Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 10 202 158848 125429 2026-08-22T11:02:32Z Yupik 23 tiv. 158848 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; float:right; border-collapse:separate; border-width:1px; border-color:midnightblue; margin-left:2em; margin-bottom:2em; padding:0.5em;" ! colspan=2 style="text-align:center; font-size: 125%; font-weight: bold; padding:.5em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} {{{nommâ}}} {{!-}} {{#if:{{{kove|}}} {{{šoddâmäigi|}}} {{{šoddâmsaje|}}} {{{jáámmám|}}} {{{hävdi|}}} {{{aalmugjeessânvuotâ|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align:center; border:0; vertical-align: middle;" {{!}} {{#if:{{{kove|}}}|[[Tiätuvuárkká:{{{kove}}}|200px]]|}} {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Persovntiäđuh {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{šoddâmäigi|}}}|Šoddâm|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{šoddâmäigi}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{šoddâmsaje|}}}|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{šoddâmsaje}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{jáámmám|}}}|Jáámmám|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{jáámmám}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{hävdi|}}}|Hävdi|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{hävdi}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{aalmugjeessânvuotâ|}}}|Aalmugjeessânvuotâ|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{aalmugjeessânvuotâ}}} }} {{#if:{{{aktiivlâžžân|}}} {{{merhâšittee roolah|}}}| {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Karrieer {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{aktiivlâžžân|}}}|Aktiivlâžžân|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{aktiivlâžžân}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{merhâšittee roolah|}}}|Merhâšittee roolah|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{merhâšittee roolah}}} }} {{#if:{{{palhâšumeh|}}}| {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} {{#if:{{{palhâšumeh|}}}|Palhâšumeh|}} {{!-}} {{!}} colspan=2 style="border:0;" {{!}} {{{palhâšumeh}}} }} {{!-}} {{#if:{{{iävtukkâsvuođah|}}}| {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} {{#if:{{{iävtukkâsvuođah|}}}|Iävtukkâsvuođah|}} {{!-}} {{!}} colspan=2 style="border:0;" {{!}} {{{iävtukkâsvuođah}}} }} {{#if:{{{vaanhimeh|}}} {{{pelikyeimi|}}} {{{párnááh|}}} | {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Peerâ {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{vaanhimeh|}}}|Vaanhimeh|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{vaanhimeh}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{pelikyeimi|}}}|Pelikyeimi|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{pelikyeimi}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{párnááh|}}}|Párnááh|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{párnááh}}} }} {{#if:{{{nommâčáálus|}}} {{{päikkisijđo|}}} {{{IMDb-sijđo|}}} | {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight:bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Lasetiäđuh {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{nommâčáálus|}}}|Nommâčáálus|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{#if:{{{nommâčáálus|}}}|[[Tiätuvuárkká:{{{nommâčáálus}}}|150px]]|}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}}{{#if:{{{päikkisijđo|}}}|Päikkisijđo|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{päikkisijđo}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} IMDb-sijđo {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{IMDb-sijđo}}} }} {{LuokkaSuhâpeeli}}<noinclude>{{myensterraavâ|persovnmyenstereh}} </noinclude> cf12haki9kb8ls3wav5epe14dn44g5z 158853 158848 2026-08-22T11:07:30Z Yupik 23 Kumottu muokkaus [[Special:Diff/158848|158848]], jonka teki [[Special:Contributions/Yupik|Yupik]] ([[User talk:Yupik|keskustelu]]) 158853 wikitext text/x-wiki {{(!}} class="wikitable" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; float:right; border-collapse:separate; border-width:1px; border-color:midnightblue; margin-left:2em; margin-bottom:2em; padding:0.5em;" ! colspan=2 style="text-align:center; font-size: 125%; font-weight: bold; padding:.5em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} {{{nommâ}}} {{!-}} {{#if:{{{kove|}}} {{{šoddâmäigi|}}} {{{šoddâmsaje|}}} {{{jáámmám|}}} {{{hävdi|}}} {{{aalmugjeessânvuotâ|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align:center; border:0; vertical-align: middle;" {{!}} {{#if:{{{kove|}}}|[[Tiätuvuárkká:{{{kove}}}|200px]]|}} {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Persovntiäđuh {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{šoddâmäigi|}}}|Šoddâm|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{šoddâmäigi}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{šoddâmsaje|}}}|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{šoddâmsaje}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{jáámmám|}}}|Jáámmám|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{jáámmám}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{hävdi|}}}|Hävdi|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{hävdi}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{aalmugjeessânvuotâ|}}}|Aalmugjeessânvuotâ|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{aalmugjeessânvuotâ}}} }} {{#if:{{{aktiivlâžžân|}}} {{{merhâšittee roolah|}}}| {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Karrieer {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{aktiivlâžžân|}}}|Aktiivlâžžân|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{aktiivlâžžân}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{merhâšittee roolah|}}}|Merhâšittee roolah|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{merhâšittee roolah}}} }} {{#if:{{{palhâšumeh|}}}| {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} {{#if:{{{palhâšumeh|}}}|Palhâšumeh|}} {{!-}} {{!}} colspan=2 style="border:0;" {{!}} {{{palhâšumeh}}} }} {{!-}} {{#if:{{{iävtukkâsvuođah|}}}| {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} {{#if:{{{iävtukkâsvuođah|}}}|Iävtukkâsvuođah|}} {{!-}} {{!}} colspan=2 style="border:0;" {{!}} {{{iävtukkâsvuođah}}} }} {{#if:{{{vaanhimeh|}}} {{{pelikyeimi|}}} {{{párnááh|}}} | {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Peerâ {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{vaanhimeh|}}}|Vaanhimeh|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{vaanhimeh}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{pelikyeimi|}}}|Pelikyeimi|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{pelikyeimi}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{párnááh|}}}|Párnááh|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{párnááh}}} }} {{#if:{{{nommâčáálus|}}} {{{päikkisijđo|}}} {{{IMDb-sijđo|}}} | {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight:bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Lasetiäđuh {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{nommâčáálus|}}}|Nommâčáálus|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{#if:{{{nommâčáálus|}}}|[[Tiätuvuárkká:{{{nommâčáálus}}}|150px]]|}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}}{{#if:{{{päikkisijđo|}}}|Päikkisijđo|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{päikkisijđo}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} IMDb-sijđo {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{IMDb-sijđo}}} }} {{!)}}{{LuokkaSuhâpeeli}}<noinclude>{{myensterraavâ|persovnmyenstereh}} </noinclude> 6swwy0j0e2ae5up1bw3lhkyvfvlaks9 158863 158853 2026-08-22T11:45:57Z Yupik 23 158863 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; float:right; border-collapse:separate; border-width:1px; border-color:midnightblue; margin-left:2em; margin-bottom:2em; padding:0.5em;" ! colspan=2 style="text-align:center; font-size: 125%; font-weight: bold; padding:.5em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} {{{nommâ}}} {{!-}} {{#if:{{{kove|}}} {{{šoddâmäigi|}}} {{{šoddâmsaje|}}} {{{jáámmám|}}} {{{hävdi|}}} {{{aalmugjeessânvuotâ|}}}| {{!}} colspan=2 style="text-align:center; border:0; vertical-align: middle;" {{!}} {{#if:{{{kove|}}}|[[Tiätuvuárkká:{{{kove}}}|200px]]|}} {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Persovntiäđuh {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{šoddâmäigi|}}}|Šoddâm|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{šoddâmäigi}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{šoddâmsaje|}}}|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{šoddâmsaje}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{jáámmám|}}}|Jáámmám|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{jáámmám}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{hävdi|}}}|Hävdi|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{hävdi}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{aalmugjeessânvuotâ|}}}|Aalmugjeessânvuotâ|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{aalmugjeessânvuotâ}}} }} {{#if:{{{aktiivlâžžân|}}} {{{merhâšittee roolah|}}}| {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Karrieer {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{aktiivlâžžân|}}}|Aktiivlâžžân|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{aktiivlâžžân}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{merhâšittee roolah|}}}|Merhâšittee roolah|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{merhâšittee roolah}}} }} {{#if:{{{palhâšumeh|}}}| {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} {{#if:{{{palhâšumeh|}}}|Palhâšumeh|}} {{!-}} {{!}} colspan=2 style="border:0;" {{!}} {{{palhâšumeh}}} }} {{!-}} {{#if:{{{iävtukkâsvuođah|}}}| {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} {{#if:{{{iävtukkâsvuođah|}}}|Iävtukkâsvuođah|}} {{!-}} {{!}} colspan=2 style="border:0;" {{!}} {{{iävtukkâsvuođah}}} }} {{#if:{{{vaanhimeh|}}} {{{pelikyeimi|}}} {{{párnááh|}}} | {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight: bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Peerâ {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{vaanhimeh|}}}|Vaanhimeh|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{vaanhimeh}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{pelikyeimi|}}}|Pelikyeimi|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{pelikyeimi}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{párnááh|}}}|Párnááh|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{párnááh}}} }} {{#if:{{{nommâčáálus|}}} {{{päikkisijđo|}}} {{{IMDb-sijđo|}}} | {{!-}} {{!}} colspan=2 style="text-align:center; font-size: 100%; font-weight:bold; padding:.1em 0; background:SILVER; color:white; border:0;" {{!}} Lasetiäđuh {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} {{#if:{{{nommâčáálus|}}}|Nommâčáálus|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{#if:{{{nommâčáálus|}}}|[[Tiätuvuárkká:{{{nommâčáálus}}}|150px]]|}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}}{{#if:{{{päikkisijđo|}}}|Päikkisijđo|}} {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{päikkisijđo}}} {{!-}} {{!}} style="border:0; vertical-align:top; font-weight:bold;" {{!}} IMDb-sijđo {{!}} style="border:0;" {{!}} {{{IMDb-sijđo}}} }} {{!)}}{{LuokkaSuhâpeeli}}<noinclude>{{myensterraavâ|persovnmyenstereh}} </noinclude> 4valf2d7ecemmhkqme460ftzp8a859q 0 810 158844 144658 2026-08-21T15:45:27Z Seipinne 19 /* Stielâs 6: Maadânuorttii-Aasia já Oseania */ 158844 wikitext text/x-wiki Taat lii listo [[Aalmugijkoskâsâš sundenummeer|aalmugijkoskâsâš sundenumerijn]]. ==Stielâs 1: [[Tave-Amerik]]== {{Palsta álgá}} *1 – [[Ovtâstum staatah]] *1 – [[Kanada]] *1 242 – [[Bahama]] *1 246 – [[Barbados]] *1 264 – [[Anguilla]] *1 268 – [[Antigua já Barbuda]] *1 284 – [[Brittilâš Nieidâsuolluuh]] *1 340 – [[Ovtâstum staatâi Nieidâsuolluuh]] *1 345 – [[Caymansuolluuh]] *1 441 – [[Bermuda]] {{Palsta lonottem}} *1 473 – [[Grenada]] *1 649 – [[Turks- já Caicossuolluuh]] *1 664 – [[Montserrat]] *1 670 – [[Tave-Mariaanih]] *1 671 – [[Guam]] *1 684 – [[Amerik Samoa]] *1 721 – [[Sint Maarten]] *1 758 – [[Saint Lucia]] *1 767 – [[Dominica]] *1 784 – [[Saint Vincent já Grenadiineh]] {{Palsta lonottem}} *1 787 / 1 939 – [[Puerto Rico]] *1 809 / 1 829 / 1 849 – [[Dominikaanisâš täsiväldi]] *1 868 – [[Trinidad já Tobago]] *1 869 – [[Saint Kitts já Nevis]] *1 876 / 1 658 - [[Jamaika]] {{Palsta nohá}} == Stielâs 2: [[Afrik]] == {{Palsta álgá}} *20 – [[Egypt]] *210 – ij kiävtust *211 – [[Maadâ-Sudan]] *212 – [[Marokko]] *213 – [[Algeria]] *214 – ij kiävtust *215 – ij kiävtust *216 – [[Tunisia]] *217 – ij kiävtust *218 – [[Libya]] *219 – ij kiävtust *220 – [[Gambia]] *221 – [[Senegal]] *222 – [[Mauritania]] *223 – [[Mali]] {{Palsta lonottem}} *224 – [[Guinea]] *225 – [[Elefanttähtiriddo]] *226 – [[Burkina Faso]] *227 – [[Niger]] *228 – [[Togo]] *229 – [[Benin]] *230 – [[Mauritius]] *231 – [[Liberia]] *232 – [[Sierra Leone]] *233 – [[Ghana]] *234 – [[Nigeria]] *235 – [[Tšad]] *236 – [[Koskâ-Afrik täsiväldi]] *237 – [[Kamerun]] *238 – [[Kap Verde]] {{Palsta lonottem}} *239 – [[São Tomé já Príncipe]] *240 – [[Peeivitäsideijee Guinea]] *241 – [[Gabon]] *242 – [[Kongo täsiväldi]] *243 – [[Kongo demokraatlâš täsiväldi]] *244 – [[Angola]] *245 – [[Guinea-Bissau]] *246 – [[Diego Garcia]] *247 – [[Ascension Island|Ascension]] *248 – [[Seychelleh]] *249 – [[Sudan]] *250 – [[Ruanda]] *251 – [[Etiopia]] *252 – [[Somalia]] *253 – [[Djibouti]] {{Palsta lonottem}} *254 – [[Kenia]] *255 – [[Tansania]] *256 – [[Uganda]] *257 – [[Burundi]] *258 – [[Mosambik]] *259 – ij kiävtust *260 – [[Sambia]] *261 – [[Madagaskar]] *262 – [[Réunion]] já [[Mayotte]] *263 – [[Zimbabwe]] *264 – [[Namibia]] *265 – [[Malawi]] *266 – [[Lesotho]] *267 – [[Botswana]] *268 – [[Eswatini]] {{Palsta lonottem}} *269 – [[Komoreh]] *27 – [[Maadâ-Afrik]] *28x – ij kiävtust *290 – [[Saint Helena]] já [[Tristan da Cunha]] *291 – [[Eritrea]] *292 – ij kiävtust *293 – ij kiävtust *294 – ij kiävtust *295 – ij kiävtust *296 – ij kiävtust *297 – [[Aruba]] *298 – [[Färsuolluuh]] *299 – [[Ruánááeennâm]] {{Palsta nohá}} == Stielâs 3: [[Euroop]] == {{Palsta álgá}} *30 – [[Kreikka]] *31 – [[Vuáládâhenâmeh]] *32 – [[Belgia]] *33 – [[Ranska]] *34 – [[Espanja]] *350 – [[Gibraltar]] *351 – [[Portugal]] *352 – [[Luxemburg]] *353 – [[Irland]] *354 – [[Island]] {{Palsta lonottem}} *355 – [[Albania]] *356 – [[Malta]] *357 – [[Kypros]] *358 – [[Suomâ]] *359 – [[Bulgaria]] *36 – [[Uŋgar]] *370 – [[Liettua]] *371 – [[Latvia]] *372 – [[Eestieennâm]] *373 – [[Moldova]] {{Palsta lonottem}} *374 – [[Armenia]] *375 – [[Vielgis-Ruoššâ]] *376 – [[Andorra]] *377 – [[Monaco]] *378 – [[San Marino]] *379 – väridum [[Vatikaaniväldikodde|Vatikaaniväldikodán]], kiävtust vala 39 *380 – [[Ukraina]] *381 – [[Serbia]] *382 – [[Montenegro]] *383 – [[Kosovo]] {{Palsta lonottem}} *384 – ij kiävtust *385 – [[Kroatia]] *386 – [[Slovenia]] *387 – [[Bosnia-Hercegovina]] *388 – ij kiävtust *389 – [[Tave-Makedonia]] *39 – [[Italia]], [[Vatikaanriijkâ]] {{Palsta nohá}} == Stielâs 4: [[Euroop]] == {{Palsta álgá}} *40 – [[Romania]] *41 – [[Sveicci]] *420 – [[Čekki]] *421 – [[Slovakia]] *422 – ij kiävtust *423 – [[Liechtenstein]] *424 – ij kiävtust *425 – ij kiävtust *426 – ij kiävtust *427 – ij kiävtust {{Palsta lonottem}} *428 – ij kiävtust *429 – ij kiävtust *43 – [[Nuorttâriijkâ]] *44 – [[Ovtâstum kunâgâskodde]] *45 – [[Tanska]] *46 – [[Ruotâ]] *47 – [[Taažâ]] *48 – [[Puola]] *49 – [[Saksa]] {{Palsta nohá}} == Stielâs 5: [[Meksiko]], [[Kuovdâ-Amerik|Kuovdâ-]] já [[Maadâ-Amerik]] == {{Palsta álgá}} *500 – [[Falklandsuolluuh]] *501 – [[Belize]] *502 – [[Guatemala]] *503 – [[El Salvador]] *504 – [[Honduras]] *505 – [[Nicaragua]] *506 – [[Costa Rica]] *507 – [[Panama]] *508 – [[Saint-Pierre já Miquelon]] *509 – [[Haiti]] {{Palsta lonottem}} *51 – [[Peru]] *52 – [[Meksiko]] *53 – [[Kuuba]] *54 – [[Argentiina]] *55 – [[Brasilia]] *56 – [[Chile]] *57 – [[Kolumbia]] *58 – [[Venezuela]] *590 – [[Guadeloupe]], [[Saint-Barthélemy]], [[Saint Martin]] *591 – [[Bolivia]] {{Palsta lonottem}} *592 – [[Guyana]] *593 – [[Ecuador]] *594 – [[Ranska Guayana]] *595 – [[Paraguay]] *596 – [[Martinique]] *597 – [[Suriname]] *598 – [[Uruguay]] *599 – [[Bonaire]], [[Curacao]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] {{Palsta nohá}} == Stielâs 6: [[Maadânuorttii-Aasia]] já [[Oseania]] == {{Palsta álgá}} *60 – [[Malesia]] *61 – [[Australia]], [[Juovlâsuálui]], [[Kookossuolluuh]] *62 – [[Indonesia]] *63 – [[Filippiineh]] *64 – [[Uđđâ Seeland]] *65 – [[Singapore]] *66 – [[Thaieennâm]] *670 – [[Nuorttâ-Timor]] *671 – ij kiävtust *672 – Australia territorioh: [[Australia Antarktilâš territorio]], [[Norfolksuálui]] {{Palsta lonottem}} *673 – [[Brunei]] *674 – [[Nauru]] *675 – [[Papua Uđđâ-Guinea]] *676 – [[Tonga]] *677 – [[Salomonsuolluuh]] *678 – [[Vanuatu]] *679 – [[Fidži]] *680 – [[Palau]] *681 – [[Wallis já Futuna]] *682 – [[Cooksuolluuh]] {{Palsta lonottem}} *683 – [[Niue]] *684 – ij kiävtust *685 – [[Samoa]] *686 – [[Kiribati]] *687 – [[Uđđâ-Kaledonia]] *688 – [[Tuvalu]] *689 – [[Ranska Polynesia]] *690 – [[Tokelau]] *691 – [[Mikronesia]] *692 – [[Marshallsuolluuh]] {{Palsta lonottem}} *693 – ij kiävtust *694 – ij kiävtust *695 – ij kiävtust *696 – ij kiävtust *697 – ij kiävtust *698 – ij kiävtust *699 – ij kiävtust {{Palsta nohá}} == Stielâs 7: Ruoššâ == *7 – [[Ruoššâ]] == Stielâs 8: [[Nuorttâ-Aasia]] já eromâšpalvâlusah == {{Palsta álgá}} *800 – International Freephone ([[UIFN]]) *801 – ij kiävtust *802 – ij kiävtust *803 – ij kiävtust *804 – ij kiävtust *805 – ij kiävtust *806 – ij kiävtust *807 – ij kiävtust *808 – väridum Shared Cost Services -palvâlusâid *809 – ij kiävtust *81 – [[Jaapaan]] *82 – [[Maadâ-Korea]] *83x – ij kiävtust *84 – [[Vietnam]] *850 – [[Tave-Korea]] *851 – ij kiävtust {{Palsta lonottem}} *852 – [[Hongkong]] *853 – [[Macao]] *854 – ij kiävtust *855 – [[Kambodža]] *856 – [[Laos]] *857 – ij kiävtust *858 – ij kiävtust *859 – ij kiävtust *86 – [[Kiina]] *870 – [[Inmarsat]] "SNAC" service *871 – ij kiävtust *872 – ij kiävtust *873 – ij kiävtust *874 – ij kiävtust *875 – väridum Maritime Mobile -palvâlusân {{Palsta lonottem}} *876 – väridum Maritime Mobile -palvâlusân *877 – väridum Maritime Mobile -palvâlusân *878 – Universal Personal Telecommunications services *879 – väridum aalmuglâš moobiil/meerâpalvâlusâid *880 – [[Bangladesh]] *881 – Mobile Satellite System *882 – aalmugijkoskâsâš viermih *883 – aalmugijkoskâsâš viermih *884 – ij kiävtust *885 – ij kiävtust *886 – [[Taiwan]] *887 – ij kiävtust *888 – [[OA]] [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=%2B888&redirect=no OCHA] *889 – ij kiävtust *89x – ij kiävtust {{Palsta nohá}} == Stielâs 9: Nuorttâ- já Maadâ-[[Aasia]], [[Aldanuorttâ]] == {{Palsta álgá}} *90 – [[Turkki]] *91 – [[India]] *92 – [[Pakistan]] *93 – [[Afganistan]] *94 – [[Sri Lanka]] *95 – [[Myanmar]] *960 – [[Malediiveh]] *961 – [[Libanon]] *962 – [[Jordania]] *963 – [[Syyria]] *964 – [[Irak]] *965 – [[Kuwait]] *966 – [[Saudi-Arabia]] {{Palsta lonottem}} *967 – [[Jemen]] *968 – [[Oman]] *969 – Reserved - reservation currently under investigation *970 – [[Palestiin]] *971 – [[Ovtâstum arabiemiirikodeh]] *972 – [[Israel]] *973 – [[Bahrain]] *974 – [[Qatar]] *975 – [[Bhutan]] *976 – [[Mongolia]] *977 – [[Nepal]] *978 – ij kiävtust {{Palsta lonottem}} *979 – Aalmugijkoskâsâš eromâšpalvâlusah *98 – [[Iran]] *990 – ij kiävtust *991 – International Telecommunications Public Correspondence Service trial (ITPCS) *992 – [[Tadžikistan]] *993 – [[Turkmenistan]] *994 – [[Azerbaidžan]] *995 – [[Georgia]] *996 – [[Kirgisia]] *997 – [[Kazakstan]] *998 – [[Uzbekistan]] *999 – Reserved for future global service {{Palsta nohá}} [[0 (loho)|Nollá]] (0) ij lah kiävtust. == Fáádást eres soojijn == * https://www.viestintavirasto.fi/internetpuhelin/puhelinverkonnumerointi/ulkomaanpuhelut/kansainvalisenteleliikenteenoperaattoritunnukset.html * https://countrycode.org/ [[Luokka:Aalmugijkoskâsâš sundenummeer]] hgb9zmce9kb5kgizyzpl5rjj0mitjlc 0 1355 158842 146068 2026-08-21T15:26:25Z Seipinne 19 158842 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Peter Greene 2014.jpg|thumb|Peter Greene ive [[2014]]]] '''Peter Greene''' (š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] dq4o7ifn9t7nbfex5hnn1ppcgwuhamg 158854 158842 2026-08-22T11:09:25Z Yupik 23 +myenster 158854 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] qajivgjj2v47sxktarjg9x5098jsjxv 158855 158854 2026-08-22T11:10:06Z Yupik 23 158855 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> <!--== Filmografia ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] 2fz1r83vxo21phwkmb31lrqgpucsmyt 158856 158855 2026-08-22T11:10:32Z Yupik 23 [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] 158856 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> <!--== Filmografia ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] a4h65exvfut7ksivnzqutbtirl1qp25 158857 158856 2026-08-22T11:17:33Z Yupik 23 158857 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (j.s. '''Green'''; š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Peter Paul Green III šoodâi [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] [[Montclair]]ist [[New Jersey]]ist [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Suu eeči lâi Peter Paul Green Jr. já suu enni Patricia Ann Fitzgerald. Sust lâi uccâviljâ John já uccâuábbi Marianne. <!--== Karrieer == == Filmografia ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] smzhdtrvnkxsokcudvqk8ltkuld6ufd 158858 158857 2026-08-22T11:25:33Z Yupik 23 158858 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (j.s. '''Green'''; š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Peter Paul Green III šoodâi [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] [[Montclair]]ist [[New Jersey]]ist [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Suu eeči lâi Peter Paul Green Jr. já suu enni Patricia Ann Fitzgerald. Sust lâi uccâviljâ John já uccâuábbi Marianne. Green juuđij škoovlâ Montclair High Schoolist, mut ij valmâštum, tastko 15-ihásâžžân sun kuuitâg kárgái pääihist. Talle sun lâi päihittem muádi ive [[New York]]ist. <!--== Karrieer == == Filmografia ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] df60mnakrxowy35mt5zp1l6t63enw77 158859 158858 2026-08-22T11:27:08Z Yupik 23 /* Eellim */ 158859 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (j.s. '''Green'''; š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Peter Paul Green III šoodâi [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] [[Montclair]]ist [[New Jersey]]ist [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Suu eeči lâi Peter Paul Green Jr. já suu enni Patricia Ann Fitzgerald. Sust lâi uccâviljâ John já uccâuábbi Marianne. Green juuđij škoovlâ Montclair High Schoolist, mut ij valmâštum, tastko 15-ihásâžžân sun kuuitâg kárgái pääihist. Talle sun aasâi muádi ive [[New York]]ist [[päihitteesvuotâ|päihittemmin]]. <!--== Karrieer == == Filmografia ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] bxa48jz7ntwv79qwq2g78x92eekkckx 158860 158859 2026-08-22T11:30:18Z Yupik 23 158860 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (j.s. '''Green'''<ref name="guardian-pg-obit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/film/2025/dec/17/peter-greene-obituary|nommâ=Peter Greene obituary|tahhee=Gilbey, Ryan|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251217165822/https://www.theguardian.com/film/2025/dec/17/peter-greene-obituary|vyerkkejum=2025-12-17|kielâ={{en}}}}</ref>; š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Peter Paul Green III šoodâi [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] [[Montclair]]ist [[New Jersey]]ist [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Suu eeči lâi Peter Paul Green Jr. já suu enni Patricia Ann Fitzgerald. Sust lâi uccâviljâ John já uccâuábbi Marianne. Green juuđij škoovlâ Montclair High Schoolist, mut ij valmâštum, tastko 15-ihásâžžân sun kuuitâg kárgái pääihist. Talle sun aasâi muádi ive [[New York]]ist [[päihitteesvuotâ|päihittemmin]]. <!--== Karrieer == == Filmografia ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] etdz51dsiad7dkj102o101v5q1sbe8m 158861 158860 2026-08-22T11:37:23Z Yupik 23 158861 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (j.s. '''Green'''<ref name="guardian-pg-obit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/film/2025/dec/17/peter-greene-obituary|nommâ=Peter Greene obituary|tahhee=Gilbey, Ryan|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251217165822/https://www.theguardian.com/film/2025/dec/17/peter-greene-obituary|vyerkkejum=2025-12-17|kielâ={{en}}}}</ref>; š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Peter Paul Green III šoodâi [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] [[Montclair]]ist [[New Jersey]]ist [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Suu eeči lâi Peter Paul Green Jr. já suu enni Patricia Ann Fitzgerald. Sust lâi uccâviljâ John já uccâuábbi Mary Anne. Green juuđij škoovlâ Montclair High Schoolist, mut ij valmâštum.<ref name="guardian-pg-obit"/> 15-ihásâžžân sun kuuitâg kárgái pääihist já talle sun aasâi muádi ive [[päihitteesvuotâ|päihittemmin]] [[New York]]ist. Tobbeen sun poorgâi jieškote-uvlágán pargoid. <!--== Karrieer == == Filmografia ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] mvuhs2cn7rdtg86uzoxxbofehzye14g 158862 158861 2026-08-22T11:38:40Z Yupik 23 /* Eellim */ kuittâg 158862 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (j.s. '''Green'''<ref name="guardian-pg-obit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/film/2025/dec/17/peter-greene-obituary|nommâ=Peter Greene obituary|tahhee=Gilbey, Ryan|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251217165822/https://www.theguardian.com/film/2025/dec/17/peter-greene-obituary|vyerkkejum=2025-12-17|kielâ={{en}}}}</ref>; š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Peter Paul Green III šoodâi [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] [[Montclair]]ist [[New Jersey]]ist [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Suu eeči lâi Peter Paul Green Jr. já suu enni Patricia Ann Fitzgerald. Sust lâi uccâviljâ John já uccâuábbi Mary Anne. Green juuđij škoovlâ Montclair High Schoolist, mut ij valmâštum.<ref name="guardian-pg-obit"/> 15-ihásâžžân sun kuittâg kárgái pääihist já talle sun aasâi muádi ive [[päihitteesvuotâ|päihittemmin]] [[New York]]ist. Tobbeen sun poorgâi jieškote-uvlágán pargoid. <!--== Karrieer == == Filmografia ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] 8eronr90nb8tm7o8srn8542xyhs0jxh 158864 158862 2026-08-22T11:51:20Z Yupik 23 158864 wikitext text/x-wiki {{Čaittâleijee | nommâ = Peter Greene | kove = Peter Greene 2014.jpg | šoddâmäigi = [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] | šoddâmsaje = [[Montclair]], [[New Jersey]], [[Ovtâstum staatah]] | jáámmám = [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]], [[Ovtâstum staatah]] | hävdi = | aalmugjeessânvuotâ = {{Lippu|USA}} | aktiivlâžžân = 1990–2025 | merhâšittee roolah = | palhâšumeh = | iävtukkâsvuođah = | vaanhimeh = Peter Paul Green Jr. já Patricia Ann Fitzgerald | pelikyeimi = | párnááh = 1 | nommâčáálus = | päikkisijđo = | IMDb-sijđo = [https://www.imdb.com/name/nm0338886/ IMDb] }} '''Peter Greene''' (j.s. '''Green'''<ref name="guardian-pg-obit">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/film/2025/dec/17/peter-greene-obituary|nommâ=Peter Greene obituary|tahhee=Gilbey, Ryan|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-22|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20251217165822/https://www.theguardian.com/film/2025/dec/17/peter-greene-obituary|vyerkkejum=2025-12-17|kielâ={{en}}}}</ref>; š. [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]], [[Montclair]], [[New Jersey]] – [[juovlâmáánu 12.]] peeivi [[2025]], [[New York]], [[New York (uásistaatâ)|New York]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nbcnews.com/news/obituaries/peter-greene-actor-known-pulp-fiction-mask-dead-60-rcna248976|nommâ=Peter Greene, actor known for 'Pulp Fiction' and 'The Mask,' dead at 60|almostittem=NBC News|äigimuddo=2025-12-17|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=en}}</ref>) lâi ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee. Suu vuosmuuh elleekove- já televisioroolah lijjii [[1990-loho]] aalgâst. Sun čaittâlij ovdâmerkkân elleekuuvijn ''[[The Mask]]'' ([[1994]]), ''[[Pulp Fiction]]'' ([[1994]]) já ''[[The Usual Suspects]]'' ([[1995]]). Maŋgii sun čaittâlij mottoomlágán skeelmâ teikâ rikolii.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.imdb.com/name/nm0338886/|nommâ=Peter Greene|almostittem=IMDb|čujottum=2024-12-02|ietf-kielâkoodi=en-US}}</ref> == Eellim == Peter Paul Green III šoodâi [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi [[1965]] [[Montclair]]ist [[New Jersey]]st [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâin]]. Suu eeči lâi Peter Paul Green Jr. já suu enni Patricia Ann Fitzgerald. Sust lâi uccâviljâ John já uccâuábbi Mary Anne. Green juuđij škoovlâ Montclair High Schoolist, mut ij valmâštum.<ref name="guardian-pg-obit"/> 15-ihásâžžân sun kuittâg kárgái pääihist já talle sun aasâi muádi ive [[päihitteesvuotâ|päihittemmin]] [[New York]]ist. Tobbeen sun poorgâi jieškote-uvlágán pargoid. <!--== Karrieer == == Filmografia ==--> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} * {{IMDb nommâ|0338886}} == Käldeeh == {{Käldeeh}} {{Narcce/Čaittâleijee}} {{DEFAULTSORT:Greene, Peter}} [[Luokka:Ive 1965 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2025 jämimeh]] [[Luokka:Ovtâstumstaatâliih čaittâleijeeh]] p6gl9vq4kek7vw3iqysrnoe5nykfiek 0 3047 158849 146583 2026-08-22T11:03:38Z Yupik 23 (j. [[2025]]) 158849 wikitext text/x-wiki '''Roovvâdmáánu 8.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 281. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 282. peivi). Ive loopân láá 84 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Hiljá *syemmilâš kalender: Hilja ==Tábáhtusah== * [[1871]] – [[Chicago]]st cokkânii stuorrâ pyellim. * [[1980]] – [[Nichibutsu]] almostitij ''[[Crazy Climber]]'' -šlanttispeelâ [[Jaapaan|Japanist]]. * [[2021]] – [[Maria Ressa]] já [[Dmitry Muratov]] vuoittijn [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2021-guardian">Henley, Jon, Sauer, Pjotr já Ratcliffe, Rebecca. [https://www.theguardian.com/world/2021/oct/08/journalists-maria-ressa-and-dmitry-muratov-win-nobel-peace-prize Journalists Maria Ressa and Dmitry Muratov win Nobel peace prize]. The Guardian. 8.10.2021. Čujottum 8.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref><ref name="np-peace-2021">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2021/summary/ The Nobel Peace Prize 2021]. The Nobel Prize. Čujottum 8.10.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> * [[2024]] – [[John J. Hopfield]] já [[Geoffrey E. Hinton]] vuoittijn [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2024/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2024 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-03|äigimuddo=2024-10-03|kielâ={{en}}}}</ref> ==Šoddâmeh== * [[1918]] – [[Jens Christian Skou]], ive [[1997]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[tanska]]lâš kemist (j. [[2018]])<ref name="np-chem-skou">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/skou/facts/|nommâ=Jens C. Skou|almostittem=NobelPrize.org|čujottum=2023-10-19|kielâ={{en}}}}</ref> * [[1965]] – [[Peter Greene]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[2025]]) * 1965 – [[Burr Steers]], ovtâstumstaatâlâš stivrejeijee já čaittâleijee ==Jämimeh== ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Roovvâdmáánu|8]] fr27df46k46409koj6f2luv6ktvdoys 0 3048 158850 157605 2026-08-22T11:03:57Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ 158850 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1965''' ('''MCMLXV''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi]]. Tot lâi [[1960-loho|1960-lovo]] kuuđâd ihe. ==Tábáhtusah== ===Cuáŋuimáánu=== * [[cuáŋuimáánu 29.]] peeivi – [[Malta]] seervâi [[Euroop rääđi|Euroop rááđán]].<ref name="euroop-rääđi-malta">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.coe.int/en/web/portal/malta|nommâ=Malta // 46 States, one Europe|almostittem=Euroop rääđi|čujottum=2023-04-30|kielâ={{en}}}}</ref> ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Shin’ichirō Tomonaga]], [[Julian Schwinger]] já [[Richard Feynman]]<ref name="np-phys-1965"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Robert Burns Woodward]]<ref name="np-chem-1965"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Mihail Šolohov]]<ref name="np-lit-1965"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Unicef|Ovtâstum aalmugij párnáiruttârááju]]<ref name="np-peace-1965"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[François Jacob]], [[André Lwoff]] já [[Jacques Monod]]<ref name="np-med-1965"/> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 1965 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 1965]] ==Šoddâmeh== * [[kuovâmáánu 9.]] peeivi – [[Omar M. Yaghi]], ive [[2025]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[palestiina]]lâš-[[Ovtâstum staatah|ovtâstumstaatâlâš]]-[[jordania]]lâš kemist já professor<ref name="np-yaghi-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/yaghi/facts/ | Nommâ = Omar M. Yaghi | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-10-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 30.]] peeivi – [[Juliet Landau]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee * [[kesimáánu 16.]] peeivi – [[Andrea M. Ghez]], ive [[2020]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš astrofysikkár<ref name="np-ghez-2020">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2020/ghez/facts/ | Nommâ = Andrea Ghez | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-02 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Roger Ludvigsen]], sämmilâš kitarist, časkemčuojânâsâi čuojâtteijee já šuoŋârähtee * [[syeinimáánu 31.]] peeivi – [[J. K. Rowling]], [[eŋland]]lâš kirječällee * [[porgemáánu 19.]] peeivi – [[Maria de Medeiros]], [[portugal]]lâš čaittâleijee, stivrejeijee já lávloo * [[čohčâmáánu 19.]] peeivi – [[Sunita Williams]], ovtâstumstaatâlâš astronaut já Ovtâstum staatâi merâvuoimij upseer<ref name="deutsch-sunita">{{Kirjekäldee|Nommâ=Great Lives from History: Asian and Pacific Islander Americans|Almostittee=Salem Press|Tahhee=Deutsch, James I.|Ihe=2012|Sijđo=803–804|Pittá=Sunita Williams|Almostittemsaje=Pasadena|Kielâ={{en}}|www=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/19554/cfch_Deutsch_Williams.pdf|Tiätuvuárkkáhäämi=PDF|Čujottum=2025-03-22}}</ref> * [[skammâmáánu 22.]] peeivi – [[Mads Mikkelsen]], [[tanska]]lâš čaittâleijee (''[[Casino Royale (ive 2006 elleekove)|Casino Royale]]'' 2006) * [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Peter Greene]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[2025]]) * roovvâdmáánu 8. peeivi – [[Burr Steers]], ovtâstumstaatâlâš stivrejeijee já čaittâleijee * [[juovlâmáánu 4.]] peeivi – [[Elvira Galkina]], kieldâsämmilâš tihtâčällee, kirječällee já musikkár ==Jämimeh== * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – [[T. S. Eliot]], ive [[1948]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim [[eŋland]]lâš tihtâčällee já čaaitâlmčällee (š. [[1888]])<ref name="np-eliot-1948">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1948/eliot/facts/ | Nommâ = T. S. Eliot | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 20.]] peeivi – [[Eero Lehikoinen]], syemmilâš huksiittâssárgoo já taaiđâmáálájeijee (š. [[1903]])<ref name="lehikoinen-dob-dod-geni">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.geni.com/people/Eero-Leonard-Lehikoinen/6000000080995437994|nommâ=Eero Leonard Heikinpoika Lehikoinen|almostittem=Geni.com|čujottum=2024-06-11|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="km-lehikoinen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://kuvataiteilijamatrikkeli.fi/taiteilija/eero-lehikoinen|nommâ=Eero Lehikoinen|almostittem=Kuvataiteilijamatrikkeli|čujottum=2024-06-11|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[kesimáánu 22.]] peeivi – [[David O. Selznick]], ovtâstumstaatâlâš elleekovepyevtitteijee (š. [[1902]]) * [[čohčâmáánu 4.]] peeivi – [[Albert Schweitzer]], ive [[1952]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim saksalâš-ranskalâš teolog, musikkár, filosof já tuáhtár (š. [[1875]])<ref name="np-schweitzer-1952">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1952/schweitzer/facts/ | Nommâ = Albert Schweitzer | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 5.]] peeivi – [[Joseph Erlanger]], ive [[1944]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysiolog (š. [[1874]])<ref name="np-erlanger-1944">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1944/erlanger/facts/ | Nommâ = Joseph Erlanger | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1965}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1965">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1965/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1965]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1965">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1965/summary/ The Nobel Prize in Literature 1965]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1965">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1965/summary/ The Nobel Peace Prize 1965]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1965">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1965/summary/ The Nobel Prize in Physics 1965]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1965">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1965/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1965]. The Nobel Prize. Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1965|*]] a62jidwg7cdh6ac2kbdzofumwfwt8f6 0 3602 158851 155010 2026-08-22T11:04:37Z Yupik 23 * [[2025]] – [[Peter Greene]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1965]]) 158851 wikitext text/x-wiki '''Juovlâmáánu 12.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 346. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 347. peivi). Ive loopân láá 19 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Tuovâ *syemmilâš kalender: Tuovi ==Tábáhtusah== * [[1787]] – [[Pennsylvania]]st šoodâi [[Ovtâstum staatah|Ovtâstum staatâi]] nubbe [[Ovtâstum staatâi uásistaatah|uásistaatâ]]. * [[1964]] – [[Jomo Kenyatta]] algâttij [[Kenia president]] virgeest. * [[2002]] – Eŋgâlâskielâlâš [[Wikisänikirje]] algâttij tooimâs. ==Šoddâmeh== * [[1559]] – [[Cesare Rinaldi]], italialâš tivtâsteijee (j. [[1636]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/cesare-rinaldi_(Dizionario-Biografico)/|nommâ=RINALDI, Cesare|almostittem=|čujottum=2025-08-31|ietf-kielâkoodi=it}}</ref> * [[1786]] – [[William L. Marcy]], ovtâstumstaatâlâš politikkár (j. [[1857]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bioguide.congress.gov/search/bio/M000127|nommâ=Bioguide Search|almostittem=bioguide.congress.gov|čujottum=2022-06-14|kielâ={{en}}}}</ref> * [[1863]] – [[Edvard Munch]], [[taažâ]] máálájeijee (''[[Čuárvus]]'') (j. [[1944]]) * [[1866]] – [[Alfred Werner]], ive [[1913]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[sveicci]]lâš kemist (j. [[1919]])<ref name="np-werner-1913">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1913/werner/facts/ | Nommâ = Alfred Werner | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2021-03-21 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[1903]] – [[Yasujirō Ozu]], [[jaapaan]]lâš elleekovestivrejeijee já kietâčällee (j. [[1963]]) * [[1915]] – [[Frank Sinatra]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já lávloo (j. [[1998]]) * [[1925]] – [[Ahmad Shamlou]], [[iran]]lâš tihtâčällee (j. [[2000]]) * [[1932]] – [[Viktor Sukhodrev]], [[sovjetlitto]]lâš já ryeššilâš jurgâleijee já tulkkâ (j. [[2014]]) * [[1937]] – [[Connie Francis]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já lávloo * [[1940]] – [[Dionne Warwick]], ovtâstumstaatâlâš lávloo * [[1946]] – [[Boŋggu Ánte]], orjâlâš puásuiolmooš já jyeigee (j. [[2025]])<ref name="nrk-1.17479195">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/bonggu-ante-lea-eretvadjolan-1.17479195|nommâ=Bonggu Ánte lea eretvádjolan|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-07-03| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250703091105/https://www.nrk.no/sapmi/bonggu-ante-lea-eretvadjolan-1.17479195 | Vyerkkejum = 2025-07-03 |čujottum=2025-07-03|kielâ={{se}}}}</ref> * [[1960]] – [[Martina Hellmann]], [[saksa]]lâš [[skiärruleggistem|skiärruleggisteijee]] * [[1963]] – [[Julduz Usmonova]], [[uzbekistan]]lâš lávloo já čaittâleijee * [[1969]] – [[Michael Möllenbeck]], [[saksa]]lâš [[skiärruleggistem|skiärruleggisteijee]] * [[1985]] – [[Ekow]], [[Liberia]]st šoddâm syemmilâš ráppájeijee<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.mtvuutiset.fi/artikkeli/kuka-on-jesse-markin-6-vuotiaana-suomeen-muuttaneen-rapparin-harteilla-on-seuraavan-kansainvalisen-menestyjan-viitta-nuorena-mukulana-egopaissani-mietin-etta-kylla-ma-tuon-pystyn-tekemaan/7916952|nommâ=Kuka on Jesse Markin?|almostittem=mtvuutiset.fi|äigimuddo=2020-09-05|čujottum=2022-10-17|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[1993]] – [[Kevin Holmström]], suomâruátálâš musikkár, čaittâleijee já komikkár ==Jämimeh== * [[817]] – [[Wu Yuanji]], Tang-dynastia kenraal (šoddâmihe ij tiäđust)<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7145|nommâ=Old Book of Tang, vol. 145|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-14|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%96%B0%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B7214|nommâ=New Book of Tang, vol. 214|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2022-08-14|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[1807]] – [[Giuseppe Antonio Maria Michele Mainoni]], italialâš kenraal (š. [[1754]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.treccani.it/enciclopedia/giuseppe-antonio-majnoni_(Dizionario-Biografico)|nommâ=MAJNONI, Giuseppe Antonio in "Dizionario Biografico"|almostittem=www.treccani.it|čujottum=2022-07-05|ietf-kielâkoodi=it-IT}}</ref> * [[1963]] – [[Yasujirō Ozu]], [[jaapaan]]lâš elleekovestivrejeijee já kietâčällee (š. [[1903]]) * [[1968]] – [[Tallulah Bankhead]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1902]]) * [[2003]] – [[Heydər Əliyev]], [[azerbaidžan]]lâš politikkár já [[Azerbaidžan president|Azerbaidžan täsivääldi 3. president]] iivij [[1993]]–[[2003]] (š. [[1923]]) * [[2020]] – [[Jack Steinberger]], ive [[1988]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1921]])<ref name="np-steinberger-1988">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1988/steinberger/facts/ | Nommâ = Jack Steinberger | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2025]] – [[Peter Greene]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1965]]) ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Juovlâmáánu|12]] r0za06do4w9jldm5g2rvg3048tyrvp7 0 12773 158843 148428 2026-08-21T15:33:33Z Seipinne 19 158843 wikitext text/x-wiki {{Taksonomia/šadoh | nommâ = Piättárrääsi | tieđâlâš nommâ = Achillea millefolium<br><small>([[Carl von Linné|Linnaeus]], 1753)</small> | kove = Achillea_millefolium_s2.jpg | tile = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>[https://www.iucnredlist.org/species/202909/78457012 IUCN Red List] Čujottum 21.11.2022 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | tile Suomâst = '''LC''' (eellimvuáimálâš)<ref>{{Nettikäldee | Čujottâs = https://laji.fi/taxon/MX.39812 | Nommâ = Piättárrääsi – ''Achillea millefolium'' | Tahhee = Arto Kurtto | Almostittem = [[Suomen Lajitietokeskus]] | Äigimuddo = 2019 | Čujottum = 2022-11-21 | Kielâ = {{fi}} }}</ref> | kove_tile = Status iucn3.1 LC smn.svg | kove_tile_Suomâst = | doomeen = [[Sellâvááimusliih]] Eucarya | kodde = [[Šadoh]] Plantae | vyelikodde = [[Pocceešadoh]] Tracheobionta | pajetävgi = | tävgi = [[Siemâšadoh]] Spermatophyta | vyelitävgi = [[Čiähásiemmânsiih]] Magnoliophytina | pajeluokka = | luokka = [[Kyevtalgâlostâsiih]] Magnoliopsida | vyeliluokka = | uásiluokka = | lahko = <!--[[]]--> Asterales | vyelilahko = | pajehiäimu = | hiäimu = [[Asteršadoh]] Asteraceae | vyelihiäimu = | suuhâ = <!--[[]]--> ''Achillea'' | šlaajâ = ''millefolium'' | vyelišlaajâ = }} '''Piättárrääsi''' (''Achillea millefolium'') lii šaddo, mii tiättoo [[Euroop]]ist, [[Aasia]]st já [[Tave-Amerik]]ist. [[Suomâ]]st tot kukkee [[syeinimáánu|syeini]]-[[čohčâmáánu]]st. ==Stuárudâh já olgohäämi== Piättárrääsi lii táválávt suulân 20–70 cm olluv, já ton loostah láá suulân 5–20 cm kuheh. Kukáh láá táválávt vielgâdeh, mut toh pyehtih leđe meiddei kuovgisruopsâdeh tâi purppurruopsâdeh. ==Eellimpiirâs== Piättárrääsi lii táválâš ubâ Suomâst soojijn, maid ulmuuh láá kieđâvuššâm. Šoddâmsajeh kávnojeh ovdâmerkkân šiljoin, kiedijn, piälduin, ajâroobdâin já luoddâpiälláin sehe kuátuenâmijn.<ref name="jultika.oulu.fi">{{Nettikäldee | Čujottâs = http://jultika.oulu.fi/files/nbnfioulu-201706012358.pdf | Nommâ = ANARŠKIEL ŠADDONOOMAH - Noomâi etymologia já šadoi kiävttu purrâmâššân já tiervâsvuođâ naanoodmist | Tahhee = Ukkonen, Kirsi | Almostittem = | Almostittemsaje = | Äigimuddo = 2017 | Almostittee = Oulu ollâopâttâh | Arkkâdâh = | Vyerkkejum = | Tiätuvuárkkáhäämi = PDF | Čielgiittâs = Pro gradu -tuuđhâlm | Luoihâttem = | Čujottum = 3.2.2022 | Kielâ = }}</ref> ==Kiävttu== Historjá ääigi piättârrääsi kevttim lii lamaš maaŋgâpiälásâš já ulmuuh läävejii oskođ, ete tast láá nuáidivyeimih. Piättârrääsi išedij, ko tarbâšij luho näimiliiton teikkâ ko koolgâi vyejittiđ nooidijd já paas jiegâid meddâl. Suáldátteh onnii tom fáárust tondiet, ete toin puohtii tipšođ haavijd. Tot onnui meiddei nisonij šaddon, ko tot pyeredij nisonij vaaivijd.<ref name="jultika.oulu.fi"/> Piättârrääsist finnee iše čuávjipohčâsân já tot naanood vuoivâs- já čuálitooimâ sehe purrâmâšsuddâdem. Tot pyereed mánutavdâvaaivijd já kudduumijd sehe njuorâd vardem. Tom puáhtá lasettiđ lávgumčáácán. Voošmâid puáhtá tipšođ paajeeld piättárräsiteejáin teikkâ vorâs piättárräsisaapijn. Teejâ lii pyeri lenccutaalhâs.<ref name="jultika.oulu.fi"/> Kiđđuv nuorâ loostâin finnee njaddoos teikkâ saalaat. Mađe koškásub saajeest piättárrääsi šadda, tađe kievrâb ton smakkâ lii. Smakkâ šadda timásubbon, ko tom vuášá sälttičääsist. Talle stuárráábijd-uv meerijd puáhtá kevttiđ määlistmist. Piättárrääsi ij soovâ puohháid já motomáid kuoskâttem toovât allergia.<ref name="jultika.oulu.fi"/> ==Piättárrääsi suomâkielân já eres sämikieláid== * [[suomâkielâ]]n: siankärsämö * [[orjâlâškielâ]]n: biehtárrássi, biehtárguhkká * [[nuorttâlâškielâ]]n: peâttar-rääʹss ==Kovegalleria== <gallery> Achillea millefolium 20041012 2574.jpg Yarrow (Achillea millefolium).jpg Achillea millefolium 7981.JPG Achillea millefolium 4.jpg </gallery> ==Käldeeh== {{Commonscat}} {{Käldeeh}} [[Luokka:Achillea]] [[Luokka:Ivnešadoh]] [[Luokka:Oortah]] [[Luokka:Talhâsšadoh]] az2j3mxs6uu32ni3iky5u0cnxfesiht 0 20492 158845 156598 2026-08-21T15:52:44Z Seipinne 19 158845 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Beaivváš Sámi Theatre Kautokeino 2014.jpg|thumb|Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ive 2014]] '''Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš''' ({{k-se|Sámi Našunálateáhter Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/teahtera-birra-2/|nommâ=Teáhtera birra|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> já {{k-no|Samiske Nasjonalteatret Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/teahtera-birra/|nommâ=Om teatret|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no}}</ref>) lii sämmilâš aalmuglâšteatter, mii vuáđudui ive&nbsp;1981 [[Kuovdâkiäinu]]st. Teatter kiävttá toimâstis [[orjâlâškielâ]]. Teatter puoh puovtâdâs lii lamaš sämikielân, já čaitâlmist lii tulkkum [[eŋgâlâskielâ]]n teikâ [[tárukielâ]]n. ==Sämikulttuur== Piäiváš lii tehálâš kulttuurkyeddee sämmilij historjá já identiteet uáinust. Teatter lii toohâm sämikulttuur tobdosin meid [[Säämi]] ulguubeln. Ovdâmerkkân čohčâmáánust 2023 Piäiváš-teatter čaittâlij [[Ruánááeennâm]] uáivikaavpugist [[Nuuk]]ist. Piäiváš lii tehálâš arena luohti-/muusikteatterân Säämist, já tot kuáddá eromâš ovdâsvástádâs sämmilii muusikärbivyevist, juáigusist. ==Turnee== Piäiváš-teatter jotá čuuvtij eenâb ko eres teattereh. Ihásávt Piäiváš jotá turneest [[Taažâ]]st, [[Ruotâ]]st já [[Suomâ]]st, moddii [[Ruoššâ|Ruošâst]] meid. Jyehi ive Piäiváš-teatter jotá čáitáldâhmaađhijn eenâb ko 28&nbsp;000 kilomeetterid. Uđđâivemáánu 15.&nbsp;peeivi&nbsp;2024 Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ornij "Váimmus váibmui" -juhlekonsert [[Sajos]]ist [[Aanaar markkân|Anarist]].<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/19/fiijna-muusik-kullui-vaimmus-vaibmui-juhlekonsertist-anarist/|nommâ=Fiijnâ muusik kullui Váimmus váibmui -juhlekonsertist Anarist|tahhee=Askala, Anna|äigimuddo=2024-01-19|čujottum=2024-01-30}}</ref> Konsert kuulâi stuárráb turneen, mii juuđij pirrâ Taažâ, Suomâ já Ruotâ. Stivrejeijen tooimâi [[Rolf Degerlund]].<ref name="aavis"/> ==Historjá== Piäiváš-teatter vuáđudâm rijjâjuávkun kullii nuorâ kulttuuraktiveh Kuovdâkiäinu pirrâsist. Vuosmuš čaaitâlm lâi "Mii tuoddâreh" ({{k-se|Min duottarat}} já {{k-fi|Meidän tunturimme}}), mon čaalijn [[Ailo Gaup]] já [[Knut Walle]].<ref name="duoddarat">{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/min-duoddarat-i-1981-cajalmas/|nommâ=Min duoddarat I (1981)|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> Walle meid stivrij čaaitâlm.<ref name="duoddarat"/> Vuosâčaaitâlm lâi kesimáánust 1981. Ive&nbsp;1987 Piäiváš vuáđudij uásusirâttâsseervi, jâ ive&nbsp;1991 Piäiváš-teatter finnij ruttâdem staatâbudjetist oovtâ ihán. Ive&nbsp;1993 Piäiváš-teatter miäruštâllui Piäiváš Taažâ Aalmuglâš teatterlájádâssân siämmáánáál tego ovdâmerkkân Taažâ Nationalteatret. Piäiváš-teatter ihetoorjâ lâi 1,86 miljovn eurod (21,1 miljovn NOK) ive&nbsp;2018. Teatterist láá 16 fastâ parged já jyehi ive meid motomin freelance kulttuurpargeeh, tego čaittâleijeeh, stivrejeijeeh já musikkáreh. Piäiváš-teatter toimâ lii lamaš Kuovdâkiäinu Kulttuurtáálust. Piäiváš-teatter uđđâ teattertáálu valmâštui Kuovdâkiäinun ive&nbsp;2023, já Piäiváš toimâškuát tobbeen ive&nbsp;2024 loopâst. ==Čáitáldâh já palhâšumeh== Čaitâlmeh láá ennuv. Piäiváš-teatter lii toohâm masa 300 puovtâdâssâd já paijeel 5&nbsp;000 čaitâlmid Tave-enâmist, Ruošâst já val maaŋgâ eres-uv staatâst. Čaitâlmij fáádáh láá maaŋgâmuđusiih. Piäiváš-teatter lii čaittâlâm párnáid já klassikkoid tego [[William Shakespeare]] Hamlet, Goethe Faust já tiäđust-uv sämmilijd čaitâlmijd, moi čälleeh láin ovdâmerkkân [[Nils-Aslak Valkeapää]] já [[Johan Turi]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/historihkka/|nommâ=Čájálmashistorihkka|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Piäiváš-teatter lii lamaš maŋgii Taažâ tehálâš Hedda-teatterpalhâšume iävtukkâssân. Piäiváš-teatter lii uážžum [[Hedda-palhâšume]] kuohtii. Ive&nbsp;2000 Piäiváš-teatter uážui "pyeremus lävdi- já pivtâshammim" -palhâšume "Vølund Saga" -čaaitâlm oovdâst, já ive&nbsp;2016 Piäiváš-teatter uážui palhâšume "eromâš taiđâlâš pargoin" čaitâlmist "Vidas Extremas". Čaaitâlm uážui meid teatterárvuštellei palhâšume 2015/2016. == Hoovdah == * 1991–1996 [[Haukur Jón Gunnarsson|Haukur J. Gunnarsson]] * 1997–2002 [[Alex Scherpf]] * 2002–2006 [[Harriet Nordlund]] * 2007–2015 Haukur J. Gunnarsson * 2016–2023 Rolf Degerlund * 2023– [[Per Ananiassen]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beaivva_-teahteris-o__a-hoavda-1.16411054|nommâ=Beaivváš-teáhteris ođđa hoavda|tahhee=|almostittem=NRK|äigimuddo=2023-05-15|čujottum=2024-01-28|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kuovdâkiäinu huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Kuovdâkiäinu kulttuur]] [[Luokka:Sämikulttuur]] [[Luokka:Taažâ teattereh]] 0zlv6at2m5rh390obpysysbvao0hqqq 158846 158845 2026-08-21T15:52:59Z Seipinne 19 Seipinne siirdij siijđo [[Sämmilâš aalmuglâšteatter Piäiváš]] uđđâ noomân [[Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš]] 158845 wikitext text/x-wiki [[Tiätuvuárkká:Beaivváš Sámi Theatre Kautokeino 2014.jpg|thumb|Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ive 2014]] '''Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš''' ({{k-se|Sámi Našunálateáhter Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/teahtera-birra-2/|nommâ=Teáhtera birra|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> já {{k-no|Samiske Nasjonalteatret Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/teahtera-birra/|nommâ=Om teatret|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no}}</ref>) lii sämmilâš aalmuglâšteatter, mii vuáđudui ive&nbsp;1981 [[Kuovdâkiäinu]]st. Teatter kiävttá toimâstis [[orjâlâškielâ]]. Teatter puoh puovtâdâs lii lamaš sämikielân, já čaitâlmist lii tulkkum [[eŋgâlâskielâ]]n teikâ [[tárukielâ]]n. ==Sämikulttuur== Piäiváš lii tehálâš kulttuurkyeddee sämmilij historjá já identiteet uáinust. Teatter lii toohâm sämikulttuur tobdosin meid [[Säämi]] ulguubeln. Ovdâmerkkân čohčâmáánust 2023 Piäiváš-teatter čaittâlij [[Ruánááeennâm]] uáivikaavpugist [[Nuuk]]ist. Piäiváš lii tehálâš arena luohti-/muusikteatterân Säämist, já tot kuáddá eromâš ovdâsvástádâs sämmilii muusikärbivyevist, juáigusist. ==Turnee== Piäiváš-teatter jotá čuuvtij eenâb ko eres teattereh. Ihásávt Piäiváš jotá turneest [[Taažâ]]st, [[Ruotâ]]st já [[Suomâ]]st, moddii [[Ruoššâ|Ruošâst]] meid. Jyehi ive Piäiváš-teatter jotá čáitáldâhmaađhijn eenâb ko 28&nbsp;000 kilomeetterid. Uđđâivemáánu 15.&nbsp;peeivi&nbsp;2024 Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ornij "Váimmus váibmui" -juhlekonsert [[Sajos]]ist [[Aanaar markkân|Anarist]].<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/19/fiijna-muusik-kullui-vaimmus-vaibmui-juhlekonsertist-anarist/|nommâ=Fiijnâ muusik kullui Váimmus váibmui -juhlekonsertist Anarist|tahhee=Askala, Anna|äigimuddo=2024-01-19|čujottum=2024-01-30}}</ref> Konsert kuulâi stuárráb turneen, mii juuđij pirrâ Taažâ, Suomâ já Ruotâ. Stivrejeijen tooimâi [[Rolf Degerlund]].<ref name="aavis"/> ==Historjá== Piäiváš-teatter vuáđudâm rijjâjuávkun kullii nuorâ kulttuuraktiveh Kuovdâkiäinu pirrâsist. Vuosmuš čaaitâlm lâi "Mii tuoddâreh" ({{k-se|Min duottarat}} já {{k-fi|Meidän tunturimme}}), mon čaalijn [[Ailo Gaup]] já [[Knut Walle]].<ref name="duoddarat">{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/min-duoddarat-i-1981-cajalmas/|nommâ=Min duoddarat I (1981)|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> Walle meid stivrij čaaitâlm.<ref name="duoddarat"/> Vuosâčaaitâlm lâi kesimáánust 1981. Ive&nbsp;1987 Piäiváš vuáđudij uásusirâttâsseervi, jâ ive&nbsp;1991 Piäiváš-teatter finnij ruttâdem staatâbudjetist oovtâ ihán. Ive&nbsp;1993 Piäiváš-teatter miäruštâllui Piäiváš Taažâ Aalmuglâš teatterlájádâssân siämmáánáál tego ovdâmerkkân Taažâ Nationalteatret. Piäiváš-teatter ihetoorjâ lâi 1,86 miljovn eurod (21,1 miljovn NOK) ive&nbsp;2018. Teatterist láá 16 fastâ parged já jyehi ive meid motomin freelance kulttuurpargeeh, tego čaittâleijeeh, stivrejeijeeh já musikkáreh. Piäiváš-teatter toimâ lii lamaš Kuovdâkiäinu Kulttuurtáálust. Piäiváš-teatter uđđâ teattertáálu valmâštui Kuovdâkiäinun ive&nbsp;2023, já Piäiváš toimâškuát tobbeen ive&nbsp;2024 loopâst. ==Čáitáldâh já palhâšumeh== Čaitâlmeh láá ennuv. Piäiváš-teatter lii toohâm masa 300 puovtâdâssâd já paijeel 5&nbsp;000 čaitâlmid Tave-enâmist, Ruošâst já val maaŋgâ eres-uv staatâst. Čaitâlmij fáádáh láá maaŋgâmuđusiih. Piäiváš-teatter lii čaittâlâm párnáid já klassikkoid tego [[William Shakespeare]] Hamlet, Goethe Faust já tiäđust-uv sämmilijd čaitâlmijd, moi čälleeh láin ovdâmerkkân [[Nils-Aslak Valkeapää]] já [[Johan Turi]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/historihkka/|nommâ=Čájálmashistorihkka|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Piäiváš-teatter lii lamaš maŋgii Taažâ tehálâš Hedda-teatterpalhâšume iävtukkâssân. Piäiváš-teatter lii uážžum [[Hedda-palhâšume]] kuohtii. Ive&nbsp;2000 Piäiváš-teatter uážui "pyeremus lävdi- já pivtâshammim" -palhâšume "Vølund Saga" -čaaitâlm oovdâst, já ive&nbsp;2016 Piäiváš-teatter uážui palhâšume "eromâš taiđâlâš pargoin" čaitâlmist "Vidas Extremas". Čaaitâlm uážui meid teatterárvuštellei palhâšume 2015/2016. == Hoovdah == * 1991–1996 [[Haukur Jón Gunnarsson|Haukur J. Gunnarsson]] * 1997–2002 [[Alex Scherpf]] * 2002–2006 [[Harriet Nordlund]] * 2007–2015 Haukur J. Gunnarsson * 2016–2023 Rolf Degerlund * 2023– [[Per Ananiassen]]<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beaivva_-teahteris-o__a-hoavda-1.16411054|nommâ=Beaivváš-teáhteris ođđa hoavda|tahhee=|almostittem=NRK|äigimuddo=2023-05-15|čujottum=2024-01-28|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Kuovdâkiäinu huksiittâsah já rakânâsah]] [[Luokka:Kuovdâkiäinu kulttuur]] [[Luokka:Sämikulttuur]] [[Luokka:Taažâ teattereh]] 0zlv6at2m5rh390obpysysbvao0hqqq 0 23665 158852 157401 2026-08-22T11:05:11Z Yupik 23 * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Peter Greene]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1965]]) 158852 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2025''' ('''MMXXV''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield aalgij já nuuvâi [[koskokko|koskoho]]. Tot lâi [[2020-loho|2020-lovo]] kuuđâd ihe. == Tábáhtusah == === Uđđâivemáánu === [[Tiätuvuárkká:Posters - Skábmagovat 2025.jpg|thumb|Skammâkoveh 2025 -festivaal postereh [[Siida]]st]] [[Tiätuvuárkká:Jimmy Carter lay-in state at U.S. Capitol.jpg|thumb|[[Jimmy Carter]] kisto [[Ovtâstum staatâi kongrestáálu]]st]] * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Pertunmaa]] lohtui [[Mäntyharju]]n.<ref name="yle-20088466">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20088466|nommâ=Pertunmaa ja Mäntyharju äänestivät kuntaliitoksesta – kummankin valtuusto hyväksyi yhdistymisen|tahhee=Kotilainen, Virpi|almostittem=Yle|äigimuddo=2024-05-13|čujottum=2025-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Siämmáá suhâpele leijee paarâi näimilitto]] šoodâi lavâlâžžân [[Liechtenstein]]ist.<ref name="politico-liechtenstein">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.politico.eu/article/liechtenstein-legalizes-same-sex-marriage-in-near-unanimous-vote/|nommâ=Liechtenstein legalizes same-sex marriage in near-unanimous vote|tahhee=Starcevic, Seb|almostittem=Politico|äigimuddo=2024-05-17|čujottum=2025-01-01|kielâ={{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 4.]] peeivi – Nuorttâriijkâ littokansler [[Karl Nehammer]] almottij, ete sun iärrán virgestis já luápá [[Nuorttâriijkâ aalmugpiäládâh|Nuorttâriijkâ aalmugpiäláduv]] saavâjođetteijeevuođâst.<ref name="yle-20134950">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20134950 | Nommâ = Itävallassa tapahtumarikas hallituskriisi – liittokansleri Nehammer erosi tehtävistään | Tahhee = Kuronen, Roni já Eromäki, Veikko | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2025-01-04 | Čujottum = 2025-05-23 |Kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Kanada uáiviminister]] [[Justin Trudeau]] almottij, ete sun iärrán virgestis.<ref name="yle-20135111">{{Nettikäldee |Čujottâs =https://yle.fi/a/74-20135111 |Nommâ = Kanadan Trudeau sanoo eroavansa pääministerin tehtävästä |Tahhee = Parkkari, Jani |Almostittem = Yle |Äigimuddo = 2025-01-06 |Čujottum = 2025-05-23 |Kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 7.]] peeivi – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Tiibet eennâmtuárgástâs 2025|Tiibetist]]. Eennâmtuárgástâs intensiteet lâi suullân 7 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield. [[Eennâmtuárgástâs]]âst jammii paijeel 90 olmožid.<ref name="yle-20135134">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20135134 | Nommâ = Tiibetissä voimakas maanjäristys – kuolleiden määrä noussut yli 90:een | Tahhee = Haukka, Inka já Romsi, Vilma | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2025-01-07 | Čujottum = 2025-05-24 |Kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 9.]] peeivi – Ive 2002 [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš politikkár já [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 39. president]] [[Jimmy Carter]] [[staatâliih hävdidmeh]] uárnejuvvojii [[Washington D.C.]]:st.<ref name="carter-guardian-2024">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/us-news/2024/dec/30/jimmy-carter-funeral | Nommâ = Jimmy Carter to be honored at Washington funeral and laid to rest in Georgia | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2024-12-31 | Tahhee = Chao-Fong, Léonie | Čujottum = 2025-01-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 12.]] peeivi – [[Iivij 2024–2025 Kroatia presidentvaaljah|Kroatia presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi uárnejui, tastko kihheen ij finnim juovlâmáánust 2024 uárnejum vuossâmuu jienâstmist paijeel 50 % jienâin.<ref name="mpudt-hr-29740">{{Nettikäldee|čujottâs=https://mpudt.gov.hr/vijesti-8/obavijest-biracima-za-drugi-krug-glasovanja-za-izbore-za-predsjednika-republike-hrvatske/29740|nommâ=Obavijest biračima za drugi krug glasovanja za izbore za Predsjednika Republike Hrvatske|almostittem=Kroatia riehti-, almoshaldâttâh- já digitalisaatioministeriö|äigimuddo=2024-12-30|čujottum=2024-12-31|kielâ={{hr}}}}</ref> Taan jienâstmist tallaš [[Zoran Milanović]] finnij 74,68 % jienâin, já te sun väljejui presidentin čuávuvái viiđâ ihán.<ref name="hrt-11956438">{{Nettikäldee|čujottâs=https://vijesti.hrt.hr/hrvatska/milanoviceva-povijesna-pobjeda-s-najvecom-razlikom-u-drugom-krugu-11956438 |nommâ=Milanovićeva povijesna pobjeda s najvećom razlikom u drugom krugu|tahhee=D.M./HRT/Hina|almostittem=Kroatia radio- já televisio HRT|äigimuddo=2025-01-12|čujottum=2025-02-01|kielâ={{hr}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 20.]] peeivi – [[Ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljah|Ive 2024 Ovtâstum staatâi presidentvaaljâin]] väljejum [[Ovtâstum staatâi president|Ovtâstum staatâi 47. president]] já [[Ovtâstum staatâi väripresident|50. väripresident]] algâttáin virgeest. * [[uđđâivemáánu 23.]]–[[uđđâivemáánu 26.|26.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2025|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="sk-2025-save-the-date">{{Nettikäldee|čujottâs=https://skabmagovat.fi/smn/save-the-date-2025/|nommâ=Save the date|almostittem=Skammâkoveh|äigimuddo=2024-02-29|čujottum=2024-11-04}}</ref> [[Suomâ]] staatâ ruttâšiäštutooimâi keežild káidusfestivaal ij uárnejum.<ref name="aavis230120252">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/01/23/skammakoveh-2025-aldaneh/|nommâ=Skammâkoveh 2025 aldaneh|tahhee=Nikula, Kaisu|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-01-23|čujottum=2025-01-23}}</ref> * [[uđđâivemáánu 25.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâi]] vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui, mut kihheen ij finnim 200 jiennâd.<ref name="reuters-2025-01-25">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.reuters.com/world/europe/greek-lawmakers-fail-elect-new-president-first-round-voting-2025-01-25/ | Nommâ = Greek lawmakers fail to elect new president in first round of voting | Äigimuddo = 2025-01-25 | Almostittem = Reuters | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 31.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi uárnejui, mut kihheen ij finnim 200 jiennâd.<ref name="tovima-2025-01-31">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.tovima.com/politics/no-breakthrough-in-second-round-of-greek-presidential-vote/ | Nommâ = No Breakthrough in Second Round of Greek Presidential Vote | Äigimuddo = 2025-01-31 | Almostittem = Tovima | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> === Kuovâmáánu === * [[kuovâmáánu 3.]] peeivi – [[Pirkko Saisio]] vuoitij [[Vartio-palhâšume]] kirjestis ''Suliko''.<ref name="yle-20141229"/><ref name="yle-20139794">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20139794 | Nommâ = Vartio-palkinto kirjailija Pirkko Saisiolle | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-02-03 | Čujottum = 2025-02-05 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Pirkko Saisio]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''Suliko''.<ref name="yle-20141229">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20141229 | Nommâ = Peter Mickwitz ei uskonut saavansa Runeberg-palkintoa: ”Onhan kirjani vähän erikoinen" | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-02-05 | Čujottum = 2025-02-05 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâi]] kuálmád jienâstemkerdi uárnejui, mut kihheen ij finnim 180 jiennâd.<ref name="tovima-2025-02-06">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.tovima.com/politics/tasoulas-falls-short-again-final-presidential-vote-set-for-february-12/ | Nommâ = Tasoulas Falls Short Again; Final Presidential Vote Set for February 12 | Äigimuddo = 2025-02-06 | Almostittem = Tovima | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2025|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="il-f9f8df4d-4f06-42cc-a331-0322992c6212">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/f9f8df4d-4f06-42cc-a331-0322992c6212|nommâ=Tässä ovat ensimmäiset vihjeet UMK-kilpailijoista|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-10-01|tahhee=Pudas, Mari já Pakkanen, Riia|äigimuddo=2024-10-01|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="yle-20114706">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20114706|nommâ=Ennätyksiä rikkonut UMK tulee taas, viisushow jatkaa Tampereen areenalla|almostittem=Yle|čujottum=2024-10-01|tahhee=Hankaniemi, Anu Leena|äigimuddo=2024-10-01|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Erika Vikman]] finnij ohtsis 430 čyegisid já te vuoitij ubâ kišto.<ref name="yle-20141734">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20141734|nommâ=UMK:n voittaja on Erika Vikman – toinen kerta toden sanoi|tahhee=Hankaniemi, Anu Leena|äigimuddo=2025-02-08|čujottum=2025-02-08|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild sun ovdâstij [[Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|ive 2025 Euroviisuin]] [[Basel]]ist [[Sveicci|Sveeicist]].<ref name="Suomâ2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eurovision.tv/story/erika-vikman-wins-umk-2025|nommâ=Erika Vikman wins 'UMK' and is Finland's artist for Eurovision 2025|almostittem=EBU|äigimuddo=2025-02-08|almostittee=Eurovision.tv|čujottum=2025-02-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 8.]] peeivi – [[Libanon]] uážui uđđâ haldâttâs vuossâmuu keerdi ive [[2022]] maŋa.<ref name="yle-20142449">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20142449 | Nommâ = Libanon sai uuden hallituksen ensimmäistä kertaa sitten vuoden 2022 | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-02-08 | Čujottum = 2025-02-09 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 12.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâi]] niäljád jienâstemkerdi uárnejui. President valjiimân tarbâšuvvojii 151 jiennâd. [[Konstantínos Tasoúlas]] finnij 160 jiennâd, já te sun väljejui [[Kreika president]]in.<ref name="ekathimerini-1261471">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.ekathimerini.com/politics/1261471/konstantinos-tasoulas-elected-new-president-of-greece/ | Nommâ = Konstantinos Tasoulas elected new president of Greece | Äigimuddo = 2025-02-12 | Almostittem = Ekathimerini | Čujottum = 2.3.2025 |Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 23.]] peeivi – [[Saksa]]ast uárnejuvvojii [[Saksa littopeivivaaljah 2025|littopeivivaaljah]].<ref name="bundeswahlleiterin-election-2025">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://www.bundeswahlleiterin.de/en/bundestagswahlen/2025.html |Nommâ =Bundestag election 2025|Almostittem =Bundeswahlleiterin.de|Čujottum=2025-05-24|Kielâ={{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 26.]] peeivi – [[Čuoigâm maailmmiäštárkištoh 2025|Čuoigâm maailmmiäštárkištoh]] algii [[Ruándim]]ist.<ref name="ruándim2025">{{Nettikäldee|Čujottâs =https://portal.trondheim2025.no/no/program/|Nommâ =Onsdag 26. februar|Almostittem =Trondheim 2025 |Čujottum=2025-05-24|Kielâ={{nb}}}}</ref> === Njuhčâmáánu === [[Tiätuvuárkká:Military and first responders work near the collapsed State Audit Office building in Bangkok after 7.7 earthquake, March 28, 2025.jpg|thumb|Kááijumjuávkku [[Thaieennâm|Thaienâmist]] [[Myanmar eennâmtuárgástâs 2025|eennâmtuárgástâs]] maŋa]] * [[njuhčâmáánu 9.]] peeivi – [[Čuoigâm maailmmiäštárkištoh 2025|Čuoigâm maailmmiäštárkištoh]] nuhhii [[Ruándim]]ist.<ref name="ruándim2025">{{Nettikäldee|Čujottâs =https://portal.trondheim2025.no/no/program/|Nommâ =Onsdag 26. februar|Almostittem =Trondheim 2025 |Čujottum=2025-05-24|Kielâ={{nb}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 11.]] peeivi – [[Ive 2025 Ruánááeennâm ovdâskoddevaaljah|Ruánááeennâm ovdâskoddevaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="ruánááeennâm-vaaljah-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2025/feb/04/greenland-calls-general-election-for-11-march-amid-trump-interest | Nommâ = Greenland calls general election for 11 March amid Trump interest | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2025-02-04 | Čujottum = 2025-02-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 13.]] peeivi – [[Ive 2025 Kreika presidentvaaljah|Kreika presidentvaaljâid]] vuáittám [[Konstantínos Tasoúlas]] algâttij [[Kreika president|president]] virgeest.<ref name="ap-db1f4771e16254a234a713908c01f5b7">{{Nettikäldee|čujottâs=https://apnews.com/article/greece-president-politics-tassoulas-db1f4771e16254a234a713908c01f5b7|nommâ=A veteran conservative lawmaker is sworn in as Greece’s new president|almostittem=AP News|äigimuddo=2025-03-13|čujottum=2025-05-23|kielâ={{en}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 20.]] peeivi – [[Juho-Sire]] vuoitij nube [[Ibsen-palhâšume]], taan keerdi čaitâlmistis ''Per Hansen''.<ref name="nrk-1.17349444">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/juho-sirei-geigejuvvui-ibsen-balkka_upmi-1.17349444|nommâ=Juho-Sirei geigejuvvui Ibsen-bálkkašupmi|almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-03-22|äigimuddo=2024-03-20|kielâ={{se}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 20.]] peeivi – [[Zimbabwe]]lâš olympiavuojâdeijee já minister [[Kirsty Coventry]] väljejui [[Aalmugijkoskâsâš olympiakomitea|Aalmugijkoskâsii olympiakomitea]] uđđâ saavâjođetteijen.<ref name="yle-20150809 ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20150809 | Nommâ = Tässä on KOK:n uusi puheenjohtaja – ensimmäinen nainen olympialiikkeen johtoon | Tahhee = Karttunen, Anu, Porvari, Riku já Saarinen, Jussi | Äigimuddo = 2025-03-02 | Almostittem = Yle | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – Eennâm tuárgistij korrâsávt [[Myanmar eennâmtuárgástâs 2025|Myanmar]]ist. Eennâmtuárgástâs intensiteet lâi 7,7 [[Richter ciäkkádâh|Richter ciäkkáduv]] mield. [[Eennâmtuárgástâs]]âst jammii paijeel 5 300 olmožid [[Myanmar]]ist já paijeel 100 olmožid [[Thaieennâm|Thaienâmist]].<ref name="yle-20152387 ">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20152387 | Nommâ = Voimakas maanjäristys ravisteli Kaakkois-Aasiaa – Myanmar kertoo kuolleista | Tahhee = Naski, Meri já Koivistoinen, Viivi | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2025-03-28 | Čujottum = 2025-05-24 |Kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="is-2000011129696">{{Nettikäldee |Čujottâs =https://www.is.fi/ulkomaat/art-2000011129696.html |Nommâ =Voimakas maanjäristys Kaakkois-Aasiassa |Almostittem =Ilta-Sanomat |Äigimuddo =2025-03-28 |Čujottum=2025-05-24 |Kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 31.]] peeivi – [[Helsig]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Jokerit]] vuoitij [[Mestis-paje 2024–2025|Mestis-miäštárvuođâ]].<ref name="suomikiekko-jokerit-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.suomikiekko.com/2025/03/jokerit-on-mestiksen-mestari/ | Nommâ = Jokerit on Mestiksen mestari! | Tahhee = Alatalo, Joni | Äigimuddo = 2025-03-31 | Almostittem = Suomikiekko | Čujottum = 2025-05-24 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> === Cuáŋuimáánu === * [[cuáŋuimáánu 12.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2025|Sámi Grand Prix]] uárnejui. Ive 2025 lii vuossâmuš kerdi, ko tot ij uárnejum [[pessijâšlávurdâh|pessijâšlávurduv]].<ref name="nrk-1.17098769">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/leat-sirdan-sami-grand-prix-vahkuin-1.17098769|nommâ=Leat sirdán Sámi Grand Prix vahkuin|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2024-10-25|čujottum=2024-10-26|sitaat=Sámi Grand Prix (SGP) lágiduvvo dán háve cuoŋománu 12. beaivvi 2025:s, vahku ovdal beassášlávvordaga ja go dábálaččat lágiduvvo.|kielâ={{se}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 13.]] peeivi – [[Suomâ]]st uárnejuvvojii sehe [[Ive 2025 Suomâ kuávluvaaljah|kuávlu-]] já [[Ive 2025 Suomâ kieldâvaaljah|kieldâvaaljah]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://vaalit.fi/smn/ovdasijdo|nommâ=Tiervâpuáttim riehtiministeriö valjâsijđoid!|almostittem=Suomâ riehtiministeriö|čujottum=2024-08-20|sitaat=Kuávlu- já kieldâvaaljah 13.4.2025}}</ref> === Vyesimáánu === [[Tiätuvuárkká:Johannes JJ Pietsch - Federal Chancellery - 2025-05-19 - SRO6120-ARW (cropped 2).jpg|thumb|[[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Ive 2025 Euroviisui]] vyeittee [[Johannes Pietsch|JJ]] já Euroviisui pookaal]] * [[vyesimáánu 3.]] peeivi – [[Kuopio]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[KalPa]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2024–2025|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[lappeenranta]]lâš [[SaiPa]] vuástá.<ref name="hs-2000011208450">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/urheilu/art-2000011208450.html|nommâ=KalPa on Suomen mestari|tahhee=Salmensaari, Antti|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2025-05-03|čujottum=2025-05-04|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250503214011/https://www.hs.fi/urheilu/art-2000011208450.html |vyerkkejum=2025-05-04|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 4.]] peeivi – [[Ive 2025 Romania presidentvaaljah|Romania presidentvaaljâi]] vuossâmuš jienâstemkerdi uárnejui. Taan jienâstmist [[George Simion]] já [[Nicușor Dan]] peesáin jootkân. * [[vyesimáánu 6.]] peeivi – [[Friedrich Merz]] väljejui [[Saksa littokansler]]in.<ref name="yle-20160089">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20160089|nommâ=Kristillisdemokraattien Friedrich Merz valittiin liittokansleriksi|tahhee=Tapiola, Paula|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-06|čujottum=2025-05-08|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 8.]] peeivi – [[Sämmiliih kirhoost]] -haavâ lopâttemimmeelpalvâlus uárnejui [[Turku|Tuurkust]].<ref name="aa-2025-05-08">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/08/sammiliih-kirhoost-haava-lopattemimmeelpalvalus-uarnejuvvoo-tuurkust/|nommâ=Sämmiliih kirhoost -haavâ lopâttemimmeelpalvâlus uárnejuvvoo Tuurkust|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-05-08|čujottum=2025-05-08}}</ref> * [[vyesimáánu 8.]] peeivi – [[Ive 2025 koŋklaav|Koŋklaavist]] kardinaal [[Robert Francis Prevost]] väljejui 267. paavin. Sun valjij paavinommânis [[Leo XIV]]. Taat lâi vuossâmuš kerdi, ko ovtâstumstaatâlâš kardinaal väljejui paavin.<ref name="guardian-2025-may-08-paavi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2025/may/08/white-smoke-signals-election-of-new-roman-catholic-pope|nommâ=White smoke from Sistine Chapel chimney signals election of new pope|tahhee=Giuffrida, Angela já Sherwood, Harriet|almostittem=The Guardian|äigimuddo=2025-05-08|čujottum=2025-05-08|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nytimes-2025-may-08-paavi">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xvi-born-in-chicago-is-the-first-american-pontiff.html|nommâ=Pope Leo XIV, Born in Chicago, Is the First American Pontiff|tahhee=Rich, Motoko|almostittem=New York Times|äigimuddo=2025-05-08| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250508172521/https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xvi-born-in-chicago-is-the-first-american-pontiff.html | Vyerkkejum = 2025-05-08 |čujottum=2025-05-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]]–[[vyesimáánu 17.|17.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh]] uárnejuvvojii [[St. Jakobshalle]]st, [[Münchenstein]]ist, [[Sveicci|Sveeicist]].<ref name="il-88d1402df9a6">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/8f545faf-6b50-4820-8b31-88d1402df9a6|nommâ=Euroviisujen isäntäkaupunki selvisi|almostittem=Iltalehti|čujottum=2024-08-30|tahhee=Pudas, Mari|äigimuddo=2024-08-30|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="il-45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.iltalehti.fi/viihdeuutiset/a/45599afb-85c4-4757-9176-fcb9bb07872f | Nommâ = Sveitsi voitti Euroviisut! | Tahhee = Pudas, Mari | Almostittem = Iltalehti | Äigimuddo = 2024-05-12 | Čujottum = 2024-05-12 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> ** [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui.<ref name="il-88d1402df9a6"/> ** [[vyesimáánu 15.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. <ref name="il-88d1402df9a6"/> ** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui.<ref name="il-88d1402df9a6"/> ** [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Nuorttâriijkâ]] ovdâsteijee [[Johannes Pietsch|JJ]] vuoitij [[Euroviisuh-lávlumkišto 2025|Euroviisuh-lávlumkišto]] pitáinis ''[[Wasted Love]]''.<ref name="aavis19052025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/05/19/euroviisui-2025-vyeittee-lii-nuorttariijka-faarust-ennuv-syemmilas-pargo/|nommâ=Euroviisui 2025 vyeittee lii Nuorttâriijkâ – Fáárust ennuv syemmilâš pargo|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2025-05-19|čujottum=2025-05-19}}</ref> * [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Ive 2025 sämitiggevaaljah (Ruotâ)|Sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii [[Ruotâ]]st.<ref name="sdr-vaaljah-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.val.se/val-och-folkomrostningar/samedigge-pitesamiska/valljim-samediggajmarbmesmano-18-biejven-2025.html | Nommâ = Välljim Sámediggáj mårbmesmáno 18 biejven 2025 | Almostittem = [[Sämitigge (Ruotâ)|Sämitigge]] | Čujottum = 2025-02-17 | Kielâ = {{sje}}}}</ref> * [[vyesimáánu 18.]] peeivi – [[Ive 2025 Romania presidentvaaljah|Romania presidentvaaljâi]] nubbe jienâstemkerdi uárnejui, tastko vuossâmuu jienâstmist kihheen ij finnim paijeel 50 % jienâin. Taan jienâstmist [[Nicușor Dan]] finnij 53,60 % jienâin, já te sun väljejui presidentin čuávuvái viiđâ ihán. * [[vyesimáánu 25.]] peeivi – [[Ive 2025 Suriname ovdâskoddevaaljah|Suriname ovdâskoddevaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="aavis09072025"/> Vaaljâin [[Aalmuglâšdemokraatlâš piäládâh (Suriname)|Aalmuglâšdemokraatlâš piäládâh]] finnij 18 saijeed. * [[vyesimáánu 25.]] peeivi – [[Ovtâstum staatâi jieŋâskiärrueennâmjuávkku|Ovtâstum staatah]] vuoitij [[Jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoh 2025|jieŋâskiäru maailmmiäštárkištoid]] 65 ive maŋa.<ref name="yle-20163947">{{Nettikäldee|Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20163947|nommâ=Yhdysvallat maailmanmestari 65 vuoden tauon jälkeen – ratkaisuosuman iski joukkueensa tähti Tage Thompson|tahhee=Porvari, Riku, Karttunen, Anu já Saarinen, Jussi|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-26|čujottum=2025-05-27|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 31.]] peeivi – [[Josep-Lluís Serrano Pentinat]] vihkui [[Urgell pispekodde|Urgell pispen]], já te sust šoodâi siämmást nubbe [[Andorra fuurstâkyevtis|Andorra furstâ]].<ref name="3cat-3354511">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.3cat.cat/324/josep-lluis-serrano-nou-bisbe-durgell-i-coprincep-dandorra-en-substitucio-de-joan-enric-vives/noticia/3354511/|nommâ=Josep-Lluís Serrano, nou bisbe d'Urgell i copríncep d'Andorra, agafa el relleu de Joan-Enric Vives|almostittem=3cat.cat|äigimuddo=2025-05-31|čujottum=2025-07-26|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20250531153311/https://www.3cat.cat/324/josep-lluis-serrano-nou-bisbe-durgell-i-coprincep-dandorra-en-substitucio-de-joan-enric-vives/noticia/3354511/|vyerkkejum=2025-05-31|kielâ={{ca}}}}</ref> === Kesimáánu === * [[kesimáánu 3.]] peeivi – [[Ive 2025 Maadâ-Korea presidentvaaljah|Maadâ-Korea toledum presidentvaaljah]] uárnejuvvojii.<ref name="maadâ-korea-presidentvaaljah-guardian-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/world/2025/apr/08/south-korea-election-date-2025 | Nommâ = South Korea sets snap election date after President Yoon’s removal from office | Almostittem = The Guardian | Äigimuddo = 2025-04-08 | Čujottum = 2025-04-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 10.]] peeivi – Sämmilâš taaiđâr [[Synnøve Persen]] vuoitij [[John Savio -palhâšume]].<ref name="nrk-17449492">{{Nettikäldee |Čujottâs = https://www.nrk.no/sapmi/synnove-persen-oa__u-john-savio--balkka_umi-2025-1.17449492 |Nommâ = Synnøve Persen oažžu John Savio -bálkkašumi 2025 | Čujottum=2025-06-10| Almostittem = NRK Sápmi |Äigimuddo = 2025-06-10| Kielâ={{se}}}}</ref> * [[kesimáánu 10.]]–[[kesimáánu 13.|13.]] peeivi – Sämmilij [[tieđâokko]] uárnejui [[Kuovdâkiäinu]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.saamicouncil.net/news-archive/arranging-diedavahkku-2025|nommâ=Arranging the first Dieđavahkku - Sámi Science Week summer 2025|almostittem=[[Säämirääđi]]|čujottum=2024-08-20|äigimuddo=2024-07-04|kielâ={{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 17.]] peeivi – [[Florida Panthers]] vuoitij jieŋâskiäru [[Stanley Cup]].<ref name="yle-20168265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20168265|nommâ=Florida on jälleen NHL:n mestari – Sam Reinhartilla uskomaton neljän maalin ilta|tahhee=Servo, Jarkko|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-06-18|čujottum=2025-07-15|kielâ={{fi}}}}</ref> === Syeinimáánu === * [[syeinimáánu 2.]] peeivi – [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025‎|Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh]] algii. * [[syeinimáánu 6.]] peeivi – [[Suriname]]lâš tuáhtár já politikkár [[Jennifer Geerlings-Simons]] väljejui Suriname presidentin.<ref name="aavis09072025"/> * [[syeinimáánu 16.]] peeivi – [[Suriname president|Suriname uđđâ president]] [[Jennifer Geerlings-Simons]] algâttij president virgeest.<ref name="aavis09072025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/07/09/jennifer-geerlings-simons-lii-suriname-vuossamus-nissoonpresident/|nommâ=Jennifer Geerlings-Simons lii Suriname vuossâmuš nissoonpresident|tahhee=Valkeapolku, Valtteri|äigimuddo=2025-07-09|čujottum=2025-07-20}}</ref> * [[syeinimáánu 18.]] peeivi – [[Slovenia]] lavâlistij [[eutanasia]].<ref name="yle-74-20173367">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20173367|nommâ=Slovenia laillisti eutanasian|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-07-18|čujottum=2025-07-18|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[syeinimáánu 27.]] peeivi – [[Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoh 2025‎|Jyelgipáálu nisonij euroopmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[St. Jakob-Park]] -stadionist [[Basel]]ist.<ref name="jnem2025-fiinaal">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.admin.ch/gov/de/start/dokumentation/medienmitteilungen.msg-id-94115.html|nommâ=Bund begrüsst den Zuschlag für die Women’s EURO 2025 in der Schweiz | almostittem=www.admin.ch | arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240310145029/https://www.admin.ch/gov/de/start/dokumentation/medienmitteilungen.msg-id-94115.html|čujottum=2025-01-30|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> Tom vuoitij Eŋland.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.admin.ch/gov/de/start/dokumentation/medienmitteilungen.msg-id-94115.html|nommâ=Bund begrüsst den Zuschlag für die Women’s EURO 2025 in der Schweiz|almostittem=www.admin.ch|arkkâdâh=https://web.archive.org/web/20240310145029/https://www.admin.ch/gov/de/start/dokumentation/medienmitteilungen.msg-id-94115.html|čujottum=2025-01-30|ietf-kielâkoodi=de}}</ref> === Porgemáánu === * [[porgemáánu 1.]]–[[porgemáánu 3.|3.]] peeivi – [[Kaleva kištoh 2025|Kaleva kištoh]] tuállojii [[Leppävaara]]st [[Espoo]]st.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://espoo2025.fi/|nommâ=Tervetuloa 2025 Kalevan Kisoihin Leppävaaran Stadionille!|almostittem=Kalevan kisat Espoo 2025| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250518160959/https://espoo2025.fi/ | Vyerkkejum = 2025-05-18 | čujottum=2025-06-23|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 2.]] peeivi – Niäljád [[Aanaar Pride]] uárnejui.<ref name="aavis14072025"/> Pride suojâleijen lâi syemmilâš čurmâdâttee [[Elina Gustafsson]].<ref name="suojâleijee-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.instagram.com/inaripride/p/DLCxOewNj_x/|nommâ=❤️‍🔥AANAAR PRIDE 2025 SUOJÂLEIJEE / SUODJALEADDJI / SUOJELIJA ❤️‍🔥|tahhee=Inari Pride|äigimuddo=2025-06-18|čujottum=2025-06-28|kielâ={{smn}}, {{se}} já {{fi}}}}</ref><ref name="aavis14072025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/07/14/elina-gustafsson-lii-aanaar-pride-suojaleijee/|nommâ=Elina Gustafsson lii Aanaar Pride suojâleijee|tahhee=Aanaar Pride -tiimi|äigimuddo=2025-07-14|čujottum=2025-07-14|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[porgemáánu 15.]]–[[porgemáánu 16.|16.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui. === Čohčâmáánu === * [[čohčâmáánu 8.]] peeivi – [[Ive 2025 Taažâ stuorrâtiggevaaljah|Stuorrâtigge-]] já [[Ive 2025 sämitiggevaaljah (Taažâ)|sämitiggevaaljah]] uárnejuvvojii [[Taažâ]]st.<ref name="sdt-vaaljah-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://sametinget.no/Kalender/CalendarEvent.aspx?Id=1317&MId1=7&sprak=12 | Nommâ = Válgabeaivi | Almostittem = [[Sämitigge (Taažâ)|Sämitigge]] | Sitaat = Stáhtaráđđi lea mearridan ahte válgabeaivi stuorradiggeválggaide ja sámediggeválggaide lea vuossárgga čakčamánu 8. b. 2025. | Čujottum = 2025-02-17 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Stuorrâtiggevaaljâid vuoitij [[Taažâ pargeipiäládâh]] já sämitiggevaaljâid [[Taažâ sämmilij riijkâservi]].<ref name="nrk-valg-2025-resultat">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/valg/2025/resultat/|nommâ=Valgresultat: Venstresiden vant |almostittem=NRK|čujottum=2025-09-15|kielâ={{nb}}}}</ref><ref name="nrk-1.17556603">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/na-lea-samediggi-ma__il-2025-valggaid-1.17556603|nommâ=Ná lea Sámediggi maŋŋil 2025-válggaid|tahhee= Aslaksen, Eilif Andreas, Biti, Johan Anders, Bjørnback, June Grønnvoll já Myrskog, Lena Marja |almostittem=NRK Sápmi|čujottum=2025-09-15|äigimuddo=2025-09-08|kielâ={{se}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 9.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] aalgij.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 9.]] peeivi – [[Ranska täsivääldi president]] [[Emmanuel Macron]] nomâttij piäluštâsminister [[Sébastien Lecornu]] uáiviminister viirgán.<ref name="bbc-crmenp1k0mjo">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/crmenp1k0mjo|nommâ=Macron names ally Sébastien Lecornu as new French PM|almostittem=BBC News|čujottum=2025-09-09|äigimuddo=2025-09-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 16.]] peeivi – [[Ive 2025 Malawi almoliih vaaljah|Malawi almoliih vaaljah]] uárnejuvvojii. Vaaljâin malawiliih väljejii staatâ president, 229 aalmugovdâsteijed já 509 páihálij stiivrâi airâsid.<ref name="bbc-ckgy3g7zpl3o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/ckgy3g7zpl3o|nommâ=What is at stake in Malawi's elections as cost-of-living bites?|tahhee= Lilongwe, Peter Jegwa já Chibelushi, Wedaeli |almostittem=BBC News|čujottum=2025-09-27|äigimuddo=2025-09-16|kielâ={{en}}}}</ref> [[Malawi]] oovdiš president [[Peter Mutharika]] finnij 56,8&nbsp;% jienâin presidentvaaljâin, já te sun väljejui [[Malawi president]]in.<ref name="guardian-2025-sep-24">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/world/2025/sep/24/former-president-peter-mutharika-defeats-incumbent-in-malawi-presidential-election|nommâ=Malawi’s 85-year-old ex-leader returns to power in presidential election|tahhee=Savage, Rachel|almostittem=The Guardian|čujottum=2025-09-27|äigimuddo=2025-09-24|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 21.]] peeivi – [[Ovtâstum kunâgâskodde]], [[Australia]], [[Kanada]] já [[Portugal]] virgálávt tubdâstii [[Palestiina]] jiečânâs staattân.<ref name="hs-2000011508268">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/maailma/art-2000011508268.html|tahhee= Westrén-Doll, Joakim já Kokko, Mira | nommâ=Britannia, Kanada ja Australia tunnustivat Palestiinan valtion|almostittem=Helsingin Sanomat | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250921155535/https://www.hs.fi/maailma/art-2000011508268.html | Vyerkkejum = 2025-09-21|čujottum=2025-09-21|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{fi}}}}</ref><ref name="guardian-palestine">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.theguardian.com/uk-news/2025/sep/21/uk-recognises-palestine-as-an-independent-state|nommâ=UK recognises Palestine as an independent state |almostittem=The Guardian |tahhee= Wintour, Patrick, Walker, Peter já Crerar, Pippa |čujottum=2025-09-21|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="abc-105799238">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.abc.net.au/news/2025-09-21/australia-formally-recognises-state-of-palestine/105799238 |nommâ=Australia formally recognises state of Palestine as Anthony Albanese arrives in US |almostittem=ABC News |tahhee= Crowley, Tom já Doran, Matthew |čujottum=2025-09-21|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="canada-1.7639432">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cbc.ca/news/politics/canada-recognizes-state-of-palestine-1.7639432 |nommâ=Canada recognizes state of Palestine, offers help to build peaceful future with Israel | almostittem = CBC |tahhee= Lopez Steven, Benjamin |čujottum=2025-09-21|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="portugal-gov-reconhece">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.portugal.gov.pt/pt/gc25/comunicacao/noticia?i=portugal-reconhece-formalmente-o-estado-da-palestina |nommâ=Portugal reconhece formalmente o Estado da Palestina | almostittem = Portugal täsivääldi 25. haldâttâs |čujottum=2025-09-22|äigimuddo=2025-09-21|kielâ={{pt}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 25.]] peeivi – [[Inga Ruginienė]] algâttij [[Liettua uáiviminister]] virgeest.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.lrytas.lt/lietuvosdiena/aktualijos/2025/09/25/news/i-ruginiene-neigia-kad-ausrieciai-sieke-sam-pirmas-noras-buvo-susisiekimo-ministerija-39684015|nommâ=I. Ruginienė neigia, kad „aušriečiai“ siekė SAM: pirmas noras buvo Susisiekimo ministerija|tahhee=Narkūnas, Vilius|almostittem=Lrytas.lt|äigimuddo=2025-09-25|čujottum=2025-09-27|kielâ={{lv}}}}</ref> === Roovvâdmáánu === [[Tiätuvuárkká:Birthday_cakes_for_Inari_Sámi_Wikipedia_5.jpg|thumb|Kahhuuh já kinttâleh Anarâškielâg Wikipedia 5. šoddâmpeeivi kunnen]] [[Tiätuvuárkká:Shigeru Ishiba and Sanae Takaichi 20241211 (cropped).jpg|pienoiskuva|[[Jaapaan]] uđđâ uáiviminister [[Sanae Takaichi]] ive 2024]] * [[roovvâdmáánu 3.]]–[[roovvâdmáánu 4.|4.]] peeivi – [[Ive 2025 Čeeki parlamentvaaljah|Parlamentvaaljah]] uárnejuvvojii [[Čekki|Čeekist]].<ref name="novinky-40520878">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.novinky.cz/clanek/volby-do-poslanecke-snemovny-volby-budou-zacatkem-rijna-40520878|nommâ=Rozhodnuto. Volby budou na začátku října|tahhee=Soukup, Jaroslav|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-10-04|sitaat=Sněmovní volby se budou konat v pátek 3. října a v sobotu 4. října.|kielâ={{cs}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 6.]] peeivi – [[Mary E. Brunkow]], [[Fred Ramsdell]] já [[Shimon Sakaguchi]] vuoittii [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]].<ref name="np-med-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2025/summary/|nommâ=Nobel Prize in Physiology or Medicine 2025|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2025-10-06|äigimuddo=2025-10-06|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="bbc-c2knwvpd7vno">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c2knwvpd7vno|nommâ=Scientists win Nobel Prize for discovering why immune system does not destroy the body|almostittem=BBC|tahhee=Gallagher, James|čujottum=2025-10-06|äigimuddo=2025-10-06|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[John Clarke (fysikkár)|John Clarke]], [[Michel H. Devoret]] já [[John M. Martinis]] vuoittii [[Nobel-fyysiikpalhâšume]].<ref name="np-phys-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2025/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Physics 2025 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-07|äigimuddo=2025-10-07|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 8.]] peeivi – [[Susumu Kitagawa]], [[Richard Robson]] já [[Omar M. Yaghi]] vuoittii [[Nobel-kemiapalhâšume]].<ref name="np-chem-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/summary/ |nommâ= The Nobel Prize in Chemistry 2025 |almostittem=nobelprize.org|čujottum=2022-10-08|äigimuddo=2025-10-08|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 9.]] peeivi – [[László Krasznahorkai]] vuoitij [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="np-lit-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2025/summary/ |nommâ=The Nobel Prize in Literature 2025|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2025-10-09|äigimuddo=2025-10-09|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 10.]] peeivi – [[María Corina Machado]] vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]].<ref name="np-peace-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2025/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2025|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2025-10-10|äigimuddo=2025-10-10|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 10.]] peeivi – [[José Jerí]] algâttij [[Peru täsivääldi president|Peru president]] virgeest.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://caretas.pe/home_web/home_principal/jose-jeri-ore-el-presidente-improbable/|nommâ= "José Jerí Oré: el presidente improbable"|tahhee=Mandujano, Edgar|almostittem=Caretas|äigimuddo=2025-10-10|čujottum=2025-10-14|kielâ={{es}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi – [[Euroop union|EU]] uđđâ [[Entry/Exit System]]-räjirastaldittemtiätuvuáhádâh (EES) valdui anon.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://home-affairs.ec.europa.eu/policies/schengen/smart-borders/entry-exit-system_en|nommâ=Entry/Exit System (EES)|almostittem=[[Euroop union]]|äigimuddo=2025-10-13|čujottum=2025-10-13|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 15.]] peeivi – [[Harald V|Kunâgâs Harald V]] lehâstij 10. [[Sämitigge (Taažâ)|sämitige]] Taažâ peln.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/gonagas-rabai-10.-samedikki_-_-ain-vasihit-ollugat-ovdagattuid-ja-va__as-cealkamu_aid-1.17612460|nommâ=Gonagas rabai 10. Sámedikki: – Ain vásihit ollugat ovdagáttuid ja vaššás cealkámušaid|tahhee= Grønnli, Alf Anders Berg já Eira, Karen|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-10-15|čujottum=2025-10-15|kielâ={{se}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – [[Anarâškielâg Wikipedia]] teevdij 5.<ref name="aavis20251010">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/10/10/anaraskielalii-wikipedia-5%e2%80%91ivvaasjuhleh-uarnejuvvojeh-oulust-18-19-peeivi/|nommâ=Anarâškielâlii Wikipedia 5‑ivvááš­juhleh uárne­juvvojeh Oulust 18.–19. peeivi |tahhee=Valkeapolku, Valtteri |almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-10-10|čujottum=2025-10-21}}</ref> * [[roovvâdmáánu 19.]] peeivi – Siisâkiškooh suáládii [[jálukeđgi]]d [[Louvre]]-museost [[Pariisi]]st [[Ranska]]ast.<ref name="aavis20251021">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/10/21/jalukedgirievedem-louvre-museost-pariisist/|nommâ=Jálukeđgi­rievedem Louvre-museost Pariisist |tahhee=Olthuis, Márjá-Liisa |almostittem=Anarâš aavis|äigimuddo=2025-10-21|čujottum=2025-10-21}}</ref> * [[roovvâdmáánu 24.]] peeivi – [[Ive 2025 Irland presidentvaaljah]] uárnejuvvojii. [[Irland]]lâš politikkár [[Catherine Connolly]] finnij 63,36 % jienâin, já te sun väljejui väljejui [[Irland president]]in.<ref name="bbc-c751z23n3n7o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.presidentialelection.ie/ga/index.html|nommâ=Torthaí an Toghcháin – 2025 |almostittem=Ceann Comhairimh Toghcháin an Uachtaráin|čujottum=2025-10-27|kielâ={{ga}}}}</ref> === Skammâmáánu === * [[skammâmáánu 16.]]–[[skammâmáánu 23.|23.]] peeivi – [[Mielâtiervâsvuotâokko]] uárnejui Suomâst.<ref name="anarâšaavis-mielatiervasvuotaokko-2025">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2025/11/13/puattee-ohhoost-viattoo-mielatiervasvuotaokko-teeman-tuoibamraavhu/ |nommâ=Puáttee ohhoost viättoo mielâ­tiervâs­vuotâ­okko – teeman tuoibâm­ráávhu |almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2025-11-13|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2025-11-13}}</ref> === Juovlâmáánu === * [[juovlâmáánu 4.]] peeivi – [[Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio]] luovâttij loppâraportis === [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === *[[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[John Clarke (fysikkár)|John Clarke]], [[Michel H. Devoret]] já [[John M. Martinis]]<ref name="np-phys-2025"/> *[[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Susumu Kitagawa]], [[Richard Robson]] já [[Omar M. Yaghi]]<ref name="np-chem-2025"/> *[[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[László Krasznahorkai]]<ref name="np-lit-2025"/> *[[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[María Corina Machado]]<ref name="np-peace-2025"/> *[[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Mary E. Brunkow]], [[Fred Ramsdell]] já [[Shimon Sakaguchi]]<ref name="np-med-2025"/><ref name="bbc-c2knwvpd7vno"/> === Finlandia-palhâšumeh === * Syemmilâš kirječällee [[Monika Fagerholm]] finnij [[čaabâkirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda Trakten / Kvinnor i revolt]]''.<ref name="yle-74-20196439">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20196439 | Nommâ = Monika Fagerholmille kaunokirjallisuuden Finlandia-palkinto – kolmannella kerralla tuli voitto | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-11-27 | Čujottum = 2025-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * Syemmilâš kirječällee [[Tomi Kontio]] finnij [[párnái- já nuorâikirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Koira nimeltään Kissa hyvästelee ystävän]]''.<ref name="yle-74-20196440">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20196440 | Nommâ = Tomi Kontion kirja kuolemasta ja surusta voitti lasten- ja nuortenkirjallisuuden Finlandian | Tahhee = Gustafsson, Miia | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-11-27 | Čujottum = 2025-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * Syemmiliih kirječälleeh [[Paavo Teittinen]] finnij [[tiätukirjálâšvuođâ Finlandia-palhâšume]] kirjestis ''[[Pitkä vuoro – Kuinka moderni orjuus juurtui Suomeen]]''.<ref name="yle-74-20196476">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20196476 | Nommâ = Paavo Teittiselle tietokirjallisuuden Finlandia: Kirjailija ei usko, että modernia orjuutta saadaan kitkettyä Suomesta | Tahhee = Vanha-Majamaa, Anton | Almostittem = Yle Uutiset | Äigimuddo = 2025-11-27 | Čujottum = 2025-11-27 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2025 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2025]] * [[Ive 2025 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2025]] <!--* [[Videospellâihe 2025|Videospeelah ive 2025]]--> == Šoddâmeh == * [[kuovâmáánu 7.]] peeivi – [[Ines (Ruotâ prinses)|Ines Marie Lilian Silvia]], Ruotâ prinses, Västerbotten herttuatar, Ruotâ prinssâ [[Carl Philip (Ruotâ prinssâ)|Carl Philip]] já prinses [[Sofia (Ruotâ prinses)|Sofia]] nieidâ<ref name="kungahuset">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.kungahuset.se/kungl.-huset | Nommâ = Övriga medlemmar av Kungl. Familjen | Almostittem = Ruotâ kunâgâsviäsu | Sitaat = Prinsessan Ines är Prins Carl Philips och Prinsessan Sofias fjärde barn. Hon föddes den 7 februari 2025. | Čujottum = 2025-05-23 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> == Jämimeh == [[Tiätuvuárkká:Boŋggu_Ánte_Foto_Ørjan_Marakatt_Bertelsen_(50140580446)_(cropped).jpg|thumb|[[Boŋggu Ánte]] ive 2019 [[Riddu Riđđu]]&nbsp;-festivaalist]] [[Tiätuvuárkká:Diane Keaton 2012-1 (cropped) (cropped).jpg|thumb|Ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee [[Diane Keaton]] ive 2012]] * [[uđđâivemáánu 15.]] peeivi – [[David Lynch]], ovtâstumstaatâlâš elleekovestivrejeijee, -kietâčällee, -pyevtitteijee sehe kovetaaidâr já čuovâkovvejeijee (š. [[1946]])<ref name="yle-20137502">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20137502|nommâ=Elokuvaohjaaja David Lynch on kuollut|almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-01-16|čujottum=2025-01-16|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[njuhčâmáánu 5.]] peeivi – [[Raija Bartens]], syemmilâš kielâtotkeeh já professor (š. [[1933]]) * [[njuhčâmáánu 21.]] peeivi – [[George Foreman]], ovtâstumstaatâlâš čurmâdâttee já finnodâholmooš (š. [[1949]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/George-Foreman|nommâ=George Foreman|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-03-22|čujottum=2025-03-26|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[njuhčâmáánu 24.]] peeivi – [[Mihku Biehttár]], aanaarlâš sämituáijár já silbârävdee (š. [[1950]])<ref name="yle-20151955">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20151955|nommâ=Sámeduojár Petteri Laiti lea vádjolan|tahhee=Paltto, Anni-Saara|almostittem=Yle Sápmi|äigimuddo=2025-03-26|čujottum=2025-03-27|kielâ={{se}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 27.]] peeivi – [[Vuokko Eiras]], syemmilâš fennougrist (š. [[1941]])<ref name="hs-2000011192022">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/muistot/art-2000011192022.html|nommâ=Suomen sukukielten tutkija|almostittem=Helsingin Sanomat|tahhee=Kulmala, Marko, Kulmala, Jyrki já [[Sirkka Saarinen|Saarinen, Sirkka]] | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250502232352/https://www.hs.fi/muistot/art-2000011192022.html | Vyerkkejum = 2025-05-03|äigimuddo=2025-05-03|čujottum=2025-05-03|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 13.]] peeivi – [[Mario Vargas Llosa]], ive [[2010]] [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume]] finnim perulâš kirječällee (š. [[1936]])<ref name="np-vargas-llosa-2010">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2010/vargas_llosa/ | Nommâ = Mario Vargas Llosa| Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-04-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="guardian-vargas-llosa">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/books/2025/apr/14/mario-vargas-llosa-dies-aged-89-cause-of-death | Nommâ = Mario Vargas Llosa, giant of Latin American literature, dies aged 89 | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Lea, Richard já Cain, Sian | Äigimuddo = 2025-04-14 | Čujottum = 2025-04-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[cuáŋuimáánu 21.]] peeivi – [[Franciscus (paavi)|Franciscus]], katolilii kirho paavi iivij 2013–2025 (š. [[1936]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Francis-I-pope|nommâ=Francis|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-04-22|čujottum=2025-04-22|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[José Mujica]], uruguaylâš eennâmviljâleijee, politikkár já [[Uruguay]] 40. president (š. [[1935]])<ref name="nmas-pepe-mujica">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nmas.com.mx/internacional/latinoamerica/pepe-mujica-muere-hoy-ex-presidente-uruguay-enfermo-cancer-2025/|nommâ=«Muere 'Pepe' Mujica, el Guerrillero que fue Presidente de Uruguay»|tahhee=|almostittem=N+|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-20|kielâ={{es}}}}</ref> * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[George E. Smith]], ive [[2009]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1930]])<ref name="np-smith-2009">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2009/smith/facts/ | Nommâ = George E. Smith | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[vyesimáánu 28.]] peeivi – [[Ngũgĩ wa Thiong'o]], [[kenia]]lâš kirječällee (š. [[1938]]) * [[kesimáánu 9.]] peeivi – [[Sylvester Stewart]], ovtâstumstaatâlâš musikkár, pyevtitteijee já laavlârähtee (š. [[1943]])<ref name="guardian-stone">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/music/2025/jun/10/sly-stone-obituary | Nommâ = Sly Stone obituary | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Cartwright, Garth | Äigimuddo = 2025-06-10 | Čujottum = 2025-06-10 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 20.]] peeivi – [[Ivar Giaever]], ive [[1973]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim taažâ-ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1929]])<ref name="np-giaever-1973">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1973/giaever/facts/ | Nommâ = Ivar Giaever | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-07-03 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 20.]] peeivi – [[Pauli Nevala]], syemmilâš säittišlivgejeijee já olympiavyeittee (š. [[1940]]) * [[kesimáánu 25.]] peeivi – [[Boŋggu Ánte]], orjâlâš puásuiolmooš já jyeigee (š. [[1946]])<ref name="nrk-1.17479195">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/bonggu-ante-lea-eretvadjolan-1.17479195|nommâ=Bonggu Ánte lea eretvádjolan|almostittem=NRK Sápmi|äigimuddo=2025-07-03| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250703091105/https://www.nrk.no/sapmi/bonggu-ante-lea-eretvadjolan-1.17479195 | Vyerkkejum = 2025-07-03 |čujottum=2025-07-03|kielâ={{se}}}}</ref> * [[syeinimáánu 22.]] peeivi – [[Ozzy Osbourne]], eŋlandlâš lávloo já laavlârähtee (š. [[1948]])<ref name="guardian-osbourne">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/music/2025/jul/22/ozzy-osbourne-black-sabbath-frontman-and-icon-of-british-heavy-metal-dies-aged-76 | nommâ = Ozzy Osbourne, Black Sabbath frontman and icon of British heavy metal, dies aged 76 | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Beaumont-Thomas, Ben | Äigimuddo = 2025-07-22 | Čujottum = 2025-07-22 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 26.]] peeivi – [[Paavo Hohti]], syemmilâš kulttuurolmooš já klassiklii filologia totkee (š. [[1944]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.wsoy-kirjallisuussaatio.fi/wsoyn-kirjallisuussaatio-ottaa-osaa-saation-pitkaaikaisen-puheenjohtajan-paavo-hohdin-poismenon-johdosta/|nommâ=WSOY:n kirjallisuussäätiö ottaa osaa säätiön pitkäaikaisen puheenjohtajan Paavo Hohdin poismenon johdosta|almostittem=WSOY Kirjallisuussäätiö|äigimuddo=2025-08-05|čujottum=2025-08-08|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[James Lovell]], ovtâstumstaatâlâš astronaut já legendaarlii epiluhostum [[Apollo 13]] -mánudâšmääđhi komendeijee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.britannica.com/biography/Jim-Lovell|nommâ=Jim Lovell|almostittem=www.britannica.com|äigimuddo=2025-08-13|čujottum=2025-08-14|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Rainer Weiss]], ive [[2017]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš fysikkár (š. [[1932]])<ref name="np-weiss-2017">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2017/weiss/facts/ | Nommâ = Rainer Weiss | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-08-30 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 6.]] peeivi – [[David Baltimore]], ive [[1975]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš biolog (š. [[1938]])<ref name="np-baltimore-1975">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1975/baltimore/facts/ | Nommâ = David Baltimore| Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-09-09 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 13.]] peeivi – [[Hermeto Pascoal]], brasilialâš šuoŋârähtee já musikkár (š. [[1936]])<ref name="bbc-c98dgd2n5y2o">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/c98dgd2n5y2o|nommâ=Hermeto Pascoal, 'the wizard' of Brazilian music, dies at 89|tahhee= Muller-Heyndyk, Rachel|almostittem=BBC News|čujottum=2025-09-15|äigimuddo=2025-09-14|kielâ={{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 16.]] peeivi – [[Robert Redford]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, elleekovestivrejeijee já pyevtitteijee (š. [[1936]])<ref name="nyt-redford">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html | Nommâ = Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 | Almostittem = New York Times | Tahhee = Barnes, Brooks | Äigimuddo = 2025-09-16 | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20250916121230/https://www.nytimes.com/2025/09/16/movies/robert-redford-dead.html| Vyerkkejum = 2025-09-16 | Čujottum = 2025-09-16 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="guardian-redford">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.theguardian.com/film/2025/sep/16/robert-redford-oscar-winning-actor-and-director-dies | Nommâ = Robert Redford, giant of American cinema, dies aged 89 | Almostittem = The Guardian | Tahhee = Pulver, Andrew | Äigimuddo = 2025-09-16 | Čujottum = 2025-09-16 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 18.]] peeivi – [[George F. Smoot]], ive [[2006]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš astrofysikkár, täsnitiettee já kosmolog (š. [[1945]])<ref name="np-smoot-2006">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2006/smoot/facts/ | Nommâ = George F. Smoot | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-09-27 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 7.]] peeivi – [[John Gurdon]], ive [[2012]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim brittilâš ovdânembiolog já professor (š. [[1933]])<ref name="np-gurdon-2012">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2012/gurdon/facts/ | Nommâ = Sir John B. Gurdon | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-10-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 11.]] peeivi – [[Diane Keaton]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (j. [[1946]])<ref name="people-keaton-8603118">{{Nettikäldee|čujottâs=https://people.com/diane-keaton-dead-oscar-winning-actress-dies-at-79-exclusive-8603118|nommâ=Diane Keaton, Famed for Roles in Father of the Bride, First Wives Club and More, Dies at 79 (Exclusive)|tahhee=Edel, Victoria, Rice, Nicholas já Jordan, Julie|almostittem=People|äigimuddo=2025-10-11|čujottum=2025-10-12|kielâ={{en}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 12.]] peeivi – [[Liv Køltzow]], taažâ kirječällee (š. [[1945]])<ref name="snl-køltzow">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Liv_Køltzow | Nommâ = Liv Køltzow | Tahhee = Drangsholt, Janne Stigen | Almostittem = snl.no | Čujottum = 2025-10-14 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 18.]] peeivi – [[Roy Jacobsen]], taažâ kirječällee (š. [[1954]])<ref name="snl-jacobsen">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://snl.no/Roy_Jacobsen | Nommâ = Roy Jacobsen | Tahhee = Rottem, Øystein | Almostittem = snl.no | Čujottum = 2025-10-22 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 20.]] peeivi – [[Hans Pauli Strøm]], färsuolluulâš sosiolog já politikkár (š. [[1947]])<ref name="info-strøm">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://in.fo/news-detail/vit-hava-mist-ein-av-teimum-storu | Nommâ = Vit hava mist ein av teimum stóru | Almostittem = in.fo | Äigimuddo = 2025-10-20 | Čujottum = 2025-10-20 | Kielâ = {{fo}}}}</ref> * [[roovvâdmáánu 25.]] peeivi – [[Hamilton O. Smith]], ive [[1978]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš mikrobiolog (š. [[1931]])<ref name="jcvi-smith">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.jcvi.org/media-center/remembering-hamilton-o-smith | Nommâ = Remembering Hamilton O. Smith | Almostittem = J. Craig Venter instituut | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="jhu-smith">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://hub.jhu.edu/2025/11/04/nobel-laureate-hamilton-o-smith-obituary/ | Nommâ = Nobel laureate Hamilton Smith, who discovered molecular 'scissors' to cut DNA, dies at 94 | Almostittem = Johns Hopkins ollâopâttâh | Äigimuddo = 2025-11-04 | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 6.]] peeivi – [[James D. Watson]], ive [[1962]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš molekyylbiolog já genetikkár (š. [[1928]])<ref name="nyt-watson">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html | Nommâ = James Watson, Co-Discoverer of the Structure of DNA, Is Dead at 97 | Tahhee = Dean, Cornelia | Almostittem = The New York Times | Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20251107194922/https://www.nytimes.com/2025/11/07/science/james-watson-dead.html | Vyerkkejum = 2025-11-07 |Äigimuddo = 2025-11-07 | Čujottum = 2025-11-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[skammâmáánu 17.]] peeivi – [[Olga Temonen]], syemmilâš čaittâleijee já pyevtitteijee (š. [[1978]])<ref name="yle-20194586">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20194586 |nommâ=Somessa muistetaan Olga Temosta: ”Lepää rauhassa” | tahhee= Kangas, Laura já Niemi, Petri |almostittem=Yle Uutiset|äigimuddo=2025-11-17|čujottum=2025-11-17|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[skammâmáánu 23.]] peeivi – [[Udo Kier]], saksalâš čaittâleijee (š. [[1944]])<ref name="sfdb-73179">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.svenskfilmdatabas.se/sv/item/?type=person&itemid=73179 | Nommâ = Udo Kier | Almostittem = Svensk Filmdatabas | Čujottum = 2025-11-25 | Kielâ = {{sv}}}}</ref> * [[skammâmáánu 29.]] peeivi – [[Inga Anna Olive Karlsen]], juulevsämmilâš kirječällee já salmârähtee (š. [[1934]])<ref name="tbob-karlsen">{{Nettikäldee|čujottâs=https://tbob.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4525085&set_site_id=1074&cat=ads&sign=47723022ed8d4285b4f39dd4b650314a|nommâ=Inga Anna Olive Karlsen|almostittem=Avisa Nordland|äigimuddo=2025-12-06|čujottum=2025-12-11|kielâ={{nb}} já {{smj}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Peter Greene]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1965]]) * [[juovlâmáánu 25.]] peeivi – [[Anna Joma Granefjell]], maadâsämmilâš pyecceitipšoo, radiotoimâtteijee já jurgâleijee (š. [[1936]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://roob.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4529607&set_site_id=846&cat=ads&sign=7478b5df139e561a964c6581b24e9773|nommâ=Anna Nilsine Joma Granefjell|almostittem=Arbeidets Rett|äigimuddo=2025-12-30|čujottum=2025-01-01|kielâ={{nb}} já {{sma}}}}</ref> == Kalender == {{Kalender ihe|2025}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2025|*]] 9jnon46m0xe9ga3fbkvk0vmnespujci 0 31079 158841 158752 2026-08-21T15:11:42Z Seipinne 19 158841 wikitext text/x-wiki {{Muusikalbum | skiärru = Peäccam da Paččjokk | tijppâ = studio | lokke = | kobdodâh = | kovetekstâ = | artist = [[Suõmmkar]] | almostittum = [[2026]] | formaat = CD-skiärru | pyevtitteijee = | päddejum = | genre = | minutteh = | sekunteh = | skiärrumerkkâ = | eres loheh = | listosajaduvah = | čievâ almostitmijd = | artista = [[Suõmmkar]] | tärkkitijppâ = | ihet = [[2026]] | oovdeb = [[Suõmmkar (album)|Suõmmkar]] | iheo = [[2018]] | čuávuvâš = | iheč = }} '''''Peäccam da Paččjokk''''' lii [[Suõmmkar]] nubbe studioalbum. Album almostui porgemáánu 14. peeivi 2026, kuás meid album almostittemkonsert lâi [[Ijâttes ijjâ]] -festivaalist.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://samediggi.fi/dav/aigeguovdil/ijahis-idja-cohkke-sameeatnama-nasteartisttaid-anarii-14-15-8/|nommâ=Ijahis Idja čohkke Sámeeatnama násteartisttaid Anárii 14.-15.8.|almostittem=Sámediggi|äigimuddo=2026-08-14|čujottum=2026-08-15|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Juávkku halijdij albumáin kunnijâttiđ monâttum päikkikuávluid [[Piäccám]] já [[Paččvei]], já nuuvtpa noomâs mield skiärru siskeeld lavluid taan kyevti sämisiijdâst. Lávloi já leuddojeijei [[Anna Lumikivi-Lemmetty]] já [[Hanna-Maaria Kiprianoff]] kuohtui madduuh láá tain siijdâin. Skiärru siskeeld meid puáris nuorttâlijd tánssámlavluid, maid nuorttâliih tovle tánssái oovtâst: korobuška já obtšikruugg.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20241568|nommâ=Suõmmkar haaʹlad ââʹnned ciistâst nuuʹbbin albuumin mõõntum dommvuuʹd, Paččjooǥǥ da Peäccam sääʹmsiidid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Sääʹmm|äigimuddo=2026-08-20|čujottum=2026-08-21|ietf-kielâkoodi=sms}}</ref> ==Pittálisto== {{Pittálisto | headline = Pitáh | total_length = 42:34 | all_writing = | title1 = Sääʹm Korobuška | length1 = 4:09 | title2 = Obtšikruugg | length2 = 2:52 | title3 = Jiõŋŋmiârr | length3 = 3:12 | title4 = Fekla Määrjaž | length4 = 5:10 | title5 = Peäccam siid leuʹdd | length5 = 3:35 | title6 = Luʹǩǩ, Riiǥu âʹlǧǧ | length6 = 1:48 | title7 = Maaddârääʹjjään nälla | length7 = 2:38 | title8 = Kättaž da Däärmež leuʹdd | length8 = 4:55 | title9 = Paččjooǥǥ ääkkaž | length9 = 2:46 | title10 = Mannu maainâs | length10 = 2:12 | title11 = Peäccamvuõn leuʹdd | length11 = 2:03 | title12 = Ǩeäʹdǧǧ | length12 = 4:45 | title13 = Vuõi muu siõmâž | length13 = 2:25 }} ==Käldeeh== {{Käldeeh}} [[Luokka:Ive 2026 muusikalbumeh]] [[Luokka:Nuorttâlâškielâg albumeh]] [[Luokka:Suõmmkar|Peäccam da Paččjokk]] [[Luokka:Sämmilij muusikjuávhui albumeh]] 07z3x468gw1faktqrgoblxd3gbcfy32 0 31112 158847 2026-08-21T15:52:59Z Seipinne 19 Seipinne siirdij siijđo [[Sämmilâš aalmuglâšteatter Piäiváš]] uđđâ noomân [[Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš]] 158847 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš]] lypb5ila8f8qchexginxedmuzk7jvwd