Wikipedia
smnwiki
https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o
MediaWiki 1.47.0-wmf.18
first-letter
Media
Tooimah
Savâstâllâm
Kevttee
Savâstâllâm kevttest
Wikipedia
Savâstâllâm Wikipedia
Tiätuvuárkká
Savâstâllâm tiätuvuárhást
Systeemviestâ
Savâstâllâm systeemviestâst
Myenster
Savâstâllâm myensterist
Raavâ
Savâstâllâm ravvust
Luokka
Savâstâllâm luokkaast
TimedText
TimedText talk
Mooduul
Savâstâllâm modulist
Event
Event talk
Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš
0
20492
159147
158846
2026-09-08T19:49:16Z
Yupik
23
* 2026– [[Rawdna Carita Eira]]+käldeeh
159147
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Beaivváš Sámi Theatre Kautokeino 2014.jpg|thumb|Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ive 2014]]
'''Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš''' ({{k-se|Sámi Našunálateáhter Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/teahtera-birra-2/|nommâ=Teáhtera birra|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> já {{k-no|Samiske Nasjonalteatret Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/teahtera-birra/|nommâ=Om teatret|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no}}</ref>) lii sämmilâš aalmuglâšteatter, mii vuáđudui ive 1981 [[Kuovdâkiäinu]]st. Teatter kiävttá toimâstis [[orjâlâškielâ]]. Teatter puoh puovtâdâs lii lamaš sämikielân, já čaitâlmist lii tulkkum [[eŋgâlâskielâ]]n teikâ [[tárukielâ]]n.
==Sämikulttuur==
Piäiváš lii tehálâš kulttuurkyeddee sämmilij historjá já identiteet uáinust. Teatter lii toohâm sämikulttuur tobdosin meid [[Säämi]] ulguubeln. Ovdâmerkkân čohčâmáánust 2023 Piäiváš-teatter čaittâlij [[Ruánááeennâm]] uáivikaavpugist [[Nuuk]]ist. Piäiváš lii tehálâš arena luohti-/muusikteatterân Säämist, já tot kuáddá eromâš ovdâsvástádâs sämmilii muusikärbivyevist, juáigusist.
==Turnee==
Piäiváš-teatter jotá čuuvtij eenâb ko eres teattereh. Ihásávt Piäiváš jotá turneest [[Taažâ]]st, [[Ruotâ]]st já [[Suomâ]]st, moddii [[Ruoššâ|Ruošâst]] meid. Jyehi ive Piäiváš-teatter jotá čáitáldâhmaađhijn eenâb ko 28 000 kilomeetterid.
Uđđâivemáánu 15. peeivi 2024 Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ornij "Váimmus váibmui" -juhlekonsert [[Sajos]]ist [[Aanaar markkân|Anarist]].<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/19/fiijna-muusik-kullui-vaimmus-vaibmui-juhlekonsertist-anarist/|nommâ=Fiijnâ muusik kullui Váimmus váibmui -juhlekonsertist Anarist|tahhee=Askala, Anna|äigimuddo=2024-01-19|čujottum=2024-01-30}}</ref> Konsert kuulâi stuárráb turneen, mii juuđij pirrâ Taažâ, Suomâ já Ruotâ. Stivrejeijen tooimâi [[Rolf Degerlund]].<ref name="aavis"/>
==Historjá==
Piäiváš-teatter vuáđudâm rijjâjuávkun kullii nuorâ kulttuuraktiveh Kuovdâkiäinu pirrâsist. Vuosmuš čaaitâlm lâi "Mii tuoddâreh" ({{k-se|Min duottarat}} já {{k-fi|Meidän tunturimme}}), mon čaalijn [[Ailo Gaup]] já [[Knut Walle]].<ref name="duoddarat">{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/min-duoddarat-i-1981-cajalmas/|nommâ=Min duoddarat I (1981)|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> Walle meid stivrij čaaitâlm.<ref name="duoddarat"/> Vuosâčaaitâlm lâi kesimáánust 1981. Ive 1987 Piäiváš vuáđudij uásusirâttâsseervi, jâ ive 1991 Piäiváš-teatter finnij ruttâdem staatâbudjetist oovtâ ihán. Ive 1993 Piäiváš-teatter miäruštâllui Piäiváš Taažâ Aalmuglâš teatterlájádâssân siämmáánáál tego ovdâmerkkân Taažâ Nationalteatret. Piäiváš-teatter ihetoorjâ lâi 1,86 miljovn eurod (21,1 miljovn NOK) ive 2018. Teatterist láá 16 fastâ parged já jyehi ive meid motomin freelance kulttuurpargeeh, tego čaittâleijeeh, stivrejeijeeh já musikkáreh. Piäiváš-teatter toimâ lii lamaš Kuovdâkiäinu Kulttuurtáálust. Piäiváš-teatter uđđâ teattertáálu valmâštui Kuovdâkiäinun ive 2023, já Piäiváš toimâškuát tobbeen ive 2024 loopâst.
==Čáitáldâh já palhâšumeh==
Čaitâlmeh láá ennuv. Piäiváš-teatter lii toohâm masa 300 puovtâdâssâd já paijeel 5 000 čaitâlmid Tave-enâmist, Ruošâst já val maaŋgâ eres-uv staatâst. Čaitâlmij fáádáh láá maaŋgâmuđusiih. Piäiváš-teatter lii čaittâlâm párnáid já klassikkoid tego [[William Shakespeare]] Hamlet, Goethe Faust já tiäđust-uv sämmilijd čaitâlmijd, moi čälleeh láin ovdâmerkkân [[Nils-Aslak Valkeapää]] já [[Johan Turi]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/historihkka/|nommâ=Čájálmashistorihkka|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>
Piäiváš-teatter lii lamaš maŋgii Taažâ tehálâš Hedda-teatterpalhâšume iävtukkâssân. Piäiváš-teatter lii uážžum [[Hedda-palhâšume]] kuohtii. Ive 2000 Piäiváš-teatter uážui "pyeremus lävdi- já pivtâshammim" -palhâšume "Vølund Saga" -čaaitâlm oovdâst, já ive 2016 Piäiváš-teatter uážui palhâšume "eromâš taiđâlâš pargoin" čaitâlmist "Vidas Extremas". Čaaitâlm uážui meid teatterárvuštellei palhâšume 2015/2016.
== Hoovdah ==
* 1991–1996 [[Haukur Jón Gunnarsson|Haukur J. Gunnarsson]]
* 1997–2002 [[Alex Scherpf]]
* 2002–2006 [[Harriet Nordlund]]
* 2007–2015 Haukur J. Gunnarsson
* 2016–2023 Rolf Degerlund
* 2023–2026 [[Per Ananiassen]]<ref name="nrk-1.16411054">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beaivva_-teahteris-o__a-hoavda-1.16411054|nommâ=Beaivváš-teáhteris ođđa hoavda|almostittem=NRK|äigimuddo=2023-05-15|čujottum=2024-01-28|kielâ={{se}}}}</ref>
* 2026– [[Rawdna Carita Eira]]<ref name=""sr-eira-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sverigesradio.se/artikel/rawdna-carita-eira-ny-teaterchef-pa-beaivvas|nommâ=Sámi Našunálateáhter Beaivvášas lea ođđa teáhterhoavda|almostittem=Sameradion|äigimuddo=2026-09-08|čujottum=2026-09-08|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.18014566">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beaivva_-far-ny-teatersjef--1.18014566|nommâ=Beaivváš får ny teatersjef|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-09-04|čujottum=2026-09-08|kielâ={{nb}}}}</ref>
== Fáádást eres soojijn ==
{{commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:Kuovdâkiäinu huksiittâsah já rakânâsah]]
[[Luokka:Kuovdâkiäinu kulttuur]]
[[Luokka:Sämikulttuur]]
[[Luokka:Taažâ teattereh]]
nmx6lsmqn7feugqvih3sguzy7wcpoxb
159148
159147
2026-09-08T19:49:37Z
Yupik
23
/* Hoovdah */
159148
wikitext
text/x-wiki
[[Tiätuvuárkká:Beaivváš Sámi Theatre Kautokeino 2014.jpg|thumb|Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ive 2014]]
'''Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš''' ({{k-se|Sámi Našunálateáhter Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/teahtera-birra-2/|nommâ=Teáhtera birra|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> já {{k-no|Samiske Nasjonalteatret Beaivváš}}<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/teahtera-birra/|nommâ=Om teatret|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no}}</ref>) lii sämmilâš aalmuglâšteatter, mii vuáđudui ive 1981 [[Kuovdâkiäinu]]st. Teatter kiävttá toimâstis [[orjâlâškielâ]]. Teatter puoh puovtâdâs lii lamaš sämikielân, já čaitâlmist lii tulkkum [[eŋgâlâskielâ]]n teikâ [[tárukielâ]]n.
==Sämikulttuur==
Piäiváš lii tehálâš kulttuurkyeddee sämmilij historjá já identiteet uáinust. Teatter lii toohâm sämikulttuur tobdosin meid [[Säämi]] ulguubeln. Ovdâmerkkân čohčâmáánust 2023 Piäiváš-teatter čaittâlij [[Ruánááeennâm]] uáivikaavpugist [[Nuuk]]ist. Piäiváš lii tehálâš arena luohti-/muusikteatterân Säämist, já tot kuáddá eromâš ovdâsvástádâs sämmilii muusikärbivyevist, juáigusist.
==Turnee==
Piäiváš-teatter jotá čuuvtij eenâb ko eres teattereh. Ihásávt Piäiváš jotá turneest [[Taažâ]]st, [[Ruotâ]]st já [[Suomâ]]st, moddii [[Ruoššâ|Ruošâst]] meid. Jyehi ive Piäiváš-teatter jotá čáitáldâhmaađhijn eenâb ko 28 000 kilomeetterid.
Uđđâivemáánu 15. peeivi 2024 Säämi aalmuglâšteatter Piäiváš ornij "Váimmus váibmui" -juhlekonsert [[Sajos]]ist [[Aanaar markkân|Anarist]].<ref name="aavis">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.anarasaavis.fi/2024/01/19/fiijna-muusik-kullui-vaimmus-vaibmui-juhlekonsertist-anarist/|nommâ=Fiijnâ muusik kullui Váimmus váibmui -juhlekonsertist Anarist|tahhee=Askala, Anna|äigimuddo=2024-01-19|čujottum=2024-01-30}}</ref> Konsert kuulâi stuárráb turneen, mii juuđij pirrâ Taažâ, Suomâ já Ruotâ. Stivrejeijen tooimâi [[Rolf Degerlund]].<ref name="aavis"/>
==Historjá==
Piäiváš-teatter vuáđudâm rijjâjuávkun kullii nuorâ kulttuuraktiveh Kuovdâkiäinu pirrâsist. Vuosmuš čaaitâlm lâi "Mii tuoddâreh" ({{k-se|Min duottarat}} já {{k-fi|Meidän tunturimme}}), mon čaalijn [[Ailo Gaup]] já [[Knut Walle]].<ref name="duoddarat">{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/nb/min-duoddarat-i-1981-cajalmas/|nommâ=Min duoddarat I (1981)|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=no}}</ref> Walle meid stivrij čaaitâlm.<ref name="duoddarat"/> Vuosâčaaitâlm lâi kesimáánust 1981. Ive 1987 Piäiváš vuáđudij uásusirâttâsseervi, jâ ive 1991 Piäiváš-teatter finnij ruttâdem staatâbudjetist oovtâ ihán. Ive 1993 Piäiváš-teatter miäruštâllui Piäiváš Taažâ Aalmuglâš teatterlájádâssân siämmáánáál tego ovdâmerkkân Taažâ Nationalteatret. Piäiváš-teatter ihetoorjâ lâi 1,86 miljovn eurod (21,1 miljovn NOK) ive 2018. Teatterist láá 16 fastâ parged já jyehi ive meid motomin freelance kulttuurpargeeh, tego čaittâleijeeh, stivrejeijeeh já musikkáreh. Piäiváš-teatter toimâ lii lamaš Kuovdâkiäinu Kulttuurtáálust. Piäiváš-teatter uđđâ teattertáálu valmâštui Kuovdâkiäinun ive 2023, já Piäiváš toimâškuát tobbeen ive 2024 loopâst.
==Čáitáldâh já palhâšumeh==
Čaitâlmeh láá ennuv. Piäiváš-teatter lii toohâm masa 300 puovtâdâssâd já paijeel 5 000 čaitâlmid Tave-enâmist, Ruošâst já val maaŋgâ eres-uv staatâst. Čaitâlmij fáádáh láá maaŋgâmuđusiih. Piäiváš-teatter lii čaittâlâm párnáid já klassikkoid tego [[William Shakespeare]] Hamlet, Goethe Faust já tiäđust-uv sämmilijd čaitâlmijd, moi čälleeh láin ovdâmerkkân [[Nils-Aslak Valkeapää]] já [[Johan Turi]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://beaivvas.no/historihkka/|nommâ=Čájálmashistorihkka|čujottum=28.1.2024|ietf-kielâkoodi=se}}</ref>
Piäiváš-teatter lii lamaš maŋgii Taažâ tehálâš Hedda-teatterpalhâšume iävtukkâssân. Piäiváš-teatter lii uážžum [[Hedda-palhâšume]] kuohtii. Ive 2000 Piäiváš-teatter uážui "pyeremus lävdi- já pivtâshammim" -palhâšume "Vølund Saga" -čaaitâlm oovdâst, já ive 2016 Piäiváš-teatter uážui palhâšume "eromâš taiđâlâš pargoin" čaitâlmist "Vidas Extremas". Čaaitâlm uážui meid teatterárvuštellei palhâšume 2015/2016.
== Hoovdah ==
* 1991–1996 [[Haukur Jón Gunnarsson|Haukur J. Gunnarsson]]
* 1997–2002 [[Alex Scherpf]]
* 2002–2006 [[Harriet Nordlund]]
* 2007–2015 Haukur J. Gunnarsson
* 2016–2023 Rolf Degerlund
* 2023–2026 [[Per Ananiassen]]<ref name="nrk-1.16411054">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beaivva_-teahteris-o__a-hoavda-1.16411054|nommâ=Beaivváš-teáhteris ođđa hoavda|almostittem=NRK|äigimuddo=2023-05-15|čujottum=2024-01-28|kielâ={{se}}}}</ref>
* 2026– [[Rawdna Carita Eira]]<ref name="sr-eira-2026">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.sverigesradio.se/artikel/rawdna-carita-eira-ny-teaterchef-pa-beaivvas|nommâ=Sámi Našunálateáhter Beaivvášas lea ođđa teáhterhoavda|almostittem=Sameradion|äigimuddo=2026-09-08|čujottum=2026-09-08|kielâ={{se}}}}</ref><ref name="nrk-1.18014566">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nrk.no/sapmi/beaivva_-far-ny-teatersjef--1.18014566|nommâ=Beaivváš får ny teatersjef|almostittem=NRK|äigimuddo=2026-09-04|čujottum=2026-09-08|kielâ={{nb}}}}</ref>
== Fáádást eres soojijn ==
{{commonscat-raddalâs}}
== Käldeeh ==
{{Käldeeh|sárgáttuvah}}
[[Luokka:Kuovdâkiäinu huksiittâsah já rakânâsah]]
[[Luokka:Kuovdâkiäinu kulttuur]]
[[Luokka:Sämikulttuur]]
[[Luokka:Taažâ teattereh]]
eh7xbo6ei1d1xw2hkdai3ihet7rewj3