Hill and Wang, New York, 2005.  ۔ * "[[wikisource:Woman suffrage|Woman suffrage]]" in ''Collier's New Encyclopedia''، X (New York: P.F. Collier & Son Company, 1921)، pp.&nbsp;403–405. * ''Webster's Ninth New Collegiate Dictionary'' (New York: میریام ویبسٹر، 1983)   * Åsa Karlsson-Sjögren: ''"Männen, kvinnorna och rösträtten : medborgarskap och representation 1723–1866"'' (Men, women and the vote: citizenship and representation 1723–1866) (in Swedish) * [http://www.ipu.org/wmn-e/suffrage.htm Women's Suffrage]، "A World Chronology of the Recognition of Women's Rights to Vote and to Stand for Election"۔ * Dubois, Carol, Dumenil, Lynm (1299)۔ "Through Women's Eyes"، ''An American History with Documents''، '''456''' (475)۔ * Goldstein, Leslie F. “Nineteenth Amendment.” Encyclopedia of the Supreme Court of the United States, edited by David S. Tanenhaus, vol. 3, Macmillan Reference USA, 2008, pp.&nbsp;410–413. U.S. History in Context, [http://libraries.state.ma.us/login?gwurl=http://link.galegroup.com/Apps/doc/CX3241200712/UHIC?u=mlin_s_bristcc&xid=7ccce78e]آرکائیو شدہ [Date missing] بذریعہ libraries.state.ma.us [Error: unknown archive URL]۔سانچہ:Registration required Accessed 19 Dec. 2016 * Mary R. Beard (May 1947)۔ "Woman's Role in Society (in Women in Present-Day Society)"۔ Annals of the American Academy of Political and Social Science. 251: 1–9. doi:10.1177/000271624725100102. == ٻِیا ݙیکھو == * Bock, Gisela. Das politische Denken des Suffragismus: Deutschland um 1900 im internationalen Vergleich, in: Gisela Bock: ''Geschlechtergeschichten der Neuzeit''، Goettingen 2014, 168-203. * Bush, Julia. ''Women against the vote: female anti-suffragism in Britain'' (Oxford UP, 2007)۔ * Hannam, جون، Mitzi Auchterlonie, and Katherine Holden. ''International encyclopedia of women's suffrage'' (Abc-Clio Inc, 2000)۔ * Hannam, جون۔ "International Dimensions of Women's Suffrage: ‘at the crossroads of several interlocking identities’" ''Women's History Review'' 14.3-4 (2005): 543-560. * Lloyd, Trevor, ''Suffragettes International: The Worldwide Campaign for Women's Rights'' (New York: American Heritage Press, 1971)۔ * Markoff, John. "Margins, Centers, and Democracy: The Paradigmatic History of Women's Suffrage," ''Signs'' (2003) 29#1 pp.&nbsp;85–116 [https://www.jstor.org/stable/10.1086/375678 in JSTOR] * Owens, Rosemary Cullen. ''Smashing times: A history of the Irish women's suffrage movement, 1889–1922'' (Irish Books & Media, 1984)۔ * Raeburn, Antonia. ''Militant Suffragettes'' (London: New English Library، 1973) on Great Britain * Ramirez, Francisco O.، Yasemin Soysal, and Suzanne Shanahan. "The Changing Logic of Political Citizenship: Cross-National Acquisition of Women's Suffrage Rights, 1890 to 1990"، ''American Sociological Review'' (1997) 62#5 pp 735–45. [https://www.jstor.org/stable/2657357 in JSTOR] == ٻاہرلے جوڑ == * [https://web.archive.org/web/20080917143112/http://www.imow.org/wpp/stories/viewStory?storyId=1619 Photo Essay on Women's Suffrage by the International Museum of Women] * [https://web.archive.org/web/20060910025755/http://faculty.marianopolis.edu/c.belanger/QuebecHistory/encyclopedia/Canada-WomensVote-WomenSuffrage.htm Suffrage in Canada] * [https://web.archive.org/web/20080109020202/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2123.html CIA Yearbook: Suffrage]آرکائیو شدہ * [https://web.archive.org/web/20031214131201/http://www.usembassy.ye/press/p30apr03b.htm Press release with respect to Qatar and Yemen] * [https://www.flickr.com/photos/iminerva/sets/72157604177179029/ UNCG Special Collections and University Archives selections of American Suffragette manuscripts] * [https://web.archive.org/web/20190519031232/http://www.old-picture.com/womens-suffrage-index-001.htm Photographs of U.S. suffragettes, marches, and demonstrations] * [http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/WI.AJames Ada James papers and correspondence (1915–1918)]—a digital collection presented by the [http://uwdc.library.wisc.edu/ University of Wisconsin Digital Collections Center]۔ Ada James (1876–1952) was a leading a social reformer, humanitarian, and pacifist from Richland Center، Wisconsin and daughter of state senator David G. James. The Ada James papers document the grass roots organizing and politics required to promote and guarantee the passage of women's suffrage in Wisconsin and beyond. * [http://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/portal/Internet/ku.php?tab=web&ID=600 Women´s suffrage in Germany]آرکائیو شدہ [Date missing] بذریعہ lwl.org [Error: unknown archive URL]—19 جنوری 1919—first suffrage (active and passive) for women in Germany * [http://coolbeanscool.blogspot.com/2003/09/suffragists-vs-suffragettes.html Suffragists vs. Suffragettes]—brief article outlining origins of term "suffragette"، usage of term and links to other sources. * [https://web.archive.org/web/20100924004311/http://womenincongress.house.gov/ Women in Congress]—Information about women who have served in the U.S. Congress including historical essays that cover suffrage. * [http://www.cv.vic.gov.au/stories/victorian-women-vote-1908-2008/ Culture Victoria—historical images and videos for the Centenary of Women's Suffrage] * Woman suffragist, Mary Ellen Ewing vs the Houston School Board—[https://web.archive.org/web/20130518070132/http://digital.lib.uh.edu/cdm4/about_collection.php?CISOROOT=%2Fp15195coll30 Collection at the University of Houston Digital Library.]آرکائیو شدہ [Date missing] بذریعہ digital.lib.uh.edu [Error: unknown archive URL] * [http://zinnedproject.org/materials/the-early-womens-movement/ Gayle Olson-Raymer, "The Early Women's Movement"]، 17-page teaching guide for high school students, Zinn Education Project/Rethinking Schools * [http://ccdl.libraries.claremont.edu/cdm/landingpage/collection/p15831coll5 Women's Suffrage and Equal Rights] in the Claremont Colleges Digital Library * [https://web.archive.org/web/20210224091229/https://persuasivemaps.library.cornell.edu/browse-subject Select "Suffrage" subject, at the Persuasive Cartography, The PJ Mode Collection]، Cornell University Library * [http://depts.washington.edu/moves/WomanSuffrage_map.shtml Timeline and Map of Woman Suffrage Legislation State by State 1838–1919] * [https://www.loc.gov/collection/women-of-protest/about-this-collection/ Women of Protest: Photographs from the Records of the National Woman's Party] * [http://memory.loc.gov/ammem/collections/suffrage/nwp/detchron.pdf Detailed Chronology of National Woman's Party] * [http://depts.washington.edu/moves/NWP_map-events.shtml Database of National Woman's Party Actions Outside Washington D.C. 1914–1924] * [http://depts.washington.edu/moves/NWP_DC_map-events.shtml National Woman's Party Offices and Actions (Washington D.C. map)] * [http://depts.washington.edu/moves/NWP_project.shtml National Woman's Party: a year-by-year history 1913–1922] * [http://depts.washington.edu/moves/NWP_storymap.shtml National Woman's Party 1912–1922: Timeline Story Map] [[ونکی:زنانیاں دے حقوق]] [[ونکی:زنانیاں دی تاریخ]] [[ونکی:زنانیاں دے تحریکاں]] [[ونکی:زنانیاں اتے اُنّھاں دے متعلقات]] [[ونکی:زنانیت]] [[ونکی:تِریمتیں دی تاریخ]] [[ونکی:تِرِیمتاں دے حقوق]] [[ونکی:تِرِیمتاں دے تحریکاں]] [[ونکی:تِرِیمتاں اَتے اُنّھاں دے متعلقات]] 9n71rzfch34q0h65bz0umcnso1m4vdu 0 5261 73195 30409 2026-10-20T03:59:50Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 73195 wikitext text/x-wiki '''خوشبو گریوال (اردو:خوشبو گریوال)''' (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 16 جنوری 1984) کوں خوشبو کوچھر دے ناں نال وی سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے، ہِک بھارتی پس پردہ ڳائیکہ اَتے اداکارہ ہِن۔ انہاں نے اپݨے کَم کار دا اغاز بی وی جے دے طور تے کیتا اَتے ول بطور اداکار پنجابی اتے ہندی فلماں وِچ چلی ڳئی۔ انہاں نے انجو انج فلماں وِچ کَم کیتا ہے <ref>https://www.imdb.com/name/nm3056824/</ref> جنھاں وِچ "راز"دی مسٹری کنٹینیوس" ایور پنجابی فلمیں مثلا "کیری آن جٹا" شامل ہِن۔ اوہ زیادہ تر پس پردہ ڳائیکہ دے طور تے ڄاݨی وین٘دی ہِن۔ انہاں [[بالی ووڈ]] فلم "''ہیٹ اسٹوری 2"'' <ref>{{Cite web |url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sunny-leones-pink-lips-from-hate-story-2-crosses-over-1-million-likes-in-three-days/ |title=Archive copy |access-date=2022-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190413191047/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sunny-leones-pink-lips-from-hate-story-2-crosses-over-1-million-likes-in-three-days/ |archive-date=2019-04-13 |url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://punjabimania.com/khushboo-grewal-sings-pink-lips-for-hate-story-2/2 |title=Archive copy |access-date=2022-03-29 |archive-date=2014-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808142037/http://punjabimania.com/khushboo-grewal-sings-pink-lips-for-hate-story-2/2/ |url-status=dead }}</ref> وِچ میت برادران دی کمپوزیشن "پنک لپس " دی پس پردہ ڳائیکہ دے طور تے وی پِچھاݨاں وین٘دا ہے۔ <ref>http://www.getmovieinfo.com/meet-bros-khushboo-grewal-rock-it-in-ahmedabad/p</ref> == ابتدائی اتے ذاتی حیاتی == گریوال ، ڈاکٹراں دے ٹَٻَّر نال تعلق رکّھݨ آلے ، ایم سی ایم ڈی اے وی کالج برائے [[زنانیاں]]، چندی گڑھ توں گریجویشن کِیتا۔ ایں نے 2006 وِچ کاروباری شخصیت بپن گریوال نال شادی کیتی ہئی۔ <ref>http://www.tribuneindia.com/2009/20090816/ttlife1.htm</ref> ایں جوڑے دی ہِک دِھی شنایا ہے۔ <ref>http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/160216-khushboo-grewal-takes-baby-steps-music#</ref> == ٹیلی ویژن == * ''کامیڈی سرکس کے مہابلی'' میں بحیثیت خوشبو * ''دل دوستی ڈانس میں بطور'' خوشبو میرچندانی * ''رنگ بدلتی اوڑھنی میں بطور خوشبو کھنڈوال'' * ''چھجے چھجے کا پیار'' میں بطور لپیکا مہاجن * ''رام لیلا۔ اجے دیوگن کے سات''&nbsp;- لائف او کے * ''ایشان''&nbsp;- ڈزنی * 2002 سے 2008 تک بی فار یو مووی چینلز کے لیے وی جے * ''بیرسٹر رائے بطور'' ورشا۔ڈی ڈی نیشنل (2006) * جسٹ ٹی وی پنجابی چینل کے لیے پیش کنندہ == فلمو گرافی == * آ گئے منڈے یو کے دے (پنجابی) بطور لولی * ''بھاجی ان پرابلم'' (پنجابی) میں بطور جسمیت * کیری آن جٹا (پنجابی) میں بطور پریت * ''منڈے یوکے دے'' (پنجابی) بطور کینڈی * ''راز: دی مسٹری کنٹینیوسمیں بطور کرن'' * ''پیسہ یار پنگا میں بطور وانیہ'' == بحیثیت پس پردہ ڳائیکہ == {| class="wikitable" !سال !فلم !نغمہ !سنڳتی ڳائیک !نوٹ (ٻولیاں) |- |2013 |''باس'' |"باس" |میت بردرز، سونو ککڑ | |- |2014 |''آ گئے منڈے یوکے دے'' |"ٹائٹل ٹریک" |نشاوان بھلر | |- |2014 |''ہیٹ سٹوری 2'' |"پنک لپس" |میت بروز | |- |2014 |''شرافت گئی تیل لینے'' |"سیلفیان" |میت بروز | |- |2014 |''ڈبل دی ٹربل'' |"لک تونو تونو" |گپی گریوال | |- |2015 |''دھرم سنکٹ میں'' |"ٹو تاکے" |گپی گریوال | |- | rowspan="2" |2015 | rowspan="2" |''کیلنڈر گرلز'' |"حیرت انگیز مورا ماہیا" |میت بروز | |- |"وئی ول راک دی ورلڈ" |نیہا ککڑ | |- |2016 |''باغی'' |"گرل آئی نیڈ یو" |اریجیت سنگھ ، روچ کلا | |- |2016 |''جونونیت'' |"پاگلون سا ناچ" |میت بروز | |- |2018 |''لو می (بالی ووڈ ورژن)'' |"لو می (بالی ووڈ ورژن)" |میت بروز | |- |2018 |''ویلکم ٹو نیو یارک'' |"مہر ہے رب دی" |میکا سنگھ | |- |2019 |''ڈریم گرل'' |"گھٹ گھٹ" |جس ذیلدار | |} == ایوارڈ == * 2013: پی ٹی سی پنجابی فلم ایوارڈ وِچ بہترین معاون اداکارہ دے ایوارڈ کِیتے نامزدگی == حوالہ جات == <references /> [[ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں]] [[ونکی:بھارتی شخصیّتاں]] [[ونکی:بھارتی زنانیاں]] [[ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں]] [[ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں]] [[ونکی:بھارتی پنجابی ڳائیکاں]] [[ونکی:پنجابی ڳائیک]] o19miv86as41v3xc74e1j8ckxede4c1 0 5815 73196 32469 2026-10-20T04:47:05Z ~2026-56131-01 4718 /* تعلیم */ 73196 wikitext text/x-wiki فرھاد فریدی [[سرائیکی زبان|سرائیکی]] شاعر ہے۔ == جم پل == 4 اپریل 2000ء بستی فقیرے خاں روش آباد [[رحیم یار خان]] == تعلیم == ایم فل اردو ۔جامعہ کراچی ۔ کراچی یونی ورسٹی == آغاز شاعری == اپریل 2015ء == استاد شاعری == ملک سراج احمد گل آف گل آرٹس شیخ واہن ڈاکٹر عزیز احسن ( کراچی ) کے علاوہ رفیق ساحل تے پروفیسر مظہر محسن بلوچ سے بھی کچھ کلام کی اصلاح لی ہے == کتاباں == 1 راز تمنا ( سرائیکی تے اردو نعتاں ) 2 انتظار ( مجازی شاعری ) 3 کھل تاں سہی ( مزاحیہ شاعری ) نوٹ۔ حالی کتاباں نی چھپیاں == رابطہ نمبر == 03093381202 == اردو نعتیں == آپ کی آمد سے پہلے آشنا کوئی نہ تھا کون خالق ہے ہمارا جانتا کوئی نہ تھا چار سو پھیلے جہالت کے اندھیرے اس طرح مالک ارض و سما کو مانتا کوئی نہ تھا ظلم تھے اتنے کہ جن کی انتہا کوئی نہ تھی کیا غلاموں کا ہے حق اسکا پتا کوئی نہ تھا آپ نے بخشا ہے عورت کو بھی عزت کا مقام اس سے پہلے احتراما دیکھتا کوئی نہ تھا نور حق ظلمت کے پردوں میں نہاں تھا اس قدر جھوٹ ہی کا راج تھا یاں حق نوا کوئی نہ تھا نعت لکھنے سے مجھے عزت ملی شہرت ملی بے نوا فرھاد کو تو جانتا کوئی نہ تھا === نعت === منتظر لطف کے اے شاہ عرب ہم بھی ہیں شوق دیدار میں ہاں جان بہ لب ہم بھی ہیں مال و زر پاس نہیں کچھ کہ مدینے آئیں در پہ آنے کو طلب گار سبب ہم بھی ہیں پیارے آقا کا کرم ہے ہمیں اعزاز ملا نعت گو آپ کے صد شکر کہ اب ہم بھی ہیں ہوں وہ عثمان و علی یا کہ ابوبکر و عمر ۔ رض دل سے کرتے ہیں جو ان سب کا ادب ہم بھی ہیں حشر کے روز جو پائیں گے شفاعت فرھاد ان غلامان نبی میں کسی ڈھب ہم بھی ہیں شاعر ۔ فرھاد فریدی نعت شریف طرحی ردیف ۔ روح دو عالم 19 نومبر بروز اتوار استاد الشعراء قمر وارثی کے ہاں مشاعرہ ہے جو آپ کی سیرت پہ چلے ، روح دو عالم وہ چین سے پھر کیوں نہ رہے ، روح دو عالم کردار کی خوبی کہ رسالت جو نہ مانے وہ شخص امیں تجھ کو کہے روح دو عالم اعجاز تلاوت کا یہ دشمن پہ اثر ہے قرآن ترا چھپ کے سنے ، روح دو عالم پروانہ  شفاعت کا سر حشر جو دلوائے وہ نعت قلم میرا لکھے، روح دو عالم لولاک کی تنویر سے روشن ہیں زمانے عالم میں فقط آپ ہوئے روح دو عالم دنیا میں وہی لائق تقلید بنے ہیں جو آپ ﷺ کی سیرت پہ چلے روح دو عالم تھا گھور اندھیرا ہی ہر اک سمت جہاں میں جب تیرے قدم آئے نہ تھے، روح دو عالم فرھاد  کی  بس  ایک  تمنائے دلی  ہے یہ آپ کے قدموں میں مٹے روح دو عالم شاعر ۔ فرھاد فریدی === ڈوہڑہ === ہک لکھ تے چووی ہزار کنوں ہے اعلی شان محمد دا اے کل کائنات محمد دی ہے رب رحمان محمد دا " الحمد کنوں وناس توڑیں " سیرت قرآن محمد دا فرھاد گناہ گار امت تے ہے بہوں احسان محمدا دا === مجازی ڈوہڑہ === توں رس گئیں سانول بعد تیڈے میڈے اجڑ گئے حالات اے نی رکدے نیر اکھیں کولوں نت ہنجواں دی برسات اے سک سینے رکھ پیا جیندا ہاں ہر ویلھے تیڈی تات اے فرھاد میاں ہن ول آ توں میڈی اوکھیں نھبدی رات اے === قعطہ === سو سو فن فنکار کریندن دوکھا اج دے یار کریندن منہ تے بس ڈیکھاونڑں لئی لوک اتھاں دے پیار کریندن === غزل === او شخص نال میڈے تاں اتنی وفا کرے جیکر ہے کمدا منہ تاں ول اکھ وی حیا کرے میڈی پسند جو ہے او میڈا بݨے نصیب اے کاش میڈا ایجھا مقدر خدا کرے کھادی قسم صنم ہے نہ مردیں تلک نکھڑساں قائم رہے قسم تے او شالا خدا کرے ہک زندگی جہان تے گھن تے آئے ہیسے ہن خاہشاں ہزار ڈس انسان کیا کرے محشر دا اونکوں کوئی ولا خوف ہی نہیں جو زندگی سنت دے مطابق ادا کرے کوئی کہیں دا یار نی روشن دماغ رکھ تھی سگدے جتنا بندہ ہن اپݨا بچا کرے === غزل === آ ملیں ہا یار ساکوں رستے تے جیویں تھیا ہا پیار ساکوں رستے تے زندگی دے بار نے تیڈے سوا کر ڈتے بیمار ساکوں رستے تے زندگی ہے نام تیڈے دلربا مار پر ناں مار ساکوں رستے تے کوئی وی کرکے بہانہ آپیا تھی ویسے دیدار ساکوں رستے تے لج رکھیں ہا پیار دی کجھ تاں سجن کر نہ ایویں خوار ساکوں رستے تے من گھنو سئیں التجا فرھاد دی مل ونجو سرکار ساکوں رستے تے == غزل == سر جھکاوݨ موت ہے سر کوں جھکاؤں کیوں اساں اپݨے کیتے خود اے پھندا ݙس بݨاؤں کیوں اساں در تے دشمن یا سجݨ ٹر جو آئے تاں خیر نی ساکوں زیبا نی ݙیندا خالی ولاؤں کیوں اساں درد دا احساس جینکوں کجھ نہ تھیووے یار وے اونکوں ٻیٹھے مفتا ہردم ݙکھ سݨاؤں کیوں اساں پیار وچ فرھاد ہوندے جھیڑے تے تکرار نی ہر نکی جی ڳال تے ݙس منہ ونڄاؤں کیوں اساں غزل ساقی اساکوں رڄ پلا پیون دے عادی ہیں اساں کرݨی جیکر  کر چا  بھلا پیون دے عادی ہیں اساں یاریں دے لہجے کر ݙتے زخمی اساݙے روح کوں،،   توں تاں نہ ساڈا دل ڈکھا پیون دے عادی ہیں اساں ہک جام ݙے،  انعام ݙے دنیا دے ݙُکھ سب بُھل ونڄن،، رہوے نہ یاد ہُݨ کجھ ٻیا پیون دے عادی ہیں اساں مئے خانے وچ نایاب ہے جتنی شراب او پیش کر،، پی پی تے  ڈیسوں پے دعا پیون دے عادی ہیں اساں بھولے اساں ڳالھے اساں تسڑے تے دل والے اساں،،     نہ ساقیا ساکوں سِکا پیون دے عادی ہیں اساں ساقی اساں فرہاد ہئیں کملا سمجھ نہ ٹال توں،، تشنیں دی تس بی نا ودھا پیون دے عادی ہیں اساں شاعر ۔ فرھاد فریدی == غزل == وقت اوکھے کم نہ آون یار اپݨے کیا کروں کم نہ آون ہتھوں ݙیون خار اپݨے کیا کروں ٻھل ڳئیوسے رل ڳئیوسے امدی ساکوں نی سمجھ شھر اپݨے وچ نی ریہے کم کار اپݨے کیا کروں قوم ساری رل گئی اے آ کراچی دے شھر وچ ملک دے حاکم جو ہن غردار اپݨے کیا کروں ملک دے وچ بے سکونی کیوں نہ تھیووے یار وے کمی کسبی بݨ گئے سردار اپݨے کیا کروں کیا لڑے فرؔھاد شودا جنگ اتھ انصاف دی اتھ تاں ڈیندن لوک سانول مار اپݨے کیا کروں فرھاد فریدی === مزاحیہ شاعری === جڈاں شادی تھی نہ ہئی ساڈی ہر فکر کنوں آزاد ہاسے ڈینہہ رات سکون وچ لنگھدے ہن نت خشیاں دے وچ شاد ہاسے نہ روز دے جھگڑے جھیڑے ہن نہ کریندے اج وانگوں فریاد ہاسے ہا سکھ تے راج فرھاد ساڈا نہ اج وانگوں برباد ہاس اے غلطی تہاں نہ کریجو کرینداں لوکو صاف میں ڳال تھی گے میݙا اوکھا حال چھوٹے سن دی پرنیوم چھوری پیوء ماء اونکوں پرنایا زوری حکومت توں یارو چوری بݨی میں تے یار وٻال جیں ٹائم وینداں اوندے نیڑے لیندی اے میݙے نال او جھیڑے کھلویندی اے میں تے سارے ویہڑے اہدی اے حالی ہاں میں ٻال نیڑے ونجاں چھرکیاں بھرے بہے میں کنوں پرے پرے سݨ تے ناں او میݙا ڈرے بہندی نی او میڈے نال میں تاں رہ گیم انویں کنوارہ بھانویں شادی کیتم یارا کیویں کراں یار گزارا صبر کراں بے کتنے سال نہ او میڈے کپڑے دھووے ہر ویلھے او بیٹھی رووے نت ہار ہنجوں دے پووے مردا پے میݙا بھوکا مال رووے یار سویر تے شام تھی گیاں میڈیاں نندراں حرام تے توڑیں پیواں صبر دے جام ڳل پے گیا ݙکھیں دا گڑدھال جہڑے چھوٹی عمر وچ چا پرنیندن او اپݨے ٻال تے ظلم کریندن سارے یار قانون ونجیندن کیتے برباد ساکوں اپݨیں اعمال فرھاد خدا دے خوف توں ݙرو نہ چھوٹی عمر وچ شادی کرو ایجھے جیوݨ توں اوہو ٻݙ مرو برابر عمر دا ہووے بئھیوال == غیور بخاری دی رائے == فرہاد فریدی میݙا اݨ ݙٹھا سنگتی ہے، پتہ نی کݙاں تے کتھوں میݙا نمبر ڳول رابطہ کیتُس اتے ول ایہ ڳانڈھا ٹُردیں ٹُردیں ہک سوہݨی سنگت دا روپ دھار ڳیا، فرہادؔ ایں دور دا سوہݨا شاعر تے ادیب ہے، ایندیاں سلوݨیاں غزلاں تے نظماں وی چسولیاں ہوندین، ݙوہڑے لکھݨ دا وی جوان شوقین ہے، نعت گوئی نال وی عشق ہِس اتے اڄ کل اپݨے استادِ محترم دے اردو حمدیہ اتے نعتیہ مجموعے دا سرائیکی اچ منظوم وٹاندرا (ترجمہ) پیا کریندے، جیڑھا جو اُمید ہے ہک سوہݨا تے شاندار کم ہوسی، ایں نینگر دیاں ادبی تخلیقات نال میݙی سموری سونہہ سُنڄاݨ تاں کوئنی البتہ جیڑھا کُجھ ایندا ادبی  پورہیا میݙی نظر توں گُزرئیے، شاندار ہا، اللہ فرہاد فریدی دے ادب نال ایں عشق کوں پروان چاڑھے..... تے مولا مزید ترقی ݙیوس...  آمین غیور بخاری == نوٹ == میری جتنی بھی مجازی اور مزاحیہ شاعری ہے اس سے میری ذات کا کوئی تعلق نہیں ۔ کیونکہ میں نے ابھی تک نہ تو محبت کی ہے اور نہ ہی شادی ۔ یہ سب فرمائشی ،شاعری ہے snjfuam5hgh9becgr7fpb4uoips1fcd 0 12114 73194 63991 2026-10-20T02:43:52Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 73194 wikitext text/x-wiki   {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |ثنا نواز |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |<span title="Urdu Nastaliq" class="Nastaliq" style="font-size: 100%; font-family: 'Jameel Noori Nastaleeq', 'Urdu Typesetting', 'Noto Nastaliq Urdu', 'Noto Nastaliq Urdu Draft', 'Hussaini Nastaleeq', 'AlQalam Taj Nastaleeq', IranNastaliq, 'Nafees Nastaleeq', 'Nafees Nastaleeq v1.01', Nafees, 'Pak Nastaleeq', 'PDMS_Jauhar', 'Alvi Lahori Nastaleeq';">ثناء</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائش | style=" " |16 جون 1979ء (46 سال)&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q7415430#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:ملتان|ملتان]]، [[:ur:پنجاب،_پاکستان|پنجاب، پاکستان]]، [[:ur:پاکستان|پاکستان]] |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_Pakistan.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Pakistan.svg|20x20px]] [[:ur:پاکستان|پاکستان]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q7415430#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |مذہب | style=" " |[[:ur:اسلام|اسلام]] |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |[[:ur:اداکار|اداکار]]، [[:ur:ماڈل_(فرد)|ماڈل]] |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اعزازات |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">[[:ur:نگار_ایوارڈز|نگار اعزاز]] &nbsp;&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q7415430#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span></div> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]] | style=" " |[http://www.imdb.com/name/nm0760777/ IMDB پر صفحہ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q7415430#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AB%D9%86%D8%A7_%D9%81%D8%AE%D8%B1&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AB%D9%86%D8%A7_%D9%81%D8%AE%D8%B1&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} '''ثناء نواز''' یا '''ثناء فخر''' (ڄَمّݨ: 16 جون 1979ء)، پاکستانی فلمی اداکارہ اَتے ماڈل ہِن۔ فلمی دنیا وِچ '''ثناء''' دے ناں نال سُن٘ڄاݨیا وین٘دے۔<ref name="dnaindia">https://www.dnaindia.com/entertainment/report-pakistani-actress-sana-nawaz-slams-veena-malik-1627819</ref> ثناء کوں 2002ء دی [[اردو]]<nowiki/>فلم "یہ دل آپ کا ہوا" وِچ اداکاری کِیتے [[نگار اعزازات برائے بہترین اداکارہ]] ملا۔<ref name="hot">{{Cite web |url=https://www.desimoviesreviews.com/index.php/2017/11/24/pakistans-oscars-nigar-awards/ |title=Archive copy |access-date=2025-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200613171619/https://www.desimoviesreviews.com/index.php/2017/11/24/pakistans-oscars-nigar-awards/ |archive-date=2020-06-13 |url-status=dead}}</ref> ثنا فخر دی قابل ذکر فلماں وِچ پاکستانی فلم سنگم، بھارتی فلم قافلہ، پنجابی فلم دل پردیشی ہو گیا اتے ٹی وی ڈراما جینا سکھا دو ہمیں شامل ہِن۔ ثنا دا اصل ناں '''ثناء نواز''' ہَئی پَر شادی دے بعد بدل کے '''ثناء فخر''' رکھ گِھدا۔ ثناء دی 2002ء دی اردو فلم یہ دل آپ کا ہوا ٻہوں کامیابی فِلم ہَئی۔ == ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم == ثنا فخر 16 جون 1979ء کوں [[پاکستان]] دے شہر [[ملتان]] ڄَمّی ہَئی۔ انھاں دے پِیؤ دا ناں خاور ممتاز اَتے ماں دا ناں کامل خان ممتاز ہِے۔ ثنا فخر نے آپݨی تعلیم ملتان وِچ علی گڑھ سکول توں حاصل کیتی اَتے اُون٘دے بعد [[لاہور]] دے [[کوئین میری کالج]] توں تعلیم پوری کیتی۔ == پیشہ وارانہ حیاتی == ثناء نواز کوں 1997ء وِچ فلم ہدایت کار [[سید نور]] نے آپݨی فلم [[سنگم (1997ء فلم)|سنگم]] کنوں ثناء دی [[لولی وڈ]] وِچ سُن٘ڄاݨ کروائی۔ == ذاتی حیاتی == ثنا فخر نے 13 دسمبر 2008ء کوں فخر امام نال شادی کیتی۔ اِیں شادی نال اُنّھاں دے ݙُو پُتر، عظی امام اَتے ریان امام ہِن۔ == ایوارڈز اتے نامزدگی == {| class="wikitable" !سال !نامزد کام !درجہ !ایوارڈ !نتیجہ |- |2003ء |یہ دل آپ کا ہوا |بہترین اداکارہ |[[نگار اعزازات برائے بہترین اداکارہ|نگار ایوارڈز]]|| rowspan=1 {{won}} |- |2018ء |[[الف اللہ اور انسان]] |بہترین معاون اداکارہ |[[ہم اعزازات برائے بہترین معاون اداکارہ|ہم اعزازات]]|| rowspan=1 {{won}} |- |} == فلمو گرافی == {| class="wikitable" !ناں !سال !کردار !ہدایت کار !نوٹ |- !''[[Sangam (1997 film)|سنگم]]'' |1997ء |ڈاکٹر ثناء |سید نور |پہلی فلم |- !''[[Ghar Kab Aao Gay|گھر کب آؤ گے]]'' |2000ء |ڈاکٹر نیشے |اقبال کشمیری | |- !بارڈر |2002ء | | | |- !''یہ دل آپ کا ہوا'' |2002ء |ستارہ |جاوید شیخ |[[نگار اعزازات برائے بہترین اداکارہ]] جتیا |- !''سسی پنوں'' |2004ء | |حسن عسکری | |- !''کیوں تم سے اتنا پیار ہے'' |2005ء | |عجب گل | |- !قافلہ |2007ء |پلویشا |امیتوج مان |بھارتی فلم |- !کھلے آسمان کے نیچے |2008ء | |جاوید شیخ | |- !''[[Dil Pardesi Ho Gaya|دل پردیشی ہو گیا]]'' |2013ء |ثناء |ٹھاکر تپسوی |پنجابی سنیما<ref name="dnaindia" /> |- !''ہجرت'' |2016ء | |فاروق مینگل<ref name="hip" /> | |- !زہر عشق |2016ء | |خالد خان |جلال الدین رومی دے نظریہ عشق اُتے مبنی فلم |- !عشق پوسیٹو |2016ء | |[[نور بخاری]] | |- !''راستہ'' |2016ء |بھابی |ثاقب صدیقی | |- !جب تک ہیں ہم |2016ء | |[[Jarrar Rizvi|جرار رضوی]]<ref name="Tribune" /> | |- !جیک پاٹ |2018ء | |شعیب خان | |- !تم ہی تو ہو |2018ء |سنگیتا |آئٹم گانا | |- |رانگ نمبر 2 |2019ء |معصومہ |[[Yasir Nawaz|یاسر نواز]] | |- |} == ٹیلی ویژن == {| class="wikitable" !سال !ناں !کردار !چینل !نوٹ !حوالہ |- |2012ء |''[[جینا سکھا دو ہمیں]]'' | |جیو ٹی وی | | |- | |زندگی ہاتھ بڑھا | |پی ٹی وی ہوم | | |- | |نور نظر | |پی ٹی وی ہوم | | |- |2013ء |دھوکے باز | |ہم ٹی وی |ٹیلی فلم | |- |2015ء |ثواب |نمرہ |ہم ستارے | | |- |2017ء |میں مری نہیں مرزا | |اے آر وائی ڈیجیٹل |ٹیلی فلم | |- |2017ء |ارے میری شادی | |اے آر وائی ڈیجیٹل |ٹیلی فلم | |- |2017ء |''[[الف اللہ اور انسان]]'' |نگار |ہم ٹی وی | | |- |2017ء |او رنگ ریزہ |سونیا |ہم ٹی وی | | |- |2018ء |بے دردی |تابندہ |اے آر وائی ڈیجیٹل | | |- |2018ء |بابن خالہ کی بیٹیاں |دوردانہ |اے آر وائی ڈیجیٹل | | |- |2018ء |آپ کو کیا تکلیف ہے |ثنا |بول | | |- |2019ء |یتیم | |اے پلس انٹرٹینمینٹ | | |- |2019ء |تو میر ا جنون |روشن |جیو ٹی وی | | |- |2021ء |قیامت |سمرا | | |جیو ٹی وی |- |} == حقیقی شو == * ''مذاق رات'' بطور مہمان * [[جاگو پاکستان جاگو]] بطور مہمان * ''[[Iftar Mulaqat|افطار ملاقات]]'' == حوالہ جات == <references /> {{حوالے}} [[ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو]] [[ونکی:اردو سینما وِچ اداکارائیں]] [[ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ]] [[ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں]] [[ونکی:ملتانی شخصیّتاں]] [[ونکی:لاہور دی اکارائیں]] 5t9q6mx89ib717utj9vcbzmn4xq0oow 0 20579 73208 66633 2026-10-20T07:07:57Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 73208 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |سیما عزیز |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |سیما عزیز |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائش | style=" " |1950ء [[:ur:لاہور|لاہور]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102147195#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:قومیت|قومیت]] | style=" " |[[:ur:پاکستان|پاکستان]] |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |کاروباری زنانی، سماجی کارکن |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |کارہائے نمایاں | style=" " |سیفام اتے کیئر دی بانی اَتے چیئر پرسن |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7_%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} سیما عزیز (جنم: 1950ء) [[لاہور]] دی ہِک [[پاکستانی]] کاروباری زنانی تے سماجی کارکن ہِن۔ اوہ [[سیفام]] دی بانی تے مینیجنگ ڈائریکٹر ہِن، تے [[کیئر فاؤنڈیشن]]، جیڑھی ملک دی سبھ توں وَدھ تعلیمی غیر منافع بخش تنظیم ہِے، دی بانی تے چیئرپرسن ہِن۔ اوہ [[پنجاب بورڈ آف انویسٹمنٹ اینڈ ٹریڈ]] تے [[ہارورڈ بزنس اسکول]] دے عالمی مشاورتی بورڈ وِچ وی رکن تے نجی شعبے دی رکن ہِن۔<ref>{{Cite web|title=Seema Aziz {{!}} WEF {{!}} Women Economic Forum|url=https://www.wef.org.in/seema-aziz/|access-date=2020-11-20|website=WEF|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tag: Seema Aziz|url=https://www.spectator.com.au/tag/seema-aziz/|access-date=2020-11-20|website=The Spectator Australia|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-25|title=Essentials of Modern/New Marketing|url=https://dailytimes.com.pk/670806/essentials-of-modern-new-marketing/|access-date=2020-11-20|website=Daily Times|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Admin|date=2017-05-26|title=Seema Aziz is an industrialist|url=https://musliminspire.com/i-grew-up-outside-of-miami/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116051727/https://musliminspire.com/i-grew-up-outside-of-miami/|archive-date=2021-01-16|access-date=2020-11-20|website=Musliminspire|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=PBIT’s Board of Directors reconstituted – Business Recorder|url=https://fp.brecorder.com/2017/02/20170218142975/|access-date=2020-11-20|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Seema Aziz|url=https://events.development.asia/author/seema-aziz|access-date=2020-11-20|website=events.development.asia|language=en}}</ref> == تعلیم == سیما نے اپݨی کالج دی تعلیم [[کالج آف ہوم اکنامکس]] تُوں مکمل کِیتی۔ انّھاں نے [[پنجاب یونیورسٹی]] تُوں بی ایس سی دی تعلیم حاصل کِیتی تے ول ایہی انسٹی ٹیوٹ تُوں 1987ء وِچ ایل ایل بی (بیچلرس آف لا) دی ڈگری حاصل کِیتی۔ انّھاں نے [[ہارورڈ بزنس اسکول]]، [[بوسٹن]]، [[امریکا]] وِچ اپݨا ایگزیکٹو تعلیمی پروگرام وی مکمل کِیتا<ref>{{Cite web|title=Seema Aziz - Creating Emerging Markets - Harvard Business School|url=https://www.hbs.edu/creating-emerging-markets/interviews/Pages/profile.aspx?profile=saziz|access-date=2020-11-20|website=www.hbs.edu}}</ref>۔ == پیشہ ورانہ حیاتی == سیما نے اپݨے کیریئر دا آغاز اِیں ویلے کِیتا جِہڑیلے اُنّھاں تے اُنّھاں دے بھائی نے 1985ء وِچ ہِک اعلیٰ درجے دی فیشن خوردہ فروش [[سیفم (بریز)]] دی مشترکہ بنیاد رکھّی۔ اُنّھاں دا ہدف [[پاکستان]] دا پہلا اعلیٰ معیار دا فیبرک بݨاوݨا ہئی۔ اِیں ویلے، کوئی [[پاکستانی]] برانڈ برآمدی کوالٹی فیبرک بݨاوݨ والا کائنی ہئی تے ایہ سیما دے آغاز دا ہدف بݨ ڳیا۔<ref>{{Cite web|title=Empower Women - #HerStory {{!}} Seema Aziz|url=https://www.empowerwomen.org/en/community/stories/2016/12/herstory--seema-aziz|access-date=2020-11-20|website=EmpowerWomen|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Discover|url=https://www.sefam.com/discover-sefam|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128060933/https://www.sefam.com/discover-sefam|archive-date=2020-11-28|access-date=2020-11-20|website=Sefam|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-07-09|title=Seema Aziz; Wonder Woman of Retail and the force behind Bareeze|url=https://www.morenews.pk/seema-aziz-wonder-woman-retail-bareeze/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127024653/https://www.morenews.pk/seema-aziz-wonder-woman-retail-bareeze/|archive-date=2020-11-27|access-date=2020-11-20|website=MoreNews.pk|language=en-US}}</ref> 1990ء دی دہائی دے وِچالے تئیں، [[بریز]] دی مقبولیت وِچ اضافہ تِھیا۔ اوہ بین الاقوامی سطح تے اعلیٰ معیار دے کپڑے برآمد کرݨ والا پہلا ٹیکسٹائل پروڈیوسر بݨ ڳیا۔ ایہ [[پاکستان]] دے کامیاب برانڈز وِچوں ہِک بݨ ڳیا تے جلدی ئِی [[پاکستان]] وِچ 460 توں وَدھ اسٹورز موجود تِھی ڳئے۔ اِیندی وسعت [[مشرق وسطیٰ]]، [[شمالی امریکا]]، [[یورپ]] تے [[برطانیہ]] تئیں وی پھیل ڳئی۔ اِیندے بعد تُوں [[بریز]] نے اِیں سلسلے کوں چھ نویاں ذیلی زمرہ جات دے نال وَدھایا ہِے تے اوہ دنیا بھر وِچ 500 توں وَدھ فروخت پوائنٹس دے نال کم کرین٘دا پئے۔<ref>{{Cite web|title=Fashioning A New Future For Pakistan|url=https://www.forbes.com/2010/11/23/seema-aziz-barezee-care-pakistan-forbes-woman-entrepreneurs-education.html|access-date=2020-11-20|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Muzaffar|first=Erum Noor|title=Say yes to women power|url=https://www.thenews.com.pk/magazine/you/103491-Say-yes-to-women-power|access-date=2020-11-20|website=www.thenews.com.pk|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Seema Aziz – Paperazzi|url=https://paperazzi.pakistantoday.com.pk/tag/seema-aziz/|access-date=2020-11-20|website=paperazzi.pakistantoday.com.pk|language=en-US}}{{مردہ ربط|date=January 2022|bot=InternetArchiveBot}}</ref> سیما، [[سیفم]] دی دوست انڈسٹری، [[سرینا]] دی بورڈ ممبر وی ہِن۔<ref>{{Cite web|title=Pages - About Us|url=https://sarenapk.com/about-us/|access-date=2020-11-20|website=Sarena Textiles Industries|language=en-US}}</ref> 2011ء تُوں اوہ [[TUSDEC]] (ٹیکنالوجی اپ گریڈیشن اینڈ اسکل ڈویلپمنٹ کمپنی) دی چیئرپرسن دی حیثیت نال خدمات انجام ݙین٘دیاں پئیاں ہِن تے اوہ [[ٹیوٹا]] (ٹیکنیکل ایجوکیشن اینڈ ووکیشنل ٹریننگ اتھارٹی) دی گورننگ باڈی تے [[پاکستان فیشن ڈیزائن کونسل]]، [[پنجاب بورڈ آف انویسٹمنٹ اینڈ ٹریڈ]]، [[موبی لنک فاؤنڈیشن]] تے [[پنجاب ایجوکیشن فاؤنڈیشن]] دے بورڈز وِچ شامل ہِن۔<ref>{{Cite web|title=Seema Aziz – Care Pakistan|url=https://www.carepakistan.org.uk/team/seema-aziz/|access-date=2020-11-20|website=www.carepakistan.org.uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928052841/https://www.carepakistan.org.uk/team/seema-aziz/|archive-date=2020-09-28|url-status=dead}}</ref> 2018ء وِچ، سیما عزیز کوں وزیراعظم [[پاکستان]]، [[عمران خان]] دی تشکیل کردہ [[کونسل آف بزنس لیڈرز]] وِچ شامل تِھیوݨ کِیتے منتخب کِیتا ڳیا ہئی۔ [[سی بی ایل]]، جیندے دی سربراہی وزیراعظم خود کریندے پئے ہِن، اِیہ فیصلیاں تے عمل درآمد کوں یقینی بݨین٘دی ہِے جیڑھے خاص طور تے برآمدات دے فروغ کِیتے درکار ہِن تے کھاتے دے خسارے دے موجودہ معاملات کوں جلدی ئِی حل کریندے ہِن<ref>{{Cite web|last=Reporter|first=The Newspaper's Staff|date=2018-10-05|title=PM forms Council of Business Leaders|url=https://www.dawn.com/news/1436920|access-date=2020-11-20|website=DAWN.COM|language=en}}</ref>۔ == انسان دوستی دا کم == سیما عزیز ہِک مشہور سماجی کارکن تے مخیر انسان ہِن۔ انّھاں نے 1988ء وِچ ہِک غیر سرکاری تنظیم، "[[کیئر فاؤنڈیشن پاکستان]]" دی بنیاد رکھّی۔ اِیہ تنظیم [[پاکستان]] وِچ پسماندہ ٻالاں کوں معیاری تعلیم فراہم کرݨ دی خواہش مند ہِے<ref>{{Cite web|last=Says|first=Shan|date=2019-12-17|title=Empowerment Through Education {{!}} Conversations@Jazz|url=https://digitalpakistan.pk/blog/empowerment-through-education-conversationsjazz/|access-date=2020-11-20|website=Digital Pakistan|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-03-07|title=Our Pride: Pakistani Female Achievers|url=https://www.matrixmag.com/our-pride-pakistani-female-achievers/|access-date=2020-11-20|website=The Matrix Mag|language=en-US}}</ref>۔ انّھاں نے اِیں این جی او کوں [[لاہور]] وِچ اِیں ویلے شروع کِیتا جِہڑیلے تباہ کن سیلاب دے نتیجے وِچ [[پاکستان]] وِچ ٻہوں سارے لوک متاثر تِھئے ہَن۔<ref>{{Cite web|title=Beautifying Pakistan with Hope: Seema Aziz|url=https://www.scoonews.com/news/beautifying-pakistan-with-hope-seema-aziz-325|access-date=2020-11-20|website=www.scoonews.com|language=en|تاريخ-الأرشيف=2020-11-28|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20201128103238/https://www.scoonews.com/news/beautifying-pakistan-with-hope-seema-aziz-325|url-status=dead}}{{مردہ ربط|date=August 2024|bot=InternetArchiveBot}}</ref> انّھاں نے تنظیم دی شروعات ہِک اسکول دی تعمیر نال کِیتی تے ہُݨ [[کیئر فاؤنڈیشن]] نے ملک بھر وِچ 888 اسکولاں دی تعمیر کِیتی ہِے۔ اِیں این جی او دے تحت اِیں ویلے 285،000 طلبہ اسکولاں وِچ داخل ہِن تے اِیہ [[پاکستان]] دی سبھ توں وَدھ تعلیمی این جی اوز وِچوں ہِک ہِے۔ اِیں ویلے اِیندے وِچ 130،000 توں وَدھ فارغ التحصیل تے 3،775 اساتذہ ہِن۔ اِیہ تنظیم ہِک اسکالرشپ پروگرام وی چَلین٘دی ہِے جیڑھا پورے [[پاکستان]] وِچ طلبہ دی مدد کریندے۔ [[کیئر]] نے اساتذہ دی تربیت کِیتے مختص ہِک ٹیچر ٹریننگ سنٹر (ٹی ٹی سی) وی شروع کِیتا ہِے۔<ref>{{Cite web|date=2013-03-13|title=Seema Aziz, Founder of Care Pakistan on BBC World News {{!}} Curzon PR|url=https://curzonpr.com/seema-aziz-founder-of-care-pakistan-on-bbc-world-news/|access-date=2020-11-20|website=Curzon PR London|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Our Partners|url=https://www.teachtheworldfoundation.com/our-partners|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128104044/https://www.teachtheworldfoundation.com/our-partners|archive-date=2020-11-28|access-date=2020-11-20|website=Teach the World Foundation|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=About Us – Care Foundation|url=https://carepakistan.org/about/|access-date=2020-11-20}}</ref><ref>{{Cite web|title=Educating a nation: Seema Aziz is giving Pakistani children a brighter future|url=https://www.thenationalnews.com/world/educating-a-nation-seema-aziz-is-giving-pakistani-children-a-brighter-future-1.123556|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128202355/https://www.thenationalnews.com/world/educating-a-nation-seema-aziz-is-giving-pakistani-children-a-brighter-future-1.123556|archive-date=2020-11-28|access-date=2020-11-20|website=The National|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2016-03-15|title=Pakistani entrepreneur, philanthropist Seema Aziz|url=https://www.rnz.co.nz/national/programmes/ninetonoon/audio/201793236/pakistani-entrepreneur,-philanthropist-seema-aziz|access-date=2020-11-20|website=RNZ|language=en-nz}}</ref><ref>{{Cite web|last=Mar 4|last2=Ruchi {{!}}|first2=2013 {{!}} Society with|title=Seema Aziz {{!}} LCAHouston {{!}} International Society News|url=https://lcahouston.com/people/seema-aziz/|access-date=2020-11-20|website=LCAHouston|language=en-US|تاريخ-الأرشيف=2020-11-28|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20201128162017/https://lcahouston.com/people/seema-aziz/|url-status=dead}}</ref> سیما ہِک ٻئی تعلیمی این جی او [[ٹیلی تعلیم]] دے نال وی کم کریندیاں پئیاں ہِن، جِتّھاں اوہ مشاورتی بورڈ وِچ شامل ہِن۔<ref>{{Cite web|title=ADVISORY BOARD {{!}} TeleTaleem|url=https://www.teletaleem.com/?q=node/140|access-date=2020-11-20|website=www.teletaleem.com|تاريخ-الأرشيف=2020-11-28|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20201128070725/https://www.teletaleem.com/?q=node/140|url-status=dead}}</ref> == ایوارڈ / کارنامے == اُنّھاں دی انسان دوستی دیاں کاوشاں دی وجہ نال، سیما عزیز کوں "[[ہیلو پاکستان میگزین]]" نے سال دا بہترین انسان قرار ݙِتّا ہئی۔ [[فوربس]] نے اُنّھاں دی زندگی تے کارنامیاں تے وی ہِک مضمون شائع کِیتا جیندا عنوان ہئی "[[پاکستان]] کِیتے فیشننگ ہِک نیا مستقبل"। انّھاں نے 2016ء وِچ [[بارکلے]] دا یوکے وومن آف دی ایئر ایوارڈ وی حاصل کِیتا۔ ایوارڈ نے [[پاکستان]] وِچ تعلیم کِیتے اہم کردار ادا کرݨ کِیتے اُنّھاں دی غیر معمولی کوششاں کوں تسلیم کِیتا۔ وومین آف دا ایئر ایوارڈ دے مطابق، "[[پاکستان]] وِچ تعلیم کِیتے سیما دی غیر معمولی شراکت، اِیں عقیدے دی بنیاد تے ہِے کہ ہر ٻال کوں تعلیم حاصل کرݨ دا حق ہِے۔ سیما نے [[کیئر فاؤنڈیشن]] دا آغاز اِیں ویلے کِیتا جِہڑیلے اُنّھاں نے ݙِٹھا کہ دیہی علاقیاں وِچ ٻہوں سارے ٻالاں کِیتے اسکول موجود کائنی ہِن۔ اِیں ادارے دی خیرات دی رقم نے سینکڑاں ہزاراں ٻالاں کوں ہِک روشن مستقبل ݙِتّا ہِے۔"<ref>{{Cite web|last=Limited|first=Alamy|title=Stock Photo - Seema Aziz, who won the Barclays Women of the Year Award, at the 2016 Women of the Year Lunch &amp; Awards, at the InterContinental London Park Lane, London|url=https://www.alamy.com/stock-photo-seema-aziz-who-won-the-barclays-women-of-the-year-award-at-the-2016-123382594.html|access-date=2020-11-20|website=Alamy|language=en}}</ref> == حوالے == <references /> [[ونکی:جامعہ پنجاب دے فضلا]] [[ونکی:لاہوری شخصیتاں]] [[ونکی:کاروبار وِچ پاکستانی زنانیاں]] [[ونکی:پاکستانی فعالیت پسند]] [[ونکی:پاکستانی زنانیاں]] [[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] [[ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں]] oc4j4h3802wbkhd44cbzp603houwibk 0 23144 73193 73031 2026-10-20T02:29:47Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 73193 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system|name=تمل رسم الخط|altname={{lang|ta|தமிழ்}}|type=[[ابوگیدا]]|time=c. 400 CE – present<ref>{{حوالہ رسالہ|آخری=Rajan |پہلا=K. |عنوان=Territorial Division as Gleaned from Memorial Stones |جے_اسٹور=29757518 |جریدہ=East and West |ناشر=Istituto Italiano per l'Africa e l'Oriente (IsIAO) |تاریخ=دسمبر 2001 |جلد=51 |شمارہ=3/4 |صفحہ=363}} (table showing Tamil in row for the 601–800 period)</ref><ref>{{حوالہ کتاب|آخری1=Diringer |پہلا1=David |عنوان=Alphabet a key to the history of mankind |یوآرایل=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.57042 |تاریخ=1948 |صفحہ=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.57042/page/n387 385]}}</ref>|languages=[[تمل زبان]]<br />[[Kanikkaran language|Kanikkaran]]<br />[[Badaga language|Badaga]]<br />[[Irula language|Irula]]<br />[[Paniya language|Paniya]]<br />[[Saurashtra language|Saurashtra]]|fam1=[[براہمی رسم الخط]]|fam2=[[Tamil-Brahmi]]|fam3=[[Pallava script]]{{Sfn|Mahadevan|2003|p=209}}{{Sfn|Mahadevan|2003|p=212}}|sisters=[[Grantha script|Grantha]]، [[Old Mon script|Mon]]، [[Khmer alphabet|Khmer]]، [[Kawi script|Kawi]]|unicode={{Unbulleted list|class=nowrap |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0B80.pdf U+0B80–U+0BFF] {{بہت چھوٹا|Tamil}} |[https://www.unicode.org/charts/PDF/U11FC0.pdf U+11FC0–U+11FFF] {{بہت چھوٹا|Tamil Supplement}}}}|iso15924=Taml|sample=Word Tamil.svg|imagesize=250px}} [[تمل]] حروف تہجی ([[انگریزی]]: Tamil script) دراصل ہک ابوگیدا رسم الخط ہئی جیڑھا [[بھارت]]، [[سری لنکا]]، [[ملائیشیا]]، [[سنگاپور]] تے دنیا بھر وِچ رہوݨ والے تمل لوک تے تمل زبان دے ٻولݨ والے تمل زبان کوں لکھݨ کِیتے استعمال کریندے ہِن۔<ref>{{Citation|عنوان=The Unicode 5.0 Standard|ایڈیشن=5|ناشر=Addison-Wesley|مقام=Upper Saddle River, NJ|سال=2006|آئی_ایس_بی_این=0-321-48091-0|آخری=Allen|پہلا=Julie}} at p. 324</ref> ٻئے اقلیتی زباناں جیویں جو [[سوراشٹر زبان]]، [[بداگا زبان]]، [[آئیرولا زبان]] تے [[پانیا زبان]] وی تمل رسم الخط وِچ لکھیاں ویندیاں ہِن۔<ref>{{Citation|مرتب آخری=Lewis|مرتب پہلا=M. Paul|عنوان=Ethnologue: Languages of the World|ایڈیشن=16th|یوآرایل=http://www.ethnologue.com/|ناشر=SIL International|مقام=Dallas, Tex.|سال=2009|تاریخ رسائی=2009-08-28}}</ref> == خصوصیات == [[فائل:Evolution_of_Vatteluttu_and_Tamil_scripts.gif|thumb|402x402px|Diverging evolution of [[Tamil-Brahmi]] script (center column) into the [[Vatteluttu alphabet]] (leftmost column) and the Tamil script (rightmost column)]] تمل رسم الخط وِچ 12 مصوتے ہِن جنہاں کوں (உயிரெழுத்து، uyireḻuttu: روحانی حروف) آکھیا ویندا ہئی۔ 18 حرف صحیح (மெய்யெழுத்து، meyyeḻuttu: اصل حروف) تے ہک حرف خاص (ஆய்த எழுத்து) ہئی جیڑھا "اکو" وی آکھیا ویندا ہئی۔ اِیہ نہ تاں حرف صحیح ہئی تے نہ ای حرف علت۔<ref>[https://web.archive.org/web/20210214081015/https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/romadict.pl?table=tamil-lex&page=148&display=utf8%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81%7B%7B%D9%85%D8%B1%D8%AF%DB%81{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=April 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }}{{مردہ ربط|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot }} University of Madras Tamil Lexicon, page 148: "{{lang|ta|அலியெழுத்து}} [ {{کلمہ نویسی|ta|ISO|aliyeḻuttu}}<nowiki> ] n </nowiki>{{کلمہ نویسی|ta|ISO|ali-y-eḻuttu}}۔ < {{lang|ta|அலி}}¹ +۔ 1. The letter {{lang|ta|ஃ}}، as being regarded as neither a vowel nor a consonant; {{lang|ta|ஆய்தம்}}۔ ({{lang|ta|வெண்பாப்۔ முதன்மொ۔ 6, உரை۔}}) 2. Consonants; {{lang|ta|மெய்யெ ழுத்து۔ (பிங்۔)۔}}<nowiki>"]</nowiki>{{مردہ ربط|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot}}</ref> پر اِینکوں حروف علت دے بعد سبھ توں اخیر وِچ لکھیا ویندا ہئی۔ تمل رسم الخط حروف تہجی دی بجائے مقطعی اُتے مبنی ہئی۔ ایں طرح تمل رسم الخط وِچ کل 31 حروف ہِن۔ ٻئے 216 حروف ٻئے حروف نال مِل کے بݨدے ہِن تے کل حروف دی تعداد 247 (12+18+216+1) تھی ویندی ہئی۔ == ٻِیا ݙیکھو == * [[تمل زبان]] == حوالے == <references /> [[ونکی:براہمی رسم الخط]] [[ونکی:تمل زبان]] q4v8yovqjz4n0nzhlohlmfnva9sir31 0 26480 73207 63231 2026-10-20T06:16:28Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 73207 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |سلویو برلسکونی |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |([[:ur:اطالوی_زبان|اطالوی]]: <span lang="it">Silvio Berlusconi</span>)&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[فائل:Silvio_Berlusconi_2018.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Silvio_Berlusconi_2018.jpg|center|330x330px]] |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ڄمݨ | style=" " |29 ستمبر 1936ء <ref name="582625ac59aebd8be4f5eabb4936992a738f1b7a">ڈسکوجس آرٹسٹ آئی ڈی: https://www.discogs.com/artist/392733 — بنام: Silvio Berlusconi — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="070740b471e2ae7590777a0e9c7e9bff8dd234af">https://brockhaus.de/ecs/julex/article/berlusconi-silvio — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="87bec4ed137234018cf8cc35d89eba8f384c5747">Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/berlusconi-silvio — بنام: Silvio Berlusconi — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="a0c51d3fccb9166a71d422a4f95bb18c6351d740">بنام: Silvio Berlusconi — Vegetti Catalog of Fantastic Literature NILF ID: https://www.fantascienza.com/catalogo/NILF20558</ref><ref name="c6ff0206e7ea17eff6583189bfd8680ecbe5660c">Roglo person ID: https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=7929&url_prefix=https://roglo.eu/roglo?&id=p=silvio;n=berlusconi — بنام: Silvio Berlusconi</ref><ref name="f2547a2de77e1a91e7c4b9ff32ec5444027a8e01">عنوان : Proleksis enciklopedija — Proleksis enciklopedija ID: https://proleksis.lzmk.hr/52054 — بنام: Silvio Berlusconi</ref><ref name="fd09c09dc8eb4ae50593ed5d01e6e327c40f148f">abART person ID: https://cs.isabart.org/person/86375 — اخذ شدہ بتاریخ: 1 اپریل 2021</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:میلان|میلان]] <ref name="4da9527537d4b57b774b031823b010f0fac2e296">تاریخ اشاعت: 12 نومبر 2011 — [http://www.bbc.co.uk/news/magazine-15629283 The secret of Silvio Berlusconi's success]</ref><ref name="ec6923ec905ea3504c280517ae7ffed1d0fbca74">[https://www.tgcom24.mediaset.it/politica/silvio-berlusconi-biografia-vita-straordinaria_65933696-202302k.shtml Silvio Berlusconi, la storia di una vita straordinaria: Silvio Berlusconi rimarrà nella storia dell'Italia per le sue capacità imprenditoriali e politiche] — اخذ شدہ بتاریخ: 12 جون 2023</ref><ref name="e3b263ed83a80fedb6247c5e49ba5c661e87f034">جی این ڈی آئی ڈی: https://d-nb.info/gnd/118945920 — اخذ شدہ بتاریخ: 12 جون 2023</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |وفات | style=" " |12 جون 2023ء (87 سال)<ref name="5678eaa2e2886c4177bd3c83a12fa6f9871f0ab3">[https://www.tgcom24.mediaset.it/d/berlusconi-morto È morto Silvio Berlusconi] — اخذ شدہ بتاریخ: 12 جون 2023</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P570|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P570) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:سان_رافیل_ہسپتال|سان رافیل ہسپتال]] <ref name="43c737fd149946d2127b9c988e85b87990e3e383">[https://www.repubblica.it/politica/2023/06/12/news/silvio_berlusconi_morto_cavaliere_presidente_forza_italia-395086245/ Silvio Berlusconi (1936-2023):] — اخذ شدہ بتاریخ: 12 جون 2023</ref><ref name="5678eaa2e2886c4177bd3c83a12fa6f9871f0ab3" /><ref name="e3b263ed83a80fedb6247c5e49ba5c661e87f034" />، &nbsp;[[:ur:میلان|میلان]] <ref name="ecbb963da8731b8a57a4e8415cc9081f10eac4f0">این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20241127082838/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=js20020122054 — اخذ شدہ بتاریخ: 15 جون 2023</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P20|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P20) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |طرز وفات | style=" " |طبعی موت &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P1196|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1196) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_Italy.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Italy.svg|20x20px]] [[:ur:اطالیہ|اطالیہ]] <ref name="b81cbc3592acc43862308ddbc4b103b3e1c53937">[https://www.bbc.com/news/world-europe-65878269 Silvio Berlusconi: How the former Italian PM changed Italy] — اخذ شدہ بتاریخ: 12 جون 2023</ref><ref name="e3b263ed83a80fedb6247c5e49ba5c661e87f034" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |عارضہ | style=" " |[[:ur:کورونا_وائرس_کا_مرض|کووڈ-19]] <ref name="783dd4c72cd4233da601939b733845f95a9a9a0f">[https://www.theguardian.com/world/2020/sep/02/silvio-berlusconi-tests-positive-for-covid-19-after-sardinia-visit Silvio Berlusconi tests positive for Covid-19 after Sardinia visit]</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P1050|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1050) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ٻال | style=" " |5 &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P1971|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1971) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |مناصب |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اطالوی جمہوریہ کے چیمبر آف ڈپٹی کے رکن <ref name="147a8df49d7ee7e0093e0466b5e6bd50054ad021">Italian Chamber of Deputies dati ID: https://web.archive.org/web/20250411132423/https://dati.camera.it/ocd/persona.rdf/p35330 — اخذ شدہ بتاریخ: 31 جنوری 2022</ref> &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''برسر عہدہ''' 3 اپریل 1994&nbsp; – 8 مئی 1996&nbsp; |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |[[فائل:Flag_of_the_Prime_Minister_of_Italy.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_Prime_Minister_of_Italy.svg|35x35px]] وزیر اعظم اطالیہ &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''برسر عہدہ''' 10 مئی 1994&nbsp; – 17 جنوری 1995&nbsp; |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اطالوی جمہوریہ کے چیمبر آف ڈپٹی کے رکن <ref name="147a8df49d7ee7e0093e0466b5e6bd50054ad021" /> &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''برسر عہدہ''' 2 مئی 1996&nbsp; – 29 مئی 2001&nbsp; |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |کونسل آف یورپ کی پارلیمانی اسمبلی کا نمائندہ &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''برسر عہدہ''' 4 نومبر 1998&nbsp; – 25 جون 2001&nbsp; |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |[[:ur:رکن_یورپی_پارلیمان|رکن یورپی پالیمان]] <ref name="a065d59ff13011050d323dbed01b7b09c7ca8e14">عنوان : Silvio BERLUSCONI: 9th parliamentary term Silvio BERLUSCONI& Other parliamentary activities — MEP directory ID: https://www.europarl.europa.eu/meps/en/4391</ref> &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''رکن مدت''' 20 جولا‎ئی 1999&nbsp; – 10 جون 2001&nbsp; |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#f9f9f9; " |حلقہ انتخاب | style="background-color:#f9f9f9; " |[[:ur:شمالی-مغربی_اطالیہ_(یورپی_پارلیمان_انتخابی_حلقہ)|شمالی-مغربی اطالیہ]] &nbsp; |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اطالوی جمہوریہ کے چیمبر آف ڈپٹی کے رکن <ref name="147a8df49d7ee7e0093e0466b5e6bd50054ad021" /> &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''برسر عہدہ''' 25 مئی 2001&nbsp; – 27 اپریل 2006&nbsp; |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |[[فائل:Flag_of_the_Prime_Minister_of_Italy.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_Prime_Minister_of_Italy.svg|35x35px]] وزیر اعظم اطالیہ &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''برسر عہدہ''' 11 جون 2001&nbsp; – 23 اپریل 2005&nbsp; |- | colspan="2" align="center" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="20" align="right" |[[فائل:Fleche-defaut-droite-gris-32.png|link=|17x17px]] | style="font-size:80%; text-align:right;" |[[:ur:جیولیانو_آماتو|جیولیانو آماتو]] &nbsp; |} | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | style="font-size:80%; text-align:left;" |[[:ur:سلویو_برلسکونی|سلویو برلسکونی]] &nbsp; | width="20" align="left" |[[فائل:Fleche-defaut-gauche-gris-32.png|link=|17x17px]] |} |} |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اطالوی وزیر برائے اقتصادیات اور خزانہ &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''برسر عہدہ''' 3 جولا‎ئی 2004&nbsp; – 16 جولا‎ئی 2004&nbsp; |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |[[فائل:Flag_of_the_Prime_Minister_of_Italy.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_the_Prime_Minister_of_Italy.svg|35x35px]] وزیر اعظم اطالیہ &nbsp;<span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P39|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P39) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#f9f9f9;color:#000000;" |'''برسر عہدہ''' 23 اپریل 2005&nbsp; – 17 مئی 2006&nbsp; |- | colspan="2" align="center" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | width="20" align="right" |[[فائل:Fleche-defaut-droite-gris-32.png|link=|17x17px]] | style="font-size:80%; text-align:right;" |[[:ur:سلویو_برلسکونی|سلویو برلسکونی]] &nbsp; |} | width="50%" | {| cellspacing="0" style="width:100%; background-color: #f9f9f9; color:#000; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse;" | style="font-size:80%; text-align:left;" |[[:ur:رومانو_پروڈی|رومانو پروڈی]] &nbsp; | width="20" align="left" |[[فائل:Fleche-defaut-gauche-gris-32.png|link=|17x17px]] |} |} |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |مادرعلمی | style=" " |[[:ur:یونیورسٹی_آف_میلان|یونیورسٹی آف میلان]] <small> (–1961)</small>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |تخصص تعلیم | style=" " |اُصول قانون &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |تعلیمی اسناد | style=" " |laurea &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |کم | style=" " |[[:ur:سیاست_دان|سیاست دان]] <ref name="fcebd46ad84077f8c80304703001e22cb057603d">ناشر: [[نیو یارک ٹائمز]] — [http://www.nytimes.com/2012/12/11/business/global/11iht-eurozone11.html Anxiety Over Italy’s Future Devalues Its Bonds, and Spain’s]</ref><ref name="fd09c09dc8eb4ae50593ed5d01e6e327c40f148f" /><ref name="e3b263ed83a80fedb6247c5e49ba5c661e87f034" />، &nbsp;کارجو <ref name="69faabb748c65d3ac838405aa6e1a1c5731e2bf5">[https://www.tgcom24.mediaset.it/politica/silvio-berlusconi-e-le-sue-aziende-una-storia-da-sogno-americano_65933958-202302k.shtml Silvio Berlusconi e le sue aziende: una storia da sogno americano] — اخذ شدہ بتاریخ: 12 جون 2023</ref><ref name="e3b263ed83a80fedb6247c5e49ba5c661e87f034" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ماء ٻولی | style=" " |[[:ur:اطالوی_زبان|اطالوی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P103|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P103) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ ورانہ زبان | style=" " |[[:ur:اطالوی_زبان|اطالوی]] <ref name="a18c9d9c9423046a8b5ffb39d92de829784e6733">مصنف: [[فرانس کا قومی کتب خانہ]] — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — بی این ایف - آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12433577f — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ</ref>، &nbsp;[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] ، &nbsp;[[:ur:فرانسیسی_زبان|فرانسیسی]] <ref name="84aba3d725c5faef056c81cbfd9775a8fd8f852a">مصنف: آزاد اجازت نامہ — مدیر: آزاد اجازت نامہ — ناشر: آزاد اجازت نامہ — خالق: آزاد اجازت نامہ — اشاعت: آزاد اجازت نامہ — تاریخ اشاعت: 20 نومبر 1985 — باب: آزاد اجازت نامہ — جلد: آزاد اجازت نامہ — صفحہ: آزاد اجازت نامہ — شمارہ: آزاد اجازت نامہ — آزاد اجازت نامہ — آزاد اجازت نامہ — آزاد اجازت نامہ — ISBN آزاد اجازت نامہ — [https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/cab85110555/interview-de-silvio-berlusconi Interview de Silvio Berlusconi] — اقتباس: آزاد اجازت نامہ — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شعبۂ عمل | style=" " |[[:ur:سیاست|سیاست]] <ref name="a1fcfe93cd8b32928652b8fca9b5e0253834638b">این کے سی آر - اے یو ٹی شناخت کنندہ: https://web.archive.org/web/20241127082838/https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=js20020122054 — اخذ شدہ بتاریخ: 13 جون 2023</ref>، &nbsp;[[:ur:ابلاغ_عامہ|کبیرالوسیط]] <ref name="a1fcfe93cd8b32928652b8fca9b5e0253834638b" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ملازمت | style=" " |[[:ur:اے_سی_میلان|اے سی میلان]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P108|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P108) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |کھیݙ | style=" " |[[:ur:ایسوسی_ایشن_فٹ_بال|ایسوسی ایشن فٹ بال]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P641|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P641) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |جرم | style=" " |ٹیکس چوری <small> (&nbsp;'''فی:'''&nbsp;1 اگست 2013) (&nbsp;'''سزا:'''&nbsp;incarceration اور interdiction from public works )</small><ref name="9f9f386e107ace6b597843f02ad8e83cbd464565">[http://www.corriere.it/Primo_Piano/Cronache/2005/04_Aprile/26/berlusconi.shtml Chiesto il rinvio a giudizio per Berlusconi Con il premier altre 12 persone, tra cui Fedele Confalonieri. Le accuse: frode fiscale, falso in bilancio, appropriazione indebita e, solo per alcuni degli indagati, riciclaggio] — اخذ شدہ بتاریخ: 12 جون 2023</ref><ref name="44ba93916ca5f48cd2531a62f042db876af9c178">[http://www.corriere.it/politica/13_agosto_01/berlusconi-cassazione-sentenza_fd399324-fa87-11e2-9aaf-71b689b7d489.shtml Confermata la condanna per Berlusconi Il Cavaliere ottiene solo lo stop all'interdizione]</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P1399|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1399) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اعزازات |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">[[فائل:Spange_des_König-Abdulaziz-Ordens.png|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Spange_des_K%C3%B6nig-Abdulaziz-Ordens.png|30x30px]]&nbsp;[[:ur:نشان_شاہ_عبدالعزیز_(تمغہ)|نشان عبد العزیز السعود]] &nbsp;&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span></div> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |دستخط |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[فائل:Silvio_Berlusconi_Signature.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Silvio_Berlusconi_Signature.svg|center|120x120px]] |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |ویب سائٹ |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ویب سائٹ | style=" " |[http://www.silvioberlusconi.it/ باضابطہ ویب سائٹ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]] | style=" " |[http://www.imdb.com/name/nm0075706/ IMDB پر صفحات]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q11860#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%88_%D8%A8%D8%B1%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B3%D9%84%D9%88%DB%8C%D9%88_%D8%A8%D8%B1%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} سلویو برلسکونی (ڄمݨ دی تاریخ: 29 ستمبر 1936ء - فوت تھیوݨ دی تاریخ: 12 جون 2023ء)، ہک [[اطالوی]] میڈیا ٹائیکون اتے سیاست دان ہن جنہاں نے 1994ء توں 1995ء، 2001ء توں 2006ء اتے 2008ء توں 2011ء تک چار حکومتاں وچ اٹلی دے وزیر اعظم دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔ او 1994ء توں 2013ء تک چیمبر آف ڈیپوٹیز دے رکن رہے۔ 2022ء توں 2023ء تک جمہوریہ دی سینیٹ دا رکن اتے ایں توں پہلے مارچ توں نومبر 2013ء تک؛ اتے 2019ء توں 2022ء تک اتے ایں توں پہلے 1999ء توں 2001ء تک یورپی پارلیمنٹ (MEP) دے رکن وی رہے۔ جون 2023ء تک 6.9 بلین امریکی ڈالر دی مجموعی مالیت دے نال، برلسکونی اٹلی دے تریجھے امیر ترین شخص ہن۔ 9 جون 2023ء کوں ہسپتال وچ داخل تھیوݨ دے بعد، برلسکونی دا 12 جون 2023ء دی سویر میلان دے سان رافیل ہسپتال وچ 86 سال دی عمر وچ انتقال تھی ڳیا۔ == حوالہ جات == {{حوالے}} [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]] [[ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ]] 0x06du9kkesjbb5ei32ngk02vfgdrsf 0 26661 73210 64317 2026-10-20T10:59:42Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 73210 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |لطیفہ عبدالکریم |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_Saudi_Arabia.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Saudi_Arabia.svg|20x20px]] [[:ur:سعودی_عرب|سعودی عرب]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102764596#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:مادر_علمی|مادر علمی]] | style=" " |[[:ur:یونیورسٹی_آف_لیورپول|یونیورسٹی آف لیورپول]] <ref name="ef7dcb9d436cb627332b6640bea41702240cc17c">EThOS thesis ID: https://web.archive.org/web/20230302132453/https://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.713388</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102764596#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |تعلیمی اسناد | style=" " |[[:ur:علامۂِ_فلسفہ|ڈاکٹر آف فلاسفی]] <ref name="ef7dcb9d436cb627332b6640bea41702240cc17c" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102764596#P512|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P512) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |کمپیوٹر سائنس دان <ref name="b97d8e410c418f6a36dcb59e448b21c40a07968e">https://www.abouther.com/node/52756/people/leading-ladies/92-saudi-national-day-92-inspiring-saudi-women#slide/33</ref>، &nbsp;[[:ur:سیاست_دان|سیاست دان]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102764596#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ ورانہ زبان | style=" " |[[:ur:عربی_زبان|عربی]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q102764596#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%84%D8%B7%DB%8C%D9%81%DB%81_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%84%D8%B7%DB%8C%D9%81%DB%81_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} لطیفہ محمد العبدالکریم ہک سعودی عرب دی کمپیوٹر سائنس دان تے پروفیسر ہن جو [[اے آئی]] اخلاقیات، قانونی ٹیکنالوجی تے قابل وضاحت [[اے آئی]] تے کم کرین٘دی پئین۔ او فی الحال [[شاہ سعود یونیورسٹی]] وِچ کمپیوٹر سائنس دی اسسٹنٹ پروفیسر ہن تے [[لیورپول یونیورسٹی]] وِچ مصنوعی ذہانت تے قانون دی وزٹنگ ریسرچر ہن۔ لطیفہ کوں [[فوربس]] نے "21ویں صدی دی [[اے آئی]] تحریک دی تعریف کرین٘والیاں زالیاں" وِچوں ہک دے طور تے تسلیم کیتا ہے تے 2020ء وِچ [[اے آئی]] اخلاقیات دی 100 شاندار زالیاں وِچوں ہک دے طور تے چُݨیا ڳیا ہے۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Hall of Fame|url=https://100brilliantwomeninaiethics.com/the-list/hall-of-fame/|accessdate=2021-04-02|website=100 Brilliant Women in AI Ethics™|language=en-US}}</ref> <ref>{{حوالہ ویب|last=Minevich|first=Mark|title=The Women Defining The 21st Century AI Movement: Part 2 Of 2|url=https://www.forbes.com/sites/markminevich/2020/03/19/the-women-defining-the-21st-century-ai-movement-part-2-of-2/|accessdate=2021-04-02|website=Forbes|language=en}}</ref> == تعلیم == لطیفہ نے 2009ء وِچ کمپیوٹر سافٹ ویئر انجینئرنگ وِچ پی جی ڈی، 2011ء وِچ کمپیوٹر سائنس وِچ ایم ایس سی تے [[لیورپول یونیورسٹی]] توں 2017ء وِچ کمپیوٹر سائنس وِچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی۔ <ref name=":1">{{حوالہ ویب|title=Dr. Latifa Al-Abdulkarim – Saudi IoT|url=https://saudiiot.com/team/dr-latifa-al-abdulkarim/|accessdate=2021-04-03|language=en-US|archive-date=2021-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918054610/https://saudiiot.com/team/dr-latifa-al-abdulkarim/|url-status=dead}}</ref> == عملی حیاتی تے تحقیق == لطیفہ ایں وقت [[شاہ سعود یونیورسٹی]] وِچ کمپیوٹر سائنس دی اسسٹنٹ پروفیسر ہن جݙاں جو [[یونیورسٹی آف لیورپول]] وِچ [[اے آئی]] تے قانون وِچ وزٹنگ ریسرچر وی ہن۔<ref>{{حوالہ ویب|date=2020-04-05|title=Meet Saudi Arabia's Female Heroes Of Artificial Intelligence|url=https://www.abouther.com/node/28031/people/leading-ladies/meet-saudi-arabias-female-heroes-artificial-intelligence|accessdate=2021-04-02|website=About Her|language=en}}</ref>او قانونی ڈومینز، قابل وضاحت تے قابل اعتماد [[اے آئی]] تے [[اے آئی]] دے اخلاقی جہتیں تے [[اے آئی]] دے اطلاق دی تحقیق تے مطالعہ کرین٘دی پئین۔ 2016ء وِچ اوں، [[کیٹی اٹکنسن]] تے [[ٹریور بنچ-کیپون]] نال امریکی عدالت عظمیٰ وِچ کیس دی رائے دی پیشین گوئی کرن کیتے قانونی مقدمات دا تجزیہ کرین٘والا طریقہ کار شائع کیتا جیہڑا اینجلک (ANGELIC) آکھیا ویندے۔ (ADF for kNowledGe Encapsulation of Legal Information from Cases) کیتے مخفف، اینجلک ایں طرح دے پروگرام بݨاوݨ دے قابل ہا جو متعدد ڈومینز وِچ اعلیٰ درجے دی درستی نال مقدمات دا فیصلہ کرین٘دے ہن۔ اوں جلدی ئِ چ [[تھامسن رائٹرز]] تے [[ویٹ مینس]] نال مل کے اینجلک کوں [[برطانیہ]] وِچ مختلف قانونی کیس شعبے تے لاگو کرن کیتے کم کیتا۔ اوں دی تحقیق کیتے اوں کوں 26ویں بین الاقوامی کانفرنس برائے قانونی علم تے معلوماتی نظام وِچ بہترین ڈاکٹریٹ کنسورشیم نال نوازیا ڳیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=JURIX 2013 {{!}} The 26th International Conference on Legal Knowledge and Information Systems|url=http://jurix2013.cirsfid.unibo.it/|accessdate=2021-04-02|website=jurix2013.cirsfid.unibo.it}}</ref> اپݨی تحقیق تے تدریس دے علاوہ، لطیفہ [[شوریٰ کونسل]] دی رکن ہن، اوں [[سعودی عرب]] دی حکومت کیتے [[اے آئی]] تے [[اے آئی]] گورننس کیتے قومی حکمت عملی دی رہنمائی وی کیتی ہے۔ <ref>{{حوالہ ویب|date=2020-05-18|title=These Engineers are Leading the Way in Artificial Intelligence Research Around the World|url=https://tryengineering.org/news/these-engineers-are-leading-the-way-in-artificial-intelligence-research-around-the-world/|accessdate=2021-04-03|website=TryEngineering.org Powered by IEEE|language=en-US|تاريخ-الأرشيف=2023-03-02|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230302132348/https://tryengineering.org/news/these-engineers-are-leading-the-way-in-artificial-intelligence-research-around-the-world/|url-status=dead}}</ref> <ref name=":0">{{حوالہ ویب|last=|date=2021-02-22|title=Latifa Mohammed Al-AbdulKarim|url=https://en.unesco.org/girltrouble/panelists/latifa_mohammed_al_abdulkarim|accessdate=2021-04-03|website=UNESCO|language=en}}</ref> اوں [[جی20]] [[اے آئی]] پالیسی وِچ تعاون کیتا ہے تے [[انجمن اقتصادی تعاون و ترقی]] تے [[آئی ٹی یو]] سمیت مختلف بین الاقوامی اداریاں کوں مشورہ ݙتا ہے۔ لطیفہ [[اے آئی]] اخلاقیات کیتے [[یونیسکو]] دے ماہر گروپ دی رکن وی ہن۔ او [[عالمی اکنامک فورم]] وِچ مصنوعی ذہانت برائے انسانیت تے گلوبل فیوچر کونسل وِچ خدمتاں انجام ݙین٘دی پئین جیندے وِچ [[اے آئی]] انصاف پسندی دے مسائل کیتے تکنیکی طور تے مبنی حل تے توجہ ݙتی ویندی ہے۔<ref>{{حوالہ ویب|date=2021-03-11|title=UNESCO convenes a global dialogue to break through bias in AI on International Women's Day|url=https://indiaeducationdiary.in/unesco-convenes-a-global-dialogue-to-break-through-bias-in-ai-on-international-womens-day/|accessdate=2021-04-03|website=India Education,Education News India,Education News {{!}} India Education Diary|language=en-US|تاريخ-الأرشيف=2021-03-16|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210316064635/https://indiaeducationdiary.in/unesco-convenes-a-global-dialogue-to-break-through-bias-in-ai-on-international-womens-day/|url-status=dead}}{{مردہ ربط|date=December 2024|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == حوالے == <references /> [[ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں]] [[ونکی:سعودی زنانیاں]] [[ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] [[ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ]] 47b1cs62ljo3mak8xigvifjp9vooqpe 0 26868 73192 65783 2026-10-20T01:15:49Z InternetArchiveBot 564 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 73192 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" cellspacing="3px" ! colspan="2" scope="col" class="entete humain" style="line-height:1.5em; background-color:#C0C0C0;color:#000000" |انگرڈ برگمین |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |([[:ur:سویڈنی_زبان|سویڈنی میں]]: <span lang="sv">Ingrid Bergman</span>)&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P1559|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1559) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[فائل:Ingrid_Bergman_The_Constant_Wife_1975_(cropped).JPG|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Ingrid_Bergman_The_Constant_Wife_1975_(cropped).JPG|center|330x330px]] |- | colspan="2" | ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |معلومات شخصیت |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیدائش | style=" " |29 اگست 1915ء <ref name="352b13532b2975eacf3c1dac931945128ce39131">عنوان : Ingrid Bergman — جی این ڈی آئی ڈی: https://d-nb.info/gnd/118509527 — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اپریل 2014 — اجازت نامہ: CC0</ref><ref name="a2db665030f3a14be3c89dca2cbd0e755b59130a">مصنف: [[فرانس کا قومی کتب خانہ]] — عنوان : اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم — بی این ایف - آئی ڈی: https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb11891426k — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ</ref><ref name="5879aa044343570763646535df1a8ff8fa6058b0">عنوان : Encyclopædia Britannica — دائرۃ المعارف بریطانیکا آن لائن آئی ڈی: https://www.britannica.com/biography/Ingrid-Bergman — بنام: Ingrid Bergman — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="08d097eaa36af7b96b3007102481595220f606c9">ایس این اے سی آرک آئی ڈی: https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6j968pf — بنام: Ingrid Bergman — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="f592b163d4d9622b0ddd13a56ef5d90a18676274">انٹرنیٹ بروڈوے ڈیٹا بیس پرسن آئی ڈی: https://www.ibdb.com/broadway-cast-staff/66876 — بنام: Ingrid Bergman — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="947ee6f12d7778e6e2d18438ce51d040800d85d5">فائنڈ اے گریو میموریل شناخت کنندہ: https://www.findagrave.com/memorial/1665 — بنام: Ingrid Bergman — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref><ref name="3c063f43c1fda3eb80800dc1940f1d361c1f2743">صفحہ: 141 — [https://web.archive.org/web/20180414092310/https://sok.riksarkivet.se/bildvisning/00012320_00128?c=0&m=0&s=0&cv=0#?cv=127&z=94.8527%2C2845.0374%2C2881.942%2C1727.1481 Hedvig Eleonora kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/SSA/0006/C I/43 (1913-1916), bildid: 00012320_00128] — اقتباس: 207,Aug,29,,1...Ingrid,Fader: Bergman Justus Samuel Fabrikör (18)71 2/5// Moder h.h. Frida Henrietta Augusta Lovisa Auler? - Strandvägen 2 (18)84 2/9 22/9 14</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P569|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P569) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |وفات | style=" " |29 اگست 1982ء (67 سال)<ref name="352b13532b2975eacf3c1dac931945128ce39131" /><ref name="a2db665030f3a14be3c89dca2cbd0e755b59130a" /><ref name="5879aa044343570763646535df1a8ff8fa6058b0" /><ref name="08d097eaa36af7b96b3007102481595220f606c9" /><ref name="f592b163d4d9622b0ddd13a56ef5d90a18676274" /><ref name="947ee6f12d7778e6e2d18438ce51d040800d85d5" /><ref name="d8c58b1460b8f2a4ddf3719e09c287b72d5aef97">Babelio author ID: https://www.babelio.com/auteur/wd/59490 — بنام: Ingrid Bergman — اخذ شدہ بتاریخ: 9 اکتوبر 2017</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P570|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P570) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> [[:ur:لندن|لندن]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P20|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P20) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |وجہ وفات | style=" " |[[:ur:سرطان_پستان|سرطان پستان]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P509|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P509) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |طرز وفات | style=" " |طبعی موت &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P1196|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1196) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |رہائش | style=" " |[[:ur:بیورلی_ہلز،_کیلیفورنیا|بیورلی ہلز، کیلیفورنیا]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P551|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P551) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شہریت | style=" " |[[فائل:Flag_of_Sweden.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Sweden.svg|20x20px]] [[:ur:سویڈن|سویڈن]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |قد | style=" " |175 [[:ur:سینٹی_میٹر|سنٹی میٹر]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P2048|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P2048) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شریک حیات | style=" " |لارس شمٹ <small> (1958–1979)</small>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P26|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P26) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ساتھی | style=" " |جان وان آئسن &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P451|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P451) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |اولاد | style=" " |پیا لنڈسٹروم ، &nbsp;اسوٹا انگرڈ روزیلینی ، &nbsp;ازابیلا روزیلینی &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P40|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P40) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:والد|والد]] | style=" " |جسٹس برگمین &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P22|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P22) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |عملی زندگی |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[:ur:مادر_علمی|مادر علمی]] | style=" " |ڈراماٹینس ایلیوسکولا &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P69|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P69) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ | style=" " |آپ بیتی نگار ، &nbsp;<span lang="ur">منچ اداکارہ</span> ، &nbsp;<span lang="ur">فلم اداکارہ</span> ، &nbsp;<nowiki>[[:اداکار|</nowiki><span lang="ur">ادکارہ</span>]] <ref name="467f6c11e5bfbf20989b000bfa4f42eb226334d7">ACMI ID: https://www.acmi.net.au/creators/76431</ref>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |پیشہ ورانہ زبان | style=" " |[[:ur:انگریزی_زبان|انگریزی]] <ref name="8616b009938805457852f704f2be0d537e5fa654">مصنف: [[فرانس کا قومی کتب خانہ]] — http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11891426k — اخذ شدہ بتاریخ: 10 اکتوبر 2015 — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ</ref><ref name="05ed7b4682e0a51d85f071b4361c1fa7686d5651">کونر آئی ڈی: https://web.archive.org/web/20250225201423/https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/47032419</ref>، &nbsp;[[:ur:سونسکا|سونسکا]] <ref name="05ed7b4682e0a51d85f071b4361c1fa7686d5651" />&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |شعبۂ عمل | style=" " |[[:ur:اداکاری|اداکاری]] &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P101|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P101) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |اعزازات |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">پرائم ٹائم ایمی ایوارڈ برائے منی سیریز یا فلم میں نمایاں لیڈ اداکارہ <small> (برائے:A Woman Called Golda ) (1982)</small> [[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین معاون اداکارہ &nbsp;<small> (برائے:Murder on the Orient Express ) (1975)</small><ref name="c873e245dfe9f42d39bd66cee065977b82e24dfb">https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1975</ref> [[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &nbsp;<small> (برائے:Anastasia ) (1957)</small><ref name="b380dd1b2929ffad31a03f3465a715bc3c24e526">https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1957</ref> ٹونی اعزاز برائے ناٹک کی بہترین اداکارہ <small> (1947)</small> [[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &nbsp;<small> (برائے:Gaslight ) (1945)</small><ref name="b70bf564b63e18414b492425cfa4c14dff15724a">https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1945</ref> اسٹار آن ہالی ووڈ واک آف فیم &nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P166|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P166) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> </div> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |نامزدگیاں |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |<div style="max-height:180px; overflow: auto; padding: 2px 0 2px 5px; background-color:transparent;vertical-align:top;font-size:100%">[[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &nbsp;<small> (1979)</small> [[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین معاون اداکارہ &nbsp;<small> (1975)</small><ref name="c873e245dfe9f42d39bd66cee065977b82e24dfb" /> [[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &nbsp;<small> (1957)</small><ref name="b380dd1b2929ffad31a03f3465a715bc3c24e526" /> [[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &nbsp;<small> (1949)</small> [[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &nbsp;<small> (1946)</small> [[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &nbsp;<small> (1945)</small><ref name="b70bf564b63e18414b492425cfa4c14dff15724a" /> [[فائل:Oscar-free-version.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Oscar-free-version.svg|74x74px]]&nbsp;آسکر اعزاز برائے بہترین اداکارہ &nbsp;<small> (1944)</small>&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P1411|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P1411) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span></div> |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |دستخط |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" |[[فائل:Ingrid_Bergman_signature.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Ingrid_Bergman_signature.svg|center|120x120px]] |- ! colspan="2" scope="col" style="text-align:center;background-color:#E1E1E1;color:#000000" |ویب سائٹ |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |ویب سائٹ | style=" " |[https://web.archive.org/web/20090430201643/http://www.ingridbergman.com/ باضابطہ ویب سائٹ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- ! scope="row" style="text-align: right; background-color:#F3F3F3; " |[[فائل:IMDb_logo.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D9%B9%D8%B1%D9%86%DB%8C%D9%B9_%D9%85%D9%88%D9%88%DB%8C_%DA%88%DB%8C%D9%B9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%B3|none|40x40px]] | style=" " |[http://www.imdb.com/name/nm0000006/ IMDB پر صفحہ]&nbsp; <span class="noprint"> [[فائل:Arbcom_ru_editing.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q43247#P345|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر (P345) کی خاصیت میں تبدیلی کریں]]</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" style="text-align:right;background-color:#F9F9F9;color:#000000;" | |- | colspan="2" class="navigation-only" style="border-top: 2px #E1E1E1 dotted; font-size: 80%; background:inherit; text-align: left;" |<span class="plainlinks" style="float:right;">[https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%DA%88_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D9%85%DB%8C%D9%86&action=edit&section=0 <span style="color:#555;">درستی</span>] - [https://ur.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%DA%88_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D9%85%DB%8C%D9%86&veaction=edit <span style="color:#555;">ترمیم</span>] </span>&nbsp;[[فائل:Info_Simple.svg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے]] |} [[انگرڈ برگمین]] ([[انگریزی]]: Ingrid Bergman) ہِک [[سویڈش]] اداکارہ ہَئی جیڑھی نے ݙاہاں [[یورپی]] تے [[امریکی]] فلماں، ٹیلی ویژن فلماں تے ڈرامیاں وِچ اداکاری کِیتی۔ پنج ݙہائیاں تئیں پھیلے ہوئے کیریئر دے نال، اوہ اکثر سنیما دی تاریخ دی سب توں وَدھ بااثر اسکرین شخصیات وِچ شمار تِھین٘دی ہَئی۔ انّھاں نے ݙاہاں ایوارڈز جِتے، جیندے وِچ ترئے [[اکیڈمی ایوارڈز]]، ݙو [[پرائم ٹائم ایمی ایوارڈز]]، ہِک [[ٹونی ایوارڈ]]، چار [[گولڈن گلوب ایوارڈز]] تے ہِک [[برٹش اکیڈمی فلم ایوارڈ]] شامل ہَن۔ اوہ انّھاں ترئے اداکاراؤں وِچوں ہِک ہَئی جنّھاں نے ترئے اداکاری اکیڈمی ایوارڈز حاصل کِیتے ہَن (صرف [[کیتھرین ہیپبرن]] اِیہ ایوارڈ چار واری جِتیا ہَئی)۔<ref name="WVobit">Obituary ''[[Variety Obituaries|Variety]]''، 1 ستمبر 1982.</ref><ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Biography – The Official Licensing Website of Ingrid Bergman|یوآرایل=https://www.ingridbergman.com/biography/|تاریخ رسائی=12 نومبر 2020|ویب گاہ=Ingrid Bergman|آرکائیو تاریخ=2017-05-30|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20170530175445/http://www.ingridbergman.com/about/bio.htm|یوآرایل کی کیفیت=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|آخری=Harlan|پہلا=Justin|تاریخ=12 اپریل 2018|عنوان=Criterion Honors the Great "Betterlater" with ECLIPSE SERIES 46: INGRID BERGMAN'S SWEDISH YEARS|یوآرایل=https://cinapse.co/criterion-honors-the-great-betterlater-with-eclipse-series-46-ingrid-bergmans-swedish-years-81e2ffbf323|تاریخ رسائی=12 نومبر 2020|ویب گاہ=Medium|آرکائیو تاریخ=2023-02-07|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20230207235454/https://cinapse.co/criterion-honors-the-great-betterlater-with-eclipse-series-46-ingrid-bergmans-swedish-years-81e2ffbf323|یوآرایل کی کیفیت=dead}}</ref> == ابتدائی زندگی == {{متعدد تصاویر|align=right|direction=vertical|total_width=180|image1=Ingrid Bergman with her father 1921.jpg|alt1=|caption1=9 سالہ برگمین اپنے والد جسٹس کے ساتھ|image2=Ingrid Bergman at age 14.jpg|caption2=برگ مین 16 سال کی عمر میں۔ سیلف پورٹریٹ اس کے والد سے وراثت میں ملنے والے کیمرے کے سامان کے ساتھ لیا گیا تھا۔<ref>{{cite web|یوآرایل=https://www.theguardian.com/film/gallery/2015/jul/15/ingrid-bergman-from-gawky-teenager-to-international-film-star-in-pictures|عنوان=Ingrid Bergman: a life in pictures|کاوش=The Guardian|تاریخ رسائی=29 دسمبر 2017|تاریخ=15 جولائی 2015}}</ref>}} [[انگرڈ برگمین]] 29 اگست 1915ء کوں [[اسٹاک ہوم]] وِچ ہِک [[سویڈش]] پیو [[جسٹس سیموئل برگمین]] (2 مئی 1871ء - 29 جولائی 1929ء) تے اوندی [[جرمن]] زال [[فریڈا برگمین]] (12 ستمبر 1884ء - 19 جنوری 1918ء) دے گھر ڄَمّی ہَئی۔ انّھاں دے والدین نے 13 جون 1907ء کوں [[ہم برک]] وِچ شادی کِیتی ہَئی<ref name="auto2">{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://ancestrylibrary.proquest.com/aleweb/ale/do/login|عنوان=Ancestry Library Edition|ویب گاہ=ancestrylibrary.proquest.com}}</ref><ref>''Standesamt Hamburg'' 3, 1907 No. 173.</ref>۔ انّھاں دا ناں [[سویڈن]] دی شہزادی [[انگرڈ]] دے ناں تے رکھیا ڳیا ہَئی۔ اگرچہ اوندی پرورش [[سویڈن]] وِچ تِھئی، پر انّھاں نے اپݨیاں گرمیاں [[جرمنی]] وِچ گُزاریاں تے روانی نال [[جرمن]] ٻولی ویندی ہَئی۔ 1929ء وِچ جِڈّاں [[انگرڈ برگمین]] 14 سال دی ہَئی، اوندے پیو معدے دے کینسر دی وجہ توں فوت تِھی ڳئے۔ ایویں چھوٹی عمر وِچ اپݨے والدین کوں کھووݨ ہِک صدمہ ہَئی جیڑھا بعد وِچ [[برگمین]] نے "درد دے نال جیوݨ" دے طور تے بیان کِیتا، ہِک ایسا تجربہ جیڑھا انّھاں کوں ڄاݨ وی کائنی ہَئی۔ اپݨے پیو دی موت دے بعد، [[برگمین]] کوں اوندی پھپھی دے کول رہوݨ کِیتے بھیڄ ݙِتّا ڳیا، جیڑھی چھہ مہینیاں بعد دل دی بیماری نال فوت تِھی ڳئی۔ اِیں دے بعد [[انگرڈ برگمین]] اپݨی خالہ دے کول رہوݨ لڳی۔ انّھاں نے بعد وِچ آکھیا جو اوہ "شروع توں ئِ چ ڄاݨدی ہَئی جو [اوہ] ہِک اداکارہ بݨݨ چاہندی ہَئی"، کݙاہیں اپݨی مرحوم ماں دے کپڑے پائے تے اپݨے پیو دے خالی اسٹوڈیو وِچ ڈرامے پیش کِیتے۔ [[انگرڈ برگمین]] [[سویڈش]] تے [[جرمن]] ٻولی کوں مادری ٻولی دی طرح ویندی ہَئی، [[انگریزی]] تے [[اطالوی]] [[امریکا]] تے [[اطالیہ]] وِچ رہین٘دے ہوئے بعد وِچ سِکھیاں، تے [[فرانسیسی]] (سکول وِچ سِکھی)۔ انّھاں نے وکھ وکھ ویلھیاں وِچ اِیہاں وِچوں ہر ہِک ٻولی وِچ اداکاری کِیتی۔ == حوالے == <references /> [[ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل]] [[ونکی:سویڈش ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں]] [[ونکی:سویڈش فلمی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:وِیہویں صدی دیاں امریکی مصنف زنانیاں]] [[ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں]] [[ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے]] [[ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی]] [[ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون]] [[ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ]] md9gnauk3ns0yjgd46o1x9cwxcwfk9a 0 29238 73190 73172 2026-10-19T14:20:06Z Faqeer log 4713 نواں ورقہ 73190 wikitext text/x-wiki عثمان حیدر برمانی [[سرائیکی زبان|سرائیکی]] شاعر ہے۔ جڈاں  رلنڑے، رل رل  مر  ونجنڑے،، مقسوم  دے ونڈڑے،کیا اہدن کیا   اہدن ،پھل    تعویذ   سگے،،  پانڑی  دے   چھنڈڑے، کیا اہدن اساں  کملے، پیرو رانڑیاں   کوں،، تیڈے راہ دے  کنڈڑے کیا اہدن بھانویں حیدر،،روز لتاڑ کے لنگھ،،تیکوں راہ پئے پنڈڑے،کیا اہدن عثمان حیدر برمانی == نمونہ کلام == === ݙوہڑہ === اڄ  علم  تھیے تاں سدھ پئی اے لا علم ہاسے تاں ٹھیک ہاسے تیݙے پیریں پئیں تیکوں نہیں نظریے اساں کینا چیز باریک ہاسے اساں آپݨے آپ توں نکل کرائیں ناں تیݙے نال شریک ہاسے ساکوں حیدر کوئی نیں سݨ سڳیا گنگدام دی نکتی چیک ہاسے سئیں عثمان حیدر برمانی === ݙوہڑہ === ٻس  چاو لاو چا نکھڑیندے  ہن  ایویں  کون  بھلا بدراہ  تھیندے جݙاں  آساں  ترٹدین  اوں  ویلھے  بندہ  ناسیں  تار  نساہ تھیندے جے دل وچ کھوٹ نہ خس  ہووے  نہ ذہن کݙائیں گمراہ  تھیندے جیندی حیدر جاہ  ہے  پلکیں تے  اونکوں  پیریں رکھݨ  گناہ  تھیندے عثمان حیدر  برمانی [[ونکی:سرائیکی شاعر]] r0dvqb8503j22u1087ug714qhiuq8tp 73191 73190 2026-10-19T16:34:09Z Faqeer log 4713 نواں ورقہ 73191 wikitext text/x-wiki عثمان حیدر برمانی [[سرائیکی زبان|سرائیکی]] شاعر ہے۔ اساں چپ ھاسے کئی صدیاں توں ساڈے نال الائی احسان تیڈے ایں تھل دے تپدے سینے کوں ہنج نال پُسائی احسان تیڈے چپ کھا ویندی گنگدامیں کوں ساڈی جان بچائی احسان تیڈے نتاں کڈانڑ دے حیدر مر ویندے ساکوں یار بنڑائی احسان تیڈے عثمان حیدر برمانی == نمونہ کلام == === ݙوہڑہ === اڄ  علم  تھیے تاں سدھ پئی اے لا علم ہاسے تاں ٹھیک ہاسے تیݙے پیریں پئیں تیکوں نہیں نظریے اساں کینا چیز باریک ہاسے اساں آپݨے آپ توں نکل کرائیں ناں تیݙے نال شریک ہاسے ساکوں حیدر کوئی نیں سݨ سڳیا گنگدام دی نکتی چیک ہاسے سئیں عثمان حیدر برمانی === ݙوہڑہ === ٻس  چاو لاو چا نکھڑیندے  ہن  ایویں  کون  بھلا بدراہ  تھیندے جݙاں  آساں  ترٹدین  اوں  ویلھے  بندہ  ناسیں  تار  نساہ تھیندے جے دل وچ کھوٹ نہ خس  ہووے  نہ ذہن کݙائیں گمراہ  تھیندے جیندی حیدر جاہ  ہے  پلکیں تے  اونکوں  پیریں رکھݨ  گناہ  تھیندے عثمان حیدر  برمانی [[ونکی:سرائیکی شاعر]] 6g1ipkk32qztqknxkh2rfy3kiitdy5s 0 33414 73205 70754 2026-10-20T05:55:58Z Sraiki 12 73205 wikitext text/x-wiki                         ساݙی گول پھرول مطابق انہاں ویہہ سالیں اچ غزل دی صنف تے چنگا چوکھا کم تھئے۔ سال ٢٠٠٠ء توں گھن تے ہݨ تائیں دے شائع شدہ غزلاں دے مجموعے تے ایسے مجموعے جنہاں اچ غزل دی صنف کوں ٻنہاں صنفاں نال شامل کیتا ڳئے۔ جائزہ پیش خدمت ہے۔ ٢٠٠٠ء وچ چھپݨ آلے شعری مجموعے جنہاں وچ سرائیکی غزل دی ݙس ملدی ہے۔ اُو اے ہن۔ <nowiki>''لہوں دا عرق''</nowiki> ، شاکر شجاع آبادی دا لکھیا شعری مجموعہ جیکوں [[جھوک پبلشرز ملتان]] شائع کیتا ۔ ایندے وچ غزل دا ہک حصہ موجود ہے۔ <nowiki>''پیار سنہیا'' دمساز قیصرانی دا لکھیا مجموعہ کلام جیکوں سنجوک پبلشرز ملتان نے شائع کیتا ۔ ایندے وچ وی غزل دا حصہ موجود ہے۔حیدر بزدار دا لکھیا مجموعہ ''میل مہانگے '' جیکوں سوچ سجاݨ سرائیکی سنگت شا ہ صدر الدین ڈیرہ غازی خان نے شائع کیتا۔ وچ وی غزلاں دا حصہ موجود ہے۔ ایویں ہی سرائیکی ادبی مجلس ملتان دی اشاعت ''موڑ مہاڑ'' جیکوں سید عیسن شاہ ساجد ملتانی لکھیئے ۔ ایندے وچ وی غزلاں دا حصہ موجود ہے۔''پتھر ہنج'' عبدالاحد حسن دا لکھیا مجموعہ جیکوں دبستان سحر ڈیرہ غازی خان نے شائع کیتا۔ ''وفا دے ݙیوئے''</nowiki> منظور احمد اعوان دا لکھیا کلام جیندے وچ غزلاں دی ݙس ملدی ہے۔ جیکوں امداد سرائیکی ادبی سنگت رحیم یار خان شائع کیتے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠٠١ء وچ چھپݨ آلے مجموعے جیندے وچ ساکوں غزل دی صنف دی ݙس ملدی ہے۔ انہاں وچ احمد خان طارق دا کلام جیندا موضوع <nowiki>''</nowiki>میکوں سی لڳدے<nowiki>''</nowiki> سوچ سنجاݨ سرائیکی سنگت شاہ صدر الدین دی پیش کش ہے۔ <nowiki>''</nowiki>اساں خیرا نی منگدے<nowiki>''</nowiki>سفیر لاشاعری دا لکھای مجموعہ کلام ہے۔ جیکوں سرائیکی ادبی سنگت محراب والا نے شائع کیتا۔ <nowiki>''</nowiki>کاغذ دی بیڑی <nowiki>''</nowiki> فاروق روکھڑی دا لکھیا کلام جیکوں صد رنگ پبلی کیشنز لاہور  شائع کیتا۔ <nowiki>''</nowiki> مونڄھے منظر<nowiki>''</nowiki> ریاض فاروق دا لکھیا مجموعہ کلام جیکوں جھوک پبلشرز ، ملتان نے شائع کیتا۔ ایندے وچ وی غزلاں دا حصہ موجود ہے۔<nowiki>''</nowiki>عشق دی مالا <nowiki>''</nowiki> انور شاہ انور دا لکھیا مجموعہ ہے۔ جیکوں جھوک پبلشرز ملتان شائع کیتا۔ ایندے وچ وی غزلاں دا حصہ موجود ہے۔ <nowiki>''</nowiki>ہر پھل زخمی <nowiki>''</nowiki> ہمراز سیال اچوی دا لکھیا مجموعہ جیکوں اکادمی سرائیکی ادب، بہاول پور  شائع کیتے۔  ایندے وچ وی غزلاں دے نمونے ملدے ہن۔ <nowiki>''</nowiki>درپݨ" محمد اشرف در پن دالکھای کلام ہے۔ جیکوں مثال پبلشنگ لاہور نے پبلش کیتے ۔ ایندے وچ وی سرائیکی غزل دے حواولے نال ہک حصہ موجود ہے۔<nowiki>''</nowiki>شمع خورشید<nowiki>''</nowiki> ڈاکٹر خورشید ملک دا مجموعہ کلام ہے۔اے اردو کلام ہے۔ مگر ایندے وچ سرائیکی غزلاں دا حصہ موجود ہے۔ <nowiki>''</nowiki>ٹھیٹریاں<nowiki>''</nowiki> مظہر علی تابش دا مجموعہ کلام جیکوں قاصر ادبی فورم ڈیرہ اسماعیل خان شائع کیتا۔ ایندے وچ وی غزلاں دا حصہ موجود ہے۔<nowiki>''</nowiki>پھلوہے<nowiki>''</nowiki> غلام فرید جانی دا لکھیا مجموعہ کلام ہے۔ جیکوں روہی ادبی اکیڈمی ڈیرہ نواب شائع کیتا۔ <nowiki>''</nowiki>آونڄ سانول<nowiki>''</nowiki> رانا محمد نواز نیازی دا لکھیا مجموعہ کلام ہے۔ جیکوں مخدوم پبلشرز ملتان نے شائع کیتا۔ ایندے وچ وی غزل دا حصہ موجود ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠٠٢ء وچ <nowiki>''</nowiki>دیوان بے رنگ<nowiki>''</nowiki> (حصہ اوّل) صوفی یار محمد بے رنگ دا لکھیاء مجموعہ کلام سامݨے آئے۔ جیندے وچ غزل دی ونکی موجود ہے۔ <nowiki>''</nowiki>وچھڑی کونڄ<nowiki>''</nowiki> جھوک پبلشرز ملتان دی اشاعت ہے۔ ایکوں لکھݨ والے سید عیسن شاہ ساڄد ملتانی ہن انہاں دے ایں مجموعہ وچ غزلاں دا ہک حصہ موجود ہے۔وسیب سرائیکی ادبی مرکز ملتان توں شاکر شجاع آبادی دے تمام کلام کوں کٹھا کر کے ہک مجموعہ <nowiki>''</nowiki>کلام شاکر<nowiki>''</nowiki> دے ناں نال شائع کیتا ڳئے۔ جیندے وچ غزلاں موجود ہن۔                      سال ٢٠٠٣ء وچ شائع تھئے مجموعے جنہاں وچ غزل دی صنف تے طبع آزمائی کیتی ڳئی اے انہاں وچ  ضوریز پبلی کیشنز چوک گنا منڈی ، ملتان توں  <nowiki>''</nowiki>سرخاب دے پر<nowiki>''</nowiki> صادق کاشف بزدار دا لکھیا مجموعہ کلام شامل ہے۔جیکوں سلمان برادز، ملتان نے شائع کیتا ۔ ایندے وچ وی ہک حصہ غزل دا موجود ہے۔ <nowiki>''</nowiki>اکھیں خواب جڳارے<nowiki>''</nowiki> ، امان اللہ ارشد دا لکھیاں غزلاں دا مجموعہ ہے۔ایندی اشاعت دلچسپ ادبی ایسوسی ایشن جندو پیر کیتی۔ <nowiki>''</nowiki>زمانہ چندر تے پُج ڳئے<nowiki>''</nowiki>۔ رب نواز مخمور دا لکھیا مجموہ کلام ہے۔ جیکوں قیس قلم قافلہ، کوٹ مٹھݨ نے شائع کیتا۔ ایندے وچ وی حصہ غزل ہک حد توں شامل ہے۔ <nowiki>''</nowiki>ویݨ وکھوہے" نا صر حروار دا لکھیا سرائیکی کلام جیکوں سوچ سنجاݨ سرائیکی سنگت شاہ صدر الدین  چھپائے ۔ ایندے وچ ہک حصہ غزلاں دا شامل کیتا ڳئے۔ <nowiki>''</nowiki>اڄݨ میں بے وفا ہاں<nowiki>''</nowiki>الطاف حسین جابر دا لکھیا کلام ہے۔ جیکوں ڈیرہ غازی خان نے شائع کیتا۔ ایں مجموعے وچ وی غزلاں دا ہک حصہ مخصوص ہے ۔ ایویں ہی جھوک پبلشرز ملتان دی طرفوں شائع تھیوݨ آلا سرائیکی شعری مجموعہ <nowiki>''</nowiki>دل وار ڈیواں<nowiki>''</nowiki> بشیر ملتانی دی پیش کش ہے۔ <nowiki> </nowiki>                        <nowiki>''</nowiki>سویں سنجھ<nowiki>''</nowiki> شمس الدین شمسو دا پیش کردہ مجموعہ کلام ہے۔ جیکوں چھپݨ آلا ادارہ مخدوم پبلشرز ملتان ہے۔ ایں مجموعے وچ وی غزلا ں کیتے حصہ موجود ہے۔<nowiki>''</nowiki>نمی دا ڈھولا<nowiki>''</nowiki> سلمان پردیسی ایکوں ڈیرہ غازی خان توں شائع کیتا ڳیا ۔ ایندے وچ وی غزل دے حووالے نال ہک حصہ موجود ہے۔ <nowiki>''</nowiki>متاں مال ولے<nowiki>''</nowiki> احمد خان طارق دا لکھیا مجموعہ کلام ہے۔ جیکوں سوچ سنجاݨ ادبی سنگت ڈیرہ غازی خان نے شائع کیتا۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠٠٤ء وچ سرور کربلائی دا مجموعہ کلام<nowiki>''</nowiki>سیجھ دا سینہ <nowiki>''</nowiki>جیڑھا کہ صرف غزلاں تے مشتمل ہے۔ ایکوں جھوک پبلشرز ملتان نے شائع کیتا۔ <nowiki>''</nowiki>میں یاد آساں<nowiki>''</nowiki>شاکر مہروی دے ایں مجموعے کلام کوں شائع کرݨ آلا ادارہ احمد خان طارق سرائیکی ادبی ثقافتی سنگت سݨاواں جیندے وچ غزلاں دا کُجھ حصہ شامل کیتا ڳئے۔          <nowiki>''</nowiki>بیڑی د ا جڳ ساراپور<nowiki>''</nowiki> عبدالطیف بھٹی دا لکھیا مجموعہ ہے۔ جیکوں جھوک پبلشرز ملتان نے شائع کیتا۔ ایں مجموعے وچ وی ہک حصہ شامل غزل دا ہے۔<nowiki>''</nowiki>میں یاد آساں<nowiki>''</nowiki> شاکر مہر وی دا مجموہ کلام ہے۔ جیکوں احمد خان طارق سرائیکی ادبی ثقافتی سنگت سݨاواں  شائع کیتا۔ ایندے وچ ہک حصہ غزل شامل کیتا ڳئے۔ امان اللہ ارشد دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>اکھیں خواب جڳارے<nowiki>''</nowiki> جیکوں دلچسپ ابدی ویلفئیر ایسوسی ایشن جندو پیر کمال لیاقت پور  چھاپیا۔ ایندے و چ وی غزلاں موجود ہن۔سرائیکی ریسرچ سنٹر بہاؤ الدین زکریا یونیورسٹی ملتان دی طرفوں سید شوکت علی بخاری دی مرتب تھئی کتاب <nowiki>''</nowiki>کلیات اسد ملتانی<nowiki>''</nowiki> ٢٧ عنوان نال شائع تھئی۔ ایندے وچ و اس ملتانی دیاں غزلاں شامل کیتیاں ڳئین۔ <nowiki> </nowiki>                        مظفر گڑھ توں مجلس سرائیکی مصنفین دی طرفوں چھپݨ آلا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>تانگھی تارے<nowiki>''</nowiki> سلطان قادری دا لکھیا کلام ہے۔ جیندے وچ غزلاں دا حصہ موجود ہے۔ حماد خان دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>اڈدے پکھی<nowiki>''</nowiki> لاہور توں شام کے بعد پبلی کیشنز نے شائع کیتا۔ریاض ارم دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>حیاتی دے پندھ<nowiki>''</nowiki> کاروان ادب پبلی کیشنزکبیر والا نے شائع کیتا۔ ایندے وچ وی غزل موجود ہے۔ بزم فرید لودھراں توں <nowiki>''</nowiki>تانگھ سنجݨ دی <nowiki>''</nowiki> جیکوں حنیف خاکی دنیا پور نے لکھیئے۔ غزل دا حصہ شامل ہے۔ <nowiki> </nowiki>                        سن ٢٠٠٥ء وچ اقبال سوکڑی دا شعری مجموعہ <nowiki>''</nowiki>اٹھواں اَسمان<nowiki>''</nowiki> ناسر پبلی کیشنز ڈیرہ غازی خان دی اشاعت ہے۔<nowiki>''</nowiki>قلم کشالے<nowiki>''</nowiki> رفیق احمد پوری نے لکھیئے جیندے وچ غزل وی ݙسن ملدی ہے۔ <nowiki>''</nowiki>خواب اچ دریا<nowiki>''</nowiki> رشید عثمانی دا لکھیا سرائیکی مجموعہ کلام ہے۔جیکوں سرائیکی ادبی مجلس بہاول پور نے شائع کیتا۔<nowiki>''</nowiki>ہنج دا ویݨ <nowiki>'''</nowiki> محمد مظہر نیازی دا لکھیا مجموعہ ہے۔ جیکوں مثال پبلشرز فیصل آباد توں شائع کیتا ڳیا۔<nowiki>''</nowiki>ترنڈ<nowiki>''</nowiki> مرتضی زاہد دا لکھیا مجموعہ کلام جیکوں بزم الفت آڑہ جعفر ڈیرہ غازی خان نے شائع کیتا۔ ۔ایندے وچ وی کُجھ حصہ غزل دا شامل کیتا ڳئے۔ عارف فریدی دا لکھیا شعری مجموعہ جیندا عنوان ہے۔ <nowiki>''</nowiki>یاد سنجݨ دی<nowiki>''</nowiki> ایکوں جھوک پبلشرز ملتان نے شائع کیتا۔ ایندے وچ وی ہک وݙا حصہ غزلاں دا موجود ہے۔سن٢٠٠٦ء وچ شائع تھیوݨ آلے ایسے مجموعہ کلام جنہاں وچ غزل دی صنف پاتی ویندی ہے۔مختلف ادبی فورمز توں شائع تھی کے سامݨے آئے ہن۔ انہاں اچ عزیز شاہد دا لکھیا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>جوگ<nowiki>''</nowiki> جیڑھا جھوک پبلشرز ملتان توں چھپئے۔امان اللہ کاظم دا کلام <nowiki>''</nowiki>پپلیں ہنج نہ ماوئے<nowiki>''</nowiki> عثمان پبلی کیشنز لاہور توں چھپ کے سامݨے آئے۔ اے مکمل طور تے غزلاں دا مجموعہ ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       سن ٢٠٠٧ء <nowiki>''</nowiki>آمݨے سامݨے<nowiki>''</nowiki> بے زرشما آبادی دا لکھیا مجموعہ کلام ہے۔ جیکوں جھوک پبلشرز ملتان چھاپئے۔ اے مجموعہ مکمل طور تے غزلاں تے مبنی ہے۔ <nowiki>''</nowiki>حیاتی دے پندھ<nowiki>''</nowiki> ڈاکٹر محمد اختر تاتاری ، بزم نقوی احمد پور شرقیہ غزلاں دا مجموعہ ہے۔ <nowiki>''</nowiki>عمراں دا پورھیا<nowiki>''</nowiki> احمد خان طارق دی اے کتاب کلیات دی شکل وچ ہے۔ جیہڑی جھوک  پبلشرز ملتان توں چھپی ایں کتاب وچ غزلاں شامل ہن۔<nowiki>''</nowiki>یاداں<nowiki>''</nowiki> محمد ریاض خاکوانی دی لکھی کتاب ہے۔ ایں وچ وی غزلاں دا ہک حصہ شامل ہے۔ اے کتاب سرائیکی ادبی مجلس بہاولپور توں چھپی ہے۔ <nowiki>''</nowiki>پھل غلاب دے<nowiki>''</nowiki> جمیشد احمد کمتر رسول پوری ہوریں دی کتاب ہے۔ ایں وچ وی غزلاں شامل ہن۔ اے بزم کمتر رسول پور جام پور توں چھپی ہے۔<nowiki>''</nowiki>سُر تے تال<nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب محمد مظہر نیازی نے لکھی ہے۔ جیندے و چ غزلاں شامل ہے۔ اے کتاب مثال پبلشرز فیصل آباد توں چھپی۔<nowiki>''</nowiki>پتھر دے صنم<nowiki>''</nowiki> اے کتاب ملک غلام فرید کہتر دی لکھی ہوئی ہے۔ ایندے وچ غزلاں وی شامل ہن۔ اے  کتاب احمد خان طارق سرائیکی ادبی سنگت کوٹ اݙو توں شائع تھئی۔ <nowiki>''</nowiki>چپ راہساں<nowiki>''</nowiki> اے کتاب نذیر احمد قاصر  لکھی۔      <nowiki>''</nowiki>کچھا گھڑا<nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب کریم بخش سعید  لکھی ہے۔ جیہڑی قیس قلم سردار ڳڑھ رحیم یار خان توں چھاپے چڑھی۔<nowiki>''</nowiki>سرمایہ <nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب دے ݙو حصے ہن جیہڑی ہک سرائیکی زبان تے ݙوجھی اردو وچ لکھی ڳئی ہے۔ ایندے وچ وی غزلاں دا حصہ شامل ہےتے ایندے لکھاری اسلم کنجال ہن۔                  <nowiki>''</nowiki>خالی ٻُک<nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب صابرہ شاہین دی لکھی ہوئی ہے۔ ایندے وچ وی غزلاں دا کُجھ حصہ شامل کیتا ڳئے ایہ کتاب عثمانی آرٹ پریس توں شائع تھئی۔ <nowiki> </nowiki>                        سن٢٠٠٨ء <nowiki>''</nowiki>روہی ریت کنارے<nowiki>''</nowiki>  کتاب وچ وی غزلاں شامل ہن۔ ایہ کتاب تنویر سحر نے لکھی ہے۔ جیہڑی ملتان انسٹی ٹیوٹ آف پالیسی اینڈ ریسرچ سنٹر ملتان توں شائع تھئی۔ <nowiki>''</nowiki>پرلی کندھی<nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب جمشید ناشاد لکھی ہے۔ جیہڑھی کُجھ غزلاں دے حصہ تے  مبنی ہے اینکوں شہزاد نصیر سرائیکی اردو ادبی سنگت  واہواہ توں شائع کیتا ڳے۔<nowiki>''</nowiki>سیجھ دا سیک<nowiki>''</nowiki> وچ وی غزلاں دا کُجھ حصہ شامل کیتا ڳئے۔ ایندے لکھاری سید حفیظ اللہ گیلانی ہن۔ ایہ کتاب نیو خاور کتاب مرکز ڈیرہ اسماعیل خان توں چھپ کے سامݨے آئی۔<nowiki>''</nowiki>سچے موتی <nowiki>''</nowiki> کتاب کریم بخش شعیب دی لکھی ہوئی ہے۔ جیڑھی جھوک پبلشرز ملتان توں شائع تھئی۔ ایہ مکمل غزلاں دا مجموعہ ہے۔<nowiki>''</nowiki>سجاک سوچاں<nowiki>''</nowiki> ایہ کتاب شبیر ناز دی بہترین شاعری تے لکھی ہوئی ہے۔ ایں وچ غزلاں دا حصہ وی شامل کیتا ڳئے۔ ایہ جھوک پبلشرز ملتان توں چھپئے چڑھی۔<nowiki>''</nowiki>روہی ریت سمندر<nowiki>''</nowiki> خورشید قمر لاشاری دی لکھی کتاب ہے۔ ایندے وچ وی غزلاں شامل ہن اے چترانگ پبلی کیشنز بہاول پور توں شائع تھئی۔ <nowiki>''</nowiki>عشق سمندر<nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب دیوانہ بلوچ نے لکھی ہے۔ جیہڑھی جھوک پبلشرز ملتان توں شائع تھئی۔ ایندے وچ غزلاں وی شامل ہن۔<nowiki>''</nowiki>ترمدے ڈھارے<nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب حاڄی اقبال جاودی نے لکھی ہے۔ ایندے وچ مکمل غزلاں شامل ہن۔ ایہ کتاب جھوک پبلشرز ملتان توں چھاپے چڑھی۔ <nowiki>''</nowiki>وسدا ساوݨ<nowiki>''</nowiki> مہر ساڄد عباس احسن ایندے مصنف ہن۔ ایندا کُجھ حصہ غزلاں تے مشتمل ہے۔ ہے۔ ایشین آرٹ کمیونیکیشن لاہور توں شائع تھئی۔ <nowiki>''</nowiki>میکوں پینگھ جھٹا' ' وچ وی غزلاں ݙتیاں ڳئین تے ایندے مصنف مجید احمد ساگر ہن۔ جھوک پبلشر ملتان توں چھپی ہے۔<nowiki>''</nowiki>جھل ہنجواں دی<nowiki>''</nowiki> خاکی دنیا پور دی لکھی کتاب ہے۔ جیندے وچ غزل دی ونکی وی شامل ہے اینکوں ضوریز پبلی کیشنز ملتان شائع کیتے۔<nowiki>''</nowiki>سچے موتی<nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب وچ غزلاں وی شامل ہن۔ تے ادبستان سحر ڈیرہ غازی خان توں شائع تھئی ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       سن٢٠٠٩ء<nowiki>''</nowiki>سِک سفریں تے<nowiki>''</nowiki> ناں دے مجموعے وچ غزلاں وی شامل ہن جیڑھیاں ٻہوں شاندار ہن، ایندے مصنف ریاض فاروق ہن۔ ایہ کتاب سنجوک سرائیکی ادبی سنگت لورالائی ، بلوچستان توں شائع تھئی۔<nowiki>''</nowiki>بوچھݨ دے گنڈھ کنجیاں<nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب غزلاں تے وی لکھی ڳئی ہےجیندے شاعر سیف اللہ آصف ہن تے اینکوں جھوک پبلشر ز ملتان آلیاں ایکوں چھاپے۔<nowiki>''</nowiki>سوجھل خواب' ' ڈاکٹر گل عباس اعوان ایندے شاعر ہن تے ایہ مجموعہ غزلاں تے وی مشتمل ہے۔ ایں کتاب کوں جھوک پبلشرز  چھاپے۔<nowiki>''</nowiki>لفظیں دے محل<nowiki>''</nowiki> ناں دی کتاب دے شاعر سیفل بلوچ ہن۔ جھوک پبلشرز ملتان توں شائع تھئی۔                          <nowiki>''</nowiki>سانول موڑ مہاڑاں<nowiki>''</nowiki> مخدوم عارض بخاری ایندے لکھاری ہن۔ ایندے وچ غزلاں وی شامل کیتے نیں۔ ایں کتاب فرید فورم احمد پور شرقیہ توں چھاپے چڑھی ہے۔ ایہ مجموعے وچ ١٧غزلاں ہن۔   <nowiki>''</nowiki>کاسہ دل' ' دے لکھاری کریم بخش شعیب ہن ایندے وچ غزلاں وی شامل ہن تے جھوک پبلشرز ملتان نے اینکوں شائع کیتے۔<nowiki>''</nowiki>سانجھ سفر دی <nowiki>''</nowiki> لعل محبت تھلوی ایندے شاعر ہن۔ایں مجموعے وچ غزلاں وی شامل ہن۔ ایہ کتاب پیار پریت سرائیکی سنگت محمود کوٹ ادو توں شائع تھئی۔<nowiki>''</nowiki>شام توں پہلے' ' ایندے لکھاری صفدر کربلائی ہن۔ جھوک پبلشرز ملتان ایندا اشاعتی ادارہ ہے۔ ایندے وچ غزلاں دا کُجھ حصہ شامل ہے۔ <nowiki>''</nowiki>پیریں بیٹھ اَسمان<nowiki>''</nowiki> ایہ کتاب مکمل غزلاں دا مجموعہ ہے۔ صفدر کربلائی ایندے مصنف ہن تے ایہ جھوک پبلشرز ملتان توں شائع تھئی۔ <nowiki>''</nowiki>ستی شب جاگدیاں اکھیں<nowiki>''</nowiki> ثاقب ساہی ایندے شاعر ہن ایندے وچ کُجھ حصہ غزلاں تے مشتمل ہے۔ تے ایندا اشاعتی ادارہ دلچسپ ویلفیئر ایسوسی ایشن لیاقت پور ہے۔ <nowiki>''</nowiki>اساں ٻہوں دور ونڄݨاں ہے<nowiki>''</nowiki> ظہور احمد فاتح ایندے لکھاری ہن۔ ایں مجموعے وچ ساریاں غزلاں شامل ہن۔ ایہ فاتح پبلی کیشنز تونسہ توں چھپی ہے۔<nowiki>''</nowiki>تیکوں یاد رکریجے اُوں ویلے<nowiki>''</nowiki> صفدر کربلائی ایندے مصنف ہن۔ ایں مجموعے جیندے وچ غزلاں وی ݙتیاں ڳئین تے اے  صادق پبلی کیشنز ملتان توں چھپی ہے۔<nowiki>''</nowiki>محبت ریت اساݙی<nowiki>''</nowiki> مجید سلیم نیازی دی کتاب ہے۔ ایندے وچ وی کُجھ حصہ غزلاں تے مشتمل ہے۔ بختاور پبلی کیشنز احمد پور شرقیہ توں چھپی ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       سن ٢٠١٠ء <nowiki>''</nowiki>ریشم رشتے<nowiki>''</nowiki> ایندے شاعر شفقت بزدار ہن۔ ایندے وچ وی غزلاں شامل کیتے نیں۔ خواجہ غلام فرید کلچر بورڈ ڈی جی خان توں چھپی ہے۔<nowiki>''</nowiki>بس توں<nowiki>''</nowiki> وچ وی غزلاں دا حصہ ہے۔ شکر مہر دی ایندے لکھاری ہن۔ تے اے مجموعہ احمد خان طارق سرائیکی ادبی ثقافتی سنگت سناواں توں شائع تھیا۔<nowiki>''</nowiki>جاتراں<nowiki>''</nowiki> وچ وی غزلاں شامل کیتیاں ڳئین۔ ایندے لکھاری طاہر شیرازی ہن اے  پبلی کیشنز ڈیرہ اسماعیل خان توں چھاپے چڑھی۔ صادق میر دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>روح دا روگ<nowiki>''</nowiki>خواجہ مزید کلچر بورڈ ڈیرہ غازی خان توں شائع تھیا۔ <nowiki>''</nowiki>میݙا حال نہ پُچھ<nowiki>''</nowiki> ایندے وچ وی غزلاں دا کُجھ حصہ شامل ہے اتے حاتم نائچ ایندے مصنف ہن۔ جھوک پبلشرز ملتان توں چھپی ہے۔ <nowiki>''</nowiki>میݙا  سائیں بݨ<nowiki>''</nowiki> ایندے لکھاری حیات اللہ خان ترین ہن۔ ایندے وچ وی بہترین غزلاں ݙتیاں ڳئین جینکوں جھوک پبلشرز ملتان شائع کیتا۔<nowiki>''</nowiki>راہی تھل دی <nowiki>''</nowiki> وچ غزلاں دا کُجھ حصہ شامل ہے۔ خواجہ نور احمد الالیکا ایندے مصنف ہن۔ فضل فرید لالیکا بہاول نگر توں شائع تھئی ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       سن٢٠١١ء <nowiki>''</nowiki>بے انت<nowiki>''</nowiki> مکمل مجموعہ ہے۔ جیڑھا اقبال سوکڑی صاحب دا ہے۔ سُجاک ادبی سنگت شادن لنڈ ڈیرہ غازی خان اینکوں چھاپے۔<nowiki>''</nowiki>پورھیا<nowiki>''</nowiki> وچ وی غزلان شامل ہن۔ ایندے لکھاری مصطفیٰ خادم ہن۔اینکوں خواجہ فرید کلچر بورڈ ڈیرہ غازی خان چھاپے۔ <nowiki>''</nowiki>ساوݨ مینگھ ملہار<nowiki>''</nowiki> ایندے وچ وی غزلاں شامل ہن۔ عالیہ انمول ایندی شاعرہ ہے۔ ملاٹے خاموش پبلی کیشنز ملتان توں شائع کیتے۔<nowiki>''</nowiki>اہر امن دے<nowiki>''</nowiki> کتاب دے لکھاری دمساز قیصراݨی ہن۔ انہاں ایں مجموعے وچ غزلاں وی شامل کیتن۔ سلمان بزدار پبلشرز ملتان توں شائع تھئی ۔  <nowiki>''</nowiki>گزریاں یاداں<nowiki>''</nowiki> منہیوال منگڑو ٹھوی دا لکھیا کلام ہے۔ ایندے وچ غزلاں وی شامل ہن۔ ناصر پبلی کیشنزڈیرہ غازی خان آلیاں ایکوں چھاپے۔<nowiki>''</nowiki>ڳول نی مکدی<nowiki>''</nowiki> خلیل احمد فریدی ایندا شاعر ہے۔ ایندے وچ وی کُجھ غزلاں دی چس لائی نئیں۔ ایہ کتاب ضوریز اکادمی ملتان توں شائع تھئی۔<nowiki>''</nowiki>پیریں پراگڑے پیار دے<nowiki>''</nowiki> حبیب اللہ طارق ایندے دا کلام  ہے۔ بزم کیفی جام پور توں چھپیے ۔ <nowiki> </nowiki>                       <nowiki>''</nowiki>اݙراک<nowiki>''</nowiki> عارش گیلانی ہوراں ایکوں چھاپے۔ایندے وچ غزلاں دی شمولیت کوں وی لازمی بݨایا ڳئے۔ <nowiki>''</nowiki>سُکیاں ہجوں<nowiki>''</nowiki> نذیر شجاع آبادی ایندے لکھاری ہن۔ جھوک پبلشرز ملتان توں چھاپے چڑھی ہے۔ <nowiki>''</nowiki>چھالے <nowiki>''</nowiki>قمر قتال پوری دی لکھت ہے۔ ایندے وچ وی غزلاں شامل ہن۔ بزم گل ایوان تعلیم مہر لاڄ سادات کالونی ملتان توں شائع تھیا۔ <nowiki>''</nowiki>روگ اچ ہئیں<nowiki>''</nowiki> ایں مجموعہ وچ وی غزلاں ہن، فاروق راول ایندے مصنف ہن۔ احمد خان طارق سرائیکی ادبی ثقاتی سنگت سناواں کوٹ ادو توں شائع تھئی۔ <nowiki>''</nowiki>سیک سمندر<nowiki>''</nowiki> اے کتاب وی غزلاں تے مشتمل ہے۔ روفی جہان پوری ایندے لکھاری ہن۔ ایہ کتاب جھوک پبلشرز ملتان توں شائع تھئی ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       سن ٢٠١٢ء<nowiki>''</nowiki>اُݙار<nowiki>''</nowiki>عباس ملک ایندے شاعر ہن۔ ایں مجموعے وچ کُجھ غزلاں وی شامل ہن۔ ایہ مجموعہ جھوک پبلشرز ملتان توں شائع تھیا۔ <nowiki>''</nowiki>نشانی" ریاض عصمت دا لکھیا مجموعہ کلام ہے۔ جیکوں ہیں سال ایمکو ویلفئیر فائونڈیشن کوٹلہ گورنمارݨی ڈیرہ غازی خان شائع کتیا۔اصغر گورماݨی دا لکھیا مجموعہ کلام <nowiki>''</nowiki>سیپ<nowiki>''</nowiki> جیندے وچ غزلاں دا حصہ شامل کیتا  ڳیاں۔ اے مجموعہ وی ڈیرہ غازی خان توں سُجاک ادبی سنگت شادن لُنڈ توں شائع تھئے۔ ایویں ہی ہیں سال ہک ٻیا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>لُکار <nowiki>''</nowiki> چھپ کے سامݨے آئے۔ جیندے لکھاری محمد ظہری احمد خان ہن اتے ایں کتاب دی اشاعت ق۔ پبلشرز ڈیرہ اسماعیل خان توں تھئی ۔ایندے وچ وی غزلاں دا کُجھ حصہ شامل ہے۔مرکزی وسیب سرائیکی ادبی سنگت کھڈبزدار ، واہوا توں شائع تھیوݨ آلے ہک مجموعے <nowiki>''</nowiki>وانج <nowiki>''</nowiki> دی ݙس ملدی  ہے۔ جیندے شاعر محمد رمجاں نادار ہن۔ انہاں وی اپنڑیں ایں مجموعے وچ سرائیکی غزلیاں دے حوالے نال ہک حصہ مخصوص کیتے۔ایویں ہی ڈیرہ غازی خان توں ناصر پبلی کیشنز  ݙو مجموعے شائع کیتے۔ جیندے وچ ہک <nowiki>''</nowiki>پرایا چندر<nowiki>''</nowiki> جمشید نادار دا لکھای ہویا اتے <nowiki>'''</nowiki>ٻیا <nowiki>''</nowiki>مونڄھ دا میلہ <nowiki>''</nowiki> قاسم سہاݨی دا لکھیا سامݨے آئے۔ <nowiki> </nowiki>                       ڈیرہ غازی خان توں ہی سرائیکی ادبی سُبدھ تونسہ دی طرفوں شائع کیتا ڳیا۔ ہک مجموہ کلام<nowiki>''</nowiki>ہنج دے حاشیئے<nowiki>''</nowiki> دی ݙس ملدی ہے۔ جیندے شاعر پردیسی ہوریں ہن۔ ڈیرہ غازی خان توں ہی ہک ٻیا مجموعہ کلام سوچ سنجاݨ سرائیکی سنگت شاہ صدر الدین دی پیش کش ہے۔ ایں مجموعہ دا ناں<nowiki>''</nowiki>پار دیاں ٹالھیاں<nowiki>'''</nowiki> اے تے لکھاری دا ناں مصطفیٰ عدم ہے۔ جیندے وچ سرائیکی غزلاں دا حوالہ موجود ہے۔ایں توں علاوہ جھوک پبلشرز ملتان دی طرفوں ترئے سرائیکی شاعری دے مجموعیاں دی اشاعت دا پتہ لڳے۔ جیندے وچ پہلا <nowiki>''</nowiki>سِک سمندر <nowiki>''</nowiki> ، روفی جہان پوری دا لکھیا تے ݙوجھا <nowiki>''</nowiki>کُفتاں<nowiki>''</nowiki> سرور کربلائی دا لکھیا ہویا ہے۔ جیندے وچ سرائیکی غزل دی ݙس ملدی ہے اتے تریجھا مجموعہ<nowiki>''</nowiki>چوڳ<nowiki>''</nowiki> دے عنوان نال ساحر رنگ پوری دا لکھیا سامݨے آئے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠١٣ء وچ شائع تھیوݨ آلے او مجموعے جنہاں وچ صرف غزل دی صنف پائی ویندی ہے۔ ترئے ہن۔ پہلا مکمل غزلاں دا مجموعہ فریاد ہیروی دا <nowiki>''</nowiki>کوئی اِسمان تے کلہا ہوسی<nowiki>''</nowiki> سجاک ادبی سنگت ملتان دی اشاعت ہے۔ݙوجھا عارش گیلانی دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>ٻُک پاݨی دا<nowiki>''</nowiki> مکتبہ فکر و دانش ، لاہور اشاعت ہے اتے تریجھا محمد صابر عطاء دا لکھیا سرائیکی کلام <nowiki>''</nowiki>جوگی پہلے منتر سمجھے<nowiki>''</nowiki> سانول سنگت پاکستان چوک اعظم ، لیہ توں چھپ کے سامݨے آئے۔ ایں توں علاوہ ݙاہ سرائیکی شاعری دے مجموعے ایسے ہن ۔ جنہاں وچ سرائیکی غزل دا رنگ پایا ویندے۔ انہاں وچ غزلاں توں علاوہ وی اصناف سخن موجود ہن۔ جنہاں دا تذکرہ کُجھ اٰں طرحاں نال ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       ملتان دے مختلف اشاعتی اداریاں توں شائع تھیوݨ آلے مجموعے جنہاں دی تفصیل کُجھ ایں طرحاں نال ہے۔ جو جھوک پبلشرز ملتان توں چار مجموعے چھپے۔<nowiki>''</nowiki>لُوں لُوں جاگدی تس<nowiki>''</nowiki> ڈاکٹرگل عباس اعوان ، <nowiki>''</nowiki>سمندر ُسک ڳیا ہوسی<nowiki>''</nowiki> طارق محسن قیصرانی ، <nowiki>''</nowiki>کلام فیاض<nowiki>''</nowiki> فیاض احمد پوری ِ <nowiki>''</nowiki>جھٹ لڳسی<nowiki>''</nowiki> عابدہ نازش دے لکھئے مجموعے شامل ہن۔ ایویں ہی ملتان دے بئے اشاعتی ادارے جیویں آواز قلم پبلی کیشنز توں مخدوم جعفر شاہ دا کلام <nowiki>''</nowiki>میں کہیں پاستے توں کہیں پاسے<nowiki>''</nowiki> قتال پور ادبی سنگت توں فہد قتال پوری دا لکھیا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>دلاسے<nowiki>''</nowiki> ،دستک پبلی کیشنز توں منظور بھٹہ دا کلام ،<nowiki>''</nowiki>میݙی کمت دا حساب کتھِ<nowiki>''</nowiki>چھپ کے سامݨے آئے۔ <nowiki> </nowiki>                       ایں توں علاوہ ڈیرہ غازی خان توں ہک مجموعہ منور عباس منور  پیش کیتے۔ جیندا عنوان ہے۔ <nowiki>''</nowiki>مٹی تیݙے پیریں دی<nowiki>''</nowiki> اتے اشاعتی ادارہ ناصر پبلی کیشنز ہے۔ایویں ہی عکاس پبلی کیشنز اسلام آباد توں خاور نقوی دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>پٻاں بھار<nowiki>''</nowiki> دے عنوان نال سامݨے آئے۔ جنہاں وچ غزلان کیتے کُجھ حصہ مخصوص کیتا ڳئے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠١٤ء وچ وی غزل دے مکمل طور تے لکھے ڳئے ترئے مجموعے چھپے۔ پہلا <nowiki>''</nowiki> دھمال <nowiki>''</nowiki> امان اللہ ارشد دا لکھیا کلام جھوک پبلشرز ملتان توں ، ݙوجھا شاہد عالم شاہد دا لکھیا <nowiki>''</nowiki>گوپے دے وچ قصہ<nowiki>''</nowiki> خمیس یاترا ملتان توں، تریجھا شاکر حسین کاشف دا لکھیا <nowiki>''</nowiki>اکھیں لُڑھدی چھل<nowiki>''</nowiki> اردو سخن چوک اعظم لیہ توں شائع تھیا۔ <nowiki> </nowiki>                       ایں توں علاوہ ملتان دے اشاعتی ادارے جھوک پبلشرز توں شبنم اعوان دا  لکھیا۔ <nowiki>''</nowiki>بوچھن<nowiki>''</nowiki> صدرنگ پبلی کیشنز توں محمد رفیق چغتائی دا لکھیا <nowiki>''</nowiki>اڄڑی جھوک پبلشرز توں سلیم سیفی دا لکھیا <nowiki>''</nowiki>بھانبھڑ<nowiki>''</nowiki> صدق رنگ پبلی کیشنز توں ملک غلام محمد پرویز جھمٹ دا لکھیا<nowiki>''</nowiki>وت رات ہجردی پئی آندی<nowiki>''</nowiki> شائع تھئے۔ایویں ڈیرہ غازی خان دے اشاعتی ادارے ایمکو ویلفئیر فائونڈیشن کوٹلہ گورماݨی توں احمد خان طارق دا کلام <nowiki>''</nowiki>میں کیا آکھاں<nowiki>''</nowiki> فرید سرائیکی سنگت توں عبدالرحمن عبد دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>دیوان عبد<nowiki>''</nowiki> ناصر پیلی کیشنز توں منہیوال منگڑوٹھوی دا <nowiki>''</nowiki>تانگھاں<nowiki>''</nowiki> دے چھپݨ دی ݙس ملدی ہے۔ ایں توں علاوہ <nowiki>''</nowiki>اکھیں بھالی رکھو<nowiki>''</nowiki> منشی منظور دا لکھیا اردو سخن چوک اعظم لیہ توں <nowiki>''</nowiki>جنج درداں دی<nowiki>''</nowiki> قاسم عارض دا لکھیا قادری پرنٹرز بعد توں<nowiki>''</nowiki>مونجھا سفر عبداللہ عامر دا لکھیا کلام بازم اہل قلم راڄن پور توں <nowiki>''</nowiki>سنڑاوت<nowiki>''</nowiki> واحد بخش راکب دا لکھاری ہویا مجموعہ شہزاد نصیر سرائیکی اردو ادبی سنگت واہوا توں اتے حارث غوری دا لکھیا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>ݙو لفظ<nowiki>''</nowiki> چھپ کے سامݨے آئے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠١٥ء وچ مکمل طور تے غزلاں دے مجموعیاں دی ݙس نی ملدی۔ مگر درج ذیل مجموعے ایسے ہن۔ جنہاں وچ ایں صنف سخن توں شامل کیتا ڳئے۔ناصر پبلی کیشنزڈیرہ غازی خان توں ݙو مجموعے پہلا <nowiki>''</nowiki>عشق اللہ دا <nowiki>''</nowiki> مختار لغاری دا ، ݙوجھا شبیر شبر دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>آس<nowiki>''</nowiki> سامݨے آئے۔ ایں توں علاوہ ڈیرہ غازی خان توں ہی سوجھل سرائیکی فورم توں مجموعے چھپئے ۔ ہک نجیب اللہ انجم دا<nowiki>''</nowiki>سوچ<nowiki>''</nowiki> دے عنوان نال اتے ٻیا امجد بلوچ دا لکھیا<nowiki>''</nowiki>تھل دا بوچھݨ<nowiki>''</nowiki> سامݨے آئے۔        ملتان دے اشاعتی ادارے جھوک پبلشرز توں جیہڑھے مجموعیاں دی ݙس ملدی ہے۔ انہاں وچ ملک ریاض حسین شیخانہ دا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>پھلاں دے ہار<nowiki>''</nowiki> حسن بیگ دا لکھیا<nowiki>''</nowiki>یادیں دے رشتے<nowiki>''</nowiki> شاہ نواز شاد دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>تاریں بھری رات<nowiki>''</nowiki> سفیر سرائیکی ادبی سنگت محراب والا احمد پور شرقیہ اتے جھوک پبلشرز ملتان دے اشتراک نال چھپیا۔ملتان دے ہی اشاعتی ادارے دستک پبلی کیشنز توں جاوید آصف دا کلام <nowiki>''</nowiki>وساندر<nowiki>''</nowiki> دی خبر ملدی ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       مظفر گڑھ دے اشاعتی ادارے مرکز تعلیم و تحقیق برائے زبان و ادب توں سید قاسم جلال دا شعری مجموعہ <nowiki>''</nowiki>سنیہا<nowiki>''</nowiki> سانجھ ادبی سنگت کرم داد قریشی توں عزیز شاہد دا <nowiki>''</nowiki>چیݨا<nowiki>''</nowiki> چھپئے۔مالک اشتر دا کلام <nowiki>''</nowiki>سندھو مت<nowiki>''</nowiki> سرائیکی لوک دانش شریف توں تے قیس فریدی دا <nowiki>''</nowiki>گھاگھر<nowiki>''</nowiki> بزم ادراک خان پریس توں ، محمد رمضان نادار دا <nowiki>''</nowiki>رات تھی پئی اے<nowiki>''</nowiki> اردو سخن چوک اعظم لیہ توں اتے شاہین بلوچ دا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>خوابیں دا مسافر <nowiki>''</nowiki> سرائیکی رنگ پبلشرز کراچی توں چھپ کے سامݨے آئے۔ جنہاں وچ غزل دی صنف پائی ویندی ہے۔ ہیں سال ہک بئے شعری مجموعے <nowiki>''</nowiki>اَدھ<nowiki>''</nowiki> دی اشاعت دی ݙس ملدی اے، ایندے شاعر مظہر ترمذی تے اشاعتی ادارہ سنگ میل پبلیکیشنز لاہور اے، اے مکمل طور تے نظماں دا مجموعہ اے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠١٦ء وچ صرف غزل دی صنف دے حوالے نال مکمل طور تے ترئے مجموعے چھاپئے چھڑھے۔ جنہاں وچ رفعت عباس دا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>ایں نارنگی اندر<nowiki>''</nowiki> خمیس یاترا ملتان توں فریاد ہیروی دا <nowiki>''</nowiki>اوشا<nowiki>''</nowiki> سرائیکی ادبی بورڈ ملتان توں اتے سردار خامد حسین مخفی دا مجموہ کلام<nowiki>''</nowiki> گوجھی پوجھی <nowiki>''</nowiki> جھوک پبلشرز ملتان توں چھپئے۔ایں توں علاوہ <nowiki>''</nowiki>عشق الیندا ناہیں<nowiki>''</nowiki> امتیاز فریدی (مرحوم) دا مجموعہ ناصر پبلی کیشنز ڈیرہ غازی خان دی اشاعت ہے۔ <nowiki>''</nowiki>چوبھے<nowiki>''</nowiki> مہندر رپرتاب چاند دا مجموعہ سرائیکی ادبی بورڈملتان دی اشاعت ہے۔ <nowiki>''</nowiki>ہنج دا سیک<nowiki>''</nowiki> افضل چوہان دا مجموعہ کلام سخن سرائے پبلی کیشنز ملتان دی اشاعت ہے۔ <nowiki>''</nowiki>کجھ الا سانولا<nowiki>''</nowiki> غیور بخاری دا کلام فرید فورم بہاول پور دی اشاعت ہے۔ <nowiki>''</nowiki>پپلیں ہیٹھ جہان' جمشید ناشاد دا لکھیا کلام ناصر پبلی کیشنزڈیرہ غازی خان دی اتے مصطفیٰ عدم دا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>داݨے داݨے دی ڳالھ <nowiki>''</nowiki> وی ناصر پبلی کیشنزڈیرہ غازی خان دی اشاعت ہے۔ جیندے وچ غزل دی صنف شاعری دیاں ݙوجھیاں صنفاں دے نال شامل کیتی ڳئی ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠١٧ء اچ غزلاں دے مکمل مجموعے ݙو سامݨے آئے۔ جنہاں وچ سلیم طاہر قیصراݨی دا <nowiki>''</nowiki>کن توں پہلے<nowiki>''</nowiki> ہوتانی پرنٹنگ پریس ڈیرہ غازی  خان توں ، جمعہ خان عاصی دا <nowiki>''</nowiki>اکھ دا ساوݨ <nowiki>'''</nowiki> عوامی پبلشرز لیہ توں چھپئے۔ ایں توں علاوہ بئے شعری مجموعے ایسے ہن۔ جنہاں وچ غزلاں توں علاوہ صنفاں پاتیاں ویندے ہن ۔ اے مجموعے ذیل اچ ݙتےڳئے ہن۔کوٹ ادو ادبی فورم توں شوکت عاڄز دا مجموعہ کلام <nowiki>''</nowiki>جھمراں<nowiki>''</nowiki> جھوک پبلشرز ملتان توں سچل سیت پوری دا <nowiki>''</nowiki>سمندر دی تریہہ<nowiki>''</nowiki> عزیز شاہد دا ناصر پبلی کیشنزڈیرہ غازی خان توں ، <nowiki>''</nowiki>پھلیں بھری چنگیر<nowiki>''</nowiki> خالد پرنٹنگ پریس سرگودھا توں اقبال قریشی دا <nowiki>''</nowiki>عشق دیاں چھلاں<nowiki>''</nowiki> سخن سرائے پبلی کیشنز ملتان توں ریاض قمر دا <nowiki>''</nowiki>خمرے<nowiki>''</nowiki> ناصر پبلی کیشنزڈیرہ غازی خان توں عبدالکریم ساجد دا لکھیا<nowiki>''</nowiki>سانوݨ مُکدا ویندے<nowiki>''</nowiki> پرکھ ادبی سنگت کوٹ چھٹہ ڈیرہ غازی خان توں فضل عباس ظفر دا شعری مجموعہ <nowiki>''</nowiki>پرکھ پردھان<nowiki>''</nowiki> اتے کشور لودھراں سنگت توں کشور لودھراں دے ݙو شعر ی مجموعے <nowiki>''</nowiki>ہݨ کتھ ٹر ڳئیں<nowiki>''</nowiki> تے <nowiki>''</nowiki>ڈھول نکھڑ ڳئے<nowiki>''</nowiki> چھپ کے سامݨے آئے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠١٨ء اچ صرف غزل دی صنف تے مشتمل سرائیکی مجموعہ <nowiki>''</nowiki>ساہ سمل دا پاݨی <nowiki>''</nowiki>ممتاز عاصم دا لکھیا ہویا جیکوں جھوک پبلشرز ملتان نے شائع کیتا۔ایں توں علاوہ یارہاں(١١) شعری مجموعے ایسے ہن۔ جنہاں وچ ایں وݨکی کوں بطور ہک خاص حصے دے شامل کیتا ڳئے۔جنہاں وچ <nowiki>''</nowiki>آس پنل دی <nowiki>''</nowiki> شعبان جھلݨ شعبان دا لکھیا کلام <nowiki>''</nowiki>سِک سنگتاݨی<nowiki>''</nowiki>سعید ثروت دا لکھیا مجموعہ،<nowiki>''</nowiki> شوق دے پندھ <nowiki>''</nowiki>، زوار حسین زاری دا <nowiki>''</nowiki>یاداں ہن سرمایہ<nowiki>''</nowiki> جعفر نادار دا <nowiki>''</nowiki>نماݨے لوک<nowiki>''</nowiki> گلزار احمد گلزر دا<nowiki>''</nowiki>اوندی مرضی<nowiki>''</nowiki> ملازم حسین شانی دا <nowiki>''</nowiki>لیکھا چوکھا<nowiki>''</nowiki> سردار خادم حسین مضفی دا <nowiki>''</nowiki>گوہر<nowiki>''</nowiki> شاہد علوی وفا دا لکھیا <nowiki>''</nowiki>اݨ ولدی دا سڈ<nowiki>''</nowiki> فاروق کاشف دا <nowiki>''</nowiki>دیوان علی بخش <nowiki>''</nowiki> ، حاڄی علی بخش بھیٹ دا تے <nowiki>''</nowiki>دیوان سیفل<nowiki>''</nowiki> حاڄی سیفل بلوچ دا شعری مجموعہ قابل ذکر ہے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠١٩ء اچ غزل دی صنف تے ݙو شعری مجموعے چھپ کے سامݨے آئے۔ ہک <nowiki>''</nowiki>ہنج نی رُکدی<nowiki>''</nowiki> حاڄی فرید الحق المعروف آفاق بلوچ دا جیکوں جھوک پبلشرز شائع کیتا تے ݙوجھا <nowiki>''</nowiki>پھل وسیندا جُل<nowiki>''</nowiki> راشد جلیل دا لکھیا شعری مجموعہ جیکوں جھوک پبلشرز شائع کیتے۔ایں توں علاوہ <nowiki>''</nowiki>ول آ پاروں<nowiki>''</nowiki> ، احمد سعید گل ، <nowiki>''</nowiki>نہ وچھڑے یار کسے دا<nowiki>''</nowiki> نوبہار دولتانہ، <nowiki>''</nowiki>مندری<nowiki>''</nowiki> منظور حسین سیال <nowiki>''</nowiki>نسخہ حاذق<nowiki>''</nowiki> محمد عظیم حاذق،<nowiki>''</nowiki>نکھیڑا نہ ہوندا<nowiki>''</nowiki> مظہر حسین خان چانڈیہ <nowiki>''</nowiki>ݙکھ پردیساں دے<nowiki>''</nowiki> بنادر شاہ گیلانی ، <nowiki>''</nowiki>تھل واس<nowiki>''</nowiki> فیض بلوچ <nowiki>''</nowiki>میݙا  کوٹ ڈیراور جاڳ ولا<nowiki>''</nowiki> جہانگیر مخلص، <nowiki>''</nowiki>دھاہیں<nowiki>''</nowiki> ڈاکٹر نصر اللہ جامی <nowiki>''</nowiki>ݙکھارے ساہ<nowiki>''</nowiki> طارق اداس<nowiki>''</nowiki>روح دا ریشم<nowiki>''</nowiki> ریاض فاروق بزدار، ا<nowiki>''</nowiki>اڄاں کُجھ دیر باقی ہے<nowiki>''</nowiki> ، قنبر نقوی ، ہنج نی رُکدی<nowiki>''</nowiki> ، حاڄی فرید الحق ،<nowiki>''</nowiki> جھوک<nowiki>''</nowiki>، وحید سیال ، <nowiki>''</nowiki>سُدھ سنیہا<nowiki>''</nowiki> مختیار مخلص <nowiki>''</nowiki>گودڑی<nowiki>''</nowiki> نادر لاشاری دے شعری مجموعیاں اچ غزل دی وݨکی کوں ݙوجھیاں صنفاں سمیت شامل کیتا ڳئے۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠٢٠ء اچ غزلاں تے مشتمل ٣ مجموعے شائع تھئے۔ پہلا فریاد ہیروی دا <nowiki>''</nowiki>نویں دنیا دی تلاش<nowiki>''</nowiki> فکشن ہاؤس لہور توں ، ݙوجھا اظہر کلیانی دا <nowiki>''</nowiki>وسوں نال وساخ<nowiki>''</nowiki> سرائیکی ایریا سٹڈی سنٹر بی ۔زیڈ ۔یو توں تے تریجھا مہر حامد علی شاکر سیال دا مرتب کیتا ڳیا مجموعہ کلام <nowiki>''</nowiki>منتخب غزلاں قیس فریدی، جھوک پبلشرز توں شائع تھئے۔اٰیں توں علاوہ غفور بلوچ دا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>آس دا ست ماڑ<nowiki>''</nowiki> ابو الٻیان ظہور احمد فاتح دا <nowiki>''</nowiki>پینگھ<nowiki>''</nowiki>، <nowiki>''</nowiki>اکھیں پاݨی پاݨی <nowiki>''</nowiki> ، منیرݨ بلوچ دا <nowiki>''</nowiki>چھاں<nowiki>''</nowiki> ساڄد بخاری دے مجموعیاں وچ غزلاں شامل ہن۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠٢١ء اچ ہک غزل دا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>اولے گھولے<nowiki>''</nowiki> محمد طفیل خان بلوچ دا لکھیا۔ جیکوں سرائیکی اریای سٹڈی سنٹر بی ۔زیڈ ۔یو ملتان نے شائع کیتا تے ݙوجھا غیور بخاری دا لکھیا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>حیاتی<nowiki>''</nowiki> میکوں فرید فورم بہاول پور دے اشاعتی ادارے شائع کیتا۔ایں توں علاوہ سید قاسم جلال دے <nowiki>''</nowiki>سوجھل سوچھاں<nowiki>''</nowiki> تے تنوریر احمد شاذ دے <nowiki>''</nowiki>ہک دی سِک<nowiki>''</nowiki> وچ غزلاں شامل ہن۔ <nowiki> </nowiki>                       سال ٢٠٢٢ء اچ ٣ شعری مجموعے غزلاں دے شائع تھئے۔ جیندے وچ <nowiki>''</nowiki>دیوانے شرر<nowiki>''</nowiki> ،غلام شبیر شرر دا جیکوں جھوک پبلشرز ملتان دی طرفوں <nowiki>''</nowiki>فجر تھی ڳئی<nowiki>''</nowiki>، رمضان کاوش دا مجموعہ سرائیکی ا نسٹیٹیوٹ آف لینگویج ،آرٹ اینڈ کلچردی طرفوں شائع تھئے۔ <nowiki>''</nowiki>پکیاں فصلاں<nowiki>''</nowiki> سید عارش گیلانی دا مجموعہ اردو سخن چوک اعظم لیہ شائع کیتا ۔ ایں توں علاوہ <nowiki>''</nowiki>پیو استاد تے ماء استانی<nowiki>''</nowiki> شفقت بزدار دا تے مصطفی مستو دا <nowiki>''</nowiki>شام توں پہلے<nowiki>''</nowiki> تے شہباز شاز د ا مجموعہ <nowiki>''</nowiki>عشق خوشبو ہے ݙو جہانیں دی<nowiki>''</nowiki> تے <nowiki>''</nowiki>گونگی حسرت<nowiki>''</nowiki> سعید احمد راشد ڈیروی تے اقبال بابر دا <nowiki>''</nowiki>سروپ<nowiki>''</nowiki> اچ غزلاں ہک مخصوص حصے  دے طور تے شامل ہن۔ == حوالہ == اڄوکی سرائیکی شاعری دا جائزہ ۔ مصنف : فرحت چغتائی ۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان ae73pri9dbt40az0pqzkdaimn3b2oo9 0 33436 73198 70782 2026-10-20T05:52:05Z Sraiki 12 73198 wikitext text/x-wiki                         سئیں غلام فرید صیب اپݨے کم نال ثابت کیتے جو [[سرائیکی زبان|سرائیکی]] دا شمار دنیا دی قدیم زباناں وچ تھیندے، انہاں ایں سلسلے دے وچ جاہ جاہ تے حوالے ݙتن ، اپݨی پہلی گاٖلھ وچ غلام فرید صیب لکھدن جو سندھک دھرتی ڄائیاں دی ماء ٻولی دے ہزاراں لوظ ویدک لٹریچر (رگ وید، یجر وید، سماوید تے اتھر وید) اِچ اڄ وی مجود ہِن۔ لوڑ ایں ڳالھ دی ہے ڄو سنسکرت زبان ڄاݨݨ آلا کوئی سرائیکی ماݨو انہاں لوظاں دی توگھڑ کرکے لکھت اِچ گھِن آوے تاں ڄو دنیاں آلاں کوں سرائیکی زبان دے پُراݨ تے ایندے الاوݨ آلاں دے ماݨ دا پتا لڳے۔                        جیکر اساں زیادہ پَرے نہ ونڄوں ہک ہزار سال دی گاٖل وی کروں تاں نور نامہ وی ہے، ڈاکٹر نصر اللہ ناصر دا مقالہ سرائیکی شاعری دے ہزار سال وچ وی ٻہوں کجھ مل ویندے ، اڄ جیڑھے لوک سرائیکی کوں لہجہ اکھیندن، دراصل او اپݨے اندر جھاتی پاون، انہاں کوں صاف نظر آئوسے جو پنجابی کیا ہے؟ جیکر سولہویں صدی عیسوی دے شاعر حضرت شاہ حسین لاہوریؒ تے بابا بلھے شاہؒ دی شاعری دا مطالعہ کروں تاں صاف پتہ لڳدے جو انہاں سرائیکی زیادہ استعمال کیتی اے، کوئی منے تے بھانویں نہ منے، اے ڳالھ سچ اے جو پنجابی سرائیکی دا لہجہ ہے۔ بر صغیر دے معروف محقق ڈاکٹر گوپی چند نارنگ اپݨے ہک مقالے جیڑھا پہلی عالمی سرائیکی کانفرنس 1992 ء نیو دہلی دے موقعے تے پڑھیا ڳیا انہاں ثابت کیتا جو سرائیکی ’’ مادر لینگویج‘‘ اے اتے اے بر صغیر دے اکثر زبانیں جیندے وچ سنسکرت وی شامل اے دی ماء اے، ایں واسطے سرائیکی زبان دی تہذیب کوں کہیں ٻئی زبان نال سلہاڑیا یا گݙ مݙ کر تے خراب نی کرݨاں چہیدا۔ (بحوالہ :سرائیکی وسیب، مصنف ظہور دھریجہ )                        بلاشک سندھک تے سندھ وادی وی سرائیکی ہے تے سندھک دھرتی ڄائیاں دی ماء ٻولی وی سرائیکی ہے، بہترین تے اعلیٰ لسانی کم کرݨ تے میں سئیں غلام فرید کوں مبارکباد ݙینداں تے انسان تے زبان دے حوالے نال ایں کتاب دے پہلے پکھ وچوں اے الفاظ شامل کرینداں جو کہ سندھ وادی بارے سوال ہے سندھ وادی کیویں تے کݙݨ بݨی ہے؟ ایندے پیلھے واسی کوݨ ہَن تے کِتھوں آئے ہن؟ انہاں سوآلاں دے ولدے پِچھلے پناں اِچ وݙی تفصیل نال ݙتے ڳئے ہن۔ آوݨ آلے پناں اِچ ایں اہم سوآل دا ولدا ݙیوݨ دی کوشت کیتی ویسی ڄو سندھ وادی دے پیلھے قدیم واسی کیرھی زبان الائندے ہن ؟تے کیا او زبان اڄ وی جیندی ہے تے الائی ٻولی ویندی پئی ہے یا کائیناں؟ انہاں سوآلاں دا ولد اݙیوݨ توں پیلھوں اے ڄانݨا تے سمجھݨاں ٻہوں ضروری ہے ڄو انسان الاوݨاں (Speech) کیویں تے کݙاں سِکھا ہے؟  تے دنیاں اِچ الائی ونڄݨ آلیاں اڄوکیاں ون پونیاں زباناں (languages) کیویں بݨیاں ہن؟ پروفیسر پرویز قادرخان بانی ایڈمن سرائیکی وکی پیڈیا == حوالہ == سرائیکی . سندھ وادی دی مُنڈھلی زبان۔ مصنف : غلام فرید ؔآف ڈھکی ۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان l4zctgp95rs0oj1hrky0gdf90s42u3v 0 33437 73206 70783 2026-10-20T05:56:26Z Sraiki 12 73206 wikitext text/x-wiki                         سندھ وادی ، سرائیکی زبان دی قدامت تے انسان بارے سئیں غلام فرید دی کتاب ہک مضبوط تحقیقی ، علمی سرمایہ ہے۔ انہاندی تحقیق کوں داد نہ ݙیوݨ بے انصافی ہوسے ، [[سرائیکی ادب]] دے حوالے نال غلام فرید صیب تعارف دے محتاج کینھی ۔ بحیثیت اسٹیشن ڈائریکٹر ریڈیو پاکستان دیرہ اسماعیل خان تعیناتی دے دوران غلام فرید صیب دی کتاب ’’مرکݨیاں ‘‘ ݙیکھݨ تے پڑھݨ دا موقعہ ملیا، انہاں بہترین انشائیے ’’مرکݨیاں ‘‘ وچ شامل کیتن تے سرائیکی ادب ، نثر وچ بہترین اضافہ کیتے ، ایندے نال مضامین دی کتاب کچکوݙیاں وی سرائیکی دے نثری ادب وچ ہک سوغات توں گھٹ کیھنی ’’ سرائیکی ۔ سندھ وادی دی مُنڈھلی زبان ‘‘ اے کتاب تاں انہاندے سالیں دی محنت دا نچوڑ اے ، کتاب نال سنگت پراݨی اے۔ کتاب دی اہمیت کوں سمجھدوں جو کتاب دی کیا شان ہوندی اے ۔ ڈاکٹر مقبول حسن گیلانی تے بندہ ناچیز سرائیکی دی مختصر ادبی تاریخ دا تحقیقی مطالعہ سامھݨے گھدی اَمدوں جیندے وچ سارے سرائیکی ادب ، کتابیں، جملہ اصناف دا ذکر ہوسے ۔ اے کتاب ساݙے طالب علماں کیتے ذوق مطالعہ دا سامان بݨسے۔ ہک واری ول اپݨے محترم بھرا سئیں غلام فرید آف ڈھکی تے کتاب دی اشاعت دا اہتمام کرݨ تے ادارہ جھوک کو نو لکھ مبارخاں پیش کریندوں ۔ ڈاکٹر خالد اقبال ملتان == حوالہ == سرائیکی . سندھ وادی دی مُنڈھلی زبان۔ مصنف : غلام فرید ؔآف ڈھکی ۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان t439jbd3hu807857tkc8eo1figdzj5q 0 33471 73201 70819 2026-10-20T05:53:21Z Sraiki 12 73201 wikitext text/x-wiki ۱۴۔                بُدبُداBudbuda :۔(33) ، [[سرائیکی زبان|سرائیکی]] بلبلا (رگ وید10:155:4 ) سئیں ویزل ہوݨاں budbudaکوں ویلے پوروں رگ وید دے چھیکڑی پکھ دا لوظ ݙسائندن تے اے وی آدھن ڄو ڄیہرھے لوظ دے اڳوں سوآلیا نشاݨ ہووے تاں ایںدا مطبل ہے ڄو اوں لوظ دے دراوڑی یا منڈا زباناں دا لوظ ہووݨ تے شک ہے۔ بھلکہ زیادہ احتمال اے ہے ڄو او انہاں زباناں دا لوظ نئیں۔ Budbuda?دے اڳوں وی سوآلیا نشاݨ لا کے سئیں ہوݨاں ݙسائندن ڄو ایں دے وی دراوڑی یا منڈا ہووݨ اِچ شک ہے۔ بھل اساکوں پک ہے ڄو اے انہاں ݙوہاں زباناں دا لوظ نئیں بھلکہ اے پروٹو سرائیکی زبان دا لوظ ہے۔ اے لوظ اڄوکی سرائیکی اِچ بُلبلا ہے۔ ایں دی بݨت اِچ وی bud,budدیاں جاڑیاں صوتاں geminate consonants) )ورتیاں ڳیاں ہن تے سئیں ویزل ہوݨاں دے آکھے موجب جاڑیاں صوتاں آلے لوظ رگ وید کولوں پیلھے دی کیہیں ٻہوں پراݨی زبان دے لوظ ہِن۔ ایں کیتے budbuda آریاں دی زبان ویدک سنسکرت دا وی نئیں تاں وت اساکوں پک ہے ڄو اے سندھ وادی دی اوں پراݨی زبان دا لوظ ہے ڄیں کوں اساں پروٹوسرائیکی آدھے ہائیں۔ ݙوجھا d/l (د تے ل) دیاں صوتاں دی وٹاند (dissimilation)نال budbudaسِدھا سِدھا سرائیکی بلبلا بݨ ویندا ہے۔ سئیںاوبرائن ہوݨاں (ص286 )ایں دی انگریزی املا (bulbula)ای لکھی ہے۔ سئیں کھتران ہوݨاں (ص81 ) ایں کوں بلبلا لکھ کے ایندے معنے کیتن،’’حباب،مجازاً ناپائیدار۔ == حوالہ == سرائیکی . سندھ وادی دی مُنڈھلی زبان۔ مصنف : غلام فرید ؔآف ڈھکی ۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان h4d7nyweso3cqaob0eahvu5em4ij4to 0 33476 73202 70824 2026-10-20T05:53:41Z Sraiki 12 73202 wikitext text/x-wiki ۱۹۔                بیجا Bija :۔ (39،40) [[سرائیکی زبان|سرائیکی]] بیجا /بیج (رگ وید6-4)بیجا دا لوظ اپݨے پراݨ دا آپ ای اگواہ ہے ۔ سندھ وادی دے دھرتی ڄایاں ایں کوں اوں ویلے گھڑائے ڄݙاں 7500ق م اِچ انہاں وہیبا شروع کیتا ہئی کیوں ڄو وہیبا راکھی مُتوں نئیں ہوندا تے راکھی بیج مُتوں نئیں تھیندی۔ وہیبا سندھک دھرتی ڄایاں دا مُنڈھلا پیشا ہئی ایں کیتے وہیبے نال جُڑے ہوئے یکے لوظ وی انہاں پیلھے ہالیاں گھڑے ہن ڄنہاں پیلھے پیلھے وہیبا شروع کیتا ہئی۔ آریے چونکہ آجڑی ہن تے وہیبا کرݨ انہاں دا پیشا ناہی ایں کیتے رگ وید اِچ وہیبے بارے ڄتلے لوظ وی آئے کھڑن او یکے سندھ وادی دی پراݨی منڈھلی زبان پروٹو سرائیکی دے لوظ ہِن۔                        ایف ۔بی۔ جے کوئیپر ہوݨاں ایں لوظ کوں غیر ویدک (foreign) آکھائے تے ایندے معنے ای اوہے بیج، بیجا(seed) کیتے نیں ڄیہرھے ایں دے سرائیکی زبان اِچ ہن۔ سئیں اوبرائن (ص285)تے سئیں جیوکس ہوݨاں (ص68) وی ایں دی انگریزی املا bija لکھدن تے ایں دا معنا کریندن "sugarcane cutting to be used as seed" بیجا او بھاڳے بھرا لوظ ہے ڄیہرھا 9500ورھاں دا لمبا پندھ کریندا ہویا اپݨے منڈھلے اٹھا (pronounciation)تے معناں نال اساݙے تائیں آ پہنتا ہے۔ تے اے وی ݙسائند اہے ڄو سرائیکی زبان ای سندھ وادی دی مُنڈھلی مادری زبان ہے۔ == حوالہ == سرائیکی . سندھ وادی دی مُنڈھلی زبان۔ مصنف : غلام فرید ؔآف ڈھکی ۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان tgou82e92tjvko1xo33l2rd7ucift5b 0 33499 73199 70847 2026-10-20T05:52:37Z Sraiki 12 73199 wikitext text/x-wiki ۴۳ـ۔              ارݨگارا۔Arangara :۔(73)[[سرائیکی زبان|سرائیکی]] انگارا (رگ وید 10:106 ) رگ وید دی ایں نظم دے وِچ ڈھیر لوظ ٻارھی تے انوکھڑے ہن۔ ایں کیتے سنسکرت زبان ڄاݨوں ایں نظم کوں مہمل تے ٻہوںاوکھی ڳݨدن۔ ایں دے اوکھے تے انوکھڑے لوظاں اِچوں arangara دا لوظ وی ہے۔ آکلینڈ یونیورسٹی (نیوزی لینڈ) دے وِچ لسانیات دے پروفیسر سئیں رسل گرے تے کونٹین ایٹکنسن) ہوݨاں دے آکھے موجب ہر زبان دا ہر لوظ اوں دا ہِک جین (gene)ہے۔ ڄیویں جیو جنتواں دے جیناں اِچ خارجی عوامل تے محول دے دباؤ پوروں ہولے ہولے وٹاند (mutation)آویندی ہے۔ زباناں تے لوظاں دے اٹھا تے معناں اِچ وی ایویں وٹاند آویندی ہے ۔ ارݨگارا دے لوظ تے وی لسانی ارتقا دا ایہو قنون لاگو تھیندا ہے ۔ ویلے دے غذرݨ نال ایں دی بݨت اِچ وی وٹاند آڳئی ہے۔ ایں دی ’’ر‘‘ دی صوت ڈھہے ڳئی اے تے ݨ ،ن اِچ وٹیج ڳئی اے۔ ایں کیتے اڄوکی سرائیکی اِچ اے لوظ ارݨگارا کولوں انگارا تھی ڳیا ہے۔ سئیں جیوکس ہوݨاں (ص46) ایں دی سرائیکی املا انگارا تے انگریزی املاAngara لکھی ہے تے ایں دے معنے live coal لکھے نیں۔ ڄیں کوں سرائیکی اِچ اساں انگارا آدھے ہائیں۔ سئیں اوبرائن ہوݨاں (ص279) ایں لوظ دی انگریزی املا angar تے معنے embers(انگارے) لکھے ہِن۔ سئیں کھتران ہوݨاں (ص48)ایں کوں انگار تے انگارا لکھا ہے۔ تے ݙوہاں دے معناں اِچ لکھا نیں ’’جلتا ہوا کوئلہ‘‘۔ == حوالہ == سرائیکی . سندھ وادی دی مُنڈھلی زبان۔ مصنف : غلام فرید ؔآف ڈھکی ۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان 4s11g3hkvo7dfjyvxpezl0gppnaaq8z 0 33561 73203 71587 2026-10-20T05:54:04Z Sraiki 12 73203 wikitext text/x-wiki تحصیل وہاڑی، [[ضلع وہاڑی]] دا مرکزی اتے سب توں اہم حصہ ہے۔ اے نہ صرف انتظامی طور تے ضلعے دا ہیڈ کوارٹر ہے، بلکہ اے پورے جنوبی پنجاب وچ اپݨی خاص زراعت اتے ثقافت پاروں ہک وکھری سنجاݨ رکھدے۔ [[فائل:سرائیکستان.jpg|thumb|سرائیکستان]] === ١. جغرافیائی محلِ وقوع اتے اہمیت === تحصیل وہاڑی ضلعے دے ادھ (مرکز) وچ واقع ہے۔ ایندے مشرق والے پاسے تحصیل بورے والا، مغرب وچ تحصیل میلسی اتے شمال وچ ضلع خانیوال دے علاقے لڳدن۔ اے شہر ملتان توں تقریباً '''٩٥''' کلومیٹر دے فاصلے تے ہے اتے لہور-کراچی ریلوے لائن تے خانیوال توں لودھراں والے رستے دے درمیان ہک اہم اسٹیشن ہے۔ === ٢. زراعت: کپاہ دا ڳڑھ === وہاڑی کوں '''"کپاہ دا شہر" (City of Cotton)''' آکھیا ویندے۔ * '''پھٹی دی پیداوار:''' تحصیل وہاڑی دی زمین کپاہ دی کاشت کیتے پوری دنیا وچ مشہور ہے۔ اتھوں دی پھٹی دا میار (کوالٹی) ٻہوں اعلیٰ ہوندی ہے۔ * '''ٻیاں فصلاں:''' کپاہ دے علاوہ اتھاں کݨک، کماد، مئی (جووار) اتے مالٹے دے باغ وی ٻہوں کثرت نال پائے ویندے ہن۔ * '''نہری نظام:''' پاکپتن نہر اتے ایندیاں برانچاں ایں علاقے کوں سیراب کریندیاں ہن، جیندے پاروں اتھوں دی دھرتی سونا اڳلدی ہے۔ ---- === ٣. معیشت اتے صنعت === وہاڑی دی معیشت دا سارا دارومدار زراعت تے ہے۔ * '''کاٹن جننگ فیکٹریاں:''' شہر وچ اتے ایندے آس پاس درجناں کاٹن جننگ فیکٹریاں اتے آئل ملاں ہن جِتھاں ہزاراں لوکاں کوں روزگار ملدے۔ * '''تجارتی منڈی:''' وہاڑی دی غلہ منڈی علاقے دی وݙی منڈیاں وچ شمار تھیندی ہے جِتھاں زرعی اجناس دا کروڑاں روپیاں دا کاروبار روزانہ تھیندے۔ ---- === ٤. مشہور قصبے اتے وستیاں === تحصیل وہاڑی وچ کئی تاریخی اتے مشہور قصبے شامل ہن، جنہاں وچوں کجھ ایہ ہن: * '''لُݙݨ:''' ایہ تحصیل دا سب توں تاریخی قصبہ ہے جیہڑا دریائے ستلج دے کنڈے واقع ہے۔ اے سیاسی طور تے وی ٻہوں اہم ہے۔ * '''ماچھی وال:''' ایہ ملتان روڈ تے واقع ہک وݙا تجارتی مرکز ہے۔ * '''ٹھنڳی:''' اے وہاڑی دے قریب ہک اہم اتے پُراݨی آباد جاہ ہے۔ * '''دانیوال اتے وی وی (V-V):''' اے شہر دے مضافاتی اتے ترقی یافتہ علاقے ہن۔ ---- === ٥. تعلیم اتے صحت === تعلیمی حوالے نال وہاڑی ٻہوں تیزی نال ترقی کریندا پئے: * '''یونیورسٹیاں:''' اتھاں کامسیٹس (COMSATS) یونیورسٹی، یونیورسٹی آف ایجوکیشن اتے زرعی یونیورسٹی دا کیمپس موجود ہے۔ * '''ہسپتال:''' ڈسٹرکٹ ہیڈ کوارٹر ہسپتال (DHQ) پورے ضلعے دے لوکاں کیتے علاج معالجے دی وݙی جاہ ہے۔ === ٦. ثقافت اتے ٻولی === * '''ٻولی:''' اتھوں دی وݙی اتے اصل ٻولی '''سرائیکی''' ہے، جیہڑی اپݨے مٹھے لہجے وچ ٻولی ویندی ہے۔ ویہ فیصد ماجھی پنجابی ہے تے باقی اسی فیصد سرائیکی ہے۔ * '''کھاݨے:''' سوہان٘ڄݨاں، دیسی گھیؤ، مکھݨ اتے لسی اتھوں دے مرغوب کھاݨے ہن۔ * '''روایات:''' اتھوں دے لوک ٻہوں سادہ، محنتی اتے مہمان نواز ہن۔ شادی ویاہ دے موقعیاں تے جھمّر پاوݨ دی روایت اڄ وی زندہ ہے۔ '''مختصر ڳالھ ایہ ہے''' جو تحصیل وہاڑی اپݨی سوہݨی دھرتی، محنتی کساناں اتے میٹھی سرائیکی ٻولی پاروں وسیب دا ہک انمول ہیرا ہے۔ eel522vpkye49y40w7klg7qbbpevcta 0 33647 73200 71004 2026-10-20T05:52:56Z Sraiki 12 73200 wikitext text/x-wiki ۱۸۷۔           برجاہاBarjaha :۔(76) [[سرائیکی زبان|سرائیکی]] برچھا (رگ وید) اے لوظ par, sar تے kar دے سابقے Prefix نال بݨا ہویاٻارھی لوظ ہے۔ پروٹو سرائیکی دا برجاہا barjaha اڄوکی سرائیکی اِچ برچھا ہے۔ سئیں اوبرائن تے سئیں جیوکس ہوݨاں ڄیہاں سرائیکی لسانی ماہراں تاں ایں کوں اپݨی اپݨی کتاب اِچ نئیں لکھا۔ بھل سئیں کھتران ہوݨاں اپݨی معتبر لغت اِچ ایں لوظ کوں جھا ݙتی ہے۔ آپ ہوݨاں برچھے دے معنے ’’بلم‘‘ تے بھالا لکھدن۔ اصل اِچ اے لنڈے ونجھے آلا بھلھا ہوندا ہئی۔ ایں کوں جیولن تھرو آنگوں بھُکاواں وی مارا ونڄ سڳدا ہئی۔ اے ہتھیار عمومن بھڄدے شکار کیتے ورتا ویندا ہئی۔ برودی اسلے دے آوݨ اِچ برچھے دا ورتارا ٹھپ تھی ڳیا ہے۔ == حوالہ == سرائیکی . سندھ وادی دی مُنڈھلی زبان۔ مصنف : غلام فرید ؔآف ڈھکی ۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان d27agq1kihi2sl1dqt9xoolk795cb40 0 33710 73204 71074 2026-10-20T05:55:17Z Sraiki 12 73204 wikitext text/x-wiki [[ٻ]]               ٻال              (بچہ) ڄ                  ڄل               (چَل) ݙ                      ݙانگ         (ڈنڈا) ڳ                  ڳئوں             (گائے) ݨ                  پاݨی               (پانی) mx4jryvhpuog3b8hn74fxwr8b7w0y3z 0 34157 73189 72393 2026-10-19T13:14:27Z Sraiki 12 /* تریجھا مرحلہ */ 73189 wikitext text/x-wiki سرائیکستان رابطہ مہم سرائیکستان وطن پارٹی ولوں سرائیکستان دے لوکاں عوامی رابطے دا ہک سلسلہ ہے۔ == سرائیکستان رابطہ مہم == سرائیکستان رابطہ مہم سرائیکی قومی تحریک دا ہک اہم حصہ ہے، جیہڑا سرائیکی وسیب دے لوکاں کوں ہک پلیٹ فارم تے گھن آوݨ تے انہاں دے حقوق کیتے آواز بلند کرݨ دا ذریعہ ہے۔ ایں مہم دا مقصد عوام وچ سرائیکستان دے قیام دی ضرورت بارے شعور اجاگر کرݨ ہے۔ سرائیکستان رابطہ مہم سرائیکی وسیب دے لوکاں نال رابطہ مضبوط کرݨ، قومی شعور بیدار کرݨ تے سرائیکی حقاں دی آواز کوں ہک پلیٹ فارم تے کٹھا کرݨ دی ہک عوامی مہم ہے۔ ایہ مہم شہراں، قصبیاں تے وستیاں تک پہنچ کے سرائیکی لوکاں نال براہِ راست ملاقاتاں تے مکالمے اُتے زور ݙیندی ہے۔ == رابطہ مہم دی اہمیت == رابطہ مہم دے ذریعے سرائیکی کارکن تے رہنما مختلف شہراں تے علاقیاں دا دورہ کریندن تے عوام نال ملاقاتاں کریندن۔ ایں سلسلے دی ہک مثال دھریجہ نگر توں بہاولپور تک دی رابطہ مہم ہے، جیہڑی سرائیکی عوام وچ تحریک کوں مقبول بݨاوݨ کیتے منعقد کیتی ڳئی ۔ ایہ مہماں سرائیکی قوم پرستی کوں سیاسی شکل ݙیوݨ تے عوامی حمایت حاصل کرݨ وچ اہم کردار ادا کریندیاں ہن۔ انہاں دے ذریعے سرائیکی صوبے دا مطالبہ قومی سطح تے پہنچیا ہے ۔ == سرائیکستان رابطہ مہم دے مقاصد == ایندے بنیادی مقصد ایہ ہِن: '''١۔ قومی رابطہ:''' سرائیکی وسیب دے وکھ وکھ علاقیاں دے لوکاں کوں ہک ݙوجھے دے نیڑے گھن آوݨ۔ '''٢۔ سرائیکی شعور:''' سرائیکی زبان، ثقافت، تاریخ تے قومی شناخت بارے آگاہی پھیلاؤݨ۔ '''٣۔ عوامی اتحاد:''' نوجواناں، دانشوراں، کارکنان، کساناں تے عام شہریاں کوں سرائیکی حقاں کیتے متحد کرݨ۔ '''٤۔ مکالمہ تے تنظیم:''' عوامی مسئلے سݨݨ، انہاں تے گل بات کرݨ تے منظم جدوجہد دا راستہ ہموار کرݨ۔ '''٥۔ سرائیکستان دا شعور:''' سرائیکی وسیب دی سیاسی، معاشی تے ثقافتی شناخت دے حوالے نال عوامی رائے کوں مضبوط کرݨ۔ سرائیکستان رابطہ مہم صرف جلسیاں جلوساں دا ناں کائنی، بلکہ '''لوکاں دے در تے''' '''ون٘ڄ کے، انہاں دی ڳالھ سݨ کے تے انہاں نال مسلسل رابطہ رکھ کے''' قومی جدوجہد کوں مضبوط بݨاوݨ دا عمل ہے۔ == تنظیمی پہلو == ظہور احمد دھریجہ، سرائیکستان وطن پارٹی دے چیئرمین، ایں مہم دے اہم رہنماواں وچ شمار تھیندن ۔ انہاں دی قیادت وچ رابطہ مہم کوں نویں سرعت ملی ہے۔ مہم دے دوران عوام کوں سرائیکی زبان، ثقافت تے تاریخی شناخت بارے آگاہی ݙتی ویندی ہے ۔ نوٹ: رابطہ مہم سرائیکی صوبے دے حصول کیتے جاری پرامن جدوجہد دا حصہ ہے، جیندے ذریعے عوام دی آواز کوں مضبوط کیتا ویندا پئے۔ == پہلا مرحلہ == 11 جولائی 2025ء کوں ملتان توں میانوالی براستہ کوٹ ادو، لیہ، کروڑ، بکھر،دیرہ اسماعیل خان، ڈھکی تھیا۔ چالیہ توں زائد مقامات تے کانفرنساں جلسے تے احتجاج تھئے۔ == ݙوجھا مرحلہ == 16 اگست 2026ء کوں دھریجہ نگر خانپور توں شروع تھیا ہے، بہاولپور وچ اختتام پذیر تھیا۔ خانپور لیاقت پور ، جندوپیر کمال، احمدپور شرقیہ وچ اجتماعات تے پروگرام تھئے۔ سرائیکی ادبی مجلس بہاولپور دی بحالی کیتے دھرنا ݙتا ڳیا۔ آرٹس کونسل بہاولپور وچ مشاعرہ تے پروگرام تھیا۔ == تریجھا مرحلہ == 4 ستمبر 2026ء کوں ملتان توں تونسہ براستہ مظفرڳڑھ ، دیرہ غازی خان ڳیا. ہر شہر وچ شاندار استقبال تھیا۔ پنج ستمبر کوں پریس کلب تونسہ وچ پریس کانفرنس تھئی۔ مرحبا مارکی وچ سرائیکی مزاحمتی مشاعرہ تے سیاسی جلسہ تھیا۔ رستے وچ درجناں مقامات دے جلسے تے احتجاج تھئے. مظفر گڑھ پریس کلب تے دلپسند ہوٹل وچ کانفرنس تھئی۔ == چوتھا مرحلہ == دھریجہ نگر خانپور توں 16 اکتوبر 2026ء کوں شروع تھیا ہے وت کوٹ مٹھن ، فاضل پور، جام پور ، دیرہ غازی ، چوک قریشی، ٻیٹ میر ہزار، جتوئی، علی پور، اوچ شریف توں تھیندا ہویا 19 اکتوبر کوں خانپور پہنچیا۔ ویہ کنوں ودھ مقامات تے پروگرام تھئے۔ == ٻیا ݙیکھو == * [[سرائیکستان وطن پارٹی]] * [[آل پارٹیز سرائیکستان کانفرنس]] ov17id49pompg6d9tlxj4sfeshb07qy 0 34289 73209 73174 2026-10-20T08:26:24Z Sraiki 12 73209 wikitext text/x-wiki == سادہ مصوتے == سرائیکی وچ سادہ بݨیادی مصوتے ہن۔ ==== اڳلے واول ==== اڳلے واول وچوں ترائے ی آلے ہن تے ݙو الف آلے: * i * ɪ * e * æ * a ==== پچھلے واول ==== * u * ʊ * o * ʌ == لمبے مصوتے == == نکّی مصوتے == == ݙو مصوتی میل == dn5sosek0hct91jhstg6lxmsse6boo8