Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 0 1607 158738 151812 2026-08-13T12:04:57Z Martin Macha 2111 670 /* */ 158738 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Slovenia täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = Republika Slovenija ''<small>([[sloveniakielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Slovenia.svg | vaakun = Coat of arms of Slovenia.svg | nommâ-genetiivist = Slovenia | sajadâh = EU-Slovenia.svg | sajadâh-čielgiittâs = Slovenia sajadâh Euroopist | staatâhäämi = [[parlamentaarlâš täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Slovenia täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = [[Nataša Pirc Musar]] | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Janez Janša]] | uáivikaavpug = [[Ljubljana]] | eres-kaavpugeh = [[Maribor]], [[Kranj]], [[Celje]], [[Koper]] | vijđodâh = 20 273 | sisčääci_% = 0,7 | ässeeloho_ihe = 21.12.2022 | ässeeloho = 2 108 732<ref name="slovenia-pop">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stat.si/StatWeb/en/Field/Index/17|nommâ=Population|čujottum=2022-12-21|äigimuddo=2022-12-21|kielâ={{en}}}}</ref> | ässeesaahâdvuotâ = 104,0<ref name="slovenia-pop"/> | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[sloveniakielâ]] | vaaluut = [[euro]] | vaaluut-tubdâldâh = EUR | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = | fiävruin = | kirdemmašinijn = | jotolâh = | sundenummeer = +386 | internet TLD = .si | motto = | aalmuglaavlâ = [[Zdravljica]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Slovenia's national anthem, performed by the United States Navy Band.oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Slovenia''' ({{k-sl|Slovenija}}) ađai '''Slovenia täsiväldi''' ({{k-sl|Republika Slovenija}}) lii jiečânâs täsiväldi Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Ljubljana]].<ref name="slovenia-eust">{{Nettikäldee|čujottâs=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/slovenia_fi|nommâ=Slovenia|almostittem=Euroop union|čujottum=2022-12-20|kielâ={{fi}}}}</ref> == Historjá == Slovenia seervâi [[Nato]] jesânin [[njuhčâmáánu 29.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2004]] já [[Euroop union]] jesânin [[vyesimáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;2004.<ref name="slovenia-eust"/> Kulmâ ive maŋeláá [[Uđđâivemáánu 1.|ive vuossâmuu peeivi]] Sloveniast valdui [[euro]] kiävtun [[Slovenia toolaar]] sajan.<ref name="slovenia-euro">{{Nettikäldee|čujottâs=https://ec.europa.eu/economy_finance/articles/euro/slovenia_joins_the_euro_area_en.htm|nommâ=Slovenia joins the euro area|almostittem=Euroop komissio|čujottum=2022-12-20|kielâ={{en}}}}</ref> ==Eennâmtieđâ== Slovenia vijđodâh lii 20&nbsp;273&nbsp;km², mast 20&nbsp;151&nbsp;km² ađai 0,7 % lii čääci. <!--Vijđoduv mield X lii maailm Q. stuárráámus staatâ.--> ===Sajadâh já rääjih=== [[Tiätuvuárkká:Adriameerâ kárttá smn.svg|thumb|left|Slovenia lii [[Adriameerâ]] riddoost.]] Slovenia lii Koskâ-[[Euroop]] maadâuásist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Nuorttâriijkâ]], tavenuorttân [[Uŋgar]], maadânuorttân [[Kroatia]] já viestârist [[Italia]]. Maadâviestârist Slovenia rájášuvá [[Adriameerâ]]n já tärhibeht [[Triesteluohtâ]]n. Merâriddo lii 46,6&nbsp;km kukke. Slovenia kuhemus rääji lii Kroatiain; tot lii 670&nbsp;km kukke. Uánihumos lii 102&nbsp;km rääji Uŋgaráin. <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia === --> ===Morfologia=== [[Tiätuvuárkká:Triglav.jpg|thumb|left|[[Triglav]] lii Slovenia alemus vääri.]] Slovenia alemus saje lii [[Triglav]] čokke (2&nbsp;864&nbsp;m); vyeligumos lii Triesteluovtâ riddo (0&nbsp;m). Triglav lii ohtâ Slovenia tehálumosijn symbolijn, já tondiet tot lii kovvejum sehe [[Slovenia vaakun]]ist já [[Slovenia lippu|ton liipust]]. ===Šoŋŋâdâh=== Slovenia lii vuosmuš eennâm, mii lii monâttâm puoh jieŋâduvâid 1700-lovo maŋa.<ref name="aavis272024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/07/02/kyevti-enamist-laa-lappum-puoh-jienaduvah/|nommâ=Kyevti enâmist láá lappum puoh jieŋâduvah|tahhee=Gahmberg, Emma|äigimuddo=2024-07-02|čujottum=2024-07-02}}</ref> [[Jieŋâdâh|Jieŋâduv]] miäruštâllâm lii epitärkki. Ohtâ tulkkum lii tot, ete ton vijđodâh kalga leđe paijeel 0,1&nbsp;km².<ref name="hs1362024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/tiede/art-2000010461431.html|nommâ=Kaikki jäätiköt ovat sulaneet kahdessa maassa|tahhee=Paukki, Timo|almostittem=|äigimuddo=2024-06-13|čujottum=2024-07-02|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Skuta jieŋâdâh suudâi 0,1&nbsp;km² vijđoduv vuálá jo ive&nbsp;1969, já Triglavist ive 1986.<ref name="aavis272024"/><ref name="hs1362024"/> Triglav jieŋâmassa lii suullân kyevti tuáškumpállukiedi stuárusâš.<ref name="aavis272024"/><ref name="hs1362024"/> Skuta jieŋâmassa lii vuod kuohtii stuárráb, tastko tot lii suoivust.<ref name="aavis272024"/><ref name="hs1362024"/> Kuábbááh-uv jieŋâduvah lijjii váráduvâst, já tondiet toh painâšuvvii šoŋŋâduv robdâalmonáid.<ref name="aavis272024"/><ref name="hs1362024"/> <!--=== Biodiversiteet ===--> == Haldâttâh já politiik == Slovenia staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš täsiväldi]].<ref name="slovenia-eust"/> Ton staatâhovdâ lii [[Slovenia täsivääldi president|täsivääldi president]], kiän virgepaje pištá vittâ ive, kuittâg enâmustáá kyehti virgepaje maŋaluvâi.<ref name="slovenia-eust"/> Aalmug väljee [[Slovenia täsivääldi president|president]] njuolgâ valjâiguin.<ref name="slovenia-eust"/> === Haaldâtlâš jyehim === {{Válduartikkâl|[[Listo Slovenia statistiklâš kuávluin]]|[[Listo Slovenia kieldâin]]}} Virgálávt Slovenia lii juohhum [[Listo Slovenia kieldâin|212 kieldân]], main [[Slovenia kaavpugkieldah|12 láá kaavpugkieldah]]. Sloveniast iä lah provinseh. Vuossâmuu haaldâtlâš tääsist láá kieldah, mut lovottuvâi várás láá meid ive&nbsp;2000 vuáđudum [[Slovenia statistiklâš kuávluh|12 statistiklâš kuávlud]]. <!-- === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == === Ässeeloho === Sloveniast láá suulân 2,1 miljovn ässed. === Kielah === Staatâ virgálâš kielâ lii [[sloveniakielâ]]. Toos lasseen [[uŋgarkielâ]] lii virgálâš kielâ kuulmâ kieldâst (Dobrovnik/Dobronak, Hodoš/Hodos já Lendava/Lendva) Prekmurje kuávlust, já [[italiakielâ]] neelji kieldâst (Ankaran/Ancarano, Izola/Isola, [[Koper (kaavpugkieldâ)|Koper/Capodistria]] já Piran/Pirano) Primorska kuávlust. == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Slovenia|*]] aqyqqed5gk8ryyzb0brd2l1b50q4tn5 14 31078 158739 2026-08-14T11:39:34Z PK2 766 Kuárus siijđo rahtui 158739 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1