Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 0 495 153941 145549 2026-05-19T07:49:20Z Yupik 23 +== Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=en|Espanjakielâlâš}} 153941 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Geographical places of the spanish language.png|upright=1.9|thumb|right|Espanjakielâ eennâmtiäđáliih sajeh {{Legend|#800000|Virgálâš kielâ teikkâ nubbe virgálijn kielâin}} {{Legend|#D40000|1 000 000+}} {{Legend|#FF8080|100 000+}} {{Legend|#FFD5D5|20 000+}} Luhâmin aktiivlávt espanjakielâ<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_06-07/pdf/cifras.pdf|nommâ=El español en cifras|almostittee=Instituto Cervantes|čujottum=12.5.2022|kielâ={{es}}}}</ref> ]] '''Espanjakielâ''' (esp. ''español'' teikkâ ''castellano'') kulá [[Indoeurooplâš kielah|indoeurooplij kielâi]] [[Roomaanlâš kielah|roomaanlâš kielâjuávkun]]. == Lavdâm == Espanjakielâ lii virgálâš kielâ čuávuváin staatâin: {| |valign=top width=200px| * [[Argentiina]] * [[Bolivia]] * [[Chile]] * [[Costa Rica]] * [[Dominikaanisâš täsiväldi]] * [[Ecuador]] * [[El Salvador]] |valign=top width=200px| * [[Espanja]] * [[Guatemala]] * [[Honduras]] * [[Kolumbia]] * [[Kuuba]] * [[Meksiko]] * [[Nicaragua]] |valign=top width=200px| * [[Panama]] * [[Paraguay]] * [[Peru]] * [[Peeivitäsideijee Guinea]] * [[Uruguay]] * [[Venezuela]] |} {{clear}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=en|Espanjakielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Roomaanlâš kielah}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Espanjakielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] 24rgx97pm6tio9mrtci2aorse4lvvlo 153943 153941 2026-05-19T07:49:57Z Yupik 23 /* Fáádást eres soojijn */ es 153943 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Geographical places of the spanish language.png|upright=1.9|thumb|right|Espanjakielâ eennâmtiäđáliih sajeh {{Legend|#800000|Virgálâš kielâ teikkâ nubbe virgálijn kielâin}} {{Legend|#D40000|1 000 000+}} {{Legend|#FF8080|100 000+}} {{Legend|#FFD5D5|20 000+}} Luhâmin aktiivlávt espanjakielâ<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://cvc.cervantes.es/lengua/anuario/anuario_06-07/pdf/cifras.pdf|nommâ=El español en cifras|almostittee=Instituto Cervantes|čujottum=12.5.2022|kielâ={{es}}}}</ref> ]] '''Espanjakielâ''' (esp. ''español'' teikkâ ''castellano'') kulá [[Indoeurooplâš kielah|indoeurooplij kielâi]] [[Roomaanlâš kielah|roomaanlâš kielâjuávkun]]. == Lavdâm == Espanjakielâ lii virgálâš kielâ čuávuváin staatâin: {| |valign=top width=200px| * [[Argentiina]] * [[Bolivia]] * [[Chile]] * [[Costa Rica]] * [[Dominikaanisâš täsiväldi]] * [[Ecuador]] * [[El Salvador]] |valign=top width=200px| * [[Espanja]] * [[Guatemala]] * [[Honduras]] * [[Kolumbia]] * [[Kuuba]] * [[Meksiko]] * [[Nicaragua]] |valign=top width=200px| * [[Panama]] * [[Paraguay]] * [[Peru]] * [[Peeivitäsideijee Guinea]] * [[Uruguay]] * [[Venezuela]] |} {{clear}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=es|Espanjakielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Roomaanlâš kielah}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Espanjakielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] mm75x8su0nh5awe05r9gt39e61j8pte 0 504 153940 145556 2026-05-19T07:48:53Z Yupik 23 /* Fáádást eres soojijn */ +lâš 153940 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Anglospeak (subnational version).svg|upright=2|thumb|right|Eŋgâlâskielâ sárnumkuávluh: {{Legend|#00008B|sajeh, kost eŋgâlâskielâ lii eenâblovo eenikielâ.}} {{Legend|#87CEFA|sajeh, kost eŋgâlâškielâ lii virgálâškielâ, mutâ ucceeblovo eenikielâ.}} ]] '''Eŋgâlâskielâ''' lii viestârgermaanlâš kielâ, mii šoodâi [[Eŋland]]ist.<ref>[https://www.britannica.com/topic/English-language English language] Britannica</ref> Tot lii ohtâ [[maailmkielâin]], já tom aneh tááláá ääigi tehálumos [[lingua franca]]n. {{clear}} == Eŋgâlâskielâ pustaveh == [[Tiätuvuárkká:AFMC (7).jpg|thumb|Eŋgâlâskielâg kolbâ Indiast]] Eŋgâlâskielâ čálloo läättinlâš pustavijguin. Kielâst láá 26 [[Puustav|pustavid]], main 5 láá [[Vokaal|vokaleh]] já 20 láá [[konsonant]]eh. ''Y'' lii motomin vookaal já motomin konsonant: {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=en|Eŋgâlâskielâlâš}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Eŋgâlâskielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] 2hxdygmt1qi11j6ezxq26he3x88axt7 0 532 153964 151656 2026-05-19T08:58:27Z Yupik 23 153964 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Gabon täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = République gabonaise ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Gabon.svg | vaakun = Coat of arms of Gabon.svg | nommâ-genetiivist = Gabon | sajadâh = Location Gabon AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Gabon täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P6}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Gabon täsivääldi väriminister|Väriminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P1308|from=Q17030478}} | uáivikaavpug = [[Libreville]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 267 667 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[ranskakielâ]] | vaaluut = [[CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XOF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|gabon}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +241 | internet TLD = | motto = "Union, Travail, Justice" | aalmuglaavlâ = [[La Concorde]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = La Concorde.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Gabon''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Libreville]]. <!--== Historjá == == Eennâmtieđâ == X vijđodâh lii Y km², mast Z km² lii čääci.<ref name="cia-gabon">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gabon/|nommâ=Gabon|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-23|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === X lii staatâ R:st. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Gabon|*]] 8w4ndn9cu46nog7czcs2h4z04y8kxm9 153965 153964 2026-05-19T09:00:35Z Yupik 23 35 153965 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Gabon täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = République gabonaise ''<small>([[ranskakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Gabon.svg | vaakun = Coat of arms of Gabon.svg | nommâ-genetiivist = Gabon | sajadâh = Location Gabon AU Africa.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Gabon täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Gabon täsivääldi väriminister|Väriminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P1308|from=Q17030478}} | uáivikaavpug = [[Libreville]] | eres-kaavpugeh = | vijđodâh = 267 667 | sisčääci_% = | ässeeloho_ihe = | ässeeloho = | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[ranskakielâ]] | vaaluut = [[CFA-frangi]] | vaaluut-tubdâldâh = XOF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = {{ISO 3166|gabon}} | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +241 | internet TLD = | motto = "Union, Travail, Justice" | aalmuglaavlâ = [[La Concorde]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = La Concorde.ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Gabon''' lii [[staatâ]] [[Afrik]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Libreville]]. <!--== Historjá == == Eennâmtieđâ == X vijđodâh lii Y km², mast Z km² lii čääci.<ref name="cia-gabon">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gabon/|nommâ=Gabon|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-12-23|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === X lii staatâ R:st. Ton ránnjástaatah láá A, B, C já D. X:st staatârääjih láá ohtsis S km. Kuhemus rääji lii rääji H[+sg.kom], mii lii U km. Uánihumos rääji vist lii V km rääji J[+sg.kom]. X rájášuvá G[+sg.ill]. Merâriddo lii ohtsis E km (F km suolluin). === Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii X alemus vääri.]] X alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == X staatâhäämi lii Z. X staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === X virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Afrik staatah}} [[Luokka:Gabon|*]] lcch6tcatcu5phsgyx40d0kr1ydshg8 0 613 153942 145654 2026-05-19T07:49:48Z Yupik 23 /* Fáádást eres soojijn */ 153942 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Idioma italiano.png|thumb|Italiakielâ lavdâm]] [[Tiätuvuárkká:Knowledge of Italian EU map.svg|thumb|Italiakielâ mättim [[Euroop union]]ist]] [[Tiätuvuárkká:Swiss languages.png|thumb|Italiakielâ Sveeicist]] [[File:Linguistic map of Italy.png|thumb|Italia kielâi kárttá]] '''Italiakielâ''' (ital. ''italiano'') kulá indoeurooplij kielâi roomaanlii kielâjuávkun. == Lavdâm == Italiakielâ lii virgálâš kielâ čuávuváin staatâin: * [[Tiätuvuárkká:Flag of Italy.svg|30px]] [[Italia]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of San Marino.svg|30px]] [[San Marino]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Switzerland.svg|30px]] [[Sveicci]] * [[Tiätuvuárkká:Flag of Vatican City (2023–present).svg|30px]] [[Vatikaanriijkâ]] ==Italiakielâ pustaveh== Italiakielâst láá 21 pustavid. Tain 5 láá vokaleh já 16 láá konsonanteh: {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} Tagareh pustaveh ko j, k, w, x já y tiättojeh tuše lovnâsaanijn. ===Pustavij noomah=== *'''a''' ''a'' *'''b''' ''bi'' *'''c''' ''ci'' *'''d''' ''di'' *'''e''' ''e'' *'''f''' ''effe'' *'''g''' ''gi'' *'''h''' ''acca'' *'''i''' ''i'' *'''j''' ''i lunga'' ('kuhes i') teikâ ''jay'' [d͡ʒeɪ] tegu [[eŋgâlâskielâ]]st *'''k''' ''kappa'' *'''l''' ''elle'' *'''m''' ''emme'' *'''n''' ''enne'' *'''o''' ''o'' *'''p''' ''pi'' *'''q''' ''qu'' *'''r''' ''erre'' *'''s''' ''esse'' *'''t''' ''ti'' *'''u''' ''u'' *'''v''' ''vi'' teikâ ''vu'' *'''w''' ''doppia vi, doppia vu'', ''vi doppia'' teikâ ''vu doppia'' *'''x''' ''ics'' *'''y''' ''ipsilon'' *'''z''' ''zeta'' ==Kielâoppâ== ===Numereh=== *0 - 10: zero, uno, due, tre, quattro, cinque, sei, sette, otto, nove, dieci *11 - 19 undici, dodici, tredici, quattordici, quindici, sedici, diciassette, diciotto, diciannove *20 - 29: venti, ventuno, ventidue, ventitré, ventiquattro, venticinque, ventisei, ventisette, ventotto, ventinove *30 - 90: trenta, quaranta, cinquanta, sessanta, settanta, ottanta, novanta *100 - 1 000 000: cento, mille, diecimila, centomila, un milione {{col-begin}} {{col-break}} {| class="wikitable" ! Anarâškielâ || Italiakielâ || [[International Phonetic Alphabet|IPA]] |- | ohtâ || ''uno'' || /ˈuno/ |- | kyehti || ''due'' || /ˈdue/ |- | kulmâ || ''tre'' || /ˈtre/ |- | nelji || ''quattro'' || /ˈkwattro/ |- | vittâ || ''cinque'' || /ˈtʃinkwe/ |- | kuttâ || ''sei'' || /ˈsɛi/ |- | čiččâm || ''sette'' || /ˈsɛtte/ |- | käävci || ''otto'' || /ˈɔtto/ |- | oovce || ''nove'' || /ˈnɔve/ |- | love || ''dieci'' || /ˈdjɛtʃi/ |} {{col-break}} {| class="wikitable" ! Anarâškielâ || Italiakielâ || IPA |- | ohtnubáloh || ''undici'' || /ˈunditʃi/ |- | kyehtinubáloh || ''dodici'' || /ˈdoditʃi/ |- | kulmânubáloh || ''tredici'' || /ˈtreditʃi/ |- | neljinubáloh || ''quattordici'' || /kwatˈtorditʃi/ |- | vitnubáloh || ''quindici'' || /ˈkwinditʃi/ |- | kutnubáloh || ''sedici'' || /ˈseditʃi/ |- | čiččâmnubáloh || ''diciassette'' || /ditʃasˈsɛtte/ |- | kävcinubáloh || ''diciotto'' || /diˈtʃɔtto/ |- | oovcenubáloh || ''diciannove'' || /ditʃanˈnɔve/ |- | kyehtlov || ''venti'' || /ˈventi/ |} {{col-break}} {| class="wikitable" ! Anarâškielâ || Italiakielâ || IPA |- | kyehtlovohtâ || ''ventuno'' || /venˈtuno/ |- | kyehtlovkyehti || ''ventidue'' || /ˌventiˈdue/ |- | kyehtlovkulmâ || ''ventitré'' || /ˌventiˈtre/ |- | kyehtlovnelji || ''ventiquattro'' || /ˌventiˈkwattro/ |- | kyehtlovvittâ || ''venticinque'' || /ˌventiˈtʃinkwe/ |- | kyehtlovkuttâ || ''ventisei'' || /ˌventiˈsɛi/ |- | kyehtlovčiččâm || ''ventisette'' || /ˌventiˈsɛtte/ |- | kyehtlovkäävci || ''ventotto'' || /venˈtɔtto/ |- | kyehtlovoovce || ''ventinove'' || /ˌventiˈnɔve/ |- | kulmâlov || ''trenta'' || /ˈtrenta/ |} {{col-end}} {| class="wikitable" ! Anarâškielâ || Italiakielâ || IPA |- | čyeti || cento || /ˈtʃɛnto/ |- | tuhháát || mille || /ˈmille/ |- | kyehti tuhháát || duemila || /ˌdueˈmila/ |- | kyehti tuhháát kyehtlov (2020) || duemilaventi || /dueˌmilaˈventi/ |- | ohtâ miljovn | un milione | /miˈljone/ |- | ohtâ miljard | un miliardo | /miˈljardo/ |} ===Artikkâleh=== Italiakielâst láá ohtsis 12 artikkâlid: 8 miärulâžžân artikkâlid já 4 epimiärulii artikkâl. {| class="wikitable" |+ Miäruliih artikkâleh |- ! Artikkâl !! Suuhâ !! Loho !! Substantiiv aalgâst leijee puustav/pustaveh !! Ovdâmeerhah |- | '''il''' || m || ol. || konsonant (eereeb x, y, z, pn, ps, gn, s+kons.) || il cane, il gatto, il bambino, il motore |- | '''lo''' || m || ol. || x, y, z, pn, ps, gn, s+kons., i+vook. || lo studente, lo psicologo, lo ione, lo zaino |- | '''l'''' || m || ol. || vookaal (eereeb i+vook.) || l'uomo, l'amico, l'elefante, l'orologio |- | '''i''' || m || ml. || konsonant (eereeb x, y, z, pn, ps, gn, s+kons.) || i cani, i gatti, i bambini, i motori |- | '''gli''' || m || ml. || x, y, z, pn, ps, gn, s+kons.<br>vookaal (meid i+vook.) || gli studenti, gli psicologi, gli ioni, gli zaini<br>gli uomini, gli amici, gli elefanti, gli orologi |- | '''la''' || f || ol. || konsonant || la casa, la finestra, la stella, la sedia |- | '''l'''' || f || ol. || vookaal || l'amica, l'osteria, l'informazione, l'erba |- | '''le''' || f || ml. || konsonant<br>vookaal || le case, le finestre, le stelle, le sedie<br>le amiche, le osterie, le informazioni, le erbe |} {| class="wikitable" |+ Epimiäruliih artikkâleh |- ! Artikkâl !! Suuhâ !! Loho !! Substantiiv aalgâst leijee puustav/pustaveh !! Ovdâmeerhah |- | '''un''' || m || ol. || konsonant (eereeb x, y, z, pn, ps, gn, s+kons.)<br>vookaal (eereeb i+vook.) || un cane, un gatto, un bambino, un motore<br>un uomo, un amico, un elefante, un orologio |- | '''uno''' || m || ol. || x, y, z, pn, ps, gn, s+kons., i+vook. || uno studente, uno psicologo, uno ione, uno zaino |- | '''una''' || f || ol. || konsonant || una casa, una finestra, una stella, una sedia |- | '''un'''' || f || ol. || vookaal || un'amica, un'osteria, un'informazione, un'erba |} ===Veerbah=== {{Válduartikkâl|[[Italiakielâ veerbah]]}} Italiakielâst veerbah juáhhojeh kuulmâ juávkun: ''are''-loppâsiih, ''ere''-loppâsiih já ''ire''-loppâsiih. ''Ire''-loppâsiih veerbah juáhhojeh kyevti vyelijuávkun ton mield, et tiättoo-uv tiätu haamijn ''-isc-'' vâi ij. Italiakielâst láá 7 [[täpiluokka]]d já 23 [[äigihäämi|äigihäämmid]]. Čuávuvâžžân lii listo italiakielâ täpiluokain já toi äigihaamijn:<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Bailini, Sonia & Consonno, Silvia|Nommâ=I verbi italiani - edizione aggiornata|Ihe=2023|Almostittee=Hueber Verlag GmbH|Isbn=978-3190453757}}</ref> * Indicativo: presente, passato prossimo, imperfetto, trapassato prossimo, passato remoto, trapassato remoto, futuro semplice já futuro anteriore * Congiuntivo: presente, passato, imperfetto já trapassato * Condizionale: presente já passato * Imperativo: presente * Participio: presente já passato * Gerundio: presente já passato * Infinito: presente já passato == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=it|Italiakielâlâš}} * [https://accademiadellacrusca.it/ Accademia della Crusca] {{it}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Roomaanlâš kielah}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Italiakielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] gs8c6eg9dsnsu40f3hbbsot36mzbohn 0 643 153954 145677 2026-05-19T07:58:28Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{incubator|koodi=smj|kielâ=Juulevsämikielâlâš}} 153954 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Juulevsämikielâ | kárttá = Sami languages large.png | kovetekstâ = 4. Juulevsämikielâ | kovestuárudâh = kove stuárudâh.px (fastâ 275.px) | jieijâs = Julevsámegiella | eres = | kuávlu = {{Lippu|Taažâ}}<br>{{Lippu|Ruotâ}} | äigidem = | vir = | meeri = 2 000 | saje = ij 100 stuárrámuu juávhust | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = [[Kielâkäldee]] | kodde = [[uuraallâš kielah]] | juávkku = [[sämikielah]] | iso1 = | iso2 = smj | iso3 = smj | glotto = lule1254 }} '''Juulevsämikielâ''' lii [[sämikielâ]]. Juulevsämikielâst láá suulân 2 000 sárnod. == Kielâoppâ == === Hämioppâ === ==== Substantiveh ==== {| class="wikitable" |- ! Sg+Nom | giella | gussa |- ! Sg+Acc | gielav | gusáv |- ! Sg+Gen | giela | gusá |- ! Sg+Ill | giellaj | gussaj |- ! Sg+Ine | gielan | gusán |- ! Sg+Ela | gielas | gusás |- ! Sg+Com | gielajn | gusájn |- ! Sg+Abe | gieladagá, gieladagi | gusádagá, gusádagi |- ! Ess | giellan | gussan |- ! Pl+Nom | giela | gusá |- ! Pl+Acc | gielajt | gusájt |- ! Pl+Gen | gielaj | gusáj |- ! Pl+Ill | gielajda | gusájda |- ! Pl+Ine | gielajn | gusájn |- ! Pl+Ela | gielajs | gusájs |- ! Pl+Com | gielaj | gusáj |- ! Pl+Abe | gielajdagá, gielajdagi | gusájdagá, gusájdagi |} ==== Veerbah ==== {| class="wikitable" |- | Infinitiv | hállat ''sárnuđ'' |- | |- | Prs Sg1 | hálav |- | Prs Sg2 | hála |- | Prs Sg3 | hállá |- | Prs Du1 | hállin |- | Prs Du2 | hállabihtte |- | Prs Du3 | hállaba |- | Prs Pl1 | hállap |- | Prs Pl2 | hállabihtit |- | Prs Pl3 | hálli |- | |- | Prt Sg1 | hálliv |- | Prt Sg2 | hálli |- | Prt Sg3 | hálaj |- | Prt Du1 | hálajma |- | Prt Du2 | hálajda |- | Prt Du3 | hálajga |- | Prt Pl1 | hálajma |- | Prt Pl2 | hálajda |- | Prt Pl3 | hállin |- | |- | Prs ConNeg | hála |} ==Kirjálâšvuotâ== === Liiŋkah === * [https://glottolog.org/resource/languoid/id/lule1254 Glottolog] === Sänikirjeh === * Grundström, Harald 1946- [https://www.sametinget.se/14885 Lulesamisches Wörterbuch - Lulesamisk ordbok] * Kejonen, Olle 2013 [https://julevsameverba.wordpress.com/ 101 julevsáme verba. 101 lulesamiska verb] * Wiklund, K.B. 1890: [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/wiklund1890.pdf Lule-lappisches Wörterbuch] Helsinki: Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia, 1. === Kielâoopah já čalluuh kielâoopâst === * Heahttá, Sara Ellen Eira: ''Lulesamisk skriftspråk''. http://samediggi.no * Kintel, Anders 1991: ''Syntaks og ordavledninger i lulesamisk''. Kautokeino: Samisk utdanningsråd. * Kuoljok-Angéus, Susanna 1997: ''Nominalavledningar på ahka i lulesamiskan''. Uppsala: Studia Uralica Upsaliensia; 28. * Larsson, Lars-Gunnar 1990: [http://urn.kb.se/resolve?urn=urn%3Anbn%3Ase%3Auu%3Adiva-69068 Glidvokalen i lulesamiskan: En dialektgeografisk studie på grundval av Harald Grundströms ordbok]. Svenska lands-mål och svenskt folkliv, s. 166-199. * Spiik, Nils Eric 1989: ''Lulesamisk grammatik''. Samskolstyrelsen. * Wiklund, K. B. 1891: [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/wiklund1891.pdf Laut- und Formenlehre der Lule-lappischen Dialekte] Stockholm. * Ylikoski, Jussi 2017: Future time reference in Lule Saami, with some remarks on Finnish. [http://ojs.utlib.ee/index.php/jeful/issue/view/7.2 Eesti ja soome-ugre keeleteaduse ajakiri] 7 (2) s. 209-244. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{incubator|koodi=smj|kielâ=Juulevsämikielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Juulevsämikielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] 3mjhobgw8mcw5i6j3too9l36hjgk4r0 0 694 153955 152241 2026-05-19T07:58:45Z Yupik 23 /* Fáádást eres soojijn */ 153955 wikitext text/x-wiki {{Käldeeh váiluh}} [[Tiätuvuárkká:Sami languages large.png|thumb|upright|8. Kieldâsämikielâ]] '''Kieldâsämikielâ''' lii [[sämikielâ]]. Kieldâsämikielâst láá suulân 100 (áárvu mield, 2010)<ref>''Шеллер, Элизабет''. [http://munin.uit.no/bitstream/handle/10037/5027/article.pdf?sequence=1 Ситуация саамских языков в России // Языки и культура кольских саами] // Наука и бизнес на Мурмане : журнал. — [[Murmansk|Мурманск]]: Мурманское областное книжное издательство, 2010. — № 2 (69). — С. 15—27. <small>(ruošâkielân)</small></ref> – 350 (virgálâš meeri)<ref>[http://www.gks.ru/free%20doc/new%20site/population/demo/per-itog/tab6.xls Население Российской Федерации по владению языками] ([https://web.archive.org/web/20211006173252/http://www.gks.ru/free%20doc/new%20site/population/demo/per-itog/tab6.xls Archived] 2 October 2021 at the Wayback Machine) // Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года на сайте Федеральной службы государственной статистики. <small>(ruošâkielân)</small></ref><ref>[https://rosstat.gov.ru/vpn%20popul "Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. Таблица 6. Население по родному языку"] [Results of the All-Russian population census 2020. Table 6. population according to native language.]. ''rosstat.gov.ru.'' <small>(ruošâkielân)</small></ref> sárnod. == Kieldâsämikielâ pustaveh == ===Sammallahti/Khvorostukhina sänikirje mield (1991)=== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А̄ а̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӓ ӓ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е̄ е̄ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё̄ ё̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ʼ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӣ ӣ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҋ ҋ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӆ ӆ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӎ ӎ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӊ ӊ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӈ ӈ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О̄ о̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҏ ҏ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӯ ӯ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ* | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ъ ъ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ы ы | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҍ ҍ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э̄ э̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӭ ӭ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю̄ ю̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я̄ я̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} ===Kuruča sänikirje mield (1985)=== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А̄ а̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӓ ӓ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е̄ е̄ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё̄ ё̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | һ Һ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӣ ӣ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ј ј |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӆ ӆ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӎ ӎ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӊ ӊ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӈ ӈ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О̄ о̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҏ ҏ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӯ ӯ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ* | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ъ ъ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ы ы | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҍ ҍ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э̄ э̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӭ ӭ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю̄ ю̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я̄ я̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} ===Kerta sänikirje mield (1986)=== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А̄ а̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӓ ӓ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е̄ е̄ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё̄ ё̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӣ ӣ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӆ ӆ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӎ ӎ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӊ ӊ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӈ ӈ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О̄ о̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҏ ҏ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӯ ӯ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ* | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ъ ъ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ы ы | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ҍ ҍ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э̄ э̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӭ ӭ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю̄ ю̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я̄ я̄ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} *tuše [[ruošâkielâ]]lij lovnâsaanijn == Kielâoppâ == === Jienâdâhoppâ === [[Rimma Kuruč]] mield: {| border="2" cellpadding="5" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; text-align: center; font-size: 95%;" ! rowspan=2 | &nbsp; ! colspan=2 | ovdâ ! colspan=2 | koskâ ! colspan=2 | tyehi |- <!--| colspan=2 | urunda | colspan=2 | runda |- | ''kukke'' | ''uánihâš'' --> | ''kukke'' | ''uánihâš'' | ''kukke'' | ''uánihâš'' | ''kukke'' | ''uánihâš'' |- ! align=left | poskâd | |ӣ | |и | |ы̄ | |ы | |ӯ | |у |- ! align=left | koskâ | |э̄ | |э | | | |о̄ | |о |- ! align=left | juolâd | | | colspan=2 | &nbsp; | |а̄ | |а̄ |} == Kirjálâšvuotâ == *Antonova A. A., N. Je. Afanas'eva, Je. I. Mečkina, L. D. Jakovlev, B. A. Gluhov (red. Rimma D. Kuruč). 1985. ''Saamsko-russkij slovar' = Saam'-rūšš soagknehk'.'' Moskva. * Antonova, Aleksandra A. 1982. Saam' bukvar'. Bukvar' dlja podgotovitel'nogo klassa saamskoi školy. Leningrad. * [http://sanj.oahpa.no Антонова А. А., Э. Шеллер 2021: Саамско-русский и Русско-саамский словарь (около 16000 слов). Тромсё.] * Genetz, Arvid 1891: Kuollan lapin murteiden sanakirja ynnä kielennäytteitä = Wörterbuch der Kola-lappischen Dialekte nebst Sprachproben. ''Bidrag till kännedomen af Finlands natur och folk'' 50. XLVI, 291 s. * Itkonen, Erkki 1946: Struktur und Entwicklung der Ostlappischen Quantitätssysteme. ''Suomalais-ugrilaisen Seuran Toimituksia''; 88. Helsinki: Suomalais-ugrilainen seura, 1946. * Itkonen, Erkki 1985: Kildinlappische Sprachproben. Herausgegeben von Juhani Lehtiranta. ''Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia'' 191. Helsinki, 1985. * Itkonen, T.I. 1958: Koltan- ja kuolanlapin sanakirja = Wörterbuch des Kolta- und Kolalapischen. ''Lexica Societatis Fenno-Ugricae'' 15. Helsinki: Suomalais-ugrilainen seura. * Itkonen, T.I. 1958: Über die skandinavischen Lehnwörter im Kolta- und Kolalappischen. Suomalais-ugrilaisen seuran aikakauskirja; 60 (21 s.). Helsinki: Suomalais-Ugrilainen seura, 1958. * Itkonen, T.I. Koltan- ja kuolanlappalaisia satuja. ''Suomalais-ugrilaisen seuran toimituksia'' * Kert, G.M. 1971: ''Saamskij jazyk : kil'dinskij dialekt : fonetika morfologija sintaksis''. Leningrad: Nauka, 1971. * Kert, Georgij M. 1971. Saamskij jazyk (kil´dinskij dialekt). Fonetika, morfologija, sintaksis. Leningrad. * Kert, Georgij M. 1986. Slovar' saamsko-russkij i russko-saamskij. Leningrad. * Kuruč, Rimma D., N. Je. Afanas'eva, og I.V. Vinogradova. 1995. Pravila orfografii i punktuacii saamskogo jazyka. Murmansk-Moskva. * Scheller, Elisabeth 2004. Kolasamiska – språkbyte eller språkbevarande? En sociolingvistisk studie av samernas språksituation i Ryssland. D-uppsats i Samiska studier. ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} {{Incubator|koodi=sjd|kielâ=Kieldâsämikielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Kieldâsämikielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] gzeczqylzn8t018ot94l623zldi9zyp 0 701 153956 151115 2026-05-19T07:59:09Z Yupik 23 153956 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Kiemâsämikielâ | kárttá = Lapinmaat.png | kovetekstâ = Kiemâ Säämi (fiskâdin merkkejum) | kovestuárudâh = kove stuárudâh.px (fastâ 275.px) | jieijâs = | eres = | kuávlu = {{Lippu|Suomâ}}<br>[[Kiemâ Säämi]] | äigidem = | vir = | meeri = 0 | saje = | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = | kodde = [[uuraallâš kielah]] | juávkku = [[sämikielah]] | iso1 = | iso2 = sjk | iso3 = sjk | glotto = kemi1239 }} '''Kiemâsämikielâ''' lii [[sämikielâ]], mii sarnui [[Kiemâ Säämi|Kiemâ]] kuávlust.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20090803184406/http://multitree.linguistlist.org/codes/sjk|nommâ=Saami, Kemi|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2009-08-03|čujottum=2023-08-31|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> Kiemâsämikielâ nomâttâs lii almosnommâ časkâm kuávlukieláid, maid kihheen ij lah tärhibeht tutkâm. Kielâ čaaskâi 1700-lovo já 1800-lovo ääigi.<ref name=":0" /> Tain kuávluin, kost kiemâsämikielâ lii vyerkkejum, jyehi čááitus oovdâst jieijâslágán kuávlukielâ. Suovâkuoškâ-Suobbâd-amnâstuvvâst láá jienâdâhopâliih ohtâvuođah [[nuorttâlâškielâ|nuorttâlâškieláin]] já [[anarâškielâ|anarâškieláin]], mut [[Suáđekylá]]st toh iä kavnuu. Páiháliih ulmuuh láá irâttâm kevttiđ kavnum kiemâsämikielâ kielâfragmentijd. Pegâlmumos onnáá peeivi kiemâsämikielâ totkee lii fennougrist Jaakko Häkkinen.<ref name=":0" /> ==Kuávlukielah== Čielgâsumos tábáhtusah láá [[Suáđigil|Suáđekylá]] já Kiemâkylá adai tááláá [[Suovâkuoškâ]] kuávlukielah. Täin kuávluin láá vyerkkejum teevstah. Kiemâkylást láá siäilum kulmâ [[Elias Lönnrot]] vuorkkim laavlâteevstâ já Suáđekylást vist kyehti Olaus Sirma laavlâteevstâ.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/08/30/kiemasamikiela-tutkamin-caskam-kiela/|nommâ=Kiemâsämikielâ: tutkâmin časkâm kielâ {{!}} Anarâš aavis|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2023-08-30|čujottum=2023-08-31}}</ref> Motomij mielâst Lönnrot teevstah sulâstiteh äkkilsämikielâ, ige toi nuurrâmpäikki lah olmânáál tiäđust. [[Kiemâkylá]] čáittusijn oroh lemin motomeh ohtsiih kielâliih jiešvuođah nuorttâlâškieláin, mut meid čielgâ iäruh vuáttojeh. Suobbâdist já Kuáládâhjäävrist nurrum sänilistoi algâvuolgust ij lah tiätu, mut toh láá kuittâg čuággejum luuvijn informantijn. Arvâlusâi mield mihheen sáárnu ton peeleest, et informanteh liččii lamaš siämmáá kuávlukielâ sárnooh. Lii pyereest máhđulâš, et meid ránnjásiijdâi ässei adelem säänih láá lasettum listoid.<ref name=":0" /> Kittâl kuávlugin ij lah čielgâs. Nubbe Taatsi sieidi aldasijn (= Taažâ sieidi, moos láá uhredâm meid ránnjáenâmij ässeeh) pajasmerkkejum laavlâtekstâ sátáččij leđe meid tavesämikielâ. [[Pekka Sammallahti]] mield čááitus ličij máhđulávt kielâ, mii sárnoo alda Jukkasjäävri. Nube teevstâst vist láá jiešlágán almoneh, moh tavesämikielâst iä kavnuu.<ref name=":0" /> Lii tárbu selvâttiđ, láá-uv Kittâl kielâčáittuseh tavesämikielâ vâi iä. Jis iä lah, te taat lii jieijâslágán kiemâsämikielâ kuávlukielâ. Soobbâd já Kuáládâhjäävri čáittuseh láá sänilistoh. [[Kiemâjävri|Kiemâjäävrist]] láá vyerkkejum tuše lovmat säännid,. [[Kuáccám]] já [[Posio]] kuávluin láá päikkinoomah, main lii sämikiel vuáđu, mut säneh tobbeen iä lah vyerkkejum. Táálái noomâi lasseen historjálijn dokumentijn, ovdâmerkkân viäruluvâttâlmijn já tuámustoovlij äššikiirjijn, láá siäilum päikkinoomah. Päikkinoomâin-uv lii variaatio, mii ij lah ennustkin tutkum.<ref name=":0" /> ==Kielâ lappum== Jaakko Häkkinen arvâl kiemâsämikielâ časkâmist näävt: "Kiemâsämikielâ sárnumkuávlust syemmilâš tiäddu lii lamaš uáli koorâs. Kitisii leehi já Kiemâjuuvâ leevih lijjii šiev šiiveet- já nijttokuávluh, já syemmiliih asâiduttii täid kuávluid. Ton lasseen šoddii siähálâs näimilitoh. Meiddei tavesämmiliih láá varrim 1700-lovo pelimudo rääjist kiemâsämikielâ sárnumkuávloid, já vyerdimist lii, tego ain kiävá, et kielah láá finnim vaiguttâsâid nubijnis. Ääigi mield kiemâsämikielâ tastoo suunâi."<ref name=":0" /> Tuárispel kuávluin sämikielâ siäilui kuhebiššáá. 1820-lovvoost ovdâmerkkân totkee Matias Sjögren lii kommentistám tom, et Suáđekylá máddáá- já taavaabeln sarnui eenâb sämikielâ. Toh kuávdáš sajeh, kuus kirhoh-uv huksejuvvojii já kost ulmuuh, tego Pelkosenniemi já Kitinen-juuvâ riddokuávlu ässeeh, lijjii iänááš syemmiliih, tobbeen kielâ-uv nubástui tooleeb suomâkielân. Kiemâsämmiliih lijjii kävppiulmui jotteemkiäinui alda, mii lii luándulávt vaiguttâm kiemâsämmilij kielâmolsomân uáli ennuv. Siämmáámuđusâš kielâmolsomproosees lii uápis ubâ maailmist: kielah siäiluh periferiast pyerebeht ko taggaar kuávlust, kost láá eenâb kontakteh olgoskulij.<ref name=":0" /> ==Kielâčááitus== Äätj miin, ki lak täivest.<br> Paisse läos tu nammat.<br> Alda pootos tu väldegodde.<br> Läos tu taattot nou täivest, ku ädnamest.<br> Adde miji täb päiv miin juokpäiv laip.<br> Ja adde miji miin suddoit addagas, nou ku miieg addep miin velvolidäme.<br> Ja ale sääte miin kjäusaussi.<br> Mutto tjouta miin pahast.<br> Tälle tu li väldegodde, vuöjme ja kudne ijankaikisest.<br> Amen. ==Kirjálâšvuotâ== * Äima, F, Itkonen, T.I. 1918: Jacob Fellmanin muistiinpanot Sompion ja Kuolajärven lapin murteista. Suomalais-Ugrilaisen Seuran Aikakauskirja 30 p. 1-91. ==Fáádást eres soojijn== * [https://glottolog.org/resource/languoid/id/kemi1239 Glottolog] * [https://www.anarasaavis.fi/2023/08/30/kiemasamikiela-tutkamin-caskam-kiela/ Kiemâsämikielâ: tutkâmin časkâm kielâ] * [https://archive.org/details/argentoratentiislapponia01scheffer Lapponia-kirje] ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Jáámmám kielah]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Sämikielah]] 3l6epsj8qzsjk50a26w5phe2hyikvem 0 841 153957 145861 2026-05-19T07:59:42Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{incubator|koodi=sma|kielâ=Maadâämikielâlâš}} 153957 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Sami languages large.png|thumb|upright| 1. Maadâsämikielâ ]] '''Maadâsämikielâ''' lii [[sämikielâ]]. Maadâsämmiliih koččoh jieijâs kielâ nomâigijn ''åarjelsaemien'', ''åarjelsaemien gïele'' teikâ ''åarjel''. Sääni ''gïele'' meerhâš kielâ lasseen meiddei jienâ, já tast lii ennuv kieŋâlub merhâšume.<ref name="rk-aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2023/04/05/richard-kowalik-nagattalai-maadasamikiela-kielaoopast-tukholma-ollaopattuvast/|nommâ=Richard Kowalik nágáttâlâi maadâsämikielâ kielâoopâst Tukholma ollâopâttuvâst|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|čujottum=2023-05-02|ietf-kielâkoodi=}}</ref> ==Sárnoomeeri já sárnumkuávlu== Maadâsämikielâ lii sárnoomeerees tááhust suullân siämmáásullâsâš sämikielâ ko [[anarâškielâ]]-uv, adai tast láá suullân 500 sárnod. Kielâ sárnumkuávlu lii kale čuuvtij vijđásub já tot lii val juáhášâm kyevti enâmân: [[Ruotâ]]n já [[Taažâ]]n. Ruotâ peln maadâsämikielâ sárnoo Östersundist (Staare), Ummeest (Ubmeje) já Lyckselest (Liksjoe). Taažâ peln kielâ sárnoo Snåsast (Snåase), Levangerist, Rørosist (Plaassje), Elgåst já Hattfjelldalist (Aarborte). Motomij sojij ääsih eenâb maadâsämikielâ sárnooh já motomij sojij vist tuše muádis.<ref name="rk-aavis"/> == Maadâsämikielâ pustaveh == Maadâsämikielâ ohtâsii čäällimvyehi tuhhiittui ive 1978. {| style="font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[A]] a | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[B]] b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[D]] d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[E]] e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[F]] f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[G]] g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[H]] h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[I]] i |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ï]] ï | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[J]] j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[K]] k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[L]] l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[M]] m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[N]] n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[O]] o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[P]] p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[R]] r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[S]] s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[T]] t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[U]] u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[V]] v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Y]] y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Æ]] æ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ö]] ö |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Å]] å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} ==Numereh== 1 = akte<br> 2 = göökte<br> 3 = golme<br> 4 = njeljie<br> 5 = vijhte<br> 6 = govhte<br> 7 = tjijhtje<br> 8 = gaektsie<br> 9 = uktsie 10 = luhkie 11 = luhkie akte<br> 12 = luhkie göökte<br> 13 = luhkie golme 20 = göökte luhkie<br> 21 = göökte luhkie akte<br> 22 = göökte luhkie göökte 30 = golme luhkie<br> 31 = golme luhkie akte<br> 32 = golme luhkie göökte 40 = njeljie luhkie<br> 50 = vijhte luhkie<br> 60 = govhte luhkie<br> 70 = tjijhtje luhkie<br> 80 = gaektsie luhkie<br> 90 = uktsie luhkie 100 = stoerre luhkie; nimme; tjuetie<br> 200 = geekte stoerre-luhkie; geekte nimmh<br> 300 = golme stoerre-luhkie; golme nimmh 1 000 = stoerre-tjuetie, stoerre-nimme, tåvsene<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Kowalik, Richard|Nommâ=Towards a grammar of spoken South Saami|Ihe=2023|Sijđo=263|Almostittee=Stockholm University}}</ref> == Kielâoppâ == === Hämioppâ === ==== Substantiveh ==== ''Parâstaavvâlsiih substantiiveh'' {| class="wikitable" |- ! Saje !! -ie (ol.) || -a (ol.) || -oe (ol.) || -e (ol.) !! -ie (ml.) || -a (ml.) || -oe (ml.) || -e (ml.) |- ! Nom | guelie || maana || aaltoe || nïejte || guelieh || maanah || aaltoeh || nïejth |- ! Akk | gueliem || maanam || aaltoem || nïejtem || guelide || maanide || aaltojde || nïejth |- ! Gen | guelien || maanan || aaltoen || nïejten || gueliej || maanaj || aaltoej || nïejti |- ! Ill | gualan || maanese || aaltose || nïejtese || guelide || maanide || aaltojde || nïejtide |- ! Ine | guelesne || maanesne || aaltosne || nïejtesne || gueline || maanine || aaltojne || nïejtine |- ! Ela | gueleste || maaneste || aaltoste || nïejteste || guelijste || maanijste || aaltojste || nïejtijste |- ! Kom | gueline || maanine || aaltojne || nïejtine || gueliejgujmie || maanajgujmie || aaltoejgujmie || nïejtigujmie |- ! Ess | gueline || maanine || aaltojne || nïejtine |} ''Kuulmâstaavvâlsiih substantiiveh'' {| class="wikitable" |- ! Saje !! e~ie (ol.) || e~a (ol.) || e~e (ol.) || e~oe (ol.) !! e-ie (ml.) || e~a (ml.) || e~e (ml.) || e~oe (ml.) |- ! Nom | gierehtse || daktere || gaamege || gaallohke || gierehtsh || dakterh || gaamegh || gaallohkh |- ! Merhâšume | ''pulkke'' || ''nieidâ'' || ''kaamuv'' || ''uáiviskálžu'' || - || - || - || - |- ! Akk | gierehtsem || dakterem || gaamegem || gaallohkem || - || - || - || - |- ! Gen | gierehtsen || dakteren || gaamegen || gaallohken || gierehtsi || dakteri || gaamegi || gaallohki |- ! Ill | gieriehtsasse || daktarasse || gaamegasse || gaalloehkasse || gieriehtsidie || daktaridie || gaamegidie || gaalloehkidie |- ! Ine | gieriehtsisnie || daktarisnie || gaamegisnie || gaalloehkisnie || gieriehtsinie || daktarinie || gaameginie || gaalloehkinie |- ! Ela | gieriehtsistie || daktaristie || gaamegistie || gaalloehkistie || gieriehtsijstie || daktarijstie || gaamegijstie || gaalloehkijstie |- ! Kom | gieriehtsinie || daktarinie || gaameginie || gaalloehkinie || gierehtsigujmie || dakterigujmie || gaamegigujmie || gaallohkigujmie |- ! Ess | gieriehtsinie || daktarinie || gaameginie || gaalloehkinie |} ====Persovnpronomineh<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Kowalik, Richard|Nommâ=Towards a grammar of spoken South Saami|Ihe=2023|Siijđoh=100-102|Almostittee=Stockholm University}}</ref>==== {| class="wikitable" ! nominativ !! oovtâloho !! kyevtiloho !! maaŋgâloho |- | 1. persovn || manne || monnah || mijjieh |- | 2. persovn || datne || dotnah || dijjieh |- | 3. persovn || dihte || dah || dah |} {| class="wikitable" ! genetiv !! oovtâloho !! kyevtiloho !! maaŋgâloho |- | 1. persovn || mov || monnen || mijjien; min |- | 2. persovn || dov || dotnen || dijjien |- | 3. persovn || dan; altese || daj; dej || daj; dej |} ==== Veerbah ==== ''Parâstaavvâlsiih veerbah'' <table class="wikitable"> <tr><td colspan="7">'''Parâstaavvâlsiih veerbah - Preesens'''</td></tr> <tr><td></td><td>'''I'''</td><td>'''II'''</td><td>'''III'''</td><td>'''IV'''</td><td>'''V'''</td><td>'''VI'''</td></tr> <tr><td></td><td>ie-verbâ</td><td>oe-verbâ</td><td>a-verb</td><td>e1-verbâ</td><td>e2-verbâ</td><td>e3-verbâ</td></tr> <tr><td>''' '''</td><td>'''båetedh'''</td><td>'''laavkodh'''</td><td>'''guarkedh'''</td><td>'''bïejedh'''</td><td>'''govledh'''</td><td>'''gihtjedh'''</td></tr> <tr><td>''Anarâškielân''</td><td>''puáttiđ''</td><td>''lávguđ''</td><td>''iberdiđ''</td><td>''pieijâđ''</td><td>''kuullâđ''</td><td>''koijâdiđ''</td></tr> <tr><td>Kieldimhäämi</td><td>båetieh</td><td>laavkoeh</td><td>guarkah</td><td>bïejh</td><td>govlh</td><td>gihtjh</td></tr> <tr><td>'''Persovn'''</td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr> <tr><td class="fattop">manne</td><td class="lightshadow fattop">båatam</td><td class="fattop">laavkoem</td><td class="fattop">guarkam</td><td class="fattop">bïejem</td><td class="fattop">govlem</td><td class="fattop">gihtjem</td></tr> <tr><td>datne</td><td class="lightshadow">båatah</td><td>laavkoeh</td><td>guarkah</td><td>bïejh</td><td>govlh</td><td>gihtjh</td></tr> <tr><td>dïhte</td><td class="lightshadow">båata</td><td class="lightshadow">lååvke</td><td>guarkoe</td><td class="lightshadow">beaja</td><td>govloe</td><td>gihtjie</td></tr> <tr><td class="fattop">månnoeh</td><td class="fattop">båetien</td><td class="fattop">laavkoen</td><td class="fattop">guarkan</td><td class="lightshadow fattop">biejien</td><td class="fattop">govloen</td><td class="fattop">gihtjien</td></tr> <tr><td>dåtnoeh</td><td>båeteden</td><td>laavkoden</td><td>guarkeden</td><td>bïejeden</td><td>govleden</td><td>gihtjeden</td></tr> <tr><td>dah guaktah</td><td>båetiejægan</td><td>laavkoejægan</td><td>guarkajægan</td><td>bïejijægan</td><td>govlijægan</td><td>gihtjijægan</td></tr> <tr><td class="fattop">mijjieh</td><td class="fattop">båetebe</td><td class="fattop">laavkobe</td><td class="fattop">guarkebe</td><td class="fattop">bïejebe</td><td class="fattop">govlebe</td><td class="fattop">gihtjebe</td></tr> <tr><td>dijjieh</td><td>båetede</td><td>laavkode</td><td>guarkede</td><td>bïejede</td><td>govlede</td><td>gihtjede</td></tr> <tr><td>dah</td><td>båetieh</td><td>laavkoeh</td><td>guarkoeh</td><td class="lightshadow">biejieh</td><td>govloeh</td><td>gihtjieh</td></tr> </table> ''Parâttesstaavvâlsiih veerbah'' <table class="wikitable"> <tr><td colspan="3">'''Parâttesstaavvâlsiih veerbah - Preesens'''</td></tr> <tr><td class="fatbottom">'''Persovn'''</td><td class="fatbottom">'''saemiestidh'''</td><td class="fatbottom">'''lea'''</td></tr> <tr><td>manne</td><td>saemestem</td><td>leam</td></tr> <tr><td>datne</td><td>saemesth</td><td>leah</td></tr> <tr><td>dïhte</td><td>saemeste</td><td>lea</td></tr> <tr><td class="fattop">månnoeh</td><td class="fattop">saemiestien</td><td class="fattop">lean</td></tr> <tr><td>dåtnoeh</td><td>saemiestidien</td><td>lidien</td></tr> <tr><td>dah guaktah</td><td>saemiestægan</td><td>lægan</td></tr> <tr><td class="fattop">mijjieh</td><td class="fattop">saemiestibie</td><td class="fattop">libie</td></tr> <tr><td>dijjieh</td><td>saemiestidie</td><td>lidie</td></tr> <tr><td>dah</td><td>saemiestieh</td><td>leah</td></tr> </table> ''Kieldimverbâ'' {| class="wikitable" style="text-align:left" ! || colspan="3" | Preesens || || colspan="3" | Preteriti |- | || ol. || kl. || ml. || || ol. || kl. || ml. |- | 1. || im || ean || ibie || 1. || idtjim || idtjimen || idtjimh |- | 2. || ih || idien || idie || 2. || idtjih || idtjiden || idtjidh |- | 3. || ij || eakan || eah || 3. || idtji || idtjigan || idtjin |} === Ceelhâoppâ === Maadâsämikielâ lii SOV-kielâ. === Täsimolsom === Maadâmsämikielâst ij lah täsimolsom. == Liiŋkah == * [http://oahpa.no/aarjel/ Oahpa — pedagoglâš program] * [http://oahpa.no/sma/gramm/grammatikk.nob.html Maadâsämikielâ minikielâoppâ] * [https://baakoeh.oahpa.no/ Sänikirje] == Kirjálâšvuotâ == * Kowalik, Richard 2023: ''[http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1731023/FULLTEXT02.pdf Towards a grammar of spoken South Saami]''. Stockholm University ; Stockholm: Universitetsservice US-AB. * Bergsland, Knut 1946: ''Røros-lappisk grammatikk : et forsøk på strukturell språkbeskrivelse''. Instituttet for sammenlignende kulturforskning. Serie B. Skrifter ; 43. Oslo : Aschehoug. * Bergsland, Knut 1982: ''Sydsamisk grammatikk''. Tromsø: Universitetsforlaget. * Hasselbrink, Gustav 1981: T1 - Grammatik, Wörterbuch Å - Flytt'edh. * Lagercrantz, Eliel 1923: [http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010042106017 Sprachlehre des Südlappischen : nach der Mundart von Wefsen]. Bulletin / Kristiania Etnografiske Museum ; 1 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{incubator|koodi=sma|kielâ=Maadâämikielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Maadâsämikielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] l5ieg8d59bapwezzn97hpl84ide4lvo 0 1006 153958 146011 2026-05-19T08:00:41Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{incubator|koodi=sms|kielâ=Nuorttâlâškielâlâš}} 153958 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Nuorttâlâškielâ | kárttá = Sami languages large.png | kovetekstâ = 6. Nuorttâlâškielâ | kovestuárudâh = kove stuárudâh.px (fastâ 275.px) | jieijâs = sääʹmǩiõll | eres = | kuávlu = {{Lippu|Suomâ}}<br>{{Lippu|Ruoššâ}} | äigidem = | vir = [[Aanaar]] | meeri = 400 | saje = ij 100 stuárrámuu juávhust | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = [[Kielâkäldee]] | kodde = [[uuraallâš kielah]] | juávkku = [[sämikielah]] | iso1 = | iso2 = sms | iso3 = sms | glotto = skolt1241 }} [[Tiätuvuárkká:SAKK galba.jpg|thumb|250px|right|[[Säämi máttááttâskuávdáš|Säämi máttááttâskuávdáá]] kolbâ [[suomâkielâ]]n, [[orjâlâškielâ]]n, [[anarâškielâ]]n já nuorttâlâškielân]] [[Tiätuvuárkká:Äʹvv IMG 1204e.jpg|thumb|[[Äʹvv säämimuseo]] nommâ nuorttâlâškielân váldu-uuvsâ paajaabeln [[Neiden]]ist]] [[Tiätuvuárkká:Čeʹvetjääuʹr tuâjjpõrtt.jpg|thumb|Čeʹvetjääuʹr tuâjjpõrtt ađai Čevetjäävri pargopáájá [[Čevetjävri|Čevetjäävrist]]]] [[Tiätuvuárkká:Siida Skolt (building site).jpg|thumb|[[Siida]] muštâl nuorttâlâškielâlijd museo uđâsmittempargoost já maht museo palvâl ton ääigi]] '''Nuorttâlâškielâ''' lii [[sämikielâ]]. Ton aldemus suhâkielâ lii [[anarâškielâ]]. ==Nuorttâlâškielâ pustaveh== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |  â | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Č č | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ʒ ʒ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ǯ ǯ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Đ đ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ǧ ǧ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ǥ ǥ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ǩ ǩ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŋ ŋ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Õ õ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Å å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ʹ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ʼ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} :''â'' = [ɘ] (švaa), ''c'' = [ts], ''č'' = [tʃ], ''ʒ'' = [dz], ''ǯ'' = [dʒ], ''ǧ'' = [ɟʝ], ''ǩ'' = [cç], ''õ'' = [ɐ] (švaa), ''š'' = [ʃ], ''ž'' = [ʒ], ''å'' = [ɔ]. == Kielâoppâ == === Jienâdâhoppâ === ==== Vokaleh ==== {| class="wikitable" ! ! ovdâ ! koskâ ! tyehi |- ! poskâd | align="center" |{{IPA|i}} (i) | | align="center" |{{IPA|u}} (u) |- ! peliposkâd | align="center" |{{IPA|e}} (e) | align="center" |{{IPA|ɘ}} (õ) | align="center" |{{IPA|o}} (o) |- ! pelijuolâd | align="center" |{{IPA|ɛ}} (e) | align="center" |{{IPA|ɐ}} (â) | align="center" |{{IPA|ɔ}} (å) |- ! juolâd | align="center" |{{IPA|a}} (ä) | | align="center" |{{IPA|ɑ}} (a) |} ==== Diftoŋeh ==== {| class="wikitable" | ! ovdâ ! ovdâ já koskâ ! tyehi já ovdâ ! tyehi já koskâ ! tyehi |- ! poskâd já peliposkâd | align="center" |{{IPA|ie}} (ie) | align="center" |{{IPA|iɘ}} (iõ) | align="center" |{{IPA|ue}} (ue) | align="center" |{{IPA|uɘ}} (uõ) | |- ! poskâd já pelijuolâd | align="center" |{{IPA|iɛ}} (ie) | align="center" |{{IPA|iɐ}} (iâ) | align="center" |{{IPA|uɛ}} (ue) | align="center" |{{IPA|uɐ}} (uâ) | align="center" |{{IPA|uɔ}} (uå) |- ! poskâd já juolâd | | | align="center" |{{IPA|ua}} (uä) | | |- ! peliposkâd já pelijuolâd | | align="center" |{{IPA|eɐ}} (eâ) | | | |- ! peliposkâd já juolâd | align="center" |{{IPA|ea}} (ea) | | | | |} ==== Konsonanteh ==== {| class="wikitable" ! !labial !dental / alveolar !postalveolar !palatal !velar |- !naasaal | align="center" | m (m) | align="center" | n (n) | | align="center" | nʲ (nj) | align="center" | ŋ (ŋ) |- !čuojâhánnáá kluusil | align="center" | p (p) | align="center" | t (t) | | | align="center" | k (k) |- !čyejilis kluusil | align="center" | b (b) | align="center" | d (d) | | | align="center" | g (g) |- !čuojâhánnáá affrikaatta | | align="center" | t͡s (c) | align="center" | t͡ʃ (č) | align="center" |c͡ç (ǩ) | |- !čyejilis affrikaatta | | align="center" | d͡z (ʒ) | align="center" | d͡ʒ (ǯ) | align="center" | ɟ͡ʝ (ǧ) | |- !čuojâhánnáá sibilant | | align="center" | s (s) | align="center" | ʃ (š) | | |- !čyejilis sibilant | | align="center" | z (z) | align="center" | ʒ (ž) | | |- !čuojâhánnáá frikativ | align="center" | f (f) | | | | align="center" | x (h) |- !čyejilis frikativ | align="center" | v (v) | align="center" | ð (đ) | | align="center" | ʝ (j) | align="center" | ɣ (ǥ) |- !vibrant | | align="center" | r (r) | | | |- !lateral | | align="center" | l (l) | | | align="center" | lʲ (lj) |- !pelivokaleh | align="center" | w (u) | | | align="center" | j (i) | |- |} === Hämioppâ === ==== Pronomineh ==== {| class="wikitable" !Persovn !!Jurgâlus !!Nominativ !!Genetiv |- |'''1. ol.''' || mun || mon || muu |- |'''2. ol.''' || tun || ton || tuu |- |'''3. ol.''' || sun || son || suu |- |'''1. kl.''' || muoi || muäna || muännai |- |'''2. kl.''' || tuoi || tuäna || tuännai |- |'''3. kl.''' || suoi || suäna || suännai |- |'''1. ml.''' || mij || mij || mij |- |'''2. ml.''' || tij || tij || tij |- |'''3. ml.''' || sij || sij || sij |} {| class="wikitable" !&nbsp; !oovtâloho !kyehtiloho !maaŋgâloho |- |'''Nominativ''' || son || suäna || sij |- |'''Genetiv''' || suu || suännai || sij |- |'''Akkusativ''' || suu || suännaid || siʹjjid |- |'''Illativ''' || suʹnne || suännaid || siʹjjid |- |'''Lokativ''' || suʹst || suännast || siiʹst |- |'''Komitativ''' || suin || suännain || siʹjjivuiʹm |- |'''Abessiv''' || suutää || suännaitää || siʹjjitää |- |'''Essiv''' || suuʹnen || suännan || - |- |'''Partitiv''' || suuʹđed || - || - |} == Kirjálâšvuotâ == * Feist, Tim: ''[https://web.archive.org/web/20120324235150/https://www.escholar.manchester.ac.uk/api/datastream?publicationPid=uk-ac-man-scw:123128&datastreamId=FULL-TEXT.PDF A grammar of Skolt Saami].'' Manchester, 2010. * Aikio, Marjut og Anna-Riitta Lindgren 1973: Kielirapportti. ''Saamelaiskomitean mietintö'' 1973:46. * Hallamaa, Panu 1997: Unangam Tunuu and Sugestun: A Struggle for Continued Life. Hiroshe Shoji and Juha Janhunen (eds.) Northern Minority Languages. Problems of Survival. ''Senri Ethnological Studies'' 44:187-224. Osaka: National Museum of Ethnology. * [[Mikko Korhonen|Korhonen, Mikko]]. Mosnikoff, Jouni. Sammallahti, Pekka. ''Koltansaamen opas.'' Castreanumin toimitteita, Helsinki 1973. * Mosnikoff, Jouni og Pekka Sammallahti 1988: ''Uʹcc sääm-lääʹdd sääʹnnǩeârjaž = Pieni koltansaame-suomi sanakirja''. Jorgaleaddji. * Mosnikoff, Jouni og Pekka Sammallahti 1991: ''Suomi-koltansaame sanakirja = Lääʹdd-sääʹm sääʹnnǩeʹrjj''. Ohcejohka: Girjegiisá. * Moshnikoff, Satu: ''Muu vuõssmõs sää'mǩe'rjj''. * Moshnikoff, Satu, Moshnikoff, Jouni and Koponen, Eino. 2009. Koltansaamen koulukielioppi (Sääʹmǩiõl ǩiõllvuäʹppes škoouʹli vääras). Inari, Finland: Saamelaiskäräjät. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{incubator|koodi=sms|kielâ=Nuorttâlâškielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Nuorttâlâškielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] 9w3u9mmgjej8lqzgi7xhretwg6a1u18 0 1021 153959 146026 2026-05-19T08:01:01Z Yupik 23 +lâš 153959 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Sami languages large.png|thumb|upright| 5. Orjâlâškielâ ]] '''Orjâlâškielâ''' teikâ '''pajekielâ''' teikâ '''tavesämikielâ''' lii [[sämikielâ]]. ==Orjâlâškielâ pustaveh== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Á á | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Č č | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Đ đ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŋ ŋ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŧ ŧ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} ==Kielâoppâ== === Hämioppâ === ==== Veerbah ==== ''Kieldimverbâ'' [[Indikativ]], [[konditional]] já [[potential]] {| style="border: 1px #000000 solid; border-collapse: collapse;" ! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Persovn ! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Ol. ! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Kl. ! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Ml. |- | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 1. | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | in | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | ean | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | eat |- | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 2. | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | it | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | eahppi | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | ehpet |- | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 3. | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | ii | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | eaba | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | eai |} [[Imperativ]] {| style="border: 1px #000000 solid; border-collapse: collapse;" ! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Persovn ! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Ol. ! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Kl. ! style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px; background-color: #EFEFFF;" | Ml. |- | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 1. | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allon | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allu | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allot |- | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 2. | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | ale | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | alli | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allet |- | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | 3. | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | allos | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | alloska | style="border: 1px #000000 solid; padding: 2px 10px 2px 4px;" | alloset |} ==Kirjálâšvuotâ== === Sänikirjeh === * [[Knud Leem|Leem, Knud]] (1756): ''[https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/leem1756.pdf En Lappesk Nomenclator efter den Dialect, som bruges af Fjeld-Lapperne i Porsanger-Fjorden]'' Kööbenhaammân * Leem, Knud (1768): ''[http://urn.fi/URN:NBN:fi-fe2016050611484 Lexicon Lapponicum bipartitum : Pars 1 : Lapponico-Danico-Latina]'' Kööbenhaammân * Leem, Knud (1781): ''[http://urn.fi/URN:NBN:fi-fe2016050611484 Lexicon Lapponicum bipartitum : Pars 2 : Danico-Latino-Lapponica]'' Kööbenhaammân * [[Thor Frette|Frette, Thor]] (1975): ''Norsk-samisk ordbok (Dárugiel-sámigiel sádnigir'ji)'', Universitetsforlaget. * [[Jens Andreas Friis|Friis, Jens Andreas]] (1887): ''[https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/friis1887.pdf Ordbog over det lappiske Sprog med latinsk og norsk Forklaring samt en Oversigt over Sprogets Grammatik]'' * [[Konrad Nielsen|Nielsen, Konrad]] (1913): ''[http://fennougrica.kansalliskirjasto.fi/handle/10024/89820 Lappisches Wörterbuch nach den Dialekten von Polmak, Karasjok und Kautokeino]''. Heft I. Lexica Societatis Fenno-Ugricae I. 1913. * Nielsen, Konrad (1932-1938): ''Lappisk ordbok Lapp dictionary'' (oovtâst [[Asbjørn Nesheim]]áin) * [[Nils Vibe Stockfleth|Stockfleth, Nils Vibe]] (1852): ''[https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/stockfleth1852.pdf Norsk-lappisk Ordbog]'' === Kielâoopah já artikkâleh kielâoopâst === * [[J. A. Friis|Friis, J. A.]] (1856) [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/friis1856lappiskgrammatik.pdf Lappisk Grammatik. Udarbeidet efter den finmarkiske Hoveddialekt eller Sproget, saaledes som det almindeligst tales i norsk Finmarken] * [[Klaus Peter Nickel|Nickel, Klaus Peter]] (1990): ''Samisk grammatikk'' Oslo: Universitetsforlaget * Nickel, Klaus Peter (1994): [https://beta.nb.no/items/eaad24abe5ea19a27f8dccdff33abb7b;page=0;searchText=klaus%20peter%20nickel#?h=klaus%20peter%20nickel&c=0&cv=0&xywh=-1642%252C66%252C5965%252C4310 Samisk grammatikk] Karasjok: Davvi girji * Nielsen, Konrad (1926-1929): Lærebok i lappisk * Leem, Knud (1748): [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/leem1748.pdf En Lappisk Grammatica Efter den Dialect, som bruges af Field-Lapperne udi Porsanger-Fiorden] * [[Rasmus Rask|Rask, Rasmus]] (1832): [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/rask1832v1.pdf Ræsonneret lappisk Sproglære efter den Sprogart, som bruges af Fjældlapperne i Porsangerfjorden i Finmarken. En Omarbejdelse af Prof. Knud Leems Lappiske Grammatica.]. København. * [[N. V. Stockfleth|Stockfleth, N. V.]] (1840): [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/stockfleth1840grammatikietlapp00stoc.pdf Grammatik i det lappiske Sprog saaledes som det tales i norsk-Finmarken. Förste Del. Bogstav- og Formlæren.] * [[Jussi Ylikoski|Ylikoski, Jussi]] (2009): [http://www.sgr.fi/sust/sust257/sust257.html Non-finites in North Saami] Helsinki: Mémoires de la Société Finno-Ougrienne 257. === Liiŋkah === * [http://gtweb.uit.no/mt/ Tiätturjurgâlus pajekielâst] * [https://web.archive.org/web/20120415213435/http://giellatekno.uit.no/oahpa/grammatihkka.nno.html Pajekielâ kielâoppâ] * [http://divvun.no Tivvoomohjelm] * http://oahpa.no/davvi * http://kursa.oahpa.no/ * [http://sanit.oahpa.no/ Digisänikirje] ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=se|Orjâlâškielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Orjâlâškielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] 0kqirv4oyje4pmn7mp0tudd5jwj4l91 0 1370 153960 146081 2026-05-19T08:01:17Z Yupik 23 /* Fáádást eres soojijn */ 153960 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Pittáámsämikielâ | kárttá = Sami languages large.png | kovetekstâ = 3. Piittáámsämikielâ | kovestuárudâh = kove stuárudâh.px (fastâ 275.px) | jieijâs = bidumsámegiella | eres = | kuávlu = {{Lippu|Ruotâ}}<br>{{Lippu|Taažâ}} | äigidem = | vir = | meeri = 30 | saje = ij 100 stuárrámuu juávhust | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = [[Kielâkäldee]] | kodde = [[uuraallâš kielah]] | juávkku = [[sämikielah]] | iso1 = | iso2 = sje | iso3 = sje | glotto = pite1240 }} '''Piittáámsämikielâ''' lii [[sämikielâ]]. Tom sárnuh tááláá ääigi [[Ruotâ]]st [[Arvidsjaur]] já [[Arjeplog]] ađai Árjepluovve kieldâin. ==Pittáámsämikielâ pustaveh== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Á á | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Đ đ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŋ ŋ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŧ ŧ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Å å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | | | | | | |} == Tile ive 2025 aalgâst == Pittáámsämikielâ sárnooh láá elimin tuše 30. Kielâ sárnoo vala [[Ruotâ]] [[Arjeplog]]ist (pittáámsämikielân ''Arjepluovva''). Nuorâmuuh kielâsárnooh láá 50-ihásiih. Kielâ illá sirdoo nuorâbáid puolváid, mii lii kielâ siäilum eellimiähtu. Tot máttááttuvvoo muádi okkotiijme verd škoovlâst, mut vädisvuottân láá váiloo olmoošresurseh já kielâst váiloo äššitubdâmuš. Nubbe vädisvuotâ lii meid tot, et kuávlust ääsih meiddei [[tavesämikielâ]] sárnooh, já talle ko lii saahâ "sämikielâst" lii automaatlávt saahâ tavesämikielâst.<ref name="aavis07032025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/03/07/totkee-joshua-wilbur-mustal-pittaamsamikielast-laa-uccaa-resurseh/|nommâ=Totkee Joshua Wilbur muštâl: pittáámsämikielâst láá uccáá resurseh|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-03-07|čujottum=2025-03-07}}</ref> == Kirjálâšvuotâ == Pittáámsämikielâst láá ohtsis vittâ tutkâmuš äigipaajeest 1893–2015. [[Joshua Wilbur]] almostitij pittáámsämikielâ kielâoopâ ''A grammar of Pite Saami'' ive 2014. Ton lasseen sun almostitij pittáámsämikielâ sänikirje ''Pitesamisk ordbok'' ive 2016. Taan sänikirjeest láá suullân 6 000 uuccâmsäännid.<ref name="aavis07032025"/> === Listo === * Halász Ignácz: ''Lapponica, 1, Sprachtexte im schwedisch-lappischen Dialecte der Lule- und Pite-lappmark: gesammelt und zum Teil mit ungarischer Übersetzung, sowie einem lappisch-ungarisch und deutschen Glossar''. Budapest: [s.n.], 1885. Separatabdruck aus B. 19, der von der Ungar. Akademie d. w. herausgegebenen Zeitschrift "Nyelvtudományi közlemények". * Halász Ignácz 1893: Svéd-lapp nyelv, 5, A Pite-lappmark Arjepluogi egyházkerületéből. Budapest: Kiadja a Magyar Tudományos Akadémia. * Halász Ignácz 1896: [https://saamilinguistics.files.wordpress.com/2016/05/halasz_1896.pdf Svéd-lapp nyelv. VI. Pite lappmarki szótár és nyelvtan rövid karesuandói lapp szójegyzékkel.] Budapest: Kiadja a Magyar Tudományos Akadémia. * Lagercrantz, Eliel: Sprachlehre des Westlappischen nach der Mundart von Arjeplog. Helsinki: Suomalais-ugrilainen seura, 1926. ISSN: 0355-0230. * Lehtiranta, Juhani: Arjeploginsaamen äänne- ja taivutusopin pääpiirteet. Helsinki: Suomalais-ugrilainen seura, 1992, ISBN 951-9403-55-8. * [[Israel Ruong|Ruong, Israel]]: ''Lappische Verbalableitung dargestellt auf Grundlage des Pitelappischen.'' (''Uppsala universitets årsskrift''; 1943:10). * Wilbur, Joshua (red.), 2016. ''Pitesamisk ordbok: samt stavningsregler'', Samica 2. Freiburg: Universität Freiburg. * [http://langsci-press.org/catalog/book/17 Wilbur, Joshua 2014: ''A grammar of Pite Saami'']. Studies in Diversity Linguistics 5. Berlin: Language Science Press. ==Fáádást eres soojijn== {{Incubator|koodi=sje|kielâ=Pittáámsämikielâlâš}} {{Commonscat-raddalâs}} * [https://sallto.no/saga/ Sáltto: uđđâseh já tiäđuh pittáámsämikielân] * [https://sallto.no/nytt/2025/10/26/bidumsame-alfabiehta-pitesamisk-alfabet/ Video pittáámsämikielâ pustavijn] * [https://glottolog.org/resource/languoid/id/pite1240 Glottolog] ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Pittáámsämikielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] lzpy7bg2k5a10h4wjmjfqrhayhznrk0 0 1374 153936 146085 2026-05-18T13:42:26Z -wuppertaler 7093 changed one image to show more of the city 153936 wikitext text/x-wiki {{Liechtenstein kieldâ | nommâ = Planken | kove = Planken. 2009-10-29 15-58-58.jpg | kove-čielgiittâs = Planken | vaakun = Wappen Planken.svg | kárttá = Liechtenstein-Planken.svg | staatâ = [[Liechtenstein]] | vijđodâh = 5,34<ref name="www.planken.li">[https://www.planken.li/Portr%C3%A4t/PlankeninZahlen.aspx www.planken.li] Čujottum 7.10.2020 <small>(saksakielân)</small></ref> | alodâh = 786<ref name="www.planken.li"/> | ässeeloho = 473<ref name="www.planken.li"/> | ässeeloho_ihe = 2019 | ässeesaahâdvuotâ = 88,58 | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 }} '''Planken''' lii kieldâ [[Liechtenstein]]ist. Plankenist ääsih 473 olmožid. Ton vijđodâh lii 5,34&nbsp;km² já alodâh 786&nbsp;m. Planken lii ässeelovo mield Liechtenstein ucemus kieldâ. ==Viehâdâh== ===Ässeeloho=== {| class="wikitable" |- bgcolor="#E3E3E3" ! Ihe ! Ässeeloho<ref>[https://hls-dhs-dss.ch/it/articles/007098/2010-02-04/ Planken - Ässeeloho] Čujottum 7.10.2020 <small>(italiakielân)</small></ref> |- |align="center"| 1812 || align="center"| 135 |- |align="center"| 1852 || align="center"| 157 |- |align="center"| 1901 || align="center"| 56 |- |align="center"| 1950 || align="center"| 110 |- |align="center"| 2000 || align="center"| 355 |} {| class="wikitable" ! Ihe !! Ässeeloho<ref name="www.planken.li"/> !! Ihe !! Ässeeloho<ref name="www.planken.li"/> !! Ihe !! Ässeeloho<ref name="www.planken.li"/> |- |align="center"| 2001 || align="center"| 357 || align="center"| 2007 || align="center"| 406 || align="center"| 2013 || align="center"| 423 |- |align="center"| 2002 || align="center"| 366 || align="center"| 2008 || align="center"| 420 || align="center"| 2014 || align="center"| 425 |- |align="center"| 2003 || align="center"| 373 || align="center"| 2009 || align="center"| 425 || align="center"| 2015 || align="center"| 446 |- |align="center"| 2004 || align="center"| 368 || align="center"| 2010 || align="center"| 425 || align="center"| 2016 || align="center"| 450 |- |align="center"| 2005 || align="center"| 368 || align="center"| 2011 || align="center"| 426 || align="center"| 2017 || align="center"| 457 |- |align="center"| 2006 || align="center"| 387 || align="center"| 2012 || align="center"| 431 || align="center"| 2018 || align="center"| 472 |} ==Kovegalleria== <gallery> Planken Dorfstrasse.jpg Planken Kapelle.jpg Planken. 2019-10-26 16-47-38.jpg Planken. 2019-10-26 16-39-32.jpg Planken Dreischwesternhaus.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Liechtenstein kieldah}} [[Luokka:Liechtenstein kieldah]] 9rm2yt9rsrd0h35udon5ith820ydhye 0 1475 153944 146103 2026-05-19T07:50:12Z Yupik 23 153944 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Detailed SVG map of the Lusophone world.svg|thumb|upright=2| {{Legend|#002375|Eenikielâ}} {{Legend|#1886FE|Virgálâš já haaldâtlâš kielâ}} {{Legend|#79BDFF|Kulttuurlâš teikkâ nubbe kielâ}} ]] [[Tiätuvuárkká:Acaiaca MG Brasil - Portal da Cidade - panoramio (1).jpg|thumb|right|''Tiervâpuáttim [[Acaiaca]]n'' kiäinukoolbâin [[Brasilia]]st]] '''Portugalkielâ''' (''língua portuguesa'' teikkâ tuš ''português'') lii roomaanlâš kielâ, mii lii šoddâm [[Portugal]]ist já [[Galicia]]st, mutâ lii tááláá ääigi váldukiellân meid ovdâmerkkân [[Angola]]st, [[Brasilia]]st, [[Mosambik]]ist já [[Kap Verde]]st. Toi lasseen tot lii nubben kiellân maaŋgâin enâmijn. Tot lii maailm kuđâdin stuárráámus kielâ. Eenikiellân tom sárnuh paijeel 234,1 miljovn olmožid, kiäin stuárráámus uási ääsih Brasiliast já Portugalist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.visualcapitalist.com/100-most-spoken-languages/|nommâ=Ranked: The 100 Most Spoken Languages Around the World|tahhee=Iman Ghosh|almostittem=Visual Capitalist|äigimuddo=2020-02-15|čujottum=2022-05-15|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Lavdâm == Portugalkielâ lii virgálâš kielâ čuávuváin staatâin: * {{Lippu|Portugal}} * {{Lippu|Brasilia}} * {{Lippu|Angola}} * {{Lippu|Mosambik}} * {{Lippu|Guinea-Bissau}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-guinea-bissau.html|nommâ=What Languages Are Spoken In Guinea-Bissau?|almostittem=WorldAtlas|äigimuddo=2017-04-25|čujottum=2022-05-15|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> * {{Lippu|Nuorttâ-Timor}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-timor-leste.html|nommâ=What Languages Are Spoken In Timor-Leste?|almostittem=WorldAtlas|äigimuddo=2017-11-08|čujottum=2022-05-15|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> * {{Lippu|Kap Verde}} * {{Lippu|São Tomé já Príncipe}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-sao-tome-and-principe.html|nommâ=What Languages Are Spoken In Sao Tome And Principe?|almostittem=WorldAtlas|äigimuddo=2017-09-19|čujottum=2022-05-15|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> * {{Lippu|Peeivitäsideijee Guinea}} (ive 2010 rääjist)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-equatorial-guinea.html|nommâ=What Languages Are Spoken In Equatorial Guinea?|almostittem=WorldAtlas|äigimuddo=2018-09-24|čujottum=2022-05-15|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> ==Portugalkielâ pustaveh== [[File:2JOB Brasilândia.ogg|thumb|]] [[File:WIKITONGUES- Freddie speaking Portuguese.webm|thumb|]] [[File:WIKITONGUES- Sara speaking Portuguese.webm|thumb|]] Portugalkielâst láá 26 [[Puustav|pustavid]]: {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Wikikielâ|code=pt|Portugalkielâlâš}} {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Roomaanlâš kielah}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Portugalkielâ|*]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] 6hlvxkxpk9pfnm7iadvgu8kch9fa7cn 0 1503 153945 146128 2026-05-19T07:50:24Z Yupik 23 /* Fáádást eres soojijn */ 153945 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Map-Francophone World.svg|upright=2|thumb|right|Ranskakielâ maailmist {{Legend|#00006d|Kuávluh kost tot lii váldukiellân}} {{Legend|#0b66e1|Kuávluh kost tot lii [[Virgálâš kielâ|virgálâš kiellân]]}} {{Legend|#79bdff|Kuávluh kost tot lii nubben kiellân}} {{Legend|#32ff1b|Kuávluh kost tot lii ucceeblovokiellân}} ]] [[Tiätuvuárkká:French in the United States.png|thumb|right|Ranskakielâ Ovtâstum staatâin]] '''Ranskakielâ''' (ransk. ''français'') kulá indoeurooplij kielâi roomaanlâš kielâjuávkun. ==Ranskakielâ pustaveh== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} ==Numereh== *1–10: un, deux, trois, quatre, cinq, six, sept, huit, neuf, dix *11–19: onze, douze, treize, quatorze, quinze, seize, dix-sept, dix-huit, dix-neuf *20, 21, 22, 23,... ,29: vingt, vingt et un, vingt-deux, vingt-trois,..., vingt-neuf *30, 31, 32,...: trente, trente et un, trente-deux, ... *40: quarante *50: cinquante *60: soixante *70, 71, 72,...: soixante-dix, soixante et onze, soixante-douze, ... *80, 81, 82,...: quatre-vingts, quatre-vingt-un, quatre-vingt-deux, ... *90, 91, 92,...: quatre-vingt-dix, quatre-vingt-onze, quatre-vingt-douze, ... *100: cent *200: deux cents *201: deux cent un *1 000: mille *2 000: deux mille *2 001: deux mille un *10 000: dix mille *100 000: cent mille *1 000 000: un million *2 000 000: deux millions *10 000 000: dix millions *100 000 000: cent millions *1 000 000 000: un milliard *2 000 000 000: deux milliards *5 421 832 193: cinq milliards quatre cent vingt et un millions huit cent trente-deux mille cent quatre-vingt-treize == Fáádást eres soojijn == {{Wikikielâ|code=fr|Ranskakielâlâš}} {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Roomaanlâš kielah}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Ranskakielâ|*]] qqe0fvswwdz5ygckp8rw0829gegx8rl 0 1532 153946 146153 2026-05-19T07:50:35Z Yupik 23 153946 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Idioma sueco.png|thumb|upright|Ruotâkielâ sárnumkuávluh]] '''Ruotâkielâ''' lii [[tavegermaanlâš kielah|tavegermaanlâš kielâ]], mii sárnoo [[Ruotâ]]st já [[Suomâ]]st. Tom sárnuh suulân 10 miljovn olmožid. == Ruotâkielâ pustaveh == Ruotâkielâst láá 29 [[Puustav|pustavid]]. Tain 9 láá [[Vokaal|vokaleh]] já 20 láá [[konsonant]]eh: {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Å å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} {{Clear}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=sv|Ruotâkielâlâš}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Ruotâkielâ|*]] pzsfhllt1qqg4pbre54yykpuisd3vzz 0 1638 153937 137427 2026-05-18T18:54:20Z Seipinne 19 153937 wikitext text/x-wiki '''Suomâkielâ''' lii [[Suomâ-ugrâlâš kielah|suomâ-ugrâlâš kielâ]], mon sárnu stuárráámus uási [[Suomâ]] ässein. Ton sárnoomeeri lii 5,5 miljovn. Suomâkielâ lii [[anarâškielâ]] kaaidâs hyelkkikielâ. ==Suomâkielâ pustaveh== Suomâkielâst láá 29 [[Puustav|pustavid]]. Tain 8 láá [[Vokaal|vokaleh]] já 21 láá [[konsonant]]eh: {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Å å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} Tai lasseen suomâkielâ čäällimvuáhán kuleh Š- já Ž-pustaveh, mut taah iä liähu ollásávt vuáhádum.<ref name="hatut">Saukkonen, Pauli já Räikkälä, Anneli (1998). [https://www.mlang.name/arkisto/hatut.html ''Kirjaimet š ja ž suomen kielen oikeinkirjoituksessa''] Päikkieennâm kielâi tutkâmkuávdáš: Helsig <small>(suomâkielân)</small></ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Wikikielâ|code=fi|Suomâkielâ}} <small><references/></small> {{EU-kielah}} {{Uuraallâš kielah‎}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Suomâkielâ|*]] spipmhlax62ybq9vnsl6ry8f1gqwrah 153938 153937 2026-05-18T18:55:25Z Seipinne 19 /* Käldeeh */ myenster 153938 wikitext text/x-wiki '''Suomâkielâ''' lii [[Suomâ-ugrâlâš kielah|suomâ-ugrâlâš kielâ]], mon sárnu stuárráámus uási [[Suomâ]] ässein. Ton sárnoomeeri lii 5,5 miljovn. Suomâkielâ lii [[anarâškielâ]] kaaidâs hyelkkikielâ. ==Suomâkielâ pustaveh== Suomâkielâst láá 29 [[Puustav|pustavid]]. Tain 8 láá [[Vokaal|vokaleh]] já 21 láá [[konsonant]]eh: {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Å å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} Tai lasseen suomâkielâ čäällimvuáhán kuleh Š- já Ž-pustaveh, mut taah iä liähu ollásávt vuáhádum.<ref name="hatut">Saukkonen, Pauli já Räikkälä, Anneli (1998). [https://www.mlang.name/arkisto/hatut.html ''Kirjaimet š ja ž suomen kielen oikeinkirjoituksessa''] Päikkieennâm kielâi tutkâmkuávdáš: Helsig <small>(suomâkielân)</small></ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Wikikielâ|code=fi|Suomâkielâ}} {{Käldeeh}} {{EU-kielah}} {{Uuraallâš kielah‎}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Suomâkielâ|*]] rymvob2ky1y4ikweycto4f9rpjn1225 153948 153938 2026-05-19T07:51:29Z Yupik 23 153948 wikitext text/x-wiki '''Suomâkielâ''' lii [[Suomâ-ugrâlâš kielah|suomâ-ugrâlâš kielâ]], mon sárnu stuárráámus uási [[Suomâ]] ässein. Ton sárnoomeeri lii 5,5 miljovn. Suomâkielâ lii [[anarâškielâ]] kaaidâs hyelkkikielâ. ==Suomâkielâ pustaveh== Suomâkielâst láá 29 [[Puustav|pustavid]]. Tain 8 láá [[Vokaal|vokaleh]] já 21 láá [[konsonant]]eh: {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Å å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} Tai lasseen suomâkielâ čäällimvuáhán kuleh Š- já Ž-pustaveh, mut taah iä liähu ollásávt vuáhádum.<ref name="hatut">Saukkonen, Pauli já Räikkälä, Anneli (1998). [https://www.mlang.name/arkisto/hatut.html ''Kirjaimet š ja ž suomen kielen oikeinkirjoituksessa''] Päikkieennâm kielâi tutkâmkuávdáš: Helsig <small>(suomâkielân)</small></ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=fi|Suomâkielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{EU-kielah}} {{Uuraallâš kielah‎}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Suomâkielâ|*]] plejdjallpbhbb62zlizevvhd3hh2hk 0 1758 153961 146285 2026-05-19T08:01:39Z Yupik 23 153961 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Sami languages large.png|thumb|upright| 9. Tarjesämikielâ]] '''Tarjesämikielâ''' lii [[sämikielâ]], mii kielâlávt lohhoo nuorttâkielâi nannaamjuávkun. Tot sárnoo ärbivuáválávt Ruošâbeln Kuáládâhnjaargâ nuorttâoosijn.<ref name="giella"/> Ive 2010 láin tuše kyehti sárnoo.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://barentsobserver.com/en/sections/society/sami-languages-disappears|nommâ=Sami languages disappears|almostittem=|čujottum=2024-10-12|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> [[Tiätuvuárkká:ZoyaGerasimovaNinaAfanasyevaInterview.jpg|thumb|left|Zoja Gerasimova (čižetp.), nubbe tarjesämikielâ majemuin sárnoin.<br /><small>Kove ive 2006.</small>]] {{clear|left}} ==Kirjekielâ== Tarjesämikielâst ij lah jieijâs čäällimvyehi.<ref name="giella">[http://www.giella.org/about-sami Dieđut sámegielaid birra - www.giella.org] Čujottum 25.6.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> ==Liiŋkah== * [https://glottolog.org/resource/languoid/id/ters1235 Glottolog] == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Tarjesämikielâ|*]] 1xxnph3z5tcisr2gp5lxigtmijik9at 0 1822 153962 152659 2026-05-19T08:04:36Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{incubator|koodi=sju|kielâ=Ummeesämikielâlâš}} 153962 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Sami languages large.png|thumb|upright|2. Ummeesämikielâ]] '''Ummeesämikielâ''' lii [[sämikielâ]]. ==Kirjekielâ== Ive [[1999]] [[Sämitigge (Ruotâ)|Ruotâ Sämitigge]] iävtuttij virgálii čäällimvyevi ummeesämikielân já uđđâivemáánust [[2000]] iävtuttâs Sämitigge oovdânpuovtij taam [[Ovtâstum aalmugeh|Ovtâstum aalmugáid]].<ref>''[http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/20th-gegn-docs/20th_gegn_WP66.pdf Standardization in Multilingual Areas - The Saami languages in Norden United Nations Group of Experts on Geographical Names, Working Paper No. 66, Item 16]'' of the Provisional Agenda: Standardization in Multilingual Areas. The Saami Languages in Norden, Twentieth Session, New York 17–28 January 2000: Ovtâstum aalmugeh. Čujottum 25.6.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> [[Säämi parlamentaarlâš rääđi]] asâttem pargojuávkku tuhhiittij ummeesämikielâ čäällimvyevi 6.4.2016.<ref>https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2327&artikel=6405269 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> === Ummeesämikielâ pustaveh === {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Á á | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Đ đ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ï ï | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŋ ŋ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ŧ ŧ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ü ü | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Å å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |} ==Numereh== 1 = akte<br> 2 = guökte<br> 3 = gulbme<br> 4 = nilje<br> 5 = vijhte<br> 6 = guvhte<br> 7 = tjijtje<br> 8 = gaktse<br> 9 = åktse 10 = lúhke 11 = lúhke jah ákte<br> 12 = lúhke jah guökte<br> 13 = lúhke jah gulbme 20 = guökte lúhkeh<br> 21 = guökte lúhkeh ákte<br> 22 = guökte lúhkeh guökte 30 = gulbme lúhkeh<br> 31 = gulbme lúhkeh ákte<br> 32 = gulbme lúhkeh guökte 40 = nilje lúhkeh<br> 50 = vijhte lúhkeh<br> 60 = guvhte lúhkeh<br> 70 = tjijtje lúhkeh<br> 80 = gakste lúhkeh<br> 90 = åktse lúhkeh 100 = tjúöhte<br> 200 = guökte tjúöhte<br> 300 = gulbme tjúöhte 1 000 = tuvsan<ref>[https://forum.unilang.org/viewtopic.php?t=53759 Ume Saami (ubmejensámien giella)] UniLang Language Community. Čujottum 25.11.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> ==Kielâčááitus== ''Båtsuoj-bieŋjuv galggá báddie-gietjiesna álggiet lieratit. De tjuavrrá jiehtja viegadit ráddiesta ráddáje jah nav ájaj livva-sijiesna, guh jiehtják súhph. Die galggá daina báddie-bieŋjijne viegadit bijrra ieluon, nav júhtie biegŋja galggá vuöjdniet gúktie almatjh gelggh dahkat. Lierruo-biegŋja daggár bälij vánatallá ieluon bijrra ja ij akttak bijgŋuolissa luöjtieh. Die måddie bálliena daggár biegŋja, juhka ij leäh ållást lieratuvvama, die butsijda válldá ja dulvada. De daggár bälij tjuavrrá suv báddáje válldiet jah slåvvat.'' == Liiŋkah == * [https://glottolog.org/resource/languoid/id/umes1235 Glottolog] == Kirjálâšvuotâ == * Larsson, Lars-Gunnar 2012: Grenzen und Gruppierungen im Umesamischen. 198 s. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. (''Veröffentlichungen der Societas Uralo-Altaica'' 83.) ISBN 978-3-447-06816-7. * Salminen, Tapani 2007: Endangered languages in Europe. I: Matthias Brenzinger (red.) ''Language diversity endangered'' Trends in Linguistics: Studies and Monographs 181; Berlin & New York: Mouton de Gruyter. 205–232. * Schlachter, Wolfgang 1958: Lexica Societatis Fenno-Ugricae XIV. 1958. XIX + 294 p. Wolfgang Schlachter, Wörterbuch des Waldlappendialektes von Malå und Texte zur Ethnographie. * [[Florian Siegl|Siegl, Florian]] 2017 "Ume Saami: The forgotten language" i: 'Études finno-ougriennes'' 48. DOI 10.4000/efo.7106. * [[Florian Siegl|Siegl, Florian]] 2017 "Tryggve Sköld och umesamiskan: intryck från en oavslutad språkdokumentation" i: ''Norsk Lingvistisk Tidsskrift'' 35. 252–290. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{incubator|koodi=sju|kielâ=Ummeesämikielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{Uuraallâš kielah‎}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Ummeesämikielâ|*]] ayi43nip4pzo1ze1ifd2s340v2tu6zs 0 1841 153952 146360 2026-05-19T07:54:34Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=hu|Uŋgarkielâlâš}} 153952 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Idioma húngaro.PNG|thumb|Uŋgarkielâ sárnumkuávlu]] '''Uŋgarkielâ''' lii suomâ-ugrâlâš kielâ. Uŋgarkielâst láá suulân 14,5 miljovn sárnod. Tot lii stuárráámus suomâ-ugrâlâš kielâ. ==Uŋgarkielâ pustaveh== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.3em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#D3D3D3" | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | Á á | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | Cs cs | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | Dz dz | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | Dzs dzs | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | É é | style="width:6em; text-align:center; padding: 3px;" | F f |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Gy gy | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Í í | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ly ly | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ny ny | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ó ó | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ő ő | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Sz sz | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ty ty | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ú ú | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ü ü | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ű ű | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Zs zs |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=hu|Uŋgarkielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{EU-kielah}} {{Uuraallâš kielah‎}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Ugrâlâš kielah]] 3wd9yjddx2zmjqcl44ol5fw5kth29ud 153953 153952 2026-05-19T07:57:10Z Yupik 23 /* Uŋgarkielâ pustaveh */ 153953 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Idioma húngaro.PNG|thumb|Uŋgarkielâ sárnumkuávlu]] '''Uŋgarkielâ''' lii suomâ-ugrâlâš kielâ. Uŋgarkielâst láá suulân 14,5 miljovn sárnod. Tot lii stuárráámus suomâ-ugrâlâš kielâ. ==Uŋgarkielâ pustaveh== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Á á | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Cs cs | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Dz dz | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Dzs dzs |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | É é | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Gy gy | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Í í |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Ly ly | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Ny ny | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | O o |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Ó ó | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Ő ő | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Sz sz |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Ty ty | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Ú ú | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Ü ü | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Ű ű | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | W w |- | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | X x | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:4em; text-align:center; padding: 3px;" | Zs zs | | | | |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=hu|Uŋgarkielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{EU-kielah}} {{Uuraallâš kielah‎}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Ugrâlâš kielah]] 4at7bwyqs6rkp8xb2cgwah1tfkm3ok5 0 1869 153963 146388 2026-05-19T08:05:04Z Yupik 23 +lâš 153963 wikitext text/x-wiki '''Eestikielâ''' teikâ '''virokielâ''' lii [[Nuorttâmeerâsyemmiliih kielah|nuorttâmeerâsyemmilâš kielâ]]. == Eestikielâ pustaveh == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Õ õ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ü ü | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y |} ==Liivikielâ, võrokielâ já eestikielâ viärdádâllâm== {| class="wikitable" |- !Liivikielâ !Vörukielâ !Eestikielâ |- |ǟrga, ǟrgad |härg, häräq |härg, härjad |- |jālga, jālgad |jalg, jalaq |jalg, jalad |- |jeng, jengõd |heng, hengeq |hing, hinged |- |joug, jougūd |jõgi, jõõq |jõgi, jõed |- |keg, kegūd |kägo, käoq |kägu, käod |- |kiļg, kīlgõd |külg, küleq |külg, küljed |- |kūlda, kūldad |kuld, kullaq |kuld, kullad |- |kurg, kūrgõd |kurg, kurõq |kurg, kured |- |kūzõz, kūzõd |kuuś, kuusõq |kuusk, kuused |- |lāiska, lāiskad |laisk, laisaq |laisk, laisad |- |lānga, lāngad |lang, langaq |lõng, lõngad |- |lēba, lēbad |leib, leeväq |leib, leivad |- |lȭga, lȭgad |lõug, lõvvaq |lõug, lõuad |- |lind, līndõd |tsirk, tsirguq |lind, linnud |- |lōda, lōdad |laud, lavvaq |laud, lauad |- |mäg, mägūd |mägi, mäeq |mägi, mäed |- |märga, mǟrgad |likõ, likõq |märg, märjad |- |nabā, nabād |naba, nabaq |naba, nabad |- |nōgõ, nōgõd |nahk, nahaq |nahk, nahad |- |ōbõz, ōbõd |haav, haavaq |haab, haavad |- |pāika, pāikad |paik, paigaq |paik, paigad |- |pūoga, pūogad |poig, pujaq |poeg, pojad |- |rānda, rāndad |rand, rannaq |rand, rannad |- |rīnda, rīndad |rind, rinnaq |rind, rinnad |- |rōda, rōdad |raud, ravvaq |raud, rauad |- |sǟlga, sǟlgad |sälg, säläq |selg, seljad |- |säsk, säskūd |kiholanõ, kiholasõq |sääsk, sääsed |- |siga, sigād |tsiga, tsiaq |siga, sead |- |sīgõs, sīgõd |siig, siiaq |siig, siiad |- |sīlda, sīldad |sild, sillaq |sild, sillad |- |tēḑ, tǟdõd |täht, täheq |täht, tähed |- |tig, tigūd |tugi, toeq |tugi, toed |- |tīlka, tīlkad |tsilk, tsilgaq |tilk, tilgad |- |tōţi, tōţid |taat, taadiq |taat, taadid |- |vag,vagūd |vago, vaoq |vagu, vaod |- |vȭlga, vȭlgad |võlg, võlaq |võlg, võlad |- |võļg, võlgõd |olg, olõq |õlg, õled |- |võrg, võrgõd |võrk, võrgoq |võrk, võrgud |} == Kirjálâšvuotâ == * Erelt, Mati (red.) 2003: ''Estonian language''. Linguistica Uralica Supplementary Series Volume 1. Tallinn: Eesti Teaduse Akadeemia Kirjastus. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=et|Eestikielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{EU-kielah}} {{Uuraallâš kielah}} [[Luokka:Nuorttâmeerâsyemmiliih kielah]] [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] 9v2nx8bu12ys8wvkhsv9v7t6bnouz5t 0 11699 153947 148228 2026-05-19T07:51:06Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=de|Saksakielâlâš}} 153947 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Legal statuses of German in the world.svg|upright=1.9|thumb|right|Saksakielâ sárnumkuávluh maailmist ]] [[Tiätuvuárkká:Legal status of German in Europe.svg|upright=1.9|thumb|right|Saksakielâ sárnumkuávluh Euroopist {{Legend|#FFCC00|Virgálâš kielâ já kuávlu váldukielâ}} {{Legend|#D98575|Virgálâš kielâ, mut ij kuávlu váldukielâ}} {{Legend|#7373D9|Virgálâš ucceeblovokielâ}} {{Legend|#30EFE3|Ucceeblovokielâ, mut ij virgálâš sajattâh}} ]] '''Saksakielâ''' (''Deutsch'' teikâ ''die deutsche Sprache'') lii [[viestârgermaanlâš kielah|viestârgermaanlâš kielâ]], mon sárnuh suulân 100 miljovn olmožid pirrâ maailm. ==Saksakielâ sajattâh== Saksakielâ lii virgálâš kielâ ubâ [[Saksa]]ast, [[Nuorttâriijkâ]]st já [[Liechtenstein]]ist. Tot lii meid ohtâ virgálâš kielâin [[Belgia]]st, [[Luxemburg]]ist, [[Sveicci|Sveeicist]] já [[Bolzano prooviins|Bolzano provinsist]] [[Italia]]st. Tai lasseen saksakielâ lâi [[Namibia]] virgálâš kielâ iivij 1884–1919 já iivij 1984–1990. ==Saksakielâ pustaveh== {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ä ä | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ẞ ß | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ö ö | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ü ü | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} Puustav ẞ kiävttoo [[Saksa]]ast já [[Nuorttâriijkâ]]st, mut tot ij kevttuu [[Sveicci|Sveeicist]]. Ton saajeest sveicciliih kevttih "ss" ađai kyehti "s". ==Jienâduvah== [[Tiätuvuárkká:Northern Standard German vowel chart.svg|thumb|420px|Saksakielâ vokaleh<ref>Kleiner, Stefan; Knöbl, Ralf: Das Aussprachewörterbuch. Berlin: Dudenverlag, 2015. ISBN 978-3-411-04067-4</ref>]] Uánihis vokaleh * '''a''' /a/ * '''e''' /ɛ/ * '''i''' /ɪ/ * '''o''' /ɔ/ * '''u''' /ʊ/ * '''ä''' /ɛ/ * '''ö''' /œ/ * '''ü''' /ʏ/ * '''er''' [ɐ] * '''r''' [ɐ̯] vookaal maŋa Diftoŋeh já kuhes vokaleh * '''ei/ai/ay/ey''' /aɪ̯/ * '''au''' /aʊ̯/ * '''eu/äu''' /ɔʏ̯/ * '''a/aa/ah''' /aː/ * '''e/ee/eh''' /eː/ * '''i/ih/ie/ieh''' /iː/ * '''o/oo/oh''' /oː/ * '''u/uh''' /uː/ * '''ä/äh''' /ɛː/ tai /eː/ * '''ö/öh''' /øː/ * '''ü/üh''' /yː/ Konsonanteh * '''b''' /b/, [p] sääni loopâst * '''c''' /t͡s/, /k/ * '''ch''' [x] a, o teikâ u maŋa, mudoi [ç] * '''chs''' /ks/, /xs/ tai /çs/ morfeemrääjist * '''ck''' /k/ * '''d''' /d/, [t] sääni loopâst * '''dt''' /t/ * '''dsch''' /d͡ʒ/ * '''f''' /f/ * '''g''' /ɡ/, [ç] ig-loppâsiijn saanijn, mudoi [k] sääni loopâst * '''h''' /h/ * '''j''' /j/ * '''k''' /k/ * '''l''' /l/ * '''m''' /m/ * '''n''' /n/ * '''ng''' /ŋ/, /nɡ/ kuálussaanijn * '''p''' /p/ * '''pf''' /p͡f/ * '''ph''' /f/ * '''qu''' /kv/ * '''r''' /ʀ/, /ʁ/ tai /r/ * '''s''' [z] sääni aalgâst já vokalij kooskâst, [ʃ] ovdil p teikâ t staavvâl aalgâst, mudoi [s] * '''sch''' /ʃ/, [sç] ko s-loppâsijn saanijn lii kiäjus -chen * '''ß (ss)''' /s/ * '''t''' /t/ * '''th''' /t/ * '''ti''' /t͡sɪ̯/ kiäččusijn tion, tiär, tial, tiell, mudoi /tɪ/ * '''ts''' /t͡s/ * '''tsch''' /t͡ʃ/ * '''tz''' /t͡s/, uánihis vookaal maŋa * '''tzsch''' /t͡ʃ/ * '''v''' /f/, /v/ lovnâsaanijn (ij sääni loopâst) * '''w''' /v/ * '''x''' /ks/ * '''z''' /t͡s/ * '''zsch''' /t͡ʃ/ == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=de|Saksakielâlâš}} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Saksakielâ|*]] h1xl6ml5v99owwb837t0w5qsncee7ck 0 15378 153949 149108 2026-05-19T07:51:52Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=da|Tanskakielâlâš}} 153949 wikitext text/x-wiki {{Kielâ | nommâ = Tanskakielâ | kárttá = Danish language map.svg | kovetekstâ = | kovestuárudâh = kove stuárudâh.px (fastâ 275.px) | jieijâs = det danske sprog | eres = dansk | kuávlu = [[Tanska]], [[Färsuolluuh]], [[Ruánááeennâm]], [[Saksa|Tave-Saksa]] ([[Schleswig-Holstein]]) | äigidem = | vir = {{Lippu|Tanska}}<br>{{Lippu|Färsuolluuh}} <br>[[Tiätuvuárkká:Flag of Europe.svg|20px|border]] [[Euroop Union]]<br>Tubdâstum ucceeblovokielâ:<br>{{Lippu|Ruánááeennâm}}<br>{{Lippu|Saksa}} | meeri = 6 miljovn | saje = ij 100 stuárrámuu juávhust | abc = läättinkielâliih | huolâttâs = Dansk Sprognævn | kodde = [[indoeurooplâš kielah]] | juávkku = [[germaanlâš kielah]]<br>[[tavegermaanlâš kielah]] | iso1 = da | iso2 = dan | iso3 = dan | glotto = dani1285 }} '''Tanskakielâ''' lii [[Tavegermaanlâš kielah|tavegermaanlâš kielâ]], mon sárnuh [[Tanska]]ast. Tot lii [[ruotâkielâ]], [[tárukielâ]] já [[islandkielâ]] hyelkkikielâ sehe tovláá tárukielâ maajeeldpuátteekielâ. Suullân 6 miljovn olmožid sárnuh tanskakielâ, enâmustáá [[Tanska]]ast, [[Färsuolluuh|Färsuolluin]], [[Maadâ-Schleswig]]ist [[Saksa]]ast<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://web.archive.org/web/20131104143842/http://www.bmi.bund.de/DE/Themen/Gesellschaft-Verfassung/Nationale-Minderheiten/Nationale-Minderheiten-Deutschland/DaenischeMinderheit/daenischeMinderheit_node.html|nommâ=BMI - Dänische Minderheit|almostittem=web.archive.org|äigimuddo=2013-11-04|čujottum=2022-10-18}}</ref> já [[Ruánááeennâm|Ruánááenâmist]]. Suullân 10 % Ruánááeennâm ässein sárnuh tanskakielâ eenikiellân, ko Ruánááenâmist láá ennuv enâmânvärrejeijeeh Tanskaast.<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Frederiksen, Katti & Olsen, Carl Cristian|Nommâ=Det grønlandske sprog i dag|Almostittee=Saammaateqatigiinnissamut Isumalioqatigiissitaq}}</ref> == Tanskakielâ pustaveh == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Æ æ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ø ø | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Å å | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | |- |} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=da|Tanskakielâlâš}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Tanskakielâ|*]] n8x9r236u2fyad1sknpjp71x8p5xvbw 0 15400 153950 145353 2026-05-19T07:53:24Z Yupik 23 == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=cs|Čeekikielâlâš}} 153950 wikitext text/x-wiki '''Čeekikielâ''' lii [[slaavilâš kielâ]], mii kulá [[puolâkielâ|puolâ-]], [[slovakkikielâ|slovakki-]], [[sorbikielâ|sorbi-]] já [[kašubikielâ]]iguin [[indoeurooplâš kielah|indoeurooplâš kielâi]] [[uárjislaavilâš kielah|uárjislaavilâš kielâijuávkun]]. Čeekikielâ lii suullân 10,7 miljovn ulmuu eenikielâ. Suullân 2,5 miljovn olmožid sárnuh čeekikielâ nube kiellân. Masa puohah sárnooh ääsih [[Čekki|Čeekist]], mut enâmistvarrim keežild sárnooh láá meiddei [[Slovakia]]st, [[Ovtâstum staatah|Amerik ovtâstum staatâin]] (iänááš Texasist), [[Kanada]]st, [[Saksa]]ast, [[Nuorttâriijkâ]]st, [[Romania]]st, [[Australia]]st, [[Ukraina]]st, [[Serbia]]st já nuuvt ain. == Čeekikielâ pustaveh == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Á á | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Č č | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ď ď | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ě ě |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | É é | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ch ch | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Í í | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ň ň | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ó ó | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ř ř | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ť ť | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ú ú | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ů ů | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž |- |} == Smavvâ sänikirje == Ahoj! - Tiervâ! Jak se máš? - Mii kulloo? Promiňte! - Addagâs! Děkuji! - Takkâ! krtek - muldesäplig zmrzlina - lahcâjieŋâ pivo - vuolâ ryba - kyeli brambory - potákkeh Mé vznášedlo je plné úhořů. - Muu áimukuáddákäärbis lii tievâ aŋgeriain. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=cs|Čeekikielâlâš}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Čeekikielâ]] igj2q2jvj77frb8omktwb0u1gu9f72w 153951 153950 2026-05-19T07:54:00Z Yupik 23 +EU-kielah 153951 wikitext text/x-wiki '''Čeekikielâ''' lii [[slaavilâš kielâ]], mii kulá [[puolâkielâ|puolâ-]], [[slovakkikielâ|slovakki-]], [[sorbikielâ|sorbi-]] já [[kašubikielâ]]iguin [[indoeurooplâš kielah|indoeurooplâš kielâi]] [[uárjislaavilâš kielah|uárjislaavilâš kielâijuávkun]]. Čeekikielâ lii suullân 10,7 miljovn ulmuu eenikielâ. Suullân 2,5 miljovn olmožid sárnuh čeekikielâ nube kiellân. Masa puohah sárnooh ääsih [[Čekki|Čeekist]], mut enâmistvarrim keežild sárnooh láá meiddei [[Slovakia]]st, [[Ovtâstum staatah|Amerik ovtâstum staatâin]] (iänááš Texasist), [[Kanada]]st, [[Saksa]]ast, [[Nuorttâriijkâ]]st, [[Romania]]st, [[Australia]]st, [[Ukraina]]st, [[Serbia]]st já nuuvt ain. == Čeekikielâ pustaveh == {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | A a | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Á á | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | B b | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | C c | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Č č | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | D d | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ď ď | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | E e | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ě ě |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | É é | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | F f | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | G g | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | H h | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ch ch | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | I i | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Í í | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | J j | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | K k |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | L l | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | M m | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | N n | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ň ň | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | O o | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ó ó | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Q q | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | R r |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ř ř | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | S s | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Š š | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | T t | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ť ť | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | U u | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ú ú | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ů ů | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | V v |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | W w | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | X x | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Y y | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Z z | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ž ž |- |} == Smavvâ sänikirje == Ahoj! - Tiervâ! Jak se máš? - Mii kulloo? Promiňte! - Addagâs! Děkuji! - Takkâ! krtek - muldesäplig zmrzlina - lahcâjieŋâ pivo - vuolâ ryba - kyeli brambory - potákkeh Mé vznášedlo je plné úhořů. - Muu áimukuáddákäärbis lii tievâ aŋgeriain. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} {{Wikikielâ|code=cs|Čeekikielâlâš}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{EU-kielah}} [[Luokka:Ovtâskâs kielah]] [[Luokka:Čeekikielâ]] ji9t58pn7viocsevt8l7is1l5kj6541 14 30369 153939 2026-05-18T19:31:56Z Yupik 23 {{Luoka stivrim|Luokka:Brittiliih čaittâleijeeh}} 153939 wikitext text/x-wiki {{Luoka stivrim|Luokka:Brittiliih čaittâleijeeh}} oodonmajzdbiad7bc95cqinmjunztgg