Wikipedia smnwiki https://smn.wikipedia.org/wiki/Ovd%C3%A2sij%C4%91o MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Tooimah Savâstâllâm Kevttee Savâstâllâm kevttest Wikipedia Savâstâllâm Wikipedia Tiätuvuárkká Savâstâllâm tiätuvuárhást Systeemviestâ Savâstâllâm systeemviestâst Myenster Savâstâllâm myensterist Raavâ Savâstâllâm ravvust Luokka Savâstâllâm luokkaast TimedText TimedText talk Mooduul Savâstâllâm modulist Event Event talk 0 685 159178 151692 2026-09-10T17:42:18Z Yupik 23 159178 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kazakstan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Қазақстан Республикасы <small>([[kazakkielâ]]n)</small>''<br>Qazaqstan Respublïkası<br>''Республика Казахстан <small>([[ruošâkielâ]]n)</small>''<br>Respublika Kazahstan | lippu = Flag of Kazakhstan.svg | vaakun = Emblem of Kazakhstan latin.svg | nommâ-genetiivist = Kazakstan | sajadâh = Kazakhstan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Nur-Sultan]] | eres-kaavpugeh = [[Almaty]], <br>[[Karaganda]] | vijđodâh = 2 724 900 | sisčääci_% = 1,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 18 711 200 | ässeesaahâdvuotâ = 7 | aalmugstuárrum = 1,17 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[kazakkielâ]], [[ruošâkielâ]] | vaaluut = [[Kazakstan tenge|tenge]] | vaaluut-tubdâldâh = KZT | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/obshestvo/6425975-kazakhstan-perekhodit-na-edinyy-chasovoy-poyas-chto-nuzhno-znat.html|title=Казахстан переходит на единый часовой пояс: что нужно знать|lang=ru|first=|last=|website=[[zakon.kz]]|date=2024-02-29|access-date=}}</ref> | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KZ | fiävruin = KZ | kirdemmašinijn = UN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +7 (+997) | internet TLD = .kz <br>.қаз | motto = | aalmuglaavlâ = Менің Қазақстаным<br>([[Meniŋ Qazaqstanım]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kazakhstan (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:LocationKazakhstan.png|thumb]] '''Kazakstan''' ({{k-kk|Қазақстан|Qazaqstan}}; {{k-ru|Казахста́н|Kazahstan}}) ađai '''Kazakstan täsiväldi''' ({{k-kk|Қазақстан Республикасы|Qazaqstan Respublikasy}}; {{k-ru|Респу́блика Казахста́н|Respublika Kazahstan}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Nur-Sultan]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kazakstan vijđodâh lii Y km², mast Z km² lii čääci.<ref name="cia-kazakstan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|almostittem=The World Factbook| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ | Vyerkkejum = 2026-01-18 |čujottum=2026-09-10|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield Kazakstan lii maailm Q. stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === Kazakstan lii staatâ, mii lii enâmustáá [[Koskâ-Aasia]]st; ton uárjiuási lii [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]], nuorttân [[Kiina]] sehe mäddin [[Kirgisia]], [[Uzbekistan]] já [[Turkmenistan]]. Kazakstanist staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;364&nbsp;km. <!--Kuhemus rääji lii rääji [[Ruoššâ]][+sg.kom], mii lii 7&nbsp;644&nbsp;km.-->Uánihumos rääji vist lii 413&nbsp;km rääji Turkmenistanáin. Kazakstan lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo tast huolâhánnáá, ete staatâ rájášuvá nk. [[Kaspiameerâ]]n, tastko taat lii tuše [[sismeerâ]].<ref name="cia-kazakstan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] || 7&nbsp;644 km || rowspan=5 |[[Tiätuvuárkká:Kazakhstan in its region.svg|350px]] |- | [[Kiina]] || 1&nbsp;765 km |- | [[Kirgisia]]|| 1&nbsp;212 km |- | [[Uzbekistan]] || 2&nbsp;330 km |- | [[Turkmenistan]] || 413 km |} <!--=== Suolluuh === Kazakstan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kazakstan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kazakstan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kazakstan alemus vääri.]] Kazakstan alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kazakstan staatâhäämi lii Z. Kazakstan staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Kazakstan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Euroop staatah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kazakstan|*]] n7j5rlv2pb3lp932tdg2l0gcbidga5c 159179 159178 2026-09-10T17:43:03Z Yupik 23 /* Eennâmtieđâ */ 159179 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kazakstan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Қазақстан Республикасы <small>([[kazakkielâ]]n)</small>''<br>Qazaqstan Respublïkası<br>''Республика Казахстан <small>([[ruošâkielâ]]n)</small>''<br>Respublika Kazahstan | lippu = Flag of Kazakhstan.svg | vaakun = Emblem of Kazakhstan latin.svg | nommâ-genetiivist = Kazakstan | sajadâh = Kazakhstan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Nur-Sultan]] | eres-kaavpugeh = [[Almaty]], <br>[[Karaganda]] | vijđodâh = 2 724 900 | sisčääci_% = 1,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 18 711 200 | ässeesaahâdvuotâ = 7 | aalmugstuárrum = 1,17 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[kazakkielâ]], [[ruošâkielâ]] | vaaluut = [[Kazakstan tenge|tenge]] | vaaluut-tubdâldâh = KZT | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/obshestvo/6425975-kazakhstan-perekhodit-na-edinyy-chasovoy-poyas-chto-nuzhno-znat.html|title=Казахстан переходит на единый часовой пояс: что нужно знать|lang=ru|first=|last=|website=[[zakon.kz]]|date=2024-02-29|access-date=}}</ref> | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KZ | fiävruin = KZ | kirdemmašinijn = UN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +7 (+997) | internet TLD = .kz <br>.қаз | motto = | aalmuglaavlâ = Менің Қазақстаным<br>([[Meniŋ Qazaqstanım]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kazakhstan (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} [[Tiätuvuárkká:LocationKazakhstan.png|thumb]] '''Kazakstan''' ({{k-kk|Қазақстан|Qazaqstan}}; {{k-ru|Казахста́н|Kazahstan}}) ađai '''Kazakstan täsiväldi''' ({{k-kk|Қазақстан Республикасы|Qazaqstan Respublikasy}}; {{k-ru|Респу́блика Казахста́н|Respublika Kazahstan}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Nur-Sultan]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kazakstan vijđodâh lii 2&nbsp;724&nbsp;900&nbsp;km², mast 25&nbsp;200&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kazakstan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|almostittem=The World Factbook| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ | Vyerkkejum = 2026-01-18 |čujottum=2026-09-10|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield Kazakstan lii maailm 10. stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === Kazakstan lii staatâ, mii lii enâmustáá [[Koskâ-Aasia]]st; ton uárjiuási lii [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]], nuorttân [[Kiina]] sehe mäddin [[Kirgisia]], [[Uzbekistan]] já [[Turkmenistan]]. Kazakstanist staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;364&nbsp;km. <!--Kuhemus rääji lii rääji [[Ruoššâ]][+sg.kom], mii lii 7&nbsp;644&nbsp;km.-->Uánihumos rääji vist lii 413&nbsp;km rääji Turkmenistanáin. Kazakstan lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo tast huolâhánnáá, ete staatâ rájášuvá nk. [[Kaspiameerâ]]n, tastko taat lii tuše [[sismeerâ]].<ref name="cia-kazakstan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] || 7&nbsp;644 km || rowspan=5 |[[Tiätuvuárkká:Kazakhstan in its region.svg|350px]] |- | [[Kiina]] || 1&nbsp;765 km |- | [[Kirgisia]]|| 1&nbsp;212 km |- | [[Uzbekistan]] || 2&nbsp;330 km |- | [[Turkmenistan]] || 413 km |} <!--=== Suolluuh === Kazakstan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kazakstan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kazakstan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kazakstan alemus vääri.]] Kazakstan alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kazakstan staatâhäämi lii Z. Kazakstan staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Kazakstan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Euroop staatah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kazakstan|*]] ffuoyg72xk1rti77jj357gzultklhq4 159180 159179 2026-09-10T17:43:26Z Yupik 23 159180 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kazakstan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Қазақстан Республикасы <small>([[kazakkielâ]]n)</small>''<br>Qazaqstan Respublïkası<br>''Республика Казахстан <small>([[ruošâkielâ]]n)</small>''<br>Respublika Kazahstan | lippu = Flag of Kazakhstan.svg | vaakun = Emblem of Kazakhstan latin.svg | nommâ-genetiivist = Kazakstan | sajadâh = Kazakhstan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Nur-Sultan]] | eres-kaavpugeh = [[Almaty]], <br>[[Karaganda]] | vijđodâh = 2 724 900 | sisčääci_% = 1,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 18 711 200 | ässeesaahâdvuotâ = 7 | aalmugstuárrum = 1,17 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[kazakkielâ]], [[ruošâkielâ]] | vaaluut = [[Kazakstan tenge|tenge]] | vaaluut-tubdâldâh = KZT | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/obshestvo/6425975-kazakhstan-perekhodit-na-edinyy-chasovoy-poyas-chto-nuzhno-znat.html|title=Казахстан переходит на единый часовой пояс: что нужно знать|lang=ru|first=|last=|website=[[zakon.kz]]|date=2024-02-29|access-date=}}</ref> | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KZ | fiävruin = KZ | kirdemmašinijn = UN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +7 (+997) | internet TLD = .kz <br>.қаз | motto = | aalmuglaavlâ = Менің Қазақстаным<br>([[Meniŋ Qazaqstanım]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kazakhstan (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kazakstan''' ({{k-kk|Қазақстан|Qazaqstan}}; {{k-ru|Казахста́н|Kazahstan}}) ađai '''Kazakstan täsiväldi''' ({{k-kk|Қазақстан Республикасы|Qazaqstan Respublikasy}}; {{k-ru|Респу́блика Казахста́н|Respublika Kazahstan}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Nur-Sultan]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kazakstan vijđodâh lii 2&nbsp;724&nbsp;900&nbsp;km², mast 25&nbsp;200&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kazakstan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|almostittem=The World Factbook| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ | Vyerkkejum = 2026-01-18 |čujottum=2026-09-10|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield Kazakstan lii maailm 10. stuárráámus staatâ. === Sajadâh já rääjih === Kazakstan lii staatâ, mii lii enâmustáá [[Koskâ-Aasia]]st; ton uárjiuási lii [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]], nuorttân [[Kiina]] sehe mäddin [[Kirgisia]], [[Uzbekistan]] já [[Turkmenistan]]. Kazakstanist staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;364&nbsp;km. <!--Kuhemus rääji lii rääji [[Ruoššâ]][+sg.kom], mii lii 7&nbsp;644&nbsp;km.-->Uánihumos rääji vist lii 413&nbsp;km rääji Turkmenistanáin. Kazakstan lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo tast huolâhánnáá, ete staatâ rájášuvá nk. [[Kaspiameerâ]]n, tastko taat lii tuše [[sismeerâ]].<ref name="cia-kazakstan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] || 7&nbsp;644 km || rowspan=5 |[[Tiätuvuárkká:Kazakhstan in its region.svg|350px]] |- | [[Kiina]] || 1&nbsp;765 km |- | [[Kirgisia]]|| 1&nbsp;212 km |- | [[Uzbekistan]] || 2&nbsp;330 km |- | [[Turkmenistan]] || 413 km |} <!--=== Suolluuh === Kazakstan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kazakstan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kazakstan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kazakstan alemus vääri.]] Kazakstan alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kazakstan staatâhäämi lii Z. Kazakstan staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Kazakstan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Euroop staatah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kazakstan|*]] ie78exhzcxpmcip20l0scu70u5ppw2k 159182 159180 2026-09-10T17:47:25Z Yupik 23 /* Eennâmtieđâ */ 159182 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kazakstan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Қазақстан Республикасы <small>([[kazakkielâ]]n)</small>''<br>Qazaqstan Respublïkası<br>''Республика Казахстан <small>([[ruošâkielâ]]n)</small>''<br>Respublika Kazahstan | lippu = Flag of Kazakhstan.svg | vaakun = Emblem of Kazakhstan latin.svg | nommâ-genetiivist = Kazakstan | sajadâh = Kazakhstan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Nur-Sultan]] | eres-kaavpugeh = [[Almaty]], <br>[[Karaganda]] | vijđodâh = 2 724 900 | sisčääci_% = 1,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 18 711 200 | ässeesaahâdvuotâ = 7 | aalmugstuárrum = 1,17 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[kazakkielâ]], [[ruošâkielâ]] | vaaluut = [[Kazakstan tenge|tenge]] | vaaluut-tubdâldâh = KZT | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/obshestvo/6425975-kazakhstan-perekhodit-na-edinyy-chasovoy-poyas-chto-nuzhno-znat.html|title=Казахстан переходит на единый часовой пояс: что нужно знать|lang=ru|first=|last=|website=[[zakon.kz]]|date=2024-02-29|access-date=}}</ref> | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KZ | fiävruin = KZ | kirdemmašinijn = UN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +7 (+997) | internet TLD = .kz <br>.қаз | motto = | aalmuglaavlâ = Менің Қазақстаным<br>([[Meniŋ Qazaqstanım]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kazakhstan (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kazakstan''' ({{k-kk|Қазақстан|Qazaqstan}}; {{k-ru|Казахста́н|Kazahstan}}) ađai '''Kazakstan täsiväldi''' ({{k-kk|Қазақстан Республикасы|Qazaqstan Respublikasy}}; {{k-ru|Респу́блика Казахста́н|Respublika Kazahstan}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Nur-Sultan]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kazakstan vijđodâh lii 2&nbsp;724&nbsp;900&nbsp;km², mast 25&nbsp;200&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kazakstan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|almostittem=The World Factbook| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ | Vyerkkejum = 2026-01-18 |čujottum=2026-09-10|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield Kazakstan lii maailm 10. stuárráámus staatâ já maailm stuárráámus siseennâmriijkâ. === Sajadâh já rääjih === Kazakstan lii staatâ, mii lii enâmustáá [[Koskâ-Aasia]]st; ton uárjiuási lii [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]], nuorttân [[Kiina]] sehe mäddin [[Kirgisia]], [[Uzbekistan]] já [[Turkmenistan]]. Kazakstanist staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;364&nbsp;km. <!--Kuhemus rääji lii rääji [[Ruoššâ]][+sg.kom], mii lii 7&nbsp;644&nbsp;km.-->Uánihumos rääji vist lii 413&nbsp;km rääji Turkmenistanáin. Kazakstan lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo tast huolâhánnáá, ete staatâ rájášuvá nk. [[Kaspiameerâ]]n, tastko taat lii tuše [[sismeerâ]].<ref name="cia-kazakstan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] || 7&nbsp;644 km || rowspan=5 |[[Tiätuvuárkká:Kazakhstan in its region.svg|350px]] |- | [[Kiina]] || 1&nbsp;765 km |- | [[Kirgisia]]|| 1&nbsp;212 km |- | [[Uzbekistan]] || 2&nbsp;330 km |- | [[Turkmenistan]] || 413 km |} <!--=== Suolluuh === Kazakstan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kazakstan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kazakstan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kazakstan alemus vääri.]] Kazakstan alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kazakstan staatâhäämi lii Z. Kazakstan staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === == Viehâdâh == === Ässeeloho === === Kielah === Kazakstan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). === Kaavpugeh === === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Euroop staatah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kazakstan|*]] mv2vcka9e71h16v6yvu38i58mu781gd 159183 159182 2026-09-10T18:25:26Z Yupik 23 159183 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kazakstan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Қазақстан Республикасы <small>([[kazakkielâ]]n)</small>''<br>Qazaqstan Respublïkası<br>''Республика Казахстан <small>([[ruošâkielâ]]n)</small>''<br>Respublika Kazahstan | lippu = Flag of Kazakhstan.svg | vaakun = Emblem of Kazakhstan latin.svg | nommâ-genetiivist = Kazakstan | sajadâh = Kazakhstan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Nur-Sultan]] | eres-kaavpugeh = [[Almaty]], <br>[[Karaganda]] | vijđodâh = 2 724 900 | sisčääci_% = 1,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 18 711 200 | ässeesaahâdvuotâ = 7 | aalmugstuárrum = 1,17 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[kazakkielâ]], [[ruošâkielâ]] | vaaluut = [[Kazakstan tenge|tenge]] | vaaluut-tubdâldâh = KZT | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/obshestvo/6425975-kazakhstan-perekhodit-na-edinyy-chasovoy-poyas-chto-nuzhno-znat.html|title=Казахстан переходит на единый часовой пояс: что нужно знать|lang=ru|first=|last=|website=[[zakon.kz]]|date=2024-02-29|access-date=}}</ref> | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KZ | fiävruin = KZ | kirdemmašinijn = UN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +7 (+997) | internet TLD = .kz <br>.қаз | motto = | aalmuglaavlâ = Менің Қазақстаным<br>([[Meniŋ Qazaqstanım]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kazakhstan (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kazakstan''' ({{k-kk|Қазақстан|Qazaqstan}}; {{k-ru|Казахста́н|Kazahstan}}) ađai '''Kazakstan täsiväldi''' ({{k-kk|Қазақстан Республикасы|Qazaqstan Respublikasy}}; {{k-ru|Респу́блика Казахста́н|Respublika Kazahstan}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Nur-Sultan]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kazakstan vijđodâh lii 2&nbsp;724&nbsp;900&nbsp;km², mast 25&nbsp;200&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kazakstan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|almostittem=The World Factbook| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ | Vyerkkejum = 2026-01-18 |čujottum=2026-09-10|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield Kazakstan lii maailm 10. stuárráámus staatâ já maailm stuárráámus siseennâmriijkâ. === Sajadâh já rääjih === Kazakstan lii staatâ, mii lii enâmustáá [[Koskâ-Aasia]]st; ton uárjiuási lii [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]], nuorttân [[Kiina]] sehe mäddin [[Kirgisia]], [[Uzbekistan]] já [[Turkmenistan]]. Kazakstanist staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;364&nbsp;km. <!--Kuhemus rääji lii rääji [[Ruoššâ]][+sg.kom], mii lii 7&nbsp;644&nbsp;km.-->Uánihumos rääji vist lii 413&nbsp;km rääji Turkmenistanáin. Kazakstan lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo tast huolâhánnáá, ete staatâ rájášuvá nk. [[Kaspiameerâ]]n, tastko taat lii tuše [[sismeerâ]].<ref name="cia-kazakstan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] || 7&nbsp;644 km || rowspan=5 |[[Tiätuvuárkká:Kazakhstan in its region.svg|350px]] |- | [[Kiina]] || 1&nbsp;765 km |- | [[Kirgisia]]|| 1&nbsp;212 km |- | [[Uzbekistan]] || 2&nbsp;330 km |- | [[Turkmenistan]] || 413 km |} <!--=== Suolluuh === Kazakstan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kazakstan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kazakstan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kazakstan alemus vääri.]] Kazakstan alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kazakstan staatâhäämi lii Z. Kazakstan staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Kazakstan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === Ko Kazakstan šoodâi jiečânâssân ive 1991, kaupunki ja alue sai vuosiksi 1992–1998 jälleen nimen Aqmola. Ive 1994 meridui sirdeđ Kazakstan uáivikaavpug [[Alma-Ata]]st [[Aqmola]]n. [[Juovlâmáánu 10.]] peeivi [[1997]] uáivikaavpug sirdui já ive 1998 [[Aqmola]]st šoodâi [[Astana]], mii meerhâš [[kazakkielâ]]n ''uáivikaavpug''. Ive 2019 [[Kazakstan parlament]] meridij koččođ uáivikaavpug [[Nur-Sultan]]in staatâ kuhesáigásâš [[jiešváldálâš]] [[Nursultan Nazarbajev]] kunnen tastmaŋa ko Nazarbajev lâi iäránâm president virgeest. Čohčâmáánu 13. peeivi 2022 Kazakstan president [[Kasym-Žomart Tokajev]] almottij, ete kaavpug nommâ ličij oppeet [[Astana]]. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Euroop staatah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kazakstan|*]] o6o75g5kxs4pu099sod2bbrhymm7lbc 159184 159183 2026-09-10T18:27:03Z Yupik 23 /* Kaavpugeh */ 159184 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kazakstan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Қазақстан Республикасы <small>([[kazakkielâ]]n)</small>''<br>Qazaqstan Respublïkası<br>''Республика Казахстан <small>([[ruošâkielâ]]n)</small>''<br>Respublika Kazahstan | lippu = Flag of Kazakhstan.svg | vaakun = Emblem of Kazakhstan latin.svg | nommâ-genetiivist = Kazakstan | sajadâh = Kazakhstan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Nur-Sultan]] | eres-kaavpugeh = [[Almaty]], <br>[[Karaganda]] | vijđodâh = 2 724 900 | sisčääci_% = 1,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 18 711 200 | ässeesaahâdvuotâ = 7 | aalmugstuárrum = 1,17 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[kazakkielâ]], [[ruošâkielâ]] | vaaluut = [[Kazakstan tenge|tenge]] | vaaluut-tubdâldâh = KZT | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/obshestvo/6425975-kazakhstan-perekhodit-na-edinyy-chasovoy-poyas-chto-nuzhno-znat.html|title=Казахстан переходит на единый часовой пояс: что нужно знать|lang=ru|first=|last=|website=[[zakon.kz]]|date=2024-02-29|access-date=}}</ref> | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KZ | fiävruin = KZ | kirdemmašinijn = UN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +7 (+997) | internet TLD = .kz <br>.қаз | motto = | aalmuglaavlâ = Менің Қазақстаным<br>([[Meniŋ Qazaqstanım]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kazakhstan (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kazakstan''' ({{k-kk|Қазақстан|Qazaqstan}}; {{k-ru|Казахста́н|Kazahstan}}) ađai '''Kazakstan täsiväldi''' ({{k-kk|Қазақстан Республикасы|Qazaqstan Respublikasy}}; {{k-ru|Респу́блика Казахста́н|Respublika Kazahstan}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Nur-Sultan]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kazakstan vijđodâh lii 2&nbsp;724&nbsp;900&nbsp;km², mast 25&nbsp;200&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kazakstan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|almostittem=The World Factbook| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ | Vyerkkejum = 2026-01-18 |čujottum=2026-09-10|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield Kazakstan lii maailm 10. stuárráámus staatâ já maailm stuárráámus siseennâmriijkâ. === Sajadâh já rääjih === Kazakstan lii staatâ, mii lii enâmustáá [[Koskâ-Aasia]]st; ton uárjiuási lii [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]], nuorttân [[Kiina]] sehe mäddin [[Kirgisia]], [[Uzbekistan]] já [[Turkmenistan]]. Kazakstanist staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;364&nbsp;km. <!--Kuhemus rääji lii rääji [[Ruoššâ]][+sg.kom], mii lii 7&nbsp;644&nbsp;km.-->Uánihumos rääji vist lii 413&nbsp;km rääji Turkmenistanáin. Kazakstan lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo tast huolâhánnáá, ete staatâ rájášuvá nk. [[Kaspiameerâ]]n, tastko taat lii tuše [[sismeerâ]].<ref name="cia-kazakstan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] || 7&nbsp;644 km || rowspan=5 |[[Tiätuvuárkká:Kazakhstan in its region.svg|350px]] |- | [[Kiina]] || 1&nbsp;765 km |- | [[Kirgisia]]|| 1&nbsp;212 km |- | [[Uzbekistan]] || 2&nbsp;330 km |- | [[Turkmenistan]] || 413 km |} <!--=== Suolluuh === Kazakstan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kazakstan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kazakstan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kazakstan alemus vääri.]] Kazakstan alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kazakstan staatâhäämi lii Z. Kazakstan staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Kazakstan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === Ive 1994 meridui sirdeđ Kazakstan uáivikaavpug [[Alma-Ata]]st [[Aqmola]]n. [[Juovlâmáánu 10.]] peeivi [[1997]] uáivikaavpug sirdui já ive 1998 [[Aqmola]]st šoodâi [[Astana]], mii meerhâš [[kazakkielâ]]n ''uáivikaavpug''. Ive 2019 [[Kazakstan parlament]] meridij koččođ uáivikaavpug [[Nur-Sultan]]in staatâ kuhesáigásâš [[jiešváldálâš]] [[Nursultan Nazarbajev]] kunnen tastmaŋa ko Nazarbajev lâi iäránâm president virgeest. Čohčâmáánu 13. peeivi 2022 Kazakstan president [[Kasym-Žomart Tokajev]] almottij, ete kaavpug nommâ ličij oppeet [[Astana]]. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Euroop staatah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kazakstan|*]] kiwjkkdz4wb2zdnvdk0wgyhvqdt68y2 159185 159184 2026-09-10T18:29:47Z Yupik 23 Astana 159185 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kazakstan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Қазақстан Республикасы <small>([[kazakkielâ]]n)</small>''<br>Qazaqstan Respublïkası<br>''Республика Казахстан <small>([[ruošâkielâ]]n)</small>''<br>Respublika Kazahstan | lippu = Flag of Kazakhstan.svg | vaakun = Emblem of Kazakhstan latin.svg | nommâ-genetiivist = Kazakstan | sajadâh = Kazakhstan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Astana]] | eres-kaavpugeh = [[Almaty]], <br>[[Karaganda]] | vijđodâh = 2 724 900 | sisčääci_% = 1,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 18 711 200 | ässeesaahâdvuotâ = 7 | aalmugstuárrum = 1,17 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[kazakkielâ]], [[ruošâkielâ]] | vaaluut = [[Kazakstan tenge|tenge]] | vaaluut-tubdâldâh = KZT | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/obshestvo/6425975-kazakhstan-perekhodit-na-edinyy-chasovoy-poyas-chto-nuzhno-znat.html|title=Казахстан переходит на единый часовой пояс: что нужно знать|lang=ru|first=|last=|website=[[zakon.kz]]|date=2024-02-29|access-date=}}</ref> | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KZ | fiävruin = KZ | kirdemmašinijn = UN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +7 (+997) | internet TLD = .kz <br>.қаз | motto = | aalmuglaavlâ = Менің Қазақстаным<br>([[Meniŋ Qazaqstanım]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kazakhstan (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kazakstan''' ({{k-kk|Қазақстан|Qazaqstan}}; {{k-ru|Казахста́н|Kazahstan}}) ađai '''Kazakstan täsiväldi''' ({{k-kk|Қазақстан Республикасы|Qazaqstan Respublikasy}}; {{k-ru|Респу́блика Казахста́н|Respublika Kazahstan}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Nur-Sultan]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kazakstan vijđodâh lii 2&nbsp;724&nbsp;900&nbsp;km², mast 25&nbsp;200&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kazakstan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|almostittem=The World Factbook| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ | Vyerkkejum = 2026-01-18 |čujottum=2026-09-10|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield Kazakstan lii maailm 10. stuárráámus staatâ já maailm stuárráámus siseennâmriijkâ. === Sajadâh já rääjih === Kazakstan lii staatâ, mii lii enâmustáá [[Koskâ-Aasia]]st; ton uárjiuási lii [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]], nuorttân [[Kiina]] sehe mäddin [[Kirgisia]], [[Uzbekistan]] já [[Turkmenistan]]. Kazakstanist staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;364&nbsp;km. <!--Kuhemus rääji lii rääji [[Ruoššâ]][+sg.kom], mii lii 7&nbsp;644&nbsp;km.-->Uánihumos rääji vist lii 413&nbsp;km rääji Turkmenistanáin. Kazakstan lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo tast huolâhánnáá, ete staatâ rájášuvá nk. [[Kaspiameerâ]]n, tastko taat lii tuše [[sismeerâ]].<ref name="cia-kazakstan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] || 7&nbsp;644 km || rowspan=5 |[[Tiätuvuárkká:Kazakhstan in its region.svg|350px]] |- | [[Kiina]] || 1&nbsp;765 km |- | [[Kirgisia]]|| 1&nbsp;212 km |- | [[Uzbekistan]] || 2&nbsp;330 km |- | [[Turkmenistan]] || 413 km |} <!--=== Suolluuh === Kazakstan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kazakstan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kazakstan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kazakstan alemus vääri.]] Kazakstan alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kazakstan staatâhäämi lii Z. Kazakstan staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Kazakstan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === Ive 1994 meridui sirdeđ Kazakstan uáivikaavpug [[Alma-Ata]]st [[Aqmola]]n. [[Juovlâmáánu 10.]] peeivi [[1997]] uáivikaavpug sirdui já ive 1998 [[Aqmola]]st šoodâi [[Astana]], mii meerhâš [[kazakkielâ]]n ''uáivikaavpug''. Ive 2019 [[Kazakstan parlament]] meridij koččođ uáivikaavpug [[Nur-Sultan]]in staatâ kuhesáigásâš [[jiešváldálâš]] [[Nursultan Nazarbajev]] kunnen tastmaŋa ko Nazarbajev lâi iäránâm president virgeest. Čohčâmáánu 13. peeivi 2022 Kazakstan president [[Kasym-Žomart Tokajev]] almottij, ete kaavpug nommâ ličij oppeet [[Astana]]. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Euroop staatah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kazakstan|*]] 5z5on1tsx8zl6hz7grqf13t2i2yinc3 159186 159185 2026-09-10T18:29:57Z Yupik 23 Astana 159186 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kazakstan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Қазақстан Республикасы <small>([[kazakkielâ]]n)</small>''<br>Qazaqstan Respublïkası<br>''Республика Казахстан <small>([[ruošâkielâ]]n)</small>''<br>Respublika Kazahstan | lippu = Flag of Kazakhstan.svg | vaakun = Emblem of Kazakhstan latin.svg | nommâ-genetiivist = Kazakstan | sajadâh = Kazakhstan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Astana]] | eres-kaavpugeh = [[Almaty]], <br>[[Karaganda]] | vijđodâh = 2 724 900 | sisčääci_% = 1,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 18 711 200 | ässeesaahâdvuotâ = 7 | aalmugstuárrum = 1,17 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[kazakkielâ]], [[ruošâkielâ]] | vaaluut = [[Kazakstan tenge|tenge]] | vaaluut-tubdâldâh = KZT | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/obshestvo/6425975-kazakhstan-perekhodit-na-edinyy-chasovoy-poyas-chto-nuzhno-znat.html|title=Казахстан переходит на единый часовой пояс: что нужно знать|lang=ru|first=|last=|website=[[zakon.kz]]|date=2024-02-29|access-date=}}</ref> | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KZ | fiävruin = KZ | kirdemmašinijn = UN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +7 (+997) | internet TLD = .kz <br>.қаз | motto = | aalmuglaavlâ = Менің Қазақстаным<br>([[Meniŋ Qazaqstanım]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kazakhstan (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kazakstan''' ({{k-kk|Қазақстан|Qazaqstan}}; {{k-ru|Казахста́н|Kazahstan}}) ađai '''Kazakstan täsiväldi''' ({{k-kk|Қазақстан Республикасы|Qazaqstan Respublikasy}}; {{k-ru|Респу́блика Казахста́н|Respublika Kazahstan}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Astana]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kazakstan vijđodâh lii 2&nbsp;724&nbsp;900&nbsp;km², mast 25&nbsp;200&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kazakstan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|almostittem=The World Factbook| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ | Vyerkkejum = 2026-01-18 |čujottum=2026-09-10|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield Kazakstan lii maailm 10. stuárráámus staatâ já maailm stuárráámus siseennâmriijkâ. === Sajadâh já rääjih === Kazakstan lii staatâ, mii lii enâmustáá [[Koskâ-Aasia]]st; ton uárjiuási lii [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]], nuorttân [[Kiina]] sehe mäddin [[Kirgisia]], [[Uzbekistan]] já [[Turkmenistan]]. Kazakstanist staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;364&nbsp;km. <!--Kuhemus rääji lii rääji [[Ruoššâ]][+sg.kom], mii lii 7&nbsp;644&nbsp;km.-->Uánihumos rääji vist lii 413&nbsp;km rääji Turkmenistanáin. Kazakstan lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo tast huolâhánnáá, ete staatâ rájášuvá nk. [[Kaspiameerâ]]n, tastko taat lii tuše [[sismeerâ]].<ref name="cia-kazakstan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] || 7&nbsp;644 km || rowspan=5 |[[Tiätuvuárkká:Kazakhstan in its region.svg|350px]] |- | [[Kiina]] || 1&nbsp;765 km |- | [[Kirgisia]]|| 1&nbsp;212 km |- | [[Uzbekistan]] || 2&nbsp;330 km |- | [[Turkmenistan]] || 413 km |} <!--=== Suolluuh === Kazakstan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kazakstan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kazakstan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kazakstan alemus vääri.]] Kazakstan alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kazakstan staatâhäämi lii Z. Kazakstan staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Kazakstan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === Ive 1994 meridui sirdeđ Kazakstan uáivikaavpug [[Alma-Ata]]st [[Aqmola]]n. [[Juovlâmáánu 10.]] peeivi [[1997]] uáivikaavpug sirdui já ive 1998 [[Aqmola]]st šoodâi [[Astana]], mii meerhâš [[kazakkielâ]]n ''uáivikaavpug''. Ive 2019 [[Kazakstan parlament]] meridij koččođ uáivikaavpug [[Nur-Sultan]]in staatâ kuhesáigásâš [[jiešváldálâš]] [[Nursultan Nazarbajev]] kunnen tastmaŋa ko Nazarbajev lâi iäránâm president virgeest. Čohčâmáánu 13. peeivi 2022 Kazakstan president [[Kasym-Žomart Tokajev]] almottij, ete kaavpug nommâ ličij oppeet [[Astana]]. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Euroop staatah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kazakstan|*]] dx86ig8innb58h0yh5h90jxkzuwqbgu 159187 159186 2026-09-10T21:01:38Z Yupik 23 /* Kaavpugeh */ 159187 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Kazakstan täsiväldi | noomah_virgálijn_kielâin = 'Қазақстан Республикасы <small>([[kazakkielâ]]n)</small>''<br>Qazaqstan Respublïkası<br>''Республика Казахстан <small>([[ruošâkielâ]]n)</small>''<br>Respublika Kazahstan | lippu = Flag of Kazakhstan.svg | vaakun = Emblem of Kazakhstan latin.svg | nommâ-genetiivist = Kazakstan | sajadâh = Kazakhstan (orthographic projection).svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = täsiväldi | staatâjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Kazakstan täsivääldi uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Astana]] | eres-kaavpugeh = [[Almaty]], <br>[[Karaganda]] | vijđodâh = 2 724 900 | sisčääci_% = 1,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 18 711 200 | ässeesaahâdvuotâ = 7 | aalmugstuárrum = 1,17 | aalmugstuárrum_ihe = 2014 | virgáliih-kielah = [[kazakkielâ]], [[ruošâkielâ]] | vaaluut = [[Kazakstan tenge|tenge]] | vaaluut-tubdâldâh = KZT | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+5<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/obshestvo/6425975-kazakhstan-perekhodit-na-edinyy-chasovoy-poyas-chto-nuzhno-znat.html|title=Казахстан переходит на единый часовой пояс: что нужно знать|lang=ru|first=|last=|website=[[zakon.kz]]|date=2024-02-29|access-date=}}</ref> | kesiäigi = | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = KZ | fiävruin = KZ | kirdemmašinijn = UN | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +7 (+997) | internet TLD = .kz <br>.қаз | motto = | aalmuglaavlâ = Менің Қазақстаным<br>([[Meniŋ Qazaqstanım]]) | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Kazakhstan (instrumental).oga | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = }} '''Kazakstan''' ({{k-kk|Қазақстан|Qazaqstan}}; {{k-ru|Казахста́н|Kazahstan}}) ađai '''Kazakstan täsiväldi''' ({{k-kk|Қазақстан Республикасы|Qazaqstan Respublikasy}}; {{k-ru|Респу́блика Казахста́н|Respublika Kazahstan}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist já [[Aasia]]st. Ton [[uáivikaavpug]] lii [[Astana]]. <!--== Historjá ==--> == Eennâmtieđâ == Kazakstan vijđodâh lii 2&nbsp;724&nbsp;900&nbsp;km², mast 25&nbsp;200&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-kazakstan">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/|nommâ=Kazakhstan|almostittem=The World Factbook| Arkkâdâh = https://web.archive.org/web/20260118081342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ | Vyerkkejum = 2026-01-18 |čujottum=2026-09-10|kielâ={{en}}}}</ref> Vijđoduv mield Kazakstan lii maailm 10. stuárráámus staatâ já maailm stuárráámus siseennâmriijkâ. === Sajadâh já rääjih === Kazakstan lii staatâ, mii lii enâmustáá [[Koskâ-Aasia]]st; ton uárjiuási lii [[Nuorttâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Ruoššâ]], nuorttân [[Kiina]] sehe mäddin [[Kirgisia]], [[Uzbekistan]] já [[Turkmenistan]]. Kazakstanist staatârääjih láá ohtsis 13&nbsp;364&nbsp;km. <!--Kuhemus rääji lii rääji [[Ruoššâ]][+sg.kom], mii lii 7&nbsp;644&nbsp;km.-->Uánihumos rääji vist lii 413&nbsp;km rääji Turkmenistanáin. Kazakstan lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo tast huolâhánnáá, ete staatâ rájášuvá nk. [[Kaspiameerâ]]n, tastko taat lii tuše [[sismeerâ]].<ref name="cia-kazakstan"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Ruoššâ]] || 7&nbsp;644 km || rowspan=5 |[[Tiätuvuárkká:Kazakhstan in its region.svg|350px]] |- | [[Kiina]] || 1&nbsp;765 km |- | [[Kirgisia]]|| 1&nbsp;212 km |- | [[Uzbekistan]] || 2&nbsp;330 km |- | [[Turkmenistan]] || 413 km |} <!--=== Suolluuh === Kazakstan stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). === Jäävrih já juuvah === D lii Kazakstan stuárráámus jävri vijđoduv/saijaavuođâ mield. Ton vijđodâh lii C km². Kazakstan kuhemuuh juuvah láá A ( km), B ( km), C ( km) já D ( km). === Geologia === === Morfologia === [[Tiätuvuárkká:|thumb|left|R lii Kazakstan alemus vääri.]] Kazakstan alemus saje lii R čokke ( m). Ton vyeligumos saje vist lii Q riddo ( m). === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === == Haldâttâh já politiik == Kazakstan staatâhäämi lii Z. Kazakstan staatâhovdâ lii Q. === Kuávlulâš jyehim === === Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Kazakstan virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === Ive 1994 meridui sirdeđ Kazakstan uáivikaavpug [[Alma-Ata]]st [[Aqmola]]n, já [[juovlâmáánu 10.]] peeivi [[1997]] uáivikaavpug sirdui. Ive 1998 [[Aqmola]]st šoodâi [[Astana]], mii meerhâš [[kazakkielâ]]n ''uáivikaavpug''. Ive 2019 [[Kazakstan parlament]] meridij koččođ uáivikaavpug [[Nur-Sultan]]in staatâ kuhesáigásâš [[jiešváldálâš]] [[Nursultan Nazarbajev]] kunnen tastmaŋa ko Nazarbajev lâi iäránâm president virgeest. Čohčâmáánu 13. peeivi 2022 Kazakstan president [[Kasym-Žomart Tokajev]] almottij, ete kaavpug nommâ ličij oppeet [[Astana]]. <!--=== Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Narcce/Aasia}} {{Euroop staatah}} {{Aasia staatah}} [[Luokka:Kazakstan|*]] s0cup0be93rfk6ty9mm0u7fg5uogvnc 0 1840 159176 158228 2026-09-10T17:24:38Z Yupik 23 /* Sajadâh já rääjih */ 159176 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Uŋgar | noomah_virgálijn_kielâin = Magyarország ''<small>([[uŋgarkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Hungary.svg | vaakun = Coat of arms of Hungary.svg | nommâ-genetiivist = Uŋgar | sajadâh = Locator map of Hungary.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Uŋgar president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Uŋgar uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Budapest]] | eres-kaavpugeh = [[Debrecen]], [[Szeged]], [[Miskolc]] | vijđodâh = 93 028<ref name="cia-hungary"/> | sisčääci_% = 3,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 9 769 526 | ässeesaahâdvuotâ = 105 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[uŋgarkielâ]] | vaaluut = [[Uŋgar forint]] | vaaluut-tubdâldâh = HUF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = HU | fiävruin = H | kirdemmašinijn = HA | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +36 | internet TLD = .hu | motto = | aalmuglaavlâ = [[Himnusz]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Hungarian national anthem, performed by the United States Navy Band (1997 arrangement).mp3 | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = [[Tiätuvuárkká:Flag of Hungary.svg|20px|]] [[Uŋgar aalmugtäsiväldi]] }} [[Tiätuvuárkká:Fonyód.jpg|thumb|right|[[Balaton]] lii Uŋgar já [[Koskâ-Euroop]] stuárráámus jävri.]] [[Tiätuvuárkká:Grand_Hotel_Galya,_view_towards_the_Kékestető.jpg|thumb|right|[[Kékes]] lii Uŋgar alemus vääri. Čohe alne lii [[Kékestető TV -tornâ]].]] '''Uŋgar''' ({{K-hu|Magyarország}} [ˈmɒɟɒrorsaːɡ] {{Jienâdem|Hu-Magyarország.ogg}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Budapest]].<ref name="eu-uŋgar"/> == Historjá == === Uŋgar já Euroop union === [[Njuhčâmáánu 31.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[1994]] Uŋgar uusâi [[Euroop union]] jesânin.<ref name="independent-25930685">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.independent.ie/irish-news/our-new-european-neighbours-hungary/25930685.html|nommâ=Our new European neighbours - Hungary|almostittem=Irish Independent|äigimuddo=2003-09-13|čujottum=2024-10-20|kielâ={{en}}}}</ref> Uŋgar já Euroop union ráđádâlmeh pištii masa 10 ihheed, já toh nuhhii [[juovlâmáánu 13.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2002]].<ref name="eur-lex-3A52003SC1205">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX%3A52003SC1205%3AEN%3AHTML|nommâ=52003SC1205 Comprehensive monitoring report on Hungary's preparations for membership {COM(2003) 675 final} /* SEC/2003/1205 final */|almostittem=Euroop union|čujottum=2024-10-20|kielâ={{en}}}}</ref> [[Cuáŋuimáánu 12.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2003]] Uŋgarist tollui aalmugjienâstem Euroop unionân servâmist. Aalmugjienâstmist 83,76 % jienâsteijein halijdii servâđ unionân, já te [[cuáŋuimáánu 16.|nelji peeivi maŋeláá]] Uŋgar vuáláčaalij [[Euroop union]] servâmsopâmuš.<ref name="independent-25930685"/><ref name="eur-lex-3A52003SC1205"/> Siämmáá peeivi Uŋgar vuáláčaalij meiddei [[Schengen sopâmuš]].<ref name="eur-lex-3A52003SC1205"/> Uŋgar seervâi [[Euroop union]]ân [[vyesimáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2004]].<ref name="eu-uŋgar">{{Nettikäldee|čujottâs=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/hungary_es|nommâ=Hungría|almostittem=Euroop union|čujottum=2024-10-20|kielâ={{es}}}}</ref> Siämmáá peeivi oovce eres-uv eurooplâžžâd staattâd servii EU:n: [[Eestieennâm]], [[Latvia]], [[Liettua]], [[Malta]], [[Kypros]], [[Puola]], [[Slovakia]], [[Slovenia]] já [[Čekki]]. [[Juovlâmáánu 21.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2007]] Uŋgar seervâi [[Schengen-kuávlu]]n.<ref name="eu-uŋgar"/> Uŋgar ij lah vala servâm [[eurokuávlu]]n. == Eennâmtieđâ == Uŋgar vijđodâh lii 93&nbsp;028&nbsp;km², mast 3&nbsp;420&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-hungary"/> Vijđoduv mield Uŋgar lii maailm 110.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-hungary">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/|nommâ=Hungary|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-10-20|kielâ={{en}}}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Uŋgar lii staatâ [[Koskâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Slovakia]], tavenuorttân [[Ukraina]], maadânuorttân [[Romania]], mäddin [[Kroatia]] já [[Serbia]] sehe uárjin [[Slovenia]] já [[Nuorttâriijkâ]]. Uŋgarist staatârääjih láá ohtsis 2&nbsp;106&nbsp;km.<ref name="cia-hungary"/> Kuhemus rääji lii rääji Slovakiain, mii lii 627&nbsp;km.<ref name="cia-hungary"/> Uánihumos rääji vist lii 94&nbsp;km rääji Sloveniain.<ref name="cia-hungary"/> Uŋgar lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo.<ref name="cia-hungary"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Slovakia]] || 627 km || rowspan=8|[[Tiätuvuárkká:Hungary in its region.svg|350px]] |- | [[Ukraina]] || 128 km |- | [[Romania]]|| 424 km |- | [[Kroatia]] || 348 km |- | [[Serbia]] || 164 km |- | [[Slovenia]] || 94 km |- | [[Nuorttâriijkâ]] || 321 km |} <!-- === Suolluuh === Uŋgar stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). --> === Jäävrih já juuvah === Uŋgar kuhemuuh juuvah láá Tonava uálgijuuhâ [[Tisza]], [[Tonava]], [[Raab (juuhâ)|Raab]] ({{k-hu|Rába}}) já [[Drava]] ({{k-hu|Dráva}}). [[Balaton]] lii Uŋgar stuárráámus jävri vijđoduv mield. Ton vijđodâh lii 598&nbsp;km², kukkodâh 77&nbsp;km já kobdodâh 14&nbsp;km. <!--=== Geologia ===--> === Morfologia === Uŋgar alemus saje lii [[Kékes]] čokke (1&nbsp;014&nbsp;m).<ref name="cia-hungary"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Tisza|Tiszajuuvâ]] riddo (78&nbsp;m).<ref name="cia-hungary"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Uŋgar staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš täsiväldi]].<ref name="eu-uŋgar"/> Uŋgar staatâhovdâ lii [[Uŋgar president|staatâ president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. === Kuávlulâš jyehim === [[Tiätuvuárkká:Counties of Hungary 2020.png|thumb|upright=1.5|Uŋgar läänih já [[Budapest]]]] Uŋgar juáhhoo 19 läänin ({{k-hu|vármegye}}), moh láá Uŋgar alemuu tääsi kuávluhaldâttâhohtâdâh. Staatâ uáivikaavpug [[Budapest]] lii meid lääni: {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! ISO-koodi ! Vaakun ! Nommâ ! Haaldâtlâš kuávdáš ! Ässeeloho |- | HU-BK || [[Tiätuvuárkká:Bacs-kiskun-megye.svg|25px|center]] || [[Bács-Kiskun lääni|Bács-Kiskun]] || [[Kecskemét]] || {{Nts|524841}} |- | HU-BA || [[Tiätuvuárkká:HUN Baranya megye COA.png|25px|center]] || [[Baranya lääni|Baranya]] || [[Pécs]] || {{Nts|391455}} |- | HU-BE || [[Tiätuvuárkká:Békés departemento blazono.svg|25px|center]] || [[Békés lääni|Békés]] || [[Békéscsaba]] || {{Nts|361802}} |- | HU-BZ || [[Tiätuvuárkká:Borsod-Abaúj-Zemplén departemento blazono.svg|25px|center]] || [[Borsod-Abaúj-Zemplén lääni|Borsod-Abaúj-Zemplén]] || [[Miskolc]] || {{Nts|684793}} |- | HU-BU || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary Town Budapest big.svg|25px|center]] || [[Budapest]] || [[Budapest]] || {{Nts|1744665}} |- | HU-CZ || [[Tiätuvuárkká:HU Csongrád megye COA.svg|25px|center]] || [[Csongrád-Csanád lääni|Csongrád-Csanád]] || [[Szeged]] || {{Nts|421827}} |- | HU-FE || [[Tiätuvuárkká:HUN Fejér megye COA.png|25px|center]] || [[Fejér lääni|Fejér]] || [[Székesfehérvár]] || {{Nts|426120}} |- | HU-GS || [[Tiätuvuárkká:HUN Győr-Moson-Sopron megye COA.png|25px|center]] || [[Győr-Moson-Sopron lääni|Győr-Moson-Sopron]] || [[Győr]] || {{Nts|449967}} |- | HU-HB || [[Tiätuvuárkká:HUN Hajdú-Bihar COA.svg|25px|center]] || [[Hajdú-Bihar lääni|Hajdú-Bihar]] || [[Debrecen]] || {{Nts|565674}} |- | HU-HE || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Heves.svg|25px|center]] || [[Heves lääni|Heves]] || [[Eger]] || {{Nts|307985}} |- | HU-JN || [[Tiätuvuárkká:HUN Jász-Nagykun-Szolnok megye COA.png|25px|center]] || [[Jász-Nagykun-Szolnok lääni|Jász-Nagykun-Szolnok]] || [[Szolnok]] || {{Nts|386752}} |- | HU-KE || [[Tiätuvuárkká:HUN Komárom-Esztergom megye COA.png|25px|center]] || [[Komárom-Esztergom lääni|Komárom-Esztergom]] || [[Tatabánya]] || {{Nts|311411}} |- | HU-NO || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Nógrád.svg|25px|center]] || [[Nógrád lääni|Nógrád]] || [[Salgótarján]] || {{Nts|201919}} |- | HU-PE || [[Tiätuvuárkká:HUN Pest megye COA.svg|25px|center]] || [[Pest lääni|Pest]] || [[Budapest]] || {{Nts|1237561}} |- | HU-SO || [[Tiätuvuárkká:HUN Somogy megye COA.svg|25px|center]] || [[Somogy lääni|Somogy]] || [[Kaposvár]] || {{Nts|317947}} |- | HU-SZ || [[Tiätuvuárkká:HUN Szabolcs-Szatmár-Bereg megye COA.svg|25px|center]] || [[Szabolcs-Szatmár-Bereg lääni|Szabolcs-Szatmár-Bereg]] || [[Nyíregyháza]] || {{Nts|552000}} |- | HU-TO || [[Tiätuvuárkká:HUN Tolna megye COA.png|25px|center]] || [[Tolna lääni|Tolna]] || [[Szekszárd]] || {{Nts|231183}} |- | HU-VA || [[Tiätuvuárkká:HUN Vas megye COA.png|25px|center]] || [[Vas lääni|Vas]] || [[Szombathely]] || {{Nts|257688}} |- | HU-VE || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Veszprém.svg|25px|center]] || [[Veszprém lääni|Veszprém]] || [[Veszprém]] || {{Nts|353068}} |- | HU-ZA || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Zala (2010-).svg|25px|center]] || [[Zala lääni|Zala]] || [[Zalaegerszeg]] || {{Nts|287043}} |} <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Uŋgar virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === [[Tiätuvuárkká:Széchenyi Chain Bridge in Budapest at night.jpg|pienoiskuva|[[Széchenyi salvânšalde]] [[Budapest]]ist]] Uŋgar taveuásist lii staatâ uáivikaavpug já stuárráámus kaavpug [[Budapest]]. Nubben stuárráámus kaavpug lii [[Debrecen]], mii lii Uŋgar nuorttâuásist [[Romania]] rääji aldasijn. Kuálmádin stuárráámus kaavpug lii [[Szeged]]. Tot lii Uŋgar máddáákeejist Tiszajuuvâ riddoost. Niäljádin stuárráámus kaavpug lii [[Miskolc]], mii lii Uŋgar tavenuorttân [[Bükk]]-nommâsii váráduv aldasijn. <!-- === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Uŋgar|*]] ac445m7x630iaqnpryvis0fu4es6kb5 159177 159176 2026-09-10T17:35:37Z Yupik 23 /* Sajadâh já rääjih */ 159177 wikitext text/x-wiki {{Staatâ tiäđuh | nommâ = Uŋgar | noomah_virgálijn_kielâin = Magyarország ''<small>([[uŋgarkielâ]]n)</small>' | lippu = Flag of Hungary.svg | vaakun = Coat of arms of Hungary.svg | nommâ-genetiivist = Uŋgar | sajadâh = Locator map of Hungary.svg | sajadâh-čielgiittâs = | staatâhäämi = [[täsiväldi]] | staatâjođetteijee-tittel = [[Uŋgar president|President]] | tááláš-staatâjođetteijee = {{#statements:P35}} | haldâttâhjođetteijee-tittel = [[Uŋgar uáiviminister|Uáiviminister]] | tááláš-haldâttâhjođetteijee = {{#statements:P6}} | uáivikaavpug = [[Budapest]] | eres-kaavpugeh = [[Debrecen]], [[Szeged]], [[Miskolc]] | vijđodâh = 93 028<ref name="cia-hungary"/> | sisčääci_% = 3,7 | ässeeloho_ihe = 2020 | ässeeloho = 9 769 526 | ässeesaahâdvuotâ = 105 | aalmugstuárrum = | aalmugstuárrum_ihe = | virgáliih-kielah = [[uŋgarkielâ]] | vaaluut = [[Uŋgar forint]] | vaaluut-tubdâldâh = HUF | bap-ihe = | bap = | bap-per-ässee = | hdi-ihe = | hdi = | eennâmtuálu = | palvâlusah = | ráhtálâšvuotâ = | äigi = UTC+1 | kesiäigi = UTC+2 | jiečânâsvuotâ-kiäst = | jiečânâsvuotâ = | uánádâs = HU | fiävruin = H | kirdemmašinijn = HA | jotolâh = uálgispiälásâš | sundenummeer = +36 | internet TLD = .hu | motto = | aalmuglaavlâ = [[Himnusz]] | aalmuglaavlâ_tiätuvuárkká = Hungarian national anthem, performed by the United States Navy Band (1997 arrangement).mp3 | luuhâmmáttu = | oovdiš-staatah = [[Tiätuvuárkká:Flag of Hungary.svg|20px|]] [[Uŋgar aalmugtäsiväldi]] }} [[Tiätuvuárkká:Fonyód.jpg|thumb|right|[[Balaton]] lii Uŋgar já [[Koskâ-Euroop]] stuárráámus jävri.]] [[Tiätuvuárkká:Grand_Hotel_Galya,_view_towards_the_Kékestető.jpg|thumb|right|[[Kékes]] lii Uŋgar alemus vääri. Čohe alne lii [[Kékestető TV -tornâ]].]] '''Uŋgar''' ({{K-hu|Magyarország}} [ˈmɒɟɒrorsaːɡ] {{Jienâdem|Hu-Magyarország.ogg}}) lii [[staatâ]] [[Euroop]]ist. Ton uáivikaavpug lii [[Budapest]].<ref name="eu-uŋgar"/> == Historjá == === Uŋgar já Euroop union === [[Njuhčâmáánu 31.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[1994]] Uŋgar uusâi [[Euroop union]] jesânin.<ref name="independent-25930685">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.independent.ie/irish-news/our-new-european-neighbours-hungary/25930685.html|nommâ=Our new European neighbours - Hungary|almostittem=Irish Independent|äigimuddo=2003-09-13|čujottum=2024-10-20|kielâ={{en}}}}</ref> Uŋgar já Euroop union ráđádâlmeh pištii masa 10 ihheed, já toh nuhhii [[juovlâmáánu 13.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2002]].<ref name="eur-lex-3A52003SC1205">{{Nettikäldee|čujottâs=https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX%3A52003SC1205%3AEN%3AHTML|nommâ=52003SC1205 Comprehensive monitoring report on Hungary's preparations for membership {COM(2003) 675 final} /* SEC/2003/1205 final */|almostittem=Euroop union|čujottum=2024-10-20|kielâ={{en}}}}</ref> [[Cuáŋuimáánu 12.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2003]] Uŋgarist tollui aalmugjienâstem Euroop unionân servâmist. Aalmugjienâstmist 83,76 % jienâsteijein halijdii servâđ unionân, já te [[cuáŋuimáánu 16.|nelji peeivi maŋeláá]] Uŋgar vuáláčaalij [[Euroop union]] servâmsopâmuš.<ref name="independent-25930685"/><ref name="eur-lex-3A52003SC1205"/> Siämmáá peeivi Uŋgar vuáláčaalij meiddei [[Schengen sopâmuš]].<ref name="eur-lex-3A52003SC1205"/> Uŋgar seervâi [[Euroop union]]ân [[vyesimáánu 1.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2004]].<ref name="eu-uŋgar">{{Nettikäldee|čujottâs=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/hungary_es|nommâ=Hungría|almostittem=Euroop union|čujottum=2024-10-20|kielâ={{es}}}}</ref> Siämmáá peeivi oovce eres-uv eurooplâžžâd staattâd servii EU:n: [[Eestieennâm]], [[Latvia]], [[Liettua]], [[Malta]], [[Kypros]], [[Puola]], [[Slovakia]], [[Slovenia]] já [[Čekki]]. [[Juovlâmáánu 21.]]&nbsp;peeivi&nbsp;[[2007]] Uŋgar seervâi [[Schengen-kuávlu]]n.<ref name="eu-uŋgar"/> Uŋgar ij lah vala servâm [[eurokuávlu]]n. == Eennâmtieđâ == Uŋgar vijđodâh lii 93&nbsp;028&nbsp;km², mast 3&nbsp;420&nbsp;km² lii čääci.<ref name="cia-hungary"/> Vijđoduv mield Uŋgar lii maailm 110.&nbsp;stuárráámus staatâ.<ref name="cia-hungary">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/|nommâ=Hungary|almostittem=The World Factbook|čujottum=2024-10-20|kielâ={{en}}}}</ref> === Sajadâh já rääjih === Uŋgar lii staatâ [[Koskâ-Euroop]]ist. Ton ránnjástaatah láá tavveen [[Slovakia]], tavenuorttân [[Ukraina]], maadânuorttân [[Romania]], mäddin [[Kroatia]] já [[Serbia]] sehe uárjin [[Slovenia]] já [[Nuorttâriijkâ]]. Uŋgarist staatârääjih láá ohtsis 2&nbsp;106&nbsp;km.<ref name="cia-hungary"/> Kuhemus rääji lii rääji Slovakiain, mii lii 627&nbsp;km.<ref name="cia-hungary"/> Uánihumos rääji vist lii 94&nbsp;km rääji Sloveniain.<ref name="cia-hungary"/> Uŋgar lii [[siseennâmriijkâ]] ađai tast ij lah ollágin merâriddo.<ref name="cia-hungary"/> {| class="wikitable" |- ! Ránnjástaatâ !! Rääji kukkodâh !! Kárttá |- | [[Slovakia]] || 627 km || rowspan=7|[[Tiätuvuárkká:Hungary in its region.svg|350px]] |- | [[Ukraina]] || 128 km |- | [[Romania]]|| 424 km |- | [[Kroatia]] || 348 km |- | [[Serbia]] || 164 km |- | [[Slovenia]] || 94 km |- | [[Nuorttâriijkâ]] || 321 km |} <!-- === Suolluuh === Uŋgar stuárráámuuh suolluuh láá A ( km²), B ( km²), C ( km²) já D ( km²). --> === Jäävrih já juuvah === Uŋgar kuhemuuh juuvah láá Tonava uálgijuuhâ [[Tisza]], [[Tonava]], [[Raab (juuhâ)|Raab]] ({{k-hu|Rába}}) já [[Drava]] ({{k-hu|Dráva}}). [[Balaton]] lii Uŋgar stuárráámus jävri vijđoduv mield. Ton vijđodâh lii 598&nbsp;km², kukkodâh 77&nbsp;km já kobdodâh 14&nbsp;km. <!--=== Geologia ===--> === Morfologia === Uŋgar alemus saje lii [[Kékes]] čokke (1&nbsp;014&nbsp;m).<ref name="cia-hungary"/> Ton vyeligumos saje vist lii [[Tisza|Tiszajuuvâ]] riddo (78&nbsp;m).<ref name="cia-hungary"/> <!-- === Šoŋŋâdâh === === Biodiversiteet === --> == Haldâttâh já politiik == Uŋgar staatâhäämi lii [[parlamentaarlâš täsiväldi]].<ref name="eu-uŋgar"/> Uŋgar staatâhovdâ lii [[Uŋgar president|staatâ president]]. Tááláš president lii {{#statements:P35}}. === Kuávlulâš jyehim === [[Tiätuvuárkká:Counties of Hungary 2020.png|thumb|upright=1.5|Uŋgar läänih já [[Budapest]]]] Uŋgar juáhhoo 19 läänin ({{k-hu|vármegye}}), moh láá Uŋgar alemuu tääsi kuávluhaldâttâhohtâdâh. Staatâ uáivikaavpug [[Budapest]] lii meid lääni: {| class="wikitable sortable" |- valign=top ! ISO-koodi ! Vaakun ! Nommâ ! Haaldâtlâš kuávdáš ! Ässeeloho |- | HU-BK || [[Tiätuvuárkká:Bacs-kiskun-megye.svg|25px|center]] || [[Bács-Kiskun lääni|Bács-Kiskun]] || [[Kecskemét]] || {{Nts|524841}} |- | HU-BA || [[Tiätuvuárkká:HUN Baranya megye COA.png|25px|center]] || [[Baranya lääni|Baranya]] || [[Pécs]] || {{Nts|391455}} |- | HU-BE || [[Tiätuvuárkká:Békés departemento blazono.svg|25px|center]] || [[Békés lääni|Békés]] || [[Békéscsaba]] || {{Nts|361802}} |- | HU-BZ || [[Tiätuvuárkká:Borsod-Abaúj-Zemplén departemento blazono.svg|25px|center]] || [[Borsod-Abaúj-Zemplén lääni|Borsod-Abaúj-Zemplén]] || [[Miskolc]] || {{Nts|684793}} |- | HU-BU || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary Town Budapest big.svg|25px|center]] || [[Budapest]] || [[Budapest]] || {{Nts|1744665}} |- | HU-CZ || [[Tiätuvuárkká:HU Csongrád megye COA.svg|25px|center]] || [[Csongrád-Csanád lääni|Csongrád-Csanád]] || [[Szeged]] || {{Nts|421827}} |- | HU-FE || [[Tiätuvuárkká:HUN Fejér megye COA.png|25px|center]] || [[Fejér lääni|Fejér]] || [[Székesfehérvár]] || {{Nts|426120}} |- | HU-GS || [[Tiätuvuárkká:HUN Győr-Moson-Sopron megye COA.png|25px|center]] || [[Győr-Moson-Sopron lääni|Győr-Moson-Sopron]] || [[Győr]] || {{Nts|449967}} |- | HU-HB || [[Tiätuvuárkká:HUN Hajdú-Bihar COA.svg|25px|center]] || [[Hajdú-Bihar lääni|Hajdú-Bihar]] || [[Debrecen]] || {{Nts|565674}} |- | HU-HE || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Heves.svg|25px|center]] || [[Heves lääni|Heves]] || [[Eger]] || {{Nts|307985}} |- | HU-JN || [[Tiätuvuárkká:HUN Jász-Nagykun-Szolnok megye COA.png|25px|center]] || [[Jász-Nagykun-Szolnok lääni|Jász-Nagykun-Szolnok]] || [[Szolnok]] || {{Nts|386752}} |- | HU-KE || [[Tiätuvuárkká:HUN Komárom-Esztergom megye COA.png|25px|center]] || [[Komárom-Esztergom lääni|Komárom-Esztergom]] || [[Tatabánya]] || {{Nts|311411}} |- | HU-NO || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Nógrád.svg|25px|center]] || [[Nógrád lääni|Nógrád]] || [[Salgótarján]] || {{Nts|201919}} |- | HU-PE || [[Tiätuvuárkká:HUN Pest megye COA.svg|25px|center]] || [[Pest lääni|Pest]] || [[Budapest]] || {{Nts|1237561}} |- | HU-SO || [[Tiätuvuárkká:HUN Somogy megye COA.svg|25px|center]] || [[Somogy lääni|Somogy]] || [[Kaposvár]] || {{Nts|317947}} |- | HU-SZ || [[Tiätuvuárkká:HUN Szabolcs-Szatmár-Bereg megye COA.svg|25px|center]] || [[Szabolcs-Szatmár-Bereg lääni|Szabolcs-Szatmár-Bereg]] || [[Nyíregyháza]] || {{Nts|552000}} |- | HU-TO || [[Tiätuvuárkká:HUN Tolna megye COA.png|25px|center]] || [[Tolna lääni|Tolna]] || [[Szekszárd]] || {{Nts|231183}} |- | HU-VA || [[Tiätuvuárkká:HUN Vas megye COA.png|25px|center]] || [[Vas lääni|Vas]] || [[Szombathely]] || {{Nts|257688}} |- | HU-VE || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Veszprém.svg|25px|center]] || [[Veszprém lääni|Veszprém]] || [[Veszprém]] || {{Nts|353068}} |- | HU-ZA || [[Tiätuvuárkká:Coa Hungary County Zala (2010-).svg|25px|center]] || [[Zala lääni|Zala]] || [[Zalaegerszeg]] || {{Nts|287043}} |} <!--=== Staatâhäämi === === Vuáđulaahâ === === President === === Parlament === === Tuámustoovlih === === Aalmugijkoskâsâš koskâvuođah === === Piäluštâsvyeimih === === Sosiaaltorvo === === Olmoošvuoigâdvuođah === == Ekonomia == === Iäláttâsah === === Energia === === Ráhtulâšvuotâ === === Tuuriism === == Jotolâh == === Maađijjotolâh=== === Ryevdirađejotolâh === === Kirdemjotolâh === === Čäcijotolâh === --> == Viehâdâh == <!--=== Ässeeloho === === Kielah === Uŋgar virgálâš kielâ lii/virgáliih kielah láá Y (já Z). --> === Kaavpugeh === [[Tiätuvuárkká:Széchenyi Chain Bridge in Budapest at night.jpg|pienoiskuva|[[Széchenyi salvânšalde]] [[Budapest]]ist]] Uŋgar taveuásist lii staatâ uáivikaavpug já stuárráámus kaavpug [[Budapest]]. Nubben stuárráámus kaavpug lii [[Debrecen]], mii lii Uŋgar nuorttâuásist [[Romania]] rääji aldasijn. Kuálmádin stuárráámus kaavpug lii [[Szeged]]. Tot lii Uŋgar máddáákeejist Tiszajuuvâ riddoost. Niäljádin stuárráámus kaavpug lii [[Miskolc]], mii lii Uŋgar tavenuorttân [[Bükk]]-nommâsii váráduv aldasijn. <!-- === Oskoldâh === === Tiervâsvuotâ === === Škovlim === === Tieđâ === == Kulttuur == === Kirjálâšvuotâ === === Kovetaaiđâ, design já arkkitehtuur === === Muusik === === Elleekoveh já TV === === Media === === Valastâllâm === === Purrâmâš já juhâmâš === === Almoliih rijjâpeeivih === === Aalmuglâšsymboleh === --> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah}} {{Euroop staatah}} {{Euroop union}} {{NATO}} [[Luokka:Uŋgar|*]] bfvx4qzl1kd0078vhoeqsbq2t0sah14 0 4554 159189 157655 2026-09-11T03:16:08Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 159189 wikitext text/x-wiki {{Kirječällee | nommâ = Niillas Holmberg<br/>Jalvvi Anna-Liissá Niillas | kove = Niillas Holmberg 2025.jpg | šoddâm = {{Šoddâmäigi já ahe|2|7|1990}}<br/>[[Ucjuuhâ]] | jáámmám = | hävdi = | áámmát = tihtâčällee, kirječällee, musikkár já čaittâleijee | noomah = Niillas Holmberg<br/>Jalvvi Anna-Liissá Niillas | šlaajâ = | kielâ = orjâlâškielâ | vanhimeh = [[Veikko Holmberg]] já [[Anna-Liisa Guttorm]] | pelikyeimi = | párnááh = | nommâčáálus = | päikkisijđo = http://niillas.com/ }} '''Niillas Holmberg''' teikkâ '''Jalvvi Anna-Liissá Niillas''' (š. [[syeinimáánu 2.]] peeivi [[1990]], [[Ucjuuhâ]]<ref name="snl"/>, [[Suomâ]]) lii orjâlâš tihtâčällee, kirječällee, musikkár, čaittâleijee, TV-jođetteijee já aktivist. Ive 2026 sun porgâškuođij kuástideijen DAT-lájádâsâst.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20223187|nommâ=Niillas Holmberg lea dál maid goasttideaddji – jietnagirjjit sáhttet álkidahtit lahkonit girjjálašvuođa, árvala son|almostittem=Sápmi|äigimuddo=2026-05-12|čujottum=2026-07-03|ietf-kielâkoodi=se}}</ref> ==Eellim== Niillas Holmberg šoodâi [[syeinimáánu 2.]] peeivi [[1990]] [[Ucjuuhâ|Ucjuuvâst]]. Suu eeči lii sämmilâš párnái- já oppâkiirjij kirječällee já jurgâleijee [[Veikko Holmberg]]<ref name="yle-7903764"/> já suu enni lâi sämmilâš máttáátteijee [[Anna-Liisa Guttorm|Jalvvi Anna-Liisá]]. Ko Holmberg lâi 12-ihásâš, suu enni jaamij [[purâstavdâ|purâstaavdân]]. Holmberg rávásmij Ucjuuvâst, kost sun juuđij [[Ucjuvnjäälmi škovlâ|Ucjuvnjäälmi škoovlâ]] orjâlâškielâg luoka.<ref name="kaleva"/> 16-ihásâžžân sun varrij Tamperen luvâttuv tiet.<ref name="yle-10800225"/> Taaiđâluvâttuvvâst sun teeivâi Roope Mäenpää, kiäin sun maŋeláhháá vuáđudij lávlumduo [[Niillas Holmberg & Roope Mäenpää]].<ref name="yle-10800225"/><ref name="tuupa-nhrm"/> Luvâttuv maŋa sun maacâi Ucjuuhân. ==Karrieer== ===Teatter- já televisiopargo=== Jo škoovlâ ääigi Holmberg lâi ive 2009 valmâštum [[Yleisradio]] minirááiđust ''[[Lopun alku]]''<ref name="psa-2010"/>, mii muštâl vyevdičuoppâmčuolmâin [[Aanaar|Anarist]]. Siämmáá ive Holmberg jođetškuođij Yle pyevtittem [[sämikielâ]]g ''[[Unna Junná]]'' -párnáiohjelm. Sun lii čaittâlâm eereeb iärrás [[Kuovdâkiäinu]]st tuáimee [[Piäiváš Säämi Aalmugteatter]]ist<ref name="psa-2010"/> já lii lamaš sämikielâg párnáiohjelmist NRK:st Taažâ peln. Holmberg elimist já määđhist jieijâslágán taidârin muštâleijee ''Soajálaččat''-elleekove vuosâeehid lâi [[kuovâmáánu 2.]] peeivi [[2013]] [[Skammâkoveh]]-elleekovefestivaalist. Elleekove lii stivrim [[Inger-Mari Aikio-Arianaick|Ima Aikio-Arianaick]].<ref name="skammâkoveh-2013"/> ===Muusik=== [[Poppoo]]-juávhu jesânin 14-ihásâš Holmberg vuoitij [[Sámi Grand Prix 2005|ive 2005 Sámi Grand Prix]] -kišto lávlumuási pitáin ''Giella ii leat jáddan'' ({{k-smn|Kielâ ij lah časkâm}}).<ref name="kaleva"/><ref name="lehtola-352">{{Kirjekäldee | Tahhee = Lehtola, Jorma | Ihe = 2007 | Nommâ = Laulujen Lappi: tarinoita haavemaasta | Almostittee = Kustannus-Puntsi | Almostittemsaje = Jyväskylä | Siijđoh = 352 | Čujottum = 2021-01-11 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> Holmberg raahtij pitá saanijd já meid ráppái taid.<ref name="kaleva"/> Holmberg lii almostittâm kyehti [[orjâlâškielâ]]g [[folk]]-muusikalbum oovtâst tamperelâš klassiklâš muusik šuoŋârähtee [[Roope Mäenpää]]in.<ref name="tuupa-nhrm"/> Duost Holmberg láávlui já čuojâttij [[kiitaar]], já Mäenpää čuojâttij [[sello|selo]] já [[piano]].<ref name="tuupa-artistit"/> Suomâ já [[Taažâ]] lasseen kyevtis lávdástáin aalmugmuusikjuuhlijn eereeb iärásij [[Island]]ist já [[Eestieennâm|Eestienâmist]]. Kyevtis čuojâttáin majemuu konsertis [[vyesimáánu 25.]] peeivi [[2019]].<ref name="yle-10800225"/> Holmberg lâi kyessilávlon [[Ailu Valle]] pittáást ''Dušši dušše duššat'' (2012) sehe oovtâst [[Sofia Jannok]]áin [[Amoc]] singlest [[Kuobârpoolvâ maŋa]] (2016). ===Čalluuh=== Holmberg lii almostittám čiččâm tihtâkirjed: * ''Dego livččen oaidnán iežan'' ([[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]])<ref name="dat-iežan">{{Nettikäldee|čujottâs=http://www.virtualafierbmi.fi/tulilla-inarinsaame/pages/page04.html|nommâ=2000-lovvoost sämikirjálâšvuotâ šadda maaŋgâpiälásâžžân já stáđásmuvá |almostittem=Tulilla — dollagáttis: viermičáitáldâh sämmilii kirjálâšvuođâ iheluuvij ääigi |čujottum=2024-01-21}}</ref> * ''amas amas amasmuvvat'' ([[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]])<ref name="dat-amas">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/amas-amas-amasmuvvat-niillas-holmberg/|nommâ=amas amas amasmuvvat / Niillas Holmberg|almostittem=DAT|čujottum=2024-01-21|kielâ={{nb}}, {{se}} já {{en}}}}</ref> * ''Jos itseni pelastan itseltäni'' (2015) * ''The Way Back'' (2016) * ''Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu'' ([[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]])<ref name="dat-oaidnaleapmái">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/oaidnaleapmai-cahcesiellu/|nommâ=Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu / Niillas Holmberg|almostittem=DAT|čujottum=2024-01-20|kielâ={{nb}}, {{se}} já {{en}}}}</ref> * ''Juolgevuođđu'' ([[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]]) * ''Naarattu'' (2025)<ref name="yle-74-20011940"/> Suu tiivtah láá jurgâlum [[suomâkielâ|suomâ-]], [[eestikielâ|eesti-]], [[saksakielâ|saksa-]], [[espanjakielâ|espanja-]] já [[tárukielâ]]n.<ref name="niillas">[https://web.archive.org/web/20211108182844/https://niillas.com/poetry Niillas.com] <small>Čujottum 8.11.2021 (eŋgâlâskielân)</small></ref> Holmberg lâi ohtâ [[Giron Sámi Teáhter]] CO2lonialNation-čaaitâlm (vuosâeehid [[2017]]) kietâčällein.<ref>[https://web.archive.org/web/20211108182845/https://www.samiteahter.org/en/archive/co2lonialnation/ Samiteahter.org] <small>Čujottum 8.11.2021 (eŋgâlâskielân)</small></ref> Sun lii čáállám kietâčalluu meid elleekován ''[[Jeʹvida]]'' (2023) oovtâst [[Katja Gauriloff]]áin.<ref>[https://yle.fi/uutiset/3-11149190 Yle.fi] <small>Čujottum 8.11.2021 (suomâkielân)</small></ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20028110|nommâ=Jeʹvida-fiiʹlm vueiʹvvroolin toobdâs nõõm sääʹmõutstõõzzâst da lääʹdd fiʹlmm-maaiʹlmest – fiiʹlm maaiʹlm vuõssjeäʹǩǩääž ǩieʹssmannust New Yoorkâst|tahhee=Fofonoff, Suvi-Tuuli|almostittem=Yle Säämi|äigimuddo=2023-04-20|čujottum=2025-10-04|ietf-kielâkoodi=sms}}</ref> Holmberg vuossâmuš roomaan ''[[Halla Helle]]'' almostui [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|ive 2021]].<ref name="niillas"/> Suu nubbe roomaan ''[[Goatnelle]]'' almostui [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|ive 2024]].<ref name="sbt-holmberg-goatnelle">{{Nettikäldee|čujottâs=https://samiskbibliotektjeneste.tromsfylke.no/2024/08/30/jalvvi-niillas-holmberg-goatnelle/ |nommâ= Jalvvi Niillas Holmberg: Goatnelle| äigimuddo = 2024-08-30 | tahhee = Olsen, Edel |almostittem= Säämi kirjerájupalvâlus |čujottum=2024-10-10|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> == Palhâšumeh já tubdâstâsah == Ive [[2010]] Holmberg väljejui [[Ive nuorâ taaiđâr|Riddu Riđu ive nuorâ taiđârin]].<ref name="rd-sessions"/><ref name="ávvir-mortensson"/> Ive [[2014]] Holmberg vuoitij tihtâkirjestis ''[[amas amas amasmuvvat]]'' [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="yle-7598916"/><ref name="nrk-12025475"/> Kirje lâi meid iävtukkâssân [[Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšume|Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšumán]] ive [[2015]]<ref name="norden-2015"/>, mut ij vuáittám.<ref name="fosse-2015"/> Ton lasseen Holmberg kirje ''[[Juolgevuođđu]]'' lâi iävtukkâssân Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšumán ive [[2020]],<ref name="norden-2020"/> ko meiddei suu eeji čäällim kirje ''Duvro-guovža ja skohtermáđii'' lâi iävtukkâssân párnái- já nuorâikirjálâšvuotâpalhâšumán.<ref name="yle-7903764"/><ref name="norden-2015-vn"/> Holmberg ive 2024 almostum roomaan ''[[Goatnelle]]'' lâi iävtukkâssân [[Ive 2025 Tave-enâmij rääđi palhâšumeh|ive 2025 Tave-enâmij rääđi kirjálâšvuotâpalhâšumán]], mut ij vuáittám.<ref name="kvp-2025"/> Siämmáá kirjeest Holmberg kuittâg vuoitij čuávuváá ive [[Sämirääđi kirjálâšvuotâpalhâšume]].<ref name="nrk-1.17063283">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://yle.fi/a/74-20232170 | Nommâ = Jalvvi Niillas oaččui Sámiráđi girjjálašvuođa bálkkašupmi | Tahhee = Kelemeny, Sara já Guttorm, Susanna | Almostittem = Yle Säämi | Äigimuddo = 2026-06-17 | Čujottum = 2026-06-18 | Kielâ = {{se}}}}</ref> Ive [[2016]] [[uáivikaavpugkuávlu]] sämiservi [[City-Sámit ry]] valjij Niillas Holmberg [[Ive sämmilâš|ive sämmilâžžân]].<ref name="yle-9285806"/> == Pargo == === Albumeh === * [[Ive 2011 sämikielâlâš muusik|2011]] – ''[[Manin guottán girjji fárus]]'' * [[Ive 2011 sämikielâlâš muusik|2011]] – ''[[Ima hutkosat]]'' (oovtâst [[Hildá Länsman]]áin)<ref name="discogs-14884843">{{Nettikäldee | Čujottâs = https://www.discogs.com/release/14884843-Niilas-Holmberg-Hild%C3%A1-L%C3%A4nsman-Ima-Hutkosat | Nommâ = Niilas Holmberg* & Hildá Länsman* – Ima Hutkosat | Almostittem = Discogs | Čujottum = 2025-02-05 | Kielâ = {{en}}}}</ref><ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/ima-hutkosat/|nommâ=Ima Hutkosat|almostittem=DAT|čujottum=2025-10-04|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> * [[Ive 2014 sämikielâlâš muusik|2014]] – ''[[Assimilašuvdna blues]]'' (oovtâst [[Roope Mäenpää]]in) * [[Ive 2014 sämikielâlâš muusik|2014]] – ''[[Live at Riddu Riđđu]]'' * [[Ive 2016 sämikielâlâš muusik|2016]] – ''[[Ylva (Ylva album)|Ylva]]'' * [[Ive 2021 sämikielâlâš muusik|2021]] – ''[[Guorga (Guorga album)|Guorga]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/guorga/|nommâ=Guorga|almostittem=DAT|čujottum=2025-10-04|kielâ={{se}}, {{nb}} já {{en}}}}</ref> * [[Ive 2024 sämikielâlâš muusik|2024]] – ''[[Luođik]]''<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.dat.net/product/luodik-lp-jalvvi-niillas/|nommâ=Luođik CD / Jalvvi Niillas (Holmberg)|almostittem=DAT|čujottum=2025-10-04|kielâ={{se}} já {{nb}}}}</ref> === Kirjeh === * [[Ive 2009 sämikielâliih kirjeh|2009]] – ''Dego livččen oaidnán iežan''<ref name="dat-iežan"/> * [[Ive 2013 sämikielâliih kirjeh|2013]] – ''amas amas amasmuvvat''<ref name="dat-amas"/> * [[2015]] – ''Jos itseni pelastan itseltäni'' * [[2016]] – ''The Way Back'' * [[Ive 2016 sämikielâliih kirjeh|2016]] – ''Oaidnaleapmái, Čáhcesiellu''<ref name="dat-oaidnaleapmái"/> * [[Ive 2018 sämikielâliih kirjeh|2018]] – ''Juolgevuođđu'' * [[Ive 2021 sämikielâliih kirjeh|2021]] – ''Halla Helle'' * [[Ive 2023 sämikielâliih kirjeh|2023]] – ''Siiddaid Sápmi''<ref name="kvp-2025">{{Nettikäldee|Čujottâs=https://www.norden.org/fi/news/tassa-ovat-pohjoismaiden-neuvoston-kirjallisuuspalkinnon-ehdokkaat-2025 |Nommâ=Tässä ovat Pohjoismaiden neuvoston kirjallisuuspalkinnon ehdokkaat 2025 | Almostittee = [[Tave-enâmij rääđi]] | Äigimuddo = 2025-02-27| Čujottum = 2025-03-02 | Kielâ = {{fi}}}}</ref> * [[Ive 2024 sämikielâliih kirjeh|2024]] – ''Goatnelle''<ref name="kvp-2025"/> * [[2025]] – ''Naarattu''<ref name="yle-74-20011940">{{Nettikäldee|čujottâs=https://yle.fi/a/74-20011940/64-3-279932|nommâ=Niillas Holmberg háliida suomagielat diktagirjjiin olahit viidábut lohkkiid|tahhee=Aikio, Piibe|äigimuddo=2025-10-03|čujottum=2025-10-04|kielâ={{se}}}}</ref> == Fáádást eres soojijn == {{Commonscat-raddalâs}} == Käldeeh == {{Käldeeh|sárgáttuvah|käldeeh <ref name="rd-sessions">[https://riddu.no/se/nyheter/riddu-sessions Riddu sessions]. Riddu Riđđu. Čujottum 10.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="ávvir-mortensson">Gaup, Anne Gro. [https://www.avvir.no/riddu-riddu-attii-munnje-vejolasvuoda/ – Riddu Riđđu attii munnje vejolašvuođa]. Ávvir 4.2.2016. Čujottum 9.3.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="yle-10800225">Satokangas, Gabriela. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/guhkes_ja_girjas_matki__niillas_holmberg_ja_roope_maenpaa_maimus_konsearta_lavvardaga/10800225 "Guhkes ja girjás mátki" – Niillas Holmberg ja Roope Mäenpää maŋimuš konsearta lávvardaga]. Yle Säämi. 24.5.2019. Čujottum 20.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="tuupa-nhrm">[http://www.tuuparecords.fi/niillasroope Niillas Holmberg & Roope Mäenpää]. Tuupa Records Oy. Čujottum 20.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="tuupa-artistit">[https://www.tuuparecords.fi/artistit Artistit] Tuupa Records Oy. Čujottum 20.2.2021 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="skammâkoveh-2013">[https://www.skabmagovat.fi/skabma_vanhat/skabma_2013/ohjelmakuv_sa.htm Skábmagovat 2013 Prográmma]. Skammâkoveh. 2013. Čujottum 20.2.2021 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="fosse-2015">[https://www.norden.org/fi/news/jon-fosse-sai-pohjoismaiden-neuvoston-kirjallisuuspalkinnon-trilogiastaan-andvake-olavs Jon Fosse sai Pohjoismaiden neuvoston kirjallisuuspalkinnon trilogiastaan "Andvake. Olavs draumar. Kveldsvævd"]. Norden. 27.10.15. Čujottum 30.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="norden-2015">[https://www.norden.org/fi/nominee/niillas-holmberg-amas-amas-amasmuvvat Niillas Holmberg: amas amas amasmuvvat]. Norden. Čujottum 29.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="yle-7598916">Aikio, Áile. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/niillas_holmbergii_samirai_girjjalasvuoabalkkasupmi/7598916 Niillas Holmbergii Sámiráđi girjjálašvuođabálkkašupmi] Yle Säämi. 4.11.2014. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="nrk-12025475">[https://www.nrk.no/sapmi/samera_i-girjjala_vuo_abalkka_upmi-1.12025475 Sámiráđi girjjálašvuođabálkašupmi]. NRK Sápmi. 4.11.2014. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="psa-2010">[http://beaivvas.no/wp-content/uploads/program-allaq_lavoppl.pdf Allaq]. Piäiváš Säämi Aalmugteatter. 2010. Čujottum 30.12.2020 <small>(orjâlâš- já tárukielân)</small></ref> <ref name="kaleva">Kilponen, Anna. [https://www.kaleva.fi/saame-rapilla-vaaryytta-pain/2115411 Saame-rapilla vääryyttä päin]. Kaleva. 14.5.2005. Čujottum 30.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref>. <ref name="yle-7903764">Aikio, Anne. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/ahcci_ja_bardni_gilvaleaba_davviriikkalas_girjjalasvuoabalkkasumiin/7903764 Áhčči já bárdni gilvaleaba Davviriikkalaš girjjálašvuođabálkkašumiin] Yle Säämi. 1.4.2015. Čujottum 30.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> <ref name="snl">Skåden, Sigbjørn já Fredriksen, Lill Tove. [http://snl.no/Niillas_Holmberg Niillas Holmberg] Store norske leksikon. 12.11.2020. Čujottum 29.12.2020 <small>(tárukielân)</small></ref> <ref name="norden-2020">[https://www.norden.org/fi/pohjoismaiden-neuvoston-palkinnon-ehdokkaat/niillas-holmberg Niillas Holmberg]. Norden. Čujottum 29.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="norden-2015-vn">[https://www.norden.org/fi/news/pohjoismaiden-neuvoston-lasten-ja-nuortenkirjallisuuspalkinnon-ehdokkaat-2015 Pohjoismaiden neuvoston lasten- ja nuortenkirjallisuuspalkinnon ehdokkaat 2015]. Norden. Čujottum 29.12.2020 <small>(suomâkielân)</small></ref> <ref name="yle-9285806">Alajärvi, Martta. [https://yle.fi/uutiset/osasto/sapmi/niillas_holmberg_lea_jagi_sapmelas_2016/9285806 Niillas Holmberg lea Jagi sápmelaš 2016] Yle Säämi. 12.11.2016. Čujottum 27.12.2020 <small>(orjâlâškielân)</small></ref> }} {{DEFAULTSORT:Holmberg, Niillas}} [[Luokka:Niillas Holmberg|*]] e752odp83fj5zabeq773qrzvwydz613 0 24617 159188 154030 2026-09-11T03:14:09Z InternetArchiveBot 952 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 159188 wikitext text/x-wiki {{Ornijdume | ornijdume_nommâ = Jaapaan aatoom- já vetypoomij uuhrij ornijduumij litto<br/>Nihon Hidankyō | algâalgâlâš nommâ = 日本原水爆被害者団体協議会 | eresnoomah = 日本被団協 | kove = | kovetekstâ = Nihon Hidankyō logo | vuáđudum = [[porgemáánu 10.]] peeivi [[1956]] | vuáđudeijee = | toimâsyergi = [[váimusviärju]]i kieldim | uáivikuárttil = [[Shibadaimon]], [[Minato]], [[Tokio]], [[Jaapaan]] | toimâkuávlu = [[Jaapaan]] | saavâjođetteijee = [[Sueichi Kido]] | päikkisijđo = http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/ }} [[Tiätuvuárkká:Hibakusha.jpg|thumb|Nihon Hidankyō uáivičällee [[Terumi Tanaka]] uvástâl nuoráid [[Wien]]ist ive 2007 feeriimijnis [[Hiroshima já Nagasaki pommittem|Nagasaki pommitmist]].]] '''Jaapaan aatoom- já vetypoomij uuhrij ornijduumij litto''' ({{k-ja|日本原水爆被害者団体協議会|Nihon gensuibaku higaisha dantai kyōgi-kai}}) ađai '''Nihon Hidankyō''' ({{k-ja|日本被団協|Nihon Hidankyō}}) lii ive 1956 vuáđudum [[jaapaan]]lâš ornijdume. Ton tooimâ ulmen lii taggaar maailm, kost iä lah váimusviärjuh.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about1-01.html|nommâ=About us|almostittem=www.ne.jp|čujottum=2024-10-11|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Historjá== Nihon Hidankyō vuáđudui [[porgemáánu 10.]] peeivi [[1956]].<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about2-01.html|nommâ=History|almostittem=www.ne.jp|čujottum=2024-10-11|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Palhâšumeh== Nihon Hidankyō vuoitij [[Nobel-ráávhupalhâšume]] vuossâmuu tove ive 2024.<ref name="np-peace-2024">{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/summary/|nommâ=The Nobel Peace Prize 2024|almostittem=nobelprize.org|čujottum=2024-10-11|äigimuddo=2024-10-11|kielâ={{en}}}}</ref> Tot lâi jo lamaš iävtukkâssân iivij 1985, 1994 já 2015.<ref>{{Nettikäldee|čujottâs=https://www.japantimes.co.jp/opinion/2015/08/01/commentary/atomic-bomb-survivors-nominated-nobel-prize/|nommâ=Atomic bomb survivors nominated for Nobel prize|tahhee=Kingston, Jeff|almostittem=The Japan Times|äigimuddo=2015-08-01|čujottum=2024-10-11|ietf-kielâkoodi=en}}</ref> ==Fáádást eres soojijn== {{Commonscat-raddalâs|Nihon Hidankyo}} * [https://web.archive.org/web/20241011123158/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/index.html Virgáliih nettisiijđoh] {{en}} ==Käldeeh== {{Käldeeh|sárgáttuvah}} [[Luokka:Ive 1956 vuáđđudmeh]] [[Luokka:Jaapaanliih ornijdumeh]] [[Luokka:Nobel-ráávhupalhâšume vyeitteeh]] sz2y99vb6qyb50i0ib7s22ljj58qx43 10 31172 159181 2026-09-10T17:44:21Z Yupik 23 Uđđâ sijđo: [[kazakkielâ]]n <span lang="kk">{{{1}}}</span>{{#if: {{{2|}}} |, ''{{{2}}}''|}}<noinclude> [[Luokka:Kielâmyenstereh|KK]] </noinclude> 159181 wikitext text/x-wiki [[kazakkielâ]]n <span lang="kk">{{{1}}}</span>{{#if: {{{2|}}} |, ''{{{2}}}''|}}<noinclude> [[Luokka:Kielâmyenstereh|KK]] </noinclude> idctstkmqdk1m7wo7gfyzcg9871sjdj