Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 0 1665 158921 151822 2026-08-28T07:37:55Z Yupik 23 {{#statements:P35}} 158921 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Taažâ kunâgâskodde | noomah_virgálijn_kielâin = Kongeriket Norge <small>''([[kirjetárukielâ]]n)''</small><br/>Kongeriket Noreg <small>''([[uđđâtárukielâ]]n)''</small><br/>Norgga gonagasriika <small>''([[orjâlâškielâ]]n)''</small><br/>Nöörjen gånkarijhke <small>''([[maadâsämikielâ]]n)''</small><br/>Vuona gånågisrijkka <small>''([[juulevsämikielâ]]n)''</small> | lippu = Flag of Norway.svg | vaakun = Coat of arms of Norway.svg | nommâ-genetiivist = Taažâ | sajadâh = Location Norway Europe.png | sajadâh-čielgiittâs = Taažâ sajadâh Euroopist | staatâhäämi = [[vuáđulavâlâš monarkia]] | staatâjođetteijee-tittel = Kunâgâs | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = Uáiviminister | tááláš-haldâttâhjođetteijee = [[Jonas Gahr Støre]] ([[Taažâ pargeipiäládâh|Ap]]) <small>(2021–)</small> | uáivikaavpug = [[Oslo]] | eres-kaavpugeh = [[Bergen]], [[Ruándim]] | vijđodâh = 384 484,38<ref name="Statistics Norway (vijđodâh)">[https://www.ssb.no/en/statbank/table/09280/tableViewLayout1/ Statistics Norway (vijđodâh)] Čujottum 17.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> | sisčääci_% = 5,4<ref name="Statistics Norway (vijđodâh)"/> | ässeeloho_ihe = 2026 | ässeeloho = 5 627 400<ref name="ssbf">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|nommâ=Population|almostittem=SSB|čujottum=2026-02-25|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> | ässeesaahâdvuotâ = | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[tárukielâ]] | vaaluut = [[Taažâ ruvnâ]] | vaaluut-tubdâldâh = NOK | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = NO | fiävruin = N | kirdemmašinijn = LN | jotolâh = | sundenummeer = +47 | internet TLD = .no | motto = Alt for Norge | aalmuglaavlâ = [[Ja, vi elsker dette landet]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Norway (National Anthem).ogg | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Taažâ''', virgálávt '''Taažâ kunâgâskodde''' ({{k-nb|Kongeriket Norge}}, {{k-nn|Kongeriket Noreg}}, {{k-se|Norgga gonagasriika}}, {{k-sma|Nöörjen gånkarijhke}}, {{k-smj|Vuona gånågisrijkka}}, {{k-fkv|Norjan kuninkhaanvaltakunta}}), lii jiečânâs [[staatâ]] Tave-[[Euroop]]ist. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Oslo]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Taažâ vijđodâh lii 384&nbsp;484,38&nbsp;km², mast 20&nbsp;218,02&nbsp;km² ađai 5,3 % lii čääci.<ref name="Statistics Norway (vijđodâh)"/> Vijđoduv mield Taažâ lii maailm 69.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-norway"/> === Sajadâh já rääjih === [[Tiätuvuárkká:Taažâ kárttá (2013) smn.svg|thumb|left|Taažâ lii Tave-[[Euroop]]ist.]] Taažâ lii staatâ Tave-[[Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá mäddin já maadânuorttân [[Suomâ]] sehe nuorttân [[Ruotâ]] já [[Ruoššâ]]. Taažâ kuhemus rääji lii Ruottáin; tot lii 1&nbsp;666&nbsp;km kukke.<ref name="cia-norway">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/|nommâ=Explore All Countries — Norway|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-02-28|kielâ={{en}}}}</ref> Uánihumos lii 191&nbsp;km rääji Ruoššáin.<ref name="cia-norway"/> <!--=== Suolluuh === X stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === X kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). D lii X stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². === Geologia ===--> === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:GaldhøpiggenFromFannaråki.jpg|thumb|left|[[Galdhøpiggen]] lii Taažâ alemus vääri.]] Taažâ alemus saje lii [[Galdhøpiggen]] čokke (1&nbsp;155&nbsp;m); vyeligumos lii [[Taažâmeerâ]] riddo (0&nbsp;m).<ref name="cia-norway"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == [[Tiätuvuárkká:Fylkesinndeling2024 original.webp|thumb|left|Taažâ uđđâ läänih ive 2024 rääjist]] Taažâ lii [[parlamentaarlâš demokratia]] já [[vuáđulavâlâš monarkia]]. Tot lii [[ohtâsâšstaatâ]], mast láá kyehti haaldâtlâš tääsi staatâ vuoluubeln: läänih já kieldah. Ton staatâhovdâ lii Taažâ monark, kii lii lamaš ive [[2026]] rääjist kunâgâs {{#statements:P35}}. Ive [[2021]] [[Taažâ pargeipiäládâh|Taažâ pargeipiäláduv]] politikkárist [[Jonas Gahr Støre]]st šoodâi Taažâ haldâttâhjođetteijee ađai Taažâ uáiviminister. === Kuávlulâš jyehim === [[Taažâ läänih|Läänih]] láá Taažâ alemuu tääsi kuávluhaldâttâhohtâdâh. Läänih juáhhojeh kieldáid. Motomijn kieldâin láá kaavpugvuoigâdvuođah. Ive&nbsp;2020 Taažâst lijjii 356&nbsp;kieldâd.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Bolstad, Erik|Paječaalâ=kommuner i Norge|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=2023-01-25|www=https://snl.no/kommuner_i_Norge|Čujottum=3.3.2023|Kielâ={{no}}}}</ref> ==== Táálááh läänih ==== [[Kesimáánu 14.]] peeivi [[2022]] Taažâ Stuorrâtigge meridij, ete [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi [[2024]] rääjist Taažâ juáhhoo 15 läänin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.regjeringen.no/no/tema/kommuner-og-regioner/kommunestruktur/fylkesinndelingen-fra-2024/id2922222/|nommâ=Fylkesinndelingen fra 2024|almostittem=Regjeringen.no|äigimuddo=2022-07-05|čujottum=2024-02-28|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Ovdil uđđâivemáánu 1. peeivi 2024 Taažâst lijjii 11&nbsp;läännid. {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! ISO-koodi ! Vaakun ! Nommâ ! Haaldâtlâš kuávdáš ! Eennâmhiärá sajadâh ! Vaaljâpirrâdâh ! Ässeeloho ! Vijđodâh <small>km²</small> ! Kieldâi meeri |- | 03 || [[Tiätuvuárkká:Oslo komm.svg|25px|center]] || [[Oslo lääni|Oslo]] || [[Oslo]] || [[Moss]]|| Oslo || {{Nts|717710}} || {{Nts|454.12}} || 1 |- | 11 || [[Tiätuvuárkká:Rogaland våpen.svg|25px|center]] || [[Rogaland]]|| [[Stavanger]]|| Stavanger || Rogaland || {{Nts|499417}} || {{Nts|9377.10}} || 23 |- | 15 || [[Tiätuvuárkká:Møre og Romsdal våpen.svg|25px|center]] || [[Møre já Romsdal]]|| [[Molde]]|| Molde || Møre já Romsdal || {{Nts|270628}} || {{Nts|14355.62}} || 26 |- | 18 || [[Tiätuvuárkká:Nordland våpen.svg|25px|center]] || [[Nordland]]|| [[Bodø]]|| Bodø || Nordland || {{Nts|243081}} || {{Nts|38154.62}} || 41 |- | 31 || [[Tiätuvuárkká:Østfold våpen.svg|25px|center]] || [[Østfold]]|| [[Sarpsborg]]|| Moss || Østfold || {{Nts|312152}} || {{Nts|4004.12}} || 12 |- | 32 || [[Tiätuvuárkká:Akershus våpen.svg|25px|center]] || [[Akershus]]|| Oslo|| Moss || Akershus || {{Nts|728803}} || {{Nts|5894.47}} || 21 |- | 33 || [[Tiätuvuárkká:Buskerud våpen.svg|25px|center]] || [[Buskerud]]|| [[Drammen]]|| Moss || Buskerud || {{Nts|269819}} || {{Nts|14693.87}} || 18 |- | 34 || [[Tiätuvuárkká:Innlandet våpen.svg|25px|center]] || [[Innlandet]]|| [[Hamar]]|| [[Lillehammer]]|| Hedmark já Oppland || {{Nts|376304}} || {{Nts|52072.44}} || 46 |- | 39 || [[Tiätuvuárkká:Vestfold våpen.svg|25px|center]] || [[Vestfold]]|| [[Tønsberg]]|| Tønsberg|| Vestfold || {{Nts|256432}} || {{Nts|2167.65}} || 6 |- | 40 || [[Tiätuvuárkká:Telemark våpen.svg|25px|center]] || [[Telemark]]|| [[Skien]]|| [[Tønsberg]]|| Telemark || {{Nts|177093}} || {{Nts|15298.16}} || 17 |- | 42 || [[Tiätuvuárkká:Agder våpen.svg|25px|center]] || [[Agder]]|| [[Kristiansand]]|| [[Arendal]]|| Nuorttâ-Agder já Viestâr-Agder || {{Nts|319850}} || {{Nts|16434.12}} || 25 |- | 46 || [[Tiätuvuárkká:Vestland våpen.svg|25px|center]] || [[Vestland]]|| [[Bergen]]|| [[Hermansverk]]|| Hordaland, Sogn já Fjordane || {{Nts|651299}} || {{Nts|3387099}} || 43 |- | 50 || [[Tiätuvuárkká:Trøndelag våpen.svg|25px|center]] || [[Trøndelag]]|| [[Steinkjer]] já [[Ruándim]]|| [[Steinkjer]]|| Tave-Trøndelag já Maadâ-Trøndelag || {{Nts|482956}} || {{Nts|42201.59}} || 38 |- | 55 || [[Tiätuvuárkká:Troms våpen.svg|25px|center]] || [[Troms]]|| [[Tromssa]]|| [[Čäcisuálui]] || Troms || {{Nts|169610}} || {{Nts|25862.99}} || 21 |- | 56 || [[Tiätuvuárkká:Finnmark våpen.svg|25px|center]] || [[Finnmark]]|| [[Čäcisuálui]]|| [[Čäcisuálui]] || Finnmark || {{Nts|75053}} || {{Nts|48631.09}} || 18 |- |} <!-- === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> ==Viehâdâh== === Ässeeloho === Taažâst ääsih 5&nbsp;550&nbsp;203 olmožid.<ref name="ssbf" /> ===Kielah=== [[Tárukielâ]] lii virgálâš kielâ Taažâst. Virgáliih ucceeblovokielah láá [[orjâlâškielâ]], [[juulevsämikielâ]] já [[maadâsämikielâ]]. Sämikielâ lii virgálâš kielâ čuávuváin kieldâin: [[Kuovdâkiäinu]], [[Kárášjuuhâ]], [[Kaivuonâ]], [[Lavangen]], [[Uunjargâ]], [[Porsaŋg]], [[Tiänu]], [[Tivtâsvuonâ]] já [[Snåsa]]. Porsaŋgist meiddei [[kveenikielâ]] lii virgálâš kielâ. <!--=== Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{NATO}} [[Luokka:Taažâ|*]] dtr8nh1voabm99tx73at0fnfk51p6ym 0 3021 158915 150978 2026-08-28T07:17:37Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ 158915 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=19}} '''1937''' ('''MCMXXXVII''') lâi normaalihe, mon älgim- já nuuhâmpeivin lâi [[gregoriaanlâš kalender]] mield [[vástuppeivi]]. Tot lâi [[1930-loho|1930-lovo]] káávcád ihe. ==Tábáhtusah== ===Uđđâivemáánu=== * [[uđđâivemáánu 9.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1424 Sundmania]]. ===Vyesimáánu=== * [[vyesimáánu 2.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1549 Mikko]]. ===Juovlâmáánu=== * [[juovlâmáánu 24.]] peeivi – [[Yrjö Väisälä]] kaavnâi asteroid [[1460 Haltia]]. ===[[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === * [[Nobel-fyysiikpalhâšume|Fyysiik]] – [[Clinton Davisson]] já [[George Thomson]]<ref name="np-phys-1937"/> * [[Nobel-kemiapalhâšume|Kemia]] – [[Walter Haworth]] já [[Paul Karrer]]<ref name="np-chem-1937"/> * [[Nobel-kirjálâšvuotâpalhâšume|Kirjálâšvuotâ]] – [[Roger Martin du Gard]]<ref name="np-lit-1937"/> * [[Nobel-ráávhupalhâšume|Ráávhu]] – [[Robert Cecil]]<ref name="np-peace-1937"/> * [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume|Talhâstieđâ]] – [[Albert Szent-Györgyi]]<ref name="np-med-1937"/> ==Šoddâmeh== * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Lenita Airisto]], syemmilâš tiätukirječällee, luvâldâllee, TV-toimâtteijee, finnodâholmooš já diplom-ekonoom * [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Eeva Tenhunen]], syemmilâš kirječällee (j. [[2017]]) * [[uđđâivemáánu 6.]] peeivi – [[Ludvík Daněk]], [[čekkoslovakia]]lâš skiärruleggisteijee (j. [[1998]]) * [[uđđâivemáánu 8.]] peeivi – [[Shirley Bassey]], [[wales]]lâš lávloo * [[uđđâivemáánu 18.]] peeivi – [[John Hume]], ive [[1998]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim [[Tave-Irland|taveirlandlâš]] politikkár (j. [[2020]])<ref name="np-hume-1998">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1998/hume/facts/ | Nommâ = John Hume | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 21.]] peeivi – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (j. [[2026]])<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 2.]] peeivi – [[Abdelaziz Bouteflika]], algerialâš politikkár já [[Algeria president]] iivij 1999–2019 (j. [[2021]]) * [[vyesimáánu 15.]] peeivi – [[Madeleine Albright]], ovtâstumstaatâlâš diplomaat já Ovtâstum staatâi 64. olgominister iivij 1997–2000 (j. [[2022]]) * [[kesimáánu 4.]] peeivi – [[Richard Robson]], ive [[2025]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim brittilâš kemist já professor<ref name="np-robson-2025">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/robson/facts/ | Nommâ = Richard Robson | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-10-08 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 11.]] peeivi – [[Robin Warren]], ive [[2005]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim australialâš patolog já totkee (j. [[2024]])<ref name="np-warren-2005">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2005/warren/facts/ | Nommâ = J. Robin Warren | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-12-31 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 12.]] peeivi – [[Antonio Debenedetti]], italialâš kirječällee já toimâtteijee (j. [[2021]]) * [[kesimáánu 23.]] peeivi – [[Martti Ahtisaari]], syemmilâš diplomaat, [[Suomâ täsivääldi president|Suomâ täsivääldi 10. president]] já ive [[2008]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] vyeittee (j. [[2023]])<ref name="np-ahtisaari-2008">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2008/ahtisaari/facts/ | Nommâ = Martti Ahtisaari | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[kesimáánu 26.]] peeivi – [[Robert Coleman Richardson]], ive [[1996]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš [[fyysiik|fysikkár]] (j. [[2013]])<ref name="np-richardson-1996">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1996/richardson/facts/ | Nommâ = Robert C. Richardson | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[čohčâmáánu 2.]] peeivi – [[Derek Fowlds]], [[eŋland]]lâš čaittâleijee (j. [[2020]]) * [[juovlâmáánu 12.]] peeivi – [[Connie Francis]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee já lávloo * [[juovlâmáánu 22.]] peeivi – [[Eduard Uspenski]], ryeššilâš kirječällee (j. [[2018]]) * [[juovlâmáánu 31.]] peeivi – [[Avram Hershko]], ive [[2004]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim [[israel]]lâš biokemist<ref name="np-hershko-2004">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2004/hershko/facts/ | Nommâ = Avram Hershko | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 18.11.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Jämimeh== * [[njuhčâmáánu 16.]] peeivi – [[Austen Chamberlain]], ive [[1925]] [[Nobel-ráávhupalhâšume]] finnim brittilâš politikkár (š. [[1863]])<ref name="np-chamberlain-1925">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1925/chamberlain/facts/ | Nommâ = Sir Austen Chamberlain | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 20.6.2022 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Guglielmo Marconi]], ive [[1909]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim italialâš fysikkár (š. [[1874]])<ref name="np-marconi-1909">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1909/marconi/facts/ | Nommâ = Guglielmo Marconi | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 23.7.2021 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 22.]] peeivi – [[Gustaf Strengell]], syemmilâš arkkiteht (š. [[1878]])<ref name="mfafi-strengell">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.mfa.fi/kokoelmat/arkkitehdit/gustaf-strengell/ | Nommâ = Gustaf Strengell | Almostittem = Arkkitehtuurmuseo | Čujottum = 21.6.2022 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[juovlâmáánu 9.]] peeivi – [[Gustaf Dalén]], ive [[1912]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim ruátálâš insner já utkee (š. [[1869]])<ref name="np-dalen-1912">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1912/dalen/facts/ | Nommâ = Gustaf Dalén | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2025-05-01 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Kalender== {{Kalender ihe|1937}} ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <!--Nobeleh--> <ref name="np-chem-1937">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1937/summary/ The Nobel Prize in Chemistry 1937]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-lit-1937">[https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1937/summary/ The Nobel Prize in Literature 1937]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-peace-1937">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1937/summary/ The Nobel Peace Prize 1937]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-phys-1937">[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1937/summary/ The Nobel Prize in Physics 1937]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> <ref name="np-med-1937">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1937/summary/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1937]. The Nobel Prize. Čujottum 19.3.2021 <small>(eŋgâlâskielân)</small></ref> }} [[Luokka:1937|*]] p8e75f2znomqhssixq044ca1h1tzfue 0 3045 158912 146582 2026-08-28T07:16:34Z Yupik 23 /* Jämimeh */ 158912 wikitext text/x-wiki '''Porgemáánu 28.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 240. peivi ([[kárgámihe|kárgámive]] 241. peivi). Ive loopân láá 125 peivid. == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Távnu *syemmilâš kalender: Tauno ==Tábáhtusah== * [[1705]] – [[Oulu]]st cokkânii nube [[Oulu pyellim ive 1705|pyellim]], mii tuššâdij taid 39 viässud, moh iä tuššâm oovdeb pyelimist [[syeinimáánu 20.]] peeivi. Toi lasseen pyellim tuššâdij iänááš Hahtiperä-kuávlu riddoaaitijd. ==Šoddâmeh== * [[1025]] – [[Go-Reizei (kiäisár)|Go-Reizei]], [[Jaapaan]] kiäisár iivij 1045–1068 (j. [[1068]])<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Brown, Delmer M. & Ishida, Ichirō|Nommâ=Gukanshō: The Future and the Past|Ihe=1979|Siijđoh=311–314|Almostittemsaje=Berkeley|Almostittee=University of California Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Varley, H. Paul|Nommâ=Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns|Ihe=1980|Siijđoh=197–198|Almostittemsaje=New York|Almostittee=Columbia University Press}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Titsingh, Isaac|Nommâ=Annales des empereurs du Japon|Ihe=1834|Siijđoh=162–166|Almostittemsaje=Pariisi|Almostittee=Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland}}</ref><ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Nussbaum, Louis-Frédéric|Nommâ=Japan Encyclopedia|Ihe=2005|Sijđo=258|Almostittee=Harvard University Press|Isbn=|Kielâ={{en}}|www=https://archive.org/details/japanencyclopedi0000loui/page/258/mode/2up|Čujottum=2025-01-03}}</ref> * [[1999]] – [[Tanska prinssâ Nikolai]] * [[2003]] – [[Quvenzhané Wallis]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee ==Jämimeh== * [[919]] – [[He Gui]], kiinalâš kenraal (š. [[858]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%88%8A%E4%BA%94%E4%BB%A3%E5%8F%B2/%E5%8D%B723|nommâ=History of the Five Dynasties, vol. 23|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-09|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7270|nommâ=Zizhi Tongjian, vol. 270|almostittem=zh.wikisource.org|čujottum=2023-01-09|ietf-kielâkoodi=zh}}</ref> * [[1895]] – [[Kaarlo Kramsu]], syemmilâš tivtâsteijee já toimâtteijee (š. [[1855]]) * [[2020]] – [[Chadwick Boseman]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee (š. [[1976]]) * [[2026]] – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (š. [[1937]])<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Porgemáánu|28]] p5muft9lry3y3p9psgutcibyjtqyuru 0 3053 158914 146585 2026-08-28T07:17:18Z Yupik 23 /* Šoddâmeh */ 158914 wikitext text/x-wiki '''Kuovâmáánu 21.''' peivi lii [[gregoriaanlâš kalender]] mield ive 52. peivi. Ive loopân láá 313 peivid ([[kárgámihe|kárgámive]] 314 peivid). == Nommâpeeivih == *anarâš kalender: Tuvdee *syemmilâš kalender: Keijo ==Tábáhtusah== * [[1808]] – [[Suomâ suáti]] aalgij [[Ruotâ]] já [[Ruoššâ|Ruošâ]] kooskâst. ==Šoddâmeh== * [[1728]] – [[Piättâr III (Ruoššâ)|Piättâr III]], [[Ruoššâ|Ruošâ]] kiäisár ive [[1762]] (j. [[1762]]) * [[1937]] – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (j. [[2026]])<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> * [[1979]] – [[Jordan Peele]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, čällee, stivrejeijee já pyevtitteijee * [[1983]] – [[Mélanie Laurent]], ranskalâš čaittâleijee, kietâčällee já stivrejeijee * [[1967]] – [[Sari Essayah]], syemmilâš politikkár<ref>{{Kirjekäldee|Tahhee=Paavilainen, Ulla (uáivitoim.)|Nommâ=Kuka kukin on: Henkilötietoja nykypolven suomalaisista 2015|Ihe=2014|Sijđo=109|Almostittemsaje=Helsinki|Almostittee=Otava|Tubdâldâs=ISBN 978-951-1-28228-0}}</ref> * [[1989]] – [[Corbin Bleu]], ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee ==Jämimeh== * [[1926]] – [[Heike Kamerlingh Onnes]], ive [[1913]] [[Nobel-fyysiikpalhâšume]] finnim vuáládâheennâmlâš fysikkár (š. [[1853]])<ref name="np-onnes-1913">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1913/onnes/facts/ | Nommâ = Heike Kamerlingh Onnes | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2021-09-22 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[2021]] – [[Aini Tahvanainen]], syemmilâš kirječällee (š. [[1929]]) * [[2024]] – [[Roger Guillemin]], ive [[1977]] [[Nobel-fysiologia- teikkâ talhâstieđâpalhâšume]] finnim ovtâstumstaatâlâš-ranskalâš endokrinolog já neurotiettee (š. [[1924]])<ref name="np-guillemin-1977">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1977/guillemin/facts/ | Nommâ = Roger Guillemin | Almostittem = nobelprize.org | Almostittemsaje = | Äigimuddo = | Almostittee = | Čujottum = 2024-05-14 | Kielâ = {{en}}}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Kalender}} [[Luokka:Kuovâmáánu|21]] 8jdo44xzsjzb2eqgh4he6qvqfdeiu4o 0 15696 158926 158263 2026-08-28T09:21:37Z Yupik 23 /* Prinsesist roonnigin */ 158926 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Maud | kove = Queen_Maud_of_Norway.jpg | kovestuárudâh = 230px | kovetekstâ = Taažâ roonnig Maud ive 1910 | ruvnâ = Taažâ roonnig | väldipaje = [[skammâmáánu 18.]] peeivi [[1905]] –<br />[[skammâmáánu 20.]] peeivi [[1938]] | ruvnájááh = [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]] | oovdeb = | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Maud Charlotte Mary Victoria | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|26|11|1869}} | šoddâmsaje = [[Marlborough House]], [[Lontoo]], [[Eŋland]] | jäämmimäigi = {{Jäämmimäigi já ahe|26|11|1869|20|11|1938}} | jäämmimsaje = [[Marylebone]], [[Lontoo]], [[Eŋland]] | hävdisaje = [[Akershus lanne|Akershus lane]] [[kunâgâslâš mausoleum]], [[Oslo]], [[Taažâ]] | pelikyeimi = [[Haakon VII]] | párnááh = [[Olav V]] (1903–1991) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Saksi-Coburg-Gotha (suuhâ)|Saksi-Coburg-Gotha]] | eeči = [[Edward VII (Ovtâstum kunâgâskode kunâgâs)|Edward VII]] | enni = [[Alexandra (Ovtâstum kunâgâskode roonnig)|Alexandra]] | oskoldâh = | áámmát = | vuáláčaalâ = QueenMaudSignature.svg }} [[Tiätuvuárkká:Queen Maud and King Haakon VII, 1906 crop.jpg|pienoiskuva|300px|right|Kunâgâs [[Haakon VII]] já roonnig Maud virgálâš kove ruvnájái maŋa ive 1906 [[Stiftsgården]]ist [[Ruándim]]ist]] '''Maud''' ({{Šoddâm- já jäämmimäigi|26|11|1869|[[Marlborough House]], [[Lontoo]], [[Eŋland]]|20|11|1938|[[Marylebone]], [[Lontoo]], [[Eŋland]]}}) ađai '''Wales prinses Maud''' lâi Wales priinsâ Albert Edward (maŋeláá [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] kunâgâs [[Edward VII]]) já Wales prinses Alexandra (maŋeláá [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] [[roonnig Alexandra]]) nuorâmus nieidâ já viiđâd páárnáš. Sust šoodâi Tanska prinses, ko sun já [[Haakon VII|Tanska prinssâ Carl]] naajáin. Ko ive 1905 prinssâ Carlist šoodâi jiečânâs [[Taažâ kunâgâs]], te Maudist šoodâi [[Taažâ roonnig]]. Maud lâi Taažâ vuossâmuš roonnig, kii ij lamaš meid jo-uv [[Tanska]] teikkâ [[Ruotâ]] roonnig, ive [[1319]] maŋa. == Eellim == [[Tiätuvuárkká:The_three_daughters_of_King_Edward_VII_and_Queen_Alexandra_by_Sydney_Prior_Hall.jpg|vasen|pienoiskuva|[[Edward VII (Ovtâstum kunâgâskode kunâgâs)|Ovtâstum kunâgâskode kunâgâs Edward VII]] já [[Alexandra (Ovtâstum kunâgâskode roonnig)|roonnig Alexandra]] kulmâ nieidâ. Kooveest čižetpeln: prinses Louise Victoria Alexandra Dagmar (1867–1931), prinses Maud Charlotte Mary Victoria (1869–1938) já Wales prinses Victoria Alexandra Olga Mary (1865–1935)<small><br/>(Máálám: Sydney Prior Hall)</small>]] Maud šoodâi [[skammâmáánu 26.]] peeivi [[1869]] Marlborough Housest, Lontoost, Eŋlandist.<ref>{{Lostâkäldee|Tahhee=Kjellberg, Anne|Paječaalâ=Maud Charlotte Mary Victoria|Almostittem=Norsk biografisk leksikon|Äigimuddo=2022-06-29|www=http://nbl.snl.no/Maud_Charlotte_Mary_Victoria|Kielâ={{nb}}}}</ref> Sun lâi Wales priinsâ Albert Edward já Wales prinses Alexandra kuálmád nieidâ já viiđâd páárnáš. Marlborough Housest [[juovlâmáánust 24.]] peeivi [[1869]] Lontoo pispe [[John Jackson]] kaastij suu Maud Charlotte Mary Victorian. Prinses Maud lâi valastâllâmlâš já aktiivlâš nieidâ. Sun lijkkui ennuv vandârdiđ, raccastiđ já vyeijiđ pyeráin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|nommâ=Dronnet Maud (1869-1938)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sun kuččui "Harryn" eejis ustev, admiraal Henry Keppel mield, tastko Maud lâi uáli siämmáálágán. Oovtâst enijnis, viljâdiskuin já obijdiskuin Maud mađhâšij el. [[Koskâmeerâ]]n já [[Taažâ]]n. Ton lasseen sij kolliistâllii távjá Tanskaast, kost Maud enni šoodâi já rávásmij. Ovdâmerkkân sij uásálistii jyehi ive suhâjuhlijd [[Fredensborg lanne]]est, Tanskaast. Täin maađhijn Maud uápásmij prinssâ Carlân, kii lâi Maud viljâpeeli já puáttee käälis. === Näimilitto já páárnáš === [[Tiätuvuárkká:Marriage_of_Princess_Maud.jpg|pienoiskuva|right|Prinses Maud já [[Tanska]] prinssâ [[Haakon VII|Carl]] heejah Buckingham Palacest ive [[1896]]. <small><br/>(Máálám: Laurits Tuxen)</small>]] [[Syeinimáánu 22.]] peeivi [[1896]] prinses Maud já [[Tanska]] prinssâ [[Haakon VII|Carl]] naajáin Buckingham Palacest ubâ stuorrâ suuvâ oovdâst. Suoi varrijn heejâi maŋa [[Kööbenhaammân|Kööbenhamânân]], tastko prinssâ Carl lâi Tanska kunâgâslij merâvuoimij upseer. Suoi aasáin iänááš Tanskaast ive [[1905]] räi. Hejâskeŋkkân Maud eeči adelij sunnui Appleton House ton várás, ete parâkodde puávtáččij aassâđ tobbeen, ko suoi eelijn Eŋlandist. Maud eelij Appleton Housest aainâs-uv jyehi täälvi.<ref name=":0">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=77294&sek=75636|nommâ=Appleton House|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-05|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Tobbeen sunnuu áinoo páárnáš, [[Tanska]] prinssâ [[Olav V|Alexander Edward Christian Frederik]], šoodâi [[syeinimáánu 2.]] peeivi [[1903]].<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|nommâ=Dronnet Maud (1869-1938)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref name=":0" /> === Prinsesist roonnigin === [[Kesimáánu 7.]] peeivi [[1905]] Taažâ Stuorrâtigge pieđgij [[Ruotâ–Taažâ-litto|Ruotâ–Taažâ-lito]] 91 ihheed ton šoddâm maŋa. Euroopist lijjii maŋgâ priinsâ, kiäid Stuorrâtigge kuorâttâlâi [[Taažâ kunâgâs]]sân, mut loppâloopâst Stuorrâtigge jienâstij Taažâ väldičokkámsaje falâmist prinssâ Carlân. Tot, ete Carl kálgu Maud-uv lâi kunâgâslâš já [[Ovtâstum kunâgâskodde|Ovtâstum kunâgâskode]] kunâgâs Edward VII nieidâ já ete parâkoddeest lâi jo ruvnâárbálâš, vaiguttij miärádâsân.<ref name=":2">{{Lostâkäldee|Tahhee=Kjellberg, Anne|Paječaalâ=Maud Charlotte Mary Victoria|Almostittem=Norsk biografisk leksikon|Äigimuddo=2022-06-29|www=http://nbl.snl.no/Maud_Charlotte_Mary_Victoria|Kielâ={{nb}}}}</ref> Roovvâdmáánust kunâgâs [[Oscar II]] luovâi Taažâst. Carl ij miettâm šoddâđ kunâgâssân ovdil ko aalmug uážui jienâstiđ tast, kolgâččij-uv Taažâ leđe täsiväldi vâi monarkia. Suullân 79 % jienâsteijein jienâstii ton peeleest, ete Taažâ juáđháččij monarkian. [[Skammâmáánu 18.]] peeivi [[1905]] Stuorrâtigge valjij Carl jiečânâs Taažâ kunâgâssân.<ref name=":2" /> Talle Carl já Alexander finnijn uđđâ noomâid já ubâ peerâ finnij uđđâ tittelijd: Carlist šoodâi kunâgâs [[Haakon VII]], Maudist šoodâi [[roonnig Maud]] já Alexanderist šoodâi [[ruvnâprinssâ Olav]]. === Varrim Taažân === [[Tiätuvuárkká:Vilhelm Arnesen - Prins Carl og prinsesse Maud ankommer til Norge - 1905.png|pienoiskuva|left|Kunâgâstamppâ ''Dannebrog'' purjâstij Kööbenhamânist [[Oscarsborg lanne|Oscarsborg laanan]] ive 1905.]] [[Tiätuvuárkká:Kongen går i land - no-nb digifoto 20160209 00530 bldsa PK15060.jpg|pienoiskuva|Kunâgâspeerâ reissij Oscarsborg lanneest Christianian ''Heimdal''-taampân.]] [[Tiätuvuárkká:Kongeparrets første hilsen til det norske folk fra slotsbalkonen - no-nb digifoto 20160209 00524 bldsa PK14999.jpg|pienoiskuva|Kunâgâs Haakon VII já roonnig Maud kunâgâslane luptâstuvvâst]] [[Skammâmáánu 23.]] peeivi [[1905]] kunâgâspeerâ vuolgij pääihist [[Bernstorff paalaac|Bernstorff palacist]], mii lâi čujottâsâst Bredgade 40–42 [[Kööbenhaammân|Kööbenhamânist]]. Maađijpellâs lijjii čokkânâm maaŋgah tanskaliih keččâđ perruu uánihis määđhi [[Frihavn]]ân. Langelinie-ruugâst perruu vuordij kunâgâstamppâ ''Dannebrog''. Mätki Christianian piištij kyehti pirrâmpeeivi.<ref name=":1" /> [[Skammâmáánu 25.]] peeivi [[1905]] ''Dannebrog''-tamppâ poođij [[Oslovuonâ]]n, kost lâi sahis [[omo]] já muotij. Tamppâ orosistij [[Oscarsborg lanne|Oscarsborg laanan]], kost kunâgâspeerâ sirdâšui loppâmääđhi várás taažâ taampân ''Heimdal''.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75735&sek=74944|nommâ=Gonagasa válljen|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-05|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sij pottii Christianian siämmáá peeivi. Christianiast-uv lijjii ennuv ulmuuh vyerdimin sii. Kunâgâsperruu kunnen kaavpug kirhokiäluh čuoijii já kanuunah páččojii. Kaavpugân lijjii čokkânâm uáli ennuv taažah keččâđ uđđâ kunâgâs já roonnig. Ko suoi poođijn kunâgâslane luptâstâhân tiervâttâllâđ aalmug, te lane šiljo lâi aaibâs pokkâ ulmuin. === Ruvnájááh === [[Tiätuvuárkká:29 Kroningen i Trondhjems Domkirke 22.6.1906 - no-nb digifoto 20160210 00082 bldsa PK15357 A.jpg|pienoiskuva|left|Ruvnájááh uárnejuvvojii [[Nidaros tuámukirkko|Nidaros tuámukirhoost]] [[Ruándim]]ist [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]].]] [[Tiätuvuárkká:Dronning_Sonjas_KunstStall_(Queen_Sonja_Art_Stable_gallery_museum_exhibition_Oslo_Norway)_Slottets_håndverk._Kroningskappe_1846_Hermelinpels_fløyel_3,9x1,26x1m_Queen_Maud_1906_etc_(coronation_robe_ermine_velvet)_(2024)_IMG_7691.jpg|pienoiskuva|left|Ärdeepiivtâs, mii Maud lâi pajalist ruvnájáin [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]]]] Haakon VII já roonnig Maud ruvnájuin [[Nidaros tuámukirkko|Nidaros tuámukirhoost]] [[Ruándim]]ist [[kesimáánu 22.]] peeivi [[1906]].<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75661&sek=75635|nommâ=Gonagas Haakon ja Dronnet Maud ruvdnen|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Tast maŋa iä Taažâst iäge mudoi Skandinaviast lah innig uárnejum [[ruvnájááh]].<ref name=":3" /> == Taažâ roonnigin == [[Tiätuvuárkká:Dronning Maud i Tryvannsløipa OB.F11762d.jpg|pienoiskuva|Roonnig Maud čuoigâmist Christianiast]] [[Tiätuvuárkká:Norwegian Royal Family.jpg|pienoiskuva|Taažâ kunâgâs Haakon VII (1872–1957), ruvnâprinssâ Olav (1903–1991) já roonnig Maud ive [[1914]] postâkoortâst]] Veikkâ sun lâi tääl Taažâ roonnig, Eŋland lâi ain tehálâš saje Maudân, já sun eelij tobbeen távjá. Roonnig Maud kuittâg hárjánij jotelávt uđđâ päikkieennâmsis já kunâgâslijd kenigâsvuođâidis. Roonnighovi vuáđudui, já Maud alemus [[Hovinissoon|hovinisonin]] ({{K-no|overhoffmesterinne}}) nomâttui [[Marie Magdalena Rustad]]. Vuossâmui iivij Taažâst kunâgâsperrust váldojii koveh, main sij nevttii nuuvt taažžân ko máhđulâš. Ovdâmerkkân sij lijjii kárvudâttâm ärbivuáválâš pihtâsáid teikkâ čuoigâmist. Veikkâ Maud mielâst ruvnâprinssâ Olav koolgâi rávásmiđ tegu eres-uv taažah párnááh, roonnig ij kuássin máttáđ [[tárukielâ]] pyereest. Siämmást sun kuittâg puovtij uási Eŋland Taažân. Ovdâmerkkân sun huksiittij eŋlandlâš muorâkaardijd sehe kunâgâsvillan ađai [[Kongsseteren]]ân já [[Bygdøy-kunâgâskärdi|kunâgâslij kesiaassâmpááikán Bygdøyst]]. Kunâgâsperrust Maudist lâi noonâ saje, mut perruu ulguubeln sun lâi uáli ärgi.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|nommâ=Dronnet Maud (1869-1938)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sun lâi tuše váhá almolâšvuođâst 33 ive ääigi ko sun lâi Taažâ roonnig. Roonnig Maud vaiguttij tuáváást ennuv aššijd nuuvt ko išeruttârááju vuáđđudmân ({{K-nb|Dronningens Hjelpekomité}}, maŋeláá ''Dronning Mauds hjelpefond'') ive 1914. Ton tárguttâssân lâi išediđ taid, kiäh iä piergim [[Vuosmuš maailmsuáti|maailmsuáđi]] tiet.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=75654&sek=75631|nommâ=Dronnet Maud (1869-1938)|almostittem=www.gonagasviessu.no|čujottum=2022-11-04|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Sun tuárjui maaŋgâid [[Pyeretovâlâšvuođâornijdâh|pyeretovâlâšvuođâornijduvâid]], eromâšávt taid, moh porgii párnái já ellei pyerrin. Roonnig Maud meid tuárjui muusik já taiđuu. == Jäämmim == Roovvâdmáánust 1938 roonnig Maud lâi oppeet [[Lontoo]]st. Aalgâst sun lâi Sandringhamist, te hotellist Lontoo West Endist. Hotellist sun puosâškuođij, já sun tolvui priivaat tipšomlágádâsân, mon čujottâs lâi 18 Bentinck Street, Marylebone, Lontoo. [[Skammâmáánu 16.]] peeivi [[1938]] tipšomlágádâsâst roonnig Maudist lâi čuávjičuopâdâs. Kunâgâs Haakon VII reissij Taažâst suu luusâ. Veikkâ roonnig Maud ceevzij čuopâdâsâst, [[skammâmáánu 20.]] peeivi 1938 suu váimu vyerdihánnáá orostij. Roonnig Maud jaamij kuttâ peeivi ovdil ko sun ličij tiävdám 69 ihheed já 13 ihheed eenis jäämmim maŋa.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://nla.gov.au/nla.news-article17539872|nommâ=DEATH OF QUEEN MAUD.|almostittem=Sydney Morning Herald|äigimuddo=1938-11-22|čujottum=2022-11-04|kielâ={{en}}}}</ref> Taažah aaviseh ožžuu spiekâstâhlávt love almostittiđ pasepeeivi nuuvt, ete toh puávtáččii almottiđ taažáid roonnig jämimist. [[Skammâmáánu 24.]] peeivi 1938 roonnig kisto vuolgâttui Taažân brittilâš tuárutamppáin [[HMS Royal Oak]]. Havdajááh nuhhii Akershus laanan já roonnig sarkofag läjidui Margaretasalin tassaažân ko fastâ mausoleum lâi vaalmâš. [[Nubbe maailmsuáti|Nube maailmsuáđi ääigi]] sarkofag lâi syele [[Gamle Aker -kirkko|Gamle Aker -kirhoost]]. Ive 1948 sarkofag sirdui [[Akershus lanne|Akershus lane]] [[Kunâgâslâš mausoleum (Oslo)|kunâgâslâš mausoleumân]]. <gallery mode="packed" heights="200px"> Tiätuvuárkká:Royal_Oak_carrying_Queen_Maud.jpg|Tuárutamppâ «Royal Oak» puovtij roonnig Maud rummâš Taažân [[skammâmáánu 24.]] peeivi [[1938]]. Tiätuvuárkká:Dronning Mauds begravelse, Honnørbrygga fotografert fra Rådhuset OB.F18270l.jpg|Roonnig Maud majemuš mätki Tiätuvuárkká:Det_kongelige_mausoleum.jpg|Roonnig Maud já kunâgâs Haakon VII vielgis sarkofag já kunâgâspaarâ Olav V já Märtha ruánáá kisto láá [[Akershus lanne|Akershus lane]] [[Kunâgâslâš mausoleum (Oslo)|kunâgâslâš mausoleumist]] [[Oslo]]st. </gallery> == Fáádást eres soojijn == {{commonscat-raddalâs}} * [https://www.britishpathe.com/video/queen-mauds-last-journey Roonnig Maud majemuš mätki Lontoost] British Pathé video * [https://www.britishpathe.com/video/queen-maud-returns-home/ Roonnig Maud majemuš mätki Oslost] British Pathé video * [https://www.britishpathe.com/video/queen-mauds-funeral/ Roonnig Maud havdajááh Oslost] British Pathé video == Kovegalleria == <gallery mode="packed" heights="200px"> Tiätuvuárkká:Prinzessin Maud von Dänemark in Hardanger Festtracht, 1902.png|Jo ovdil ko sij värrejii Taažân, Tanska prinses Maud kárvudâđâi [[Hardangerpihtâseh|hardangerpihtâsáid]]. Tiätuvuárkká:Coronation gown of Queen Maud - Dronning Mauds kroningskjole - OK-1962-0001 - National Museum of Art, Architecture and Design.jpg|Roonnig Maud vuálppu ive 1906 ruvnájáin Tiätuvuárkká:Portrett_av_dronning_Maud_(1869-1938),_ca_1905.jpg|Maud ive 1905 Tiätuvuárkká:Prins Carl og prinsesse Maud med sykler - no-nb digifoto 20160108 00281 bldsa pk kgl0007 (cropped).jpg|Tanska prinses Maud já prinssâ Carl pyeráidiskuin 1900-lovo aalgâst Tiätuvuárkká:Prins Carl af Danmark, prinsesse Maud og prins Alexander - no-nb digifoto 20150710 00003 bldsa pk kgl0012 (cropped).jpg|Tanska prinssâ Carl, prinses Maud já sunnuu alge prinssâ Alexander ive 1905 ovdil ko sij värrejii Taažân </gallery> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1869 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 1938 jämimeh]] [[Luokka:Taažâ roonnigeh]] 1itahvayesyt07kopuq9tzzft75n7v3 0 16978 158925 158265 2026-08-28T09:17:51Z Yupik 23 158925 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Sonja | kove = Dronning_Sonja_-_Kino_2012_(cropped).JPG | kovestuárudâh = 230px | kovetekstâ = Taažâ roonnig Sonja ive 2012 | ruvnâ = Taažâ roonnig | väldipaje = [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]] – | ruvnájááh = | oovdeb = | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Sonja Haraldsen | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|04|07|1937}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]] | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Harald V]] (n. 1968) | párnááh = [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Märtha Louise]] (1971–)<br/>[[Haakon (Taažâ prinssâ)|Haakon]] (1973) | oles_nommâ = | suuhâ = | eeči = Karl August Haraldsen (1889–1959) | enni = Dagny Haraldsen (j.s. Ulrichsen; 1898–1994) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|pienoiskuva|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon (Taažâ prinssâ)|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] '''Sonja''' (š. [[syeinimáánu 4.]] peeivi [[1937]], [[Oslo]], [[Taažâ]]; noomáin Sonja Haraldsen) lii [[Taažâ]] tááláš roonnig. Sun lii Karl August Haraldsen ([[1889]]–[[1959]]) já Dagny Haraldsen ([[1898]]–[[1994]]; j.s. Ulrichsen) nuorâmus páárnáš. Sust šoodâi Taažâ ruvnâprinses, ko [[porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] sun já [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Taažâ prinssâ Harald]] naajáin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Ko [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]] [[Olav V|kunâgâs Olav V]] jaamij já prinssâ Haraldist šoodâi jiečânâs [[Taažâ kunâgâs]], te Sonjast šoodâi [[Taažâ roonnig]]. == Pärni- já nuorâvuotâ == [[Tiätuvuárkká:Fru Dagny Haraldsen 1968.jpg|thumb|left|Roonnig Sonja enni Dagny Haraldsen ive 1968]] Sonja Haraldsen šoodâi [[syeinimáánu 4.]] peeivi [[1937]] [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st. Sun lii taažâ kävppalmai Karl August Haraldsen ([[1889]]–[[1959]]) já Dagny Haraldsen ([[1898]]–[[1994]]; j.s. Ulrichsen) nubbe nieidâ já nuorâmus páárnáš. Suu viiljah já uábbi lijjii Haakon Haraldsen (1921–2016),<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.dagbladet.no/nyheter/dronning-sonjas-bror-er-dod/63960395|nommâ=Dronning Sonjas bror er død.|almostittem=Dagbladet|čujottum=2023-04-01|äigimuddo=2016-10-13}}</ref> Gry Henriksen (1924–1970; j.s. Haraldsen) já Karl Herman Haraldsen (1929–1936). Karl jaamij purjâskärbispäärtist juo ovdil ko Sonja šoodâi.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/dronning-sonja_-min-dode-bror-ble-aldri-funnet-1.14186127|nommâ=Dronning Sonja: Min døde bror ble aldri funnet|tahhee=Dimmen, Sofie Dege|almostittem=NRK|äigimuddo=2018-08-29|čujottum=2022-12-16|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Haraldseneh assii čujottâsâst Tuengen allé 1B (tááláš Charlotte Andersens vei 1A) Vinderenist Oslost.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/xl/her-ble-forholdet-mellom-harald-og-sonja-berget-1.14181851|nommâ=Her ble forholdet mellom Harald og Sonja berget|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2018-08-27|čujottum=2022-12-16|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Tobbeen Sonja rávásmij.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> == Škovlim == [[Nubbe maailmsuáti|Nube maailmsuáđi ääigi]] Sonja jođeškuođij priivaat škoovlâ, te Slemdal škoovlâ já majemužžân kuulmâihásii Ris reaalškoovlâ, mast sun valmâštui ive 1954.<ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Vår vordende kronprinsesse og dronning: Allsidig ung dame|Almostittem=Rogalands Avis|Äigimuddo=1968-03-20|Ihe=1968|Ihekerdi=70|Nummeer=68|Siijđoh=1|www=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_rogalandsavis_null_null_19680320_70_68_1|Čujottum=2022-11-21|Kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.kongehusetsbarnesider.no/artikkel.html?tid=81492|nommâ=Dronning Sonja - Det norske kongehusets barnesider|almostittem=www.kongehusetsbarnesider.no|čujottum=2022-11-20|kielâ={{no}}}}</ref> Reaalškoovlâ maŋa Sonja máttááttâlâi vuálpui já pihtâsij kuárrum [[Oslo áámmátškovlâ|Oslo áámmátškoovlâst]].<ref name=":0" /> Valmâštum maŋa sun varrij [[Lausanne]]n, [[Sveicci|Sveeicin]] já jođeškuođij Nuorâ nieidâi áámmátškoovlâ ({{K-fr|l'École Professionelle des jeunes Filles}}). Tobbeen sun luuvâi [[Ohtsâškoddemáttu|ohtsâškoddemáátu]], [[reekkigtuálu]], [[ranskakielâ]] já [[Muotisáárgus|muotisárgus]].<ref name=":2" /><ref name=":3">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Norges fremtidige dronning er en kunnskapsrik, vakker, sporty pike|Almostittem=Gjengangeren|Äigimuddo=1968-03-20|Ihe=1968|Ihekerdi=118|Nummeer=68|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19680320_118_68_1?page=1|Čujottum=2022-12-16|Kielâ={{no}}}}</ref> Ive 1961 sun čođâlditij ''[[examen artium]]'' [[Bjørknes priivaatškovlâ|Bjørknes priivaatškoovlâ peht]] privatistin ađai sierânâs uáppen.<ref name=":0">{{Lostâkäldee|Tahhee=Bratberg, Terje|Paječaalâ=Sonja (dronning)|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=2022-11-03|www=http://snl.no/Sonja_-_dronning|Čujottum=2022-11-19|Kielâ={{no}}}}</ref> Tast maŋa sun luuvâi [[eŋgâlâskielâ]] já kirjálâšvuotâ [[Cambridge]]st, [[Ovtâstum kunâgâskodde]]est oovtâ ive ääigi.<ref name=":3" /> Te sun maacâi Taažân já luvâškuođij [[ranskakielâ]], eŋgâlâskielâ já [[taaiđâhistorjá]] [[Oslo ollâopâttâh|Oslo ollâopâttuvvâst]]. Tobbeen sun valmâštui kandidaatin (''cand. mag.'') ive 1971.<ref name=":0" /> == Kihlájááh já heejah == [[Tiätuvuárkká:Kronprins_Harald_og_kronprinsesse_Sonja.jpg|pienoiskuva|Ruvnâprinssâ Harald já Sonja ive 1968]] [[Tiätuvuárkká:Kongelig vielse i Oslo Domkirke.jpg|pienoiskuva|[[Ruvnâprinssâ Harald]] já Sonja heejah [[porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]]]] [[Tiätuvuárkká:Queen Sonja of Norway in 2015.jpg|pienoiskuva|Roonnig Sonja Ruotâ ruvnâprinssâ Carl já Sofia heejâin ive 2015]] Kesimáánust [[1958]] Sonja Haraldsen já ruvnâprinssâ Harald teiváin vuossâmuu keerdi juuhlijn.<ref name=":0">{{Lostâkäldee|Tahhee=Bratberg, Terje|Paječaalâ=Sonja (dronning)|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=2022-11-03|www=http://snl.no/Sonja_-_dronning|Čujottum=2022-11-19|Kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Det første møte fant sted på folkeskolen: kjærligheten slo ut i 1958|Almostittem=Rogalands Avis|Äigimuddo=20.3.1968|Ihekerdi=70|Nummeer=68|Siijđoh=8|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_rogalandsavis_null_null_19680320_70_68_1?page=7|Čujottum=21.11.2022|Kielâ={{no}}}}</ref> Ive [[1959]] Harald povdij Sonja kaadeetškoovlâ tanssáid. Tobbeen sunnust váldojii koveh oovtâst vuossâmuu keerdi. Harald já Sonja tooláin koskâvuođâs syeligâsâst oovce ihheed, tastko Sonja ij lamaš aatellâš ige kunâgâslâš.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/dronning-sonja_-min-dode-bror-ble-aldri-funnet-1.14186127|nommâ=Dronning Sonja: Min døde bror ble aldri funnet|tahhee=Dimmen, Sofie Dege|almostittem=NRK|äigimuddo=2018-08-29|čujottum=2022-12-16|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Ruvnâprinssâ Harald toovâi čielgâsin, ete sun ij kuássin naajâ, jis sun ij uážu naaijâđ Sonjain.<ref name=":1" /> Tastko Harald lâi áinoo ruvnâárbálâš, suu najâhánnáávuotâ ličij tovâttâm ennuv čuolmâid. Kunâgâs Olav V koijâdij ravvuid uáiviministerist já haldâttâsâst tast, mii ličij pyeremus vyehi toimâđ.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref name=":3">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Norges fremtidige dronning er en kunnskapsrik, vakker, sporty pike|Almostittem=Gjengangeren|Äigimuddo=1968-03-20|Ihe=1968|Ihekerdi=118|Nummeer=68|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19680320_118_68_1?page=1|Čujottum=2022-12-16|Kielâ={{no}}}}</ref> Taažâ tallaa vuáđulaavâst ij lamaš mihheen aagâid, mondiet ruvnâprinssâ ij uážuččii naaijâđ nisonáin, kote ij lamaš kunâgâslâš ige aatellâš.<ref name=":0" /> Njuhčâmáánust 1968 kunâgâs Olav V adelij ruvnâpriinsân love naaijâđ Sonjain, já te suoi kihloin [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi [[1968]].<ref name=":2" /> Kihlom piejâi joton savâstâllâm monarkia puátteevuođâst Taažâst.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stortinget.no/nn/Saker-og-publikasjonar/Stortingsforhandlingar/Lesevisning/?p=1967-68&paid=7&wid=a&psid=DIVL974&pgid=b_1416|nommâ=Møte onsdag den 3. april kl. 12.|almostittem=Stuorrâtigge|äigimuddo=1968-04-03|čujottum=2022-12-16|kielâ={{no}}}}</ref> Savâstâllâm kuittâg nuuvâi heejâi maŋa. [[Porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] Oslo pispe [[Fridtjov Birkeli]] viihkâi Sonja já [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Taažâ prinssâ Harald]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]].<ref name=":3" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Siämmást Sonjan mieđettui Pase Olav riitaarkode stuorrâristâ. == Ruvnâprinsesin == Tállán heejâi maŋa ruvnâprinses Sonja algâttij kunâgâslijd porgâmušâid já ovdâstitškuođij monarkia sehe Taažâst já olgoenâmijn. Ive 1972 sun uásálistij [[H.R.H. prinses Märtha Louise ruttârááju]]n ({{K-no|H.R.H. Prinsesse Märtha Louises Fond}}), mii vuáđudui Sonja já Harald [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|vuosâpäärni]] kunnen. Sun lii iäljárávt čuággim ennuv ruuđâid aalmugijkoskâsij patâreijei iššeedmân já [[1970-loho|1970-lovvoost]] sun eelij vietnamlij kärbispatâreijei kuvlân [[Malesia]]st.<ref name="kongehuset.no">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.kongehuset.no/artikkel.html?tid=27564&sek=27014|nommâ=Hennes Majestet Dronningen - Biografi|almostittee=Kongehuset|čujottum=2015-03-02|kielâ={{nb}}}}</ref> Ive 1982 sun finnij [[Nansen patâreijeipalhâšume]] pargostis patâreijei pyerrin.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.acnur.org/fileadmin/Documentos/Eventos/2013/Ganadores_Premio_Nansen_1954-2012.pdf?file=fileadmin/Documentos/Eventos/2013/Ganadores_Premio_Nansen_1954-2012|nommâ=Los ganadores del Premio Nansen para los Refugiados (1954 - 2012)|almostittem=Ovtâstum aalmugij patâreijeiornijdume|tiätuvuárkkáhäämi=PDF|čujottum=2022-12-16|kielâ={{es}}}}</ref> Iivij 1987–1990 Sonja tooimâi [[Taažâ Ruopsis ristâ|Taažâ Ruopsis riistâ]] värisaavâjođetteijen. Tobbeen sun lâi ovdâsvástádâssáin ornijdume almugijkoskâsâš tooimâin. == Roonnigin == Ko [[Olav V|kunâgâs Olav V]] jaamij [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]], te prinssâ Haraldist šoodâi jiečânâs [[Taažâ kunâgâs]]. Siämmást Sonjast šoodâi [[Taažâ roonnig]], vuossâmuš [[Maud (Taažâ roonnig)|roonnig Maud]] maŋa, kii lâi jáámmám jo 52 ihheed tolebáá. Sun lii meid vuossâmuš Taažâst šoddâm roonnig [[Margrete Skulesdatter]] maŋa, kii lâi roonnig 1200-lovvoost. Sonja lâi Harald fáárust, ko taat vuárnui kunâgâslii vuárnásis [[Stuorrâtigge]]est [[uđđâivemáánu 21.]] peeivi [[1991]]. Taat lâi vuossâmuš kerdi 69 ihán, ko roonnig lâi Stuorrâtiggesalist. Maŋeláá sun lii lamaš Stuorrâtiggesalist meid talle ko kunâgâs Harald lii toollâm nk. väldičokkámsajesaarnijd juhlálijn lekkâmtilálâšvuođâin. Kunâgâspaarâ táttum mield suoi sivneduid [[Nidaros tuámukirkko|Nidaros tuámukirhoost]] [[Ruándim]]ist [[kesimáánu 23.]] peeivi 1991. == Peerâ == Haraldist já Sonjast láá kyehti päärni: Märtha Louise já Haakon. [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]] šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]] já [[Haakon (Taažâ prinssâ)|ruvnâprinssâ Haakon]] [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Sonja (Taažâ roonnig)]] phokslks7baruvob9ifbt8qcg1d5gs1 0 20924 158910 158260 2026-08-28T07:00:51Z Yupik 23 158910 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Harald V | kove = King_Harald_V_2021.jpg | kovestuárudâh = 230px | kovetekstâ = Taažâ kunâgâs Harald V ive 2021 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]] – | ruvnájááh = | oovdeb = [[Olav V]] | čuávvoo = [[Haakon (Taažâ prinssâ)|Haakon]] | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Harald | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|21|02|1937}} | šoddâmsaje = [[Skaugum]], [[Asker]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = {{Jäämmimäigi já ahe|21|02|1937|28|8|2026}} | jäämmimsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref> | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] (n. 1968) | párnááh = [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Märtha Louise]] (1971–)<br/>[[Haakon (Taažâ prinssâ)|Haakon]] (1973) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Olav V]] ([[1903]]–[[1991]]) | enni = [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ([[1898]]–[[1994]]) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = Harald_V_of_Norway_Signature.svg }} '''Harald V''' ([[kuovâmáánu 21.]] peeivi [[1937]], [[Skaugum]], [[Asker]], [[Taažâ]] – [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] [[Oslo]], [[Taažâ]]) lâi [[Taažâ]] kunâgâs iivij 1991–2026. Sun lâi Taažâ kunâgâs [[Olav V]] ([[1903]]–[[1991]]) já [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ([[1898]]–[[1994]]) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]], ko [[Olav V|kunâgâs Olav V]] jaamij. == Eellim == [[Tiätuvuárkká:92. Kronprinsesse Märtha med prins Harald - no-nb digifoto 20160108 00289 bldsa pk kgl0027.jpg|thumb|left|Prinssâ Harald já suu enni [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ive 1937]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Harald šoodâi [[kuovâmáánu 21.]] peeivi [[1937]] [[Skaugum]]ist, [[Asker]]ist, [[Taažâ]]st. Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Olav V]] já suu enni [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]]. Sun lâi sunnuu kuálmád páárnáš. Harald stuorrâuábih láin ive [[1930]] šoddâm prinses [[Ragnhild (Taažâ prinses)|Ragnhild]] (1930–2012) já ive [[1932]] šoddâm prinses [[Astrid (Taažâ prinses)|Astrid]] (1932–). <!--=== Škovlim ===--> === Kihlájááh já heejah === [[Tiätuvuárkká:Kronprins_Harald_og_kronprinsesse_Sonja.jpg|thumb|left|Ruvnâprinssâ Harald já Sonja ive 1968]] [[Tiätuvuárkká:Kongelig vielse i Oslo Domkirke.jpg|thumb|right|Ruvnâprinssâ Harald já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] heejah [[porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]]]] [[Tiätuvuárkká:Sametingsåpning - 51610815769.jpg|alt=|thumb|Kunâgâs Harald V leehâstmin [[Sämitigge (Taažâ)|sämitige]] tievâsčuákkim roovvâdmáánust 2021]] Kesimáánust [[1958]] ruvnâprinssâ Harald já [[Sonja Haraldsen]] teiváin vuossâmuu keerdi juuhlijn.<ref name=":0">{{Lostâkäldee|Tahhee=Bratberg, Terje|Paječaalâ=Sonja (dronning)|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=2022-11-03|www=http://snl.no/Sonja_-_dronning|Čujottum=2022-11-19|Kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Det første møte fant sted på folkeskolen: kjærligheten slo ut i 1958|Almostittem=Rogalands Avis|Äigimuddo=20.3.1968|Ihekerdi=70|Nummeer=68|Siijđoh=8|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_rogalandsavis_null_null_19680320_70_68_1?page=7|Čujottum=21.11.2022|Kielâ={{no}}}}</ref> Ive [[1959]] Harald povdij Sonja kaadeetškoovlâ tanssáid. Tobbeen sunnust váldojii koveh oovtâst vuossâmuu keerdi. Harald já Sonja tooláin koskâvuođâs syeligâsâst oovce ihheed, tastko Sonja ij lamaš aatellâš ige kunâgâslâš.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/dronning-sonja_-min-dode-bror-ble-aldri-funnet-1.14186127|nommâ=Dronning Sonja: Min døde bror ble aldri funnet|tahhee=Dimmen, Sofie Dege|almostittem=NRK|äigimuddo=2018-08-29|čujottum=2022-12-16|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Ruvnâprinssâ Harald toovâi čielgâsin, ete sun ij kuássin naajâ, jis sun ij uážu naaijâđ Sonjain.<ref name=":1" /> Tastko Harald lâi áinoo ruvnâárbálâš, suu najâhánnáávuotâ ličij tovâttâm ennuv čuolmâid. Kunâgâs [[Olav V]] koijâdij ravvuid uáiviministerist já haldâttâsâst tast, mii ličij pyeremus vyehi toimâđ.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref name=":3">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Norges fremtidige dronning er en kunnskapsrik, vakker, sporty pike|Almostittem=Gjengangeren|Äigimuddo=1968-03-20|Ihe=1968|Ihekerdi=118|Nummeer=68|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19680320_118_68_1?page=1|Čujottum=2022-12-16|Kielâ={{no}}}}</ref> Taažâ tallaa vuáđulaavâst ij lamaš mihheen aagâid, mondiet ruvnâprinssâ ij uážuččii naaijâđ nisonáin, kote ij lamaš kunâgâslâš ige aatellâš.<ref name=":0" /> Njuhčâmáánust 1968 kunâgâs Olav V adelij ruvnâpriinsân love naaijâđ Sonjain, já te suoi kihloin [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi [[1968]].<ref name=":2" /> Kihlom piejâi joton savâstâllâm monarkia puátteevuođâst Taažâst.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stortinget.no/nn/Saker-og-publikasjonar/Stortingsforhandlingar/Lesevisning/?p=1967-68&paid=7&wid=a&psid=DIVL974&pgid=b_1416|nommâ=Møte onsdag den 3. april kl. 12.|almostittem=Stuorrâtigge|äigimuddo=1968-04-03|čujottum=2022-12-16|kielâ={{no}}}}</ref> Savâstâllâm kuittâg nuuvâi heejâi maŋa. [[Porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] Oslo pispe [[Fridtjov Birkeli]] viihkâi Sonja já [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Taažâ prinssâ Harald]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]].<ref name=":3" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Siämmást Sonjan mieđettui Pase Olav riitaarkode stuorrâristâ. <!--=== Ruvnájááh === === Taažâ kunâgâssân === === Valastâllâm ===--> ===Tiervâsvuotâ=== Vyesimáánust 2023 Harald kaartâi pyecceiviäsun infektio tiet.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/03/01/taaza-kunagas-harald-kaartai-pyecceiviasun-malesiast/|nommâ=Taažâ kunâgâs Harald kaartâi pyecceiviäsun Malesiast|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-03-01|čujottum=2024-03-01}}</ref><ref name="hs-2000010257456">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/ulkomaat/art-2000010257456.html|nommâ=Norjan kuningas Harald joutui sairaalaan Malesiassa|tahhee=Muhonen Helni & Korte, Henriikka|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2024-02-27|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ive 2024 sun lâi muáddi peeivi puoccâmluámust vuoiŋâmuáli-infektio tiet uđđâivemáánu loopâst.<ref name="aavis"/><ref name="hs-2000010257456"/> Siämmáá ive kuovâmáánust sun puáccái luámus ääigi [[Malesia]]st já kaartâi pyecceiviäsun infektio tiet.<ref name="aavis"/><ref name="hs-2000010257456"/> Malesiast kunâgâs finnij tipšo sehe malesialii já taažâ tipšopargovievâst.<ref name="aavis"/> Sun tipšui [[Sultanah Maliha pyecceiviäsu]]st [[Langkawi]]-suollust.<ref name="aavis"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kongen-innlagt-pa-sykehus-i-malaysia-1.16780832|nommâ=Kongen innlagt på sykehus i Malaysia|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=|äigimuddo=2024-02-27|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> == Peerâ == Haraldist já Sonjast láá kyehti päärni: Märtha Louise já Haakon. [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]] šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]] já [[Haakon (Taažâ prinssâ)|ruvnâprinssâ Haakon]] [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1937 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2026 jämimeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ priinsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] [[Luokka:Taažah kištopurjâsteijeeh]] nzyqqy38im344i31gbedzwvwevlbk3j 158911 158910 2026-08-28T07:02:02Z Yupik 23 158911 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Harald V | kove = King_Harald_V_2021.jpg | kovestuárudâh = 230px | kovetekstâ = Taažâ kunâgâs Harald V ive 2021 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]] – | ruvnájááh = | oovdeb = [[Olav V]] | čuávvoo = [[Haakon (Taažâ prinssâ)|Haakon]] | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Harald | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|21|02|1937}} | šoddâmsaje = [[Skaugum]], [[Asker]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = {{Jäämmimäigi já ahe|21|02|1937|28|8|2026}} | jäämmimsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref> | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] (n. 1968) | párnááh = [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Märtha Louise]] (1971–)<br/>[[Haakon (Taažâ prinssâ)|Haakon]] (1973) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Olav V]] ([[1903]]–[[1991]]) | enni = [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ([[1898]]–[[1994]]) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = Harald_V_of_Norway_Signature.svg }} '''Harald V''' ([[kuovâmáánu 21.]] peeivi [[1937]], [[Skaugum]], [[Asker]], [[Taažâ]] – [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v"/><ref name="nrk-1.14236265"/>) lâi [[Taažâ]] kunâgâs iivij 1991–2026. Sun lâi Taažâ kunâgâs [[Olav V]] ([[1903]]–[[1991]]) já [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ([[1898]]–[[1994]]) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]], ko [[Olav V|kunâgâs Olav V]] jaamij. == Eellim == [[Tiätuvuárkká:92. Kronprinsesse Märtha med prins Harald - no-nb digifoto 20160108 00289 bldsa pk kgl0027.jpg|thumb|left|Prinssâ Harald já suu enni [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ive 1937]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Harald šoodâi [[kuovâmáánu 21.]] peeivi [[1937]] [[Skaugum]]ist, [[Asker]]ist, [[Taažâ]]st. Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Olav V]] já suu enni [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]]. Sun lâi sunnuu kuálmád páárnáš. Harald stuorrâuábih láin ive [[1930]] šoddâm prinses [[Ragnhild (Taažâ prinses)|Ragnhild]] (1930–2012) já ive [[1932]] šoddâm prinses [[Astrid (Taažâ prinses)|Astrid]] (1932–). <!--=== Škovlim ===--> === Kihlájááh já heejah === [[Tiätuvuárkká:Kronprins_Harald_og_kronprinsesse_Sonja.jpg|thumb|left|Ruvnâprinssâ Harald já Sonja ive 1968]] [[Tiätuvuárkká:Kongelig vielse i Oslo Domkirke.jpg|thumb|right|Ruvnâprinssâ Harald já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] heejah [[porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]]]] [[Tiätuvuárkká:Sametingsåpning - 51610815769.jpg|alt=|thumb|Kunâgâs Harald V leehâstmin [[Sämitigge (Taažâ)|sämitige]] tievâsčuákkim roovvâdmáánust 2021]] Kesimáánust [[1958]] ruvnâprinssâ Harald já [[Sonja Haraldsen]] teiváin vuossâmuu keerdi juuhlijn.<ref name=":0">{{Lostâkäldee|Tahhee=Bratberg, Terje|Paječaalâ=Sonja (dronning)|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=2022-11-03|www=http://snl.no/Sonja_-_dronning|Čujottum=2022-11-19|Kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Det første møte fant sted på folkeskolen: kjærligheten slo ut i 1958|Almostittem=Rogalands Avis|Äigimuddo=20.3.1968|Ihekerdi=70|Nummeer=68|Siijđoh=8|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_rogalandsavis_null_null_19680320_70_68_1?page=7|Čujottum=21.11.2022|Kielâ={{no}}}}</ref> Ive [[1959]] Harald povdij Sonja kaadeetškoovlâ tanssáid. Tobbeen sunnust váldojii koveh oovtâst vuossâmuu keerdi. Harald já Sonja tooláin koskâvuođâs syeligâsâst oovce ihheed, tastko Sonja ij lamaš aatellâš ige kunâgâslâš.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/dronning-sonja_-min-dode-bror-ble-aldri-funnet-1.14186127|nommâ=Dronning Sonja: Min døde bror ble aldri funnet|tahhee=Dimmen, Sofie Dege|almostittem=NRK|äigimuddo=2018-08-29|čujottum=2022-12-16|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Ruvnâprinssâ Harald toovâi čielgâsin, ete sun ij kuássin naajâ, jis sun ij uážu naaijâđ Sonjain.<ref name=":1" /> Tastko Harald lâi áinoo ruvnâárbálâš, suu najâhánnáávuotâ ličij tovâttâm ennuv čuolmâid. Kunâgâs [[Olav V]] koijâdij ravvuid uáiviministerist já haldâttâsâst tast, mii ličij pyeremus vyehi toimâđ.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref name=":3">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Norges fremtidige dronning er en kunnskapsrik, vakker, sporty pike|Almostittem=Gjengangeren|Äigimuddo=1968-03-20|Ihe=1968|Ihekerdi=118|Nummeer=68|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19680320_118_68_1?page=1|Čujottum=2022-12-16|Kielâ={{no}}}}</ref> Taažâ tallaa vuáđulaavâst ij lamaš mihheen aagâid, mondiet ruvnâprinssâ ij uážuččii naaijâđ nisonáin, kote ij lamaš kunâgâslâš ige aatellâš.<ref name=":0" /> Njuhčâmáánust 1968 kunâgâs Olav V adelij ruvnâpriinsân love naaijâđ Sonjain, já te suoi kihloin [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi [[1968]].<ref name=":2" /> Kihlom piejâi joton savâstâllâm monarkia puátteevuođâst Taažâst.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stortinget.no/nn/Saker-og-publikasjonar/Stortingsforhandlingar/Lesevisning/?p=1967-68&paid=7&wid=a&psid=DIVL974&pgid=b_1416|nommâ=Møte onsdag den 3. april kl. 12.|almostittem=Stuorrâtigge|äigimuddo=1968-04-03|čujottum=2022-12-16|kielâ={{no}}}}</ref> Savâstâllâm kuittâg nuuvâi heejâi maŋa. [[Porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] Oslo pispe [[Fridtjov Birkeli]] viihkâi Sonja já [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Taažâ prinssâ Harald]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]].<ref name=":3" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Siämmást Sonjan mieđettui Pase Olav riitaarkode stuorrâristâ. <!--=== Ruvnájááh === === Taažâ kunâgâssân === === Valastâllâm ===--> ===Tiervâsvuotâ=== Vyesimáánust 2023 Harald kaartâi pyecceiviäsun infektio tiet.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/03/01/taaza-kunagas-harald-kaartai-pyecceiviasun-malesiast/|nommâ=Taažâ kunâgâs Harald kaartâi pyecceiviäsun Malesiast|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-03-01|čujottum=2024-03-01}}</ref><ref name="hs-2000010257456">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/ulkomaat/art-2000010257456.html|nommâ=Norjan kuningas Harald joutui sairaalaan Malesiassa|tahhee=Muhonen Helni & Korte, Henriikka|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2024-02-27|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ive 2024 sun lâi muáddi peeivi puoccâmluámust vuoiŋâmuáli-infektio tiet uđđâivemáánu loopâst.<ref name="aavis"/><ref name="hs-2000010257456"/> Siämmáá ive kuovâmáánust sun puáccái luámus ääigi [[Malesia]]st já kaartâi pyecceiviäsun infektio tiet.<ref name="aavis"/><ref name="hs-2000010257456"/> Malesiast kunâgâs finnij tipšo sehe malesialii já taažâ tipšopargovievâst.<ref name="aavis"/> Sun tipšui [[Sultanah Maliha pyecceiviäsu]]st [[Langkawi]]-suollust.<ref name="aavis"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kongen-innlagt-pa-sykehus-i-malaysia-1.16780832|nommâ=Kongen innlagt på sykehus i Malaysia|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=|äigimuddo=2024-02-27|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> == Peerâ == Haraldist já Sonjast láá kyehti päärni: Märtha Louise já Haakon. [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]] šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]] já [[Haakon (Taažâ prinssâ)|ruvnâprinssâ Haakon]] [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1937 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2026 jämimeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ priinsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] [[Luokka:Taažah kištopurjâsteijeeh]] ou3rb3g80qldcyv9m846mfzkeepb8an 158918 158911 2026-08-28T07:25:01Z Yupik 23 158918 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Harald V | kove = King_Harald_V_2021.jpg | kovestuárudâh = 230px | kovetekstâ = Taažâ kunâgâs Harald V ive 2021 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]] – | ruvnájááh = | oovdeb = [[Olav V]] | čuávvoo = [[Haakon Magnus]] | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Harald | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|21|02|1937}} | šoddâmsaje = [[Skaugum]], [[Asker]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = {{Jäämmimäigi já ahe|21|02|1937|28|8|2026}} | jäämmimsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref> | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] (n. 1968) | párnááh = [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Märtha Louise]] (1971–)<br/>[[Haakon Magnus]] (1973) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Olav V]] ([[1903]]–[[1991]]) | enni = [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ([[1898]]–[[1994]]) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = Harald_V_of_Norway_Signature.svg }} '''Harald V''' ([[kuovâmáánu 21.]] peeivi [[1937]], [[Skaugum]], [[Asker]], [[Taažâ]] – [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v"/><ref name="nrk-1.14236265"/>) lâi [[Taažâ]] kunâgâs iivij 1991–2026. Sun lâi Taažâ kunâgâs [[Olav V]] ([[1903]]–[[1991]]) já [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ([[1898]]–[[1994]]) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]], ko [[Olav V|kunâgâs Olav V]] jaamij. == Eellim == [[Tiätuvuárkká:92. Kronprinsesse Märtha med prins Harald - no-nb digifoto 20160108 00289 bldsa pk kgl0027.jpg|thumb|left|Prinssâ Harald já suu enni [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ive 1937]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Harald šoodâi [[kuovâmáánu 21.]] peeivi [[1937]] [[Skaugum]]ist, [[Asker]]ist, [[Taažâ]]st. Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Olav V]] já suu enni [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]]. Sun lâi sunnuu kuálmád páárnáš. Harald stuorrâuábih láin ive [[1930]] šoddâm prinses [[Ragnhild (Taažâ prinses)|Ragnhild]] (1930–2012) já ive [[1932]] šoddâm prinses [[Astrid (Taažâ prinses)|Astrid]] (1932–). <!--=== Škovlim ===--> === Kihlájááh já heejah === [[Tiätuvuárkká:Kronprins_Harald_og_kronprinsesse_Sonja.jpg|thumb|left|Ruvnâprinssâ Harald já Sonja ive 1968]] [[Tiätuvuárkká:Kongelig vielse i Oslo Domkirke.jpg|thumb|right|Ruvnâprinssâ Harald já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] heejah [[porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]]]] [[Tiätuvuárkká:Sametingsåpning - 51610815769.jpg|alt=|thumb|Kunâgâs Harald V leehâstmin [[Sämitigge (Taažâ)|sämitige]] tievâsčuákkim roovvâdmáánust 2021]] Kesimáánust [[1958]] ruvnâprinssâ Harald já [[Sonja Haraldsen]] teiváin vuossâmuu keerdi juuhlijn.<ref name=":0">{{Lostâkäldee|Tahhee=Bratberg, Terje|Paječaalâ=Sonja (dronning)|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=2022-11-03|www=http://snl.no/Sonja_-_dronning|Čujottum=2022-11-19|Kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Det første møte fant sted på folkeskolen: kjærligheten slo ut i 1958|Almostittem=Rogalands Avis|Äigimuddo=20.3.1968|Ihekerdi=70|Nummeer=68|Siijđoh=8|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_rogalandsavis_null_null_19680320_70_68_1?page=7|Čujottum=21.11.2022|Kielâ={{no}}}}</ref> Ive [[1959]] Harald povdij Sonja kaadeetškoovlâ tanssáid. Tobbeen sunnust váldojii koveh oovtâst vuossâmuu keerdi. Harald já Sonja tooláin koskâvuođâs syeligâsâst oovce ihheed, tastko Sonja ij lamaš aatellâš ige kunâgâslâš.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/dronning-sonja_-min-dode-bror-ble-aldri-funnet-1.14186127|nommâ=Dronning Sonja: Min døde bror ble aldri funnet|tahhee=Dimmen, Sofie Dege|almostittem=NRK|äigimuddo=2018-08-29|čujottum=2022-12-16|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Ruvnâprinssâ Harald toovâi čielgâsin, ete sun ij kuássin naajâ, jis sun ij uážu naaijâđ Sonjain.<ref name=":1" /> Tastko Harald lâi áinoo ruvnâárbálâš, suu najâhánnáávuotâ ličij tovâttâm ennuv čuolmâid. Kunâgâs [[Olav V]] koijâdij ravvuid uáiviministerist já haldâttâsâst tast, mii ličij pyeremus vyehi toimâđ.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref name=":3">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Norges fremtidige dronning er en kunnskapsrik, vakker, sporty pike|Almostittem=Gjengangeren|Äigimuddo=1968-03-20|Ihe=1968|Ihekerdi=118|Nummeer=68|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19680320_118_68_1?page=1|Čujottum=2022-12-16|Kielâ={{no}}}}</ref> Taažâ tallaa vuáđulaavâst ij lamaš mihheen aagâid, mondiet ruvnâprinssâ ij uážuččii naaijâđ nisonáin, kote ij lamaš kunâgâslâš ige aatellâš.<ref name=":0" /> Njuhčâmáánust 1968 kunâgâs Olav V adelij ruvnâpriinsân love naaijâđ Sonjain, já te suoi kihloin [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi [[1968]].<ref name=":2" /> Kihlom piejâi joton savâstâllâm monarkia puátteevuođâst Taažâst.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stortinget.no/nn/Saker-og-publikasjonar/Stortingsforhandlingar/Lesevisning/?p=1967-68&paid=7&wid=a&psid=DIVL974&pgid=b_1416|nommâ=Møte onsdag den 3. april kl. 12.|almostittem=Stuorrâtigge|äigimuddo=1968-04-03|čujottum=2022-12-16|kielâ={{no}}}}</ref> Savâstâllâm kuittâg nuuvâi heejâi maŋa. [[Porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] Oslo pispe [[Fridtjov Birkeli]] viihkâi Sonja já [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Taažâ prinssâ Harald]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]].<ref name=":3" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Siämmást Sonjan mieđettui Pase Olav riitaarkode stuorrâristâ. <!--=== Ruvnájááh === === Taažâ kunâgâssân === === Valastâllâm ===--> ===Tiervâsvuotâ=== Vyesimáánust 2023 Harald kaartâi pyecceiviäsun infektio tiet.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/03/01/taaza-kunagas-harald-kaartai-pyecceiviasun-malesiast/|nommâ=Taažâ kunâgâs Harald kaartâi pyecceiviäsun Malesiast|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-03-01|čujottum=2024-03-01}}</ref><ref name="hs-2000010257456">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/ulkomaat/art-2000010257456.html|nommâ=Norjan kuningas Harald joutui sairaalaan Malesiassa|tahhee=Muhonen Helni & Korte, Henriikka|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2024-02-27|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ive 2024 sun lâi muáddi peeivi puoccâmluámust vuoiŋâmuáli-infektio tiet uđđâivemáánu loopâst.<ref name="aavis"/><ref name="hs-2000010257456"/> Siämmáá ive kuovâmáánust sun puáccái luámus ääigi [[Malesia]]st já kaartâi pyecceiviäsun infektio tiet.<ref name="aavis"/><ref name="hs-2000010257456"/> Malesiast kunâgâs finnij tipšo sehe malesialii já taažâ tipšopargovievâst.<ref name="aavis"/> Sun tipšui [[Sultanah Maliha pyecceiviäsu]]st [[Langkawi]]-suollust.<ref name="aavis"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kongen-innlagt-pa-sykehus-i-malaysia-1.16780832|nommâ=Kongen innlagt på sykehus i Malaysia|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=|äigimuddo=2024-02-27|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> == Peerâ == Haraldist já Sonjast láá kyehti päärni: Märtha Louise já Haakon Magnus. [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]] šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]] já [[Haakon Magnus|ruvnâprinssâ Haakon]] [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1937 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2026 jämimeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ priinsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] [[Luokka:Taažah kištopurjâsteijeeh]] oyqoxwhyh77qrmd7uxnhvl8fab2ool2 158919 158918 2026-08-28T07:32:19Z Yupik 23 158919 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Harald V | kove = King_Harald_V_2021.jpg | kovestuárudâh = 230px | kovetekstâ = Taažâ kunâgâs Harald V ive 2021 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]] – | ruvnájááh = | oovdeb = [[Olav V]] | čuávvoo = [[Haakon Magnus]] | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Harald | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = {{Jäämmimäigi já ahe|21|02|1937|28|8|2026}} | jäämmimsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref> | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] (n. 1968) | párnááh = [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Märtha Louise]] (1971–)<br/>[[Haakon (Taažâ prinssâ)|Haakon]] (1973–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Olav V]] ([[1903]]–[[1991]]) | enni = [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ([[1898]]–[[1994]]) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = Harald_V_of_Norway_Signature.svg }} '''Harald V''' ([[kuovâmáánu 21.]] peeivi [[1937]], [[Skaugum]], [[Asker]], [[Taažâ]] – [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v"/><ref name="nrk-1.14236265"/>) lâi [[Taažâ]] kunâgâs iivij 1991–2026. Sun lâi Taažâ kunâgâs [[Olav V]] ([[1903]]–[[1991]]) já [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ([[1898]]–[[1994]]) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[uđđâivemáánu 17.]] peeivi [[1991]], ko [[Olav V|kunâgâs Olav V]] jaamij. == Eellim == [[Tiätuvuárkká:92. Kronprinsesse Märtha med prins Harald - no-nb digifoto 20160108 00289 bldsa pk kgl0027.jpg|thumb|left|Prinssâ Harald já suu enni [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]] ive 1937]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Harald šoodâi [[kuovâmáánu 21.]] peeivi [[1937]] [[Skaugum]]ist, [[Asker]]ist, [[Taažâ]]st. Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Olav V]] já suu enni [[Märtha (Taažâ prinses)|ruvnâprinses Märtha]]. Sun lâi sunnuu kuálmád páárnáš. Harald stuorrâuábih láin ive [[1930]] šoddâm prinses [[Ragnhild (Taažâ prinses)|Ragnhild]] (1930–2012) já ive [[1932]] šoddâm prinses [[Astrid (Taažâ prinses)|Astrid]] (1932–). <!--=== Škovlim ===--> === Kihlájááh já heejah === [[Tiätuvuárkká:Kronprins_Harald_og_kronprinsesse_Sonja.jpg|thumb|left|Ruvnâprinssâ Harald já Sonja ive 1968]] [[Tiätuvuárkká:Kongelig vielse i Oslo Domkirke.jpg|thumb|right|Ruvnâprinssâ Harald já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] heejah [[porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]]]] [[Tiätuvuárkká:Sametingsåpning - 51610815769.jpg|alt=|thumb|Kunâgâs Harald V leehâstmin [[Sämitigge (Taažâ)|sämitige]] tievâsčuákkim roovvâdmáánust 2021]] Kesimáánust [[1958]] ruvnâprinssâ Harald já [[Sonja Haraldsen]] teiváin vuossâmuu keerdi juuhlijn.<ref name=":0">{{Lostâkäldee|Tahhee=Bratberg, Terje|Paječaalâ=Sonja (dronning)|Almostittem=Store norske leksikon|Äigimuddo=2022-11-03|www=http://snl.no/Sonja_-_dronning|Čujottum=2022-11-19|Kielâ={{no}}}}</ref><ref>{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Det første møte fant sted på folkeskolen: kjærligheten slo ut i 1958|Almostittem=Rogalands Avis|Äigimuddo=20.3.1968|Ihekerdi=70|Nummeer=68|Siijđoh=8|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_rogalandsavis_null_null_19680320_70_68_1?page=7|Čujottum=21.11.2022|Kielâ={{no}}}}</ref> Ive [[1959]] Harald povdij Sonja kaadeetškoovlâ tanssáid. Tobbeen sunnust váldojii koveh oovtâst vuossâmuu keerdi. Harald já Sonja tooláin koskâvuođâs syeligâsâst oovce ihheed, tastko Sonja ij lamaš aatellâš ige kunâgâslâš.<ref name=":1">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/dronning-sonja_-min-dode-bror-ble-aldri-funnet-1.14186127|nommâ=Dronning Sonja: Min døde bror ble aldri funnet|tahhee=Dimmen, Sofie Dege|almostittem=NRK|äigimuddo=2018-08-29|čujottum=2022-12-16|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> Ruvnâprinssâ Harald toovâi čielgâsin, ete sun ij kuássin naajâ, jis sun ij uážu naaijâđ Sonjain.<ref name=":1" /> Tastko Harald lâi áinoo ruvnâárbálâš, suu najâhánnáávuotâ ličij tovâttâm ennuv čuolmâid. Kunâgâs [[Olav V]] koijâdij ravvuid uáiviministerist já haldâttâsâst tast, mii ličij pyeremus vyehi toimâđ.<ref name=":2">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref name=":3">{{Lostâkäldee|Paječaalâ=Norges fremtidige dronning er en kunnskapsrik, vakker, sporty pike|Almostittem=Gjengangeren|Äigimuddo=1968-03-20|Ihe=1968|Ihekerdi=118|Nummeer=68|Siijđoh=3|www=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19680320_118_68_1?page=1|Čujottum=2022-12-16|Kielâ={{no}}}}</ref> Taažâ tallaa vuáđulaavâst ij lamaš mihheen aagâid, mondiet ruvnâprinssâ ij uážuččii naaijâđ nisonáin, kote ij lamaš kunâgâslâš ige aatellâš.<ref name=":0" /> Njuhčâmáánust 1968 kunâgâs Olav V adelij ruvnâpriinsân love naaijâđ Sonjain, já te suoi kihloin [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi [[1968]].<ref name=":2" /> Kihlom piejâi joton savâstâllâm monarkia puátteevuođâst Taažâst.<ref name=":1" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.stortinget.no/nn/Saker-og-publikasjonar/Stortingsforhandlingar/Lesevisning/?p=1967-68&paid=7&wid=a&psid=DIVL974&pgid=b_1416|nommâ=Møte onsdag den 3. april kl. 12.|almostittem=Stuorrâtigge|äigimuddo=1968-04-03|čujottum=2022-12-16|kielâ={{no}}}}</ref> Savâstâllâm kuittâg nuuvâi heejâi maŋa. [[Porgemáánu 29.]] peeivi [[1968]] Oslo pispe [[Fridtjov Birkeli]] viihkâi Sonja já [[Harald (Taažâ kunâgâs)|Taažâ prinssâ Harald]] [[Oslo tuámukirkko|Oslo tuámukirhoost]].<ref name=":3" /><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> Siämmást Sonjan mieđettui Pase Olav riitaarkode stuorrâristâ. <!--=== Ruvnájááh === === Taažâ kunâgâssân === === Valastâllâm ===--> ===Tiervâsvuotâ=== Vyesimáánust 2023 Harald kaartâi pyecceiviäsun infektio tiet.<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/03/01/taaza-kunagas-harald-kaartai-pyecceiviasun-malesiast/|nommâ=Taažâ kunâgâs Harald kaartâi pyecceiviäsun Malesiast|tahhee=Schreck, Jasmina|äigimuddo=2024-03-01|čujottum=2024-03-01}}</ref><ref name="hs-2000010257456">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/ulkomaat/art-2000010257456.html|nommâ=Norjan kuningas Harald joutui sairaalaan Malesiassa|tahhee=Muhonen Helni & Korte, Henriikka|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2024-02-27|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> Ive 2024 sun lâi muáddi peeivi puoccâmluámust vuoiŋâmuáli-infektio tiet uđđâivemáánu loopâst.<ref name="aavis"/><ref name="hs-2000010257456"/> Siämmáá ive kuovâmáánust sun puáccái luámus ääigi [[Malesia]]st já kaartâi pyecceiviäsun infektio tiet.<ref name="aavis"/><ref name="hs-2000010257456"/> Malesiast kunâgâs finnij tipšo sehe malesialii já taažâ tipšopargovievâst.<ref name="aavis"/> Sun tipšui [[Sultanah Maliha pyecceiviäsu]]st [[Langkawi]]-suollust.<ref name="aavis"/><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kongen-innlagt-pa-sykehus-i-malaysia-1.16780832|nommâ=Kongen innlagt på sykehus i Malaysia|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=|äigimuddo=2024-02-27|čujottum=2024-03-01|ietf-kielâkoodi=nb-NO}}</ref> == Peerâ == Haraldist já Sonjast láá kyehti päärni: Märtha Louise já Haakon. [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]] šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]] já [[Haakon (Taažâ prinssâ)|ruvnâprinssâ Haakon]] [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76288&sek=74978|nommâ=Majestehta Dronnet|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-11-19|ietf-kielâkoodi=se}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1937 šoddâmeh]] [[Luokka:Ive 2026 jämimeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ priinsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] [[Luokka:Taažah kištopurjâsteijeeh]] 5161d0t01oupfjvnt6glimlnm56yy6y 0 26855 158913 158906 2026-08-28T07:17:01Z Yupik 23 /* Jämimeh */ 158913 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2026''' ('''MMXXVI''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield álgá já nohá [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] čiččâd ihe. == Tábáhtusah == [[Tiätuvuárkká:La2-euro.jpg|thumb|Eurosymbol čuovâtaaiđâ [[Euroop kuávdášpaŋkki|Euroop kuávdášpaaŋki]] oovdâst [[Frankfurt am Main]]ist]] === Uđđâivemáánu === * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Bulgaria]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.<ref name="yle-74-20189879">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20189879|nommâ=Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle|tahhee=Parviala, Antti|äigimuddo=2025-12-26|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Peeivitäsideijee Guinea president]] asâttâs 1/2026 mield [[Ciudad de la Paz]]ist šoodâi staatâ uđđâ uáivikaavpug.<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 22.]]–[[uđđâivemáánu 25.|25.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2026|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="yle-74-20202291">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20202291|nommâ=Skábmagovaid ođđa dáiddalaš jođiheaddji Sunna Nousuniemi buktá festiválii ráhkesvuođa ja ilu|tahhee=Aikio, Piibe| Almostittem =Yle Säämi|čujottum=2026-01-21|kielâ={{se}}}}</ref> === Kuovâmáánu === * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Monika Fagerholm]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda trakten / Kvinnor i revolt]]''<ref name="yle-20207606">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20207606 | Nommâ = Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja | Tahhee = Gustafsson, Miia | Äigimuddo = 2026-02-05 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2026-02-06| Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]]–[[kuovâmáánu 22.|22.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2026|Tälviolympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2026|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="yle-20161890">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20161890|nommâ=UMK järjestetään Tampereella myös ensi vuonna|tahhee=Aaltonen, Elise|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-17|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Linda Lampenius]] & [[Pete Parkkonen (lávloo)|Pete Parkkonen]] finnijn ohtsis 570 čyegisid já te vuoittijn ubâ kišto.<ref name="yle-74-20212908">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20212908 |nommâ=Linda Lampenius ja Pete Parkkonen voittivat UMK:n |tahhee=Lappalainen, Ville|äigimuddo=2025-02-26|čujottum=2025-02-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild suoi ovdâstává [[Suomâ Euroviisuh-lávlumkištoost|Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|siämmáá ive Euroviisuin]] [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. === Njuhčâmáánu === * [[njuhčâmáánu 6.]]–[[njuhčâmáánu 15.|15.]] peeivi – [[Tälviparalympialiih 2026|Tälviparalympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] nuuvâi.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2026|Sámi Grand Prix]] uárnejui.<ref name="yle-74-20191057">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20191057|nommâ=Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-12-01|sitaat=Sámi Grand Prix riâžžât 28.3.2026 Guovdageaidnu-siidâst.|kielâ={{sms}}}}</ref> <!--=== Cuáŋuimáánu ===--> === Vyesimáánu === * [[vyesimáánu 12.]]–[[vyesimáánu 16.|16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh]] uárnejuvvojeh<!--uárnejuvvojii--> [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->. ** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Bulgaria]] ovdâsteijee [[Dara (lávloo)|Dara]] vuoitij kišto pitáinis ''[[Bangaranga]]''.<ref name="yle-74-20226348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20226348|nommâ=Bulgaria nousi Euroviisujen yllätys­voittajaksi – tällainen on kappaleen esittäjä Dara|tahhee=Aaltonen, Elise|äigimuddo=2026-05-17|čujottum=2026-05-17|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Tampere]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Tappara]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[kouvola]]lâš [[KooKoo]] vuástá.<ref name="yle-74-20225911">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20225911|nommâ=Tappara on jääkiekon Suomen mestari, Kanada-maljakin meni rikki – katso tästä kiekkoillan kaikki käänteet|tahhee=Peltonen, Topias, Siltanen, Mari, Harju, Heidi já Hanhinen, Hanna|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-05-13|čujottum=2026-05-16|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--=== Kesimáánu ===--> === Syeinimáánu === * [[syeinimáánu 8.]]–[[syeinimáánu 12.|12.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejui. * [[syeinimáánu 19.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoh 2026‎|Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[MetLife Stadium]]ist. Fiinaal vuoitij [[Espanja almai jyelgipállueennâmjuávkku|Espanja]] 1–0 ([[jotkâäigi|jä]].).<ref name="aa-905993dcb558">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2026/07/20/mm-fiinaal-espanja-lii-vuaittam-jyelgipaalu-maailmmiastarvuoda-2026/|nommâ=MM-fiinaal: Espanja lii vuáittám jyelgi­páálu maailm­miäštár­vuođâ 2026|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2026-07-30|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2026-07-20}}</ref> * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Andy Burnham]] algâttáin [[Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister]] virgeest.<ref name="gov-uk-burnham">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gov.uk/government/people/andy-burnham|nommâ=Prime Minister, First Lord of the Treasury, Minister for the Civil Service, and Minister for the Union The Rt Hon Andy Burnham MP|almostittem=gov.uk|čujottum=2026-07-30|sitaat=Andy Burnham became Prime Minister on 20 July 2026.|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2026 Peru almoliih vaaljah|Peru presidentvaaljâid]] vuáittám [[Keiko Fujimori]] algâttij [[Peru president|president]] virgeest.<ref name="bbc-crmrkpk9dlno">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/crmrkpk9dlno|nommâ=Peru's new president says military will lead crime operations in emergencies|tahhee= Swaby, Mimi já Lukiv, Jaroslav |almostittem=BBC News|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nhk-world-20260729_05">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20260729_05/|nommâ=Keiko Fujimori inaugurated as Peru's president|almostittem=NHK World|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref> === Porgemáánu === [[Tiätuvuárkká:SE2026Aug12T.gif|thumb|right|[[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist uáinoo tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[porgemáánu 12.]] peeivi.]] * [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljah|Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljâid]] vuáittám [[kolumbia]]lâš juuriist já politikkár [[Abelardo de la Espriella]] algâttij [[Kolumbia president|president]] virgeest.<ref name="yle-74-20239981">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239981|nommâ=Kolumbian uusi presidentti vannoi virkavalansa mielenosoitusten keskellä|tahhee=Vainio, Juuso|äigimuddo=2026-08-08|čujottum=2026-08-10|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejui<!--uárnejuvvoo--> [[Aanaar|Anarist]]. * [[porgemáánu 12.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] uáinoo [[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist. * [[porgemáánu 14.]]–[[porgemáánu 15.|15.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejuvvoo<!--uárnejui-->. <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === === [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === === Finlandia-palhâšumeh === --> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2026]] * [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2026]] <!--* [[Videospellâihe 2026|Videospeelah ive 2026]]--> == Šoddâmeh == == Jämimeh == * [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[Catherine O’Hara]], kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, komikkár já kietâčällee (š. [[1954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011806813.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Catherine O’Haran kuolinsyy selvisi: Taustalla syöpä|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-02-10|čujottum=2026-03-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (š. [[1940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011894466.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Chuck Norris on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-03-20|čujottum=2026-03-21|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]], syemmilâš kirječällee já tihtâčällee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000012106582.html|nommâ=Eeva Kilpi on kuollut|tahhee=Lauri Silvander, Mikael Mattila|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2026-06-27|čujottum=2026-06-27|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Knut Sivertsen]], pittáámsämmilâš kulttuurpargee, poostâjođetteijee já eennâmviljâleijee (š. [[1941]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bodo-begravelsesbyraa.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4564182&set_site_id=725&cat=ads&sign=8b151025ea93f7ac5033dde6b15ad910|nommâ=Annonser for Knut Harry Sivertsen|almostittem=Bodø Begravelsesbyrå|äigimuddo=2026-07-04|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[syeinimáánu 16.]] peeivi – [[Rudolph A. Marcus]], ive [[1992]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1923]])<ref name="np-marcus-1992">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/marcus/facts/ | Nommâ = Rudolph A. Marcus | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="caltech-marcus-2026">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.caltech.edu/about/news/caltech-mourns-the-passing-of-nobel-laureate-rudy-marcus-19232026 | Nommâ = Caltech Mourns the Passing of Nobel Laureate Rudy Marcus (1923–2026) | Almostittem = Caltech | Čujottum = 2026-07-20 | Äigimuddo = 2026-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Dolly Parton]], ovtâstumstaatâlâš countrylávloo, laavlârähtee já čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="yle-74-20242905">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20242905 | Nommâ = Countryn kuningatar Dolly Parton on kuollut | Tahhee = Tapiola, Paula | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2026-08-25 | Čujottum = 2026-08-25 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (š. [[1937]])<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref> == Kalender == {{Kalender ihe|2026}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2026|*]] bdw2qm782dj4zqesla7pnrmruoz29f6 158916 158913 2026-08-28T07:20:51Z Yupik 23 /* Porgemáánu */ 158916 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2026''' ('''MMXXVI''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield álgá já nohá [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] čiččâd ihe. == Tábáhtusah == [[Tiätuvuárkká:La2-euro.jpg|thumb|Eurosymbol čuovâtaaiđâ [[Euroop kuávdášpaŋkki|Euroop kuávdášpaaŋki]] oovdâst [[Frankfurt am Main]]ist]] === Uđđâivemáánu === * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Bulgaria]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.<ref name="yle-74-20189879">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20189879|nommâ=Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle|tahhee=Parviala, Antti|äigimuddo=2025-12-26|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Peeivitäsideijee Guinea president]] asâttâs 1/2026 mield [[Ciudad de la Paz]]ist šoodâi staatâ uđđâ uáivikaavpug.<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 22.]]–[[uđđâivemáánu 25.|25.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2026|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="yle-74-20202291">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20202291|nommâ=Skábmagovaid ođđa dáiddalaš jođiheaddji Sunna Nousuniemi buktá festiválii ráhkesvuođa ja ilu|tahhee=Aikio, Piibe| Almostittem =Yle Säämi|čujottum=2026-01-21|kielâ={{se}}}}</ref> === Kuovâmáánu === * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Monika Fagerholm]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda trakten / Kvinnor i revolt]]''<ref name="yle-20207606">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20207606 | Nommâ = Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja | Tahhee = Gustafsson, Miia | Äigimuddo = 2026-02-05 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2026-02-06| Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]]–[[kuovâmáánu 22.|22.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2026|Tälviolympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2026|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="yle-20161890">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20161890|nommâ=UMK järjestetään Tampereella myös ensi vuonna|tahhee=Aaltonen, Elise|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-17|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Linda Lampenius]] & [[Pete Parkkonen (lávloo)|Pete Parkkonen]] finnijn ohtsis 570 čyegisid já te vuoittijn ubâ kišto.<ref name="yle-74-20212908">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20212908 |nommâ=Linda Lampenius ja Pete Parkkonen voittivat UMK:n |tahhee=Lappalainen, Ville|äigimuddo=2025-02-26|čujottum=2025-02-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild suoi ovdâstává [[Suomâ Euroviisuh-lávlumkištoost|Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|siämmáá ive Euroviisuin]] [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. === Njuhčâmáánu === * [[njuhčâmáánu 6.]]–[[njuhčâmáánu 15.|15.]] peeivi – [[Tälviparalympialiih 2026|Tälviparalympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] nuuvâi.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2026|Sámi Grand Prix]] uárnejui.<ref name="yle-74-20191057">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20191057|nommâ=Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-12-01|sitaat=Sámi Grand Prix riâžžât 28.3.2026 Guovdageaidnu-siidâst.|kielâ={{sms}}}}</ref> <!--=== Cuáŋuimáánu ===--> === Vyesimáánu === * [[vyesimáánu 12.]]–[[vyesimáánu 16.|16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh]] uárnejuvvojeh<!--uárnejuvvojii--> [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->. ** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Bulgaria]] ovdâsteijee [[Dara (lávloo)|Dara]] vuoitij kišto pitáinis ''[[Bangaranga]]''.<ref name="yle-74-20226348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20226348|nommâ=Bulgaria nousi Euroviisujen yllätys­voittajaksi – tällainen on kappaleen esittäjä Dara|tahhee=Aaltonen, Elise|äigimuddo=2026-05-17|čujottum=2026-05-17|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Tampere]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Tappara]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[kouvola]]lâš [[KooKoo]] vuástá.<ref name="yle-74-20225911">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20225911|nommâ=Tappara on jääkiekon Suomen mestari, Kanada-maljakin meni rikki – katso tästä kiekkoillan kaikki käänteet|tahhee=Peltonen, Topias, Siltanen, Mari, Harju, Heidi já Hanhinen, Hanna|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-05-13|čujottum=2026-05-16|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--=== Kesimáánu ===--> === Syeinimáánu === * [[syeinimáánu 8.]]–[[syeinimáánu 12.|12.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejui. * [[syeinimáánu 19.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoh 2026‎|Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[MetLife Stadium]]ist. Fiinaal vuoitij [[Espanja almai jyelgipállueennâmjuávkku|Espanja]] 1–0 ([[jotkâäigi|jä]].).<ref name="aa-905993dcb558">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2026/07/20/mm-fiinaal-espanja-lii-vuaittam-jyelgipaalu-maailmmiastarvuoda-2026/|nommâ=MM-fiinaal: Espanja lii vuáittám jyelgi­páálu maailm­miäštár­vuođâ 2026|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2026-07-30|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2026-07-20}}</ref> * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Andy Burnham]] algâttáin [[Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister]] virgeest.<ref name="gov-uk-burnham">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gov.uk/government/people/andy-burnham|nommâ=Prime Minister, First Lord of the Treasury, Minister for the Civil Service, and Minister for the Union The Rt Hon Andy Burnham MP|almostittem=gov.uk|čujottum=2026-07-30|sitaat=Andy Burnham became Prime Minister on 20 July 2026.|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2026 Peru almoliih vaaljah|Peru presidentvaaljâid]] vuáittám [[Keiko Fujimori]] algâttij [[Peru president|president]] virgeest.<ref name="bbc-crmrkpk9dlno">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/crmrkpk9dlno|nommâ=Peru's new president says military will lead crime operations in emergencies|tahhee= Swaby, Mimi já Lukiv, Jaroslav |almostittem=BBC News|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nhk-world-20260729_05">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20260729_05/|nommâ=Keiko Fujimori inaugurated as Peru's president|almostittem=NHK World|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref> === Porgemáánu === [[Tiätuvuárkká:SE2026Aug12T.gif|thumb|right|[[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist uáinoo tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[porgemáánu 12.]] peeivi.]] * [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljah|Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljâid]] vuáittám [[kolumbia]]lâš juuriist já politikkár [[Abelardo de la Espriella]] algâttij [[Kolumbia president|president]] virgeest.<ref name="yle-74-20239981">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239981|nommâ=Kolumbian uusi presidentti vannoi virkavalansa mielenosoitusten keskellä|tahhee=Vainio, Juuso|äigimuddo=2026-08-08|čujottum=2026-08-10|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejui<!--uárnejuvvoo--> [[Aanaar|Anarist]]. * [[porgemáánu 12.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] uáinoo [[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist. * [[porgemáánu 14.]]–[[porgemáánu 15.|15.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->. * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Taažâ kunâgâs]] [[Harald V]] jaamij, já suu alge [[Haakon Magnus]]ist šoodâi Taažâ uđđâ kunâgâs.<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. [...] Samtidig har landet fått en ny monark. Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === === [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === === Finlandia-palhâšumeh === --> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2026]] * [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2026]] <!--* [[Videospellâihe 2026|Videospeelah ive 2026]]--> == Šoddâmeh == == Jämimeh == * [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[Catherine O’Hara]], kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, komikkár já kietâčällee (š. [[1954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011806813.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Catherine O’Haran kuolinsyy selvisi: Taustalla syöpä|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-02-10|čujottum=2026-03-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (š. [[1940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011894466.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Chuck Norris on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-03-20|čujottum=2026-03-21|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]], syemmilâš kirječällee já tihtâčällee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000012106582.html|nommâ=Eeva Kilpi on kuollut|tahhee=Lauri Silvander, Mikael Mattila|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2026-06-27|čujottum=2026-06-27|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Knut Sivertsen]], pittáámsämmilâš kulttuurpargee, poostâjođetteijee já eennâmviljâleijee (š. [[1941]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bodo-begravelsesbyraa.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4564182&set_site_id=725&cat=ads&sign=8b151025ea93f7ac5033dde6b15ad910|nommâ=Annonser for Knut Harry Sivertsen|almostittem=Bodø Begravelsesbyrå|äigimuddo=2026-07-04|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[syeinimáánu 16.]] peeivi – [[Rudolph A. Marcus]], ive [[1992]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1923]])<ref name="np-marcus-1992">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/marcus/facts/ | Nommâ = Rudolph A. Marcus | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="caltech-marcus-2026">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.caltech.edu/about/news/caltech-mourns-the-passing-of-nobel-laureate-rudy-marcus-19232026 | Nommâ = Caltech Mourns the Passing of Nobel Laureate Rudy Marcus (1923–2026) | Almostittem = Caltech | Čujottum = 2026-07-20 | Äigimuddo = 2026-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Dolly Parton]], ovtâstumstaatâlâš countrylávloo, laavlârähtee já čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="yle-74-20242905">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20242905 | Nommâ = Countryn kuningatar Dolly Parton on kuollut | Tahhee = Tapiola, Paula | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2026-08-25 | Čujottum = 2026-08-25 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (š. [[1937]])<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref> == Kalender == {{Kalender ihe|2026}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2026|*]] 4o4p17kqrlpe74zq9jg5x3o0e4hhjal 158917 158916 2026-08-28T07:23:03Z Yupik 23 oinui 158917 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2026''' ('''MMXXVI''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield álgá já nohá [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] čiččâd ihe. == Tábáhtusah == [[Tiätuvuárkká:La2-euro.jpg|thumb|Eurosymbol čuovâtaaiđâ [[Euroop kuávdášpaŋkki|Euroop kuávdášpaaŋki]] oovdâst [[Frankfurt am Main]]ist]] === Uđđâivemáánu === * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Bulgaria]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.<ref name="yle-74-20189879">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20189879|nommâ=Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle|tahhee=Parviala, Antti|äigimuddo=2025-12-26|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Peeivitäsideijee Guinea president]] asâttâs 1/2026 mield [[Ciudad de la Paz]]ist šoodâi staatâ uđđâ uáivikaavpug.<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 22.]]–[[uđđâivemáánu 25.|25.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2026|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="yle-74-20202291">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20202291|nommâ=Skábmagovaid ođđa dáiddalaš jođiheaddji Sunna Nousuniemi buktá festiválii ráhkesvuođa ja ilu|tahhee=Aikio, Piibe| Almostittem =Yle Säämi|čujottum=2026-01-21|kielâ={{se}}}}</ref> === Kuovâmáánu === * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Monika Fagerholm]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda trakten / Kvinnor i revolt]]''<ref name="yle-20207606">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20207606 | Nommâ = Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja | Tahhee = Gustafsson, Miia | Äigimuddo = 2026-02-05 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2026-02-06| Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]]–[[kuovâmáánu 22.|22.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2026|Tälviolympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2026|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="yle-20161890">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20161890|nommâ=UMK järjestetään Tampereella myös ensi vuonna|tahhee=Aaltonen, Elise|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-17|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Linda Lampenius]] & [[Pete Parkkonen (lávloo)|Pete Parkkonen]] finnijn ohtsis 570 čyegisid já te vuoittijn ubâ kišto.<ref name="yle-74-20212908">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20212908 |nommâ=Linda Lampenius ja Pete Parkkonen voittivat UMK:n |tahhee=Lappalainen, Ville|äigimuddo=2025-02-26|čujottum=2025-02-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild suoi ovdâstává [[Suomâ Euroviisuh-lávlumkištoost|Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|siämmáá ive Euroviisuin]] [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. === Njuhčâmáánu === * [[njuhčâmáánu 6.]]–[[njuhčâmáánu 15.|15.]] peeivi – [[Tälviparalympialiih 2026|Tälviparalympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] nuuvâi.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2026|Sámi Grand Prix]] uárnejui.<ref name="yle-74-20191057">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20191057|nommâ=Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-12-01|sitaat=Sámi Grand Prix riâžžât 28.3.2026 Guovdageaidnu-siidâst.|kielâ={{sms}}}}</ref> <!--=== Cuáŋuimáánu ===--> === Vyesimáánu === * [[vyesimáánu 12.]]–[[vyesimáánu 16.|16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh]] uárnejuvvojeh<!--uárnejuvvojii--> [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->. ** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Bulgaria]] ovdâsteijee [[Dara (lávloo)|Dara]] vuoitij kišto pitáinis ''[[Bangaranga]]''.<ref name="yle-74-20226348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20226348|nommâ=Bulgaria nousi Euroviisujen yllätys­voittajaksi – tällainen on kappaleen esittäjä Dara|tahhee=Aaltonen, Elise|äigimuddo=2026-05-17|čujottum=2026-05-17|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Tampere]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Tappara]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[kouvola]]lâš [[KooKoo]] vuástá.<ref name="yle-74-20225911">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20225911|nommâ=Tappara on jääkiekon Suomen mestari, Kanada-maljakin meni rikki – katso tästä kiekkoillan kaikki käänteet|tahhee=Peltonen, Topias, Siltanen, Mari, Harju, Heidi já Hanhinen, Hanna|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-05-13|čujottum=2026-05-16|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--=== Kesimáánu ===--> === Syeinimáánu === * [[syeinimáánu 8.]]–[[syeinimáánu 12.|12.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejui. * [[syeinimáánu 19.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoh 2026‎|Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[MetLife Stadium]]ist. Fiinaal vuoitij [[Espanja almai jyelgipállueennâmjuávkku|Espanja]] 1–0 ([[jotkâäigi|jä]].).<ref name="aa-905993dcb558">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2026/07/20/mm-fiinaal-espanja-lii-vuaittam-jyelgipaalu-maailmmiastarvuoda-2026/|nommâ=MM-fiinaal: Espanja lii vuáittám jyelgi­páálu maailm­miäštár­vuođâ 2026|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2026-07-30|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2026-07-20}}</ref> * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Andy Burnham]] algâttáin [[Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister]] virgeest.<ref name="gov-uk-burnham">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gov.uk/government/people/andy-burnham|nommâ=Prime Minister, First Lord of the Treasury, Minister for the Civil Service, and Minister for the Union The Rt Hon Andy Burnham MP|almostittem=gov.uk|čujottum=2026-07-30|sitaat=Andy Burnham became Prime Minister on 20 July 2026.|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2026 Peru almoliih vaaljah|Peru presidentvaaljâid]] vuáittám [[Keiko Fujimori]] algâttij [[Peru president|president]] virgeest.<ref name="bbc-crmrkpk9dlno">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/crmrkpk9dlno|nommâ=Peru's new president says military will lead crime operations in emergencies|tahhee= Swaby, Mimi já Lukiv, Jaroslav |almostittem=BBC News|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nhk-world-20260729_05">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20260729_05/|nommâ=Keiko Fujimori inaugurated as Peru's president|almostittem=NHK World|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref> === Porgemáánu === [[Tiätuvuárkká:SE2026Aug12T.gif|thumb|right|[[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist oinui tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[porgemáánu 12.]] peeivi.]] * [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljah|Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljâid]] vuáittám [[kolumbia]]lâš juuriist já politikkár [[Abelardo de la Espriella]] algâttij [[Kolumbia president|president]] virgeest.<ref name="yle-74-20239981">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239981|nommâ=Kolumbian uusi presidentti vannoi virkavalansa mielenosoitusten keskellä|tahhee=Vainio, Juuso|äigimuddo=2026-08-08|čujottum=2026-08-10|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejui<!--uárnejuvvoo--> [[Aanaar|Anarist]]. * [[porgemáánu 12.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] oinui<!--uáinoo--> [[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist. * [[porgemáánu 14.]]–[[porgemáánu 15.|15.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->. * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Taažâ kunâgâs]] [[Harald V]] jaamij, já suu alge [[Haakon Magnus]]ist šoodâi Taažâ uđđâ kunâgâs.<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. [...] Samtidig har landet fått en ny monark. Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === === [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === === Finlandia-palhâšumeh === --> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2026]] * [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2026]] <!--* [[Videospellâihe 2026|Videospeelah ive 2026]]--> == Šoddâmeh == == Jämimeh == * [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[Catherine O’Hara]], kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, komikkár já kietâčällee (š. [[1954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011806813.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Catherine O’Haran kuolinsyy selvisi: Taustalla syöpä|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-02-10|čujottum=2026-03-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (š. [[1940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011894466.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Chuck Norris on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-03-20|čujottum=2026-03-21|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]], syemmilâš kirječällee já tihtâčällee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000012106582.html|nommâ=Eeva Kilpi on kuollut|tahhee=Lauri Silvander, Mikael Mattila|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2026-06-27|čujottum=2026-06-27|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Knut Sivertsen]], pittáámsämmilâš kulttuurpargee, poostâjođetteijee já eennâmviljâleijee (š. [[1941]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bodo-begravelsesbyraa.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4564182&set_site_id=725&cat=ads&sign=8b151025ea93f7ac5033dde6b15ad910|nommâ=Annonser for Knut Harry Sivertsen|almostittem=Bodø Begravelsesbyrå|äigimuddo=2026-07-04|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[syeinimáánu 16.]] peeivi – [[Rudolph A. Marcus]], ive [[1992]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1923]])<ref name="np-marcus-1992">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/marcus/facts/ | Nommâ = Rudolph A. Marcus | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="caltech-marcus-2026">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.caltech.edu/about/news/caltech-mourns-the-passing-of-nobel-laureate-rudy-marcus-19232026 | Nommâ = Caltech Mourns the Passing of Nobel Laureate Rudy Marcus (1923–2026) | Almostittem = Caltech | Čujottum = 2026-07-20 | Äigimuddo = 2026-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Dolly Parton]], ovtâstumstaatâlâš countrylávloo, laavlârähtee já čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="yle-74-20242905">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20242905 | Nommâ = Countryn kuningatar Dolly Parton on kuollut | Tahhee = Tapiola, Paula | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2026-08-25 | Čujottum = 2026-08-25 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (š. [[1937]])<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref> == Kalender == {{Kalender ihe|2026}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2026|*]] lhd2xjpam1yde1mr1las3vs3k559gjr 158930 158917 2026-08-28T09:43:54Z Yupik 23 /* Porgemáánu */ +Haakon VIII 158930 wikitext text/x-wiki {{Čyeti-iveh|n=20}} '''2026''' ('''MMXXVI''') lii [[normaalihe]], mii [[gregoriaanlâš kalender]] mield álgá já nohá [[tuorâstâh|tuorâstuv]]. Tot lii [[2020-loho|2020-lovo]] čiččâd ihe. == Tábáhtusah == [[Tiätuvuárkká:La2-euro.jpg|thumb|Eurosymbol čuovâtaaiđâ [[Euroop kuávdášpaŋkki|Euroop kuávdášpaaŋki]] oovdâst [[Frankfurt am Main]]ist]] === Uđđâivemáánu === * [[uđđâivemáánu 1.]] peeivi – [[Bulgaria]] seervâi [[eurokuávlu]]n. Tot lii eurokuávlu 21. jeessânstaatâ.<ref name="yle-74-20189879">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20189879|nommâ=Bulgaria on tammikuussa uusin euromaa: tätä se tarkoittaa Suomelle|tahhee=Parviala, Antti|äigimuddo=2025-12-26|čujottum=2026-01-01|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 2.]] peeivi – [[Peeivitäsideijee Guinea president]] asâttâs 1/2026 mield [[Ciudad de la Paz]]ist šoodâi staatâ uđđâ uáivikaavpug.<ref name="gep-uđđâ">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.guineaecuatorialpress.com/noticias/decreto_ley_por_el_que_se_declara_la_ciudad_de_la_paz_djibloho_capital_de_la_republica_de_guinea_ecuatorial|nommâ=Decreto Ley por el que se declara la Ciudad de la Paz, Djibloho, capital de la República de Guinea Ecuatorial|almostittem=Peeivitäsideijee Guinea haldâttâs|äigimuddo=2026-01-02|čujottum=2026-01-04|sitaat=Decreto Ley Núm. 1/2026, de fecha 2 de enero del año 2026, por el que se declara la Ciudad de la Paz, capital de la República de Guinea Ecuatorial.|kielâ={{es}}}}</ref> * [[uđđâivemáánu 22.]]–[[uđđâivemáánu 25.|25.]] peeivi – [[Skammâkoveh 2026|Skammâkoveh-elleekovefestivaal]] uárnejui [[Aanaar|Anarist]].<ref name="yle-74-20202291">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20202291|nommâ=Skábmagovaid ođđa dáiddalaš jođiheaddji Sunna Nousuniemi buktá festiválii ráhkesvuođa ja ilu|tahhee=Aikio, Piibe| Almostittem =Yle Säämi|čujottum=2026-01-21|kielâ={{se}}}}</ref> === Kuovâmáánu === * [[kuovâmáánu 5.]] peeivi – [[Monika Fagerholm]] vuoitij [[Runeberg-palhâšume]] kirjestis ''[[Döda trakten / Kvinnor i revolt]]''<ref name="yle-20207606">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20207606 | Nommâ = Kirjailija Monika Fagerholm teki historiaa: hän on nyt kaksinkertainen Runeberg-voittaja | Tahhee = Gustafsson, Miia | Äigimuddo = 2026-02-05 | Almostittem = Yle Uutiset | Čujottum = 2026-02-06| Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[kuovâmáánu 6.]]–[[kuovâmáánu 22.|22.]] peeivi – [[Tälviolympialiih 2026|Tälviolympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[kuovâmáánu 28.]] peeivi – [[Uđđâ muusik kišto 2026|Uđđâ muusik kišto]] fiinaal uárnejui [[Nokia Arena]]st [[Tampere]]st.<ref name="yle-20161890">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20161890|nommâ=UMK järjestetään Tampereella myös ensi vuonna|tahhee=Aaltonen, Elise|almostittem=Yle|äigimuddo=2025-05-17|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> Finalist [[Linda Lampenius]] & [[Pete Parkkonen (lávloo)|Pete Parkkonen]] finnijn ohtsis 570 čyegisid já te vuoittijn ubâ kišto.<ref name="yle-74-20212908">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20212908 |nommâ=Linda Lampenius ja Pete Parkkonen voittivat UMK:n |tahhee=Lappalainen, Ville|äigimuddo=2025-02-26|čujottum=2025-02-26|kielâ={{fi}}}}</ref> Vuáitu keežild suoi ovdâstává [[Suomâ Euroviisuh-lávlumkištoost|Suomâ]] [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|siämmáá ive Euroviisuin]] [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. === Njuhčâmáánu === * [[njuhčâmáánu 6.]]–[[njuhčâmáánu 15.|15.]] peeivi – [[Tälviparalympialiih 2026|Tälviparalympialiih]] tuállojii [[Milano]]st já [[Cortina d'Ampezzo]]st. * [[njuhčâmáánu 17.]] peeivi – [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|SM-liiga vuáđuspellâmráiđu]] nuuvâi.<ref name="liiga-2025–2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.liiga.fi/fi/uutiset/18148/tassa-on-liigan-runkosarjan-otteluohjelma-kaudelle-2025%E2%80%9326|nommâ=Tässä on Liigan runkosarjan otteluohjelma kaudelle 2025–26|almostittem=Jääkiekon SM-liiga Oy|äigimuddo=2025-05-13|čujottum=2025-05-19|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[njuhčâmáánu 28.]] peeivi – [[Sámi Grand Prix 2026|Sámi Grand Prix]] uárnejui.<ref name="yle-74-20191057">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20191057|nommâ=Sámi Grand Prix -musikk-ǩeâštt ååcc veâl tän neäʹttel vuässõõttjid|tahhee=Kelemeny, Sara|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2025-10-30|čujottum=2025-12-01|sitaat=Sámi Grand Prix riâžžât 28.3.2026 Guovdageaidnu-siidâst.|kielâ={{sms}}}}</ref> <!--=== Cuáŋuimáánu ===--> === Vyesimáánu === * [[vyesimáánu 12.]]–[[vyesimáánu 16.|16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh]] uárnejuvvojeh<!--uárnejuvvojii--> [[Wien]]ist [[Nuorttâriijkâ]]st. ** [[vyesimáánu 12.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto vuossâmuš semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 14.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto nubbe semifiinaal]] uárnejui. ** [[vyesimáánu 16.]] peeivi – [[Euroviisuh-lávlumkišto 2026|Euroviisuh-lávlumkišto fiinaal]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->. ** [[vyesimáánu 17.]] peeivi – [[Bulgaria]] ovdâsteijee [[Dara (lávloo)|Dara]] vuoitij kišto pitáinis ''[[Bangaranga]]''.<ref name="yle-74-20226348">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20226348|nommâ=Bulgaria nousi Euroviisujen yllätys­voittajaksi – tällainen on kappaleen esittäjä Dara|tahhee=Aaltonen, Elise|äigimuddo=2026-05-17|čujottum=2026-05-17|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[vyesimáánu 13.]] peeivi – [[Tampere]]lâš jieŋâskiärrujuávkku [[Tappara]] vuoitij [[Jieŋâskiäru SM-liigapaje 2025–2026|jieŋâskiäru suomâmiäštárvuođâ]], ko tot juuvsâi niäljád vuáitus fiinaalrááiđust [[kouvola]]lâš [[KooKoo]] vuástá.<ref name="yle-74-20225911">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20225911|nommâ=Tappara on jääkiekon Suomen mestari, Kanada-maljakin meni rikki – katso tästä kiekkoillan kaikki käänteet|tahhee=Peltonen, Topias, Siltanen, Mari, Harju, Heidi já Hanhinen, Hanna|almostittem=Yle|äigimuddo=2026-05-13|čujottum=2026-05-16|kielâ={{fi}}}}</ref> <!--=== Kesimáánu ===--> === Syeinimáánu === * [[syeinimáánu 8.]]–[[syeinimáánu 12.|12.]] peeivi – [[Riddu Riđđu]] uárnejui. * [[syeinimáánu 19.]] peeivi – [[Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoh 2026‎|Jyelgipáálu almai maailmmiäštárkištoi]] fiinaal spellui [[MetLife Stadium]]ist. Fiinaal vuoitij [[Espanja almai jyelgipállueennâmjuávkku|Espanja]] 1–0 ([[jotkâäigi|jä]].).<ref name="aa-905993dcb558">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2026/07/20/mm-fiinaal-espanja-lii-vuaittam-jyelgipaalu-maailmmiastarvuoda-2026/|nommâ=MM-fiinaal: Espanja lii vuáittám jyelgi­páálu maailm­miäštár­vuođâ 2026|almostittem=Anarâš aavis|čujottum=2026-07-30|tahhee=Olthuis, Marja-Liisa|äigimuddo=2026-07-20}}</ref> * [[syeinimáánu 20.]] peeivi – [[Andy Burnham]] algâttáin [[Ovtâstum kunâgâskode uáiviminister]] virgeest.<ref name="gov-uk-burnham">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gov.uk/government/people/andy-burnham|nommâ=Prime Minister, First Lord of the Treasury, Minister for the Civil Service, and Minister for the Union The Rt Hon Andy Burnham MP|almostittem=gov.uk|čujottum=2026-07-30|sitaat=Andy Burnham became Prime Minister on 20 July 2026.|kielâ={{en}}}}</ref> * [[syeinimáánu 28.]] peeivi – [[Ive 2026 Peru almoliih vaaljah|Peru presidentvaaljâid]] vuáittám [[Keiko Fujimori]] algâttij [[Peru president|president]] virgeest.<ref name="bbc-crmrkpk9dlno">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.bbc.com/news/articles/crmrkpk9dlno|nommâ=Peru's new president says military will lead crime operations in emergencies|tahhee= Swaby, Mimi já Lukiv, Jaroslav |almostittem=BBC News|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref><ref name="nhk-world-20260729_05">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20260729_05/|nommâ=Keiko Fujimori inaugurated as Peru's president|almostittem=NHK World|čujottum=2026-07-30|äigimuddo=2026-07-29|kielâ={{en}}}}</ref> === Porgemáánu === [[Tiätuvuárkká:SE2026Aug12T.gif|thumb|right|[[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist oinui tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] [[porgemáánu 12.]] peeivi.]] * [[porgemáánu 7.]] peeivi – [[Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljah|Ive 2026 Kolumbia presidentvaaljâid]] vuáittám [[kolumbia]]lâš juuriist já politikkár [[Abelardo de la Espriella]] algâttij [[Kolumbia president|president]] virgeest.<ref name="yle-74-20239981">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20239981|nommâ=Kolumbian uusi presidentti vannoi virkavalansa mielenosoitusten keskellä|tahhee=Vainio, Juuso|äigimuddo=2026-08-08|čujottum=2026-08-10|kielâ={{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 8.]] peeivi – [[Säämi Pride]] uárnejui<!--uárnejuvvoo--> [[Aanaar|Anarist]]. * [[porgemáánu 12.]] peeivi – Tievâslâš [[piäiváásiävŋánem]] oinui<!--uáinoo--> [[Tave-Amerik]]ist já [[Euroop]]ist. * [[porgemáánu 14.]]–[[porgemáánu 15.|15.]] peeivi – [[Ijâttes ijjâ]] uárnejui<!--uárnejuvvoo-->. * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Taažâ kunâgâs]] [[Harald V]] jaamij, já suu alge [[Haakon Magnus]]ist šoodâi Taažâ uđđâ kunâgâs [[Haakon VIII]].<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. [...] Samtidig har landet fått en ny monark. Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> <!-- === Čohčâmáánu === === Roovvâdmáánu === === Skammâmáánu === === Juovlâmáánu === === [[Tiätuvuárkká:Nobel prize medal.svg|20px]] Nobel-palhâšumeh === === Finlandia-palhâšumeh === --> === Čuákánkiäsuh jieškote-uvlágán suorgijn === * [[Ive 2026 sämikielâliih kirjeh|Sämikielâlâš kirjálâšvuotâ ive 2026]] * [[Ive 2026 sämikielâlâš muusik|Sämikielâlâš muusik ive 2026]] <!--* [[Videospellâihe 2026|Videospeelah ive 2026]]--> == Šoddâmeh == == Jämimeh == * [[uđđâivemáánu 30.]] peeivi – [[Catherine O’Hara]], kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš čaittâleijee, komikkár já kietâčällee (š. [[1954]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011806813.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Catherine O’Haran kuolinsyy selvisi: Taustalla syöpä|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-02-10|čujottum=2026-03-21|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[njuhčâmáánu 19.]] peeivi – [[Chuck Norris]], ovtâstumstaatâlâš taištâlemšlaajâčeppi já čaittâleijee (š. [[1940]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.hs.fi/kulttuuri/art-2000011894466.html|nommâ=Kuolleet {{!}} Näyttelijä Chuck Norris on kuollut|almostittem=Helsingin Sanomat|äigimuddo=2026-03-20|čujottum=2026-03-21|kielâ={{fi}}|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[kesimáánu 27.]] peeivi – [[Eeva Kilpi]], syemmilâš kirječällee já tihtâčällee (š. [[1928]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.is.fi/viihde/art-2000012106582.html|nommâ=Eeva Kilpi on kuollut|tahhee=Lauri Silvander, Mikael Mattila|almostittem=Ilta-Sanomat|äigimuddo=2026-06-27|čujottum=2026-06-27|ietf-kielâkoodi=fi}}</ref> * [[syeinimáánu 1.]] peeivi – [[Knut Sivertsen]], pittáámsämmilâš kulttuurpargee, poostâjođetteijee já eennâmviljâleijee (š. [[1941]])<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://bodo-begravelsesbyraa.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4564182&set_site_id=725&cat=ads&sign=8b151025ea93f7ac5033dde6b15ad910|nommâ=Annonser for Knut Harry Sivertsen|almostittem=Bodø Begravelsesbyrå|äigimuddo=2026-07-04|čujottum=2026-07-06|kielâ={{nb}}}}</ref> * [[syeinimáánu 16.]] peeivi – [[Rudolph A. Marcus]], ive [[1992]] [[Nobel-kemiapalhâšume]] finnim kanadalâš-ovtâstumstaatâlâš kemist (š. [[1923]])<ref name="np-marcus-1992">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/marcus/facts/ | Nommâ = Rudolph A. Marcus | Almostittem = nobelprize.org | Čujottum = 2024-10-23 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref name="caltech-marcus-2026">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.caltech.edu/about/news/caltech-mourns-the-passing-of-nobel-laureate-rudy-marcus-19232026 | Nommâ = Caltech Mourns the Passing of Nobel Laureate Rudy Marcus (1923–2026) | Almostittem = Caltech | Čujottum = 2026-07-20 | Äigimuddo = 2026-07-17 | Kielâ = {{en}}}}</ref> * [[porgemáánu 25.]] peeivi – [[Dolly Parton]], ovtâstumstaatâlâš countrylávloo, laavlârähtee já čaittâleijee (š. [[1946]])<ref name="yle-74-20242905">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20242905 | Nommâ = Countryn kuningatar Dolly Parton on kuollut | Tahhee = Tapiola, Paula | Almostittem = Yle | Äigimuddo = 2026-08-25 | Čujottum = 2026-08-25 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[porgemáánu 28.]] peeivi – [[Harald V]], [[Taažâ]] kunâgâs (š. [[1937]])<ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kong Harald sovnet stille inn på Rikshospitalet klokken 06.35 i morges, melder kongehuset. Kong Harald ble 89 år.|kielâ={{nb}}}}</ref> == Kalender == {{Kalender ihe|2026}} == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:2026|*]] rc8v74ae2dx7wtgpdi37colmyr9hmz9 0 31116 158920 2026-08-28T07:35:11Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon Magnus | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen,... 158920 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon Magnus | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon Magnus''' (š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] 9m6yoy7aar93pju559jrbzojz2loxqh 158923 158920 2026-08-28T09:14:58Z Yupik 23 158923 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon Magnus | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon Magnus''' (š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid fru Ferner]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] s4v5nmu444vj1ynnce9u2n991hhnjpt 158924 158923 2026-08-28T09:17:38Z Yupik 23 158924 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon Magnus | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon Magnus''' (š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] s7vxg3wk1stu50pbchc4yxuizccqwk8 158927 158924 2026-08-28T09:42:57Z Yupik 23 Yupik siirdij siijđo [[Haakon Magnus]] uđđâ noomân [[Haakon VIII]] 158924 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon Magnus | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon Magnus''' (š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] s7vxg3wk1stu50pbchc4yxuizccqwk8 158931 158927 2026-08-28T09:45:48Z Yupik 23 158931 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VIII | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus'', š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Priinsâ kaastij [[Oslo pispe]] [[Kaare Støylen]] siämmáá ive [[čohčâmáánu 20.]] peeivi [[Kunâgâslâš lanne (Oslo)|kunâgâslâš lane]] [[Lannekappel (Oslo)|kappel]]ist. <ref name="gjengangeren-19730920">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Prinse-dåp i dag | Almostittem = Gjengangeren | Äigimuddo = 1973-09-20 | Ihekerdi = 122 | Nummeer = 217 | Siijđoh = 1, 10 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19730920_122_217_1?page=0 | Čujottum = 2026-08-28 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Haakon Magnus'', mut sun kočoduvvoo táválávt tuše ''Haakon''in. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] h0k88l5zsmfezjjqupach55setuvdue 158932 158931 2026-08-28T09:46:02Z Yupik 23 /* Pärni- já nuorâvuotâ */ 158932 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VIII | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus'', š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Priinsâ kaastij [[Oslo pispe]] [[Kaare Støylen]] siämmáá ive [[čohčâmáánu 20.]] peeivi [[Kunâgâslâš lanne (Oslo)|kunâgâslâš lane]] [[Lannekappel (Oslo)|kappel]]ist.<ref name="gjengangeren-19730920">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Prinse-dåp i dag | Almostittem = Gjengangeren | Äigimuddo = 1973-09-20 | Ihekerdi = 122 | Nummeer = 217 | Siijđoh = 1, 10 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19730920_122_217_1?page=0 | Čujottum = 2026-08-28 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Haakon Magnus'', mut sun kočoduvvoo táválávt tuše ''Haakon''in. == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] bx079goqtnz1xwpj1zxg7ph2b7ogwym 158933 158932 2026-08-28T10:14:49Z Yupik 23 158933 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VIII | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus'', š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Priinsâ kaastij [[Oslo pispe]] [[Kaare Støylen]] siämmáá ive [[čohčâmáánu 20.]] peeivi [[Kunâgâslâš lanne (Oslo)|kunâgâslâš lane]] [[Lannekappel (Oslo)|kappel]]ist.<ref name="gjengangeren-19730920">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Prinse-dåp i dag | Almostittem = Gjengangeren | Äigimuddo = 1973-09-20 | Ihekerdi = 122 | Nummeer = 217 | Siijđoh = 1, 10 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19730920_122_217_1?page=0 | Čujottum = 2026-08-28 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Haakon Magnus'', mut sun kočoduvvoo táválávt tuše ''Haakon''in. Kaastâtilálâšvuođâ ohtâvuođâst koolgâi leđe meiddei juhlepurâdem 200 kuásán, mut tuše muádi peeivi kaastâjuuhlij ovdil jaamij [[Ruotâ kunâgâs]] [[Gustaf VI Adolf]], já te meridui orniđ oovtâkiärdánis peivipurâdem tuše perruujesânáid.<ref name="gjengangeren-19730920"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] fdadc8cceojpkonmyszeid4n9192k4l 158934 158933 2026-08-28T10:48:31Z Yupik 23 /* Pärni- já nuorâvuotâ */ 158934 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VIII | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus'', š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> == Kaastâtilálâšvuotâ == Kaastâtilálâšvuotâ tollui táásá 2 máánu keččin tast ko priinsâ šoodâi ađai [[čohčâmáánu 20.]] peeivi.<ref name="gjengangeren-19730920"/> Suu kaastij [[Oslo pispe]] [[Kaare Støylen]] [[Kunâgâslâš lanne (Oslo)|kunâgâslâš lane]] [[Lannekappel (Oslo)|kappel]]ist.<ref name="gjengangeren-19730920">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Prinse-dåp i dag | Almostittem = Gjengangeren | Äigimuddo = 1973-09-20 | Ihekerdi = 122 | Nummeer = 217 | Siijđoh = 1, 10 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19730920_122_217_1?page=0 | Čujottum = 2026-08-28 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Haakon Magnus'', mut sun kočoduvvoo táválávt tuše ''Haakon''in. Sust láá kuttâ faddâr: suu äijih [[Olav V|Taažâ kunâgâs Olav V]], suu siäsá [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid, rovvá Ferner]], suu eeji iänui [[Carl Bernadotte|Ruotâ prinssâ Carl Bernadotte]], [[Carl XVI Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl XVI Gustav]], [[Margrethe II|Tanska roonnig Margrethe II]] já [[Anne (Ovtâstum kunâgâskode prinses)|Ovtâstum kunâgâskode prinses Anne]].<ref name=""smaalenene-80-38-447">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.smaalenene.no/dette-er-norges-nye-kongepar/s/80-38-447 | Nommâ = Dette er Norges nye kongepar | Tahhee = Undahl, Oscar Alexander | Almostittem = Smaalenenes Avis | Äigimuddo = 2026-08-26 | Sitaat = Som faddere fikk han sin farfar kong Olav V, tante prinsesse Astrid, fru Ferner, dronning Margrethe II av Danmark, kong Carl XVI Gustaf av Sverige, prinsesse Anne av England og prins Carl Bernadotte av Sverige. | Čujottum = 2026-08-26 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâ ohtâvuođâst koolgâi leđe meiddei juhlepurâdem 200 kuásán, mut tuše muádi peeivi kaastâjuuhlij ovdil jaamij [[Ruotâ kunâgâs]] [[Gustaf VI Adolf]], já te meridui orniđ oovtâkiärdánis peivipurâdem tuše perruujesânáid.<ref name="gjengangeren-19730920"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] p3muifbgsdqchgnszqhhyon5r62ctre 158935 158934 2026-08-28T10:48:42Z Yupik 23 /* Kaastâtilálâšvuotâ */ 158935 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VIII | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus'', š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> === Kaastâtilálâšvuotâ === Kaastâtilálâšvuotâ tollui táásá 2 máánu keččin tast ko priinsâ šoodâi ađai [[čohčâmáánu 20.]] peeivi.<ref name="gjengangeren-19730920"/> Suu kaastij [[Oslo pispe]] [[Kaare Støylen]] [[Kunâgâslâš lanne (Oslo)|kunâgâslâš lane]] [[Lannekappel (Oslo)|kappel]]ist.<ref name="gjengangeren-19730920">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Prinse-dåp i dag | Almostittem = Gjengangeren | Äigimuddo = 1973-09-20 | Ihekerdi = 122 | Nummeer = 217 | Siijđoh = 1, 10 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19730920_122_217_1?page=0 | Čujottum = 2026-08-28 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Haakon Magnus'', mut sun kočoduvvoo táválávt tuše ''Haakon''in. Sust láá kuttâ faddâr: suu äijih [[Olav V|Taažâ kunâgâs Olav V]], suu siäsá [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid, rovvá Ferner]], suu eeji iänui [[Carl Bernadotte|Ruotâ prinssâ Carl Bernadotte]], [[Carl XVI Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl XVI Gustav]], [[Margrethe II|Tanska roonnig Margrethe II]] já [[Anne (Ovtâstum kunâgâskode prinses)|Ovtâstum kunâgâskode prinses Anne]].<ref name=""smaalenene-80-38-447">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.smaalenene.no/dette-er-norges-nye-kongepar/s/80-38-447 | Nommâ = Dette er Norges nye kongepar | Tahhee = Undahl, Oscar Alexander | Almostittem = Smaalenenes Avis | Äigimuddo = 2026-08-26 | Sitaat = Som faddere fikk han sin farfar kong Olav V, tante prinsesse Astrid, fru Ferner, dronning Margrethe II av Danmark, kong Carl XVI Gustaf av Sverige, prinsesse Anne av England og prins Carl Bernadotte av Sverige. | Čujottum = 2026-08-26 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâ ohtâvuođâst koolgâi leđe meiddei juhlepurâdem 200 kuásán, mut tuše muádi peeivi kaastâjuuhlij ovdil jaamij [[Ruotâ kunâgâs]] [[Gustaf VI Adolf]], já te meridui orniđ oovtâkiärdánis peivipurâdem tuše perruujesânáid.<ref name="gjengangeren-19730920"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] 6tnryq6uhub4qiz2qail7badgof2vbo 158936 158935 2026-08-28T10:48:55Z Yupik 23 /* Kaastâtilálâšvuotâ */ 158936 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VIII | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus'', š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> ==== Kaastâtilálâšvuotâ ==== Kaastâtilálâšvuotâ tollui táásá 2 máánu keččin tast ko priinsâ šoodâi ađai [[čohčâmáánu 20.]] peeivi.<ref name="gjengangeren-19730920"/> Suu kaastij [[Oslo pispe]] [[Kaare Støylen]] [[Kunâgâslâš lanne (Oslo)|kunâgâslâš lane]] [[Lannekappel (Oslo)|kappel]]ist.<ref name="gjengangeren-19730920">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Prinse-dåp i dag | Almostittem = Gjengangeren | Äigimuddo = 1973-09-20 | Ihekerdi = 122 | Nummeer = 217 | Siijđoh = 1, 10 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19730920_122_217_1?page=0 | Čujottum = 2026-08-28 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Haakon Magnus'', mut sun kočoduvvoo táválávt tuše ''Haakon''in. Sust láá kuttâ faddâr: suu äijih [[Olav V|Taažâ kunâgâs Olav V]], suu siäsá [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid, rovvá Ferner]], suu eeji iänui [[Carl Bernadotte|Ruotâ prinssâ Carl Bernadotte]], [[Carl XVI Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl XVI Gustav]], [[Margrethe II|Tanska roonnig Margrethe II]] já [[Anne (Ovtâstum kunâgâskode prinses)|Ovtâstum kunâgâskode prinses Anne]].<ref name=""smaalenene-80-38-447">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.smaalenene.no/dette-er-norges-nye-kongepar/s/80-38-447 | Nommâ = Dette er Norges nye kongepar | Tahhee = Undahl, Oscar Alexander | Almostittem = Smaalenenes Avis | Äigimuddo = 2026-08-26 | Sitaat = Som faddere fikk han sin farfar kong Olav V, tante prinsesse Astrid, fru Ferner, dronning Margrethe II av Danmark, kong Carl XVI Gustaf av Sverige, prinsesse Anne av England og prins Carl Bernadotte av Sverige. | Čujottum = 2026-08-26 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâ ohtâvuođâst koolgâi leđe meiddei juhlepurâdem 200 kuásán, mut tuše muádi peeivi kaastâjuuhlij ovdil jaamij [[Ruotâ kunâgâs]] [[Gustaf VI Adolf]], já te meridui orniđ oovtâkiärdánis peivipurâdem tuše perruujesânáid.<ref name="gjengangeren-19730920"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] bvtbi50xvtar9zrkjm7ufl8uu7jsm6p 158937 158936 2026-08-28T10:50:14Z Yupik 23 /* Kaastâtilálâšvuotâ */ 158937 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VIII | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus'', š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> ==== Kaastâtilálâšvuotâ ==== Kaastâtilálâšvuotâ tollui táásá 2 máánu keččin tast ko priinsâ šoodâi ađai [[čohčâmáánu 20.]] peeivi.<ref name="gjengangeren-19730920"/> Suu kaastij [[Oslo pispe]] [[Kaare Støylen]] [[Kunâgâslâš lanne (Oslo)|kunâgâslâš lane]] [[Lannekappel (Oslo)|kappel]]ist.<ref name="gjengangeren-19730920">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Prinse-dåp i dag | Almostittem = Gjengangeren | Äigimuddo = 1973-09-20 | Ihekerdi = 122 | Nummeer = 217 | Siijđoh = 1, 10 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19730920_122_217_1?page=0 | Čujottum = 2026-08-28 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Haakon Magnus'', mut sun kočoduvvoo táválávt tuše ''Haakon''in. Sust láá kuttâ faddâr: suu äijih [[Olav V|Taažâ kunâgâs Olav V]], suu siäsá [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid, rovvá Ferner]], suu eeji iänui [[Carl Bernadotte|Ruotâ prinssâ Carl Bernadotte]], [[Carl XVI Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl XVI Gustav]], [[Margrethe II|Tanska roonnig Margrethe II]] já [[Anne (Ovtâstum kunâgâskode prinses)|Ovtâstum kunâgâskode prinses Anne]].<ref name=""smaalenene-80-38-447">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.smaalenene.no/dette-er-norges-nye-kongepar/s/80-38-447 | Nommâ = Dette er Norges nye kongepar | Tahhee = Undahl, Oscar Alexander | Almostittem = Smaalenenes Avis | Äigimuddo = 2026-08-26 | Čujottum = 2026-08-26 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâ ohtâvuođâst koolgâi leđe meiddei juhlepurâdem 200 kuásán, mut tuše muádi peeivi kaastâjuuhlij ovdil jaamij [[Ruotâ kunâgâs]] [[Gustaf VI Adolf]], já te meridui orniđ oovtâkiärdánis peivipurâdem tuše perruujesânáid.<ref name="gjengangeren-19730920"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] bgd1byy0jdi55b630oei6q3vxxszvoj 158938 158937 2026-08-28T10:51:14Z Yupik 23 /* Kaastâtilálâšvuotâ */ 158938 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VIII | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus'', š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> ==== Kaastâtilálâšvuotâ ==== Kaastâtilálâšvuotâ tollui táásá 2 máánu keččin tast ko priinsâ šoodâi ađai [[čohčâmáánu 20.]] peeivi.<ref name="gjengangeren-19730920"/> Suu kaastij [[Oslo pispe]] [[Kaare Støylen]] [[Kunâgâslâš lanne (Oslo)|kunâgâslâš lane]] [[Lannekappel (Oslo)|kappel]]ist.<ref name="gjengangeren-19730920">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Prinse-dåp i dag | Almostittem = Gjengangeren | Äigimuddo = 1973-09-20 | Ihekerdi = 122 | Nummeer = 217 | Siijđoh = 1, 10 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19730920_122_217_1?page=0 | Čujottum = 2026-08-28 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Haakon Magnus'', mut sun kočoduvvoo táválávt tuše ''Haakon''in. Sust láá kuttâ faddâr: suu äijih [[Olav V|Taažâ kunâgâs Olav V]], suu siäsá [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid, rovvá Ferner]], suu eeji iänui [[Carl Bernadotte|Ruotâ prinssâ Carl Bernadotte]], [[Carl XVI Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl XVI Gustav]], [[Margrethe II|Tanska roonnig Margrethe II]] já [[Anne (Ovtâstum kunâgâskode prinses)|Ovtâstum kunâgâskode prinses Anne]].<ref name="smaalenene-80-38-447">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.smaalenene.no/dette-er-norges-nye-kongepar/s/80-38-447 | Nommâ = Dette er Norges nye kongepar | Tahhee = Undahl, Oscar Alexander | Almostittem = Smaalenenes Avis | Äigimuddo = 2026-08-26 | Sitaat = Som faddere fikk han sin farfar kong Olav V, tante prinsesse Astrid, fru Ferner, dronning Margrethe II av Danmark, kong Carl XVI Gustaf av Sverige, prinsesse Anne av England og prins Carl Bernadotte av Sverige. | Čujottum = 2026-08-26 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâ ohtâvuođâst koolgâi leđe meiddei juhlepurâdem 200 kuásán, mut tuše muádi peeivi kaastâjuuhlij ovdil jaamij [[Ruotâ kunâgâs]] [[Gustaf VI Adolf]], já te meridui orniđ oovtâkiärdánis peivipurâdem tuše perruujesânáid.<ref name="gjengangeren-19730920"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] j88rh5s4g9m4qm9yrr2drxuwzy8juc5 158939 158938 2026-08-28T10:51:33Z Yupik 23 158939 wikitext text/x-wiki {{Kunâgâslâš | nommâ = Haakon VIII | kove = Åpning av Klemenskirkeutstillingen (21. mai 2019) 25 (cropped).jpg | kovestuárudâh = | kovetekstâ = Haakon Magnus ive 2019 | ruvnâ = Taažâ kunâgâs | väldipaje = [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]] – <ref name="nrk-1.14236265">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/norge/kong-harald-er-dod-1.14236265|nommâ=Kong Harald er død|tahhee=Helljesen, Vilde|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-08-28|čujottum=2026-08-28|sitaat=Kronprins Haakon ble Norges nye konge idet hans far gikk bort.|kielâ={{nb}}}}</ref> | ruvnájááh = | oovdeb = [[Harald V]] | čuávvoo = | sajasâšhaldâšeijee = | šoddâmnommâ = Haakon Magnus | šoddâmäigi = {{Šoddâmäigi já ahe|20|07|1973}} | šoddâmsaje = [[Oslo]], [[Taažâ]]<ref name="tkv-harald-v">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.gonagasviessu.no/artikkel.html?tid=76270&sek=74915|nommâ=Majestehta Gonagas|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu|čujottum=2024-02-22|äigimuddo=2022-12-31|kielâ={{se}}}}</ref> | jäämmimäigi = | jäämmimsaje = | hävdisaje = | pelikyeimi = [[Mette-Marit Tjessem Høiby|Mette-Marit]] (n. 2001) | párnááh = [[Ingrid Alexandra (Taažâ ruvnâprinses)|Märtha Louise]] (2004–)<br/>[[Sverre Magnus (Taažâ prinssâ)|Sverre Magnus]] (2005–) | oles_nommâ = | suuhâ = [[Glücksburg (suuhâ)|Glücksburg]] | eeči = [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) | enni = [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) | oskoldâh = [[Taažâ kirkko]] | áámmát = | vuáláčaalâ = }} '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus'', š. [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]], [[Oslo]], [[Taažâ]]) lii [[Taažâ]] kunâgâs ive 2026 rääjist. Sun lii Taažâ kunâgâs [[Harald V]] ([[1937]]–[[2026]]) já [[Sonja (Taažâ roonnig)|Sonja]] ([[1937]]–) nuorâmus pärni já áinoo alge. Sust šoodâi jiečânâs Taažâ kunâgâs [[porgemáánu 28.]] peeivi [[2026]], ko [[Harald V|kunâgâs Harald V]] jaamij.<ref name="nrk-1.14236265"/> == Eellim == [[Tiätuvuárkká:Kongefamilien på Skaugum 1974 (5476890347).jpg|thumb|left|Taažâ kunâgâspeerâ já Ruotâ kunâgâs [[Skaugum]]ist ive 1974.<br/>Kooveest čižetpeln: Sonja, [[Carl Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl Gustav]], prinses [[Märtha Louise]], kunâgâs [[Olav V]], [[Harald (Taažâ kunâgâs)|ruvnâprinssâ Harald]], [[Haakon Magnus|prinssâ Haakon Magnus]] já [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid]]]] === Pärni- já nuorâvuotâ === [[Taažâ]] prinssâ Haakon Magnus šoodâi [[syeinimáánu 20.]] peeivi [[1973]] [[Rikshospitalet]]ist, [[Oslo]]st, [[Taažâ]]st.<ref name="gv-haakon-magnus">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985|nommâ=Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinsa|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20220807225444/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76554&sek=74985 | Vyerkkejum = 2022-08-07 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> Suu eeči lâi Taažâ kunâgâs [[Harald V]] já suu enni lii [[Sonja (Taažâ_roonnig)|Sonja]]. Haakon lii sunnuu nubbe páárnáš. Haakonist lii stuorrâuábbi, [[Märtha Louise (Taažâ prinses)|Prinses Märtha Louise]], kii šoodâi [[čohčâmáánu 22.]] peeivi [[1971]].<ref name="gv-märtha-louise">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911|nommâ=Prinseassa Märtha Louise|almostittem=Taažâ kunâgâsviäsu| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20210727220139/https://www.gonagasviessu.no/seksjon.html?tid=76264&sek=74911 | Vyerkkejum = 2021-07-27 |čujottum=2022-12-15|kielâ={{se}}}}</ref> ==== Kaastâtilálâšvuotâ ==== Kaastâtilálâšvuotâ tollui táásá 2 máánu keččin tast ko priinsâ šoodâi ađai [[čohčâmáánu 20.]] peeivi.<ref name="gjengangeren-19730920"/> Suu kaastij [[Oslo pispe]] [[Kaare Støylen]] [[Kunâgâslâš lanne (Oslo)|kunâgâslâš lane]] [[Lannekappel (Oslo)|kappel]]ist.<ref name="gjengangeren-19730920">{{Lostâkäldee | Paječaalâ = Prinse-dåp i dag | Almostittem = Gjengangeren | Äigimuddo = 1973-09-20 | Ihekerdi = 122 | Nummeer = 217 | Siijđoh = 1, 10 | www = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_gjengangeren_null_null_19730920_122_217_1?page=0 | Čujottum = 2026-08-28 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâst sun finnij kaastânommân ''Haakon Magnus'', mut sun kočoduvvoo táválávt tuše ''Haakon''in. Sust láá kuttâ faddâr: suu äijih [[Olav V|Taažâ kunâgâs Olav V]], suu siäsá [[Astrid (Taažâ prinses)|prinses Astrid, rovvá Ferner]], suu eeji iänui [[Carl Bernadotte|Ruotâ prinssâ Carl Bernadotte]], [[Carl XVI Gustav (Ruotâ kunâgâs)|Ruotâ kunâgâs Carl XVI Gustav]], [[Margrethe II|Tanska roonnig Margrethe II]] já [[Anne (Ovtâstum kunâgâskode prinses)|Ovtâstum kunâgâskode prinses Anne]].<ref name="smaalenene-80-38-447">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.smaalenene.no/dette-er-norges-nye-kongepar/s/80-38-447 | Nommâ = Dette er Norges nye kongepar | Tahhee = Undahl, Oscar Alexander | Almostittem = Smaalenenes Avis | Äigimuddo = 2026-08-26 | Sitaat = Som faddere fikk han sin farfar kong Olav V, tante prinsesse Astrid, fru Ferner, dronning Margrethe II av Danmark, kong Carl XVI Gustaf av Sverige, prinsesse Anne av England og prins Carl Bernadotte av Sverige. | Čujottum = 2026-08-26 | Kielâ = {{nb}}}}</ref> Kaastâtilálâšvuođâ ohtâvuođâst koolgâi leđe meiddei juhlepurâdem 200 kuásán, mut tuše muádi peeivi kaastâjuuhlij ovdil jaamij [[Ruotâ kunâgâs]] [[Gustaf VI Adolf]], já te meridui orniđ oovtâkiärdánis peivipurâdem tuše perruujesânáid.<ref name="gjengangeren-19730920"/> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1973 šoddâmeh]] [[Luokka:Taažâ kunâgâsah]] [[Luokka:Taažâ ruvnâpriinsah]] hzmgzow6x99vrpm6s1s1b43ob8guopj 0 31117 158922 2026-08-28T09:09:37Z Yupik 23 #REDIRECT[[Haakon Magnus]] 158922 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Haakon Magnus]] 8f8szezk0nddpwnsuxsj8qde8u3a2yx 158929 158922 2026-08-28T09:43:16Z Yupik 23 Haakon VIII 158929 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Haakon VIII]] hc7k8o4sw73jfgrt8irkgjrifgkv97z 0 31118 158928 2026-08-28T09:42:58Z Yupik 23 Yupik siirdij siijđo [[Haakon Magnus]] uđđâ noomân [[Haakon VIII]] 158928 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Haakon VIII]] luzl06chdiwascpk6ro8zy0xmerx9y7